Dit boek is gescand in het kader van het Incunabelen project.
Een incunabel of wiegendruk is een boek of geschrift dat gedrukt Is vóór 1 jâanuarl 1501. Gezien de bijzondere aard van deze vroege gedrukte werken Is besloten deze uitgebreid te beschrijven en te digitaliseren.
Meer informatie over de collectie is beschikbaar op: https://repertorium.librarv.uu.nl/collectie/incunabelen/
Bij deze boeken wordt ook de volledige buitenkant gescand en een scan gemaakt van het geopende boek. De hierna volgende scans zijn (in volgorde waarop ze getoond worden):
⢠nbsp;nbsp;nbsp;het midden van het geopende boek*
⢠nbsp;nbsp;nbsp;de rug van het boek
⢠nbsp;nbsp;nbsp;de kopsnede
⢠nbsp;nbsp;nbsp;de frontsnede
⢠nbsp;nbsp;nbsp;de staartsnede
⢠nbsp;nbsp;nbsp;het achterplat
*Een deel van de banden in deze collectie bevatten meerdere titels, het is dus mogelijk dat de pagina's in deze overzichtsscan horen bij een andere titel.
-ocr page 3-This book has been digitized as part of the Incunabula project.
An incunable or incunabulum Is a book, pamphlet, or broadside that was printed before January 1st 1501. Due to their special nature a project has been started to better describe and then digitize these early printed works in our collection.
More information on this collection Is available here: https://repertorium.library.uu.nl/collectie/incunabelen/
The digitized version of these books includes scans of the outside of the book and a scan of the open book. The scans after this notice are (in the order in which they are shown):
⢠the open book (opened approximately in the middle)*
⢠the spine
⢠nbsp;nbsp;nbsp;the head edge
⢠nbsp;nbsp;nbsp;the fore edge
⢠nbsp;nbsp;nbsp;the bottom edge
⢠nbsp;nbsp;nbsp;the back board
*Some of the bindings in this collection contain multiple titles, therefore it is possible that this scan shows pages which belong to a different title.
-ocr page 4-|
Non faut quos cures bouisJubet potare.amare.feerra ducere, Md tergifacio hoc:non cui fiducû.Gr.q confidenter loquitur fur» Tr, At ce lupofrec di que omnes perdanc .oboluifti alleu germana illuuies Kuilicusihircusthara mofteliria capra comitia Gr. QB'^ Ilis fieri.non omnes poflunc clere unguenta exorrica Sicut ru oles:neque fuperior adeumbere.neque ta facetis.q tu uiuis Vidibus tu tibi idos cu habeas turturcs:pifces:auis.fine me alleato Fungi Fortunas meas tu fortunatus.ego mifer.Tra. patiunda cft Meum bonum me:te tuum maneat malum:quafi inuidere Mihi hoc uidere grumiotquia mihi bene eft.amp; tibi male cft Digniniimum eft licet me amare amp;nbsp;te bubultuarier: Me uifticare pulchre;te miferis modis.'Gr.o carnificum cribrum Quod credo foreuta te forabunt patibulatum peruias ftimulis Si huc reueniac fenex?Tra.qui fcis an tibi iftuc eueiat priufq mihi» Gr» Quia noq merui:tu meruifti.Sinue meres ?Tra. orationis operam Compendi face.nifi te mala re magna maciari cupis? Gr. Eruum daturi eftis bobus quod feram,datoxs in honeftis.agite Porro pergice.quo occepiftis.bibite.pergraecam ini, efte ac ferice Vos faginam cedite.Tra:tare arq; abi tu rustego ire in pyreeum Vololin uefperum parare pifcacum mihiteruum tibi aliquis Cras faxo ad uillam atferat.qnid ecquid tu me nue obtuere furficer Gr, Pol tibi iftuc credo nomen aelutum fore dum intercas Tr. Sic fie iftuc adutum finoiGr.ita e fecundum hoc fcito Nimio celerius uenire qued molefte q illud quod cupide petas. Tr. Moleftus ne fis.nunc iam in rus te admone.Gr.ne tu erres. Herde praeter hanc mihi non facies moram.Tr.fatin abiitnoç quod Dixi flocci exiftumat.Gr.pro di imortales obfccro ueftram fidem Facite huc ut redeat nofter q primum fenextrrienium qui iam Hinc abeft priufq oia perierint.^ edis amp;nbsp;ager.qui nifi huc redit Paucorum menfium funt relidæ reliquiae.nuncrus abibo. Nam eccu herilem filium uideo corruptum ex adulefcente optumo Philolaches adolefccns r Ecordatus inulcu 6i diu cogitauiargumetaq? in pedus muh ta infticui. Ego atq; in meo corde: fi é quod mihi cor.eam rem uolutaui Et diu difputaui hominem cuius rei,quando natus eft. Similem elfe arbitrarer.fimulacrumq} habere id repperi iam. Exemplum nouarum aedium efte arbitror .fimilcm.ego hominem Quindo hie natus eft el rei argumenta dicam.atq? hoc Hlud ui dctur uerifimile.uobis.at ego id faciam efte.ita ut credatis Profedo ica efte ut praedico uera uincamtatque hoc uos meiipfl |
Scio perinde uti nunc ego efte autumo.quando dida audietis mea. Haud aliter id dicetis,aufcultare argumenta dum dico Ad hanc rem.fimul gnauiri fuo uelocem hanc rem mecumî Aedes cum ex templo funt paratscrexpolitacâfadæ.probæ. examuffira Laudant fabrum.atque jedes probant.fibi quifque inde exemplum Sibiquifqj fimile fuis;fumptu fuo operam pafeunt fuam. Atque ubi illo immigrât nequam homo indil/gefq? cum pigra familia Immundus inftrenuus.hic iam ædibus uirium additur:bonx⦠Cum curantur male.acquc illud fepe fir.tempeftas ucnit Cofringit regulas.ibricefqj.ibi dominus idiJigés reddere alias ne uoit Venic iber. lauac parieres.perpluunt Cigna.putrefacitis operam Fabri.nequior iam fadus ê ufus aedium atque haud Fabri culpa.fed magna pars moram hanc induxerunt. Si quod nummo farciri pocefl u% dum maneanc.neq? id facinut Donicura paricces ruunt.ædificantur ædes toræ dcnuo Hæc argumenta ego ædificiis diximunc etiam nolo Dicere ut homines ædium effe fîmiles arbitremini. Primum dum parentes fabri liberum funt:6d fundamentum Subftruunt liberorum.exrellunr.paranc.fedulo infirmitatem Er ut in ufum boni.amp;; in fpeciem populo fin r;fibiq;amp; materiem Réparant.nec fumptus ibi fpmprui efte ducunt. Expoliunt docent litteras iura.Ieges fnmptu fuo:amp; labore Nituncur.ut alii fibi efte illorum flmiles expetant,- Ad legionem cum irum adminiculum eis clamant Tum iam aliquem cognatum fuum ea tenus abeunt A' fabris unum ubi emeritum eft ftipendium. Igitur cum fpecimen cernitur.quo eucniar ædifîca rio Na ego ad illud frugi ufque amp;nbsp;probus fui.in fabroru poreftate dû fui Pofteaq immigrauiin igenium meum:perdidi operam fabrorum. Illico oppido ucnit ignauia.ea mihi tempeftas fuir. Mihi aduento fuo grandinemtimbremque attulit. Hæc uerecundiam mihi amp;nbsp;uirtutis modum deturbauit,texit. Detexitque a me illico poft illam.obtexere eam.negligens fui Continuo pro imbre amor aduenir,nunc fimul res fides Permanuic. permadefecit cor meum.nunc fimul res fides Fama uircus decufque deferuerunr.ego fum in ufu fadus Nimio nequior.atque xdepol.ira haec rigna humi deputant. Num uideo mihi farcire poffe aedes meas:quin totae perpetuaeruuant Quin cum fundamento perierint.nec quifqefte auxilio queat. Cor doler:cu feio.ut nunc fum.atque ut fui.quo neque induftrior De iuuencuce erat arte gymnaftica.difeo.haftis nila. |
Plautus, T, Maccius, Comoediae, Treviso, Paulus Ferranen-
sis en Dionysius Bertochus 1482. 2°. Type 1. â HC* 13076. â Pr. 6503. â Bl. 1, 196 en 244 â¡, 196 ontbreekt. â Ihr. Dr. J. P. Six. Zie over hem de aanteek. bi) nr. 626. â
[n XVIIIe-eeuwschen Engelschen verguld-led. band
-ocr page 11--ocr page 12--ocr page 13--ocr page 14--ocr page 15-RcierendiTimo fn Ciniflo pirió^ domino lacobo Zeno Pontifici Pauuino Georgius Alexandiinus Salutem plurimam dicit.
Ibct laborioà mlt;i comtusîne dica temerarii difficultate iis ner l bis prxfari Reucrédiffimepater. Quibus apud eu Poeta;qué^ uirili noftra corrigédûamp;enedandu fumpÃmus.Toxilus feruus K pauper amorem fuum grauem:moleflujatq? erumnofum conivit, Qui amans egens ingreflus di princeps in amoris uias: Superauic crumnis fuis erumnas herculist
Nam cum leone:cum excedra;cum ceruo:cu apro xtolico: gt;Jum auibus flymphalicis:cum anteo deluctari mauclim: Quam cum amore:ica fio mifer quaerendo argeeo mutuo: Nec quieg nifi non eft:fciunt mihi refpondere:quos rogo. Na pûucinæ uiginti comediæ:quæ ad hoc acui dutaxat extant. Lati â x fcilicet ligux delicix:repi atq? uerboÃc uenuflate:^ feiliua ferma .is elegâcia:legéciû animos mira uoluptare afficeret:nifi pluribus i lo ns dimidiata: haberetur i Et tu tempode iniuria tu litteratos^.negligé ci arrogacia:^ librariole infeiria deprauatx forêt.Et fiue gétiû;fiue na mrx hidorix nó ïdi^erét:atq? tam grxco^ q Romanope pnfca cöfue tudine.Et iâpridé defira obfcurx effent.Quo fit ut frequété ac curio fum leélorem nó minus follicitü faciat amp;nbsp;uexét:q fi cupidinis fagicca illa aurea confixus ruflicâ:^ in totû uiros poläm uirginé fequererur. Quare g ,puinciâ huiufmodi durxac fine p difficile expie quippiam Ille tun folum amitis incôceff ufed plane Herculei laboris habere ui d^. Is liquide eft Plautus:quc uelut aliena lingua locutum;maiores noftri quopi teporibus litterx lJtinx:6d florefeebâttôi fumu côfcéderât locd:uix atngere conati fuerit: Adeo ad eius peipiedos fenfus neceffa rii erat mukiplcxmaria amp;nbsp;exgfitilTima quxda eruditio: Qua rem tu Varro ad Cicerone fcribens:cu donatus Tercnujexplanas : teftantur. Quod fi qfpia noftro ifto fxculo:ubi plxraq juetepe fcriptoivtaut ite rieructaut fradla amp;nbsp;medofi habetur in tâta librop i inopia:amp; honape. Iit â terarum egeftate opus:quod prifei uiri*malt;fti ingenio amp;nbsp;omnifariam dodrina præftâces:cognitu cfifficilimü exiftimauerunt: recognofeere amp;nbsp;corrigere,imo abdica:amp; pluribus ignorata apire téptauerir. Is fi roe pti fui aÃq ex parte cópos euaferir:n^m^p^ gd magniï effecit , Nam ut de odo prioribus taceâ:gs duodecim comoedias quadraginta ab hinc .annis reptas lectionis cum cofufx tu falfx:duodeci Herculis xrunis apud Poetas famigeratis iure nó cóparaucrit.In gbus corrigédis ope ram at(ÿ ftudiû infumere uelletmóftra perfequi:arqj debellare quod amodo é.Siqdc nó magis cófici poffe uidecur ré 1 dilpationé delapfi: amp;libfü :qui iaceatatqj fordefcat in priftinam ftatumipriftinamquc
-ocr page 18-gratia ucl ex minima parte uindicaretg leone ^digicfum:g ncc ferro nec laxis laedi poterat deuincere Porro cu nec tantu didiones exami nadactfcd litterae atqj fyllaba cpéfitâdæ fuerint atqj enumeradacrut ex ca^ pofitu atqjfigura ahqd uel ueru uel;uero jjximu auccuparemur Quo deprehéfo undiqjmulca eruperérmel magis aperiêda:uel plane côfutâda,Eecedrae hoc gppiâ habere uidct.Tûaucé multa quæ a no bis loge abfuntdógeque infectâtes relinquût côfcg tcpraffe;hoc certc fuit pernicé:amp; ut nobilis poeta cecinit:acripedé ceruâ delaflà re. Aetoli cüiHû ap^ uicinac regioni formidolofum:magniloqucntiâ Plautina iure dixeri quae âpÃrudiné amp;nbsp;religiofa ueteÃe uerboà i maicftateiqft ful mc quoda igenia;ôieruditioné legentiû attonarer^ cócutere ita folet ut no minus Plautio^ uerbope ui amp;nbsp;copia ;q métis i fe apriîpetû ex horrcfcant:imo fulgurate Plautu trepidi expauefcat.Aues Hiphalicas argutulo^ grâmaticulorû iterptatiuculis:q difcipulos iter uera amp;nbsp;fal fa ducut coparc pofTumus.Nâ quéadmodû inumcrabiles illae anes ui cini agri fructus abfumétes p multicudie fugari no poterâr;fic illi i fi nitima prauitate:mulca aliogn recta amp;nbsp;emedaciflima deducéces men tes ftudioforû iuuenû uel filia doctrina îbuûc:uel cos halucinâtes red dût:adeo turpiffimo amp;nbsp;mamfetario errato nur^ defuit aflerror.Vcrû tamé nûerofa hæc amp;nbsp;îpudés grâmaticoruû turba:nô æreo rinitu que admodû ftîphalices paludis oh uolucres abacta: fuerûc,Sed uera ratio ne amp;nbsp;multiplici ueterû audtorû teftimôio abderrebit :îmo fugabit at que ,pteret ;deluctari eu âteo é eaxognitiôe:caque eruditióe:qua e per hec tepora exigua haberi poctuelle i reeoditos amp;nbsp;peitiiTimos Poetaelen fus penetrarc;amp; :prifearû atque ignotiffimaru nocti îterpretamém^da gare.Quae quo magis enarrat.atque apiuturteo acrius amp;nbsp;grauins qfi fuptis a ueeudate uiribus:côcra enarratore ifurgût: Abfunt praeterea ueteres gâmatici amp;nbsp;glodèmatu feriptores a gbus rang ab amicismó ar gécû muruo:5 feruus fe nó iuenirc dolet.Scd quedióes poetica: amp;nbsp;mi nus uficacarü dictionu etymologia atque origo regrenda erat:amp; fi qui fuerunt:ncfcio gd amp;nbsp;modicu amp;nbsp;obfcurum nobis dederunt. His omni bus accedit unû catti fuiffe Iibrû:a quo uelut archetypo omnia dedu cla funt qua: habétur exépla:qui fi in ftianus nodras aliqua uiaâueni re potuidët:Bacchides MudeIaria:Menæchfni: Miles atque mercator eméditiores fane hxberétur.Nâque in his recognoftédis: libros tótt^i mus de corruptis excplanbus faclos.At fepté ultimae:uc in cas incidi * mus:quæ fimplices amp;nbsp;intatdae a cenforibus fuerant:quang médofæ fo rcnt:multo aeriores erüc:Sed quales legebatur ocio illae priores: i qui bus p quorundâ intelligécia:g pro erudicione;amp; doeda diligccia plu riina in puerfum mutata:amp; icer fe opugnacia offendimus.Hâc ego ra arduam amp;nbsp;tam rmenfi labocis rem ueritus:prefercï cd uideté multoru
-ocr page 19-dimmndis effe opinton«:^ corn in primis g fine mandite Nicolao Qiiinto Rothno Ponti.fiucalfofo Rege Apnlix:qui ausiores amp;nbsp;Di filucis bom^ litterarum fucrûemm temere amp;nbsp;barbare:turn Plautinos feufus iuertilTcntitü files uenuftos amp;nbsp;fnbtiJcsnnfipïdo; amp;nbsp;abfurdos red diduTée : pene ab emédatione huiufmodi fum deterricus:nià me peof fimum hortati fuident princiiduo gencrofa prudetia amp;nbsp;fpedaca eru/ dicione ueri Hieronymus Baduarius:amp; Francifeus Minius:gbus cum mulca peruerla amp;nbsp;fala corrigi; lt;K in uera ledionc redigi pofte dicere: ut hoc nominerem latina iuuarc; fingulariq; quoda beneficio: 6^ qui uiucrét amp;nbsp;poderos demetercr:nô dediteriîr. Donec me ut ho c grauifïî mum Si formidadum onus fufciperem pcrpulerûr:côtinéter inflates: Ut quoad podé reuolutis ta noflris g graecope fcriproribus ufginri Co? meedias emédirê;ut aliquâdo Icgécibus uoluptati non aflidio forent. Sed ncqj is fû qui omnia me emedaffe dicâ:auc amiffa acqnifiuiffe-Mut defecfla fuppleuifre:auc numeros ad certa regula amp;nbsp;libera ut ex amuf/ fin quadrarer: edeginè:iinmo qui uel imeipfo plurima defyderans multa ica inueni reliquerim.HIa enî tantifper a nobis:nel demutata: uel emendata fucrût:dû he ede ex diligétf;ôd multa leélione comperi/ musique aut falor:aut ueriora ucris füt:Relïq ns reliquimus cogno/ fcéda amp;nbsp;corrigenda:quibus maior cruditio:maiufq; fupererit ocium:g modeilia fi publici quondâ cenfores feruafTet:hand ira multa elegant tiffimi Poeta: facete ditia puerfa fuifret:Qiiale illud ed quod pro ma/ dulfam habeo;^bc mulfaui:pro mata mane pofLieruc;amp; ignorâtes gd fignideee in prouerbio Rom.uc nidis uc mihi dixerut;Ec ubi fcriblitac legjbatur fub lite fad'd ed:^ ^ fartis teclis fanda legut:amp;:pro numero nunc Grâmacici fane fcmidoclf:ne dica deridiculf:qui itê ones Taren tinis.Sic eni deprehédimus fcripfide Plautii. In frumcrû mutaucrût: Alia item notauimus quæ nue cofulco praeterimus pro falds fcilicec redargueda in eo opere;quod maturamustiamquæ emififTemus: nifi fucciffiuo atep tu mulruario dudio Plautinas Comoedias coleremus Tu uero interea Patauine Pont.cni nominatim emédatione hanc no? dra dicamus.q fis Pôtified luriscofultifimus amp;nbsp;omniu facraiy litterati fós arg: thefaurus:quod uel e.?hoc apparct:ut fiquâdo de diuinis hu? manifq j rebus difceptarur.te omnes unicû adeat difceptatoré:amp; uelut Ofaculû quoddam cofnlcut:Tuque ita prudenter amp;nbsp;dire de omnibus refpondeas:atque iudices:ut te unii noflra seas habeat:que nere fada rum legu interprete:öd difciplina^ pane appellare pofTic.Has Cornee* dias leges;reüolues:amp; pèfirabis;a dudüs fine tuis nó abhorréces: Quip pequi in eloquécia nó minus prædcs;qud i facris litteris:^ acutis Phi lofophorii dogmatis due praeceptis,Qua ré grauidimxiHx 6C mira ar ce elaborate toties cû fuma laude amp;nbsp;admiratione i eófpedu Romance
-ocr page 20-Pontificum habitae orationes decIarac:Tum dece iUi libritgbus Liuti/ no excploî Decadis forma pdara illa aui rui Caroli Zeni facinora» memorise pdidiftidmoimortalitati rolccrafli.Nec finis eu îccrire ui^î que aliqado urbs haec longe lareq; ipans:Europa: decus amp;nbsp;ornamécûï faluberimae Religionis qgt;pugnaculü:lt;Si:q » maris fit domina*cûclaçe pe ne g'ciû coîs patria alTercoré habuit;Acqp ita lcges:ut fi geg re effédent uel eoru quae nos murauimus:uel eo^ quac ifirmitaté ïgenü noftri ex cedécia;urïuenta fût ira manér notabis amp;nbsp;corrigcs:modo illud lie effe autoritäre ueteije:amp; ratione antiquorû fcriptis nixa conftet:Res agitur Co nunis.Comediæ PIautine;quæ paucae ad nos peruenerût ab om/ nibus iuuâdæ fûc;gcunqj mufas latinas colût Verû haec exigût acre iu diciüfpplurima mulciplici;amp; affidua lectione habet ,Nam amp;nbsp;Græcis fcripcoribus;amp; Varróe afferéte iudiciü Poematum cft quid maximum amp;nbsp;difFiciIlimü;quanto magis temporibus noftris; quibus uix bonarü litterarum principia percipi poiTunr.Quare fiquis diligens fuerit amp;nbsp;fe dulus uecuftaris explorator;poterit «Si ipfe opem aliquam Poetae ueteri amp;nbsp;eleganti fere. Nos quoq? ut fecundius frudu noftri labores ferant: in comecarios conferemus:quæ euq; a nobis fine emédata;fiuc aperta fuerur.Leeforéqj rogamus:qui Plautinas has legerit Comoedias boni interim confular;dum fiue annotamenta:fiue queftioncs noftras Pla/ utinas ediderimus. Vale,
De uica Comediif^ Plauti excerpta quaeda ex Audforibus grauifTimis»
p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lautus lîguæ Latinae Pater;Et cuiâ fermone ut Varro ^p;i
Scolóis feccria dixiemufae locutae forêt fi latine log uoluiftêc Sarfinas ex Vmbria fuiffe legit, Nâ ad natale terra alludes: feruilem iocum î Muftclaria aduerfus Simonê;qui umbra ufque a do mo abefTe aiebat fie intulit;
Quid Sarfinatis ecqua eft:fi umbra no habeslFIoruit in fcaena quin to decimo ferme anno poft quam bellû aduerfus Poenos fecunda fû* turn ê,Nâ ut Portius Licinius dixit: Punico bello fecûdo mula pénaro gradu îculit fefe belli cofâ in Romuli géré fera Quo ite tepore Marcus Caco Orator clarus î ciuitate e habitus Et quaqua a pluribus graecis comicis fabulas fumptas i latinu couerterit: Oratii ramé fêcêcia;Plju tus ad excplû Siculi sperare Epicharmi dicit.Hic ut Varroamp;plærirp' alii memoriae ^dideruc;cu pecunia onquaioperis arcificu fcaenico^ pepercrac.d mercationibus pdica inops Roma rediuifret;amp; ob quacren du uiefu ad circumagedas molas;quae crufatiies appellat opa piftori locaftet:in piftrino Saturionê amp;nbsp;addidtu;^ tertia quada fibula;cuius nomen no legit ftripfic,Mortuus e circiter cétefimâôd qdragefimam
-ocr page 21-quintam olympùdé:qaantû ex ucrbis Hieronymi î Eufebii Pamphili Chronico colligere ponùmus.iuffîtqj Epigrâma tale fuo fepulchro in cidi:quod an Plauti foret dubicaffet Aulus Gel) us;nifl a Marco Var roné pofitum effet in libro de Poetis primo, Poftqeff morte captus Plautus Comoedia Iuget;fcæna cfl deferta:
Deinderifusdudus ioeufq? amp;nbsp;numeriî Innumeri fimul omnes collachrymarunt.
Plurimæ fub Plauti noie comoediae apud prifcos ferebant qua^ una amp;^uigîci uarronianæ didfæ fût;qs idcirco a exteris fegregauit.quoniâ dubiofænô erât:fed côfenfu omnium Plauti effe cefebantjqfdâ item alias probauittaddueffis ffilo arque facetia fermonis Plauto congrum tis:eafqj iâ nominibus aliorû occupatas Plinto uindicauir.Alix dieu tut ambigux utrum Plauti an aliorû fuerit.Illud kiem fubdit Gelius Marcum Varrone fcripfiffe Plautium fuiffe quépiam poetam cemÅ/ dia^:cuius quoniâ fabulx Plauti infetiprx forenr:aceeptas efle quafi Plautinas cü.cffenr nó a. Plauto Plautinxffed a Plautio Plautianx.A fcriptx auté Plauio comoedix circiter cérum aup triginta fuerût.Sed homo eruditiflimus Lclius qukp Si uiginti eius folas exifïimauit,Nec dubiu eft:quin quxda comoedix qux feripex a Plauto non uidentur K nomini eius adiieiûtur.ueterû poetarû fuerit amp;nbsp;ab eo rerrsdtarx:amp;⢠expoliræ finnac ppterea excipiant diclû Plautinûfed de indicio Var ronis : Lelii;amp; Flauorinnq HeruulariamPlauci cé dixic:amp; eius q frctit nomen c id comoedix Plauti pucauic. Plura legut 1 libro q ïfcriptus é ^nodiu atdea^tQué nero locü Plautus leer comicos latines babear;do cet Vulcatius fedigicus.î poetica illufins;i libro que fripfir de portis: ubi idéqd de iis fériatiq comoedias feccrûr^ôé que pilare ex ciba cxte ris ptitet: Ac deinceps.quo quenque in loco 6il honore ponat his ner bis fuis demoflrat.
Multos incerto certare banc rem uidimus Palmam poece comico cui deferant.
Cum me indice errorem didoluam sibi. Contra uthquis fentiatmfhil fentiat. Cecilio palmam llatuo de comico.
⢠Plautus fecundus facile exuperae exteros* Dein neuius quis feruet: precio in tertio ed Siquid quarto detur dabitur licinio. Poll infequi licinium facio attilium. In fexto confequitur bos terentius Turpilius feptimum:trabea odlanum optinet. Nono loco effe facile facio lufcium, Decimum addo antiquitatis caufa ennium;^
-ocr page 22-Gecrgii Alexandrini Epipolae ad lacobum Zenum:Patauinû Ponti, quae incipit: Libet laboriofi mei conatus: Et uitat Poeta: extra ordine Comoediarum pofitae/FabuIarum nomina fubicila funt:uc facilius: quam quifq; defyderauerit fabulam;earn inueniat.
|
Amphitryo Cuius principium. |
In faciem uorfus |
|
Afinaria. |
Hoc agite: |
|
Aulularia, |
Senex auarus. |
|
Capriui duo. |
Captus eft in pugna. |
|
Curculio, |
Curculio mifTus. |
|
Cafina.' |
Saluere iubeo. |
|
CifteUaria. |
Comprimit adolefccns.quot; |
|
Epidicus, |
Emit fidicinam. |
|
Bacchides:mutiIataB |
Quid fi hoc potis es |
|
Muffelaria, |
Manumifit emptos. |
|
Menacchmi, |
Mercator Siculus, |
|
Miles; |
Meretricem Athenis. |
|
Mercator. |
MifTus; |
|
Pfeudulus: zâ |
iPræfentis numeeat. |
|
Penulus, |
Puer feptuenis. |
|
Perfa. |
Profecto domino. |
|
Rudens, |
Rete pifcator. |
|
Sticus, |
Senex caftigat filias |
|
Trinummus. |
Thefaurum abflrufum. |
|
Truculentus « |
Tres unam. |
Plauti Comici clarifT.AmpWcryo/
Argumentum.
N faciem ucrfus amphitryonis iuppiter Dum bellum gereret cum teloboii hoftibus f Alcumenam uxorem caepit u^rariam:
Mercurius formam fofiæ ferui gerit, Abfentis:hisalcumena decipitur dolis-Poftquam rediere ueri amphitryo Sifolia ⢠Vterqj deluduntur.dolis, mirum in modum.
Hinc iurgium:tumuitus uxori6tuiro- -Donec cum tonitru uocemifla ex aethere nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Adulterum fe iuppiter confeiTus eft.
Argumentum« ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
a nbsp;nbsp;More captus alcumena eiuppiter,
Mutauit fefe in formam eius coniugis: Pro patria amphitryo dum cernit cum hoftibus * Habitu mercurius ei fubferuit fofiaeâ â ⢠Is aduenientis feruum amp;nbsp;dominum fruftra habet. Turbas uxori ciet amphitryo;arq âinuiccm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- K '
Raptant pro moechis;blepharo captus arbiter Vter fit non quit amphitryo decernere.
Omnem rem nofeunt:geminos alcumena enititur.* Prologus. Mercurius.
u T uos in uoftris uoltis mercemoniisâ Emundismendundifq? nie laetum lucris Afficcre:atque adiuUare ih rebus omnibus Et ut resuationefqj ueftrorum omnium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
Bene expedire uulcis peregrique amp;nbsp;donii Bono atqueam pio audfare perpetuo lucro. Quafque incepiftis res:quafqfinceptabitis Et uti bonis uos:ueftrofque omnis nuntiis Me afficere uultis:ea afferamtea ut nuntiem. . Quæ maxime in rem uoftram cómunem fient:' Nam uos quidem iam feitis conceffum amp;nbsp;datum Mihi effe ab diis aliis nuntiis praeffim Gi lucro. Haec ut me uultis approbarefadnicier. /gt;^^^^^^ ^ä^' Lucrum ut perenne uobis femper fuperet:' lea huic facietis fabula: fcilentium.
Itaque æqui ^ iufti hic critis omnes arbitri
-ocr page 24-Mune cuius iunU ûenfoi öS quamobrem ufucrim - â Dicatutfimulque ipfe eloquar nomen meum.
louis iulTu aenio:nomen mercurii eft mihi Pater hue me miffic ad uos oratum meus Tameefi pro imperio nobis quod ditftum forer,-Scibat falt;fturus:quippe qui inteHexerar Vereri uos amp;nbsp;fcamp; mccuer^ica, uc aequum eft iouemi Verum profelt;fto hoc petere me precario A nobis indic leniter diciis bonis.
Etenim ille cuius huc iuffu uenio iuppicer
Non minus quam uoftrum qui nis formidat malunt; Humana matre natus humano pacte:
Mir ari non eft aequum fibi û praetimet. Atque ego quoque amp;nbsp;qui ionis (um filius Contagione meae matris metuo malum. Propeerea pacem aducnio 6t pacem ad uos affero? luftam rem ödäh/cm effe oratam a uobis nolo.r Nam iufte ab iuftis iuftus fum orator datus
â¢quot;- Nam iniufta a iuftis impetrari non decet, lufta autem ab imuftis petere infipientia eft: Quippe ill^.iniqui ius ignorant:Hcque tenent Nunc iam hue animumad ea quae loquar aduortitc.â Debetis uelle quae uelimus.meruimus Et cgo;amp; pater de uobis Ãi repu blica.
Nam quid ego memorem;ut »dios in tragoediis,-?
Vidi n^ïïïïü^^uircucemmicftoriam: 1_ Martemibellonamrcomemorare guae böna Vobis fecidenc.qni^benefaclis mens ,pacet Deorum regnator archiceftus omnibusi Sed mos nunquam illi fuit patri meo -Vc exprobraret quod bonis faceret bonti- ttw Gratum arbitratur effe id a uobis fibi;
Meritoque uobis bona fe facerequæ facit, Nunc quam rem oratum huc ueni:primum proloquar« Poft argumentum huius eloquar tragoediae Quid contraxiftis frontem iquia tragoediam Dixi futuram hancideus fum;commucauera Eandem hanc:fi uoltis;faciam ex tragoedia Comoedia ut fit omnibus ifdem uerfibus,t V erum fic an non uoltis ifed ego ftultidjrj Qmifi nefeiam uos ucUe qundiuus fiem«
-ocr page 25-Tenco quid animi uoflri faper hac «fief. Faciam ut commjeta fit tragico comoedia. Nam me perpetuojacere ut fît comoedia Reges quo ucniant amp;nbsp;dnjnon par arbitreraÆ Quid igitur ^quoniam hic ferum quoc gpartes faodni Sit pro inde(ut dixigt; tragico comoedia, Nune hoc me orare a nobis iufCi^iuppitef
Vt conquifitores finguli in fubfeilia - t-yî^***»***/^ Eant per toram caueam î (penatoribus:
Si cui fautores delegatos uiderint. y t his in cauci pignus capiantur togae: Siuc qui ambiflént palmam hiftnonibus: Siue quoiquam artifici:feu per feripeas litteras: Siue adeo aediles perfidiofe cui diunt./^gt;4.»quot; Si*fimilem rem ipfe in legem iuflft efleiuppirer Quafi magiftratUm fibi alteriueambiuerit;
Virtute dixit uidores innuere-Non ambitione,neque perfidlnqui minus Eadem hiftrioni fît lex quae lummo uiroïj^^ Virtute ambire oportet non faunoribus.
^Sat habet fautorum femper qui rene facit.
^ In illis fides eft:quibus eff ea res in manu, lt;Hoc quoque etiam mihi in mandatis dedit: Vc conquifitores fierent hidrionibus: Qui fibi mandaflent delegati ut plauderent: Quiue quo placerent alter feciffet minus. Eius ornamenta amp;nbsp;corium uti conciderent Mirari nolim uos quapropter iuppirer Nunc hidriones cureeme meemini. Ipfe hanc adurus cd iuppirer comoediam. Quid admirati edis?quafi uero nouum Nunc proferatur iouem facere hidrioniam. Etiam hidriones anpo cum profrenfo hic-Iouem inuocarunt ucnic: auxilio is fuit. Praeterea certo prodit in tragoedia.
Hanc fabulam inquam hic iuppirer hodie ipfe aget. Er ego una cum illo,nunc animum aduortite. Dum huius argumentum eloquar comoedia. Hac urbs ed thebaean iUifee habitat ædibus Amphitryo natus argis ex#gro patre.
Ÿf* - Qui cumalcumena ed nupta eledrffilia.
-ocr page 26-Is nuncamphfcryo præfe^lus efl legionibus Main cum telobois eft bellum thebano populo: Is priufquam hinc abiit ipfemet in exercitura Grauidam alcumenam uxorem fecit fuam« Nam egouos nouiffe credo iam ut fit pater meus: Quam liber liarum return multarum fiet: Quantule^ amator fiet quod complicitu eft femeb Is amare occepit alcumenam clam uiro» Vfuram que eius corporis coepit fibi. Et grauidam fecit is eam comprefTu fuo* Nunc de alcumena,ut rem teneatis redtius Vtrinque eft grauida:ôi ex uiro;amp; ex fummo ioutt Et meus pater nunc intus cum illa cubat. Et hæc ob earn rem nox eft fadia longior. Dum illa qua cum uult uoluptatem capit. ; Sed ita alTimilauit fe quafi amphitryo fiet. Nunc ne hunc ornatum uos meum admiremini Quod ego huc procelTi fic cum feruili fchema.-t-^ ommUm-V ecerem atque antiquam rem(nouam ad uos proferam* Propterca ornatus in nouum inceffi modum. Nam meus pater intus nunc eft:eccum nuppiter In amphitryonis uertic fefe imaginem, Omnelque eum effe cenfet ferui qui uidenu Ita uerfipellem fe facit quando Jubet.
Ego ferui fumpfi fofiæ mihi imaginem: C^i cum amphitryone abiit hinc in exercitum* Vtpræferuire amanti meo poftem patri. Atque ne qui effem familiares quaererent V erfari crebro hic quum uiderent me domi. Nunc quum efteâerederent feruum 6i conferuum fuum Haud quifquam quaeret quifiem;aut quid uencrim: Pater nunc intus fuo animo morem gerit. Cubat complexustcuius cupiens maxime eft; Que illi ad legionem fida funt memorat pater. Meus alcumenaeulla illum cenfet uirum, Suu efie quæ cum mæcho eft.ibi nunc meus pater Memorat legiones hoftium ut fugauerit: Quo pario fit donis donatus plurimis.
Ea dona quae illic amphirryoni funt data Abftulimus:facile meus pater quod uult facit. Nunc hodie amphitryo ueniet huc ab exercitu;
-ocr page 27-Et fcrtios:cuius ego hanc fero imaginem* Nunc internofTe ut uos peflitis facilius Ego has habebo ufque in petafo pinnulas* Tum meo patri autem torulus inerit aureus Sub petafo:id Ãgnum amphicryoni non erit* Ea figna nemo horum familiarium Videre poterittuerum uos uidebitis* Sed amphitryonis illic eft feruus fofia. A portu illic nunc cum lacerna aduenit. Abigam iam ego illum aduenientem ab aedibus» Aded':feric:0pcr?precrum - hic fpeedantibus louem amp;nbsp;mercurium facere hiftrioniam»
Solia. Mercuriusâ
So. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vime: alter eft audatior homo ÃAut qui cófidériorî
q luuétutis mores qui fciam:q hoc needis iéIns ambulem?
Quid facia nunc fi très uiri me in carcere compegerint? Inde cras e promptaria cella depromar ad flagrum ?
Nec caufam liceat dicere mihi:neque in hero quitq auxilii fiet ?*lt;Æâ¦Â«â Nec quicquam fit quin me omnes elTe dignum deputent Ita quafi incudem me miferum homines otfto ualidi cedant.
Nec aequum an ne iniquum imperet cogitabat, ita peregre veniens hofpitio publicitus accipiar.
Haec heri î modeftia coegit me q hoc nodis a portu innatis cxcitauit. Non ne idem hoc lucis me mittere potuit?
Qpulento homini hæc feruitus dura eft. Hoc magâS mifer eft diuiris ferucs ,, Nodefque diefqueafïiduo fatisïuperque eft Quo fado aut dido adeft opus quietus ne fis » -^ Ipfe dominus dines operis amp;nbsp;laboris expers ^Quodcunque homini accidit libere pofte rerur. ÆAequum effe putar:non reputat laboris quid fit» /Nec xquum an ne iniquum imperet cogitabit» lt;Ergo in feruitute expetunt multa iniqua
Habendum amp;nbsp;ferendum hoc opus eft cum labore, Mer. Satius eft me quiri nullo modo feruitutem hodie qui fuerim liber:
Earn nunc potius pater feruitutis/hic qui uerna natus é queritur ⢠Sum uero uerna uerbo iiunc uero mihi in mente fuit
Dis aduenientem'gratias pro meritis agere:atque alloqui: Næ illi cdepol fi merito meo referre ftudeant gratias.
Aliquem hominem allegent qui mihi aduenienti os occillet probe: Quoniam bene qua: in me fecerint ingrata ea habui:atque irrita.
-ocr page 28-Mc» Facit illc quod uuTgo haud folcnt ut quid fc fît dignum fciac. ^0 ⢠Quad nunquâ opinatus fuirneque alius quifquam ciuium
Sibi eucnturum id contigit ut falui potiremur domum» Viiilorcsmiiflis hoftibus legiones reueniunt domum» Duello extinólo maximo:ate^ interneciis hoRibus» Qui mulca thebano populo acerba obiecit funera. Id ui amp;nbsp;uirtute militum uidu atqj expugnatum oppidu e. Imperio at($ aufpicio heri mei amphicryonis maxime. Praeda atqj agro adoreae^ affecir populares fues. ^âoâ^ t^hebano creonti regnum ifabiliuic fuum. Me a portu pracmifit domum:ut hxc nuntiem uxori fue. VtgeTerit rem publicam duclu:imperio:aufpicio fuo. Ea nuncmeditabor quo modo illi dicam quum illo aduencro* Si dixero mendacium.folens meo more fecero.
Nam quum pugnabant maxime:cgo fugiebam maxime. Verumtamen quafi adfuerim fimulabo acq? audita eloquarü Sed quo medoà duerbis quibus medeceat flbukrier;
Prius ipfe mccum etiam uolo hic meditari fi hoc proloquar« Principio ut illo aducnimus/ubi primum terram tetigimus# Continuo amphitryo delegit uiros primoru principes » Eos legat telobois.-iubec fentenriam ut dicant fuam. Si fine ui amp;nbsp;fine bello uelint rapra amp;nbsp;raptores traderer Si quae afportadent redderent fe exercitum ex templo domum Rcdudurumlabituros agro argiuos pacem atq; ocium Dire illi5:fin aliter fient anin atimeq; dent qux petar; Scfc igitur fumma uiuurifq; eorum oppidum expugnané# Haec ubi telobois ordine iterarunt quos praefecerat Amphitryo magnanimi uiri freti uircute;6d uiribus Superbe minis ferociter legatos noftros increpant: Refpondent bello fe 6d fuo s tutari poffe.proinde uti Propere de fuis finibus exercitus deducerent: Haec ubi legati pcrtulerc:amphitryo caftris illico Producit omnem exercitum.contra[telohoe ex oppido Legiones educunt fuas nimis pulcris armis praeditas.
Polquam utrinque exitum eft maxima copia : Difpertiti uiii;difpertiu ordines:
Nos noftras more nodro amp;nbsp;modo indruximus legionesiitci» Hodes contra legiones fuas indruunt.
Deinde ucrique imperatores in medium exeunt⢠Extra turbam ordinum colloquuntur fimul⢠Conuenit uidi utri fint co proelio
-ocr page 29-Vibentigrum arastfocosjfcque dederent, Poftq id adtarn eft tubae utrinque canunr:contra Confonat terra:clamorem utrinque efferunt. Imperator utrinque hinc amp;nbsp;illinc ioui Vota fufcipere:hortari exercitum Pro fc quifque id quod quifquc poteft amp;nbsp;ualet Edic:ferro ferit:tcla frangunt: boat Coelum fremitu uirum:amp; fpiritu atqueanhelitu; Nebula eóftat:cadunt unIneris ui ôiuirium Denique ut nolumus noftra fuperat manus Höftes crebri cadunt:noftri eôtra ingruunt.uicimus ui feroces Sed fugam in fe tamen nemo conuorticur: Nec recedit loco quin ftatim re gerat, Animam omittunt priufq loco demigrent, Quifqj ut fteterat iacet:obcinctquc ordinem. Hoc ubi amphitryo herus confpicarus cft, Ilico equites iubet dextera inducere. Equites parent citi:ab dextera maximo Cum clamore inuolant impetu alacri Fcdant ut proterunt hoftium copias iurc iniuftas
Me. Nunqlt;5C ùm quicdqad huc uerborum cft prolocutus pprram. Nanq: ego fui illic i re prxfenti:amp; meus quu pugnatus cft pater.
So. Per duelles penetrant fc in fugam:ibi nt^s animus additus eft. Vortentibus tclobois telis complebantur corpora* ipfufq; amphitryo regem pterelam fua obtruncauit manu. Haec illic cft pugnata pugna ufque amanead ucfperum. Hoc adeo hoc conmemini magis quia illo dicipranfus fui. Sed proelium id eadem diremic^nex interuentu fuo, Poftridic in caftra ex urbe ad nos ucniunt fleres principes: Velitis manibus orant ignofeamus peccatum fuum, Deduntey fc diuina humanaq? omnia urbem amp;nbsp;liberos. In dicionem atq; in arbitratum cunedi thebano populo. Poft ob uirtutem hero amphitryoni patera donata eft aurea. Qui ptcrela potare rex folitus cft:hacc fic dicam hcræ.
. Nunc pergam heri imperiû exequi:öCme domû capcflerc. Me, Atat illic illuc iturus eft:ibo ego illi obuiam,
Neq: ego huc homine hodie ad aedis has linam «unq accedere. Quando imago cft huius in me certu eft hominem eludere. Et eninuero quoniam formam caepi huius in me amp;nbsp;ftatum: Decet amp;nbsp;facfta morefque huius haberefme fimiles item. Itaque me malum elTeoportet callidum aftutum adlt;.odum:
-ocr page 30-Atque hunc telo fuo fibfmalitia a foribus pellere*
, Sed quid illuc eft?caelum afpedbanobferuabo quam rem agat* So» Certe edepol fcio fi quicquam e aliud quod creda aut certo feil Credo ego hac nodtu nodurnum obdormiuifle ebrium* Nam neque fc feptentriones quoquam in celo commonent⢠Neque fe luna quoquam mutat atque uti exorta cft femel» Nec iug#Ix;nec nefperugomeque uergilise occidunt, lita flarim dant fignameque nox quoquam concedit dieiâ¢
Mc* Perge nox ut occrepirtirgere patri morem meo, Opeumeoptumoopeumam opam das:daram pulcrc locas.â
So* Neque ego hac node longiorem me uidiffe cenfeo:
Nifi item unam uerberacus quam pependi perpetem* Eam quoque edepol etiam mulco hxc uicit longitudine* Credo edepol equidem dormire folem atque appotum probe ⦠Mira funt nifi inuitauit fefe in eoena plufculum ;
IMc* Airruero uerberoideos ede tui fimilis putas?
Ego pol te iflis tuis pro dialis Simalefadis furcifer Accipiam.modo fis ueni huennuenies infortunium.
So Vbi funt ifti fcortatores qui foliti inniti cubant?
Hre nox fcita eft exercendo feerto conducto male*
Me: Meus pacer nunc pro huius uerbis recde 6i fapientetfacit
Qui complexus cum alcmnena cubat amans animo obfeques:
So, Ibo uc herus quod imperauic alcumenæ nuntiem
Sed quis hic elthomo quem ante aedis uideoihoc nodis no placet Mc. Nulus eft hoc meticulofus acquc.So,que in mentem.uenir?
Illic homo hoc denuo uolc pallium dexteraeâ¢
Me. Timet homo:deludam ego illum.So.pol dentes pruriunt Cerre adueniente:hic me hofpitio pugnae accepturus eft Credo mifericors eft nunc propterea quod me mens herus Fecit uc uigilarem.hic pugnis faciec hodie uc dormiam. Oppido interii.obfecro hercle quantus amp;nbsp;quam ualidus eft â¢
Mc* Clara uerfum.fabulabor:hic aufcultec quae loquar* Igitur magis modum maiorem in fefe concipiet metum. Agite pugni iam diu cft quod uentri uidum non datis, lampridem uidetur facium heri; quod homines quatuor In foporem collocaftis nudos.So.formido male
Non ego hie nomen meum cómucem:amp; quintus fiam^e iofia ⢠Quattuoruiros fopori fe dediftè hic autumat-
Mecuo ne numerum.augeâ illum.Me.hem nunc iam ergo â ft colo So Cingicur:certe expedic ie,Me.non foeret quin uapulet So. OuishomolMer.quifqs homo hue ueneric p ugnos cdat ;
-ocr page 31-So» Apigc.non placet me hoc ncdis cfTc.cÅnaui modo: PHtn tu iftam coeiiam largire fi lapis efurientibus.
Me» Haud malum huic eft pódus pugno.So.perii;pugnos poderat« Me. Quod ft ego ilium tracfti tanga ut dormiac.So.feruauems
Nam continuas haftris nodes peruigilaui.Me.pcftumu eft* iFacinus:nequiter ferire malam male difcit manus»
Alia forma effe oportet quern tu pugno legeris»
So» Illic homo me intcrpolabit:meumqj os finget denuo» iKiAM- Me. Exoffatum os file oportet:quern jpbc percufTeris. r So. Mirum nc hic me quafi murænam exoftire cogitat, i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vitro iftic.qui exoflat homines:pcni fi me afpexerir.
Me. Olct homo quidamalo fuo.So.hei nung obolui.
Me» Atqj haud longe abefle oportet.So.ucrum longe hic abfuit.
Me» Illic homo fuperftitiofus eft.geftiunc pugni mihi»
So» Si in me excrcicurus^quæfo in parietem ut primum domes.
Me. Vox mihi ad aures aduolauit.So.ne ego homo infelix fui Qui non alas interuelli:uolucrem uocem geftito.
Me. lllic homo a me fibi malam rem arceflic iumcnto fuo. » .i^H««/«^^ So. Non equidem ullu habeo iumentû,Me.onerâdus eft pugnis ,pbc. So. Laflus fum hercle:e naui ut ucdus hue fum etiam nunc naufeo.
Vix incedo inanis:nc ire pofte cû onere cxiftimes
Me: Certe enim hic nefcio gs loquitur.So.faluus fum nó me uidet Ncfcio quern loqui autumac:mihi cerro nomen fofia eft
Mc. Hinc enirn mihi dextera uox aunt ut uidetur uerberar.
So. Metuo uocis ne nice hodie hic uapulem:qux hûc uerberat* Me. Optume cccuiïfincedit ad me .So.timeo: totus torpeo.
Non edepol nunc ubi terrain hm feio ubi roget Neque mifer me cômouere poflum præ formidine⢠Illic enim mandata heri perierunt una amp;nbsp;folia.
Verum cerro eft confidenter hominem contra colloqui
Igtcn* â9poflim uideri huic fortis:a me ut abftineat manum?
Me. Quo ambulas tu qui uulcanum in cornu coclufum geris?
So. Quid id exquiris tu qui pugnis cxolfas homines.
Me. Scruus ne an liber,So.utcunqj animo collibitum eft meo* Me. A in ucrolSo.aio enimuero. Me.u erbero.So.menciris nunc* Me. Ac iam faciam uc uerum difcas dicere.So.quid eo opus eft? Me. Poflum fcire quo profedus:cuius fis.aut quid ueneris?
So. Hue eo :heri fum feruus: nunquid nunefes certior?
Mc. Ego tibi iftam hodie fceleftâ côprimam lingua. So.haud potes. Bene pudieeqj alTeruatur Me.pergin argatarier?
Quid apud hafte aedis negotium eft tibi» So.immo quid tibi eft ?
%
-ocr page 32-Me. Rex creo uigiles noÃLxmos fingnlos fern per loeit.
So. Bene facit quia nos erramus peregre tutatus eil domum * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«⢠Ac nunc abnCme adueniiTe familiares dicito;
Me. Nefeio quantum familiaris fismifi ablutum hinc abis.
Familiaris accipitre faxo haud familiariter .
So. Hic inquâ abito egoutqxhoB^ feruus fum.Me. at (ia quomodo? Faciam ego hodie ce lu^rbufta nifi hinc abis.So.quona modo ?
Me. Auferere:non abibis:fi ego fuilem fumpfero.
So. Quin me effe huius familiae familiarem prodico. Me. Vidèfîs^tfuîm mox uapuUre uismifi adlutu hinc abis.
So. Tun domo prohibere peregre me aduenientem portulas Ã
Me. Haerine tua domus eft.So.ita inquam.
Me. Quis herus cft igitur tibi Ã
So Amphitryo qui nunc praefetrtus ert thebanfs legionibus .
Quicum nupta efl alcumena. Me.quid aisJquod nomen tibi ert?
So. Soliam uocanc thebani dauo prognatum patre.
Me. Ne tu iftic hodie malo tuo compoficis médaciis.
Aduenirti audaciae columen confutis dolis .
So. Immo equedem tunicis confutis huc aduenio no dolis.
Me. At mentiris etiam.certo pedibus non tunicis uenis, So. Ita profecto.Me.nunc profecto uapula ob mendacium, So. Non cdepol uolo profcclo.Me.at pol profeclo ingratis.
Hoc quidem ^ofccflo.certum eft:non ert arbitrarium.
So. Tuam fidem obfecroâMe.tun/:e audes fofiam effe.dicere.
Quin ego fum.So.perii.Me.paru etiam pre/uc futurum é pdicas ⢠Quouis nunc esÆSo.tuus nam pugnis ufufecifti tuum.
Profjfidi thebani ciues.Me, etiam clamat carnifex.
Eloquere:quid uenirti?So.uc effet quem tu pugnis caederes .
Me. Cuius es.So?amphitryonis inquâ lolia.me.ergo iftoc magis Quia uaniloquus uapulabis.ego fum non tu foÃa.
So. Ica dii facianc uc eu pocius fis:acque ego :| ut uerbcrem, Mc. I eciam mucis?So.iam cacebo.me.qs tibi herus éâSo.qué cu uolesgt; Mc. Quid igicur?qui nunc uocare.So.nemo nifi qué iufferis.
Mc. Amphicrionis cc erte aiebas fofiam:So: peccaueram⢠Nam amphicryonis focium nx me erte uolui dicere.
Mc. Sciebam equidem nullû erte nobis nifi me feruum fofiam, Fugic Ce racio.So.ucinam irtuc pugni feciffenc cui. Me. Ego fum fofia ille quem tu dudum elle aiebas mihi. So. Ãbfccro uc per pacem liceat te alloqui ut ne uapulem. Me. Immo induciae parump fiant fi quid uis loqui, So, Non loquar nifi pace facla.quando pugnis plus uales;
-ocr page 33-Me. Dicito fi quid uis;non nocebo.So,tu ac fidei credo.Me.meac* So. Quid fi falles ? Me. tû mercurius fofix iratus fiet.
So. Animum aduorce:nunc licet mihi libere quiduis loqui. Amphitryonis ego fum fcruus ibfia.Mc. etiam denuof
So. Pacem feci:fcedus feci;uera dico.Mc.uapula.
So. Vc libet quid tibi libet fac;quoniam pugnis plus uales.
V erum utut es facturus hoc qdem hcrcle l^aud reticebo tamem Me. Tume uiuus hodie nunq facies:quin fim folia.
So. Certe edepol tu me alienabis nunqiquth noder fiem
Nec nobis praeter me alius qfquam cd feruus lofia.
Qui cum amphitryone hinc una ieram in exercitum.
Me» Hic homo fanus non ed.So.quod mihi pdicas uitiu id tibi cft. Quid maluminon fum ego feruus amphitryonis lolia.? Nonne hac nordu nodra nauis ex portu perlico Venit quæ me aduexic?nonneme huc herus milit meus? Nonne ego nue do ante aedes nodrasino mihi ed laterna i manU No loquor?no uigiloinone hic homo me pugnis côrudit? Fecit hercle:nam etiam mifero nunc mala: dolent.
Quid igitur ego dubito?aut cur no introeo i nodra domum?
Me. Qui domû nodram?So.ita enimuero.Me.quæcunq? dixidi modo Omnia ementitus^qdem fofia amphitryonis firn) Nam nordu hac foluta ed nauis nodra e portu perfico Et ubi ptercla rcx rcgnauit oppidum expugnauimus. Et legiones teloboarum ui pugnando caepimus. £t ipfus amphitryo obtrücauit rcgé pterelam in proelio
So. Egomet mihi non credo quum iUæc ilIû autumnare audio.
Hic qdem certe quae illic funt res gedac memorat memoriter.
Sed qd ais?quid amphitryoni a telobois datum ed?
Me* Pterela rcx q potitare folirus ed patera aurea
So., Elocutus ed.ubi patera nunc edffi^ejfn cidula
Amphitryonis obfignata figno ed.So.figni dic quid cd?
Me. Cum quadrigis fol exoriens.quid me captas carnifex?
So. Argumentis uincit:aliud nomen quaerendum cd mihi.
Nefcio unde haec hic fpodauituarn ego hunc decipiam ^bc Nam quod egomet folus fecimee quifq alius affuit In tabcrnaculotid quidem hodie nunq poterit dicere Si tu fofia esdegiones quum pugnabant maxime: Quid in tabernaculo fecidi?ui(dus fum fi dixeris.
Me.: Cadus erat uini:inde impleui hirneam,So.ingredus wm«' Me. Earn ego ut matre fuerat naturo uini eduxi meri.
So. Mira funt nifi latuit intus illic in iliac hirnea.
-ocr page 34-Me. Facium illuH ut ego illicufni hirneam ebiberim meri Quid nunciuincon argumentis te non effe Ibiiirn i So» Tu negas me eîle,Me. quid ego ni negem qui egomec liem? So* Per iouem iuro me ede: neque me falfum dicere. Me. At ego per mercurium iuro tibi iouem non crederet Nam iniurato fcio plus crederet mihi;quam iurato cibi» So. Quis ego fum:fakem ? fi non fum fofia te interroge* Mc. Vbi ego fofia nolim ede:tu edo line fofia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ ,^ ^^^ ,
Nunc quando ego furn uapulabis:ni hinc abis ignobilis : 1So. Certe cdepol quum illum côtemplo amp;nbsp;formam cagnolco meam.
Queadmodum ego faepe in fpcculum infpexi nimis fimile é mei* Itidem habet petafum.ac uefiitum:cam cófimile eft atqj ego: Süra:pcs.ftatura:ronfus;oculi:nalä:uel labra Male;mentum,barba:colum;toeus:quid uerbis opuftï Si tergum cicatricofumtnihil hoc fimile eft fimilius.
Sed quum*cogico equidem certo idem fum qui femper fui* Noui herum:noui ædis noftras:fânc fapio amp;nbsp;fentio * Non ego ilà obtempero quod loquitur.pultabo fonts.
Mc. Quo agis rc?So.domum.Mc.quadrigas fi nunc infcendas iouis ⢠Atqj hinc fugias : ita nix poteris effugere infortunium*
So* Nonne herae mea nuntiare quod erus meus iulTir licet?
Me. Tu«: fi quid uis nuntiarc;,hanc noftram adire non finam. Nam fi me iricadis;hodie lumbifragium hinc auferes.
So» Abeo potius:di immortales obfecro ueftram fidem Vbi ego peril?ubi immutatus fum ? ubi ego formam perdidi? An egomet me.illic reliquijfi forteoblitus fui?
Nam hfc qdem omne imaginé mea:qua: ante hac fuerat pofTidec. Viuo fit quod nunquam quilqua mortuo faciet mihi. lbo ad portum:atque hxc ut funt fada hero dicam meo* ,Nifi etiam isquoque me ignorabit:quod ille faciat iuppicer* Vt ego hodie rafo capite caluus capiam .piUeum: Mercurrus.
b Enc profpereqj hoc hodie operis procedit mihi. Arnoui a foribus maximam moleftiam:
Patri ut liceret ruto illam amplexaricr* Nam illc illuc ad herum quum amphitryonem aduencrit. Manabit feruum hinc fefe a foribus fofiam
Amouide illc adeo illum mentiri fibi Creder:ncque credet huc profedum ut iuderate Erroris ambo^ego illos amp;nbsp;dementia:.
Complebo:atquc omnem amphicryonis familiam
-ocr page 35-Adeoufque facietarem dum capiet pater Illius quam amat:igitur demum omnes fcicnt Quae fad:a:deniquc alcumenam iuppitcr
Rediget antiquam in concordiam coniugis.
Nam amphitryo adjutum uxori turbas conciet:
Atque infimulabit eam probri tum.meus pater lam feditioncm illi in tranquillum conferet.
Nunc de alcumena dudum quod diximus.
Hodie illa pariet filios geminos duos.
Alter decumo poft menfe nafcetur puer.
Quam feminatus.alter menfe feptimo.
Eorum amphicryonis alter cft:altcr iouis.
V erum minori puero:pucro maior cft pater.
Minor maiori:iamne hoc fcitis quid feietÃ
Sed alcumenæ huius honoris gratia:
Pacer curauic uno:ut fetu fieret,
Vno ut labore abfoluat aerumnas duas.
Et ne in fufpicione ponatur ftupri.
Et clandeftina ut celetur fufpicio:
Quanquam(ut iamdudum dixi)rcfcifcct tarnen Amphitryo rem omnem.quid igitur?ncmo id probro
Profefto ducet alcumenae.nam deum
Non par uidetur facere dehkftum fuum.
Suamqj ut culpam expetere immortalem ut finat
Orationem comprimam:crepuit foris
Amphitryo fubditicius eccum exit foras
Cum alcumena uxore ufuraria.
Iuppitcr, Alcumena, Mercurius,
Iu: nbsp;nbsp;nbsp;b Ene uale alcumena:cura rcm comunem qgt;facis At quin pge quaEfo;menfes iam tibi elTe adios uides ' Mihineceffe eftire hinc|uerum quod erit natu tollito
Al, Quid iftuc eft mi uir negotii quod tu tam fubiro domo.
Abeasftu.edepol haud quod tui me neque domi diftedeat fi
q Sed ubi fummus imperator non adeft ad exercitum Cicius quod non fa^^ eft|ufus fit q quod fadto eft opus.
'Me, Nimis hic feitiZeft fiw^anc^ui qdem fit meus pater, î Obfcramp;tofe qblande mulieri palpabitur.
Al., E caftor te experior quanti facias uxorem tuam lu. Satin habes fi foeminarum nulla eft quam aeque diligam? Mc. Edepolni illa furtiuis rebus te feiat oper^ dare. Ego famTeamphicryonem efte Sial« quam iouem.
-ocr page 36-fXL Experiri iftucmaucU^m me:quam mihi memorarict
-Ab Prius abis quam Ic(flu?Gbi cubuifti concaluit locust
Heri uenifti media nodemunc abis.hoceme placet ?
(u.
Mc, lu»
fu» AI.
lu.
Mc» Acccdjim:atquc hanc appeUabo;^ fupparaïtabor patri Nunquam cdepol quenquam mortalem credo ego uxorem faam Sic éfflilt;ïlim arnare proinde ut hic te efflidim depentf^ Carnifex non ego te noui?abin e confpedru mco, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.v^-z3;1,k
Quid tibi hanc curatio eft rem uèrberol^ui mutito.
Quo lego iam hoc feipione, Al:af ^noli.lu.mutito modo. Nequiter ^efie expendiui/prima parafitatio.
Verum quod tu dicis,mea uxonnon te mihi irafei deceit Clanculum abii alcgione:operam hanc furripui tibi. *^^**â4**
Ex me primo/prima fcires rem ut gefTiflem publicam» Ea tibi omnia enarauimifi te amarem plurim^i^ Non faeeré.Me.facit nc ut dixi?timidam palpo percutit'»
Nunc ne legio perfentifcat clam illuc redeundû eft mihi: Nc me uxorem prac^tiiT^cam præ republican. Lacrimantem ex almu concinnas tu tuam uxorem,Iu.race. Nc corumpeoculos J^^ibo adfiîtun^ Al.id acturum diu efl. Non ego te hic Pubens relinquo neque abeo ab ftc. Al.fcntio.
Nam qua node ad me ueniffi eadem abis. lu.cur me tenesi Tempus^xire ex urbc:priufquam lucefeat nolo . Nunc tibi hanc pateram;qua: dono mihi illic ob uirtutem datefl: Pterela rex qui potirauit:quem ego mea occidi manu.
Alcumena tibi condono.Al,facis ut alias res folcs.
Ecaffor condignum donum qualis eft qui domum dedit;
Me. Immo fic condignum donum qualeft quoi dono datum eft ⢠Iu. Per gin autem nonne ego poffam furcifer te perdereà Al. Noli amabo amphirryo irafci fofiæ caufa mea. â^4.4, lu. Faccam ica ut uis.Me.ex amore hic admodum qua feus eft! lu.] Nunquid nis? Al.ut quum abfim me amestmeauam te abféte
Tarnen, Mc.camus amphitryoducefcic hoc iam.
Iu. Abi prscfolw.iâ ego fequarmunqd uis? Al.ctia ut aCTunï aducïas.
lu. Liccc.prius tua opinione hic adero:bonum animum habe. ----Nunc te nox quae manfifti înîtto:ut cedas diei.
Vcmortalibus illuccfcas luce clara amp;nbsp;Tandida.
Atq; quanto nox fuifti longior hac proxima Tanto breuiortdies ut fiat;faciam ut seque difpar Et dies amp;nbsp;nox accedat:ibo amp;nbsp;mercurium fubfcquar.
Amphitryo Sofia.
Am. 4 Ge i tujfecundus,fequor ⢠So.fubfequor te *
-ocr page 37-Am. SccIerifTimum te arbitrer ,Sc»nam quarrebrem?
Am. Quia id quod neque eft neq? fuit:neq! futurum eH'.
IVlihi prædicas,So,ecce rem;iim tu autem.
Faris ut tuis nulla apud te fît fides.
Am. Quid eft?quo modo?iam quidem hercle ego tibi iftam
ÆÆ nbsp;nbsp;Sceleftim fcelus linguam abfeindam. So,tuus fum.
Preinde ut com'dum fiet lubet quicq^ facias Tarnen quin loquar hæc uti faefta funt hic Nung ullo modo me potes deterrere .
Am. SceleftilTime audes milii prædicare id.
Domi te efle nunc qui bic ades.So.uera dico»
Am, Malum quod tibi dii dabunt:atq? ego liodie daboi
So. litue ribift in manu:nam ruus fum.
Turn me uerbero audes herum ludificarier?
Turn id dicere audes quod nemo unq homo ante Iiac Vidiefnee poteft fieri tempore uno
Homo idem duobus locis urfimnl fir.
So, Profecto u t loquor res ira eft.Am.iuppiter te perdat.
^°â â â¢.SHÃ^ -^^'â^ââ¢â® '^'â â^ tua ex^ promeritusâ Am, Ro^s nc improbe etiam ^i ludificas mef So, Merito maledicas mihi filici id fatuum eft,
Vc^ haud menortrefp utifaóba dico:Am.homo hic ebrP ê utopinor. So, Ytinam ica elfem.Am.optas quæ faefta. So.ego ne?
Am, Tu iftic ubibibifti ? So.nufg eqdem bibi.Am.gd hoc fit hominirî So, Equidem decies dixi^domi ego fum inqiecqTaudis?^ apud te Adfum fofic iidem;fatin hoc plane:fatin diferte here nunc.
Nunc uideor tibi locutus elfe. Am,nah apage te a meiSoiqd eft Negotii?Am.peftis te tenet.So.nam quid iftne.
Dicis .âequidem ualeo amp;nbsp;faluus fum rede amphitryo. Am. At ego faciam hodie proinde hac meritus es
Vcminus ualeas amp;nbsp;mifer fis:faluus domo fi rediero;iam Sequerefie herum qui ludificas didis delirantibus ^Quâ quoniim herus quod imperauic neglexifti perfequf.
Nunc uenis etiam ultro irrifum dominumiqua eneque fieri PofTunt:neque fando unq accepic^uifq profers carnifex Quo uis ego hodie in tergo faxoifta expetant mendacia,
So, Amphitryo miferrima iftæc miferii eft feruo bono. Apud herum qui uerba loquitur?fi id ui uerum uincicur.
Am, Quo id malum pado pores?mm mecum argumentis putad Fieri.nunc ut tu hic fis'amp; domi.id dici uolo.
^ Sum profedo amp;nbsp;hic Ãi illic.hoe cuiuis mirari licet*
-ocr page 38-Neque tibi iftit e mirum magis uidetur g mihi.
Am Quo modo?So.nihiIo inquam mirum magis tibi iQue g mihi Neque ita me dii:ament credebamprimo mihimet fvfix» Donec fofia ille egomec fecit fibi uti crederem
Ordine omne ut quicquam adum ert dum apud hones fedimus EdüTértauitrtum formam una abllulic cum nomine
Neque lac lacii magis eft fimile;quam ihe ego/fimilis eft mei; Nam ut dudum ante lucem a portu me præmiüni domum.
Am Quid igitur?So»prius multo ante ædis flabam g illo adveneram A m. Qius malum nugas ? fatin tu fanus es. So.fic fû utut uides.
Am. Hnic homini nefcio quid eft mali mala obiedum manu.
Poftquam a me abiic.So. fateor,nd fum ob tufus pugnis peftume* Am. Quis ce uerberauit?So.egomet memer;quinunc fum domi* Am. Caue quicquam nifi quod rogabo te mihi refponderis.
Omnium primumjifte qui fit ifte fofîa hoc dici udo. So. Tuus eft femus.Am.mihi quidem uno te plus etiam é qua uolo.
Nequepoftquam fum natus/habui nifi te feruum foliam« So, Ac ego nunc amphitryo dico fofiam feruum tuum.
Preter me alterum inqudadueniens faciam ut offendas domi.
Dabo prognatum patre eodem quo ego fum formarxrate item Qua ego fum:gd opus eft uerbis.'geminus fbfia hic fadus é tibi« Am. Nimia memoras mira:fed uidiftim uxorem meam?
|)^vo CKlt;'*'1 â¢
So. Quin introire in ædis nûquam licitum eft.Am.quis te proibuitî So. Sofia ille;quem iandudû dico is qui me contudit.
Am. Quid iftic fofiaeftfSo.cgo inquam quotiens dicendum eft? Am, Sed quid ais?num obdormiuifti dudum nufquam gentium fbfia?
Ibi forte iftum fi uidifTes quendam infomnis fofiam.
So; Non foleo ego fomniculofe heri imperia perfcqui.
Vigilans uidi uigilans nunc uideomigilans fabulabor*.
Vigilantem ille me iamdudum uigilans pugnis contudit. Am. Quishó?Soâfbfia inquam ego ille.quxfo non ne intelligis? Am. Qui malum intelligere quifquam potis-eft ita nugas bladisf So. Verum acftutu nofces inquam ilium nofccs:feruum fofiam. Am. Sequere hac igitur me:nam mihi iftuc primum e^^uiïîco é opus;
Sed uide ex naui efferantur quae iam imperaui omnia. So. Et memor fum K diligens ut quae imperes compareant.
Non ego cum uino firnicu ebibi imperium tuum. Am. V tinam di faxintunfeda dida rede ueniant tua. ?
Alcumena.Amphitryo.Sofia. AI. f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Atin parua res eft uoluptatum in uita:
A eque in xtate agunda.
-ocr page 39-Prxxjaæ quod moleflum eftâita quoîquccompstratum eft ia ætate heminum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^,
Ita dis placitum nolaptati ut moeror comes confcquarur* Osin incómodi plus maliq âillico adfit:boni fi obtigit quid Nâ ego id nunc experior domotatqj ipû deme fcio.cui uoluptas-Parumper dapl^dû uiri mei mihi poteftas uidendi fuit Nexfté una modoutqj is repente abut a me hint ante lucem» Sola hie mihi nue uideor:quia ille hie abeft que ego amo praeter oês. Plus aegri ex abitu uiri:q ex aductu uoluptatis caepi.f? hoc me beat. Saltern q peuiuellcs uicic;^ domu laudis cópos reu einta folatio cfr. Abficidum modo laude parta domü recipiat le;ferd:amp; pferâ ufqj» Abitu dus animo forti atque obfirmatoad modo fi mercedis Datur mihi ut meus uiefter uir belli rcducat:fatis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»,
IVlihi elTe dicam.uirtus premium eft optimum
lt;^Virtus omnibus rebus anteit profedo *
2 Libertas:lalusmica res:parentes;patria:amp; : prognati s Tutantur:feruancur.uirtus omnia in fefe habet, V^mnia adfunt bona quern peneft uirtus.
Am. EdcpoI me uxori exoptatum credo aduenturum domum Quae me amat:quam contra amo:præfertim re gefta bene. Viciis:hoflibus:quos nemo pofte fuperari ratus eft Eos aufpicio meotatque duótu primo coetu uicimus. Cerreeniin meilli expedaturn:optatum uenturum fcio. So. Qui me non expedatum rere amicæ uenturum meas. AI» Meus uir hic qdé eft.Am.fequcre hac tu me,Al.nâ qd ille reuertitur ; Qui dudum properare fefe aiebat?an ille me tentât feiens ? Atque id fi uult experiri fuum abitum ut defiderem. E caftor me haud inuita fe domum recepit fuam.
So. Amphitryo redire ad nauem melius eft ne». Am,qua gratiaf So. Quia domi daturus nemo eft prandium aduenientibus. Am. Qui tibi nunc iftuç î mente aeinc?So:quia enim fero aducnimus Arn. Qui ?So.quiaalcumenam ance aedis ftare finiram intelligo. Arn. Grauidam ego illam ^ic rehq quam habeo.So.hei perii mifer. Arn. Quid tibi eft?So.ad aquam prehendam adueni domum: Decumopoft.menfe ut rationemte didare intelligo.
Arn. Bono animo es.So.feinqua bono animo fimifi ûtulâiâ caspero Nunquaedepol tu mihi diuino quicqud creduis poft huc diem Ni ego illi puteo fi ofeepfo arTima omnem intertraxero, Arn. Sequere ac me modo.aliu ego ifti rei alligabo : ne time. Al. Magis nunc meum officiû facerdh huic ea aduerfum arbitror, Arn. Amphitryo uxorem falutat Ixtus fperatam fuam:
-ocr page 40-Quim omnium thebis uir unam efTeoprimim duudicat Q^mquc adeo eines thebani nero rumificant probam» Valuiitin uii^ ?expoflatum aducnio?So,haud uidi magis Expedtacu^ïenm falncat baud qnifquam g canem» Am. Et d^nï^te grauidamiSd e|u'^te pulchre plena afpicio gaudeo,
AI». Oblecto caftor quid tu me deridiculi gratia
Sic falucas;atque apellas quafi dudum non uidera? Quafi qui nunc primû recipias te domû huc ex hoftibusî Atque me nunc pro indeapellas quafi mulcopoft uideris.
Ara. Imino equidem te nià nunc hodie nufg uidi gentium.
AI, Cur negas ? Am.qi uera didici dicere. Al.haud æquû facit;
Qui quod didicit id dedifeittan periclitamini '*^;g^Bt^t**^ Quid animi habeam?fed quid huc reuorcimini ta citoî Antete aufpicinm cômoratû é?an tempeftas continet»
Qui non abifti ad legiones ica ut dudum dixeras/
Am. Dndû^dudû iftne fad'd cft?Al,tétas;iâ dudu:pridé;modo» Am. Q^nUnc fJotS é fieri quæfoiut dicis iam dudum modo/ A1» Quid ein cenfes te ut deludam^contraJuforé meum.
Qui nûc primum te aduenilTe dicas:mô qui hic abieris?
Am. Hec quidé deliraméta loquitur.paulifper mane.
Dum edormifeae unum lomnum.que np uigilans (omniet»
AI. Equidé ecaftor uigilo:amp; uigilas id quod fad'd é fabulor.
Nam dudû ante luce amp;nbsp;idde amp;nbsp;ce uidi. Am.quo inloco?
AI. Hie i aedibus ubi eu habitas-Am.nunquam field eft.So. no taCCS?
Quid fi e portu nauis hue nos dormientis detulit?
Am. Eciâ tu quogg ^ffecaris huic?So.quid uis fieri?
Non tu fcis bac^3?bacchanti fi uelis aduerfarier
Ex infanainianiorem facies;fçr^ fæpius.
Æ Si obfequaris^una refolua^agTAm.atpol gn certa res
'Hie elf adiurgare:quac me hodie adueniencé domum Noluerit falutarc.So.irritabisâcrabrones,Am.tace, Alcumena und rogare te uolo. Al.quid uis ïog^ roga. ^*i^ â¢
Am. Nunc tibi aut flulricia accelTicraut fuperat fuperbia?
AU Qui ifluc in mécc elf tibi mi uir perconrarier?
Am, Quia fi falutare uenientem me folebas antehac»
Appellare itidemme pudice fuos uiros quae fût folcnt.
Eo more exporté ce fada adueniens offendi domum.
Al. Ecaftor equidé te certo heri adueniétem ilieo Ec laluraui/ó i ualuiffes ne ufp exqueÃui Ãrnul-Mi uirà mand prcl^endiiamp;ofculum detuli tibi.
So. Tun heri hunc falutauiUi ? Al.Si te quo^ etiam foÃa.
-ocr page 41-So. Amphitryo fpcraui ego iftam tibi parituram filium^
Verum non cd puero grauida.Am.quid igitur.So.inûnia ⢠« -him-AI Equidem Ena fum:^ deos quæfo ut ià lua parram filium
V erum tu magnum malum hibcbis:fi hic fuum officium facit
Ob iftuc a me nominator capies quod te condecet.
So.' Eninuero praegnanti oportet malum dari;
Vt quod obrodat fit animo:fi male effe occeperit. quot;nbsp;cWe Arn. Tume heri hic uidiftiiAl.ego inquam fi uis decies dicere. Am. In fouis fortaffe. AI.imo uigil.ms uigilanrem ⦠Am.ucmifero mihi. So. Quid tibi efti.Am.delirat uxor. So.^trajbih ^feita eft. «Cmtai^^
Nulla res tam delirantis homines coficinnat cito;
Am. Vbi primum fenfifti mulier implicifcicri '^phrr^^'ff-'' AI. Equidem ecaftor fana amp;nbsp;lalua fum.Am.cur igiturquot; praedicas
Te heri me uidifte;qui hac noclu in portumaduedti fumus?
Ibi cÅnauûatque ibi quieui in naui noctem perpetem?
Neque meum pedem huc intuli etiam in ædisiut cûm exercitu
Hinc profectus fum ad teloboas holris:ecfque ut unimus.⢠Al. Immo mecum cocnauilh:^ mccum cubuifti.Am.quid id eftà AI. Vera dico.Am.non de hac quidem hcrclcre.de aliis nefcio.
AI. Primulo diluculo abiftiad legiones.Am.quo modo?
So. Recte dicit ut cominit.fomnium narrat tibi.
f^. âSed mulier poftq experrecta es prodigiali ioni
Aut mola falfa hodie;aut thure comprecatim oportuit._ AI. Ve capiti tuo.So.tua iftuc refert fi curaueris.
Al, Iterum iam hic in me inclementer dicit atque id fine malo. Arn. Tace tu;tu dic;cgo neabfteabii hinc hodie cum diluculo? Al4 Q^pA igitur nifi nes narrauic mihi illic ut fuerit proelium? Arn. An etiam id tu fds ? Al.quippe qui ex te audiui ut urbe maximam
Expugnauiftesiregemq; pterelam tu te edideris.
Arn. Egone iftuc dixiAAl.ru te iftic etiam adfunte hoc lolia.
Arn. Audiftin tu me narrare hoc hodie?So.ubi ego audiucrim?
Arn, HandrogäCSo.me quidem pfente nunq facftum eft quod fciam. Al. Mirum quin te aduerfus dicat.Arn. folia age mehuc afpicc., Sot Specfto.Arn.ucra uolo lcqui.tc nolo affentari mihi.
Audiftin tu hodie me dicere ea quae illa autumat?^ So. Qiixfo edepcl num tu quoq? etiam infanis quû id me interrogas?
Qui ipfii# equidem nunc primri iftanc tecum cofpicio firnul.
Am. Quin nunc mulier audin ilium ? Al.co fit quia mihi
Plurimum credo amp;nbsp;fcio ifta amp;nbsp;faefta proinde ut proloquor. ⢠-Am, Tun me heri adueniffe dicisAI.tun te abiftè hinc Pegas?
Am. Ego emnucro:óime aduenire nunc primum aio ad te domum.
-ocr page 42-AI* Obfecro etiam ne hoc negabis:te auream pateram mihi.
Dediffe dono hodie.quia te illic donatum cfïèdixerasî
Am* Neque edepol dedimeque dixi:uerum ita aniiSarns fui*
Itaque nunc fum ut ea te puitera donem: fed quis idue tibi DixitiAl.ego equidem cx te audiui:6d ex tua accepi manu' Pateram.Am.mane mane obfecro te.nimis demiror fofia Qui iilaec illic me donatum effe aurea patera fciat.
Nifi tu dudum hanc conuenifti:amp; narrauidi hæc omnia
So* Neque edepol ego diximeque iftam uidi nifi tecum fimuh
Arn. Quid hoc fie hominis.Al.uin proferri pateram?Am.proferri uoloi
Al* Fiatuu theflala intus pateram proferto foras:
Qui hodie meus uir donauit me.Am.fecede huc tu fofia Enimuero illud praeter alia mira miror maxime
Si hæc habet pateram illam.So.an etiam eredis id g in hac ciflellula **Ut Tuo figno obfignata ferftnriAm.faluum fignum cftZSo*infpice.
Am» Reifte ita eft ut obfignaui.So.quæfo quin tu iftanc iubes.â Pro-cerita cireüferri ?Am.edepol qui facto eft opus?
Nam hæc quidem edepol liruarum plena funt.quid ucrbisppus'eflÃj Hem tibi pateram eccarn,AI. credo mihi age alpice hue hiânunc iam nbsp;nbsp;â ;
Tu qui quæ faefta inficiare:quem ego iam hie conuincam palam* Eft ne hæc patera qua donatus illiciAm.fummeiuppiter.
Quid ego uideoihæç eft ea profesto pacera;perii fofia*;
So» .Auc pol hæc ]^etligiatrix mulier mulco maxima eft* -: Aut pateram hie ineffe oportet, Am.agedum earn folue ciftulam.
So* Quid ego ifta exoluam iobfignataft redtejres gefla eft bene,*
Tu peperifti amphicryonem:ego ahum peperi fofiam *
Nunc fi pateram patera peperic:omnes congeminauimus â¦
Am Certum eft aperire:atque infpicere.So. uide fis ligni quid fiet-Ne poflerius in me culpam tranfferas.Am.aperi modo* Nam hæc quidemäelirantes facere didtis poflulat*
AI* Vnde hæc igitur eft nifi abfte quæ mihi dono data eit?
Ara Opus mihi eft ifluc^Xqui^co.So.iuppitcr.proho iuppiter.
Am Quid tibi efliSo.^æc patera nulla in ciftuIaft.Am.quid ego audio Ã
So*. Id quod ueruft * Am.adumtcruciatu iam nifi apparet tue* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f
Ah Hæc quidem apparet*Am.quis igitur tibi dediti Al. qui me rogati
So* Me captas quia tutæ ab naui clanculum huc alia uia
Præcucurrifli;atque hinc pateram tute exemifti:atquc earn
Huic dcdifli:poflhac rurfum obfîgnafli clanculum»' Am Hei mihi iam tu quoque Ixiius adiuuas infâniam.
Ain heri nos uenifle huc?Al.aio aduenienfque illico. ' Me falutauifli;6C ego te:ÃC ofculum teXuli tibi
-ocr page 43-Am, Um illud non placet de ofculotpergam cxequi?
AI. Lauifti.Am.quid poftq UuiïAkaccubuifti. So.euge optime« Nunc exquire.Am.nc interpella:perge porro dicere,
AI, Coeni appofica efti coEnauifli mccum:ego acubui fimuI. Am. In eodem ledlo?Al.in eodem,So.ci non placet conuiuium. Am. Sine modo argumenta dicat:quid poftq cÅnauimusà AI. Te dormitare aiebas:menfa ablata eft:cubicû bine abimus. Am, Vbi tu cubuiftiîAIun codé tecum una in cubiculo Am. Perdidifti.So. quid tibi eft/Am.hæcmemodoad morte dedit, AI Quid ia amaboiAm.ne meapcIIa.So.gd ribi efliAm.pcrii mifer. Quia pudicitiae huius uicium me h^c abfentc efl aditum
Al, Obfecro c cador cur idue mi uir ex te audioi Am, Vir ego tuus firn ?nc me apclla falfo nomine, nbsp;nbsp;» nbsp;nbsp;nbsp;,^( ^'^ So, Hxret hacc rcs:fi quidem haec iam mulier facl'a cd ex uiro. AI. Quid ego feci ? q idxc propter dida dicantur mihi à Am. Tu ce editdas fada tua:ex me quaeris quid deliqueris.
AI. Quid ego tibi deliqui?fi cui nupta fum tecum fuii Am. Tum mecum fuerisjl^id illae impudence audaciusî'' Saltem tute fi pudoris egeas^umas mutuum.
AI. Idue facinus (jtu infimulas nodro generi non decet: Tu fi me impudicitiae captas non potes capere
Am. Proh di immortalis cognofcin tu me foda falcemà So. Propemodum.Ain.cocnaui ego heri î naui in portu perGeoî So, Mihi quoqj adfunc tedes:qui illudoego dica affentiant.
Nefcio quid iduc negocii dicam nifi quifpiam cd Amphitryo alius:qui force tc hie abfentc tarnen Tuam ré curet;tecÿ abfentc hie munus fungatur tuum. Nanq ; de illo fubdiciuo fofia mirum nimis ed: Certe de hoc amphitryonc iam alteri nimis ed magis.
Nefcio quis prxdigiacor hanc frudratur mulierem
AI. ^ Per fupremi regis regnum iuro:amp; macréfamilias Iunonem:quam me uereriamp; metuere ed par maxime: âVc mihi extra unum tc^mortalis nemo corpus corpore Contingic:quo memudicam faceret,Am.ucra idxc ueU
AI. Vera dico:fed n£qmcq:quoniam non uis credere.
Am. Mulier estaudader iuras.Akqux non dcliquic decet* Audacem ede: confidenter pro fe Si propterue loqui.
Am. Satis audader,Al.uc pudicam decec. Am.fn uerbis probas: Al. No ego illam mihi dotem duco effe^^x dos dicitur.%lt;-^^wlt;*â Sed^udicitiam.Si pudorcm:ôi fedätunt cupidinem, Deuminecum parentenen amore: Si cognatumcocordiam.
-ocr page 44-Tibi morigerjMrque ut munifica Ãm bofjistpr^m probis» So, quot;'Nx ifita^cpol fi haec uera loquitur.c^mümm eft optima» Am. Detmirus fum profedo icaturp^ui firn nefciam i
So, Amphitryo es profeefto:cauefis ne tu te ufu perduis » tV-^^X»-Æ lea nunc homines îmutanturtpoftquâ peregre aduenimus.
Am* Mulier iftam rem inquifîtam certum eft non amittere. â¢tz-n«,,Xm.eH^
AI. Edepol me libente facies.Am.quid aisirefpondemihi»
Quid fi adduco tun cognatum hue a naui naucratam ;
Qui mecum una ueeftus eft una nauitatq; is ft denegat
Facta qux tu fadla dicis quid tibi aequum eft fieri:
Nunqd caufara dicis quin tc hoc multfcm matrimonio.
Al, Si deliqui nulla caufa eft.Am.conuenit:tu fofia.
Duc hos intro.ego hue ab naui meed abducam naucratcn
So, Nunc quidem prêter nos nemo cft:dic uerum ferio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^gt;*«gt;»4« A4lt;hxHA^
Ecquis alius fofia intuft:qui mei fimilis fietî
AI. Abin hinc a me dignus domino femus?So,abeo ft iubcs.
Al» Nimis ecaftor facinus mird eft qui illi collibitum fiet, Meo uiro fie me infimularc falfum facinus tarn malum.
Quicquid id efttia ex naucrate cognato id cognofcam meoi luppiter:
c Go fum illc amphitryo cuius eft feruus fofia » Idem mercurius q fit quando comoduft.
In fuperiorc cqui abico ccenaculo.
Qui interdum fio iuppiter quando lubcc, Nunc autem quo extemplo aducntum apporto^iHico Amphitryo fio ueftitum inmuto meum.
Nunc hue honoris ueftri ucnio gratia' Ne hanc inebhatam tranfiga comoediam:
Simul alcumena cquam uir infontem probrf Amphitryo aceufat ueni ut auxilium feram. Nam mca fit culpatquod egomec contraxerim Si id alcumenx innocenti expeftat.
Nunc amphitryonem memet ut occepi femel, Eile alTimulabotarq^ in horum familiam Fruftrationem hodie iniciam maximam⢠Poft igitur demum faciam res fiat palam. Atqj alcumcnx in tempore auxilium feram« Facumq tut uno fnxftu amp;nbsp;quod grauida e uiro; Et me quod grauidaft pariat fine doloribus. Mercurium iuffi me continuo confequi Si auid ueilcm imperaremtnune hanc alloquar«
-ocr page 45-Alcumena, luppicer;
7^1, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vrare nequeo in aedibus ita me probri
Stupri dedecoris a uiro argutam meo.» Ea quae funt fada infcAa. re aedamittat.
Quae neque funt fadajneque ego in meadmifi arguit Aeque id me fufq jdc($ effe habituram putat. Ne edepol faciammeq; me perpetiar probri, Falfo infimulatam:quin ego illum aut deferam: Aut fitiffaciat mihi:atq^ adiuret infuper Nolle effe dida quae in me inforttem protulit.
Ia. Faciundum cft mihi illud fieri quod illxc podulat.
Si me illam amantem ad fefe ftudeam recipere: j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quando ego quod feci facium id amphitryoni obfuit:
Atlt;5 ille dudum meus amor negocium ^
«./ âInfonci exibuic.nunc autem infonti mihi Illius ira fu hanc Ãimaledida expetent* Al. Et eccura uideo qui me miferam arguit.
Stupri;dedccoris.Iu,tc uolo uxor colloqui.
Quo ce auertiftilAl.icà ingenium meum eft Inimicos ofa fum femper obtucrier.
lu. Eia autem inimicos,Ahfic eft.uera praedico.â Nifi etiam hoc falfo dici infimulaturus es.
Iu. Nimis uerecunda es: Al.potin eft ut abftincasmanumî Nam certo fi fis fanus:aut lapias latis.
Quam tu impudicam effe arbitrereamp; praedices Cum fatus fermonem nec ioco nec farto â ^jgt;w-UT.â'⢠Tibi habeas nifi fi fis ftultior ftultiffimo,
Iu. Si dixi nihilo magis cs:nequc effe arbitror. Et id huc rcuorti:ut me purgarem tibi Nam nunq quicquam meo animo fuit aegrius Quam poftqaudiui te effe iratam mihi. Cur'dixifti inquies.ego expediam tibi.
Non edepol quo te effe impudicam crederem.
⢠nbsp;nbsp;Yerum periclitatus fumlanimum tuum.
Quid faccres:amp; quo padeo id ferre induceres Et quidem ioco illa dixeram dudum tibi Ridiculi caufa.uel hunc rogato fofiam.
AI. Quin huc adducis meum cognatum naucratemà Tertem quem dudum te adduifturum dixeras Te huc non uenifte.Iu.fi quid didlum cft per iocum * Non aequum eft id te ferto praeuortier.
CS
AÃ. Ei5o illud fcio qiiam dolucric cordi meo, Iu. Per dextera tuam te akumena ora obfecro
Da mihi hauc ueniamugnofeenrata ne fies, AI. Ego iilxc feci uerba uirtute irrita.
Nun quando Fadis me impudids abflines
Ab impudicis didis auorri udo
Valeas: cibi habeas res tuas:reddas meas.
luben mihi ire comites.lu.fanan esiAl.fi non iubes Ibo egomer:comicem mihi pudicitiam duxero,
Iu. Mane:arbicratu tuo iufiurandum dabo.
Me meam pudicam effe uxorem arbitrarier.
Id ego fi fallo tum te fumme iuppicer;
Quacfo amphicryoni ut femper iratur fies
AI, Ah propicius fit pocius.Iu:confido fore.
Namiufiurandum ucrum ce aduerfum dedi, lam nunc irata non es.Al.non fum.Iu, benefacis, cNam in hominum ætate mulca eueninnt huiufmodi. Capiunt uoluptates,capiunt rurfum miferias.
IIrae intcrueniunt:redeunt rurfum in gratiam. Verum irae fi quae forte eueniunc huiufmodiï Inter eos rurfum fi reuentum in gratiam eft Bis tanto amici funt inter fe quam prius.
Al. Primum cauifTe oportuit ne diceres.
Verum eadem fi cifdem purgas mihi patiunda funt;
lu. lube uero uaia pura adornari mihi
Vc quae apud legionem uoca uouifi domum Rediffem ialuus ea ego exoluam omnia.
AI. Ego idue curabo.Iu.euocate huc iefiam Gubernatorem qui in mea naui fuit. Blepharonem arceflat:qui nobifcum prandeat. Is adeo impranfus ludificabitur .
Quum ego amphicryonem collo hinc obftrido traham*
AI. Mirum quid iblus fecum fecrcto ille agat
Atep abieruntur aedestexic fofia.
Sofia luppitcr. Alcumena.
a Mphicryo*ad fum:fi qdopus e impa: impia exeqr, Iu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Opeumeaduenis.So.iam pax eiter uos duos.
Na quia uos traquillos uideo:gaudeo:amp; :nolupe c mihi, Atq? ita feruum par uidetur frugi fefe iniiicuere.
Proinde heri ut fine ipfe item fit uultum e uultu edparet TriftiS fît.hcri fi triftes:hylarus fit fi gaudeantâ¢
-ocr page 47-Sed age refpondedam nos rediftis in concordiamà lu. Derides qui fcishæc ùmdudum me dixiflc per locum* So. An id ioco dixifti: equidem ferio ac ucro ratus lu. Habui expurgationem,fadla pax eft.So.opmme eft. Iu. Ego rem diuinam intus faciammota quae funt.So.cêfeo. Iu. Tu gubernatorem a naui hue euoca uerbis meis BIefaronem:ut re diuina fada mecum prandeat*
So. lam hic ero quû illic cenfebis eÃe me.Iu.aófutü huc redl.-AI. Nun quid uis?quin abeam iam itromt aparetur qbusopuft lu. I fane:amp; quantii potcs fac parata fint omnia.
Al. Quin uenis quado uis introïfaxo haud quieq fit morse lu* Rede Ioquere.amp; proinde diligente ut uxorem decet, lam hi ambo amp;nbsp;fcruus amp;nbsp;hera fruftra func_ duo. Qui me amphitryoncm rentur ciTeterrant probe. Nunc tu diuine hue fac adfis fofia.
Audis quæ dico tametfi præfens non ades Fac amphicryonem aduenientem ab aedibus Vt abigas quouis padotfac comentus fies.
Volo diludi illum:du cum hac ufuraria»
Vxorc nunc mihi morigero.haec curata fient.
Fafeis .proinde adeo ut uelle me inteUigis.
Atç ut miniftres mihi.cum mihi facrificemi Mercurius.
Oncedite;arq; abfccditc:omncs de uia decedite
c Nec quifq tam audax fuat homo q obuiâ obfiftat mihf. Nam mihi gdem herde q minus liceat deo minitaricr.
Populo ut decedat mihi:g fcruulo in comoediisÃ
Ille nauc frluam nunciat:auc irati aduentum fenis.
Ego fum iouis dildo audiens:eius iuffu nunc hue me affero. C^âobré mihi magis par eft de uia decedere amp;nbsp;concedere. Pater uocacme:cum fequor:cius dido imperio fum audiens Vtfilium bonum patri ede oportet, itidem.
Amanti fupparaficabor:horto afto:admoneo:gaudeo: Siqd patri uolupeftmoluptas ea mihi multo maximaft. Amat;lapit:rede facit animo quando obfequitur fuo Quod omnes homines facere oportct;dum id modo fiat bono» Nunc amphicryonem uult deludi meus pater faxe probe lam hic deludetur fpedacores uobis fpedantibus. Capiam coronam mihi in caput:affimulabo me cde ebrium. Atq: iUuc furfum afcendcro:inde optumc cifpellam uirumr De fupero quum hue accederit;facia uc fit madidus fobrius*
-ocr page 48-De inde ille aciarum fufferet funs femus poenas fofia« Eum feciffe ille hodic arguet quae ego fecero hic.gd é mea* Meo me æquû eft morigeru patri dus ftudeo feruire addecet: Sed eccum amphitryonem aduenit üm ille hic deludet ^be* Si qdé uos uultis aufculcando operam dare:x lbo intro:ornatum capiam qui pocius decet»
Deinde furfum afcendam in redd;ut illum hinc jjhibeamy Amphitryo;
n - nbsp;nbsp;nbsp;Aucraté qué conuenire uoluiin naui non erat.
Neqj domi:ncq; in urbc inuenio quéq g illum uideriC» Na omnis placeas perrcpraui:gymnafia:myropolia.
Apud emporiû;aKà in macellodn paleftra;acqj in foro:
In medicinisun conftrinisrapud omnis aedis facras; Sum defeffus qumraudomalq inuenio naucraté » Nnnc domum ibo atep ex uxore h^c rem pergam exquirere Quis fuerit que ^p ter corpus fuum ftupri copleuerit» Nam me qua illam quxftionem îquifîtam hodie amiterc. Mortuu facius é;fed aedis occlufcrût:eugc pariter hoc fit* Atq; ut alia fada fut;fcnam foris: aperite hoc Heus ecquis hic eft ? ecquis hoc aperit hoftiumà Mercurius, Amphitryo;
Me, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vis ad fores ?Am.ego fû.Me. gd ego fû?Am. ita^oquor
Me, q Tibi iuppircr dig oes irati certo fût:g fie frigas fores. Am. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quo modo ? Me. co modo ut ^fcdo uiuas actatéimifcr
Am* SofiaâMe.ica fu fofia nifi me cfTe oblitum exiftimas:
Quid nuc uis?Am.fceleftc at etiam gd uelï id tu me rogas. Me: Ita rogo:pene effregifti fatue foribus cardines.
An foris cenfebas nobis publicitus prxbericr.
Quid me afpedas ftohdeîgd nunc uis tibiÃaut quis tu csâhôî Am, Verbero ena gs ego fi me rogitas ?ulmorû acheruns?
Quem pol ego hodie ob iftæc dida faciam feruenté flagris.
Me. Prodigû ce fuiffe oporcec.olim î adolefécia,Am.gd dum i ^^* Os** feneda accace a me médicas malum.
Am. Cum cruciacu cuo iftacc hodic uerna uerba füdidas, Mc. Sacrufico ego cibi.Am.gïMe.quia eni te mado.
Blepharo, Amphitryo, luppiter Bic, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Os inter uos partite:ego abeo:mihi négocia eft.
Neqp ego ung ufg tanta mira me uidifte cenfeo.
Am. Blepharo quæfo te ut aduocatus mihi adfi:ne ue habeas.BIc*uaIc Quid opuft me ad uocato?quï utri firn aduocatus nefcio â¢
lu. Intro ego hinc eo;alcumena parturit,Am.perii mifcr.
-ocr page 49-Quid ago?quemÃaduocati famuti^ amid deferunt? Nunq edepol me inultus iftic ludificauic;quifquis eft, Narniam ad regem reclame ducâ:rcf]3 ut faeïseft eloquar Ego pol illum ulcifcar hodie theffdum ueneficium; Qui pcrucrfe perturbauit amp;miliac mentem meae: Sed ubi illeft?intro edepol abiit credo ad uxore , meam, Qiu me thebis alter uiuit miferior?quida agam? Quem omnes mortales ignorant Siludificant ut lubet.-Gertuft incrorupam i aedibusmbi queque homine afpexcroi Siue ancilla:fiue feruum.fiue uxorem:flueadulterum: Sc,u patrem:fiue auum uidcbo:obtruncabo in ^dibus. Neque mc.iuppicer:neque di omnes id prohibebunc.fi uolunt. Quin fle faciam utcófticui:pcrgam in aedibus nunc iam,
Bromia ancilla* Amphitryo, Apes atque opes uicae meae lacent fepulce £ pedlore d Neque ullaft confidentia ia in cordeqn amifcrim. Ita mihi uidentur omnia:naarc.terra:caelu cofequi irum ut opprimar:uc eneccr:memifcram.qd again nefdo. -, Ita tanta mira in aedibus fune facftatuc miferæ mihi
Animo maleft:aqua uclim:corrupta fum.atque afumpta fum.. Caput dolet:ncque audlo:nec oculis profpicio facis Nec me miferior foemina cft:nequc ulla uideacur magis Ita hcræ meae hodie coclgiccna ubi parturic:deos fibi inuocat: Stepicus:crepitus :fonicus:tonitrus:ut fublto:uc jppecut ualide touit Vbi qfque inftiterat concidit crepitu:ibi nefdo quis maxima Voce exclamat alcumenaadcft auxiliummc cime: Et cibiiSi tuis propidus caeli cultor aducnic.
Exurgite inquit qui terrore meo oeddiftis praemecu, Vt lacui exurgo:ardcre cenfui xdls:ita tum fulgebant. Ibi me inclamat alcumenanam ea res horrore afficit. Herilis praeuertic metus :accurro ut feifeam quid uelic. Atque illam geminos filios pueros peperifle confplcor. Neque noftrum quifq fenfimus quum peperit: Neque praculdimus:fed hoc quidiquis hic eft fenex. Qui ante aedis noftras fic iacetinunam huc percufit iuppiter Credo edepol:nam proh iuppiter fepultus eft qfi fit mortuus. Ibo amp;nbsp;cognofcam quifquis efteamphitryo hic quidem Amphitryo,Am.perii.Bro.furge.Am.interii.Bro.cedo manum. Am* Quis me tenet ? Bro. tua bromia ancilla. Am» Totus tlmeo:ita me increpuit iuppiter;
Nec fecus eft q fi abacheronte uenlam:fcd quid tu foras
-ocr page 50-Cgrcfla es ?3i'o.cadem nés formido timidas tcroreipulit. In aedibus tu ubi habitas nimia mira uidi: uc mihi Amphitryo ita mihi animus etia nue habeft»Am.agendû expedi* Sein me tuum effe he^ amphitryoné.Bro.feio.Am.uide etia nue» Bro. Scio.Am.haec fola iarca geftat mea familiarium«
Bro. Immo omnes fani funt profcd'o«Am.atme uxor infanu facit* Suis fedis fadis.Bro.at ego faciam tu idc ut aliter praedices*quot; Amphitryo piam amp;nbsp;pudicam effe tua uxore ut fcias De ea re figna atq? argumenta paucis uerbis eloquar» Omnium primum alcumena geminos peperit filios
Arn. Ain tu gemîos?Bro.gemîos.Am.di me fcruac.Bro.fine.me dicere» Vt feias^tibi tuacqj uxori deos effe omnis propicios.
Arn» Loquere,Bro.póftq parturire hodie uxor occepit tua* Vbi utero exorti dolores ut folent puerpera: Inuocat deos imortalesmt fibi auxilium ferant. Manibus puris;capite.opcrto: tbi continuo contonat Sonitu maximo.ædes primoruere rcbamur tuas. Aedes totae confulgebant tua: quali eflent aureæ;
Am« Quaclb oblbluito hinc me extemplo quâdo lacis,dcluferis.-Quid ficquot;dcindelBro.dum haec aguntur interca uxore tuam Nc($ gemenrem:neq? plorante noft^ quifq audiuimus: Itaâprofcdo line dolore peperit.Am.iam illuc gaudeo. Veut erga me merita.Bro.miete iftæcratq} haec quae dica accipe. Poflq peperit puerosjlauarc iuffit nos:occepimus, Scd puer ille que ego laui ut magnus eft öd multum ualct. Neep cum quifq colligare qutuit in cunabulis
Am. Nimia mira memoras:!! ifta:c uera funt* diuinitus Non metuo:quin mcæ uxoai latae fuppetiae lient,
Bro. Magis iam faxo mira dicestpollq in cunas condituseff: Deuolant angues iubati dcorfum in impluuium duoâ Maximi:continuo extollunt ambo capita.Am.hei mihl.
Bro. Ne pauc:fed angues oculis omnis circunuifcre Poflq pueros confpicaci.pergunt ad cunas citi. Ego cunas receffum uorfum trahere amp;nbsp;ducere Metuens pueris mihi formidans:cantoq5 angues aerius Prefc qui :poftq confpexie angues ille alter puer: Alterum alter apprehendit cos manu perniciter: Citus c cunis exilit:facit reda in anguis impecumm.
Am; Mira memoras:nimis formidolofum praedicas facinus. Nam mihi horror membra mifero pcipit didis tuis. Quid fit deinde porrodoquerc,Bro,puer ambos anguis enecat.
-ocr page 51-Dum hic aguncuriuoce clara exclamat uxorem tuam, ^â^* Q^is homoîBro.fumus impator diuu atq? hommuiuppiter.
Is fc dixit cu alcumena clam confuetum cubilibus:
Eumcà filium fuum effe qui illos angues uiceric. Alterum cfïè tuum dixit puerum.Am,pol me haud poenikf Scilicet boni dimidium mihi diufdere cum ioue.
Abi domumuube uafa pura aelutum adornari mihi: Vciouis fuppremi multis hoftiis pacem expetam. Ego cirefiam coniet^orem aduocabo Si confulam.
Quid faciundum cenfeanfimul hanc rem ut fadl^a eft eloquar,' Sed quid hoc?qualidc conait:diobfccro uefiram fidem, luppire»'. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-.
Ono animo cs.adfum auxilio amphitryo tibi amp;nbsp;ruis b Nihil cft quod cimeas:hariolos:harufpices,
Miete omnis:quaefutura 6d quae fadta eloquar.
Mulco adeo melius g illi:quum fum iuppiter. Primum omnium alcumena cufuram corporis Caepi: ex concubitu grauidam feci filio Tu grauidam ita fecifti:quum in exercitum Prok(flus:uno partu duos peperie fimul:
Eorum alter noftro qui ed fufeeptus femine: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;':
Stlis fadis te immortali afficiet gloria. gt;nbsp;c
Tu cum alcumena uxore antiquam in gratiam Rcdi:haud promeruit quäobrem uiciö uorteres Mea uifubadha cft facere;ego in coelum migro, Amphitryo, '-
f Aciam ita ut iubesjamp; te oro promica ut fernes tua: ibo ad uxorem intro:miffum faciam terefia fencm.
Nunc fpedatores iouis fummi caufa clare plaudite.
Plauti poetae dariff.Afinaria
Prologus .
Ocagite fultis fpecTatores nunc iam
Quae quidem mihi atq? nobis res uertat bene. Gregiqp huietSd dominio atq j conduAoribus. Ecce ia nunc tu preco omnemauritu populu: Age.nunc rcfidc:cauc modo ne gratis.
Nunc quid procefferim huc:Si quid mihi noluerim^ Dicam:ut feiretis nomen huiusfabulae.
Nam quod ad argumentum artincr:fanc brcueft.
-ocr page 52-Nunc quod me dixi ucUc uobis dicire Dicam:huic nomen graece onigoft fabul«. Demophilus fcripfirmiacrus uortit barbare, Afinariam uolt cife fi per uos licet. Idem Icposdudufqj in hac comoedia: Ridicula res edxdace benigne opcram mihi, Vc uos item alias:pariccr nunc mars adiuucc. Argumentum.
Manti argento filio auxiliarier.
a nbsp;nbsp;nbsp;Sub imperio uiuens uolt fenex uxorior,
Iraq: ob afmos relatum precium
Numerari iuffit fcruo leonidac*
Ad amicam id fertur:cedit noctem filius, Riuinusamens ob raptam mulierem Is rem omnem uxori per parafitum nunciat, Accurit uxor;ac uirum eius trifte agit: Libanus feruus.Dcmenecus fenes, LL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Icut tuum uis unicum gnatum eux.
f Superefte uitxîlôfpitcm amp;fuperftitcm: Perquc illam quam tu metuis uxorem tuam: Si quid me erga hodie falfum dixeris:j. .o-;jMHt Vc tibi fuperftes uxor xtatem ficf: f. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..-uj,
Atç illa uiuatuiuus ut peftem oppedas?
De. Per deum fidium quætis iurato mihi
Video necefte eife æloqui quicquid roges, ;,2 ; quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
Ita me obftinatc aggrcftusîut non audeam
Profecto percuneftanti quin promam omnia;
Pro inde actutum idue quid eft;quod fcirc expetis Eloquere:utipfc feibo te faciam ut fcias, LL Die obfccro herde ferio,quod te rogem.
Gaue mihi mendacii quicq.De. quin tu ergo rogasÃ
Li. Num me illuc ducis ubi lapis lapidem terit?
De. Quid iftuc eft ?aut ubiiftuc eft terrarum loci?
Li. Vbi flent nequam homines:qui polentam pranfitant. Apud fuftidinas ferri crepidinas infulas. Vbi uiuos homines mortui incurfant boucs, Oe. Modo pol percepi libane quid iftuc fît loci.
Vbi fit polenta ce fortafte dicere:Li.ah.
Neqj ercle ego iftuc dico:ncc didum uolo.
Tecp obfecro hercle ut qux locutus dcfpuas.
De, Fiat:geratur mos tibi.Li.ageage ufq jexcrea:
-ocr page 53-De. Edam ne,Linage quæG Herde ufe^ex penitis faucibus» Etia impiius.De.nam quoufepiti.uiqj ad mortem udo;
De. Caudis malam rc.Li.uxoris dico non tuam. De. Dono ce ob idue didrummt expers fis metu Li. Di cibi dent quxcuncp optes. De.redde operam mihi Cur hoc ego ex te quaeramiaut cur miniter tibii Quid idue efbaut ubi idue fit nequeo nofeere Vbiflent neq homincs:qui polenta pranfitant. Propeerea quod me nefeientem feceris. Aut cur podremo filio fuccefeam Patres ut faciunt exteri,Li.quid idue nouied?
De. Equidem fcio iam filius quod ametmeus Idanc meretricem e proximo philcnium: Edne hoc ut dico libanxJLi.redam indas uiam Ea res ed;fed cum morbus inuafit grauis.
^^* Qs*fl morbi cd iLi.quia non fuppetunt didis data. De, I une es adiutor nunc amanti filioî
Li. Sum uero:^ alter noder cd leonida.
De. Bene hcrclc facitis:^ a me initis gratiam;
Verum meam uxorem libane nefeis qualis fietî
Li. Tu primus fentismos tamen pracnofeimus De. Fateor eam elfe importunam atq; incomodam: Li. Poderius idue dicis:q credo tibi. De. Omnes parentes libane liberis fuis
Qui mihi aufcultabunt facient obfequclam»
Quippe qui magneamico utantur gnato 6C beneuolo* Atque ego me id facerc dudeo:uolö amaria meis: Volo mci patris me fimilem:qui caufa mea Nauclerio ipfc ornatu per fallaciam Quam amabam abduxit ab leone mulierem. Neque puduit cum id statis fychophantias Strucre:6i beneficiis me emere gnatum fuum fibi. Eos me decretud perfequi mores patris Nam rae hodie orauit argiripus filius Vc fibi amanti facerem argenti copiam;
Et id ego percupio obfequi gnato meo.
Volo amori obfccutum illius:uolo amet me patrem Quanq illum mater arde contenteque habet Patres ut confueucrunt.ego mitto omnia hacet Prxfertim quum*is me dignum quoi crederet. Habuic:me habere honorem eius ingenio decet.
-ocr page 54-Quum me adiit(ut pudentem gnatû acquû eft ) pattern. Cupio ené amicas quod detargentû fuæ.
Li. Demiror quid ûtîôd quo euadat fum in metu.
De. Equidem iam feio filius quod ametmeus.
Li. Cupis id quod cuperc te nc quicq intelligo*
Dotalem fcruû lauream uxor tua
Adduxit:cui plus in manu fit quam tibi: De. Argentû accepi dotetimperium uendidi.
Nunc uerba in pauca conferam quid te uclim:
Viginti iam ufuft filio argenti minis:'
Face id ut paratu iam fit: Li.unde gentiumf De, Me de fraudato.Li. maximas nugas agis.
Nudo de trahere ueftiraenta me iubes,
Defrudem te ego?agcfis tu fine pennis uola.
Te ne ego defrudem ? quoi ipfi nihil é in manu.'
Nifi quid tu porro uxorem de fraudauerisÃ
De. Qua me:qua uxorem:qua tu feruom faurcam
Potes circum ducc:aufer:promitto tibi , Non offuturum fi id hodie effeceris.
Li. lubeis una opera me pifeari in acre:'
V enari autem retiaculo.in medio mari.
De. Tibi optionem fumito leonidam
Fabricate quiduis:quid uis comminifeere*
Perficito argentum hodie ut habeat filius:.
Amicas quod dct.Li.quid ais tu demeneteî
Quid fi forte in infidias deueneroiî
Tu redimes me fi me hoftes interceperint?
De» Redimam.Li. turn tu igitur aliud cura quid lubct.
Eo ego ad forum nifi qd uis.De.fiet.ne ambula.
Atcp audin etiam.Li.ccce.De.fi quid te uola ubi eris?
Li. Vbi cunq j libitum eric animo meo:profecto nemo eft Quem iam de hinc metuam mihi.
Nc quid nocere mihi pofTit: quum tua oratione Omnem animum oftendifti tuum
Quin te quoq; ipfu facia haud magni:fi hoc patro.
Pergam quo occepi.atq; ibi confilia exordiar
Audin:tu?ipud archibulum ego ero argeearium.
De. Nempe in foro?Li.ibi fi quid opus fuerit.De.memincro.
Non effe femus peior hoc quilq poteft
Ncc magis uerfucus:nec quo abeaueas aegrius .n.r.
Eidem homini fi quid rede curatum udis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''''
-ocr page 55-Mandes;moririfefcmifere mauolet.
Quirn non perfedtum reddanquod promiferit: Nam eg^o illud argentum tam paratum filio Scio être quam me hunc Scipionem contui,
Li». Sed quid ego ceffo iraead forum:quod imceperam?
Atque ibi manebo apud argentarium, Argirippus, Adolefccns. keine hoc fit foras aedibus me diciÃ
h Promerenti optume.hoccinc precii reddituri Bene merenti mala es:male merenti bons es. At malo cum tuo.nam iam ex hoc loco lbo ego ad tres uirostueftra^ ibi nomina Faxo erune capitis:te perdam ego amp;nbsp;filiam. Perlecebræ;pernicies:adulefcentum exitium» Nam marc haud eft mare:uos mare accerrimum.
Nam in mari repperi:hic elaui bonis.
Ingrata: atq: irrita ede omnia intellego.
Qua: dedirS: quod bcnefici:at podhac tibi
Male quod porcro facere faciamtmeritoq^ id faciam tuo
Ego pol te redigam eodem unde orta es ad egeftatis terminos^ Ego cdepol te faciam:ut quae fis nunc:amp; quae fueris fcias: C^ae priufq illam adiirat^ amans ego animum meu illi dedi Sordido uitam oblediabas pane:in panisanopia.
Atq: ea fi erant magnas habebas omnibus dis gratias.
Eadem nunc quu eft melius;me cuius opera ell ignoras mala Reddam ego te ex fera famemanfuetam:me fpedla modo; Nam illi quid fucccnfcam ipfi nihil eft:niini quicq meret. Tuo facit iulTu:tuo imperio paretimater tu:eadem hera es. Te ego ulcifcar:te ego ut digna es perdamtatq? ut de me meres. Atfcelella uidem ut ne id quide me dignu eile cxiftimat: Quem adeat:qué colloquatur:cuique irato fupplicet.
Atque eccam illecebra exiit tandem.opinor hic ante hoftium Meo modo loquar quae nolam:quonia itus no licitu ell mihi» Lena clereta. Argirippus adolefccns. Num quoque illo^ uerbu numis philipeis aureis u nbsp;nbsp;Non poteu auferre hinc a me.fi quis empror uencrit.
Nec reÃe:quæ tu in nos dicis auge atqueargetû meruli» Fixus hic apud nos ell animus tuus clauo copidinis, Remigio.ueloque quâtum poteris fellina amp;nbsp;fuge.
Quam magis te in altum capeiris:tam æftus ce î portu refert Ar, Ego pol illum petitorem priuabo porttorio.
-ocr page 56-Ego te dchîc ut mérita es de me amp;nbsp;mea re tradare exequar* Quom tu me ut meritus fum non tradas.quæ eiicis domoi
Le* Magis ifcuc percipimus lingua dici:quâ Fadis fore»
Ar. Solus folicudine ego te atque ab egeftate abfculi « Solus fi dudem:referrc gratiam nunquam potes â¦
Le. Solus dudato:fi féper folus quæ pofeâ dabis «
⢠Semp tibi premiflum habeto hac legendum fupercs datis* Ar. Qui modus dâdi ? nam nunquam tu quidem expleri potes : Modo gdem accepifti haud multo poft aligd quod pofeas: paras* Le. Quid modifl:dudando amando nungne expleri potes i Modo remififtilcôtinuo iam ut remittâ ad te rogas, Ar. Dedi cquidc quod mccum egifti.Le,amp; tibi ego mià muliere» Par pari datumâ¢hoftimentuftopera ^ pecunia.
Ar, Male agis mecum.Le*quid me accula: fi facio officium meum? Nam negj ufgua fidummec pidumeque feriptu i poematis
]Vbi lena bene agatteu quig amate quae frugi effc uoir.
^^. Mihi quidem te parcere aequum e tandemjut tibi durem diu* Non tu fcis quae amanti parcet;eadem fibi pareet parum. Quafi pifcis itïdem eft amator lenæ;nequâ eft nifi recena. jls habet fucum;is fuauiratemteu quouifpado condias» CVcl patinarium:ucl affumtuerfes quo pado lubct.
; Is dare uolt:is fc aliquid pofci:nam ubi de pleno promit 'Neque ille feit gd det:quid damni faciac:illi rei ftudet» Voit placere Fefe amicac:uolc mihi:uolc pediffcque. Volt Famulis :uolt ctia ancillis;amp;: quoqj catulo meo. Subblanditur nonos amatorie ut quu uideat gaudeat* Vera dico:ad fuu queque homine quaeftum effeæquû é callidu.
Ar, Perdidici iftæc effe uera damno cû magno meo*
Le* Sic caftor nunc habeas quod dcs:alia ucrba prohibeas, Nunc quia nihil habcs maledidis cu cam dudarc poftulas» Ar* Non meum c.Le,nec med quidc edcpol adce ut mitta gratis?
Vcrû aetatis itq jhonoris gratia hoc Fiet tui. Quia nobis lucro Fuifti potius g decori tibi. Si mihi dantur duo talenta argéti numerata in mand: Hanc tibi node honoris cauFa gratis dono dabo.
Ar, Quid fi non c ? Le.tibi non effe crcdailla?alio ibit tarnen. Ar. Vbi illxc quaededi ante. âLc.abulâ.nâ fi duraret mihi fMulier mittcrcturâad teindquâ quicquâ pofeerem, |Diem:aqtwm:folem:lunam:node:ha:c argento non emo: Æ eCaetera quae uolumus.uti graeca mercamur fide, * piftore pane petimusjuinum ex oenopolio:
-ocr page 57-72.
^Si as habenttdant merce/eadem nos difciplina utimur.
Semper oepktx noftrac funemanus^credunt quod uident.
/7 yVctus émihili coaftio effets cuius.ânó dico amplius.Ar.aliam nunc yrMihi orattonem|defpoliato praedicas
rLonge aliam inquâ praebes nunc/atq; olim quorn dabam, ÆAliâ^C(ÿ olim quem illiciebas mc^adte blande ac benedice ^/ ÆTu mihi ædes quoq^ arridebant:quom ad te ucniebam ;tuæ. I *Me unice unum ex omnibus tc/ate^ illa amare aiebas mihi.
Vbi quid dederam,quafi columba epulh^in ore ambae meo fVfqj eratis.meo de ftudio (ludia erant uodra omnia â¢
Vfq? adhaerebatis:quod ego iuffera.quednolueram ⢠' Faciebatis:quod nolebam ac uctueram de induÃria Fugiebatis:neq; conari id facere audebatis prius./ Nûcneqj quid uelim;ncq; nolim facitis magnijpeffime.
Le. Non tu fciSfhic noder quædus'aucupü fimillimus edà fAuceps/quando concinauit aream:effundit cibum., Anes affuefeunt:necelle ed facere fumptû.qui quaerit lucrum.
â 'Sæpe edunt:femel fi fune capta:,r em foluunt aucupi. iItidem hic apud nos:scdis nebis area eft:auceps fum ego 5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Efca é meretrix.leedus illex é: amatores aues. ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â * -aóJ - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bene falutando confuefcunt:compelando blanditer,' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r ^j |Ofculando oratione uinula uenuftuli ïSi papillam pertralt;ftabic: haud cft ab re aucupis.â j'Suauium fi fumpfit: fumere eum licet fine retibusi i^ Hxceine te effe oblitum in ludo qui fuifti tam diu ?* 1Ar. Tua ida culpa eft quae difcipulum femidodlu abftc femouesi | Le. Remeato audatder mercedem fi eris naólustnunc abi.^ § Ar. Mane:mane:audi:dic quid me æquum céfes pro illa tibi dace:
^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Annû hunc ne cû quiqalio fit: Le.tu ne ? uiginti minas: Atque ea lege fi alius ad me prius attulerit.tu ualc,, jAr, At ego é etia priufg abis quod udo loqui.Le.dic quod lubet. ÃAr. Non omnino iam perii:eft reliquum quod peream magis. 1Habeo unde iftuc tibi quod pofcis dein:fed in leges meas |Dabo ut feite pofcis perpetuum annu hunc mihi uti feruiat, iNee quenq interea aliu admittat prorfufq me ad fe uiru. |Lc. Quin fi tu uoles domiferui qui funt caftrabo uiros ( Podremo ut uoles nos effe fyngrapham facito afferas : J Vc uoles:ut tibi lubebit nobis legem imponito, gModo tecum una argentum afferto:facile patiar caetera s Ar, Portitorum fimillimæ funtianuæ lenoniae
';Si affers tu patcnc:fi non c quod des:aedçs non patent :
-ocr page 58-Interii fi non inuenio ego illas ufginti minasi
Et profedto.nili illud perdo argencumîpercûdum é mihi. Nunc pcrgatti ad forum:atque experiar opibus omni copia. Suplicabo exobfecrabo;utqucnquc amicum uidero. Dignos îdignos adirc:atquc experire certum eft mihi. Nam fi mutuas non potero certum eft fumam fÅnorci
Libanus.
Eerde ucro libane non te melius ucl expergifeier h Atque argento comparando fingere^fallacia mi landiu fadü eft quom difeefti ab hero:atque abiftiad foru;
Igitur inucniûdo argento ut fingeres faUaciam.
Ibi tu ad hoc diei tempus dormicafti in ocio* Qui tu focordia omne abf te reice:amp; fegniciem amouc. Atque ad in genium uetus uerfutu te recipis tuû, Scrua herûîcaue tu idem faxiS:allii quod ferui folent. Qui ad heri fraudationem çalidû ingeniû gerät.
Vnde fumamiqué intcruortamiquo hanc celoce côferamî Impcc ritum;inauguratufc quouis admittunt aues Picus fid cornix eft ab lcua:coruos porroab dextera, Confuadét.eerturn hercleft ueftrâ confcqui fentétiam. Sed quid hoc quod picus ulmum rodit? non ternerariumft. Certe hcrclc ego quahtû ex augurio aufpieü intelligo Aut mihi in mundo funt uirgaeiaut atrienfi faureæ.
Sed quid illuc 5 examinatus currit hue 1eonidaï Metuo quod illic obfeacnauit meæ falfæ fallaciae⢠Leonida.Libanus.Scruus,
Bi ego nunc libanum requirâ;aut familiare filium u Vccgo illo lubentiores facia quam lubentiaftï
Li.
Le. Li. Le. Li. Le.
Maximam praedam amp;nbsp;triûphû cis adferoaduéeu meo: Quando mecû pariter potant;pariter fcortari feler# Hac quide qua natrus pracdam;pariter eu illis partiam.j Illic homo aedis compilauit more fi fecit fuo. Væ illi qui ta indiligéccr obferuauit ianuam ⢠Actaté uelim feruire libanu ut conueniam modo. Mea qdem hercle opera liber nûquam fies ocius. Etiam de tergo ducécas plagas praegnatis dabo. Largitur peculium omne;in tergo thefaurû gerit.
Nâfi huic occafioni tempus fele fubterduxeric, Numq edcpol quadrigis albis indipifeee podea. Herum i obfidione linquettimmicü animos auxerit. Sed fi mecum occafioné opprimere hac:qu;e obuenit ftudet.
-ocr page 59-Maximas opimatcs gaudio effertiffimas
Suis heris ille una mccum parier gnarcq ^ amp;nbsp;patri. Adeo ut aetatem ambo ambobus nobis fint obnoxii Noflro dcuinfti bencficio,Li;uin0los ncfcio quos ait» Non placet: metuo in comune ne qua fraude fraufus fiet. Le. Perii ego oppido nifi libanuiuenio ia ubiubi cft getium, Li, Illic homo focium ad mala rem quaerit:qucadiungat fibi.
Non placet: pro monftro ex téplo eft quâdo g fudat tremit. Le* Sed gd ego hic sperans côceflb pedibus lingua largiorÃ
Quin ego hanc iubeo tacere qux loquens lacerat diem' Li: Edcpol hominem infelice g patronam comprimat.
Nam fi quid fceleftc fecit lingua pro illo peierac. Le, Approperabo:ne poft tempus predxprxfidiu parem. Li. Qnx illae praeda cft ?ibo aduorfum.atqj elecftabo gcquid cft, lubeo ce falucre uoce fumma quod ad uircs ualent.
Lc. Gymnafium flagri:fakieco.Li.quid ais cuftos carccrisî Le. O catenarum colone.Li.o iurgarum lafciuia. Le: Quot pondo te effe ccnfes nudû ? Li,no edepol fcio. Le. Scibam ego te nefcirc:at pol ego g te expendi fcio.
Nudus uimftus centum pondo es:quâdo pendes p pedes.
Li, Quo arguméto iftuc ? Le. ego died quo arguméto K quo modo.
Ad pedes quâdo aligatus es aequum centumpondium, Vbi manus manicae coplexae funt:accç adudae ad trabem Nec dependis nec ptopendistquin malus ne quan^ fis.
Li. Vac tibi.Lc,hoc teftamento feruicus legat tibi, Li. Vcrbis uelicationem fieri compendio uolo
Quid iftuc negotii eftiLe.certum cft credere. Li.audacter licet fis. Amanti fubuenirc familiari filio
Tantum adcft boni de improuifo:uerum cômixtum malo.
Omnes de nobis carnificum concelebrabuntur diesâ¢
Le. Libane nunc audacia ufus cft nobis inuenca amp;nbsp;dolis.
Tantu facinus modo inuenio ego:ut nos dicamur duo Omnium digniffimi efletquo cruciatus confluant,
Li. Ergo mirabar g gt;dudum fcapulae geftibant mihi Ariolariq jocceperunt fibi effe in mundo,malum* Quicquid eft cloquere.Lc.magna e praeda cum magno malo.
Li* Siquide omnes coniurati cruciamenta confetant.
Habeo opinor familiare tergum ne quaeram foris, Lc, Si ifta fortitudinem animi obtines falui fumus. Li, Quin fi tergo refoluenda cft rapere cupio publicum.
Pernegabo:acquc obdurabo:periurabo denique.
d
-ocr page 60-Le. Hem ida uirtus cftîquando ufus eft qui raalum fertfortiter. Fortiter malum qui paciturjidem poft patitur bonum.
Li. Quin rem adutu edideris: cupio malum nancifeier, Lc. Placide ergo unum quodq jderogita:ut acquiefcd.non uides Me ex cutfura anhelitum etiam ducereiLi.age age manfero. Tuo arbicracu:uel adeoufq jdum peris,Le.ubinam é herus?
Li, Maior apud forunft:minor hic eft intus.Le.iâ latis eft mihi» Li, Tum igcur tu diues es fadus.Le,mitte ridicularia.
Li. Mitco;iftuc quod affers aures expedant mac.
Le. Animumaduercc:uc æq mecum haec fcias.Li.taceo,Lc. beas. Meminiftinafinos arcadicos mercatori pcllco Noftrum uendere atrienfcm.Li.mcmini.quid tune pofteaï
Le. Hem ergo is argentum hue remifit quod daretur.laurex Pro afinis;adolcfcens uenirmodo qui argentum attulit;
Li, Vbi is homoftiLe.iam deuorandum cenfes fi confpexerist Li, Ita enimuero:led tarnen ru nempe cos afinos prxdicas
Veculos:claudos:quibus fubcritx ad foemina ia erac ungulae» Lc, Ipfos:qui tibi fubuedebanc rurc hue uitgas ulmeas.? Li. Teneoutqj idé ce hic uexerunt uindû rus.Le.memor es probe.
Verum in tonftrina ue fedebam me mc.infio peontans? nbsp;nbsp;nbsp;⢠'f
Ecquem filium ftraronisnouerim demenetum?
Dico me nouiftè extemplo;^ me eius feruom praedico Ede Si xdis demonftraui noftras.Li,quid cum poftea?
Le. Ait fe ob afinos ferre argentum atrienfiffaurae Viginti minas: fed eû fefe non nouiftè homine qui fiet, Quû ille elocutus hxc fit,Li,quid tû?Le.aufcuita:ego fcies Ipfura uero nouilTe callide demenetum.
Extemplo facio facetum me:arq; magnificum uirum.
Dico me efte atrienfem.lic hoc relpondit mihi. Ego pol fauream non nouuimeq; qua facie fit fcio. Te non æquü é fuccenfer:fi herum uis demenetum. Quem ego noui adduce:argentum non morabor:quin feras. Ego me dixeram addudurum:ôi me domi prxfto fore, Ille in balneas iturus é:inde hue ueniet poftea.â¢
Quid nunc confilii captandum cenfes?dic,Li.hem iftuc ago Quo modo argentum interuortam:6L aducntorem:0t lauream; lam hoc opus é exafccatum.nam fi ille argentum prius Hofpes hue affert: continuo nos ambo exclufl fumus Nam me hodie fenes fe duxit lôlum borfum ab.ædibus: Mihi:tibiqj îcerminatus é nos fuem fe ulmeos: Ni hodic argirippo effent uigintmrosnti minx.
-ocr page 61-. zAlmiMM^ .
luffîcucl nos atricnfem ud nos uxorem fuarn Defraudare:dixit fefc operam promiflà m dare. Nunc tu abi ad forum:ad hcrumiSi narra hxemt alt;Surifumus, Tc ex Leonida futurum effe atricnfem fauream. Dû argentû afferat mercator pro afinis.Le,faciam ut iubcs* Li. Ego illum interea hic oblcófabo. prius fi force aducnerit. Le: Quid aisîLi.qd uis âLc.pugno mala fi tibi perculero
Mox quum fauream imitabor caucto ne fuccenfeas
Li. Hcrclc ucro tu cauebistne me attingas:fi me fapis Ne hodie malo cû aufpicio nomen cómutaueris.
Lc. Quxfo xquo animo patitor.Li. patitor m itc quu ego te referiâ Lc. Dico ut ufus ficri.Li.dico hcrclc ego quoqj ut faturus fum» Lci. Nega.Ll.quin ^mitto inqua hoftire cótra ut merueris.
Le, Ego abco.tu iam paticre;fcd quis hic cft?is cft.
111c cft ipfusiia ego recurro hue:tu hunc interca hic tene Volo feni narrarc.Li.qn tuum officium facis.ergo hac fugis. Mercator. Libanus.
T demöftraex funt mihi hafce «dis^efle oportet
u. Demenetus ubi dicitur habitarc.i puere pulta Atcj atricnfem fauream fi eft intus:cuocato huc.
LL Me. Mc. Li.
Li. Li.
Quis noftras fic frangit fores.ohe inq fi quid audis!
Nemo etiam tetigit.fanus ne es!Li.at cenfcbam attigiffe Propterea qa huc hebas itcr.nolo ego fores conferuas meas A te ucrberarier.fane ego fum amicus noftris sedibus. Pol haud peridum cft cardines nc foribus effringantur Si iftoc exemplo omnibus qui quaerunt refpondebis. Ita haec morata eft ianua:exemplo ianitorem Clamat.procul fi quem uidct ire ad fc calcitronem Sed quid ucnis!qd quaeritas?Me.demencttt nolebam Si fit domi dicam tibi,Me.quid? eius atrienfis!
Nihilo magis intusâeft.Me.ubi eftJLi.ad tóforé ire dixit.
Me. Quum ueniffettpoft non rediit.Li.nó edepohqd nolebas!
Me. Argenti uiginti minas fi adeffet accepiffet.
Li. Qui pro iftuc! Me.afinos ucndidit paellco mercatori.
Mercatu.Li.fcio tu id nunc refers iam hic credo eu adfutuÃj.
Me. Qua facie noftcr faurea cft !fi is cft iam fcirc poccro.
Li. Macilentis malis:rufulus: aliquantum uentriofus;
Truculentis oculis:c0moda ftatnrattrifti fronte.
Non potuit pidor rectius defcribcre eins formam.
Mc. Arc^ her cie ipfum adeo contuor tquadà nti capite incedit.
Li. Quife^ obuia huic occefferit irato uapulabuit. d s
4
-ocr page 62-Mc. Siquidem Herde cacidinis minis.animifqj expletius incedit. Si me iratus tctigerit.iratus uapulabit.
Leonida.Mercator,Libanus
Le. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vid hoc fit negocii.neminé men dieflu magnu facereÃ
q Libanum i tonftrina uc iuiTcram uenirens nullus ucnit Ne file edepol cergo amp;nbsp;cruribus cdfuluit hand decore.
Me. Nimis impcriofus eft.Li.ue mihi hodie,LeJaluere iufi. Libanum libertum,iam manu cmifTus.obfecro ce? Ne tu hcrclc cum magno malo mihi obuiarn occeiïifli. Cur.non ueifti ut iuderä in tôftrinamîLi.hic me memoratus e.. Le. Siqdcm erclc nunc fummû iouem te dicas dccinuiflé.
Atq; is precator adfiec ad malam rem effugies nunquâ.
Tu uerbero imperium meum cûcempfiftiî Li.perii holpes ^e» Quxfo hercle noli fauria mea caufa hunc ucrberare: Le. V tinam nunc ffimulus in manu mihi fit,Me. quiefce quxfo. Lc, ^Qui latcrex cetera tuatqux occaluere plagis.
Abfcedc hac fine me hunc perdere;q fempcr me ira incedit.
Cui unq unam re me licet feme! praecipere furi Quin cécies eadem impem:atqj oggania itaq; id hercle Clamoretac Romacho;non queo labori fuppedicarc. luffin fcelefte hac iannua hoc flerenlt; hinc auferriij luffin columnis deici operas aranearum? luffm i fplendorc dari bullas has foribus noÃris? Nihil c câquam fi claudus firn cum fuftià ambulâdum. Quadriduû hoc und modo foro opam affiduâ dedi.
's Dum reperiam g quaeritet argentû in foenus.hic uos ^Dormiris interca domi.atqj herus i hara haud aedibus hnat.
Hem ergo hoc tibi.Ei.hofpes te obfecro defendc.Me.faurea oro lt;nbsp;*Mea caufa ut mittas.Le.eho;ecquis pro uecdura oliui r Refoluit? Li.refoluit.Le, cui datu fit?Li. fticho uicatioipfi
Tuo.Le,uah deleniretapparas.mihi fcio uicarium effeî Neque effe feruom i xdibus heri g fit pluris g illa fit. Sed uina quae heri uédidi uinario exaerambo lam pro iis fatiffecit Ibco.Li.feciffe latis opinor.;
J Nd uidi hue ipfu adducere fid rapere ita exaerambû. I Lc, Sic dedero prius g credidi.uix annopoft exegi* Nûc latagi: adducidomû etiam ultro fid fcribic numos, Dromo:mercede rettulit?Li.dimidio minus opinor.
Lc. Quid ?reliquom ?Li.aicbat reddere gexteplo redditu effet. Nd retineri uc quod fit fibi operis locatu efficeret
Lc. Scyphos quos utedo dedi philodamos retulit ne?
-ocr page 63-Li. Non etûm.Lc.hem nunc fi udis acumoda homini amico* Me» Perii herde» iam hic me abegerit iuo odio-Li.heus iam facis tu* Audin quæ loquituriLe,audio amp;nbsp;quicfco. Me.tandé opinor Conticuit,nunc adeam optimum eft:priufq incipit tinnire Qua mox mihi opera das ? Le.chem optumc:qdudû tu aduéiili? Non hercle te prouideram:quæfo ne uitio uortas, Itanracundia obftitic oculis»Me.non mirum fadum eil» Sed fi domi eft demenetum uolebam,Le.negat effe intus. Verum iftuc argentum tarnen mihi fi uis denumerare. Repromittam iftoc nomine folutam rem futuram, Mc. Sic pótius ut demeneto tibi hero præfente reddam.
Li. Hcr.us iftunc nouitjatc^ he^ hic,Me.hero hue præfente reddam, Li, Da modo meo periclo:rem faluam ego exhibebo.
Nam fi fciat nofter fencx fidem non effe huic habitam Succenfeac:qui omnium fummâ re^e ipfius femper credidit.
Lc. Non magnipendo nc duit;fi non uult:fic fine after.
Li. Da inquam:uah formido miferne hic me tibi arbitretur. Suafiffe fibi ne crederes:da quacfo:ac ne formida.
Saluum hercle erit.Me. credam fore dû quidéipfcï manu habeo. Peregrinus ego fumffauream non noui: Li.at nofce fane.
Me, Sic non fit non edcpol feiotfi is eft;cum effe oportet.
Ego certe me incerto fcio hoc datu^ nemini homini. Le, Hercle iftum di omnes perdiunc:uerbo caue fupplicaffis.
Ferox eft.uiginti minas meas tractare fefe.
Nemo accepit;aufer te domum;abfccde hinc moleftus ne fist
Me. Nimis iracunde.non decet fuperbû effe hominemferuum.
Li. Malo hercle iam magno tuo nunc iftuc rede dicis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^gt;.
Impurem bili non uides irafei? Le.perge porro.
Li. F lagitium hominis da obfccro argentum huic ne male loquatur. Me. Malu hercle uebis quaeritis.Le.crura hercle diffringet.ageipudice Ni iftum impudicum percuties.Li.perii hercle. Scelefte non audes mihi fcclefte fubuenire?
Le. Pergin precari peffimolMe.qua e res?run libero homini Male feruos loquereILe.uapula.Me.id qdem tibi hercle fiet. Vcuapules;demenetum fimulae confpexero hodie In ius uoco te.Le.non eo.Me.non is?mcmento.Le. memini;
Me. Dabitur pol fupplicium mihi de tergo ueftro.Le.ue:te,« Tibi quidé fupplicium carnifex de nobis decur.Me.acqj etiam Pro didis ueftris maledidis poene pendentur mihi hodie.
^Câ Q*i**i uerbero ain tu furcifer 1herum nofmet fugitare cenfes? Inunc iam ad herum.quo uocasliandudum quo nolebas?
4 ?
-ocr page 64-Me. 'Nunc demû camé nûquam hmc fercs argen nummû:tiifi me Date inflent demenecas. Le,ira facico.age ambula ergo.-Tu côtumeliâ alteri facias:tibi non dicatur?
Tâ ego hô fum g tu:Mc.fcilicetit3 res é.Lc.fequcre hac ergo, Proficifei hoc dixerimustnemo etiamme accufauit. Merito meo:neq; me athenis alter eft hodie quifg Cui credi rede aeque putét,Me.fortaflîs,fed famé me Nûquâ hodie induces ut tibi credâ hoc argetum ignoto;
^^- Lupus eft homo hominimó homo:quom qualis fit no nouitt Ite: lam nuc fecuda mihi facis:fciba hoc te capitulo hodie
Fadurû fatis pro iniuriarquang ego fum fordidatus; Frugi tarnen fûmec poteft peculiû enumerari;
Me. âPortafle:Le.eciâ nunc dico periphanes rhodo mercator dines Abfeente hero fölus mihi talcrum argéti foli: Adnumerauit:ód mihi credidittneque deceptus in co?
Me, FortalTc.Le.atque etia tuquoq j ipfe fi efles pcundatus Me ex aliis fcio pol crederes nuc quod fers.Me.haud negafTi*â Eleifta , Phylenium. Meretrix.
Cldt n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Equeon ego te interdidis faceremafueta meis?
An in tu cs animata:ut qui matris expers imperii fiesi Phy» Vbi piem pietate fi ifto more morata tibi
Poftulem placerelmater mihi quo pado praecipis?
Clc. An decorum eft aduerfâri meis te praeceptis ?quid é? Hoccinc c pietatem colere:matris imperiu minuere?
Phy. Neque quae rede faciûc culposneque quae delîquucamo: Cle; Satis dicacula es amatrix: Phy.mater es queftus mihi éï Lingua pofcit: corpus quaerit:animsu orat:res monet:
Cle. Ego te uolui caftigare:cu mihi accufatrix ades* Phy. Neq j edcpol te accufo: ncque id me facere fas cxiftimo.
V erum ego meas queror fortunas:quum illo que amo ^hibeor* Cie. Ergo una pars orationis de dic dabitur mihi. Phy, Et meam parte loquêdi:amp; tua trado «bi.
Ad loquédum: arq; ad tacendü tu te habeas portifculum. Quin pol fi repofui remum,fola ego in cafteria Vbi quiefco omnis familiae caufa cófiftit tibine» **^ turqua unam uidi mulierem audaciflimam?
Quotiens te uetui:argyripppum filium demencti Cópcllare:auc cótredare:conloquiue:aut cótuï? Quid dedic?quid deportari iuffit ad nos ?an tu tibi Verba blanda effe auru rere?dida doda pro datis?
Vitro amas:ultro expecefTisjultro ad te accerfi iubcs,
-ocr page 65-'Illos qui dann eos deridesiqui deludun^derideris. An ce id expedare oporterdi quis promittat cibi» Te farturum diuiccm:fi moritur mater tuaà E cador nobis periclum magnum amp;nbsp;familiae portenditur Demenetitfi expetamus mortem:nc nos moriamur fame. Nunc adeo nili mihi huc argenti affert ufginti minas» Næ ille ecaftor hinc trudetur largus lachrymarum foras» Hic dies fummx eft apud meinopiae excufatio» phy« Patiar fi cibo carere me iubcas mater'mea. ple. Non ueto te amare qui dannqua amentur gratia» Phy« Quid fi hic animus occupatus eft mater?gd facia ?mone.Ele.hem Meum caput c0temples.fi quide ex re consultas tua»
Phy» Etiam opilio qui pafcit mater alienas ouis: Aliquam habet peculiarem:qui fpem foletur fuam» Sine me amare unum argyrippum animi caufa que uolo. phu Intro abi.nam te quide edepol nihil eft impudentius, phy« Audientem dido mater produxifti filiam»
â Leonida» Serui duo» Libanus»
Erfidix laudcs:gratialq;habemus merito magnas
p Quum nodris ficophantiis: dolis:aftutiifque Scapularum confidentia:uirtute ulmo^ freti» Qui aduorfum ftimulos:laminas:crucefcà î compedefque Neruosîcacenas:carceris:numelasî pcdicas;hoias» Indodorefq^ acerimos;gnarofq3 noftri tergi» Qui faepeante in noftras fcapulas cicatrices indiderunt. Eas nuuc legionesïcopiætcxercitufcç furum Vi pugnando periuriis noftris euge potiti.
' Id uirtutc huius eoilegaetmeaque comitate Padum eft.qui me uir fortior ad fuffcrendas plagas Le» Edepol uirtutes qui tuas nune poffit conlaudare Sicut ego poffim qua: domi: duaelli quas male feciftiJ Næ illa edepol pro merito nunc tuo memorari multa pofTunt. Vbi fid été fraudaueris:ubi hero infidelis fueris. Vbi uerbis conceptis feiens libenter periuraris Vbi parietes perfoderis:in furto ubi fis prehcnfus, Vbi fæpe caufam dixeris pendens aducrfusodo Aftutos:audacis uiros ualentis iurgatores: Li. Fateorprofedo ut praedicas leonida ede uera Verum edepol ni etiam tua quoque malefada iterari multa Et ucro pofTunt ubi feiens fideli infidus fueris. Vbi prehcnfus in furto fcics;amp; manifcfto uerberatus» d lt;}.
-ocr page 66-Vbi perumris.ubl Gero manus fis admolitus»
Vbi hens damno :moleftiac:i3i dedecori faepe fueris»
Vbi creditu tibi quod fit;tibi datu effe pernegaris»
Vbi amicae:quam amico tuo fueris magis fidelis, Vbi faepe ad längerem tua duritia dederis odo; Validos lidoris ulmeis adfedos lentis uirgis; Numale relara eft gratia?collegam collaudaui?
ite. Vt meq j tcque maxime atque ingenio noftro decuit.
Li. lam omitte in;a:atq; hoc quod rogo rnde.Le.rogita g;uis;
Li. Argeri uiginti minas habefne?Le.ariohre:
Edepol fenem demenetum lepidu fuiffe nobis,
Vtadfimulabat laurea me enc:qua facere;
Nimis ægrc rifu continui ubi hofpité indamauitÆ Quam fe abfcnte mihi fide habere noluilïèt:
Vc memoriter me lauream uocabat atrienlcm.
Lit Manedû.Lc.quid élLi.philenium eft ne hæc quæ intus exit!
Atep argirippus una.Le.opprime os.is c fubaufccltemus, Lachrymâtem lacinia tenet lachrymas;quid nam clTe dicam* Tacite aufcultemus.Li.atat modo hercle in mente ucnit.
Nimis uellem habere pertica.Le.quoi rei ?Li.q uerberarem
Afinos fi forte occeperint clamare hinc ex crumina. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f
Argirippus, phîlcnium, Libanus* Leonida, Cui.
Ar« c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vr me retentas ? Ph.quia tui amans abeuntis egeo,
Ar: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vale.Ph.aliqto amplius ualerem:fi hic maneres,
Ar, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Salue, Ph, falucre me iubes:quoi tu abiens affers morbus .
Ar, Mater fupremû mihi tua dixit:domu ire iuffit.⢠Ph, Acerbu funus filix facit fi te carcdum eft,
Li, Homo hercle hîc exclufusé foras:Le.ita rcs é,Ar.mittc qu3elô;
Ph, Quod nunc abisÃqui tu hic manes. Aranox fi noles manebo,* Li, Audin huc opera ut largus eft nodurna?nuc enim e, Negociofus interdius.uidelicet folone
Leges ut confcribat:qbus fe populus teneat, gerrae.
Qui fefe parere apparet huius legibus ^fedo.
Nuq bone frugi lient.dies nodelqj potent. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i:
Lc. Nae ifte hercle ab ifta non pede difccdanli liceffir.' Qui nue feftinat;atc^ ab hac minatur fefe abire.
Li» Sermoni iam fine face tuo:huius fermone accipiam.
Ar. Vale, Ph. quo properas ? Ar.bene uale.apud horcu te uidebo.
Nam equidem me ia quintu poteft a uita abiudicabo.
Ph. Cur tu obfecro immerito meo me morti dedere optas?
Ar. Ego te?quam fi inteUiga deficere uirauam ipfc
-ocr page 67-Viram meam tibi hrgianS ddem« ad tuam addam;
'^1» Cut ergo minitaris cibi te uitam ede amidummÃ
Nam quid me faóluram pueasifi iftuc quod dicis faxis
Mihi certum eft efficere î me omnia tadem qua: cu î me faxis»
Ar. Omelle dufei dultior mihi tu es.Ph.certe.n.tu uita esmihi» Complectere»Ar.facio lubens.Ph.utinâ fie efferamur»
Le^ O libane ut mifer eft homo q amat. Li.imoherde uero.
Qui pedet multo eft miferior,Le.fcio;qai periclum feci» Circunfiftamus alter hinc:hinc alter: appellemus:
Li. Here faluc.Le.fed num fumus eft hæc mulier qua amplexare?
Ar. Quidumî Li.quia oculi funt tibi lachrymâces ego rogaui.
Ar: .Patronus qui uobis fuit futurus perdiftis.
Li» Equidem hercle nullû perdidi:ideo qa nunq ullum habili.
Le. Philenium faluc,Ph.dabunt di quae uelitis uobis, Li» Nodem tua Si uini cadam uelim fi optata fiant. Ar» Verbu taue faxis uerbero.Li.cibi equidem »non mihfopto, Ar. Tum tu igitur loquere quod lubet. Li.hunc hercle uerberare. Le, Quifaum iftuc tibi aderedat cinède cakmiftrateî ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; c^nu^ .»»âaw
Tum i terberes qui pro cibo habeas te uerberariî
Ar. Vcueftræ fortunae meis praecedunt libane longe.
Qui hiodie ufq; ad usfpc^ uiuam.Li.quapropter quxfo?
Ar. Quia â¬go hanc amosamp; haec meamat:huic quod dé nufq qcqeft Hinc me damantem ex aedibus delegit huius mater, Argei ici uiginti minx me ad mortem appullerunt. Quas hodie adolefccns diabolus ipfe daturus dixit» Vt hame ne quoq mitteret nifi ad fe hunc annum totum. Vide oln uiginti minae quidlpollent:quiduc poffund nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â 2
llle qui illas perdit faluus cft.ego qui non perdo pereo,
Li, lam ditdit argentum?Ar.non dedit.Li,bono animo cs;nc formida« Le, Scede . huc libanc:te uolo.Li.fi quid uis.Ar. obfecro uos Eadfam iftac opera fuauius eft complexos fabulari»
Li, Non eadem omnia atq? omnibus here fuauia effc fcito: Vobis eft fuaue amantibus complexos fabulari. Ego complexum huius nihil moronmeum aute haec alpnaf. Proinde iftud facias ipfe quod faciamus nobis fuades»
Ar, Ego ucro 6dqdem edepol lubens. interea fi uldetur Concedite iftuc.Lc.uin he^ dcludiILi.dignu eft fanc Le. Vin faciam ut me philenium praefente hoc amplexeturà Li: Cupio hercle.Le.fcquere hac.Ar.ecqd falutis locuti? Le. Aufcultate:atq3 opera date:amp; mea difta deuorate.
Primum omnium feruos tuos nos effc non negamus.
-ocr page 68-Sed G cibi uiginti minae argenti pferentur
Qip nos nocabis nomine?Ar. hbertos.Le.non patronos5
Ar. H potius.Lc.uiginti minc hic infuc incrumina»
His ego finis tibi dabo.Ar.di te fernafTint feper.
Curtos heribstdecus popli,theurus copiarum, Salus interioris corporis:amorifque imperator Hic pone;hic ifta colloca cruminam in collo plane. Le, Nolo ego te qui herus fis mihi onus irtuc furtinere Ar, Quin tu labore libéras te atejirtam imponis in me. La. Ego baiulibouu ut decet domimû ante te ito in,anisi ^â'* ^îâ^ nûc?qd c?quin tradis hue crumina prertà tû hcrû? Le. Hanc quoi daturus hanc iube petere atqj orare mecû, Nâirtuc ^cliue é quid iubes plane conlocare.
Phi Da meus ocellus;mca rofatmi anime; mea uoluptas
Lenida argeeum mihi; ne nos dciunge arnâtis.
Le. Die igitur me tuû panerculum;gallinam. conturnicé;
Agnellum.'hædiUum me tuû die ehe ucl uitclum.x
Prehendeauriculas;compara JabeHa cum labellis;
Ar, Ten ofculetur uerbero ? Le, g uero indignum uifum é?
Atqui pol hodie non fercs;ui genua confricatur, â¢Ai'* Quiduisfegertas impcrat;fricétur;da nûc quod oro. Ph. Age mi Iconida obfecro fcr amati hæro falutc.
Redime irtoc beneficio te ab hoc amp;nbsp;tibi eme huc illo argento: Le. Nimis bella es atque amabilis;^ fi hoc effet meum hodie.
Nung remorarem quin darcm;illum te orare meliurt
Illic hanc mihi feruandam dedit; amp;nbsp;fane bella belle. Cape hoc fis libane,Ar.furcifer Si iam me delufirtià Le. Nung hercle,facerem;genua nitam negeer fricares;
Agcfis tu in partem nunc iam huc dclude;ati^ amplexate hac, Li. Taceis;me fpe(rtes,Ar,quin adhuc philenium adgredimur*
Virum quidem pol optimu;amp; non fimilem furis huius, Lf; Inambulandum e,nunc mihi uiciffim fupplicabunt; Ar. Quælô hercle libane fis herum tuis faedis ^foicari;
Da mihi iftas uiginti minas.uides me^i^SUatiK mergere. Lù Videbitur;facdum uolo.redico huc conticinio
Nunc irtam nunc tannfper iubes petere atqueorare meuf Ph, Amandonc exorarier uis te;an olculando?
Li. Immo ucro utruep. Ph.ego obfecro amp;nbsp;tu utroque noffrum ferus. Ar. 'Olibane mihi patrone mihi trade irtuc.Li.magis decorunl\
Libertum potius g patronû onus in uia portare* Ph. Olibane occcllus aureus; donum decufgue amoris*
-ocr page 69-Amabo faciam quod uoles.da idue argentum nobis
Li, Dic igitur mihi te anatfcuhmtcolnmbam.uel catellum Hirundinem,monedulam:putillum pafTerculum. Fac pro ferpentem biftiam me duplicem ut habeam linguam; Circundacorque me brachiis.meum collum circumplecte.
Ah Ten cempledarur carnifex? Li.quam ucro indignus uideor. Ne illuc ne quicquam dixeris tam indignum dicdum in me. Vehes pol hodie me fiquidem hoc argentum ferre fperes An Ten ego ueham?Li,tun hoc feras argentum aliter a me, Ar,- Peri hercle.fiue^ quidem ed decorum herum ueherc feruom Infccde.Limc illuc folent fuperbi fubdomari. Alla igitur ut confuetus es puer olim.fein ut dicam? Hem fic:abi.laudo.nec ce equo magis cll equus uU us lapiens.
Ar. Inlcende alt;dutum.Li,cgo fecero:hem qd illuc ediut tu uidc is Demam herde iam de ordeo.tollutim ni badizas.
Ar. Amabo libane iam fat eft.Li.nunquam hercle hodie exorabis Nam iam calcari quadrupedo agitabo aduorfum eliuom. Pollea ad pidores dabo ut ibi cruciere eurrens.
Alla ut defcendam nunc iam inâprodlui quanquam neq cs.
Ph. Quid nunc quoniam ambo ut ell libitum nos delufillis.
Datis ne argentum?Li.fi quidem mihi flatuam amp;nbsp;aram flatuls: Ateput deo mihi hic immolas bouemlnam ego tibi Glus fum.
Lc. Etiam tu here illune amoues abftetatque ipfe me,aggredere: Atq t illa fibi quae hic iufferat mihi llatuis fupplicafq?
^^* Qntm te autem deum nomine. Le.fortunam atqj obfequella Ar. Iam illoc es mcIior.Li.an quid ell olim homini Glute melius? Ar. Licet laudem fortunam tamen ut ne Glutem culpem.
Ph. Ecaflor ambæ fune bonae.Ar.fciam ubi boni quid dederint.
Le. Opta id quod ut contingat tibi uis. Ar.qd fi optaro? Le.cuenict Ar. Opto annum hunc perpetuum mihi huius operas. Lc.ipetralli. Ar. Ain uero?Le,certe inquam.Li.ad me adi uicidim atqj experire.
Exopta id quod uis maxime tibi euenire fiet.
Ar. Quid ego aliud exoptem amplius nifi illud cuius in opiaH Viginti argenti comodas minas huius quidem matri?
Li. DabuntUr;animo fis bono.facile exoptata obtigent. Ar. Vt confuere homines falus fruflratur Ãi fortuna. Le. Ego caput huic argento fui hodie reperiundo.
Li. ' Ego pes fui. Ar .quin nec caput:nec pes Cermonis apparet* Ne quid Micatis: nec me me ludatis fcire polTum.
Li. Satis iam delufum cenfco:nunc rem ut ell eloquamur. Animum argyrippe aduortefis:pater nos ferre hoc iuffit.
-ocr page 70-Argcnttun ^d te. Ar.ut temporetopportuneque attuliftis;
Li. Hic inerunt uiginti minae bonx maU opera partae.
His tibi nos paftis legibus dareiufTit. Ar.qnid idem é quacfoï Li. Noedé huius 6d coena fibi ut dares. Ar.iube aduenire quicfo.
Mericifïïmo eius qux uolet faciemus:qui hofce amores Moftros difpulfos compulit hace faciet facile ut patiar;
Ar Leoni da curre obfecro:patrem huc orato ut ueniat»
Li. landudu eft intus hac quidem non uenit.angiporto.
Iliac per ortum circuit clam ne quis fe uidcrir, Huc ire familiarium.nc uxor refcifcat metuit. De argento fi*mater tua feiat ut fit faólumâAr,heia.
Benedicite.ite intro cito ualete.Le.amp; uos amate.
Diabolus. AdoIcfcens. Parafitus
a Gedum iftu ortende que côferipfirti fyngraphum; Inter me Ãi amicam amp;nbsp;lenam.leges perlege Nam tu poeta es prorfus ad eam rem unicus.
Par. Horrefeet faxo lena leges quum audiet.
Dia, Age quxfo mi hcrcle cranfiege. Pa. audi^Di. audio.
Pa. Diabolus niclauci filiusjdaretas
Lena: dedit dono argenti uiginti minas, Philenium ut fecum effet nodes amp;nbsp;dies
Hunc annum totum.Di.neq? cum quiq alio quidem.
Pa. Addone? Di.adde ut fcribas uide.plane;amp; probe, Pa* Alienum hominem intromittat neminem.
Quod illa aut amicum;aut patronum neminem.
Aut quod illa amica amatorem praedicet. Fores occlufa: omnibus fint nifi tibi In foribus feribae occupatum cfTe fe.
Patre hanc amplexari tuu.Di.hic faciet facile ut patiar«
pa» Aut quod illa dicat peregre allatam epiifolam
Ne epirtola quide ulla iit in aedibus.
Ne cerata adeo tabulait fi qua inutilis
Pidura fit:eam uendatmi quadriduo
Abalienarit: quod ex te argentum acceperit
Tuus arbitratus fit:comburas fi udis./ Neulla fit cera ubi facere portie litteras.
Vocet conuiuam neminemnllam tu uoces/
Ad forum:ne quem oculos adiiciac fuos.
Si quem alium afpexit;caeca continuo fict*.
Tccum una portea seque pocula potiter.
Adrtet: accipiat ;tibi propinet:tu bibas.
-ocr page 71-Næ illa minusuut plus:g tu fapùt.Di fatis placer. Pa: Sufpiciones omnes ab fe fegregec
Neque iUæc ulli pede pedem homini premat.
Gonfurgatmeqâ in lectum infccndat proximumj
Neq? quum dcfcendat inde dec cuiq manum Spectandum ne cui anulum dermeqj roger, Talos ne cuiq homini admoneat nifi tibi. Quuum iacet te ne dicat nomen nominet. Deam fibi inuocet quam libebit propiciam. Deum nullum.fi magis religiofi fuerit. Tibi dicat.tu pro illa ores ut fit propicius* Ncq^ illa ulli homini nutet.nicter: annuat: Poft id fi lucerna extinéla fic:nc quid fui Membri fui cÃmoueat quicq in tenebris. Di.optimû ed. Ica fcilicet faCturam^erum in cubiculo, Demc iftuc:cquidem illam moueri geftio Nolo habere illam caufam:ôi uoritam dicere, pa. Scio captiones mctuis.Di uerum.Pa.ergo ut iubes
Tollam.Di.quid miJPa.audi reliqua: Di.Ioquerc audio.â pa.; Neqt ullum uerbum faciat pcrplexibilc:
Neq? ulla lingua fciat loqui nifi attica.
Forte fi tuflire occepfit:nec fic tufliat
Vc cuiq linguam intulTiendo proferat.
Quod illa autem fimulet quafi grauedo profluat:
Hoc ne fic faciat:tu labellum abftergeas Potius:q cuiq faliuum faciat palam. Nee mater lena ad uinum accedat interim, Nee ulli uerbo malo dicat.Ã dixerit Hxc mulÃa d eftoUino uiginti dies
Vc careatiDi.pulchre fcriptis fcieum fyngraphum. Pa. Turn fi coronas:ferta unguenta iulTcrit
Ancillam ferre ueneri aut cupidini.
Tuns feruus ferucc ueneri ne cas det an uiro Si force pKc uelle habere dixerit
Tot nodies reddat fpurcas quot puras habuerit. Hxc funt non nugx.non enim mortualia.
Di. Placent profesto leges.fequere intro. Pa.fequor.
Diabolus. Parafitus, Di,^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Equcre hac:ego haec patiar?aut taceam?emori
Me malim:q hxc non dus uxori indicem Ain tu apud amicamimunus adolefcentuli
-ocr page 72-Fungare:uxorî cxcufcs te fid dicas fenem.
Praeripias feortum amantiiatep argentum obicias
LenaeÆfuppilles clam domi uxorem tuam-?
Suppcndas potius mc;g tacita tu haec auferas, lam quidem hercle ad illam hinc ibo g tu ^pedicm.
Niû quidem il la âcc occupairic,.tc effliges fcio
Luxuriae fumptus fuppedicare ut polTies, Pa. Ego fie faciundum ccnfco.mc honeftius cil.
C^am te palam hanc rem facerc:nc iala exiftimee
Amoris caufa percitu id feeiiTe tea
Magis qua fua caufa. Di.ac pol quin dixifli redius»
Tu ergo fac ut illi turbas.lites confeias.
Cum fuo fibi gnato una ad amicam de die Potitarenliam expilare ùm emone.
Pa: Eilo.iilud curabo. Di.ac ego te opperiar domi.
Argyr. Adolefcens. Senex. Demenetus Ar, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gendû cubamus fis pater.Se.ut iufferis:
Mignatenca fier. Ar,pueri meniâm apponite.
Se. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nûqdnâ tibi moleftû é mi gnate fi haec mccü accubatÃ.
Ar. Pietas pater oculis dolore prohibée.quaq ego iilancamo
Poflum equidciduccre animu ne aegre patiariga tecu accubat Se. â Decet ucrecundu eife adulcfcété argyrippe . Ar.cdepol pater
Merito tuo facere poffum.Sc.age ergo hoc agitemus côuiuiû. z nbsp;nbsp;Vino ut iermone fuaui:nolo ego mctui:amari mauolo - ----------
Mi gnate mi abs te.Ar.polego utruq^ faciorut acquu é filiû.
Sc. Credâ idue fi eÃe te hillaré uideo. Ar:an tu effe me trifte putasà Sc. Pute ego?quem uideam aeque effe meeftû ut quafi dies fi dida fit. Ar. Ne dixeris irtuc,Se,ne lie fueris illico ego non dixcroâ
Ar, Hem afpcda*ridco.Sc.utinâ male qui mihi uolûc fie rideat, *k Ar, Scio equidem gobré me pater trifte credas nunc tibi:
Quia illate e tecuû.atqj ego qdem hercle ut ucrû tibi dicam pater.
Ea res me male habcc;ac non eo qui cibi non cupia quae uelis Verum ifta amo:aliam tecum eÃe equidem facile pofTu ppcti.
Sc. At ego hac uolo. Ar.ergo fût quae exopcasmiihi quae ego exopte uolo' Sc, Vnum hunc die perpcterc.quonia tibi poteftaccm dedi.
Cum hac annu uc effes atque amanti argenti feci copiam, Ar. Hem iftoc me fado tibi deuixifti.Se*gn ce ergo hilare das mihiî
Arthemone mulier.Paraficus.Demenetus.Argyrippus Phileniû meretrix.
Arm In tu meum uirura hie potare obfccro eu filioi
à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et ad amicam dcculilfe argenti uiginti minas£
-ocr page 73-^rrx^ -3. Si
Mea^ filio feieute id facere flagidum patremÃ
Par. Neqj diainiaicqi mihi humani pofthac quicq accreduas nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â'
Arcemonajfi huius me rei ede mendacem inueneris.
Arc. Ac fceleda ego procer alios meu uiru m frugi raca. Siccum:frugi;continentem;amancem uxoris maxime.
Pj. Atnuc dehinc fcico illu ante omnes minimi mortales precii ' Madidu:nihili;incontinentem:atcp oforem uxoris fuse. Pol ni uera ifta effent nunq faceret ea quae nunc facit. Ego quoq? hercle illu ante hac homine femper fum frugi ratus Vcrû hoc faéto fefe oftendic.qui quidem cum filio.
Potet una:atque una amicam dudet decrepitus fenex. -
Art. Hoc ecaftor eft quod ille it ad coenam quotidie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^sFr
Ait fefe ire ad archidemum.chereamtchereftratum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â â
Cliniam:cremem:cratinu:elimiam;dcmofthenem: Is apud fcortum corruptelae;amp; liberis luftris ftudet.
Pa. Quin tu illuiubes ancillas rapere fublimcm domum:
Art. Tace modo.næ illum ecaftor miferu habebo. PA.ego iftuc feio
Ita fore illi:dû quidem cum illo nupta eris.Ar.ego cenfeor ': Eum eda homine in fenatu dare opera aut clientibus.
Ibi labore delaffatum nodem totam ftcrteref ^'â'\' -Ille opere foris faciendo laffus nodhi aduenit.-', ^ Fundum.alienum arrat: ineditum familiare^ deferit. nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;'ââ
ââ pls etiam corruptus porro fuuin corrumpit filium.
Pa. Sequere hac me modona fixo ipfum hominemahifefto opprimas Ar. . Nihil,ecaftor é quod facere mauelim.Pa.maneâdû.Ar. quid e?
Pa. Poftis fi forte accubante tuum uirum confpexcrisr
Cum corona amplexum amicam:fi uideas cognofeerẻ Art Poffum ecaftor.Pa.h̩ tibi homine,Artperil.Pa.paulifp mane.
Aucupemus ex infidiis clanculum quam re gerant,
^â lAr, Quid modi pater amplexandi facies.De.fateor gnate mi.
Ar, Quid fatere,De.ex amore huius corruptum oppido.
Pa. Audin quid aidArtaudio.De.egon ut non domo uxori meae; Surripiam in deliciis pallam:quam habet:acque ad te deferam ? â â''^^ Non ed^ol conduci poffum uica uxoris annua.
Pa, Cenfen^tu illum hodie primum ire adfuetum in ganeum?
Aj^ Ille ecaftor fuppillabat me;quod ancillas meas ⢠Sufpicabar:atque infontis miferas cruciabam.Ar.pater nbsp;nbsp;nbsp;â - /
lube dare uinum.iadudum fadum eft quum prmun^ibi.
De. Da puere ab fummo.Ar.age tu intenbi ab infimo ^a fif^uium;
(f.^äW Perrii mifera:ut ofculatur carnufex:capuli decus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æâ fqâ¢
De. Edepol animam fuauiorem aliquanto q uxoris mex.
-ocr page 74-Æ â¢ iniii^ -^ - i^lpV ».âTA^ÃCi ^^
Ph, Die amabo.an fetet anima uxoris tuae?
De» Naufeam^maliin ft neceffum eft:quâ illam ofcularien v^lSfc» l'Ion queo durare.Pa, fi non didicifti fulonicam
lt;^^ |i»».gt;^rM '»âAf^l-W
amp;w*^ Ki me'/Ãme \ âygt;etrtele âK^ Ajm.».A^
Non mirandum ednn oculos inuadi optimum eft, Ar. Ego pol uiuamtÃd tu his haec hodie cum tuo magno malo.â lnuocafti.Pa.ecquis currit pollintftorem accerfere?
Arg. Mater falue. Ar.fie Glutas ?Pa:mortuus eft demenctusî Tempus fub ducere hinc me pulcrehoc glifcit felium» Ibo ad diabolum.mandata dicam fada ut uoluerit.
:f^k\i^ inie^yjtjenvc nbsp;nbsp;nbsp;De.
gt;vlt;^ J.Mn.»w âf^^Ji\Aee\*e . De*
Atqj interea ut decumbamus fuadeboîhi dum litigat.
^r nbsp;Poft demum hue eras adducam ad lenâ;ut uiginti minas.
Ei det.in p:^tc| hac amanti.ut liceat ei pocirier. Argyrippus exorari fpero poterit;ut finat.
.p Scfc alternas cum illo nodes hanc frui;nâ ni impetro
l nbsp;nbsp;Regem pdidi;ex amore tantum e l^omini incendium.
Ar. Quid tibi huc receptio adte.eft meum uirn?)^.pol me qdem ^ Miferum hodie enecabit. Ar.furgeamatoru domum.
De, Nullus fum.Ar.îmo es;nc negammnium pol nequiflimus.
At etia cubat cuculus.furge amator:i domum.
De« Vemihi.Ar.uera ariolarc;furge amator;i domum.
Abfcede ego paululum iftuc. Ar.furge amatori domum, lam obfeCro uxor.Ar.nunc uxore me effe meminifti tuam?
Modo quum dida in me ingercbas;odium non uxor era.
'\gt;jtHni«.*-»»*«lt;t âni -fgt;.x- De. Totus perii.Anquid tandem Gnima fetet ne uxoris tux? , Dc.
^»Ck^'b^^ At^, Ecaftor qui fubrepturum pallam Promifit tibi?
jAt w ,r»H4ttifl mtiCfiyrn ArlJ
De.
Mirrham olet.Ar. iam fubripuifti paliam;qua fcorto dares?
Non taces?Arge.cgo diiTuadebam mater.Art. bellum filium'.
Ar.
Dc.
Dc.
Iftofcine patrem aequum mores e liberis largirier?
Nihil ne te pudet?De. pol fi aliud nifi fît:tui me uxor pudet.
Cano capite te cuculum uxor ex luftris rapit.
Non licet manere:cocna coquitur;dum coené modo? Ecaftor coenabisthodie ut dignum eft magnum malum. Male cubandum eft;iudicatum me uxor adducit domum;
Arg. Dicebam pater tibi ne matri confulercs mali.
Phy, De palla memento amabo.Deuube hanc hinc abfcedere?
Arf Immo intus pocius:fcquere me hac mi anime, Arg» Jdomum. Ph.da lanium etiam prius q abis.De.i in cruce
Grex.hic fencx fi quid clam uxorem fuo animo fecit uoluptatis
Ncq p nouû;nccÿ mirum fecit;nec fecus g alii folent.
Nec.quifquâ eft um ingenio duro;nec tam firmo pedore, Quin ubi quicquâ occafionis fit,libi faciat bene.
Nunc fi uoltis deprecari hüte feni neuapuke Kenaur impetrari pofTe, fi plaufuna fie clarum datis:
Plauti. Aulularia:
Argumentum.
Enex auarus uix fibi credens eucho: Domifuac defoflim multis cum opibus Aulam inuenihrurlumg: penitus cudicam Exanguis,amens.fcruat;cius filiam Liconides uitiarat.incerea fcnex Megadorus a forore fuafus ducere.
Vxorem auari gnatam depofeit fibi.
Durusâfeneîuix promicor: itq; aulæ timens Demo fublatam uariis abttrudic locis.
Infidias feruos facit huius liconidis
Qui uirginem uitiarat;atque obfecrat
Auunculum megadorum fibimet cedere
Vxorem amanti:per dolum moxkudio Quum perdidiffet aulam infperato inuenit, Lætufque natam collocat liconidi.
Argumentum.
Viam repertam auri plenam euclio
a Vifumma fernat miferisadfcdfus modisi Liconides illius uitiat filiam.
Volc hanc raegadorus indotatam ducere.
Lubenfque ut faciat: dat coquos cum obfonio Auro formidat euclio:abftrudic foris.
Re omni infpeda comprefforis feruulus
Id furpirdUic eudioni rem refers.
Ab eo donatur auro uxore di filio.
Lar Familiaris. Prologus.
E quis miretur qui firn paucis eloquar,.⢠n nbsp;nbsp;Ego lar fum familiaris; ex hac familia
Vndc amp;nbsp;euntem me afpexidisthanc domum, lam multos annos eft quum pofudeotSi colo. Patriuuoqueiam huius qui nunc hic habet Sed mihi auus huius obfecrans concredidit, , Thefaurum auri clam omnis in medio foco Defodit ucnerans me;uc id feruarcm fibi.
Is quoniam moritur ita audio ingenio fuit.
-ocr page 76-Nunquam indicire id filio uoluit fuoï
Inopcmqj optauic pictius , eum relinquere;
Quam eum thefaurum commoftraret filio.
Agri reliquit ei non magnum modum.
C^o cum labore magno;amp; mifcre uiueret.
Vbi is obiit morcem:qui mihi id auru credidit: Coepi obferuare ecquid maiorem filius. Mihi honorem haberet q eius habuiiTet. Atqj ille uero minus minufque impedio Curare.minufi^ meimpartire honoribus Ite a me contra fadum c.nam ite obiit diem Is ex fe hunc reliquit qui hic nue habitat filium Pariter moratumtur pater auufq? huius fuit. Huic filia una c.ei mihi quottidie Aut thureuut uino aut aliquod femp fupplicat* Dat mihi coronas:eius honoris gratia Feci thelaurum ut hic reperiret euclio. Quo eam facilius nuptu fi uellet daret: Na compreffit eam de fummo adolcfcens loco. Is fcit adolcfcens quae fit:quam comprefferit. Illa illum nefeit: neque compreffam autem pater Eam ego hodie faciam:ut hic fencx de proximo. Sibi uxorem pofcat : id ea faciam gratia Quo ille eam facilius ducat.qui comprelTerar. Et hic qui pofeet eam fibi uxorem fenex, Is adulefcencis illius e auumculus.
Qui illam duprauit nodfu cereris uigiliis. Sed hic fenex iam clamat intus ut folct. Anum foras extrudit ne Ãt confria. Credo aurum infpicere uolt;ne furreptum fiet;
Senex Euclio.Sraphila anus.
Eu, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Xi inquam:age cxi:exeundum hercle tibi'hinc eft foras
e Circunfpedfacrix cum oculis emifliciis. Sta. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nam cur me miferam uerberas ? Eu.ue miferaâfis
Atqp ut te dignam mala malam ætarem exigas. Sta. Nam qua nune caufa extrufîfti ex ædibus?
Tibi ego rationem reddam ftimulorum fegesî
Illuc regredere ab hoftionlluc fis uide
Vcincedit;at fein quo modo tibi res fe habet?
Si hodie her de fuftem cepero aut ftimulum in manum. Teftudinem iftum tibi ego grandibo gradum.
-ocr page 77-Sw, Vcimtn me dini adaffint ad fufpendium
Potius quidem,^ hoc padro apud te ferinam;'
Eu. Vcfcelefta fola fecum murmurat
Oculos hcrcle ego idos improba effodiam tibi
Ne me obferuarc poffistquid return geram,
Abfcede etiam nunc:ctiam nunc:cciam hoe:
Idic adedotfi hercle tu ex iftoc loco
Digitum tranfuerfumtaut unguem latu cxcefferis:
Aut fi refpexeris donec ego te iuffero
Continuo hercle ego te dedam difcipulam cruci.
Scelediorem me.hac anu certe fcio
Vidiffe nunquamtnimifque ego hafte metuo male.
Ne mihi ex infidiis uerba imprudenti diuc.
Neu præfentifeae aurum ubi eft abfeonditum*
Quae in ocipicio quoque habet oculos peflima. Nunc ibo ut uifamteft ne ica aurum ut condidif
Quod me folllcitat plurimis miferum modisi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:' sr:.;
Sca. Nee nunc mecaftor quid hero ego dicam meo, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' r .â¢
Male rei euenilTeiquanuc infaniam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Quaeo cominifciata me mifcram ad hunc modum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'i'^ dV'
Decies die uno faepe extrudit aedibus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iâ '?'
Nefcio pol quae illune hominem intemperiae tenent.
Peruigilat no(ftes totas:cum autem interdius
Quafi claudus futor domi fedec totos dies.
N eque iam quo pacto celem herilis filix.
Probrum:propinqua partitudo cui appetit ;
Queo cominifeimeque quicquam melius eft mihi.
Vtopinor:quam ex me ut unam faciam litteram.
Longum laqueo collum quando obftrinxero, Euclio fenex. Scaphila anus.
En. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vnc defecaco demum animo egredior domo.
n Poftquam perfpexi falua effe intus 'omnia,
Redi nunc ia intro:atque itus ferua.Sta.gppe nil
Ego intus feruem:an ne quis sedes auferat?
Nam hic apud nos nihil cft aliud quaefti furibus.
Ita inanis funt:opplccae:atque araneis.
Eu, Mirum quin tua nunc me caufa faciat iuppicer.
Philippum regem:aut darem triuenefica. Araneas mi mihi ego illas feruari uolo. Pauper fum fateorspatior:quod di dant fero. Abi intro:occlude ianuam;iam ego hic ero
-ocr page 78-Ciucqueng alienum in ædis intro miferisî Sea» Quid A quifpiam ignem qaærit/Eu.excingui uolo» 4 Ne caufac quid fît quod ce quiipiam quaeriter.
gt;Nam fi ignis uiuet;ru excinguere extemplo.
âTum aquam aufugiiTe dicito fi quis petet, Cultrum:fecurim:piftillum:mortarium
Eu.
Quae utenda uafa femper uicini rogant Furis ueniffe atqjabfluliffe dicito.
Profero in xdibus meis me abfcnte nemimem.
Volo intromittiiacq? etiam hoc praedico tibi;
Si bona fortuna ueniat ne intromiferis.
Sta. Pol ca ipfi credo ne intromittatur cauer.
Nam ad aedis noftras nufg adiit quaquain prope
Cu. Tacc atqç abi introtSta,taceo atq; bibco.Eu.odudefis.
Fores ambobus peirulis.iam ego hic ero.
Difcrucior animi.quia ab domo abeundum e mihi,'
Nimis herdeinuicus abeo:fed quid agam feio.
Nam nofter noftrae qui é magider curiae.
Diuiderc argenti dixit nummos in uiros.
Id fi relinquo.ac non peto; omnes illico
Me fufpicêcur credo habere aurum domi.
Nam non cd ueriffimile hominem pauperem
Pauxillum parui facere quin nummum peeau Nam nunc quum caelo fedulo omnes ne feiant Omnes uidctur fcire amp;nbsp;me benignius Omnes falutancsquam falutabant prius 'Adeunt: confidunt:copulatur dexteras. Rogitant me ut ualeam.quid agam.quid rerum geram.
Nunc quo profectus fum ibo.poft ide domum
Me rurfum geum potero cantum recipiam:
'Eumonia. Megadorus fcnex;
Eu. u Elim te arbitrari me haec uerba frater
Mea fidei tuæqj rei hoc uel hoc
Cauli facere ut aequum ed germanam fororemt
Quamq haud falfa fum nos odiofas haberi, ;;Nam multum loquaces merito omnes habemur. /Nec mutam profedo repertam ullam ede Hodie dicumt mulierem ullo in lacculo.
Verum hoc frater unum tamen cogitato. Tibi proximam me mihiqj item ede te
Vt aequum e quod in rem ede urtique arbitremur^ Et mihi te;amp; tibi me ccnfulereamp; monere.
-ocr page 79-Neq ^ occultum id haberi:neq; p metum muffari.
Quin participem pariter ego te:Si tu me ut facias«
Eo nunc ego fecreto te hue foras feduxi.
Vt tuam rem ego tecum hic loquerer familiariter.
Me. Da mihi optuma foemina manu,Eu,ubi ea eftÃ
Quis ea eft nam optuma.Mc.tu. Eu,tu ne ais?Me.fi negas nego*
Eu* Decet te equiam uera j)loqui:nam optuma nulla poteft elegi.
Alia alia peior frater eft.Mc.idem ego arbitror:ncc tibi Aducriari certum eft de iftacrenunq foror *quid UB.
Eu. Da mihi operam amabo.Me.tu aft.uterc:atqj impera;fi qd uis.
Eu. Id quod in rem tua optuma efle arbitror te id admonitu adusto.
Me. Soror more tuo facis.Eu facta uolo.Mt.quid eft id foror?di faxi Eu. Quod tibi fempitemu falutare fit liberis pereadis. Me.ita* Eu« Volo te uxorê domû ducere.Mc.hei occidi.Eu.qd ita?
Me. Qui^ mifero cerebrû excutiût tua diefta foror:lapides loquaris.
Eu. Eia hoc face quod te iubct foror.Mcfi jubearfaciam
Eu. In rem hoc tua eft.Me.ut quidcm:emorfar prius g ducam.
Qua: eras ucniat perendie foraf feratur foror.
His legibus quam dare uis cedo nuptias adorna»
Eui Quam maxima poflum tibi dare frater dotem.
Sed eft grandior natutmedia eft mulieris stas.
Earn fiuubes frater tibi me pofeere pofeam.
Mei Num non uis me interrogate tc.Eu.immo fi qd uis roga.
Me. (Poft mediam aetatem qui mediam ducit uxorem domum.
Si eam fenex anum pregnantem fecerit fortuito
iQuid dubitas quin fit paratum nomen puero pofthumus? Nunc ego iftum foror laborem degam:amp; dimminuam tibi, fatis;
â f* Ego uircute deum amp;nbsp;maio^ noftrorum diues fum r^ 'Iftas magnas factiones, animos.dotesidapfiles:
Clamorcs:imperia:eburata:ueicula;pallas purpuram.
Nihil moror:qu3c in feruitutem redigunt uiros.
ti Dic mihi quæfo qs ea eft quam uis ducere uxore?Eu.eloquar. Nouiftin hunc fcnê euclioné ex proximo pauperculum?
Me. Noni hominem haud malu me caftor:eius cupio filiam.
Virgine mihi defponderi.uerba ne facias foror.
Scio quid didtura es hanc effe paupere;hxc pauper placet.
Eui Di bene ucrtant, Mc.idem^ego fpcro.Eu.qd me nue uis ? Mc.ualc.
Eu. Et tu frater. : Me.ego conueniam euclionem fi domi eft.
Sed cccum ncfcio unde fefe homo recipit domum. Euclio. Meg.fenex.
p Refagibat mihi almus fruftra meare quu exibadomo Itacj abibam muitusma neq^ quifq curialiu e 5
-ocr page 80-Vcnic:ncque magiftcr:qucm diuldere argétum opportuit, Ndc doTiü properare propero:na egomet fu hicîaîus domi e/ Me. Saluas arqj fortunatas euclio femper fies.
Eu. Di te ament megadorc. Me.quid tu ?rcÃen atq; ut ais ualesà Eu. Non temerarium eft nbi diucs blandc appelât pauperem, lam illic homo aurum me feit habcre:eo me falutat blandius;
Me. Ain tu te ualerc.Eu.pol ego baud a pecunia perbene. Me. Pol fi eft animus xquus tibi fatis habes qui bene uitâ colas; Eu. Anus hcrclc hoc indicin fecit de auro perfpicue.palam e Cui ego um lingua praecidam atej oculos effodiâ domi, M^ Quid ta foins cecum loquere?Eu.meam pauperiem conqeror Virginem habeo grandem: doce caffim atque inlocabilcm. Neque ea queo locare cuiq.Me.cace bonum habe aium eucho;
Dibicurtadiuuabere a mc:dic fi quid opus é impera.
Eu. ^Nûc pecic quum pollicetur inlpafc aurum ut deuoret; ^Alteca manu fert lapidem:pancm odentat altera^ /Nemini credo.qui large blandus e diues pauperi, cVbi manum inicit:benignc ibi onerat aliqua zamia,quot; /Ego idos noui polypos qui ibi quicqd tetigerût tenet;
Mc. Da mihi operam parûper:paucis euclio é quod te udo De comuni re appellare mea amp;nbsp;tua.Eu.hei milero mihi. Aurû mihi intus arpagatû c:nunc hic cam rem uolc fcio Mecum adiré ad paddonemeuern interuifam domi.
Me, Quo abis ?En. iâ ad te rcuortar.nâ é quod uifam domum»
Me. Credo edepol ubi métionem ego fecero de filia
Mihi ut defpódeac fefc a me derideri rebitar.
Nc^ illo quifq eft alter hodie ex pauptatc parcior.
Eu. Di me feruanfiâlua rcsc:falaum é fi quid non pent. Nimis male timui:priuf q intro redii exanimatus ina Redeo adte megadore fi.quid me uis.Mc.habeo gracia, Quaefo quod ce percócaborjnc id te pigeat proloqui.
Eu. Dum qdem nequid pconeeris qd' mihi non libeat proloqui»
Me, Die mihi quali me arbitrate genere prognatû.Ea.bono, Mc. Quid fidd Eu,bona.Me.quid ficis.Eu,neq; maiis:neq: îprobis.
Me, Aecacé meam feis.Eu.feio ede grandem iridem ut pecunia Me, Cerce edepol equide cc ciuem fine omni mala etia malitia. Semper fum ratus Ãinunè arbitror.Eu.aurû huic olet. Quid nue me nisiMe.quomâ tu iae;amp; ego re qualis fis icio. Que tes rde nortanmihiqj tibiqj:cueqp filiæ.
Filiam tuâ mihi uxore pofco:^mitte hoc fore,
Mc. Hei megadore haud decorû facinus cuis fadis facis.
Vt inopem atqiinuoxiû abs te;acque abs cuis me irrideas.
-ocr page 81-Nam ce necç re:ncq} uerbisyncrui uti Faceres quod fanâs. Mc, Neqs cdepol ego te dcrifum uenio:ncq; derideo. Nop dignum arbitror.Eu.cur igitur pofcis mea gnata tibi? Me. Vc propter me tibi Ãc melius;mihiq3 propter te amp;nbsp;tuos. Eu, Vcnit hoc mihi in metem megedore te effe hominediuitem.
FaÃofum.mc ite effe homine pauperum paupcrimum. Nunc fi filiam locaffimâ mea tibi:in mentem ucnic.
^Te boue efrc:amp; me effeafeHummbi tccum coiundus fiern, Vbi onus nequeam portare pariter iaccam ego afinus i luto. cias:^natus q fi nu
Tu me bos haud magis refpi
no fiern.
Et te utar iniquiore:^ meus me Ordo irrideat, Neucrobi habeam flabile ftabulumjfi quid deuortii fuat, Afini me mordicil^fcindant:boues incurfent cornibus Hoc magnum cft periculum me ab afinis ad boucs rräfeevdere.
Mc. Quam ad probos ppinquitace proxime te adjunxeris, Tarn optimum.-eft:cu códitioncm hac accipe aufculta mihi.
Acc^ earn defponde mihi.Eu.ae nihil eft dotis quidem.
Mc. Ne duis:dum modo morata reifte ueniat:dotata eft latis.
Eu. Eo dico ne me thefaurum reperiffe cenfeas.
Me. Noui;ne doceis:dcfponde:Eu.fiat:fed pro iuppitcr.
Non ego difperii? Mc.qd tibi cft?Eu.qd crepuit qà fcr^ modo?
Me. Hic apud me hortû cófodcrc iu(Ti:fed ubi hic eft homo?' xAbiittnccà me cerciorem fecitifaftidit mei:
Quia uidcc me fuam amicitiam uclle;morc hominum facit:
,Nam fi opulento fit petitum pauperioris gratiam y Pauper metuit congredi:p metum male rem gerit 1Idem quando iliace ocafio peric:poft fero cupit.
Eu, Si hercle ego te no elinguandam dederomfqj ab radicibus. Impero:au«ftor(ç fum:uc me cuiuis cà ftrandû loccs.
Me, Video hercle ego te me arbitrari euclio homine idoneum Quem fenecfta actae ludos facias haud merito meo.
Eu Neqj edepol megadorc faciomeq? fi cupiâ copia cft.
Me. Quid ? nunc etiam mihi defpondcs filiam ? Eu.illis legibus. Cum illa dote quam tibi dixi.Me.fponden crgofEu.fpondeo.-
Iftuc di bene uortat.Me.ica di faxint.Eu.illud facio ut mcmicris.
ConuenilTcmt ne quid docis mea ad te afferat filia
Me, ^Nemini.Eu.at fcio quo uos patfto foleatis perplexarier:
Pacftum non padum eft:non padu padu cft 5 uobis lubet.
Me. Nulla controuerfla mihi tccum eric:fcd nuptias
Hodie quin facimus num quae caufa clEuamo cdcpol optuma.
Me. Ibo igitur parabomunqdme uisfEu.iftuc fiet uale.
Me. Heus ftrobile.fequere propere me ad macellum ftrcnuc: nbsp;nbsp;nbsp;e
-ocr page 82-Ãu. Illic hinc abiit.diimortales obfecro aurû quid ualet?
Credo ego iatn illum inaudiilfe mihi elTe thefaurum domum» Id inhiat:« affinitatem hac obflinauit gratia:
Euclio fenex.Staphila anus.'
Eu. u nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bi tu es quæ deblacerafti iam uicinis omnibus.
Me meae filiae daturu dotem?heus ftaphila te uoco: Ecquid audis ? uafcula intus pure:propera atqj elue* Filiam defpondi ego hodie,huic nuptu megadoro dabes
St, Di bene uortant.uerum ecaflor non poftct.fubitum é nimis?
Eu. Tace atqj abi:curata fac fint quum a foro redeam domum.
Atcg occlude ædes.iâ ego hic ero.St.quid ego nue agam?
Nunc nobis prope adeltexiciu mihi atq jherili filiae.
Na probrum atq p partitudo prope adeft ut fiat pala.
Quod celatu é:at(ÿ ocultatum ufq; adhucmuc non potefi.
Ibo intro.ut haec quaeimpauit fada cuueniatj jfient.
Nâ^caftor maid moerorem metuo ne miftû bibam. Strobilus feruus. Anthrax, Congrio coqui?
Sero. Oftq obfanauit herus:amp; conduxit cocos Tibicinafcÿ hafte apud fo rum edixit mihi. Vc dilparcirem obfonium hic bifariam.
Con. Me quidem hcrcle dicam palam non diuides.
Si quo tu totum me ire uis operam dabo.
Ant, Bellum amp;nbsp;pudicum, nero prolbbulum populi. Poft fi quis uellcc ce haud non udes diuum.
COn.Arque ego iftuc anthrax aliouorfum dixeram
Non iftuc qd' tu infimuIas.St.fed herus nuptias me hodie faciet.'^ Con. Cuius ducit filiam?St.uicni huius euclionis e proximo.
Ei adeo obfonii hinc dimidium iufit dari.
Cocum alterum:itidemque alteram tibicinam. Nempe huic dimidium ducis:dimidiu domi?
St. Nempe ficut dicis,Ant.-quid hic non poterat dcfuo.
Senex obfonari filix in nuptiis?St.uah,
An, Quid negocii eft?Sr.quid negocii fit rogas?
Pumex non aeque aridus:atque hic é fenex;
An. Aincandem ita ede ut dicis ? St.cute exiftima
Sua m rem periifTetfeque eradicarier. Quin diuum atque hominun clamat continuo fidem De fuo tigillo fumus fi qua exet foras
Quin quum it dormitum follem obftrinxitob gullam
An. Cur?Str nequid animae amitat dormies.
An. Enane obturat inferiorem guturem
-ocr page 83-Ne quid animas force amittat dormiens?
Ser, Hec mihi te ut tibi me acqum eft credere credo,j
An; Immo equidem credo.Scr.at fein etiam quomodo?
Aquam hercle plorat quum lauat profundere. An. Cenfen talentum magnum exorari potefle
Ab iftoc fene ut det:qui fiamus liberi?
Str, Famem hercle utendam fi roges nung dabit Quin ipfi pridem tonfor ungues dempfcrat, Collegitiomnia abftulit praefegmina
An, Edepol mortalem parce parcum praedicas, ]
Srr, Cenfen uero adeo ede parcum Ãi miferc uiuere?r
Pulmentum pridem ei eripuit miluus.
Homo ad praetorem plorabundus deuenit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'â
' Infit ibi poflulare plorans eiulans nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Vcfibi liceret miluum uadarier.
Sexcenta funt qua e memorem fi fit ocium.
Sed uter ueftrorum eft celerior memora mihi.
Con. Ego ut multo melior.St.cocum ego:non furem rogo
An. Cocum ego dico.St.quid tu ais?Con.fic funnut uides
Str, Cocus ille nundinalis efenn nonum diem.
Solet ire coelum,Con,tu. trium litterarum homo
Vituperas me,Str,etiam fur trifurcifer.
Scrobilis.Antrax.Congrio.
Ace nunc iam tu atq; agnum horum uter eft pinguior An nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Licec.Str.tu cogrio eu fue atq; abi itus illuc fiC uos eu feqmi
V os exteri illuc ad nos.Con,hercle iniuria Difpcrtiuidi.pinguiorem agnumifti habent.
Str, Ac nunc tibi dabitur pinguior tibicina.
Ifine cumillo phrygia:tu autem eleufium
Huc intro abi ad nos.Con.o ftrobile fubdolc
Huccine deftrufifti me ad fenem parcilTimum?
Vbi fiquid pofeamus ad rauijq ; pofcamus prius nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ælt;*««« ⢠i
Quam quicq decur,Str,ftu!cus 6i fine gracia es Tibi rede facere quando quid facias pericî
Con. Qui uero?Str.rogicas?iam principio in aedibus. Turba illuc nulla cibi eric. fiquid uti uoles, )Domo abs te afferto:ne operam perdas pofccre. \ Hic apud nos magna turba ac familia eft, \ Suppellex:aurum uedes.uafa argentea.ibi fi periit, qppiam Quod te fcio facere abftinere pofre.fi nihil cbuiam ell. Dicant coci abffulerunt conprehenditc.
-ocr page 84-Vincite.uerberate.in puteum codice.
Horum cibi iftic nihil eucnicc quippe qui;
Vbi quid nihil clîtlèqucre hac me.Con. fequor.
Scrobilus, Euclio, Scaphyla
Scr h Eus ftaphyh prodiatqj hoflium aperi.Sta.qui Uôdtî Scr, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Scrobilus,Sca.quid uisiSer.hos ut accipias cocos:
Tibicinamquc:0£obfonium in nuptias,
Mcgadorus, iuffic euclioni hæc mittere, Sta. Cercrin ftrobilæ has facturi nuptias i Scr, Qui iSca.quia te meti nihi aliarum intclligo, Scr, Aciam aff:recur fi afbro ipfum redierit. Sta. Ligna hic apud nos nulla funt, Scr.funt afTeresà Sta. Sunt pobScrifunt igitur ligna ne quxras foris: Sta. Quid impurate quanq uulcaijo ftudcs
Gxnæue caufa aut eux mercedis gratia
Nos noftras ædes portulas comburere?, Str: Haud portulo duc irtos intro.Sta. (equimini, Pythodicus Seruus.
c nbsp;nbsp;nbsp;Vraterego interuiamp;m quid faciant coqui
Quos pol ut ego hodie fernem cera maxima ert: Nifi unum hoc faciam;ut in puteo canam coquant:
Inde coftam furfum fubducemus corbulis. Si autem de orfum comedcnc:fi quid ^coxerint Superi incanati funt;amp; conati inferi Sic uerba hic faciotquafi negocii nihil fiet. Rapacidarum ubi tantum fiet in aedibus.
Euclio. Congrio.
u nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Olui animum tandem confolare meum
Vt bene haberem filix nuptiis.
Venio ad macellum :rogito pifces:indicant
Carosâagninam caram;caram bubulam:
Vitulinam:cetumrporcinam:cara omnia:
Atqj eo fuerunt cariora xs non crac.
Abeo iracus illinc;quoniam nihil é qui emam.
Ica illis impuris omnibus adii manum;
Deinde ego met mecum cogicare inter uias
Occepi.ferto die fi quid prodegeris
Profelt;rto egere liceat;nifi peperceris
Port hanc rationem cordi ucntrii^ edidi,
Acceffit animus ad meam fcntentiam: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ
Quam minimo fumptu filiam ut nuptum darem:
-ocr page 85-Hunc tufculum cnii:amp; hà fce coronas floreas*
Hæc imponentur in foco noftro lari
Vtfortunatas faciat gnaex nuptias;
Sed quid ego apertas aedes noftras cemfpicor?
Et ftrepitus eft intus.numnam compilor miferÃego
Con. Aulam maiorem fi potes uicinia
Pete; haec parua eft capere non quit.Eu,heimihi
Perii herdetaurum rapitur;uala quaeritur.
Nimirumoccidor;nifi ego intro huc propero curere, Apollo quxfofuhueni mihi:acque adiuua.
Confige fagittis fures thefaurarios.
Cui in re tali fubuenifti antehac.
Sed ceffo prius q prorfus perii currere. Anthrax, Euclio,
Romo dcfquam pifetextu macherio
d Congruum murænam cxdorfua quantum potes. Ego hinc artoptam ex proximo utendam peto
A congrione.tu iftum gallum fi fapis
Glabriorem reddes mihi:q uolfus ludius eft.
Eu, Sed quid hoc clamoris oritur hinc ex proximoà Coqui hercle credo.faciunt officium fuum. Fugiam intr@;ncquid turbae hic itidem fiat Congrio.
Ptati ciucs:populares:incolac,acoÃ3e. aducnx omne
Date uiam qua fugere liceatxfacitac totae plateae pateant, Nuqd ego uq nifi hodie ad bachas ua i bachanal côqnatûf Ita mejmiferum 6d meos difcipulos fuftibus male côtuderûc Totus dolco.atq; oppido periiuta me iftc habuit fcncx gymnafium;
Atat perii hercle ego mifertaperit bacchanal adeft
Sequiturffeio quam rem geram,hæc ipfus magiftet me docuit, - ^ Neeg ligna ego ufq gentium praeberi nidi pulchrius
Itaq; omnis exegit foras me:atq? hos honuftos fuftibus.
Euclio fencx. Congrio
^ Edixquo fugis nunc?tene tene.Con.qd ftolide clamas?
E^* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qy*^ *^ triluiros ia ego déféra tun nomé. Con.quâobrcÃ
Eu, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quia cultrum habes. Con.cocu dccec.Eu.qd cóminatus.
Mihi,Con.iftuc malefadum arbitrorxquia non latus fodi. Eu. Homo nullus eft te fceleftior qui uiuat hodie.
Nciÿ cui ego de induftria amplius male plus lubens faxim Con .Pol ctfi taceasipala id.quidem eft:res ipfa teftis eft.
Ita\fuftibus fub molior magis mifer q ullus cinedusi
-ocr page 86-Sed quid tibi nos inédicc homo tacito efl?quæ rei Eu, Etiam rogitas ?an quia minus q aequum erat feci? Con. Sine:hercle cum malo magno tuo fi hoc caput fentict. Eu, Sed in aedibus quid tibi meis nâ erat negocii,
Me abfente:nifi egoinfTeram uolo feire.Con.tace ergoî Quia uenimus eoeffu ad nuptias»Eu.quid tu malû curas V erum crudum an coelum eda nili tu mihi es tutori Con, Volo feite finasun non finas nos coquere hic canam Eu» Volo fcire item ego meae domi mea falua futura, Con, V tina mea mihi modo auferam quae attuli falua;
Eu. Me haud panitettrua ne expetam iCon.fcio. ne doce.noui.
Quid eft qua prohibeas nunc gratia nos coquere hic canam» Quid fecimus?quid diximus tibi fecus quam uellesi
Eu, Etiam rogitas fcelcfte homo q angulos omnis
Mearum aedium;amp; coclauiu mihi per uiâ facitis?
Id ubi tibi erat negocium ad focum fi adeffes
Non fiftîle haberes caput:merito id tibi faclu eft j|Adeo ut tu meam fetentiam iam nofcere pofTis, Si ad ianuam huc accefferis; nifi iuftero propius Ego te faciam miferrimus mortalis uti fis.
Scis iam meam fententiam ?quo abis ?redi rurfu.
Con, Ita mebene amet lauerna te iam nifi redi
Mihi ufa iubes pipulo hic différa ante aedis. Quid ego nunc agâ?naecgo edepol ueni hue aufpicio malo. Nummo fum côdudus plus iam medio mercede opus eft» Euclio, Congrio.
Eu» h Ocquidé hcrcle quoquo ibo inccum erit mecum fera sNeq; iftuc in tantis periculis nunq cómittam ut fiet.
Ice fane nûc iam intro omnes Ãd coqui fid tibicinæ.
Etiam introduce fi uis ucl grege uenalium
Coquite:facitetfeftinatc:nunc iam quantum lubet.
Con. Hem perii, Eu.abi.opera hue edduÃâ c ueftra non oratio. Con. Heu fencx pro uapulando hcrcle ego abf te mercede petam.
Colt;ftum ego:non uapulatum dudu condudus lum. Eu. Lege agito mecum moleftus ne fis;6d canam quoqu e. Aut abi in malum cruciatum ab ædibus.Con.abi tu modo.
Euclio .
Eu» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Llic hinc abiindi immortales facinus audax incipit:
Qui eu opuléto paup hoïe coepit ré habere:aut negociu Vclut megadorus tétat me omnibus miferu modis:
Qui fimulauit md honoris mietere hue caufa coquos.
-ocr page 87-Is ea caufa mific hoc qui furriperent mifero mihi» Condigne etiam meus me intus gallus gallinacius» Qui erat anni peculiaris perdidit peniffime. Vbi erat hæc defoffa occepit ibi ('alpurire ungulis Circuncirca.quid opus eft uerbisJita mihi pectus peracuit Capio fuftem.obtrunco gallum furem manifeftariumi Credo ego edepolilli mercedem gallo pollicitos coquos Si id palam feciffct:cxemi ex manu manubrium.
Quid opus eft uerbisîfada eft pugna in gallo gallinario. Sed megadorus meus affinis: eccum incedit a foro.
lam hunc non aufim praeterire:quin confidam amp;nbsp;colloquar» Megadorus.Euclio.
Arraui amicis meis confilium meum :y n De conditione hac.euclionis filiam laudant
Sapienter factura amp;nbsp;confilio bono
Nam meo quidem animo fi idem faciantâeaeteri. Opulentiores pauperorum filias
Vtindotatas ducant uxores domum, - .-
Et multo fiat ciuitas concordior. lt;' ⢠. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..t-
Etinuidia minore nos utamur:quam utimur/-. â ^â¢âw Er illae malam rem mecuant:quam metuunt magis.
Et nos minore fumptu fimus:quam fumus ' ââ
In maxima illec populi parte eft optuma In pauciore auidis altercatio eft. Quorum animis auidis:atque in fatictaribus Neque lextneque tutor capere eft qui poffit modum. Neque hoc qui dicat quo illae nubent diuites. Dotata cs:iftud ius pauperibus ponitur Quo iubeant nubant:dum dos ne fiat comes.
Hoc fi ita fiet mores meliores fibi
Parent pro dote quos ferant:quam nunc ferunt. Ego faxim muh precio:qui fuperant equos.
Sienc uilliores gallicis cauteriis.
Eu. Ita me di amabunt ut ego hunc aufculto lubcns. Nirnis lepide fecit uerba ad parfimoniam.
Me. Nulla ergo dicax equidem dotem ad te attuli. Maiorem multo q tibi erat pecunia
'Enim mihi quidem aequum eft.
'Purpuram atque aurum dari
?Ancillas: mulos muliones:pedifrequas:-iSalutigerulos pueros: uehicula qui uehat.
;Eu: Vt matronarum hic faeda pernouic probex
-ocr page 88-Moribus præfedû mulierum hunc faÃum uclim* Me. Nunc quoq? uenias plus plauftrorum in sedibus.
Videas g ruri quando ad uillam ueneris:
£«. Sed hoc etiam pulchrum cft,
Prasquam ubi fumptus petunt
Stat fullo.phrygio.aurifex lanarius;
Cauponestpatagiarii: indufiarii:flamarii;'uiolarii: carinarii«
Aut manulearii,aut mirobrecarii.
Propolae lintheoncs calceolarii.
Sedentarii Sutates diobatharii
Solearii adflant:adflant molochinarii
Petunt fullones:larcinatorcs petunt«
Strophiarii adftant:adftant femifonarii.
lam hofcc abfolutos cenfeas;cedunt; petunt;
Terceni quum flant:phylaciflx in atriis
Textores:limbolarii:arcularii ducuntur; datur
Aes.iam hofcc abfolutos cenfeas
Quum incedunt inferiores crocotarii
Aut aliqua mala crux femper eft quae petat;
Eu. Compellarem ego illum ni metuam;ne defmac
Memorare mores mulicrum;nuncfic finam«
Me. Vbi nugiucndis res foluta cft omnibus
Ibi ad poftremum cedit miles:aes petit.
Itur;putatur tacio cum argentario.'
Miles impranfus adftat;ace cenfct dari.
Vbi difputata eft ratio cum argentario
Etiam plus ipfus ultro debet argentario.â
Spes prorogatur militi in alium diem.
1 Haec fune arep aliae multae in magnis dotibus
Incommoditates fumptufque intolerabiles
Nam quae indotata cft;ea eft in poceflate uiri.
Donatæ magane amp;nbsp;malo à idamno uiros: Sed eccum affinem ante acdcs:quid agitur cuclioî EuecIio.Mcgadorus,
Eu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Imium lubenter audiui fermoncm tuum;
Mc, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;An audiuiftilEu.ufque a principio omnia»
Me. Tamen e meo quidem animo Aliquanto facias redlius.
Si nitidior fis nuptiis filiae*
Pro re nitorem amp;nbsp;gloriam pro copia.
lt; Qui habent meminerint fefe unde oriundi flent, fâ¬tv fNeque pol megadore mihi.neque cuiq pauperi
-ocr page 89-5' Opinione melius res drucla eft domi.
Me Immo elbamp; dii faciant ut fiet
Plus plufg (ofpicent quod nunc habes'
Eu» Illud mihi uerbum non placet quod nunc habes.â Tam hic fcit me habere q egomet:anus fecit palam.
^^' QB^*^ ^fc ^1*^ e fenatu feuocas?
Eu. Pol ego te ut accufem merito meditabar, Me.quid edi
Eu. (^id fit me rogas!qui mihi omnis angulos
Furum impleuidiin aedibus mifcró mihi
Qui mihi intromifidiin ædibus quingentos coquos
Cum fenis manibus genere geryonacco.
Quos fi argus feruetîqui oculeus totos fuit. r;^cm quondam ioni iuno cudodem addidit.
Is nunqferuec.practerca tibicinam
C^xmihi interbibere fola.fi uino fcateat.
Corinthienfem fontem pyrenea poccft.
Tum obfonium autem.Me.pol uel leoni fat ed Etiam agnum mifi.Eu.quoquidem agno fat feio Magis cariofam nufq ullam efle befliam
Eu. Volo ex te ego fcire qui fit agnus curio
Me. Qui offa atque pellis totus effata cura macet.
Quin exta infpicere in fole etiam uiuo licet.
Ita is pellucet quafi laterna punica.
Me. Ccdundum illum ego conduxi.Eu.tum tu ideoptumus ed Loces efferendum:nam iam credo mortuus eft.
Me. Potare ego tecum hodie euclio uolo.
Eu. Non potem ego quidem hercie.Mc. At ego iuffero Cadum unum uini ucteris a me afferier.
Eu. Nolo hercle:nam mihi bibere decretum aquam ed.
Mc. Ego te hodie reddam madidum fi uiuo probe.
Tibi an decretum ed bibere aquamlEu.fcio quam rem agat 'Vtme deponat;uino eam affecht uiam.
'Pod hoc quod habeo ut comutet colonia Ego id cauebo:nam alicubiabdrudam foris.
1Ego faxo amp;nbsp;operam amp;nbsp;uinum perdiderit fimul. Me. Ego nifi quid me uis eo lanatum ut facruficem.
I Eu. Edepol nx tu aula multos inimicos habes,
JAtque idue aurum quod tibi concreditum ed.
iNunc hoc mihi factum ed optumum:ut te auferam
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aula in fidei phanum:ibi abdrudam probe:
ii Fides nouidi me;amp; egotescaue fis tibi
-ocr page 90-Ne ta in me mutais nomen;fi hoc concreduo^ ibo ad te fretus tua fides fiducia, -Æ Scrobi!us .Senut^
Set nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Oc eft ferai facinus frugi facere quod ego 'perfxquor
âh Ne morae tnolcdiæcp imperium herile habeat fibi. Na qui hero ex fencécia feruire feruus portulae, ⢠In herum matura.in fc fera côdecet capelfere.
Sin dormitet ica dormicec fcruû fefe ut cogitet.
Nam qui amanti hero feruitutem fermefquali ego fcruio)
Si herum uidet fuperaremtamorem ihoc ferui erte officium reorï
^ Recinere ad falucem non eum quo incûbac.eo impellere. Quali pueri qui nare difeût feirpea inducitur ratis Qui laboréc minus,facilius ut ncnt:amp; moueat manus. Eode modo feruum ratem effe amari hero aequum cenfeo, Vt tolleret ne pertum eat tanquam Imperium herile edifeatmt quod non os uelit oculi Gant. Quod iubeat citis quadrigis cicius properet perfequi. Qui ea curabic î abftinebit cenfeo ne bubula. Nec fua opera reddet unq in fp!edorem compedes. Nunc herus meus amat filiam huius cudienis pauperis: Eam hero nunc renuciacum ert nuptu huic megadoro dari, Is {peculatum huc miGcme:ut quæ fierenc:fict:amp; particeps. Nunc Gnc omni fufpicione in ara hic affidam facra. Hinc ego huc amp;: illuc potero quid agant arbitraricr.
Euclio fenex. Strophilus feruus, Vmodo caue quicq indicaflis aurûmed effe irtic fides, c nbsp;nbsp;nbsp;Non mecuo ne qfqinueniac ita ,pbe i latebris ficu e,
Edepol ne illic pulchram prædâ agat fiquis illa iuenerit Aulam onurtam aundueru id re quæfo ut prohibeffis fides. Nuc lauabosut rem diurna faciam ne affiné morer. Quin ubi acciat me:meam extemplo filidm ducat domu.
Vide fides etiam atq; etiam nunc faluam ut aulam abs te aufera, Tua: fidei concredidi auru: in tuo luco amp;nbsp;fano modo ert fitu, Str, Di imortales quod ego hunc hominem facinus audio loqui. Se aulam onurtam auri abrtrufiffe hic intus in fano fidei.
Caue tu illi fidelistquæfo potius fueris q mihi.
Atqj hic pater e ut ego opinor huius herus qua amat.
Ibo hinc intro:perfctutabor fanum fi inueniam ufpiam;
Auru.dum hic e occupatus,fed:fi repperero o fides
Mulfi congialem plena faciam tibi fideliam.
Id adeo tibi faciammerum ego mihi bibam.ubi id fecero.
-ocr page 91-Eudio.
On temere eft cj gt;cornos cacant mihi nue abieua manu, n Semel radebat pedibus terram;Siuoce crocitabat fua Continuo meu cor caepic arcem facere ludicram
Atqj in pectus emicareded ego cefto currere Euclio.StropbyluS
Eu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Oras lumbrice qui fub terra crepfifti modo
f Qui modo nufq comparebas;nue quu copares peris.
Ego edepol te pracftigiator miferis iam accipia modis Str. Qu^ te mala crux agitat ?qd tibi mecu eft cômertii fenexî Quid me afflictas Iqd me raptas!qua me caufa uerberas!
Eu. VerberabilifTime etia rogitas non fur fed trifur!
Str. Quid tibi fubripuiîEu.redde hue fis.Str.gd uis reddââEu.rogicasî Str, Nihil equidem tibi abftuli.Eu.at illud quod tibi abftulcra scedc.
Str. Ecquid ais ÃEu.qd agamlaufete:non potes.Str.qd uis tibil Eu, Pone hoc fcis.aufer cauiHamznô ego nunc nugas ago. Str, Quid ego ponam quin tu eloquere qequid eft fue nomine?
Non herclc eqdé quicq furapfi nec tetigi.Eu.oftéde hue manus*
Str, Hem tibi oftcndi.eccas.Eu.uideo.age oftéde etiâ tertiam
Str; Larue hunc atq; incéperiænnfaniæq^ agitant fcnem.
Facis ne iniuriam mihi an non ?Eu.fateor quia nô perdo maxima Atq; id quoqj iam fiet nifi fatere.Str.quid fatear tibi?
Eu. Quid abftulifti hincIStr.di me perdant fi ego tui qdq abftuli.
Ni ue adeo abftulffie uellem.Eu.agendu excute dû pallium Str. Tuo arbicratu.Eu.ne inter tunicas habeas.Str.téta qua lubet. Eu. Vah fceleftus q benigne;ut ne abftuliftè intellegam.
Noui .ficophantias.age turfum oftende hue Dextram.Str.hem.Eu.nûc leuam oftcnde.Str.qn eqdé ambas ,pfero..
Eu. lam fcrutari mitto redde huc.Str.qd reddam ? Eu.ah nugas agis. Certe habes.Ser.habeo ego.qd habeo?Eu.nô dico audire expetis, Id meum qcquid habes redde.StrJfanis.perferutatus es Tuo arbitratu:neqj tui me quicq inuenifti penes
Eu. Mane;mane:quis illic eft?qs hic intus alter erat tecu fimul?
Perii hcrcle;ille nunc intus turbat; hunc fi amictothic abierit Poftremo iam hunc perferutaui.hic nihili habct;abi quo lubet. luppicer te dic^ perdant;Str.haud male agit gratias. Eu. lbo hinc intro;atque illi fociéno tuo iam interftringâ gulam.
Fugin hîc ab oculis ?abin hinc an nô ?Scr.abco.Eu.caue fi ce uideä. Strophilus.
Ortuum ego me mauelim leto malo \ m Quam non ego illi dem hodie infidias feni.
-ocr page 92-Nmi hic iim non audebit aurum abdrudcre.
Credo referee iam fccum:^ mutabit locum
Arat foris crepuic:fencx eccum aurû effert foras Tancifper hic ego ad ianuam conceffero»
Ãuchoé Strophilus;
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Idci cenfebam maxima mulco fidem
E(Te:ea fubleuic os mihi penuffume.
Ni fabuenifier coruus perilTem mifer, Nimis hercle ego illum coruum ad me ueniat udim Qui in dicium fecicrut ego illi aliquid boni. Dicam.nam quo dedit tâdiu:quâ perdium» Nunc hoc ubi abftrudam:cogito folum locum« Siluani lucus extra murum eft aulus Crebro fâliefto oppletusabi fumam locum» Certum eft fyluano pocius eredam qfidei: Fugc:fuge:dii me faluorn amp;nbsp;feruatum uolunt.
Scr. Iam ego illuc percurramratc^ infcendam aliq £ arborem: Indc£^ obferuabo aurum ubi abftrudat fenex. Quaqua hic manere me herus fefe iuiferat Certum e malam rem potius quaeram cum lucro, Ãu^iLiconides adolefcens» tutnowA wattvei
Li. d Ixi tibi macernuxta rem mecutn cenes
Super eudionisEiliam nunc te obfecro
Fac mentionem cum auonculo mater mea« Refecrocp mater quod dudum obfecra-ueram.
Eu. Scis cure faffa uclle aeque cu uelis
Er iftuc confido fracre me impecradere
Ec caufa iufta é liquidem ica é uc prædicasï
Te cam compreftilfe uinulencum uirginem.
Li. Ego ne uc ce aduorfum menciar mater meal P!?ï^ perii mca nutiix:obfecro te uterus doler, luno lucina tuam fidem.Li.hem mater mca, Tibi rem pociorem uidco:clamat; parturit, Euï Ihac intro mecum gnacc mi ad fratrem meum
Vc iftuc quod me oras efficia ribi impetratum ab co auferd.' Liz lam feoor te mater:fcd feruum meum
Strobilum miror ubi fit:quem ego me iufteram
Illic opperiri.nunfego mecum cogito, Sx mihi dat operam:me illi irafei iniurium e, ibo incroiubi de capite meo fune comitia.
-ocr page 93-Icos,diuitiis qui aureos montis colunt Ego folus fupero.nam idos reges exteros Memorare nolo hominum mendicabula.
Ego fum ille rex philipus o lepidum diem.
Nam ut dudum hinc abii:multo illuc adueni prior Multoqj priuS me collocaui in arborem, Indec^ cxpetabam aurum ubi abdrudebat fenex Vbi ille abnr.ego me deotfum duco de arbore, Exfodio aulam auri plenam inde^cx eo loco Video reciperefc feirÃnnHe me noU uidet Nam ego mododedinaui paulum me extra uiam Atac eccum ipfumabo ut hoc condam domum.
Euclio fenex. Liconides addeleens.
Erii:interii{occidi:quo curram?quo nundeurram? Tene tene quem?quisinefeio nihil uideo:caecus coiatqj Equidem quo eam:aut ubi fimjaut qui fim.
Nequeo cu animo certu inuedigare .obfecro uos ego mihi auxilio Oro obteftor ficis:amp; hominem demodretis q eam abduleritr Qui uelbtu Si creta oculcant fefetatq j fedent qfi fint frugi.
Quid ais tui tibi credere certu eftma ede bonû Si uoltu cognofco. Quid eftiqd ridetis Ãnoui omnesifcio fures elfe hic complures. Hem nemo habet hopiîoccididi.dic igitur quis habet.nelcis.
Heu me miferû miferum;perii male perditus:pe(îime ornatus eo. Tarne gemiti Si mali moledix hic dies mihi obtulit famé Si ⢠paupié Perditiflimus ego fum omnium in terra: Nam quid mihi opus eft uita:qui tantum auri Perdidi quod cuftodiui fedulo egomec mefraudaui.
Animumq^ mcum:geniumqj meum:nunc co alii Ixtificantur Mco malo SC damno.pati nequeo.
Quinam homo hic ante xdis noftras eiulans:côqucrit moerés? Ackà hic qdem euclio eft;uc opinor .oppido ego interiiipala rescft Sit peperiffe ia ut ego opinor filia fuâ.nec mihi icertum eft.
Qmd agam Ãabeâ an maned?an adeâ;an fugiâ;qd agâ edcpol nefcio, Euclio fenex.Liconides adolefeens.
Vis hic loquitur ? Li.ego fum.Eu.îmo ego fum mifer q Et mlfere perditus.cui tâta mala.mÅftitudoque obtigit;
Li, Aio bono es.Eu.q obfecro pacto ede podu.Li.qiidue facinus q, tuu Sollicitat animu id ego feci Sifateor.Eu.qd ego ex ce audio?
Li. Id quod ne^ ed.Eu.quid ego emerui adulefcens mali?
Quaobrem ut faceres mequemeofque perditum ires liberos.
Li: Deus mihi impulfor fuic.is me ad illam illcxit.Eu.quo modo?
fi
-ocr page 94-Li, Fateor me peccaui(rc:amp; me culpitn cönicricim fèfo.
Id adeo ce ovatu ad ueniomeanimo æquoignofeäs mihi. Eu, Cur id aufus facercme id quod no cud effet câgeres, Liâ Qyi^ '^i® fi^^i ^fatfhiéiHud fieri ifeclu ]non pored, Deos credo uoluiffemâ ni uelléc non fieret feio.
Eu, Ac ego deos credo uoluifle ut apud ce me î neruo cnece, Li, Ne idue dixi.Eu:quid cibi ergameâme inuito radio é? Li, Qjpa uini uitio acqi amoris feci.Eu.homo audacifTime* Cum iliac incc oracione hue ad me adiré aufin îpudés? Nâà idue ius é uc tu idue excufare poffies Luce clara deripiamus aurû matronis palam: Pod id G préfi fimus excufemus ebriosÆ Nos fecidc amoris caufafnimis uileà uinu acqj amor, Si ebrio atq? amati impune facere quod lubeat licet. â^
Li. Quiaxibi ultro fupplicatu aduenio ob dultieid mea.
Eu: Non mihi homines placec:q quado malefecerut purgant;
Tu illam fcibas non tua elfe:non attadâ oportuit, Li, Ergo quia fum tangereaufus;haud caufificor quin eam Ego habea ponffimu.Eu.tun habeas me inuito meami
Li, Haud te inuito podulo;fed meam ede oportere arbitror.
Quin tu eam inuenies inq mea illam ede oportet euclio,â¢
Eu, Nili refers.Li.quid tibi ergo referaiEu.qifubripuidi meu, Li,, lam qdem ad praetorem hercle te rapia.S : tibi feribam dica» ( _Subripuiergo tuu:unde?aut quid é;Eu.irate amabit iuppiter;â Vt tu nefcis:Li.nifi qdem tu mihi quid quaeras dixeris.
Eu, Aulam auri in-qualte repofco qtu cofelTus mihi Te abdulifre.Li,neqj edepol dixi neq? feci,Eu;negas,
Li» Pernegodmo neque ego aurumeqjida:aula quaefiet: Scio.nec noui.EuulIa ex fyluani luco qua abduleras eedo, Ircfer dimidiam tecu potius parte diuidam, Tametfi fur mihi estmoledus non ero furitrefer,
Li, Sanus tu non es:qui furem me uoces.ego te euclio
â¢De aha re refeiuide cenfui:quod ad me attinet. Magna e res quam ego tecd ociore fi ocium é cupio loqui.
Eu. Dic bona fide tu id aurû non fubripuidiibi.bona non. Eu. Idue quoque bonafacque id feiesqu^d abduleric.
Neque fcis qui abduleric mihi indicabis:Li,facia,Eu.necp parte.
1 Tibi ab eo cui ed indifpicesjneque furem excipies. Li. Ita.Eu.id fallis.Li.tum me faciat quod uolt magnus iuppiter.-Eu. Sat hibeo.age nûc loquere qd uis.Liâà me nouidi minus
Genere quo firn gnarus,hic mihi eà megadorus auoneulus
-ocr page 95-Meus fait pater antimachus.cgo uocor lyconides.
Miter ed eanomia,Eu,noui gemis.nunc qd nis ïLi.id uolo Mofcere. filiam ex te'bthabes.Eu.immo ec illam domi,
Li. lam tu defpondifti opinor meo aunculo,Eu.omné ré teneas
Li, Is me nunc renuntiare repudium idflit tibi.
Lu, Repudium rebus paratisiatq^ exornatis nuptiis?
Vc illum di imortales omnesiquantum ed perdiunt Quem propter hodie auri tantum perdidi infelix mifer, Li, Bono animos:*^ bene dicemunc quae res tibi amp;nbsp;gnatae tuae Bene felicicerqj uortatura di faxinc.inquito,
Eu. Ita di faciant.Li.6imihi ita di faciant.audi nunc iarn.
Qui homo culpam admifit in fetnuUus ed ta parui precii Quin pudeat:qn purget fefemunc te obcedor euclio, Vc quod ego erga te î prudens peccaui aut gnata tuam Vc mihi ignofcas:eamqj uxorem mihi des ut leges iubeant. Ego me iniuriam filiae fecide fateor tuae Cereris uigiliis per uinum atq; impulfu adolefcentiæ.
Eu. Hei mihi quod facimus ex te ego audio.Li.curre in nias Quem ego auom fed iarn ut edes filiae nuptiis.
Nam tua gnata peperit decumo menfe pod.numerum cape.
Ea re repudium remifit auonculus caufa mea intro exquire fic me ita ut ego praedico.Eu.perii opido lea mihi ad malum malae res plurimae feadglutinant. Ibo intro ut quid huius ne fit fciam.Li.iam ce fequor. Haec propemodum ia ede in uado falutis res uidctur. Hunc feruum ede ubi dicam meum drobilumino reperio Nifi etiam hic operiar tamen paulifpenpoftea itro huc fubfequar. Nunc interim fpacium ei dabo exquirendi.
Meum facium ex gnatae pediRequa nurrice an ucra nouic. Strophilus. Liconides.
Ii immortales qbus amp;nbsp;quantis me donaris gaudiis.
' d Quadrilibre aulam auro onuda habeoJqs me é dilutior? Quis me atheis nue magis qfqed homo cui dii fint ppitii Certo enim ego uocem hic loquentis modo me audire uifus lum He^ ne ego afpicio meum ? Li.uideo ego nue drobild ferud meum Str. Ipfus ed.Li.haud aliud ed.Str.côgrediar.Li.côtollâ gradum
Credo ego illum ut indi eampfeand adide huius nutrice uirgis. Str. Quin ego illum inuenide dico hanc praedam acq j eloquar.
Igitur orabo ut manu me mittattibo atep eloquar. Reperi.Li.quid repperidiiStr.no quod pueri clamitant In faba fe repende.Li.ianne autem ut foies ddulisf
-ocr page 96-Str, Here mane; clcquar;iam aufculta;
Li; Age ergo Ioqueic,Scr.rcpperi hodie her c diuitias nimias.
Li» Vbi nam/Ser. quadrilibrem iqua aulâ auri plenatu,
Li. Quod ego facinus audio ex ce: Scr.euclioni huic feni fubripui.
Li, Vbi id aurum1Ser.in area apud me;nue uolo me emicti manu,
Li, Ego ne ce emittam manu fcelerum cumulatiffimeî
Str, Abi herc;fcioquam rem geras:
Lepide herele animum mû técaui;iam ut eriperes apparabas.
lt;^id faceres fi repperiffein lLi.non potes probaffe nugas.
Iredde aurû.Str.redam ego aurum.Li.redde inquam, Vc huic reddatur.Ser.ah unde?
Lil .Quod mö fafTus es effe in arca.Str.foleo hercle ego garrire nugas# Ica loquor.Li.at fein quomodo?Str. uel hercle enica:
Nuquam hinc feres a me nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ImpcrfcAa fabula.
Capeiui duo. Comoedia quarta,-
1Ap'msefl in pugna egionis filius
Alium quadrimum fugiens ieruus uendidic Pater captiuos cómercatur alios.
Tantum Rudens ut natum recuperet: Et «ubi cmit|olim amiiTum filium.
is fuo cum domino uefte utria ac nomine
Vcamittatur fecit.ipfus pledirur. Et is reduxit captum amp;nbsp;fugitiuum fimul Indicio cuius alium agno feie filium.
Prologus, u Os quos uidetis liare hic captiuos duos.
Ili qui ftant;hi flant ambo;non fcdent.
Hos;uos mihi telles me uerum loqui:
Senex qui hic habitat egio eft huius pater.,
Sed is quo padlo feruiat fuo libi patri:
Id ego hic apud uos proloquar fi operam datis
Seni huic fuerunt filii nati duo:
Alterum quadrimu puerum feruus fub rupuit.'
Euinqjhinc profugiens uendidic in aulidc;
Pacri huiufce;iam hoc cenetislopeumum edi
Negat hercle ille ultimus accedito.
Si non ubi fedeas locus e;ell ubi ambules.
Quando hilirionem cogis mendicaricr^
Ego me tua caufa ne erres no rupturus fum
-ocr page 97-Vos quî poreRis opcueftra eenferier
Accipite rcliquom:alicno uti nihil moror, Fugiduus ille ut dixeram ante huius patri Domo quem profugiens dominum abflulcrat uendidit. Hic poftquam hunc emit dedit cum huic gnato fuo* Pcenitarem;quia quafi una aetas erat. Hic nunc'domi feruit fuo patri:nccâfcit pater Eli uero dinos.quafi,pilas homines habenti Rationem habetis quo modo unum amiferiu Poftquam belligerantae coli cum aulidis Vtfit in belo capitur alter filius, Medicus mcnarcus emit ibidem inaulide Coepit caprinos commercari hic alios.
Si quem repctirepoflct cum quo mutet futim.
Illum captiuom hunc funm effe nefeie qui domift.' Et quoniam heri inde audinic de fummo loco. Summoque genere captum equirem alium, Nihil^precio parfit filio dum parceret.
Reconciliare ut facilius pofTet demum.
Emit hofee de praeda iambos de qnxftotibus Hifceautctn inter fcfe confinxerunt dolum Quo pacto hic femus funi herum hinc itmicat domum; Atque inter fe cotwmictme neftem 61 nomina, Uhe nocatur philocratcs;hic tyndarus.
CMnftoi/^-
Huius illicthic illius:hodie fcrf|nmagincm. Ethic l)odic expediet hanc docte laUaciam. Et funm ^erum faciet libertatis compotem, Eodemque pacto fratrem fernabit funm. Reducemque fanet liberum in patriam ad patrem» Impindens.itidem 61 faepe iam in multis locis Plus infeiens quid fecit:quam prudens boni. Sed infeientes fua fibi fallacia ita compararunt amp;nbsp;confinxerunt dolum.
Itaque hi commenti de fua fententia.
Vt in femitute hic ad funm maneat patrem, ita nunc ignorans fuo fibi feruit patri Homunculi quanti funt quum recogito! Hxc res agetur nobis.ucbis fabula
Sed etiam eft paucis uos quod monitos uclucrim. Profecto expediet fabulae huic operam dare Non pertractare facha eltineq; item ut cicterx;
-ocr page 98-Neque fpurcidici infant uerfus inmcmorabïîes. Hic neque periurus leno eft;nec meretrix mala:â Neque miles gloriofustelïè ne uereanuni Qiua bellum accolis dixi cum aulidis» Foris illic extra fcenam fient proelia Nam hoc penein quomft comico choragio Conari de fubitontos agere tragoediam» Proin fiquis pugnam expetat lites contrahat Valcnciorem nacdus aduerlarium:
Si erit ego faciam ut pugnam infpeftet non bonstmi Adeo ut fpedlare poftea omnis oderit«» Abeo.ualete indices iuflifTimi
Domi.bellique duellatores optimi.
Parafitus, i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vuuetus nomen indidit fcorto »mihi:
Eo quia inuocatus foleo elTe in conuiuio. Scio abfurde dictum hoc derifores dicere. Ac ego dico regemam feortum in conuiuio. Sibi amator talos quumnacit inuocat. Eft ne inuocatum an non?planifl'ume: Verum herde uerum nos parafici planius
Quos nunquam quifquam neque uocac:neque in uocat Quali mures femper edimus alienum cibum.
Vbi res prolacæ fune quum rus homines eunt. Simul prolata: res funt noftris dentibus. Quafi quum caletur codae ih occulco lacent. Suo fibi fuco uiuont.ros fi non cadit.
Item parafici rebus prolatis latent.
In oculto miferiuiditanc fuco fuo:
Dum ruri rurant homines:quos liguriant. Prolatis rebus parafici uenatici canes Sumus,quando res^redierunc moloflici,' Odiofique:amp; multum incomodedici Et hic quidem hercie nifi qui colaphos perpeti Poted parfaâitcis.frangi que aulas in caput. Vêl ire extra portam trigeminam ad facculum licet: Quod mihi ne eueniat nonullum periculum eft. Nam poftquam meus rex eft potitus hoftium, ita nunc belligerant ætoli cum aulidis.' Nam xtolia haec eft.illic eft captus in aulide, Philopolemus huius egionis filius:
-ocr page 99-Senis qui hic habitac;quæ ædes lamentariae Mihi funtîquas qotienfcunquc confpicioi Heo-Nunc hic occepit quaedum hune filii gratia. In honedumtÃ: maxime alienum ingenio fuo. Homines capeiuos commercatur ;fiqueat Aliquem ineunire fuum quicum mutet filium.
Nunc ad eum pergarmfed aperitur hodium Vnde faturitate fxpe ego exii ebrius.
Egio fcnex,Ergafilus parafitus.Lorarius Duorte animum fcis tu idos caprinos duos a Heri quos emi de praeda de quaedoribus*
His indico cathenas fingularias
Idas maiores quibus funt mucri demitto* Sinito ambulare fi foris fi incus uolent. Sed uti adferuentur magna diligentia. Liber capeiuus auis fere confimibs ed. Semel fugiendi fi data cd occafio.
Satis .cdfnunquam pod illam pofTis prendere:
Omnes profeido liberi libentius
Sumus tquam feruimus.Lo.non uidere ita tu quidem Si non ed quod demimenc uis dem ipfc impedes!
Se. Si dederis:erit extemplo mihi quod dem tibi.
Lo. Auis me fere confimilem faciam ut prædixidi* Se. 'Ica ut dicismam fi faxis te in caneam dabo.
Sed fatis uerborum ed.cura qua: iudi;atque abi.
Pa. Quod quidem ego nimis quam cupio ut imperet. Nam ni illum recipiatînihil ed quo me recipiam Nulla ed fpes innenturis:fed omnis amant, nie demum antiquis ed adulefcens moribus Cuius nunquam uoltum tranquillavit gratus* Condigne pater ed eius moratus moribus:
Se. Ego ibo ad fratrem:ad alios caprinos meos.
Vifam ne nexde hac quippiam turbauerint.
Inde me continuo recipiam rurfum domum«
Pa.â Aegre ed mihi hunc facere quædum carcerarium Propter fui gnati miferiam miferum fenem.
Sed fi ullo paido ille huc conciliari poted Vel carnificinam hunc facere podum perpeti.
Se. Qnis hic loquiturhP.ego qui tuo moerore maceror Macefeo , confenefeo:amp; tabefco mifer. Odiijatque pellis ut mifer macritudine.
-ocr page 100-Ncqucâunquim^qufcq me juuat:quod edo demi Foribus aliquantulum etiam quod gulio id beat.
Se, Ergafile faluc.Er.di te bene ament egio,'
'Nede. Se.ego ne illum deam fego me non dedeam Talem adulefccntcm?femper .fenü .filio Meo te elTe.amicum' ^illum inteUtxi tibi.
iTum denique homnes nodra intdigimus bona ?^ r QUâJ^ât^ 911® in poteftate habuimus:ea amidimus. Er/ / Ego poltquam g natus tuus potitus cd hodium
(Expertus quanti fuerit nunc defidero.
Se, (Alienus quum eius incomodum tam aegre feras ^-Quid me patrem par faceted cui ille é unitus.
Er, 1 Alienns ego alienus illelal^gio
jNuquamtuue dixismeque animum induxis tuum: iTibi ille unicus e;mihi edam unieno magis unicus.
Se. i Laudo malum quum amici tuum ducis malum,
'Nunc habe bonum animum.Pa.heu.Seihuic illud dolet.
Quia nunc rcmilTus e edendi exercitus:
p. Nullumne interea nandus qui pofTet uibi Remiffum quem dixti imperare exercitum.â
S. Quid credisÆfugitant omnes hanc prouinciam.
^â¢j QS^d obtigerat,poitquam captus philopolemus tuus.
S. nbsp;Non pol mirandum e fugitare hanc proinciam.
P . Multis amp;nbsp;multigeneribus opud tibi
Militibus;primo dum opus e pidorenlibus Eorum fune aliquot genera pidoeenhum. Opus paniceis copus pal^entmis quoque Opus turdeeanis: opud ficedulenfibus, lam maritumi omnes milites opus funt tibi.
S: Vt Cepe fumma ingenia in oculto latent.
Hic qualis imperator nunc priuatus ed:
Habe modo bonum animum:nam illum confido domum. In his diebus me rcconciliafcere.
Nam eccum hic captiuum adulefcentcm alium Prognatum genere fummo amp;nbsp;fummis diuieiis. Hoc illum me mutare confido fore.
P. Ita di dexque faxint.sned num quo foras Vocatus ad coenamT^fquam quod, fciam. Sed quicdumid quxrisi^ia mihi é natalis dies.* Propterea te uocari ad exnam uolo.
P. nbsp;nbsp;Facete dictum.S,fed fi pauxillum potes
-ocr page 101-rf
UO
Contentus die,P.ne per pauxilum modo Nam iftoc me affiduo uietn delecto domi.
S. Agefis roga.emptum nifi quis meliorem adfert Qux mihi;atq? amicis placeat conditio magis Quafi fundum ucndam:meis me addicam legibus P, Pro fundum uendis.S.tu quidem haud fundum mihi Sed fi uencurus:tempori,P.xmulis iam ocium eft,
S. rmodomenare leporemtnunc itym tenes.
P. Non meus fcrupofam uiftus comeat uiam.
S, Nunquam iftoc uinces me egio:ne poftules Cum calceatis dentibus ucniam tamen
S, Afper meus nictus fane e{l:fcntis nelhxfitas Terretlris coena eft.P.fus terreffris beÃia eft* Multis oleribus.P.curato aegrotos domi,^ Num quid uis?,S.uenias tempori.P.memorem mnes^
S. lbo introcacqj incus fubducam ratiunculam. Quantulum argenti mihi apud trapezitam fiet Ad fratrem quo ire dixeram:mox iero. Lorarius. Philocrates.Tindarus. Captiui
I immortales id uoluerut uos hanc terumnam exequi d nbsp;nbsp;Decet id pati animo acquodiid facietis leuior labos cric;âc
Domi fuiftis credo liberi.
Nunc feruicisfi euenit:ei uos morigerari mos bonuft* Eanqj Si herili imperio ingeniis uoftris leue reddere.
.-^â 'lubigna digna habenda funt haerus quae facit.Ca.ohohoh, t. Eiulatione haud opus eft multa.oculis imulta mira dicis
In re mala animo fi bono utare adiuuac.
Ca. At nos pudet quia eu cathenis fumus.L.at pigeat poftea
Noftrum herum:fi uos eximat uinculis: Autfolutos finatq? :quos argento emerit;
Ca. Quid a nobis metuitlfcimus nos, Noftrum officium quod eft fi folutos finat L. Ac fugam fmgicis;fencio quam re agitis.
Ca. Nos fugiamus ? quo fugiamus ? L.in patriam.Ca.apage Haud nos decear fugiciuos imitari.L:immo cdepol.
Si erit occafio haud dehortor.
Ca. Vnum exorare uos finite nos,L:qdnam id eftlCa.ut fine hifce Arbitris.atquenobis nobis.decis locum loquendi.
L. Fiac.abfcedite hic.nos côcedamus huc:fed breué oratione îcipefle.
P. Hem iftuc certum erat.concede huc.Lo.abite:abiftis.
Pbnoxü ambo uobis fumus ^pter hâc ré quû quæ uolumus nos
-ocr page 102-Copii eft eaùciris nos compotes;
Secede huc nane iam fi uidetur procul;
Ne arbitri didi noidn atbicrari queant
Ne ue permanet palam hxc noftra falacia: Nam doli non doli funt ni artu colas. Sed malum maximum fi id palam proucnic. Na fi lieras mihi es tuueq; ego me tuum ciTe feruum adimulo. Tamen uifo opurt:cauto é opus:ut hoc fobrie fineqj arbitris Accurate hoc agatur:dode amp;nbsp;diligenter.
Tanta incepta res e:haud fomniculofe hoc Agendum é.T.ero ut me uoles effe.P.fpero' Na tu nunc uides pro tuocaro capite Carum.offerre meum caput uilitati,
T. Scio.P.ac fcire memero quado id cpuoles habebis, (Na fere maxima pars moré huchomines habet:cphbi uolut tDu id imperant boni fût:fed id ubiiâ penes fefe habet ^Ex bonis peffimi 6d fraudolcntidimi
Sûc.nunc ut mihi teâuolo ede autumo, ; Quod tibi fuadeam:fuadeam meoâparri.
Pol ego fi te audeam meum patrem nominem;
Nâ fecudum .patre tu es pater proximus.
T, Audio.P.Ãi propterea fæpius te ut memineris moneo;
Nó ego herus tibi fe dderuus fû;nûc obfecro te hoc unum Quoniam nobis dfinmortales animû ofteJcrût fuû: Vc qui he^ me tibi fuiffe atqj ede nûc côferuû uclint; Quod ante hac ,p iure îperitabam modo: nûc te oro p precé; Per fortuna incerram:^ p mei te crga bonitacé patris: Perqj eóferuitiü cómune: quod hoftica eucnic manu Ne me fecus honore honcftcs:g ego te quü feruiebas mihi: Atqp qui fueris:5iq nunc fis meminiffe ut memineris.
Æ* Scio quidé me te effe nunciÃi te ede me.P.hem iftuc fi potes Memoriter mcminifle meft fpes nobis in hac aftutia. Egio fenex,Philocrates. Tindirus.
i Am ego teuercar itro fi ex his quæ uolo exquifiuero Vbi fût ifti quos ante ædis iuffi hue ^duci Foras? P.edepoI tibi ne quaeftioni edemus:. cautu itcUigo Ita uinchs:cuftodiisq; circumonici fumus.
Ãg» Qu* cauec ne decipiatur;uix cauec quu etiam cauet: Ecu qua cauiffe ratus c.fepe is cantor captus é. An ucro non iufta caufa é;uc uos feruê fedulo, Quos ta gradi firn mercatus praefeci pecunia?
-ocr page 103-Ph.
Neq; pol tibi nos quii nos ferais æqaum ftaltitiæ uertere, Ncq; ce nobis fi habeamus hinc ;fi fait occafio.
Ph.
Pli Egâ Ph,
Vc nos hictitidé illic apud uos mens feruatur-filius» Captus ePc^Eg.ita:Ph.nô igitur nos foli ignaui fumus; Secede bucuiam funt quæ ex te folo fcitari nolo Quarum repi te fabiloquum mihi ede nolo.Ph.non ero Qciod fciam.fi quod nefciui id nefcium tradi tibi. Nunc fenex cft in tonftrinajnunc iam cultrdattinet. Ne id quidem inuolucre iniicere uoluic ueftemuu ne inquiner. Sed utrum ftrichnime illftonfuni dici ede:an per pedinem. Nefeiomep: fi frugi ed ufqueadmutilabit probe.
Egâ
Quid tu feruus ne ede an liber mauelis ? memora mihi. Proximû quod fit bonum:quodque a malo lógiffime Id uolo quanq non multum fuit moleda feruitus. Nec mihi fecus erat:q fi eiTem familiaris filius. Euge pol cibalem calento non emam milefium.
Nam ad fapientiam huius nimius nugator fuic
Vt facere orationem ad feruicutem contulit:
Quo de genere natuft illic philocratesIPh.polyplufio.
Quod genus illic eft und polens atque honoratuffumum.
Eg
Quid ipfus hic quo honore eft illic.Ph.fummo atque ab fumis uiris Tum igitur ei quum in aliis tanta gratta eft ut prodicas Quid diuitiæîfunt ne optumæi'Ph.unde excoquat fenum fenex. Quid pater uiuic ne? Ph.uiuum quum Ide abiimus ligmus Nunc uiuat nec ne id orcu fcire oportet fcilicet.
Eg
Salua res eft:philofophat 'quoque iam no mendax modoeft. Quod erat ei nomen?Ph.thefauro chryfonico cryfides.
. Videlicet propter diuitias inditu id nomen qfi eft.
Ph» Immo edepol ,pprer auaritiam ipfius atque audaciam
Nam illi gdem theodoromedes fuit germano nomine.
Eh,
Eg
Quid tu ais?tenax ne pater eft cius?Ph immo edepol pertinax. Quin etiam ut magis nofcas genio fuo ubi gdo facruficat. Ad rem diuinam quibus eft opus famiis uafis utitur.
Ne ipfe genius furripiat: proinde aliis credat uidc
Sequere hac me igicur;eadé ego ex hoc quæ uolo exqfiuero, Philocrates hic fecit hominem frugi ut facere oportuit. Nam ego ex hoc quo genere natus fcio fisthic faftus eft mihi. Hæc tu eadé fi confiteri uis tua re feceris
Quæ tarnen fcico fcire me ex hoc.T.fecit officium hic fuum Quum eft tibi confefTus quem uolui fædulo.
Meam nobilitatem occultare amp;nbsp;genus 6i diuitiis meas,.
-ocr page 104-Eg^une qmndo patriam Ãilibertatem perdidi: Non ego idue me potius quam te metuere aequum cenfeo. Vis oftilis cum iftoc fecit meas ops xquabilcs. Memini quum ditdo haud audebat faedo nue laedat licet» Sed uiden.fortuna humana fingit artatq: ut lubet. Mequid liber fueram feruom fecit:e fummo infimu» Qui imperare infueram: mue alterius imperio obfequor: Equidem fi proinde ut ipfe fui impicor familiae.
Habea dominum non uerear:ne iniude aut grauiter mihi impet: Egio hoc ce monitu nili force ipfe non uis nolueram:
Eg. Loquere audacder.T.ca ego fui ance liber q gnacus mus»
$ Tam mihi g illi libercacem hodilis eripuic manus,
|Ta ille apud nos fernie,quam ego nue hic apud te leruio.
Eft profecdo dcus:qui quas nos gerimus audiqj amp;nbsp;uider.
â Is uef tu me hic habuensqpinde illum illic curaueric.
ABene merenti bene pro fuerit:male merenti par erit*
Quim tu filium tuum.tam pater me meus deflderat» Eg, Memini ego idoc:fed faterin eademq; hic fafus é mihi? T., Ego patri meo cfTe faceoefummas diuicias domi,
Meq: fummo genere gnatebfed te obitftor egio.
Ne tuura animum auariorem faxint diuitix meæ.
Ne patri tamenetfi unicus fum decere uideatur magis. Me faturu feruire apud te fnptu amp;nbsp;ueditu tuo. Potius q illic ubi minime honedud medicarem uiuere. Ego uirtute deu amp;nbsp;maiorum noftru diues fu fatis. Eg. Nó ego omnino lucrû omne effe utile homini exiftimo.
Scio ego multos ia lucrû luculetos homines reddidit.
Ed atiam ubi^pfecdo damnu praedet facere qua lucrum: Odi ego au^.multaâ¢multis fæpe fuafit perperam.
Nunc hocanimumaduortite:ut eaque fentio pariter feiatis: Filius meus illic apud uos feruic captus aulide;
Eu fireddis mihi praeterea unum numu ne duis:
Et te amp;nbsp;huc amittam hinc:alio paedo abire non potes, T: Optimum:atq? aequidimum oras:optumusq ? hominû es homo. Sed is priuatâ feruitutem feruit illic:an publica?
Eg. Priuacam medici menarchi, T:pol hic qdem huius é diés: Tâ hoc guidé cibi in prodiui.quam imber é quando prpiuic. Eg, Fac is homo uc redimacur.T,faciâ:fed re id oro egio. Eu. Quid uis dû ab rene qd ores facia, T.aufculta.ru fcies.
Ego me amitri donacum ille hue redierit no podulo.
Veije re quxfo ut ædimatû ^ûc mihi des gué mictam ad patrem.
-ocr page 105-Vc is homo redimatur illicEgamrao alium potius mifero Hinc ubi erunt indutiæuHuc tuum qui conueniat patrem; Oli* *^^* Q^æ cuiulTeris mandata iw ut uelis proferat.
** At nihil eft ignotum ad illum mittere: operam Inferis.
Hunc miete, hic omne cranfadfum reddetfi illuc, uenrit: Nec queng fidelioremjne$ cui plus credat potes Mittere ad eum:ne qui magis lic femus ex fententia Neque adeo quoi fuum concredat filum hodie audacius. Ne uereare meo periclo.huius ego experiar uicc fidem. Freçus ingenio eius:5 me effe feie erga fefc beniuolum. Mittam equidem iftum aeftimacum tua fide fi uis.T.uolo. Quam citiflime potell tam hoc cedere ad facium uolo.
^g. Num quae caufa eft.quin fi ille'huc non redeat uigiti minas Mihi des pro illoiT.optume immo.Eg.foluitc iftû nunc iam Acqj utrunque. F.di cibi omnis omnia optata ferant. Quum me tanto honore honeftas:quumque ex uiclis eximis, hoc qnidem haud moledunft ia quod collus collaria caret. Quod bonis benefit bcneficium.gratia ea grauida eft bonis.
^g» Nunc tu illum fi illo es miflurus dice.dcmoftra:praccipc: Qy c ad patrem uls nunciariiuim uocem huc ad cc.T.uoca.
Egio. Philocrates. Tindarus
^Sd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vxres bene uortat mihi mcoque filio:
q Vobis quxiuolt te nonus herus operam dare.
T no ueceri domino:quod is uelit fideliter.
Nam ego te settumatum huic dedi uiginti mints Hic autem te ait mittere hinc uellc ad patrem Meum ut illic redimat filium mutatio Inter me atque illum ut nodris fiat filiis
Ph. Veroque norfum redunft ingenium meum Ad te atque ad illum pro rota me uti licet: Vel ego huc nd illuc nortar:quo imperabitis.
Eg. TUte cibi ea euopee ingenio prodis plurimum' Quum feruitutem ita fers ut ferri decet. Sequere, en tibi hominem.T.gratiam habeo tibi. Quum copiam iftam mihi amp;nbsp;potedatem facis Vt ego ad parentes hunc remitam nuncium. Qui me quid rerum agicem:amp; quid fieri uelim. Patri meo ordine omnem rem illuc perferat. Nunc ita conucnic inter me^arque hunc tindare Vc ce xdimatum in aulidem mittam ad patrem* Si nonrebitas hucut uiginti minas
-ocr page 106-Dem ^ te.ph.rcds conuenifTc fenrio,
Nim pacer expcótac auc me autaliqué nuncium, Qitt hinc ad fe ueniat. T*ego animum aduorcas uolo Qux nunciarc hinc te uolo i patriam ad patrem Ph4occ««SiPh,ut adhuc locorum feci faciam fædulo: Vt pocifTimû quod in rem recte côducat tuam» Id peeâ id pfequarc^ corde amp;nbsp;animo:atque uiribus.
â¢J*. Facis ica uc te facere oporcet:nunc animu aduorcas uolo. Omniu primum falucc dicico matri amp;nbsp;patri. Et cognatis:Siqué alium beneuolenté uideris.
Me hic ualcrc amp;nbsp;feruitutcm feruire huic homini opcumo;
Qui me honcftiorem honore femp fecit amp;nbsp;facit,
ph. Iftuc non prsccipias:facile memoria memini.T.tamê, Nâquidem nifi quod cuflodé habeo liberü me elfe arbitror: Dicito patri quo pacto mihi cu hoc conuenerit De huius filio.Ph. quae memini mora meta é monerier Vccum redimac:amp; remiccac huc noftrum amberj euicem, Mcminero.Eg.at g primum porerisuftuc i re utriqueft maxime.
Ph. Non tuum tu magis uidere:g ille fuum gnatum cupit, -^ Egi Meus mihi:fuus cuique é carus, Ph.nu gd aliud uis patri nuciari?
T. Me hic ualere:amp; tu te audacter dicico tindare inter nos fuiffe Ingenio aud difcordabili.neque te com meruiffe culpam: Neque me aduorfâtû tibi benequc hero gcfTifTe morem. In tantis aerumnis tarnen neque me unquam deferulffe te Neque factis mcep fide rebus i dubiis egenis;hoc pares quado feiSi Tindarc ut fueris animatus erga fuum gnacumratque fe: Nung crit tam auarus quin te gratus emittat manu. Et mea opera fi hinc redibo faciam ut faciat facilius.
Nam tua opera amp;nbsp;comitatc.amp; uirtutc amp;nbsp;lapientia Fecifti ut redire liceat ad parentis denuoj
Quum apud huc confefTus es amp;nbsp;genus amp;nbsp;diuirias meas: Quo padfo cmififti euinculis tuum he^ tua fapiecia, ph. Feci ego ifta uc comemoras amp;nbsp;ce meminifle id gratum é mihi:
Merito g tibi ea cuenerunr a me;nam nue phi/ocraces Si ego item memorem quae me erga multa fecifti bene Nox diemâ adimat.nam fi feruus meus effes nihilo fecius Mihi obfequiofus femper fuifli.Eg,di ueftram fidé.hdmû î geniti Liberale.ut lachrymas excutiunt mihi.uideas corde Amare inter fe quantis laudibus fuu he^ feruus Collaudauit.Ph.pol illic me haud cencefmam partem Laudat;quam ipfe meritus é ut laudet laudibus,
-ocr page 107-IW4
Ey. Ergo qimin optume fecifti:nanc adert ocdfio;
DcncUcIa cumuUreruc erga hunc rem géras fideliter.
Ph, Magis non fairtum portum ueUciquam opa experiarpfequi id uc fcias iouem fupremû certem do egio, Nie infidelem non future philocrati.Eg.^bus es homo. Ph. Nee me fecus ung ei farturum quiegjg memec mihi.
T., Iftxc dicta teîexperîf SC opera SC factis uolo, fit quod minus dixi q uolui de te animuaduorcas uolo, Acqj horum ucrborum caufa caueto mihi iratus fuas, Sed ce quxfo cogiraco,hinc ce mea fide micci domum Te ærtimacum;ôC meam erte uicam hic ^ ce pofteâ pignori. Ne tu me ignores ; quum excemplo med e comfpedtu. abfeefferis, Quuin me feruom in feruituce ^ ce hic reliqueris.
Tuque ce pro libero efle pignus deferas,
Atqj des operam pro me;uc huius reducem fatias filium, Snco te minis uiginci æftumatum miccier.
Fac fidelis fis fideli: caue fidem fluxam geras.
Mam pacer fcio faciec qux illum facere oporcec omnia Seruji tibi imperpetuum amicum metatqj huc inucntulueni. H ec per dexteram tuam te dextera retinens manu. Oblecto infidelior mihi ne fuas g ego fum tibi. Tu hoc age.mihi herus nunc es:cu patronusitu pater. Tibi commendo fpes opefqj meas. Ph.mandauifti fatis. Satii ^habes mandata quae fune facta fi refero? T ;facis,
Fh« Et tua huc ornatus reucniam ex fententia?
Nunquid aliud?T.ut primum portis redeas.Ph.rcs monet.
Eg. Sequere me uiaticum uc dem acrepezica cibi. Eadem opera a prxeore fumas fyngraphum.T.que fyngraphum? ^Sâ Qü^⢠^^'^ ^^'^^â-fecum ad legione hinc ire huic ut liceac domum Tuîtro abi.T.bcnc ambulato.Ph.bene uale.Eg.edepol re meam Conrtabiliui quum illos emi de praeda a quærtoribus: Expediui ex feruicutc filium fi dis placet, Ac etiam dubitaui hos homines emerem an non emerem diu. Scruace litum fultis intus ferui.ne quoquam pedem Efferat fine cultode.ego apirebo domi. Ad fratrem modo captiuos alios inuifo meos Eadem percontabor ecquis adolefcentem nonerit? Sequere te ut amictam ei rei primum prxuorti uolo.
Parafitas.
Ifer homo eft g ipfe fibi quod edit quærit:amp; id aegreînuenit. Sed ille eft nufenor: qui Ãi aegre quæntiôC nihil inuenit,
-ocr page 108-nie mifèrrimus é qui quum eTe cupinquod edit:nou habete Nam herek huic diei fi liceat oculos effodiam libens, lea malignitate onerauit omnes mortales mihi. Neque ieiuniofioréncque magis effraiffum fame Vidi:ne cui minus procedat quicquid facere occeperit» Itaqj uenter: guturque reÃdent efuriales ferlas Licet parafiticæ arti maximam malam crucem. Ita iuuentus iam ridiculos inopefq? ab fefe fegregat. Nihil morantur iam laconcs imi fubfelii uiros Plagipatidas:quibus funeucrba fine penu GC pecunia, Eos requirunt qui libenter quu ederint redat domit Læfî obfonant quae parafitoru ante erat prouincia, Ipfi de foro tam operto capite ad lenones eunt. Quam in tribu operto capite fontes codenant reos. Neque ridiculos td terrunci faciuntjfefe omnes amante Nam ut dudum hinc abii acceffi ad adolefcentes i foro, Saluere iqud.quo imus una inquaad prandium atq: illi tacet. Quis ait hoc?aut qs ^fitetur inquafquafi muri filent Neque me ridenc,ubi coenamus inquamfatq: illi abnuunt Dico unum ridiculum dictum de drcdis melioribus* Quibus folebam meÃruales epulas ante adipifeier. Nemo rider.fciui ex templo re de eopacto geri. Ne canem quidem irritatam uoluic quifq imitarier;
Saltem fi non arrideret dentes ut refiringerent. Abeo ab illis:poflquam uideo me fic ludificarier, Pergo ad alios:uenio ad alios;dcindead alios:una res Omnes compacto rem agunt:quafi i uelabro olearii Nuc redeo inde quu me ibi uideo ludificarier* Ice alii parafiti frudra obdbulabanti foro. Nunc barbarica lege cereuft lus meum omne perfequi Qui concilium iniere quo nos nictu amp;: uita ^hibeanc. His diem dicam.irrogabo multam»ut mihi coenas decent Meo arbitratu dentiquu cara anona fic:fic egero.
NÃC ibo ad portum hinc:é illic mihi una fpes cÅnacica. Si ea decollabit.redibo hue ad fenem ad coenâ afperam,
Vid é faauius g bene ré gerere bono publico ficut ego feci heri? Quum emi holce homines?ubi quifq uidenc eunt obuiarn, Gratulancurqà earn remuta me milerum reffitddor Rctinendoqj laffum rcdiderunt, yix ex gratulando miler iam eminebam, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/.
-ocr page 109-Tandem abii ad prætorcm:ibi uix rcquieui:
Rogo fyngraphum.dacur mihi illico de tyndaronîk abiit domû, Inde illico præuorcor domû poftg fd adrum eft.
Eo protinus ad frarrem:indc abii.mci ubi funt alii captiui Rogo, philocratcm ex aulide ecquis omnium Noueric;hic exclamat eum fibi effe ibdalem. Dico eum cfTe apud m e:hic c^mpo orat:obfecratquc Eum fibi ut liceat uiderenufTi illico hunc exolui.nuc tu feqre me* Vc quod me orauifti impetres ;eu homine ut couenias»
Tindarus
Vnc illud cd quum mefuide q efle nemo mauelim, n Nunc fpes:opes;auxiliacp a me fegrcgantjfpnûtq^ me.
Hic ille eft dics;quû nulla uitæ meae falus fpabilis é mecû. Neep exilium exitio eftîneqj a deo fpesquæ mihi hûc afpcilat. Nec mendaciis;fubdolis mihi ufq mäteUum eft meis.
Nec iycophantiistnec fucis ullum matellum obuiam cft.
Neque precatio perfidiis meis:nec malefadis fuga cft. Necconfidenti^ ufq hofpitium eftmee diuerciculum dolis. Operta quae fuere aperta funt:patent præftigiæ.
Omnis res palam eft:neq; de hac re negotium cft.
Quin male occidam:oppetamq? peftem:heri uicc meaque. Perdidirque me ariftophontes hic qui uenit modo itro.
Is me nouitus fodalis philocrati amp;nbsp;cognatus eft
Neque iam falus feruare fi uolc me poeeft:nec. copia cft.
Nifi fi alf^uam corde machinor aftutiam.
Quam malum?qd machiner?qd comimfear maximas Nugas :ineptias incepifTe hærço.
Egio;Tindarus. Ariftophontes:
Eg« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vo illum nuc hominem ^ripuide forafle dica ex sedibus?
T. q Nunc enimuerooccidheuntad te hoftes tyndarac.
Quid Ioqr?qd fabulaborÆqd ncgabo?aut qd fatebor?mihi Res omnisU incerto fita eft:qd rebus confidam meis?
V tinam te di prius perderent q perifti e patria tua Ariftophontes:qui ex paraca re fparatam re omnem facis. Occifa eft haec res.nifi repperio atroce mihi aliqua aftutiam.
Eg. Sequere, hem cibi hominem:adi atque adloquere
T. Ãmis eft homo me hominum miferior?
Ari. Quid iftuc eft quod meos te dicam fugitare oculos tindare?
Prope ignoto me afpemari.quafi me nunq noueris? Equidem tam fum feruus q ru:amp; fi ego domi liber fui. Tu ufque a puero feruitutem feruiuifti in aulide.
-ocr page 110-Eg, Edepol minime miror is à re fugitattaut oculos tuos.
Aut fi ce odit qui iftum appelés tindarû p philocrate»
T, Egio hic homo rabiofus habitus é in aulide,
Ne tu quod ji'Hc fabuletur auris inmuttas tuas,
Nâülic hadis infeefatus é demi matrem amp;nbsp;pacré:
Et illic illi qui fputatur moibus interdum uenic,
Proin tu ab iftoc ,pcul recedas;Eg,uItro iftû ame,A.ain.uerbero
Me rabiofum.aeatç îfeclarum efTehaÃis meum memoras patréi
Et cum morbum mihi effe ut qui me opus fit infpurarier. Eg, Neuerere multos iftæc morbus homines macerat:
Quibus infpucari faluti fuiriatqi iis .pfuit:
A* QU**^ ^ ®â-*â^^ ^*-*^ ^â^â^ credis? E. qdego creda huic?Adfanü ec me« T⢠Viden tu hunc g inimico uojtu iruet ? côccdi opeumüd.
Egio fie quod cibi ego dixi,glifcit rabies:caue tibi.
Eg.quot; Credidi eiTe infmum éxtéplo ubi te apellauic tinda^
T, Quia fuu ipfe interdum ignorat nomenmeq; feit g liet» Eg. Ac eciain ce fuu fodalem eiTe aiebat.T.audmndi magni
Et quidem alcinous:atque oreftes amp;nbsp;licurgus pofiea.
Vna opera mihi funt fodales qua ille,A. at etiâ furcifer
Male loquimihi audes ? non ego te noui?Eg.poI phanó id gdem c Non nouiffe qui iftû appellas tinda^ ^ philocrate. Quem uides eum ignoras?illum nommas que non uides?
f^ . Immoide cum féfe ait qui non é cffeiÃiqui uero eft negat,
.Æ , Tu epim reptus philocratem g fuperes ueriuerbio, y^ , Pol ego ut rem uideo tu inuentus uera uanitudme.
Qui conuincas.fed quæfo hercle agedum afpice ad me.
T^ Hem.A.die modo.te negas tinda^ effe? â Æ, Nego inquam.A.tu te philocratem elfe ais ^ , Ego inquam.A.tu n^liuir credis?
0^, Ttbi plus quidem ganc mihi ,
Nam.iUe quidem quem tu;memoras effe hodie hinc abiit aulidcm.
Ad patrem huius.A,quem patrem g feruus eft.T:amp; tu gdem Seruu6amp; liber fuifti amp;nbsp;ego me confido fore
Si huius huc reconeihaflbin libertatem filium
A * QBâ^ ^® furcifer?tun te gnatum memoras hbe^r?
.j*^ Non equidem me libeÃi.lcd philocratem eÃe aio.A.gd eft
y t feekdus egio nunc ifte ludos facit.
Nam is eft feruus ipfe neque praeter eum gfg ei feruus fuir, Æ, (^ia tute ipfe eges in patriainec ribi qui uiuas domid.
Omnis inuènire fimiles tibi uismon mirum facis,
^ Eft miferorum ut male nolentes Ãneueque inuideant bonis.
-ocr page 111-*A. Videfe cgiome quid tu huic temere infiflas credere» Atqj ut perfpicio ^fecdo iam aliquid pugna: edidit. Filium tuum quod redimere fe aitiid ne unq mihi placet.
T,â Scio te id ncfH^eritefficiam tamen ego id fi dii adiuuanc: Illum refticuam huic:hic autem in aulidem me meo patri Propterea ad patrem hinc amifi tindarum ,Atquin tute is es? Neq:praeter tein aulid« ullus feruus iftoc nomincft.
T» |Pergin feruom me exprobarc effc id quod ui hoftili obtigit:^ A.. Enimuero iam nequeo contineri.T.heus tu quid agis? qn fugâS⢠lam illic hic nos infedabit lapidibus:nifi illun iubcs Conprachendi,A.crucior.T.ardenc oculi.fune opus egio» ,Video tu illi maculari corpus tofu maculis luridis? Atra bilis agitat hominem.A.ac pol te fi hic lapiat fenex. Atta pix agitet apud carnificem:tuoqj capiti iluccat.
T.â Iam deliramenta loquitur .larux ftimulant uirum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
Eg. Hercie qd fi hunc coprehendi iu iTerim?T.fapias magis:
A. Crucior lapidem non habere me utilli maftigix Cerebrum excutiam:qui me infant^uerbis concinat fuis*
T. Auidin lapidem quaeritare? A.folus te folum uolo. Egio.'Eg.illinc loquere fiqd uis: ^cul tamen audiam.
T». Nmeç edepol fi addices propius:os denafabit tibi. Mordicus, A.neq; pol me infanum cgio effc creduis. Neqi fuilfeunqinccp effc morbum quem illic autumat. Ve^ fi quid metuis a me:iubc me uinciri uolo.
d nbsp;nbsp;nbsp;Dum illuc icidé uinciatur»T.immo enimuero cgio:
Iftic qui uolc uinciat.A.tacc modo ego philocratcs. Falfc faciam ut ucrus hodie reperiare tindarus logins Quid mihi abnutas?T,tibi ego abnuto?qd agat uabfis?
^S* QS^*^ ais?qd fi adeam hunc infanum?T.nugas ludificabri: Garriet: quod neque pes unq neque caput coparcat. Armenta abfunt:aiacem huc quum uides ipfum uides.
Eg. Nihil facio:tamen adibo,T. nunc ego omnino occidi. Nunc ergo inter lacrum laxumque fto:nec qd faciam feio Eg. Do tibi opera ariftophontesifi qd eft quod me uclis. A. Ex me audibisuera:que nunc falfa opinare egio.
Sed hoc primum expugnare ,tibi uolo:mc infamam Neque tenere:neque m| elTe ulln morbum:nifi quod feruio. Ac ica me rex deo^i acque hominum faxit patriae cópotem Vt iftic philocrates non magis eft q^ut ego aut tu.Eeho die mihi. Quis illic igitur eftîA.quem dudum dixi a prin-cipio tibi.
Hoc 11 Iccus reperies:nullam caufarn dico.quin mihi
-ocr page 112-Et parentum amp;nbsp;libertatis apud ce del/quio fier.
^Sâ Quid tu ais 'T. me tuû efie feru.Ã!amp;^te meum he^.
^g. Haud iftuc rogoJuiftin liberiT.fui.A.em uero nó fuit nugas ait: *î nbsp;nbsp;Qui tu.fisfan fortafre fuiftimæmacri obftecrtx ^qJid tâ.
Audadter dicere audesM;pueÃö te uidi puer.
* » At ego te uideo maior maioré.hem rurfû cibi mea rem. Non cures fi recte facias.num ego curo cua/Eg.fiti ne huic» Pacerjhefauro chryfonicochryfides ? A.non fuit. Neq^ ego idue nomeunq audiui ance hunc diem, Philocraci theodoromedes fuic pater.T.pereo ,pbe. Quin quiefeis die redtu cor meuiac fufpéde te, Tu fuffultas:ego mifer uix afto præ formidine.
£g. Satin ifluc mihi exquifitum e fuiffe huc feruu î aubde; Neqj elfe huc phiIocrare?A.ca facis qnuqua hoc inuemes fecus^ ⢠Sed ubi is nue efEg.ubi ego minime arqjip'us fc uolc maxime Tum igitur ego erumnatus:dearmatus fu mifer. Huius fcelefti technis:qui me utlubitum é ducianit dolis Sed uidefis.A.quin exploratum dico amp;:^uifu hoc cibi.
Eg, Gerroni Aiquin nihil unquainuenies magis hoc certo certius^ Philocrates ia inde ufquc amicus fuit mihi a puero puer.
Eg, Sed qua facie e tuus fodalis philocratesiA.dita tibi. Macilento oremafo acuto;corpore albo amp;nbsp;oculis nigris. Subrufus aliquâtû:crifpus cicinatus.Eg. coucnit,
T, nbsp;yequidem herde î medin ego hodie pdTume ^celTerim.
Vr illifuirgis miferis quae hodie in tergo morietur meo»
Eg, Verba mihi data clTe uideo.T.quid ceflafis copedes Currere adme.mcaque aplecti crura:ut uos cuftodiamj
Eg, Satin me illi hodie fcelctti capiti ceperûc dolo? Illic fetuum fe adimulabat:hic fefe ante* libere» Nucleum amifi;reliquit pignori putamina. Ita mihi ftolido furfum uerfus os fubliuere offuciis. Hic quide me nûqnâ irridebit, colaphe*cordalio. eorax Ite iitinciatque efferte Iora,Coânu lignatu mittimm?
Egio.Lorarius.Tindarus.Ariil, Eg; i Nilcite huic manicas maltigiae.
T» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quid hoc é negocii ?quid ego dcliquii.âEg.rogas?
Saar fatorque fcelei^.ói meffor maxume?
T: Occatoré dicere debebas prius.
Ma femper occant prius.q fcriût ruftici. Eg, At ut cofidenter mihi contra aftitit.
Tr nbsp;Decet inocentem leruom;atque moxium.
-ocr page 113-. C*ptHM ^UO
Confidentem ede futim apud herum potifïîmum Eg; Aftringicc idi fultis uchementer manus» T. Tuus fum.tu has quidem uel praecidiiube.
Sed quid negotii quâobrem fuccenfes mihiî ^Sâ Quâ ^^ meamep rem quod in te uno fuit Tuis fcelcflis falfidicis fallaciis
Dclacerauifti:dcartuJnifticà opes:
Confecifti omnes res: atque rationes meas ita mihi emififti philocratem fallacii» Illum efle feruom credidi te liberum,* Ita uofmec aiebatis itaque nomina. Inter uos permutafbs.T.fateer omnis s FaAi eTc ita ut dicis amp;nbsp;fallaciis
Et fallaciis abifle eum abs te meaopera atep aftutia An obfecro herclc te id nunc fuccenfes mihii
Eg. Ac cum cruciatu maximo id faétunft tuo.
T* Dum ne ob rnalefadfa peream p.irui æftumo. Si ego hic peribo:aft ille ut dixit non redif Ac erit mihi hoc fadtum mortuo memorabile: Meum herum captum ex feruitutcâatq;. hoflibus Reducem feciife liberum in patriam ad pattern, Meume^ porius me caput periclo pmptauifle q is piret ponere Eg.Facico ergo ut acherunti ducas gloria.Tf^er uirtucé pitaemö icerit, -â¢^, ^S« Quando egote exemplis peffimis excruciauero ateg ob futelas
Tuas te merci mifero ucl te interiifTctuel periiffe praedicent. Dum pereas nihil interdico dicant uiuerc .T.pol fi iftuc faxis Haud fine poena feceris:fi ille hue redibit:amp; ficut cofido afferet,-
A. Proh di imortales:nunc ego tcnco:nunc fcio quod fit negotii. Meus fodalis philocrates in libertate eft ad pattern i patria. Bene eft:nec qfq eft mihi aeque melius cui uelim. Sed hoc mihi aegre eft me huic dediftè opera malam Qui nunc propter me meaq? uerba uindfus eft.Eg.uetmjte qcq i Mihi hodiefallu proloqui?T.uecuifti.Eg.cur es aufus metiri mihi1 T. Quia uera obeffenc illi cui opera dabâ.nunc falli profunt. Eg, At tibi oberunt, T,optumûft at herum feruaui:quem fcruacum Gaudeo:cui me cuftodcm addiderat herus maior meus.
Sed male ne id fadum arbicrare?Eg.pefttime.T,at ego aio rede. Qutabs te fcorfum fentio:na cogitato fi qs hoc gnato tuo Tuus feruus faxit qualem haberes gratiam,emitteres nef Necne eu ferufi manu elTct ne apud ce is feruus accep^frimuslrnde, ^S* Opinor.T.cur ergo iratus mihi esiE.quia illi fuifti q mihi fidelior.
g4â
-ocr page 114-T, Quid tu um node poÃuhuifti amp;nbsp;die reces captu homine^ à nupû Et noulciunitc perdocere ut melius côfulere cibi g dii, Quicum um puero æcacem exegeram ? Eg.ergo ab eo petito; lita grariam.'ducite ubi pôderofas eradas capiapeopedes.
Inde ibis porro i latomias lapidarias.ibi quu alii
Odonos lapides cffodiunt.nifi quoctidianos fex g opus cofeccris Sexcetoplago nomen idencur tibi.
A.' Per deos atqj homines te ego obteftor egio
Ne tu iftuc hominem perduis.Eg. curabitur.'
Na nodu neruo uidus cuftodibit.Interdiu fub terra lapides eximet Diu hunc ego cruciabo.non uno abfoluam die.A.certû ne é cibpftuc Eg, Nó moriri cercius.abducite iftü adutdad hipolytü fabÃd* lubcte huic craffis cöpedes ïpingier.inde extra porta ad meu Libertum cordalu in lapicidinas facite didudus fiet.
Atque hunc ita me uellc dicite curarienne quid deterius huic fit Qmm cui peffimecft.T.cur ego ce inuico me ede faluu polluie^ Periculum uicx meae cuoftac periculo poft morceu morte Nihüé c^ metuâ mali;amp; fi peruiuo ufq? ad fûmâ xtatéuamen Breue fpacium é perfcrüdi quæ minicas mihi.
Vale aeque falue:amp; fi alicer uc dicam meres.
Tuariftophôtes de me uc mcruifti ica.uale.
Nam mihi propcet ce hoc obeigit.Eg.abdunte;
T. At unû hoc te quaefo fi hue retiitet philocraces Vc mihi eius facias côuemûdi copiam.
Eg. Pcriftis:nifi hunc iam e côfpcdu abducitis.
T. nbsp;nbsp;Vis haec quidé herde é amp;nbsp;trahi öd trudi fimul.
Eg. Illic é abdudus reda in phylacam ut dignus eft,-Ego illis captiuis aliis documécû dabo. Ne cale qfquam facinus incipere audeat Quod abfp hoc elTenqui mihi hoc fecic palam: Vfcp offerre natu fuis me dudarét dolis.
Nûc certum c nulli poft hec qeq credere;
Saris fum femel dcceptus.fperaui mifer
Ex feruicute me exemiffe filium
Ea fpes d^fi é perdidi unum filium
Puerum p^drimum; quem mihi fcruusâfuripuit.
Neep eum'ferUà unquam reppcri nec filium. Maior potitus hoftium é;quod hoc é fcelus.
Quafi in orbitatem liberos perduxerim.
Sequere hac reducam te ubi fuiftij.neminis jVnifereri certum eft# Quia mei miferet nemoâex^ulpicaui ex umculis.
-ocr page 115-Nunc intellego redaufpicandû effein catenas denuo. Ergafilus. Parafitus.
Er» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vppiter fupreme feruas me:mealqj auges opes,
i Maximas opitnatestopiparaiqj offers mihi.
Laudern lucrumdudumuocumffeftiuitatem.feriasî Pompam .penum.potacionesj{âturitaté:gaudium.
Nec cuiq homini fupplicare nunc certû eft mihi
Nam ucl prodeffe amico pofTummel unicum perdere.
Ita hic me dies amoenitate amoena amoenus oncrauit me.
Sine lieris hæreditatem fum adeptus efferiffimam.
Nunc ad fenem curfum capeflim.hunc egioncm cui boni Tantum offero:quantum ipfe a dis optat:atq? etiam amplius Nunc certa res eft eodem pa(fto;ut comici ferui folent. Coniieiam in collum pallium primo ex me hac ré ut audiat. Speroi$ me ob hunc nunrium æternû a depcup e cibum.
Egio. Ergafilus.
E , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vanto in pectore hanc rem meo magis uoluto.
q nbsp;nbsp;nbsp;Tanto mihi aegritudo aucftior eft in animo.
Ad illu modii lujitu os efTe hodie mihimeq; id pfpicere quitu Quod quum fcibiruriper urbem irridebor.
Quum extemplo ad forum aduencro omnes loquentur.
Hic ille eft fenex duplus quoi uerba data funt.
Sed ergafilus eft ne hic procul quem uideoî
Colledo quidem eft pallio.quidnam acturuft?
Er. Moue abs te moram^ate^ ergafile age hanc rem Eminoranterminorq^ ne quis mihi obftiterie obuiam Nifi quis facis diu uixiffe fefe homo arbitrabitur. Nam qui obftiterittore fiftet.Eg.hic homo pugillatum îcipît.
Er. Facere certum eft proinde ut omnes itinera ififtant fua.
Ne quis in hac platea negocii conferat quicq fui.
Nam meus eft balifta pugnus;cubitus catapulaft.
Humerus aries:cum genu ad quenqjiecero ad terram daboj Dentiloqos omnes mortales faciam;quenque offendero*
E?» Quæ illæc eminatio eft?nam nequeo mirari fatis.
Er. Faciam ut huius diei Iociqj;meiq5 femper meminerit:
Qui mihi in curfu obftiterit.foxo uitac is ex templo obftiterit fux. Eg* Qsf« ^ hic homo tantû incipiffic facere cum tantis minis?
Er. Prius edico ne quis propter culpam capiatur fuam.
Continere uos domi;prohibece a uobis uim meam.
Eg. Mira cdepol funt ni hic î uentrem fumpfit confidentiam. Ve mifero üli cuius cibo ifte faduft impenfior.
-ocr page 116-Er« Turn pin:eres.fcroph{paci:qu.i alunt furfure fucs
Quaijê odore praeterire nemo prfirinum poteft.
Eorum fi quo uifq fcropham in publico côfpexeroî
Ex ipfis dominis meis pugnis exculcabo furfures.
Eg, Bifilicas edictiones atq jimperiofas habet,
Sacur homofl:habet ^feÃo in uétre côfidéciam;
Er. Turn pifcatores q praebent populo pifces fetidos.
Qu* aduehuncur quadrupedâti: crucianti .cantherio.
Quoijiodos fub bafilica nos omnes abegit in fo^;
Eis ego ora ucrberabo furpiculis pifcariis.
Vt fcidc alieno.nafo quam exhibeant molefliam.
Tu lanii aucé qui cocinant liberis orbas oues.
Qui locant cxdundos agnos amp;nbsp;duplam agnina danut.
Qui peccroni nom enâindunt uerueci fenario. Eum ego fi in uia patrone publica cofpexero. Et petrone amp;nbsp;dominu reddam mortales miferimos. Eg* E'^g^ edictiones aedilicias hic quide habet.
Mi^c^ adeoft nifi hunc fecerunt libi oeioli agoranome. Eri Non ego nue paraficus fumrfed regum rex regalior.
Tantus uentri comeatus meo addiin portu cibus. Sed ego ceffo hunc egionem onerare laetitia lenem£ Qui homine adeque nemo uiuic forcunaciori gg. Qua: ilke e lætitia quam illic laetus largitur mihi, gr. Heus ubi eflis?ecquis hoc aperit hoflium?
Eg, Hic homoud cÅnam recipit fe ad me.Er.apice hafee .abas foresi
Priufq pIutando alTulatim foribus exitiu adfero.
Eg, Pcrlubet huc homine colloq ergalile.Er,ergafilum q Uoeaeî Eg. Refpice.Er.fortuna quod cibi ne faciet hoc me lubes,
Sed quid eft?Eg.refpice ad me egio fum.Er.o mihi geum eft,' Hominu opeumope optume in tempore aduenis.
Eg/ Nefcio quern ad portu nadlus es ubi cocues.eo fallidis?
Er, Cedo manû.Eg.manû . Er.manû inqua cedo tua actutum;
Eg, Tene.Er gaude.Eg. quid ego gaudeâlEr.qa ego Ipo.age gaudemô Egi Pol moerores mihi anceuortûc gaudiis.Er.noli irafeicr.
lam Ego ex corpore exigam omnis maculas moerore tibi.
Gaude audacter.Eg.gaudeo amp;nbsp;Ã nihil feiam q ?gaudeam.
Er: Bene licis,iube:Eg.quid iubeam ?Er.igné ingeeem fieri.
Eg, IgncingentéîEr.ica dico magnus ut fit.Eg.quid uolc urii
Tuam caufa me aedis incefuÃe cenfesl Er noli irafeier, lubean non iubes aftitui aulas ? patinas elui»
Landu.atque ebulas foueri foculis ferneucibusf
-ocr page 117-Alium pifccs prxQinitam abire?Eg,hic uigdans fomniau Er, Alium pordnamucc^ agniam:6d pullos gallinaceos. Eg, Sis bene efîe fi fie unde.Er,pernam atq j opralmiam
Horreum;fcombrum:amp; crigonumtôd cecum;ô^ mollem cafeum* Eg. Nominandi lEoi^ cibi erit magis g edundi copia.
Hic apud me ergaGle,Er;mea me caufa hoc cenfes dicereî Eg. Nec mhijhodie nec mulco plus eu hic edesme fruflra fis.
Proin eu cui quoccidiani uicli uencrem ad me afteras.
^ââ* Q^i^ ^^^ faciam uc recupias facere fumpeum amp;nbsp;fi ego ueeem Eg^ Ego ne?Er.cu ncîEg.cum eu mi igic herus cs.ErJmo bene uolens Vin ce faciam forcunacum?Eg.malim q mife^ quidem:
Er« Credo manum.Eg.hem manum.Er.di ce omnes admuanc.
Eg. Nihiffencio.Er.non enim es in fenciceco co no feneis.fed iube.' Vafa cibi pura apparari ad rem diuinam cico
Accy agnum afferri ^prium pinguem.Eg.curîEr.ne facruficcs: Eg. Cui deo^iEr.mihi hercie:nam ego nunc cibi fum furnis mppicer;
Idem ego fum falus.forcuna .lux.lecicia gaudium.
Proin eu deum hunc facuricace facias eranquillum cibi.
Eg, Efurire mihi uidere.Er.mihi equide efurio:non cibi.
Tuo arbicracu facile pacior.Eg. credo confueeus puer; luppierr re diq; perdanc.Er.ee hercle:mihi aequum eft gratias Agere ob nuntium:tancum ego nunc porto a portu tibi boni. Nunc eu mihi placcs.Eg.abi ftulcusifero poft répus uenis.
Er, Igicur olim fi adueniftem:magis eu turn irtuc diceres.
Nunc hanc laecitiam accipe a me quam feroinam fil iem.
Tuum modo in portu philipolemu uiuû;faluum:amp; felpitem Vidi in publica celoce.ibideque ilium adolefcentulum.
Abu una 6i tuum ftalaginum fern q aufugit domo.
Qui tibi fubripuic quadrimum puerum filiolum tuum.
Eg, Abi in malam rem.ludis mc.Er.ica me amabit fanera faturitas, Egio: itarp fuo me femper codecoret cognomine.
Vc ego uidi.Eg.meum gnatumfEr,tuum gnatu 5i geniu meum. Et capciuüillü aulidcnfem:Eg.maton apoUoJEr.ut feruolum.
Eg. Meum ftalaginumÃmeu qui gnatû fubripuic?næ cam coramà Er. liamdiu.Eg.nac tan prxnellemiEr.uenit.Eg.ne tanifigniam ? Er. GerronÃg.næ ta frufmonemlEr.uidefis.Eg.nx râ alccernamî Er. Quid tu barbaricas urbes iuras ? Eg.quia enim ite afperæ Sunt:ut tuum uidfum autumabas elTe.Er.ua: aetati tuae. Quippe quando mihi nihil credis.quod ego dico Jædulo.
Sed ftalaginus quoius erae tunc nationis quum hinc abiit?
Eg. Cuius Sinunc.Er.ficums nunc eftboius boiam terit.
-ocr page 118-Libero^ quxrundo^nufi ci credo uxor data eft: gg. Die bonan fide.tu mihi islxc uerba dixiftiîEn bona, gg. Di inmorcale iteÃe gnacus:uideor fi uera autumas. Er, An tu dubiû habebis etiamJimfle quii ego iurc tibi?
Podremo egio fi parua iuriiurandoft fidas»
V ife ad portu.Eg.facere ccrtu!f:tu intus cura ^ opus cft, Sume:pofce:,pmc:quiduis:te facio cellarium: Na hcrclc nifi manticinatus jjbehxro fuifii petito, Aetemi i tibi dapinabo uicdum:fi ucra autumas.
Er: Vnde id?Eg.a me:mcoqâ gnato.Er.fponde tu iftud.Eg.fpôdcoî Er At cgo tuû cibi aducnifTe filiû refpondeo.
Eg, Cura goptume potes.Er.benc ambula amp;nbsp;redambula, Ergafilus.
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Llic hinc abit: mihi rem fiimâ credidit cibariam:
^Di imorcales ut ego collos detriicabo tergoribus.
Quanta pernis pellis uenict:quata lades larido:
Quanta fumni.abfumedo;quata callo calamitas.
Quinta laniis laflttudo:quanta porcinariis:
Na fi aha memore quae ad uentris uicdum eöducunt: morali: Nuc ibo:uc praefecturam amp;nbsp;ius dicam larido.
Et quae pendet indemnatae pernis auxiliu ut feram.
Egiomis puer.
d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Icfpiter te dique ergafile perdant.-^ uentrem tuu,
(Parafieosqucomnis:0d qui pofthac coenam peralitis dabit.
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: Cladis calimitas quae itepies modo inoftra aduenic dvind»
Quafi lupus efuriens metui nein me faceret impetu.
Nimifq? hercle ego illu male formidabo ira frendebat detibus, Adueniens deturbauit totu cu carne carnarium.
Arripuit gladiû:practrûcauit tribus tergoribus glandia.
Aulis:calice{q? omnis cofregirinifi quae modiales erant»
Coco percontabatur:pofrent ne feri referuefcerc.
Cellas refregit omnis intussreclufiqj armarium.lt; Adferuate illuc fultis ferui,ego ibo ut couemam fenem: Dicam ut fibi penum aliud ornet;fiquide fefe uti udet. Na hic quidem ut adornat:autiam nihil é aut iam niidl erit:
Egio. Philocrates. Philopolemus.
Eg. i Oui diil^ ago gratias merito magnas: Quum te reducem tuo patri reddiderunt* Quumqj et miferiis plurimis me exemerut:
â Qux adhuc te cares (dum hicfuilfuftentabam.
Quumque hunc cofpicio in potedate noilra.
-ocr page 119-Quumqîhæc reperça eft fides firma nobis.
Ph. Sacis iâ delui ex animo K cura:mc facis ôi lachrymis maceraui hou Satis iam audiui enas semmnas ad portû;mihi qs memorauifti, Hec agamus.qd nunc?quoniam tecum'feruaui fidem:
Tibfqj hunc reducem in libertatem feciîEg.fecifti ut cibi
Philocrates nunq referte gratiam pofTim facis
Proinde ut tu promeritus de me K filio.Ph.immo potes.
Parer amp;nbsp;peteris amp;nbsp;ego potero:amp; di earn poteftatem dabde:
Vt beneficium benemerenti noftro merito muneres
Sicut tu huic porcs pater mi facere merito maxime'
^Sâ Quid opus uerbisîhngua nulla eft qua negem qdquid roges.
Phil. Peftulo abs te:ut mihi illum reddas feruon quem hic reliqram.
Pignus pro me:g mihi melior q fibi femper fuic.
Pro bcncfadis eius uti precium:pofrim reddere.
^o* Qyod benefecirti refcrtgrariand quod poftulas:
Er id amp;nbsp;aliud quod me orabis impetrabis arq? te
Nolim fuccenfeie:quod ego iratus ei feci male.
Phi. Quid fecifti?Eg.in lapicidinas côpeditum condidi:
V^i refeiui mihi data effe uerba. Phi.uæ mifero mibi:
Propter meum caput labores homini eueniffe oprumo.
Eg. At ob earn rem mihi libellam ,p eo argenti ne duis.
Gratis a me ut fit liber abducito.Ph.edepol egio
Facis benigne:fed quæfo hominem ut iubeas arcefli.Eg.licct.
Vbi eftis nos ? ite adlntu tynda^ hue arefeite.
Vos ite intro:interibi ego ex hac ftatua uerueeea uolo Erogitare meo minore quod fit factum filio.
Vos lauate intenbi.Ph.fcquere hac philocrates me itro.Ph.fequor*
Senex cgio.Stalaginus fugitiuus
Eg. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ge tu illuc ^cede bone uir lepidummâcipiû meum
Sc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quid me oporcec facerelubi tu talis uir falfû autumas? Fui ego bellus: Lepidus:bonus:uir:nunq neqj frugi bons: Nec^ ero.unq neep fpero ponas me bonæ frugi fore.
Egâ Propemodum ubi loci fortunae tux fint facile intellegis» Si eris uerax tua ex re facies.ex mala meliufculam
Eg-Sc.
Eg-Si.
Refte amp;nbsp;uera loquere:fed ncq? uere neq- recftc adhuc Fecifti unq,St.qd ego fatear?crcdin pudeat quum autumes? Ac ego faciam ut pudear:nam in ruborem te totûidabo.
Eia credo ego.imperito plagas minitaris mihi:
Tandern ifta aufer:dic qd fers:ut feras.hinc quod petis S itis facundus:fed iam fieri dictis copendium uolo.
Vetus fUt.Eg.bene morigerus fuic puer.nûc non decet* ^06lt;-ci^mnwo.|iHM^ ^^J ^c r»nri?| ^i«^ ^vmir, c^i|cve St Cvv^ wdavv -f«*t*'îtâ/F»i4 -
C**â*â - Egib nunc quindo patnim amp;nbsp;libertatem perdidi.
nmn^ ,IvïJrtr«^ Nongt;5^ iftuc me pocius g ce metuere æquû cenfeo. öiTTA*-nlt;^tlt;na ^*v Vis hou^is cum iftoc fecit meas opesâæquabiks.
^tHlt;^ ^^frt ^vnM Memini^um diéto baud audebat faófo nûc 1ædat licet.
%tert4tMu4gt;cff; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ro^na Humana fingit artatq jut lubct.
Sx*- inin^tfit^i^^v^t )^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fruom fecic:c fummo infimû.
Qii* imperare ihfueram. nûc alterius imperio obfequor.
-CtMc e^ ^ Equidem fi proim^e ut ipfe fui imperator familiae. .â^ moMt ^^zi - lt;|x - Hibeim dominu n^ uerearrne iniufteaut grauiter mihi ipet; â''tn0é'é^fjïi^ rilwlt;JnEgio hoc te monitun^ nifi forte ipfe non uis uoluera.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~-^^^ £^^^ ^j^j.^ j^l^^j. - gjjj^jj tuus.
â* âââ«'â^Md^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tâ mihi qua illi liberta nbsp;nbsp;i hoftilis eripuit manus.
â .-^i! »-V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ta ille apud nos feruici nbsp;nbsp;â ego nûc hic apud te feruio.â 0^2 -^. â-T r-T^ 3 Ed profedo deus:qui« nbsp;nbsp;nbsp;nos gerimusaudiqj amp;nbsp;uidet.^ Is uti tu me hic habueris:,p deilld illic curauerit.
Bene merenti bene jpfuerit:n^ale merenti par erit.
Qua tu filium tuû:tam pater toe meus defiderat;
Memini ego idor.fed farerin eaqe quae hic faffus e mihi:
Ego patri meo efTe fateor fummdiuitias domi.
Meq; fummo genere gnatumtfetftte obteftor egio: ne u^Jt^z Nemû animû auariorem faxint oiuitiæ meæ.
'ocmn Ne patri tametfi unicus fum deckte uideatur magis ^'â ^â^â^â^ feruirelt;apud te fumpt^ amp;nbsp;ueflitu tuo. nbsp;z âPotius quam illic ubi minime hond^uft medicante uiuere: nbsp;' âEgo uirtute deû amp;nbsp;maiore nodrum dlues fum fatis.
4Non ego omnino lucrum omne efTe uple homini exiftimo.
Scio ego multos iam lucrum luculente^ homines reddidit: ^t^Ed ena ubi profedo damnû praedet facere qua luctu.
- Odi ego aupe:multa multis faepe fuafit perperam.
z^âr«r/»gt;tgt;M4â*vp»t**'Filius meus illic apud uos feruit captus Aplide: Eà fi redis mihi praeterea unû nûmû ne dms.
4-ti4* ^tiJa^t^ Et te amp;nbsp;hüc amittam hinctalio pado abire no^ potcs. Opcimum:atqj æquifîimû oras optumufep hiemmû es homo. Sed is priuata feruicutem feruit illic:an publicum/ Priuatam medici menarchi:T.pol hic gdem hUius é diens: Ta hoc quidé tibi in ^cliui:g imber c quado pnpluit.
ZÃ^Jrt^^tfe^ ÃB^ Fac is homo ut redimat.T.faciam:fed te id oroto. luip^ f^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quâ^ âlt; 5dû ab re*ne quid ores faciamâT.aufculèa tu feies. zH0^/tnlt;*^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1^^° quot;^^ amicti domicum ille hue redierit non pol\ilo, nbsp;ïj-n^^HÃnenf^ ^^ ^^ quæfo ut aedimatum hue mihi des que mitó ad. patre. y^^ *â â¢â¢â¦*1lt;^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ nbsp;nbsp;cijvw ^ ^^-C^n^^A^â^n «-vn^wn. web
jpgt;^^ J^^^ I^'A etttfi^
^^^ ^^ lt;^p At-^eunufc'-Jti^^V^ ^o ^ ^ A^idtm^ 'J^^ é»^^ ^4^rHi» e^ Qt^^ V^ £nQgt;Té^ /X^tii^ i^^TotnwM^- t5^zn^p*n^ v^ ttn^i^''- pW^^^
-ocr page 121-lt;Æ nbsp;nbsp;â^ â Redit.Eg.lalue exoptate gnate muT^hem quid gnate mi?
Atat fcio cur te patrem adfimulcs enc.S me filium.
Qui mihi item ut parentes lucis das tuendæ copiamt Ph. Salue tyndaretT,amp; tu quoins eaufa hac erumnam exigo.
P, At nunc liber in diuitias faxo uenies.nam tibi
Pater hie eft.hic feruus qui te huic hinc quadriumû /urripuit
Vendidit patri meo te fex ministis te mihi Paruulum peculiarem paruulo puero dedit.
Illic indicium fecit nam hunc ex aulide huc reducimus T*, Quid huius filium ? P.intus eccum fratrem germanum tuum.-T. Quid tu ais laduxtin illum huius filium captiuum.
P. â Quin inquam intus hic cft.T.fecifti edepol amp;nbsp;reffe amp;nbsp;bene
P. Nunc tibi pater hic eft.hic fur eft tuustg paruû hîc te abftulit.
T, At ego nunc grandis grandem natu ob fumi ad carnifice dabo.
P. Meritus eft.T.ergo edepol meritam mercedcm dabo.
Sed die oro pater meus tu ne es ÃEg.ego fum gnate mi.
T. Nunc demûin memoriam redeo quum mecum cogito.
Nunc edepol demû in memoriam regredior audifTe me, Quafi per nebulam egione meu patrem uocarier.
Eg. Ego fum.T.compedibus quaefo ut tibi fit Icuior filius:
Atqj hic grauior feruus.Eg.certum cft principium id pracuortier:
Eamus incro:ut arcelTatur faber ut iftas copedes
Tibi adimamthuic dem.T.cui peculii nihil efttreffe feceris»
Caterua.
Pediatores ad pudicos mores facfta haec fabula cft
s Neq; in hac fubiræ cogitationes funttneqtulla amatio Nec pueri fuppofitiotnec argenti circunducho.
Neqj ubi amans adolcfcens fcortum liberet clam fuu patrem* Huiufmodi paucas poetae reperiunt comoedias.
Vbi boni meliores fiant.nunc uos fi uobis placet.
Et fi placuimustneq^ odio fuimus fignum hoc mittite.
Qui pudicitiae efte premium uoltis plaufum date.
Plauti Poetae ClarifTimi Curgulio,
Vrgulio mifTus phedromi ic cariam c nbsp;nbsp;nbsp;Vt petat argentum.ibi eludit anulo Riualem.fcnbit arq? obfignat litteris.
Cognofeit fignura lyco ubi uidic militis,
Vtamicam mittat precium lenoni dedit.
4
-ocr page 122-Lyconc miles ac lenonem in fus rapir.
IPfas fororem quæ peribat repperit:
Oracii cuius phedromo nuptum locate
Palinurus feruus.Phxdromus adolefcens. pa; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vo cedhoc noctix dicam proficifei foras,
q C rm irtoc ornatu cunqj hac pompa phædromeî Ph,'Qwo uenus cupido imperat:fuadetqj amor. Si media nox elî:fiuc é prima uefpera: Si flatus conditus cum hofle intercedit dies.
Temen é eundum quo inpcrat ingratus.
At tandé tandé.Pa , tandé es odiofus mihi, Ifluc quidem nee bellum eft:nec memorabile. Tute cibi puer es lautusiluees cereum:
Ph. Egon apicularum opera cógeftum non feramÃ
Ex dulci oriunda melliculo dulci meoi
Pa, Nam quo te dicam ego ire?Ph.fi tu me roges
Dicam ut frias. Padi regite quid refpondeas?
Ph. Hoc aefculapii fanum e.Ph.plus iam anno frio.
Ph, Huic proximu illud hoftium ocelufifîrmu
Salue uaknflin oftiû ocdufiflimum
Pa. Caruic ne febris te heri uel nudiuftertiusî Et heri cÅnauifti ne?Ph.dcrides ne me?
Pa. Quid tu ergo infane rogitas ualeac ne odium?
Ph. Bellifftmum hercle uidiiôf taciturnifTimum.
Nunquam ullum uerbum mittit:quum aperitur tacet.
Quum illa noclu clanculum ad me exit tacet, Pa* Nuquid tu quod te aut genere indignum fit tuo Facis:aut inceptas facinus facere phedrome. Nu tu pudicae cuipiam infidias locas:
Aut quam pudicam effe oportet.Pa.nemini
Nec me illi linit iuppiter.Pa.ego item nolo» Ita tuum confertoamorem fempcr:fi upis. Ne id quod ames populus fi feiat tibi fit probro* Semper curaro ne fis intedabilis.
Quod amas ama tedibus pracfentibus.
Ph. Quid ifluc e? Pa. cauce ut incedas uia, Ph: Quin leno hic habitat.Pa.nemo hic prohibet nec ueeat Quin quod palam é uenale fi argentum emas: Nemo ire quequam prohiber publica uia. Dum ne per fudum feptum facits femiram.
Dum ce abflineas nupta:uidua:uirgine:
-ocr page 123-Iiitientiite.amp; pueris hberistama quod lubet.
Ph.â Lenonishæc fuut ædes.Pa.male iftis cueniat, Phï Qui ? Pa quia fedeftam feruitutem feruiunt» Ph. Obloquere.Pa.fiit maxime.Ph.enam tacesà Pa. Nempe obloqui nie ilifieras: Ph.at nunc^ueto. Pa. Inducias occepi dicere. Ph.ei ancilla eft. Pa. Nempe huic lenoni qui hiefhabirar ? PhircÃe tenes Pa, Nimis formido ne exedat. Ph.odiofus es-Earn uolt meretricem facere ea m deperit Ego autem cum illa facere nolo mutuû.
C^id itaIPh.quia proprium facio.amo pariter fimul. Malus clandeftinus eft amor damnuft merum, Pa. Eft hercle ut dicis itariam ne ea fert iugum? Ph. Tam a me pudica eft quafi foror mea fit : nili
Si eft ofculando quippiam impudiriotir.
Pa.â Semper tu fcito:flamma fumo eft proxima.
Fumo comburi nihil potefttflamma poteft. Qui e nuce nucleum efte uolc: frangit nucem. Qui uolc cubare:pangit faltem fuauium, V Ph. Ac illa eft pudicatnecç dum cubitat cura uirisî [Pa: Credam pudor fi cuipiam lenoni fiet, i Ph. Immo ut illam ccnfes;ut quxeg illi occafio eft Subripere fc ad me ubi lauium oppegit: fugit Id eo fir quia hic leno aegrotus incubat.
In acfculapi phano.is me excruciat. P.quid eft?
Ph. Alias me pofeit pro illa triginta minas
Alias talentum magnum: neqjquicq queo Aequi bonicç ab co impetrare.Pa:iniurium eft Quid?quod lenoni nullift id ab co petas. Ph, Nunc hinc parafirum in cariam mifi meum;-Petitum argentum a meo fodali mutuum. Quod fi non afferc:quo me uortam ncfcio. Pa. Si deos falutas dextrouorfium cenfeo, Phlt; Nunc ara ueneris haec eft ante horum fores
Me inferre ueneri uoui iam ientaculum.
P** Qsld ^î^fc pones ueneri a ientaculoi
Ph. Mc:tc atque hofce omnes. Pa.turn tu ueneré uomere uisî Ph. Cedo pure finum.Pa.quid fafturus ? Ph.iam fcies. Anus hic recubare folet cuftos ianicaix.
Nomen eft lenae multibilatatq? merobiba.
P^* Qu3.fi tu lagenam dicas ubi uinum chium^olet clTc b
-ocr page 124-Ph. QBâ^ opus é ucrbis ?uinofiffima cft ca qux extcplc ubiuino Has confperfi fores de odore adeffe me feinaperic ihre.
P. Ei ne hic cum uino finus fertur?Ph.mfi ne uis. H» nolo herclc: Na illuc qui fert afflidlu uelim;ego nobis aflerii cenfui«
Ph. Quin tu caces?fiquid fupcr illi fueric:id nobis lût edi
P» Qnihiâ hic fluuius c:quem non recipiat mare?
Ph. Sequere hac palinurc me ad fores:fi mihi obfequeris.-
P. Ica.faciin.Phiagite bibhe fediux fores.
Potacetfice mihi uolentes:propicix.
P, Voltis neoliuas;aue pulpamcntü:aut caparim?
Ph. Exufeieate uoftram hue cuflodem mihi;
P, Pro fundis uinû:qux te res agitant?Ph:finc
Viden ut aperiûcur aedes felliuifTimae?
Non mûrit cardo?efl lepidus.p.quin das fauiumî
Ph. Tace.occulcemus lumen amp;nbsp;uocem.p.Iicet,
Lena Anus.phedromus. palinurus.
Los ueceris uini meis naribusobiedlns efl.
Eius amos cupidam me hue elicit per tenebras.
Vbi ubi c ? prope me é.cuax habeo.falue anime mi liberi lepos Vcueceris uctufli cupida fum.na omnium unguerum Odor prae tuo nmfea cd.tu mihi dadeitu cinamomu:
Tu rda.cn crochu;lt;3i cafia es tu pedalium.
Na ubi tu profufus;ibi ego me peruelim fepuira;
Sed quu adhuc nafo odos obfecutus c meo.
Da uiefifn meo gutturi gaudni:nihil ago tecû.
Vbi é ipfus ? ipfû expedo ragercauergere î me liquor es tuos.
Sino dudlimifed hac abiit;hac perfequar.
Ph. Sicit haec anus.p.quantulû fitit.ph.modica é.capic qdrâce;
Ph. Pol ut praedicas uidemii haec huic anui no faris é foli.
Cane effe hanc gdem magis par fuit.figax nafû habet.
A.i Amabo cuia uox fonat ^cul?ph.céfco hanc cappellcdâ anû.-Adibo.rcdi amp;nbsp;refpicc ad me hue lena.A.ipator qf es?ph, uini polies Lepidus liber tibi qui fereant fieex femi fomnx Adferc pocioné,amp; te fedatum it.
A# Qua alonge a me abed?ph.lumen hocuide.
Grandiore grandu ergo fac ad me obfecro
Sdue.A.egon falua firn quae fici ficcc fu?ph.at iam bibes.-
A, Diu fie.ph.hem tibi anus lepida.A.falucocculifïîmc homo;^
P. Age effûde hoc cito in baracrû: propere. Prolue cloacam,Ph,tace nolo huic maledici
P. Faciam igitur male potius.
-ocr page 125-Venus de paulo:paululû hoc tibi dabo haud lubêter. Nam tibi amantes propinantes uinû potantes dâne Mihi haud faepe eueniunt tales hæreditates.
P» Hoc uidc ut ingurgitât îpura in fe mepêauariter faucibus plenis
Ph, Perii herde.huic qdprimu dica nefeio.P.hem iftuc quod mihi dixti» Ph. Quid id eft.P.penÃTe ut te dicas.ph.malc tibi di faciat. P. dic ifti.
Ah.P.qdékegd lubec? A Iubet.P:ét mihi quoq; ftïulo fodere lubct te ph.* Jace .noli.p.taceo.ccce auc bibit arcus pluet credo hercle hodie. Ph, Jane ego huic dico?p.qd dicesîph.mc pii(Te,p.age dice,ph. aus audi
Hoc uolo fcire te pditus fû mifer.A:at pol ego oppido feruata Sed gd eft quod lubec perditum dicere. Te efîeJph.quia id quod amo car co.
A: Phedrome mi ne plora amabo.
Tu me curatope fitia.cgo tibi quod amas iâ hue adducam, Ph. Tibi næ ergo fi fide feruas mecû neniam pro aurea ftatua Stauâ quae tuo gutturi fit monumentum. Qui me in terra aeque fortunatus eritsfi illa ad me bitet. Palinureîp.ededol g amat fi cget:mifera adficit aerumna Ph, Non ita res eft.nâ confido parafitû hodie aduenturum
Cum argéto ad mc.p.magnû inceptas fi id expédias q nufgd'.âi^^ Ph, Quid fi eadé forestarq; occentu, p.fi lubct neg? uetc:ncq? iubeo: Quando ego te uideo ïmucatis moribus effe here at^ ingenio.
Ph. Peduli heus peluli.uos faluto lubens:, V os amo:uos uolo;uos peto:atq; obfecro.
Gerite amanti mihi morem amaeniffimi
Scite caufa mea lydi barbari, Suffilite obfecro:amp; mittite iftanc foras;
Quae mihi mifero amanti ebibit fanguinem
Hoc uide ut dormiunt peduli pedumi:
Nec mea gratia cômouent fe ocius, Rcfpicio nihil mea uos gratia facere.' Sed tace tacc.p.tacco hercle:quid edîph.fentio fonitutn. Tandem edepol mihi morigeri peffumi fiunt.
Anus.planefium uirgo.phcdremus.palinurus.
Lacide egredcrc:6d fonitu prohibe fo^;^ crepitu cardinum. Ne quod hic agimus:herus pcipiat fieri mea planefium. Mane fuffunda aquula.p.uide ut anus tremula medicina facit? Eaple meÃe quum didicit bibere:foribus dat aqua qua bibat, Pla. Vbitu es qui me cóuadatus ueneriis uadirnoniisÃ
Vbi tu es.qui me libello ucnerio citadi?eccc me fido ades côtra Sido ego tibi meiôimihi côtra itidem ut fidas fuadeo.
-ocr page 126-Ph. Ad fum:nâ fi abfim aut recuféjgn mihi male fie md meû. PL Anime mi.jocul amancé abcfTe haud côfencancû eih Ph. Palinure palinure.P.eloqucre.gd c q,pahnurû noces? Ph, Eft lepida?P.nimis lepida.Ph.fû deus.P,îmo haud. Ph, Quid uidifti/aut quid uidebis magis diis equiperabile ? P. nbsp;nbsp;Male ualere te:quod mihi aegre é. Ph,mile mihi morigerus.tace*
Pi Ipfus fe excrucicar g homo quod amat uidetmec poterie dû licet,x Ph, Reifte ob iurgat.fane haud quicgft magis g » cupiam tâdiu, PL Tene me amplc«ftere ergo,Ph, hoc eria gobre cupiam uiuerc, Quia te prohiber herus,cla hero potior, PL^hibct;nec ^hibcc gc ^ Ncc prohibebit nifi mors meû animû ab te abalienauerit, - â
P, Emucro nego durare qn ego he^e accufcm meum,-Na bonum é pauxillum amare faneufane no bonum eft. Vepi totû îfanum amare hoc é quod meus herus facit, PL Sibi fua habear regna reges:fibi diuitias diuites.
Sibi honores:fibi uirtutes:fibipugnas;fibi proelia.
Dum mihi abftineatiuidere:fibi gfquam habeant g gt;fuû eft, P, Quid tu ueneri puigibre te uouifti phedrome?
Na hoc qdcâcdepol haud mulcopoft luce lucebit,ph.tacc.
P. Quid taceamîg tu is dormitg?Ph,dormio,nc occlamites P, 5Tu quidé uigilas. Ph,at meo more dormio.hic fomnus c mihi. P* âHeus tu mulier male mereri de îmeréce infdeia eft, Pl, Irafcere fi te edente hic a cibo abigat, P.ilicee Pariter hos perire amando uideomterq? ifaniunt.
Viden utmifere moliuntur.neque queûc coplefti latis. Etiam dilpertimini.pLnuIi cft homini ppemû bonû. lam huic uoluptati hoc adinuéeum é odium.p.quid aisâ^pudiûî Tun etiâ cû nocturnis oculis ocium me uocasl
Ebriola perlôlæ.ph.cun mea uencré uituperas?
Quod gdé mihi pollutus uirgîs féruus fermoné ferat.
Ac ne tû hcrcle cû cruciatu magno dixifti id tuo.
Hem tibi maledieftis ,p illis dieftis moderari ut quas, P, Tua fide uenus,no(ftu uigila.ph.pergin etiâ uerbcroî PL Noli amabo uerberare lapidc:nc perdas manû,.
PI; Magnû flagîdumi^brûqj phedrome expergefacis;
Bene môftrâte pugnis cædis;hanc amas nugas meras, Hoccine fieri ut in modeftis hic te moderare moribus.
Ph, Auro contra cedo modeftum amatore.-a me au^e accipe, P. Cedo mihi cotta oricalco cui ego fane feruiam;
Pl, Bene uale ocule mi:nâ fonitû amp;nbsp;crepitû clauftro^ audio Edicû aperire fanû quoufque quæfo ad hune modû
-ocr page 127-Inter nos amore utimur fernper furrepritio!
ph. Minime.nam parafitum mifl nudiufquartus Cariam Petere argentû.is hodie hic aderit.Phnimiû côfultas diu Ph. Ita me uenus amet:ut ego te hocâtriduum nung finam;
In domo effe iftactgn ego te liberalem liberem.
Pl. Flacio u t memineris:tenc etiam priufg hinc abeo fauium Ph, Si quidé hercle mihi regnû detur:nunq id potius perfcquar^ Quando ego te uideboiPl.hcm^iftoc ucrbo uindiöä para Si amas cmeinc rogites:facito ut preuîcas ptmineas tuo. Bene uale.ph.iam ne ego relinquor pulchre Ãpalinure occidi: Pi Ego qdem qui amp;nbsp;uapulâdo amp;nbsp;fonno pereo.ph.fcquerc me*
Capadox leno.Ãd palinurus feruus. Igrate cenunft ianunc cfano foras.
P, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quando aefculapi ita fentio fentcntiam
Vc qui me nihili faciac:nec faluon uelit. Valetudo decrefcit.adcrefcit labor. Man lam quafi zona liene cindtus ambulo. Geminos in uentre habere uideor filios,
â gt; Nihil metuo nifi ne medius difrumpar mifer» pa. Si rede facias phediome aufcultes mihi, Atcç illam exturbes ex animo aegritudinem Panes parafitus quia non redit caria Adferrc argentum credo:nam fi non ferat: Tormento non retineri potuit ferreo. Quin reciperet fe huc efum ad præfepeâfuumî Ca. Qui 5 hic eft qui loquitur ?pa.quo iam uocem audio. Ca. Eft rte hic palimurus phedromi?pa.qui hic eft homoî
Cum Collatino uentre^atq^ oculis herbeisi
De forma noui:de colore non queo Nouiftc:iamiam noui leno eft capadox. Côgrediar.Ca.falne palinure.P.o fcele^ caput,-Sdueto.qd agisîCa.uiuo.p.nempe ut dignus es Sed quid tibi eft.Ca.lien necat.rencs dolent. Pulmones diftrahuntur: cruciatur iccur. Radices cordis pereunt cirac omnes dolent. Da: Tnm te igitur moribus agitat cpatarius.
Ca. Facilcft milerum irriderc.pa.quin tu aliquot dies, Pcrdura:dum inteftina exputrefeunt tibi. Nunc dum faltura fat bonaft.fi id feceris.
Venire poteris inteftinis uiluis.
Ca, Lien dirruptus;pa.ambula.id lieni optumunft.
-ocr page 128-Cl» Aufer iftse qnxfo;accf hoc refponde quod rogo., Potin conie^ uram facere:fi narem tibi. Hanc nocte quod ego fomniaui dormiensÃ
Pa, Vah folus hic homoft qui fciat diuinicus. Quin * conielt;frores a me corfilium perut. Quod cis refpondi:ea omnes dant ientenna.
Coquus.Capadox.PaIinurus,PhedromuSf
Co.'Alinure quid flas quin depromutur mihi;
Quae opus fût parafico;utâfit paratum prandium, Quom ucniat. Pa. manefis dum huic coniido fonmiL
Turc ipfe fiquid fomniaui ad me refers.
Ca. Fateor.Co.abi deprome, P,age tu iterea huic fomnium Narajmeliore qna ego fum fuppone tibi.
Na quod fcioomne ex hoc feio.Ca.operâ ut det .Pa.dabit.
Ca. Facit hic quod pauci ut fît magiftro obfequens.
Da mihi igitur opcram.Co.tâctfî non noui.dabo.
Ca. Hac nc/te in fomnis uifus fum uiderier. Procul federe longe a me asfculapium. Ncqj eum ad me adiré :neque me magnipendere.
pa, Vfuft.Co.item alios deos faefturos fcihcet.
Sane ilh inter fc congruuf concorditer. Nihil efî mirandû melius fî nihil fit cibi.
Nâque incubare ce facius fuerat ioui Quid tibi auxilio in iureiurando fuit?
Ca. Siquidem incubare uclint qui piurauerunt.* Locus non praeberi potis e in âcapitoIio, Co: Hoc auimûaduorte pacem ab aefculapio Pefas:ne force tibi cueniat magnum malû. Qu od inquiete tibi pcrtétûfl.Ca, benefacis. Ibo acqp orabo:Co.quae res male uortat tibi# Pro di imortales que cornfpicio?qui illic cftî Eft ne hic pirafîcus qui minus ein cariamî Heus phaedrome exi exi.inquam ocius.
ph: Qui iftic clamorem tolis/Co. parafîrum tuum VideoccurentemreUum ufquc iplatea ultima. Hinc aufcultemus quid agar.Ph.fane cenfeo.
CurguIo;Phædromus. palinurus féruus: d Ace uiâ mihi noti atqueignotirdû ego hic officiû meû.
Facio:fugiteomnes:abire:amp; deuia feceditc
Ne.qué in curfu capite.auc cubiro:autpecfore effedâtaut genu, Ita nûc fubito ,ppere amp;nbsp;cclere_obïelt;ftunft mihi negocium.
-ocr page 129-twrab^
Nec quifg tarn opulentus qui mihi obfiflat in uia: Nec Qracegus.nec tyrânus q(q;ncc agoranomus Née demarchusmee cotnarchusmcc cû tanta gloria Quin cadat:quin capite fiftat in uiâ de femica. Turn ifti gracciâpalliati capite operto q ambulant: Qui incedunt fuffarcinati cû libris:cû fportulis Confiant: confcrût fcrmones inter fc drapetae» Obflanr.obfiftunt:incedunt cû fuis fententiis Qiios fempeouideas bibêtes effe in hermopoleo» Vbi quid fubripuere operto capituol calidûbibunti Trifles atq: ebrioli incedunt.eos ego fi offendero: Ex uno quoqj eope eiieiam crepitum polentarium» Turn idi qui ludunt datatim ferui feurrapz in uia# Et datores amp;nbsp;fartores omnis fubdam fub folium» Proinde domi contineant:uitent infortunia.
Ph Redle hic monflrat fiiperare pofïic:nam ita nunc mos uiget.
Ita nunc feruitiunft.^fedo modus haberi non potcfl Cur. Ecquifed q mihi coinoflret phedromum geniûmeum?
Ita res fnbita efl celeriter:mihi hoc homine coucro cft opus» Pa. Te ille quærit:Ph.qd . fi adeamus?heus curgulio te uolo. Cur. Quis uocac;qs nominat mefPh.q tc couentum cupit: Cur. Haud magis cupis q ego te cupio.Ph.omea oportunitas.
Curgulio exoptate faluc.Cur,faluc,Ph.faIuum gaudeo Te aduenire.cedo tuam mihi dextra:ubi funt fpes meae? Eloquere obfccro hercle.Cur.eloqrc te obfecro:ubi funt mex!
Ph. - Quid tibi eflfCur.tenebrae oboriunt:genua media fuccidût. -Ph. Laffitudine hercle credo.Cur.retinc retine me obfccro.
1 Ph: Viden ut expalluitfdatin ifli feliam:ubi affidat cito.
Et aquale cum aqua?properatin ocius?Cur,animo male efl. Ph. Vin aquamfCur.fi fruflulenta efl da obfccro:hercle obforbeam, Ph. Ve capiti tuo.Cur.obfecro hercle facite ucntû ut gaudeam.
Ph. Maxime.Cur,qd facitis quafef Pa.ucntû.Cur.nolo eqdé mihi Fieri uentulum.Ph.qd igit nis iCur.effe ut ucntû gaudeam» Ph, luppicer teidiq s perdanfCur.perii: ^fpicio parum»
Osamape habeo;détes plenos.lippiunc fauces fame.ita cibi Vacuitate uenio laffis latdibus.Ph.ia edes aliquid.
Cur. Nolo hercle aliquid:cercû q aliquid mauolo»
Ph. Immo fi fcias reliquiae qux fint.Cur.feire nimis lubet
Vbi ficnt:nam illis couencis fane opus efl meis dentibus.
Ph. Pernam;abdome:fuis glandium.Cur.ain tu omnia hacc. ?lt; In carnario fortaffe dicis.Ph.immo i lancibus qux tibi funt.
-ocr page 130-Parati poftq feimus uentuÃi.Curjujde ne me;
Ph. Ici me amabit quam ego amo ut haud metior» Sed quo te mifi nihilo fu cercior.Cur.mhil attulit
Ph» Perdidici me.Cur.inuenire poffim fi mihi opam datis? Poflq tuo iuiTu pfedus fum perueni in cariam, Video tuu fodaIcm.argenti rogo uri copiam faciat* Scires ueHes gratiam cui noluit fruffrarier.
Vt decet uelle homine amicum amico atq? opifularier. Refpondit mihi paucis uerbis.atque deo fideliter. Quod tibi cftutem fibi effe magnam argeti inopiam, Ph; Perdis me tuis ditatis.Cu.imo feruo amp;nbsp;feruatu uolo, Ph, Podq mihi refponfum eft:abeo ab illo moeftusad fo^«
Me illo fruftra adueniffe.forte afpicio militem, Aggredior hominem faluto aducnies.ialue nquit mihi,-' Prehendit dextram.fe ducit:rogat qd uenia cariam.
Dico me illo ad uenilTe animi caufa.ibi me interrogat, Ecque in epidauro lyconem trapezitam noueri. Dico me nouiffe.qd lenone cappadocem annuo Vifitafle.fed quid cum uislquia de illo emi uirginem. Triginta mimstuedé.auijó amp;nbsp;pis dccé coaccedunt minat; Dedidi tu argetum inquam i imo apud trapezitam litu efli IIIu que dixi Iyconem:atq; ei mandaui q anulo meoi Tabellas oblignacas obtuliffet ut daret operam, Vt mulierem adenone cuauro:amp; ucfle abduceret.
Poftquä hoc mihi narrauit ab eo ab illo.reuocat me ilico. Vocac me ad ccenamtreligio fuicidencgare nolui.
Quid fi adeamus:ac decubamus iqt.confilium placet. Neque dié decet me memorari.neq? nodi nocener. Omnis res parataft.Ãd nos quibus paratum c afTumus, Poftquä coenatitatque appoti.talos pofeit fibi emanum, Prouocat me in alea:ut ego ludamtpono pallium. Ille fud anuluoppofuit: inuocar plandium.
Ph. Meos ne amores ? Cur tace parupernacit uoltorios quattuor* Talos arripio;inuocó almam meam nutrice her culem. Iado baftiicu ppino magnum poculu ille cbibir. Caput deponitîquû do^mifeittego ei lubducoanulum. Deduco pedes de ledo clam ne miles fentiac Rogant me ferui quo eam;me dico ire quo faturi folent; Oftium ubi confpexnexinde me iUico peinam dedi.
Cur, Laudo.Cur,laudato quando id quod cupis effecero, Eainus nunc intro ut tabellas côhgnemus.Ph.nô moror;
-ocr page 131-Cut. Acqj aliquid prias obtrundamus pemamtfumcntglandium.
Hæc funt uentri flabilimétatpané amp;nbsp;affa bubula.
Poculum grâdctaula magnatut fatis confilia iuppctant.
Tu tabulas cófignaco:hic miniftrabit.ego edam.
Dicam quéadmodû conferibasîfequere me hac intro.Ph.fcquor, Lyco.Ãurgulio.Lcno
L. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eatus uideor fubduxi ratiunculam,
b Quantu acris mihi fittquâtuneç alienifiet, Diues fum;fi non redo eis quibus debeo»'
Si reddo illis quibus debeo plus alieni eft,
Veiyhercle uero conuellere cogito.
Si magis me inflabunt ad praetorem fuffcram
Habent hunc morem plxriqj argentarii.
Vc alius alium pofcant:reddant nemini.
Pugnis rem foluant fiquis pofcat durius.
Qui homo maturae quaefiuic pecuniam:
Nifi eam mature parfiumature efurit
Cupio aliquem emere puerum qui ufurarius
Nunc mihi quxratur.ufus eft etiam pecunia
Cur, Nil tu mefatupc monueris:memini:amp; fcio
Ego hoc effectum lepide cibi tradam: tace.
Edcpol ne ego hic me intus cxpleui probe
Er equidem reliqui in uentrem cellae uni locum»
Vbi reliquiapi reliquias reconderem.
Quis hic eft qui operto capite xfculapium falutat?
Atat que quaerebam fequere me fimulabo quafi no nouerim
Heus tu te uolo.L.une ocule faluc.Cur.quacfo derides ne me?
L: De coclitum ^fapia te efle arbitror: nam i funt unoculi Cur. Catapulta hoc ictum eft mihi apud fuycnem. L.nam quid
Id refert meaâan aula qualia cu cinere effofus fietâ
Cur, Superftitiofus hic quidé efttuera praedicat;na illaec catapultae^
Ad me crebro comeant; adolefcens cb rcmpublicam.
Hoc intus mihi quod infigne habeo quaefo ne me icemities.
L. Licet ne inforare fi incomitiare non licetiCur.non iforabis. Me quidé non mihi places tuum ^fecto nec fo^;nec comitium Sed hunc quaero cômoftrare fi poccs;inibis a me folidam Et grande grati;hlyonc quaero trapezitam.Ly.dic mihi
L. Quid eu nunc quaeristaut culatis ICur.eloquar ab thera Pontigono platagidoro milite,L'.noui edcpol nomen,' Nam mihi iftoc nomine dum fcribo cxpleui totas ceras quatuor Sed quid lyconem quæris.Cur.mandatu ft mihi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
-ocr page 132-Vt has tabellas ad eu feram.L.quis tu homo esà Cut. Libertus illius:qué omnis fûmanû uocant; L. nbsp;Sûmane falue.q fûmanus fac fciam.
Cu On** ueftimenta ubi obdormiui ebrius*
Sumano ob earn rem meo omnes fûmanû uoconu
Alibi te meliud quærerc ucl hofpitiû tibi.
Apud me ^fedlo nihil e fummano loci,
Sed iûû quern quæris ego fum.Cur.quæfo tu ne is esi
Lyco trapc2ita.Ly,ego fum*Cur.multa me tibi
Salutem iuflit therapórigonus dicere.
Et has tabellas dare me iuffît.Ly.mihin^Cur.ita*
Cape, fignû nofee.noftin iLy.quid ni nouerimî
Clipeatus elephantnm tibi machera düTicic.
Cur. Quod iftic fcriptû ê id te orire ifferat.
Profedo ut faceres fuam fi uelles gratiam,
Ly, Concede;infpiciam quid fit fcriptum.Cur.maxinc,
Tuo arbitratu dum auferam abs te id quod jeto.
Miles lyconi in epidauro hofpici.
Suo thcrapontigonus platagidorus plurimam
Salute dicifmeus hie eft.hamum uorat, Tccû oroïöiquaefo qui has tabellas adferec Tibi ut ei detur quam iftic emi uirginem,' Quod te præfenre iftic egirtccç interprété. Et aurum amp;nbsp;ueftem:iam fcis ut côueneris. Argentum des lenoni:huic des uirginem, Ly, Vbi ipfusîcur non ucnit?Cur.cgo dica tibi qa 'nudius qrtus
Venimus in canam ex indiatibi nûc ftatuâ uolc date auream Solidam faclûdam ex auro philippeo quæ fiet Septempedalis fadis monumétum fui.
Cy» Quamobrem iftuc fCur.dicâ. quia eni perlas: paphlagonasi Synopa's:arabes:car3s:fretanos:fyros:rhodiam:arq; lyciam Perhediam:amp;perhelefiam:contauromachiam:amp; dafliam.
. Onomaminiamdybiameç-oram omnem conterebrommiam. Dimidiam partem nationum ufqne omnium fubegie lolus. Intra uiginti dies.Ly.uah.Cur.quid mirare?
Ey* Qui* enim in cauca fi forent codufi itidem ut pulli Gallinacei ita non potuere uno anno circumirier; Credo hercle te efle ab illo .nam ira nugas blatisï Cur: Immo etiam porro fiuis dicam,Ly.nihil moror.
Sequere hac redabfoluam qua aduemfti gratia,
Atqà eccum uideodeno falue.Le.di ce ament.
-ocr page 133-Ly. Quid hoc quod ad ce uenfoîLcdicas quid uela.
ty» Argents accipias cum illo mittas uirginem,i ^X* Qüâ* ^quod iratus fam ? Ly.quid id refert tua Ã.
Dum argentum accipias. Le.qui monet quafîadiuuat,; Sequimini.Cur.leno caue in te fit morari mihi*
Miles,
Depol nugatorem lepidûdepide hûc nattas cft phedromus e Cilophâtam:an iÿcophantâ hûc magis hoc effe dica nefcio
Ornamenta quae Iocaui:mctuo haud pofhm recipere. Quanq cum iftoc mihi negotii nihil efl.ipfi phedromo Credidi; tarnen aiTèrùabo:fed hic dum egrditur foras. Cónaoftrabo qui in quenep hominem inueniatis loco: Ne nimio opere fumat operam : liquem côuentum uelit.-V el uitiofummel line uitiotuel probum;uel improbum Qui periurum cóuenire uult homincm;mitto in comitium Qui mendacem amp;nbsp;gloriofum:apud claucinæ facrum. DiÃis damnofos maritos fub bafiliea quaerito.
Ibidem erunt feorta exoleta quio^ flipulari folcnt.' Sy nbolo^ collatores apud forum pifeariurn. In foro infimo boni jiominessatq; dites ambulant. In medio propter canalem ibi oftentarores meri Confidentes garuliq; amp;nbsp;maleuoli fupra lacum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y
Qui alteri de nihilo auditer dicunt contumeliam. Et qui ipfi fat habent;quod ipfis pofTit ucrc dicier.
Sub uetcribus ibi fune qui dant:quiqj accipiunt fÅnorc; Pone aedem cafloris.ibi funt fubito quibus credas male. In tufeo uico ibi funt homines:qui ipfi fefe uenditant. In uelabro:uel piflorem;uel lanium; uel harufpicem.* Vcl qui ipfi uorcant;uel qui alii fubuerfentUr praebeant; Ditis damnofos maritos apud leucadiam oppiam Sed interim fores crepuere;linguaemoderandû eft mihi.
Curgullo. Lyco. Capadox
Cur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tu prx uirgo: non queo quod pone me eft feruare:â¢
à nbsp;nbsp;nbsp;Ec au^e;6i uené:omnem fuâ aiebat.quicqd haec haberet,
Li; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Memo it inficiis.Cur. atamen meliufculu eft monere*
Memento promififte te;fi gfq hanc liberali
Caufam manu adfereret: mihi omne argentum redditu iri Minas triginta.Ca.meminero.de iftoc quietus cfto.
Et nunc idem dico,Ly.amp; comeminifTe ego hre uolam te;
Ca. Memini amp;nbsp;mancipio tibi dabo.Cur.egon ab lenone quiequam Mancipio occipiam.quibus fui nihil eft nifi una lingua,
-ocr page 134-Ogi abfurgant fi quid creditum é:alicros mâcu paris.
Alienos mannmittitisralienifip imperatis,
Nec uobis audor ulluft:ncc uofmet eftis ulli, Itc genus é Icnonû inter homines meo quidc animo: Vtmuferculices: pedefeç: pulice!«^. Odio amp;nbsp;malo amp;moleftlac;bono ufui edis nulli Nec uobifeû quifq in foro frugi eófiftere audet. Qui coftitit culpat eu.m:côfpicitur:uituperaturi Eum ré fidéq j perdere;taerfi nihil fecit aiunt, Ca: Edepol lenones meo animo nouifii lufce lepide; Ly, Eode hcrclc uos pono:amp; paro.parifTime edis iibus
Hi falce i occultis locis ^danttuos î foro ipfo,
Vos foenorethi male fuadedo;amp; lufiris lacerat homines: Rogitationis plurimas ^ptcr uos populus feiuit.
Quas uos rogatas rûpitisraliquâ reperitis rimam«
Quafi aquam feructem frigida efletita uos putatis Icges:
TacuiTe mallem.Cur,aut male méditante, male dicax es« Ey, Indignis fi male dicit;malediólü id ede dico,
Ve^ fi dignis dicitur benediAuft meo qdem animo Cur* Ego macipem te nihil moror;nec lenone altu queg,
Lycoinuquid uisiL.benc uaIc,Cur.ualc.Ca.hcus tu tibi ego dico: Cur, Eloquere qd uis,Ca.quæfo ut hanc eures bene fit idi.
Bene ego idâ eduxi meaedomi amp;nbsp;pudice,Cur.fi huius miferet, Ecqd das 5 bene fitiCa.mlaû^Cu,tibi opus é hoc qd* te teures.
Ca* Quid dulca plorasine rime;bene hcrclc uedidi ego te.
Fac fis bonas frugi fies.fequere idu bella belle.
Ly, Sumanc nuqd nunc ia me uisiCur.uale.
Na 0iopera amp;nbsp;pecuniam benigne praebuidi.
Ly, Salutem mulca dicico pacrono, Cur.nuciabo«
NÃ quid uis lenoiCa.idas minas decc g me procurrent
Dum melius fît mihi des.Cur, dabrit eras peci iubeco.
Ca. Quando bene geffi rem uolo hic î fano fupplicare.
Naillam minis olim deee puellam paruolam emi.
Sed eu g mihi uedidic illam nûquâ pod illa uidi, Periiffe crcdo;gd id mea refert/ego argetum habeo;
Quoi homini dei fût ^piciiducru ei profodo obiieiût: Nucrei diuinx opera dabo certu fît bene me curare, Milcs.Terapontigonus.Lyco trapezita.
Mi. On ego nuc mediocri icedojratus iracudia.
Sed eapfc illa qua excidione facere condidici opidis, NÃC nifi tu mihi pipere operas dare iâ triginta minas.
\
-ocr page 135-Quos ego apud ce depofui:uicam propera ponere, Ly. Non edcpol nue ego ce mediocri madlo inforcunio, Sed capfe ilia qua madtarc foleo:quoi nihil habco.
, M, Ne ce mihi facias ferocem haud fupplicare cenfeas;
L. Nee cu me quidem unq fubiges reddicû ucredda cibi.
Nee dacurus fum.M,idem ego illuc quom credebam credidi.
Te nihil efïe redicupe.Tra.quur nuc a me igicur pecis'
Mi Scire uolo quoi reddidifti.T.lufco Jiberco ruo
Is fummanum fe uocari dixie:ci reddidi.
Qui has cabellas obfignacas accutic.M.quas tu mihi cabellas Quos tu mihi lufcos libertos :quos fummanos fomnias?
Nee mihi qdem libertus eft ullus .T.facis fapientius: Quam pars lenonû libertos qui hibent:amp; eos deferunt ^** Qy**^ fccifti?Ly.quod mandaftifeci tui honoris gracia. Tuum q lignum ad me atculifletnunciu ne fpernerem Stultior ftulco fuifti qui iis tabellis crederes?
T. Qa» refpublica Ãi priuaca gcritur:nonc iis crederem? Ego habeo tibi res folutas redle.bellator uale.
Mi, Quid ualeam?Tr.at tu ægrota fi uiues p me qdem ictatem.
M» Quid ego nunc faciam? qd refert me fecifte regibus. Vc mihi obedirenjfi hic me hodie umbraticus deriferit?
Capadox leno»Miles.
Quoi homini dii fune propicii.ei non elfe iratos putö» Poftq rem diuinam feci:uenie in mentem mihi. Ne trapezita exulatû abierit argentu ut petat
Vt ego potius comendam:^ iUenulTeram faluerc camp; Thera pontigone falue.faluus quomodo aduenis In epidau^ihic hodic apud me nunq delingens falem.
M; Bene uocasmc^ uocata res eft,ut male fit tibi.
Sed q agit meum mcrcimoniû apud tc?C.nihiI apud me qdem. Nefacias tcftisinec^ eqdem debeo qdq. M.quidem eft, ^« Quod fui iratus feci, M.redin an non ufrginem?
Prius q te huic meac macherac obitio maftigia?
C* Vapulare ego ce uehementer iubebo:ne rne territes. Illa abduifta eft.tu,auferre hinc a me fi perges mihi Male eloqui profe(fto:cui ego nili malum nihil debeo* Mihin malû minitare?.C.icq; edepol non minicaborjfed dabo mini Si perges molcftus cfte.M.leno minatur mihi. Mcæcç pugnae proeliares plurime obtritae iacent. At ita me machcra:6lt; :clipeus bene iuuent pugnacem in acic:nifi mihi uirgo redditur
-ocr page 136-Ãâ ego te Scia ut hic formicae frufliUatim différât,»
C, At ita me uolfellæ:peclen:fpeculû calamiftâ meum.
Bene me amafTincjmeaq» exitia Uteûque exterfû.
y t ego tua magnifica uerbameq; iftas ruas magnas minas.
Nô plunffatio gâcillam mearn:quac latrina lauar.
Ego illam redidi qui argentû a te attuht.M.quis ifé homoî
C. nbsp;nbsp;Tuu libcrtû ciTe aiebat fefe fûmanum ,M. meumÃ
Atat curgulio hcrcle uerba mihi dedit quû cogito.
Is mihi anulû fubripuit.C.perdidiÃin tu anulûi Miles pulcre céturiatus c exPûdo î manipulo.
M* Vbi nunc curculione îuéniam.C.in tritico facillume. Vel quingétos curculiones ^ uno faxo repcrias. Ego abcoïualc:arqï falue.M.male uale.malc fit tibi, C^id ego faciam? maneâ.an abeâ?fieeine mihi effe of oblitu? Cupio daremercede q illune ubi fit cómoflret mihi.
ParaÃtus, a Ntiquom poeta audiui fcripfiHei tragoedia.
Mulieres duas peiores effc:qua una:rcs ita cft» Vc^ mulierem peioretq hxc amica é phedromi.
No uidi;ncqucaudiui;neque pol dici nec fingi peteff, Peiortg haec etquae ubi me huc habere cofpicata e anulu. Rogat unde habeam quid id tu quacristqa mihi quæfirod opus. Nego me dicere:ut eu eriperet:manû arripuit mordicus;
Vix foras me arripui;arlt;ç effugi.apagc iftâc canicula.
Planufium uirgo.Phaedromus adolefe és.Curgulio.Mi PI. p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hedromeppcra.Ph.quid ^peré? Pl.parafitû neamilei is.
Magna res c.Ph.nulla é mihi.nâ qua habuiabfûpfi* eeleiitec Pl. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Teneo.Ph.qd negocii ? Pl.sogita illuc üde habeat uulü,
Cur. Pater iÃü meus geftauit.Pl. at mea matertera
Mater ei utedum dederat.Cur :patcr tuos rurfum tibi:
FI. Nugas garrisiGur.foIeo.nd ^pter cas uiuo facilius
Quid nue?Pl.obfecro parencefne meos mihi ^hibeas?
Cur, Quid ego? fub geminam abflrulbs habeo tua matre amp;nbsp;patre?â Pl, Libera ego fum nata*Cur.amp; aili multi qui nûc feruiûc, Pl, Emuero irafeor.Cur.dixi equidé tibi unde ad me hie pucniec, Quociens dicedu e?eluxi milité iduam i alea.
Mi. Saluos fûicccô quærebam qd ais bone uir ? Ph.au dic, Sinis tribus bolis uelin calmydem.M.qn tu is 1 malam crucem. Cu bolis:cum bullis:redde etia argetu aut uirgine.
Ph. Quod argentu:quas cu mihi trichas narras?quâ tu uirgine. Me repefeis ? M.quam ab lenone abduxifti hodie fedus uiri.
-ocr page 137-Ph. Nullim abduxi.M.cerre ecciftam uideo.ph.uirgo hxc libéra eft M« Mean ancilla libera ut fi;g:ego nunq emifi manu.
Ph. Quis libi hanc dedit mancipiolaut unde emiftiffac fciam.
M» Ego quidem pro iftac rem folui ab trapezita meoi Quam ego pecunia quadruplice abs te amp;nbsp;leftonc auferam.
Ph* Q3I^â^^^ mercari furnuas atqj ingenuas uirgines. Ambula in ius.M.no ego.phJicet arteftarilM.non licet.
Ph. luppirer te male perdat:inteftacus uiuico.
M. At ego.que licet te acede huc.Cur feruum atfcftati?M.uide. Cur. Hem ut fcias me liberum elle.M.ergo abula î ius.hem tibi Cur, O eines eines, M qd clamas?ph.qd iftum tibi racTio eftl M. Quia mihi libitu eft.ph.accede huc tn:ego illu tibi dedâ.tace. Cur. Shaedrome obfecro ferua me.ph:tanq metgenium
Milcs:quxfo ut mihi dicas unde illum habeas anulum. Que parafitns hic te clnfic.pl.per tua genua te obfecro, Vt nos facias cerciores.M.qd iftuc ad nos attinet?
Quaeratis chlamyde Kmachcrâ hanc unde ad mepuenerir.
Cur. Vtfadidit gloriolus.M.miccc 1dû,ego dica omnia
Gnr. Nihil eft quod ille dicit.ph.fac me certiorem obfecro
M. Ego dica.fnrge.hanc ré agite:atq? animu aduortite.
Pater mens habuit periplanes plancfium.
Is prius q moritur mihi dedit tanq fuo.
Vtxquum fuerat filio.pl.pro iuppiter:
M. Et ifte me hæredé fecit.pl. pietas mea ferua me quado cgotcâ Sernaui fedulo.frater mi falne.M.q creda ego iftuc cedo. Si uera memorasiqua efuit mater tua?pl.eleobula
M. Nutrix quæ fnit?pl.archeftrata.ea mefpecfatu tulerat. Per dionyfia poftq illo uentu eft ia ut me collocauerac Exoritur uetus:turbo:fpc(ftacula ibi ruunt:ego ptimefeo. Tum ibimenefeio quis arripit timida atq; pauidam; Nec ninâtnec mortua:nec quo me paéfo abduleric poffû dicere.
M. Meninifti hac turba fieri!fed tu die mihinbi is cftlt;homo Qui te fij.bripnit!pl.nefcio:ue^ hûc feruaui femp mecû una Annlnm.cû hoc olim perii.M.cedo ut infpiciam.
Ph, Sanan es quæidi comitas?pl,fine modo. M.proh iuppiter. Hic eft que ego tibi mifi natalidie.cam facile noui:q me. Salue mea foror.pl. frater mi filnc.
Deos uolo bene uorterc iftam rem nobis.
Cur. Et ego nobis omnibus tu uthodie adueniens CÅnam des fororiâ.hic nuptiale eras dabit.ph.^mittimus
M» Tace tu.Cur,nô taceo qdo res norde bene,tu iftac defpôde huic
-ocr page 138-Miles:ego dote dabo.Ph.quid dotis ïâGur,egone? ut femper Dum uiuat me alar.M.ue^ herclc dico me iubécc fececris Et leno hie debet nobis triginta minas.Ph.quâobrem iftucî Mâ Qü** ^'1^ repromifit tnihi ft qfqua hanc liberali afTeruifTet manu;
Sine côtrouerfîa omne argeeum rederet,Ph,nûc eamus ad lenone:
M. Laudo.Ph.hic prius uolo meam ré agere,M.qd id efl.
Ph. Vt mihi hac defpondeas.Cur.qd ceffas milies hac huic ux,orc dare?
M. Si hxc uoIt.Ph.mi frater cupio.M.fiat Cur; bene facis, Ph. Spondes ne miles mihi banc uxorem'Nbfpondeo, Cur, Et ego hod idem unum fpondeo.M.lcpidc facis. Sed eccum lenonem incedit thetaurum meum. Leno Cappadox.Miles.Phædromus. Planuhum;
C, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Rgentariis male credi qui aiunt nugas praedicant.
^Na amp;nbsp;bcne;amp; male credi dico.id adeo hodie ego exptus fu* Na male credit qui unquam reddut;fed prorfus perir.
Velut dece minas dû foluic omnis menfis tranfiit.
Poffq-nihil fit clamore homine PofcodUe in ius me uocat, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âJ-â â¢
PclTume metul;ne memini hodie apud praetorem foluerec» - 'Æ/.' Vepe amici cdpulerunt.reddic argentum domo, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^f
Nûc domum operate certunft,M,ihcus tu leno te uolo. Phi Et ego te uoIo.C.at ego nos nolo ambos.M.ftafis ilico.
Atqp argentum ppere ppera uomerc.C;quid mecû é tibiî Aut tecû.âauC?M.quia ego ex te hodie facia pilû catapulariû, Atq: ita te neruo torquebo indé ut catapultae folér, Delicatû te hodie facia cum catello ut accubes. Ferreo.ego dico.Cat.ego uos ambo in robufto.carcere yt pereatis.M.coIIü obftringe abduce iftû in malâ crucem.
Ph. Quiequid é.ipfe ibi pocius.C.pro den atq? hominû fidé Hoccine paedo indénatû atqj î teftatû me arripi? Ohfecro planefium amp;nbsp;te phædromeauxilium ut feras.;
PL frater obfecro te noli hunc codenatu perdere.
Bene amp;nbsp;pudice me domi habuit.M. baud uolûtatc id fu?,* Aefculapio huic habeo quod pudica es gratiam.nâ fi uoluiffet lâpridé quoq? pofTet mittere.Ph.animnaduorte fi poHu hoc Inter uos fenrenria côponere:mitre iducaccede hue died med féténâ. Siqedm uultis quod decrero facere .Ca.tibi permittimus.
Dû quidé herclc ita indices ne quifg a me argumécû auferat:
M. Quod ne promififb?Ca.qui promifi;ligua eadé nunc nego. Dicédi;non ré perdendi hæc gracia nata é mhil.M.nihil agit. Collum obftringe homini.PI.iamiam faciam ut lufteris* ^* Quando uir bonus es refpóde quod rogo.Ca.roga^quod lubet.
-ocr page 139-M: Promififtin fi liberali quifq hanc affererct manu»
Teomne argentum reddicu^?Ca.nó comemini dicere,
M. Quid Ãnegas 1Ca.nego^hercle uero,quo praefente i quo î loco^
M» Meipfo præfenre:amp; lyconc trapezita.Cimon races?
M. Non taceo.Ca.nó ego te flocifacio: ne me territes, M. meipfo pfente»
Et lyconc fidium eff.Ph.faris credo tibi.nûc adeo ut tu
Scire poffis leno mea fententiarn:libera hæc eft.
Hic huius frater cft.hæc auté illius foror.hæc mihi nubet,
Tu huic argentû rcdde:hoc iudiciû meum eft,
M» Tu autem in ncruo iam iacebismifi mihi argentû redditur, -k
Ca. Herclc illam rem iudicafti perfidiofe phacdrome:^ tibi oberit.
Et te miles di deæq; pcrdunt:tu me fequcre.M.quo fequar tel
Ct. Ãd trapezitam meû.ad praetore nâ îde ré refoluo oîbus qbus debeo, fvlï Ego te in ncruo haud ad praetorem hinc rapid ni argétû refers. Ca. Ego te uchementer perire cupio ne tu me nefcias.
jvl. Ita ne uero?Ca.ita herclc uero.M.noui ego hos pugnos meos;
Caâ â Quid tu î M.quid tu rogitas îîhifee ego (i tu me irricaucris Placidû te hodie reddam.Ca.ige ergo recipe adurum.iPl.licet.
Tu miles apud me cocnabis.hodic fient nuptix.M.qux res bene
Vorrat mihi Si uobis {pedatores plaudite plaudite.
Plauti Poetae Glariffimi.Caflina
Aluere iubeo fpedatores optuos fide g facitis maxui Et uos fides fi ucrum bixi fignu cla^ date mihi Vt uos mihi aequos id inde a principio feiam Qui utuntur uino uctere fapientis puto, lt;nbsp;Et qui libenter ueteres fpedanc fabulas
à Antiqua opera amp;nbsp;uerba quum uobis placent,
^ Aequum eft placere ante ueteres fabulas, tNam nunc nouæ quae perdeunt comoedi« |Mulco fune nequiores q nummi noui, jNos poflg populi rumorem intelleximus,
Studlofe expetere uos plautinas fabulas, ^Antiquam eis edimus'eomÅdiâ qudâuos pbaflis q edis i fenioribus. ^ Nam iuniop c q funt no norût feio.uerum ut cognofcant.
1Dabimus operam fedulo. hxc quû prima tu adi eft uicia omnis* 1Eabulas ea tempcftate flos poetapefuitquot;
Qui nunc abierunt hinc in cómuncm locum Sed tarnen abfentes profunt præfentibus.
-ocr page 140-Vos omnes opere mogno operatos efTe nolo. Benigne ut operam detis ad noerum gregem* Ducite eft animo curam atq jalienum aesi Ncquis formidet flagitatorem fuum. Ludi funt:ludus datus eft argentariis» Tranquilum eft:alcedonia funt circa forum* Ratione utunrur.Iudis neminem pofcunt» Secundum ludos redddunt autem nemini. Aures uotiua efi funt animum aduortite. Comoediae: nomen dare uobis uolo, Clerumenoe uocatur hxc comoedia grace« Latine ibrtienes.diphilus hanc grxee, Scripfic;poft id rurfum denuo* Latine plautus cum latranti nomine? Senex hic.maritus habitat.ei eft filius?' Is una cum patre in illifcc habitat aedibus: Eft ei quidam feruus qui in morbo cubat, Immo hercle uero in ledfo ne quid mentiar? Is feruus.fed ab hinc annos faClum eft fexdecim* Quum confpicatus eft primo crcpufculo. Puellam exponitadit exteplo ad mulierem: Qux illam exponebat? orat ut eam det libi; Exoratjaufert,detulit reda domum.
Dat herae fux:oratut eam curet? educet: Hera facit?educauit magna induftria. Quam fi effet ex fe nata? non mutlo fccus, Poftq adoleuit ad eam aetatem ut uiris. Placere poffetiat eam puellam hic fencx Amat efflidim.Litern contra filius. Nunc fibi uterque contra legiones parat. Pater filiufq; clam alter?alterumcà Pater allegauit uillicum qui pofceret: Sibi iftam uxorem?is fperat fi ei fit data. Sibi fore paratas clam uxore excubias foris. Filius autem armigerum allegauit fuum. Qui fibi eam uxorem pofeat.feit fi id impetret* Futurum quod amat intra præfepis fuas. Senis uxor fenfit uirum amori operam dare? Propterea una confentit cum filio. Ille autem poftq fenfet filium fuum Eadem illam amare?0 ielfeimpedimento fibi.
-ocr page 141-Wit
Hinc adolefcentem peregre ablegauir parer. Sciens eins macer ei dat operam abfenti tarnen: Is ne expedetis hodie in hac comoedia In urbem non reditut:plautus noluit Pontem interrupit;qui erat in itinere, Sunt hic quos crede nunc inter fe dicere, Hercle quid iftuc cftiferuiles nuptiæi
Seruin uxorem ducent/aut pofcent fibi?
' Nouum attulerut quod fit nufquam gentium
At ego aio hoc fieri in græcia amp;nbsp;Carthagini,
Et hic in noftra terra in apulia
Maioreque opera ibi feruiles nuqtiae g liberalis etiâ curari fblét»
Id ni fit mecum pugnos fiquis uolc dato in urnamuHu Penus dum iudex fiet graecus adeo uel mea caufa apulus.
Qui nunc nihil agitis fentio nemo litie,
Reuort it ad illam puellam expofiticiam.
QuÃin ferui fumma ui iibi uxorem expetunt, Ealinuenietur amp;nbsp;pudica amp;nbsp;libera ingenua athfnienfe»
Neque quicq ftupri faciet proferto i hac quidem com oedia.
Mox herile uero poft tranfreda fabula argentd fi quis
Dederir ut ego fufpicor ultro ibit nuptum
Non minebit aufpices,
CTantum eft.ualete. bene rem gerite.^ uindte cyirtute uera qucd fcciftis antehac.
Argumentum in CafTina.
Onferuam uxorem duo conferui expetunt,
c Alium fenex alleginalium filius.
Sors fcnem adiuuat;uerum decipitur dolis:
Ita ei fubiieit pro puellaiferuullus
Nequam: ^ui dominum mulgatarqi uillicum
Adolefcen ducit einem caffmam cognitam Chalinus. Olympius,
Cha. On mihi licere mea ré me fold ut uolo log atqs cogitare:
Sine te arbitro/quid tu malum me fequerei
Cly. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Decretum eft mihi qfi umbra quoquo ibis tute p equi.
Quinâedepol etiam ft in crucem uis pgere fequi decretum eft: Dehinc coniicico cacterum poffis ne nee n e;cla me futelis tuis, Præripere caffinam uxorem.proinde ut poftulas,
Cha. Quid tibi negotii mecum eft/Ol.quid ais impudens/
Cha. Qui in urbe reftas uillice hie magni pretii/Ol.libet.
Cha: Quin ruri es in præfetftura tua/gn potius quod legatu eft tibi i e
-ocr page 142-Negocium îd curas:atque urbanis rebus te abfiines? Hue ucnifti fpeufam praereptum meam,abi rus.abi Dleered 'LIS tuam in prouintiam.Otchaline no fum Oblicus officium meû.præfeci ruri rede g curet.tamen Ego hue quod ueni î urbem impetrauero: uxore ut iftâc Dueâiquam tu deperis bellam.K tenella eafinâieôferuam tuât Quando ego earn mccum rus uxorem abduxero rure incubabo; Vfq: i proefediura mei»Cha.tu illa ducas ? hcrcle me Sufpedio quam tu eius potior fias falrius e mortuum:
Ol. Mea praeda c illarpin tute i laqueu ne duas,lt; Cha, Ex fterquilinio.effofTe tua illec præda êî
Ol, Scies hoc ica cfre,Cha.uæ cibi.O.quoc te modis fi uiuo Habebo î nuptiis rnife^ mets iCh. quid tu mihi facies?
jP. Ego ne gd facia tibi? primû omniû huic lucebis nouas nuptiaefaccrc Port illa utfépcr improbus nihilq; fis:pod id loco^
Quando ad uillam uenerfs dabitur tibi amphora una;6i una femita, Fós unus;unû aenû: amp;nbsp;odo doliatquæ nifi crût femp plena Ego te implebo flagris.ita ceaggeruda curuu aqua firiam.
Pcobe ut poflilcna poflit ex te fieri;podaute nifi ruri tu Aceruo mederistaut quafi lumbricus terra;g gt;te poftules Gudare:quicg nug edepolueiunium ed
Ae:jjatque ego ce ruri redibo.pod id quu lafTis fueris Ec famelicus nodu ut codignes recubes curabitur, Cha. Quid faciesiOl.concludere in fenedra firmiter.
Vnde aufcultare pofTis quu ego illa ofculer;qun mihi illa dicet» Mianimule.âmi olympio mea uita:mei mellilla mea fediuiras. Sine tuos ocellos deofculer uoluptas mea, fine amabo te amari. Meus fedus diestmeus pullus paflerjmea colubatmi lepus. Quu mihi haec dicecuruum tu furcifer quafi mus in medio Pariete uerfabere.Cha.nunc ne tute mihi refpondere pedules: Abeo introcedet fermonis tui. O.te fequor hic guidé pol. Certo nihil ages fine me arbitro,
Cleodrata:Pardalifca Ancilla;
Cf. 3 Bfignate cellastreferte anulum ad me. Ego hue trado in proximum. Ad meâ uicinâ.uir liquid uoler ne: facite hîc me accerfatis, pa. PrandiumiulTerat lênex fibi parari , Cl.da:tace:atque abi.
Neque paro:neg; hodie quoque t tquado is mihi amp;nbsp;filio aduorlat fuo Animi: amonfqj caufa fui flagitiu illud hominis:ego illu fame. Ego illum fici:maledidis:male fadis:amatore ulcifear:
Ego illum probeincomodis didis angâjfadâ utispinde é dignus,
-ocr page 143-. i-^/tnO. . 6
Vjc3:colat acherunris pabulûîflagitn pfequéremtftabulû npqùinæ» Nunc hinc meas fortunas co qrtu ad uicinas/cd foris cocrepuit, Atq; eia ipfa ccca egredit foras;no pol hoc p tepus iter inesepi»
Mirena.Coniunx. deoftrara.
Mi. Equimini comites in proximum me huc?
Heus uos:ecquis hæc quæ loquar audit?â
Ego hic ero:uir:fi aut qui^pia qua:ret:na ubi domi Ibla fum Sopor manu fcalpituruudin colu ferri mihi.d.mirina falue.
Mi. Salue me Caftor.Cl.fcd quid tu es triftis amabo?
Mi. Ica folét omnes q fût male nuptae.domi amp;nbsp;foris aegre qd (it fatis fp eft» Nam ego ibam ad re.Cl.edepol ego idue ad re:fed qd ce ad tuo Nunc animo ægre efl?na quod tibi aegre idcmihi ed diuiduc.
Mi. Credo ecadortna uicina nemine amo merito magis quam te.
Nec quaplura fune mihi quae ego udim.d.amo te:arq?
Iduc expeto feire quid ed.Mi.uir me habet pedis dcplicatâ modis Nec mihtius mcu obtinendi optio e, CI,hoc qd ed?dic idé hoc. Obfecro. nam pol haud fatis meo corde accepi qrellas tuas
Mi. Vir me habet pedumis defpicard modis
Cl. Mira fût ucra fi pdicas.nd uiri ius fuû ad mulieres obtîere haud qunt Mi. Quin mihi ancillulaîgratis podular quaemea ed quae meo Educata fumptu fiet uillico fuo fe daretfed ipfus earn amat»
CI. Obfecro tacc.nâ nûc hic licet dicere nos fumus.Mi.ita cd
Cl, Vndc ea tibi ed?nam peculi pbam nihil habete addecet
Clam uiro;amp; qua: habet partu ei haud comedi cd:
Quin uero aut fubtrahattaut dupro inuenerit: Hoc uiri cenfeo ede omne quicquid tuum ed
Mi. Tu quidem aduerfum tuam amica omnia loqueris
Cl. Tace fis dulcari mihi aufcuiramoli fis tuiUi aduorfärü
Sine amet:finequod bbeen'd faciattqn tibi nil domi dereliquium
Mi; Satin fana es ? nam tu quidé aduorfus tuam idâ ré loqrel Cl.îfipiens Semper tu huic uerbo uitaro ab tuo uiro. Mi.eui uerbo?
Cii, 1 foras.Mi.mulier es.tace, Cl.qdcm ? hem quis c quem uides?
Mi. V ir cccum ir:intro:.ibi,adprepa age amabo iperras: abeoi
Cl. Mox magis quu ociu mihi 6d tibi erinigitur tecu loquar Nunc uale. Mi. Valeas.
Sencs.Stalino Cleodrata mulier
Mnibus rebus ego amare credo amp;nbsp;nitoribus nitidis areuenire.'
Sen, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nec potis qcq comemorari ^plus falis plufq leporis hodie
Habcac.coquos equidé nimis demironqutunt codimetis
Eos eo condimento uno no utier.omnibus quod praedat.
Nam ubi amor côdimentû metit cuiuis placiturum credo, i ?
-ocr page 144-Neque Gifu nequefuaue efîc pot quicq.ubi amor no admifrrtur Pel quod ama^ eibid mel faciet homine ex trifti lepidii amp;nbsp;iené Hanc ego de me cóiecburam domi facioimagis q ex audiris. Qui polfq amo cafina magis initio mudiciis mûdiciann deo. Myropolas omnes folicito ubicuq p dt lepidum unguétû ugor Vt illi placeam.amp; placeo(ut uideor)fed uxor me excruciat qa uiuit. Triftern aftare afpicio blande haec mihi mala res appellanda eft. Vxor mea meaqjamenitas quid tu agis?Cl,abi :arq; abftine manu Sta» Eia mea iuno non decet te efte tam triftem tuo ioui.
Quo nunc abis?C1,miete mc.Se^mane.d.no maneo.Se.at pol.
Ego te fequar.Cl.obfecro fammes?Se.fanus qtus dcamo.Cl.nolo Ames.Sc.non poteft.impetrare.Cl.enecas.Se.uera dicas uelim.
Cl* Credo ego iftuc tibi.Se.rcfpice o mi lepos.Cl.népe ica ut tu nuhi es Vndc hic amabo umguenta olent?Se.o perii Manifefta mifee teneor.ceffo caput pallio de tergere.â
Vt tebonus mercurius perdat myropola quia hacc mihi dedifti* Cl. Eho o tu nihil cana culex uix teneor qui quæ decée te dicam.
Senefta aerate unguetis perlitus ignaue incedis. Se. Pol amico dedi cuidam operam dum emit
Vnguenca.Cl.ut cito couentatus eft.
Ecquid ce pudetîSc.ônia qux tu uis.d.ubi in luftra iacuiftiî Se Ego ne in luftra.Cl.fcio plufq tu me arbitrare.Se.quid id efti
Quod ru fcis?Cl.te fenc ommu fene nemine effe ignauiorem Vnde is nihil?ubi fuifti?ubi lufiratus?ubi bibifti.â
Adeft mecaftor uidc palliolum ut rugat.Sc. dent me amp;nbsp;te ffelice Si ego in os meum uini guttam indidi.CUmo age ut libet. Bibe aes;difpcrde re.Se.ohe iam latis uxor é coprime re nimiu timis. Relinq j aliquantum orationis eras q, mecum litiges;
Sed quid ais ba domuiQi alum potius:ut quid uir uelic Fieri id facias potius q aduerfcre cótra?d,qua de re.â Sc; Rogas Tuper ancilla caftinarut detur nuptu noftro uillicoi
Seruo frugiïatq iubi illi bene fit.lignoiaqua calida;cibo.
Veftimentisiubiqp educet pueros quos pariat
Potius q illi feruo neq des armigero nihili atqjimprobo.
Cui hommi hodie peculi nummus no e plubius.
CI. Mina ceaftor te fenecQa retate officium tuu
Non meminifTe.Se.quid iam? d,quia fi facias reiftet cômode Curare me linasacillas quæ mea é curatio.Se.q malu homini Scutigerulo dare iubet^Cl.quia enim filio nos oportet Opitulari unico?Se.at qq unicus é nihilo magis
Vnicus é iUe mihi filius;q ego illi pater:illum mihi æquius eft.
-ocr page 145-Quam me illi quae uoîo concedere.dita ecaBor tibi homo Malâ ré queris :fubolet fentio.Se.egoniCI.ru na qd friguttis? Quid idue tam cupide cupis?Sc.ut enim frugi feruo detur Potius q feruo improbo.CLquid fi ego impetrotatqj exoro: A uiHieo caufa mea ut eam illi pmitraciSe.qd fi ego autem Ab armigero ipetro eam illi permittat;atqi hoc credodpecranere.
CI, Gonuenit.uis tuis chalinum huc euoce uerbis foras?
Tu cum orato:ego auce orabo uillicu.Sc.faneuolo.CLia hic Erit«nunc experiemur noffÃ^ uter fic blandior.
Sc. Hercules:diqj iftam perdant:quod nunc liceat dicere«
Ego diferutior mifer amore.illa aute quafi obinduftriam
Mihi aduorfacur.fub(det hoc ia uxori;quod ego machinor;
Propter eam ré magis armigero dat operam de induftria: StaIino.Senes.ChaIinus,Scruus.
JC. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vi illu dii omnes pdantdeaEqj:Cha.re uxor aiebat tua
q Meuocarc.Sc.ego.n.uocari iuifi re.Ch.cloquere qd uelis.
Se. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Primu ego te porreehorefroce uolo mecu loqui.
Stultitia eft ei te elTe rriQem cuius potedas plus poteft.
Pro bonae frugi homine iapridem effe arbitror.Ch.intelligo.
Quin fi iti arbitrare emittis me manu. Se. quin id uolo
Sed nihil ed cupere me faedummifi tu fallis adiuuas.
Cha. Quod uelis modo:id uelim me feire aufculta.cgo loquar, CaTina ego uxorem ^mifi uillico noftro dare. Cha.ac tua uxor, Filtufqj promiferunc mihirSe.feio.fed utÃi nue tu celibe te eide. Matus libeÃz:an maricû feruu m state degerer^ gnatos tuos. Optio haec tua eft.utpe harum uis conditionem accipe.
Cha. Liber fi fim:meo periclo uiuam;nunc uiuo tuo:
De caflina certum eft concedere homni nato nemini.
Se. Intro abi:atcp aedutum uxorem huc cuoca ante aedis cito;
Et fitula huc tecum efferto cuaqua:amp; fortis.Cha.fatis placet.
Se. Ego pol illa iam aliquorfum tragulam decidero.
Nam fi fic nthil impetrare potero falrem fortiar.
Ibi ego te amp;nbsp;fuffragatores tuos ulcifcar. Ch.attamen
Mihi obtinget fors.St.ut quide pol paras cruciatu malo.
Ch. Mihi illa nubet;machinare quod lubet quouis modo.
Se. Abin hinc ab oculi JCha.inuitus me uides:uiuam tamen.
Se. Sumne ego mifei hemohann omnes res funtaduorfsmihi?
Iam metuo ne olympionem mea uxor exorauerir:
Ne caffmam ducac:fi id fadum eft ecce me nullum fenem; Si non impetrauerit etia fpicula mfortita fune mihi.
Si fors aute decolaffit glagium faciam culcitram.
-ocr page 146-Eûqueincubain.fed progredirur cpruircjcrrnm djrrpio. Olimpioiuilicus.Sencx.Scalino.
OI, u Naedepol opera in furnum calidum condico: Arque tibi torreto me pro pane rubido hera qiftâ.opa a me Impetres ^ pofluIas.Sc.faluus fûdalua fpes é:ut uerba audio Oh Quid tu me hera libertate territas?quid fi tu nolisifiliufqj etia tuus Vobis iuitis:acqj amborum i gratiis una libella liber poflu fieri?
Se. Quid ifiuc c?qui cum litigas olympio?Ol.cum eadem qua tit Semper:Se. cum uxore mea?O1.quam tu mihi uxorem?quafi Venator tu quidem es:dies arq; notées cum cane xtatem exigis;
S®' 03^^ ait?quid loquitur tecum?Ol.orat:obfecrat ne caffînam Vxorem ducam.Se.quid tu poftea?Ol.ncgaui enim ipfi me Conceffurum ioui fi is mecum orarec.Se.di te feruaffïc mihi Nunc in fermento totaft.ita turget mihi;cdcpcl ego illam Mediam diruptam uelim.Ol.credo edepol effe fiquidem tu Frugi bone esmerum edepol tua mihi odiofa ed amatio. Inimica ed tua uxortmihi tuus inimicus filius Inimici familiares.Se.quid id tua:unus tibi hic dum Propiciut fit iuppiter.ru idos minutos deos floccifeceris.' Ql. Nugae funtidæ magnx:quafi tu nefeias repente ut emoriantur Humani ioues.fed tandem fi tu iuppicer fis emortuus: Quum ad deos minores redierit regnum tuum. Quis mihi fub uenict tergo:aut capiti:aut cruribus?
Se. Opinionem eius res tibi habeant tua:fi hoc impetramus ut Ego cum caffina cubem.Ol.non hercle opinor pode.-ita Vxor acriter tua indat ne mihi derur.Se,ego fic agam Coniiciam fortis in fitcllam.âamp; fortiar tibi amp;nbsp;chalino.ita rem Natam intclligoinecedum e uorfis gladiis depugnarier, O'i Quid fi fors alitereuenerit qua uoles?
Se. Benedice dis:fum fretustdeos fperauimus, QI» Non ego idud uerbum emidum ut tibi dalino. Nam omnes mortales deis funt freti:fed tamen Vidi ego diffretor faepe multos decipi.Se.fed tace parum« Oh Quid uis?Se.eccum exit foras chalinus intus cum fitella amp;nbsp;fortibus» Nunc nos colatis fignis depugnabimus.
Mirina coniunx.Chalinus.Olympio Cl, f Ace chaline me certiorem quid meus uir me uclit, Ch-. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ilie edepol ardentem te uidere extra portam metiam
Credo ecador uellet.Cl.at pol ego haud crede;fed certo fcio» Se* Plus artificum é mi qrebar ariolum hunc habeo domi. Quid fi propius attollamus figna;fiamufq;^ obuiam?
-ocr page 147-â ^71W4
Sequere quid uos agitis ? Ch.adfunt qua: ^imperauiflis omnia Vxorsf0rtes;fitula atque egomet.Se.te uno adeft plufq ego uolo^ ( Ch. Tibi quidem edepol ica uidetur;bimulus ego nunc fum ubi
Eo dico corculum adfudaftis iam ex metu maftigia » CL Tace chaline:comprimeiftunc.Caluâmmo iftunc qui dicit claret Sc, Depone hie fitellam;fortis cedo mihitanimum aduorcite.
Arque ego cenfui abfte pofTc hoc metum impetrare uxor mea : Vt uxor caffina mihi daretur.K nunc etiam cenfco
CL Tibi daretur illa;Se.mihi enim ah.non id uolui dicere.
Dum mihi uolui huic dixi:atque adeo dum mihi cupio.perperam lamdudum hetcle fabulor.CLpol tu quidem atque etiam facis Se. Huic immo hcrcle mihi.uah,tandem redii:uix eram in uia. Cl. Per pol facpe peccas:ita fic ubi quid tantopere expetas. Sc. âSed re uterque tuo pro iure:atque ego Si hic oramus.CLquid cft Se. Dicam enim mea mulfa:de iftac caiTina huic nodro uillico
Gratiam facias.Cl.at pol ego neqj facio:neqj cenfeo.
Se. Tum igitur ego fortis utrinc^.CLiam quis uecatà Se. Optimum atq; æquifiimû illud elfe iure iudico.
Sin fecus:patiemur animis æquis.Cha.telie.
Sortem tibi.uide quod feriprum .
Vnde unicus ell:quia illi priufg mihi cs:accipe hanc fis.
Se Cedo.Ch.mane.unû uenit in mente modo.Cha.uidc ne qua illic fic Alia loreis fub aqua.Se.uerbero menre ccnfes effeïnulla Efl.abc quietum animum.modo quid bonum atque fortunatum Tuum fic mihi magnum malum.
Ch. Tibi quidem edepol credo eueniec.pietatem tuam noui.J
Sed manedum.num illa aut pupluna fors:auc abiegna ell tua? Mi, Quid tu curas âCha.quia enim metuo ne in aqua fumma natet Sc. Age.caue.coniicite.fortis nunc iam amabo huc.eccere.
Vxor aequa.Ol.nolim uxori crcdere.St.habe animum bonum Oh Credo hercle hodie deuorabic fortis fi attigerit.Cha.tace. Ol. Taceo.deos quxfo ut quidem hodie canem ut furca feras; Cha. Mihi ut forcitio eucniat:ut quidem hercle pedibus pendeas* ,01. At tu ut oculos emungarc ex capite per nafum tuos.
Quid times !paratum oportet elTe iam laqueum tibi. Se, Periifli, animum aduortite amabo.taceo.nunc tu deofirata ne a me memores maliriofe de hac re fadumtaut Sufpiccre tibi permitco:tute forti.Cha.perdis me.Ol.lucrum facit, Cl. Benefacis.Cha.deos quæfo ut tua fors ex ficella effugerit. Ol. Ain ruiquia rute es:fugitiuos omnes te imitari cupis.
Cha, Vtinam tua quidem ficut herculeis prxdicanc.
-ocr page 148-Oyindim prognatis illa in fortiendo fors ddicucriu Se» , Tu.uc li juefcas ipfc adlutun uirgis cakfaéï'o acre;
Hoc ageüs olym pio, O/.fi hic litcrattus me finat, Q_^d' bond atqp fortuitu mihi é.Ch.ica ucroamp;mihi. OLnamohercIc Inmo mihi hcrcIe.Cle.hic lucunt.tu uiues mifer.Se. procide os Tu. illi hodie age ecquid fit ne oblcfis manum.
Oh CoprefTa palma an porredia ferio?Se.age ut uis.Ol. hem tibi; de. Quid tibi illune raélio é?Ol.quia iuppiter iulTit meus. Cle. Feri malam ut ille rurfus.OI.pü pugnis cxdor iuppiter. Se. Qui^ eihi tacito hunc fuie ? Ch.quia iuffit hæc iuno mea. Sc. Paciumdum e:fi quidem uiuo mea uxor imperium exhibet. CI. Tam huic loqui licere oportet q illi?cur omnem mihi
Vituperat malo?Sc.Chaline tibi cauendum cenfeo
Ch. Tepori poflq oppugnatum efl os.Sc.age uxor mea iam nunc Sorti:uos ad uortite alum praebe tu.Ol.ubi fim nefeio. Per'i:cor ilenofum opinor habeo.iamiadudum falit? De labore pedtus tûdit.Sc.tenco fortem effer foras, lane mortuus?Ol.offendc.mea cft mala:crucias quid effî
Sc, Vidius es challnc.tum nos diu uiuere olympio gaudeo.
Piedlate facium cft meaiarq; maiorum meorum;
Intro abi uxor:atque adorna nuptias.Cl.faciam ut iubes;
Se. Sein tu ruri effe ad uilla longe quo ducat?Cl.fcio.Sc.intro abi.
Et qq hoc tibi ægre eftttamen fac accures;Cl.licet.
Sc. Eamus nos quoque intro:hortemur ut properétmûquid moror? Nam præfente hoc plura uerba non defidero.-Chalimis.Seruus.
Ch. f I nunc me fufpendam meam operam luferim:
Et prêter operam reftim fumpri fecerim;amp; meis inimicis Voluptatem creaucrim.quid opus eft?qui fic mortuus cqde Tamen forti fum uidlus.Caffina nubet uiHico.
Atq; id non tam aegreft iam uiciffe uillicu:q id experiuiffe Opere tam magno fencm ne ea mihi daret :arque utilli nuberet. Vtille trcpidabat:ut feftinabat mifer:ut fufuItabat.
Poflq uicit uillicus:attat concedam huc.audio aperiri fores.
Mihi bnuolenti;ar que ad me ^deut hic ex ffidnsthic ego ifidias dabo Ol.Villicus.St.Senex.Chalinus.
Vi. f Ine modo rus eueniat:rcmitcam ad re uirum eu furca. In urbem tanquam carbonarum.St.ita,fieri oprtet.
Vi. Fadium amp;nbsp;curatu dabo.Se.uoIui chalinum fi domi eet mittere Tecum obfonatum:ut eriam in moerore infuper inimico neftro, Mifcriam hanc adiugerem.Ch.retro uerfutcedam ad parietem.
-ocr page 149-, 'tâ^^Wit ,
Imitabor nepam:captandus efl hope clanculum ftrmo müii
Nam illorum me alter erucitarfalter macerat.
At candidatus cedit hic maftigiailimulorum loculi.
Protollo mortem mihi certum efl: hunc acheruntem Præmicam prius,Vi.ut tibi ego inuentus fum obfcquens.
Quod maxime cupiebas:eius copiam feci tibi.eric hodie tecum
'âfQuod amas clam uxore.Se.tace.ita me di bene ament,
Vt ego uix reprimo labra ob iflanc rem quin te deofculcr,
Voluptas mea.Ch.qd deofculerrquæ reslquae uoluptas tuai Effode hercle hic uclt credo ueficam uillico.Vi.ecquis!
Amas nunc meiSe.immo edepol me qua tu â minus.licet.ne
Amplecfli te.Ch.qd ampletffi!Vi.Iicet.Se.ut quia te
Tango:mcl mihi uideor lingere. Ol.ultra te amator apage te,
Adorfo mco,Cl.illuc efl illuc quod hic fecit huc uilicu;amp; idé me Pride quû ei aduorfum uenerâ facere atrienfem noluerat fub ianua.
Vi« Vt nbi morigerus hodiesiit uoluprati fui.
Se. Vtcibi dû uiuam bene uelim plufq mihi. Ch,hodiehercle Opinor is côturbabit pedes folet hic barbatos fane fedari uiros
Se. 'Vt ego hodie cafTmam deofculabor:ut mihi bonamulta
Faciam mea uxorem aftute;Ch:nûc pol ego demum
In reda redii femita;hic ipfus caflina deperit,Se.abeo,
Viros iam hercle amplexari:iam ofculari geflio,Vi.line prius
Deduci:quid malum operas !Se,amo.Vi.at non opinor fieri:
Hoc pofle hodietSc.poteibfiquide eras céfcs cc pcffe
Mitti manu.Ch.enimuero hue aures magis fune
Adhibédæ mihi.iam ego uno î faltu apros capiâ duos-
Se. Apud hunc fodalé meû arqj uicinum mihi locus eft paratus:
Si ego omnem amorem meû côcredul.is mihi fe locum
Dixie dare.Vi.quid cius uxorJuhi eric?Se:lepide reperi
Mea uxor uocabit hue earn ad fe in nuptias:uc hie fit fecum.
Se adiutertfecum cubec.ego iuffi amp;nbsp;dixit fe fadurâ uxor mea,
Illa hue cubabit:fi uir abierit faxo tu rus uxorem duces, Idrus domus hæc erit tantifper dû ego caffina faciam nuptias. Hic tu ante lucem rus:eras duces poflea,fatin afluce?
Ch: Age modo fabricamini malo hercle noftro ta uorfuti inuitis.
Se. Sm quid nunc facias ?Vi, loquere.Se.tene marfupium.
Abi atqj obfèna propera:fed lepide uolo molliculas efcas utipfa Mollicula eft. Vi,licec.Se.emiro fepiolas lepidas lolligiunclas.
Ordeas.Ch.imo triticeias fi fapis foleas.qui quæfo potius
Qua fulponeas qbus batuatur tibi os fenex nequiflimel
Vi* Vin lingulacas!Se.quid opus eft quado uxor domi eft!
-ocr page 150-El lïnguLxca é nobisma nûquâ tacct.Vi.in rc preférî. Ex copia pifearia côfulere gd èmâ.Se. æquû oras.abûî; Argéco parci nolo obfonato ampliter.nâ mihi uicino hoc etiatn Cóuéto copus:ut g gt;mandau.i curet.Vi.iâ ne abeo?lt; Se. Malo.Ch.tribus non côduci poflu libertatibus quin ego illis»
Hodie compare magnu malum:quîquc hac ocm rem
Meae heraeiam faciam palam manifefte teneo inoxa inimicos meos. Sed fi nunc facere Uolt hera officiu fuu nodra omnis lis eft.
Pulchra rc pracuortar uires.noftro omine: it diesnauidli meimus» Ibo intro:ut id quod alius côdiuit cocus.ego nue uicifTim.
Vi. Vt alio pa(fto codiam gcquid prandii é ut paratu ne fiet;
Sietque ei paratu quod paratu non erat.
Stalino. AlceftimusiSenex.duo.
St. n Vnc amici anne inimici h imago alcelTimc mihi feia Nuc fpecimen fpecitur.nuc certamen cernitur.
AI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cura erue:cura exime:caftigare.id poiro ad copediu.
Cano capite: ætacc aliena:eo addita ad copendium» Cui fit uxor:id quoq: illuc ponito ad côpendiû Miferiorem ego ex amore qua te uidi neminem,
Sc. Fac uacet sedes.Al.qui edepol feruos:ancillas domo cerru eft. Omnis mittere ad te,St.eho nimiu icite feitus cs.fed facito Dum merui aper uorfus quos catat colax eu cibo. Tà quoque facito ut ueniât quafi eant fu triu.
Al. Meminero hé nunc eni tu demum nullo fcito feitus es.
Sc, Cura.ego ad fortimó ibo:iam hic ero,Al.bene ambula;
Se, Fac béant lingua tuae aedes.Al.quid ita?St,quu ueniam luocct.
Al. Aetate cedudus tu homo es:nimias delicias facis.St,qd meamare Refert nifi fu dolt;ftus?dicas uiuis:f? tu caueigfitioné mihi fis Al.ufqj adero domi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cleodrata. Alce
Cie. u T properare arceiTere hanc ad me uicinamea hoc erat» Ecaftor id quod me uir tanto ope orabat meus libere ædcs Vtfibi eént: cafTinâ q gt;deducerent:nûc adeo nequaqua Arcefam ignauiffumis liberi loci poteftas ne fît uetulis ueruecibus? Sed cccû egreditur fenati columcnipfidium populi; Meus uicinus meo uiro qui libcrû præbét locû. Non ecaftor uilis emptus é modius g uenit falis.
AI. Miror hue iam no arceftiî proximû uxoré meam Quæ iam fi arcefatur dudû ornata expediat domi. Sed ecam opinor arceftît.ûlue cloftrata;
Cl. Et tu alceffie ubi tua uxor ? Al.intus illa te fi fc arceffas
Manet nam tuus uir me orauit ut earn iftuc ad te adiutu mittere
-ocr page 151-Vin uocem.CI . fine nolo fi occupati efl. Al.otiam eft.
Cl. Nihil moror.Chi.molefta ci effe nolo.poft conuenero.
AI» Non ornaris iftic apud nos nuptiasfCI.omo amp;nbsp;paro:
Al. Non ergo opus eft adiutricefCl.fatis domi eft.ubi nuprix,
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Fuennt.tu iftam conuenibo.nunc uale atq: illam iube.
AI: Quid ego nunc faciafflagitium maximu feci mifer:
Propter opera illius hirqui improbi edentuli
Qui hoc mihi côtraxit.:operâ uxoris polliceor foras.
Quafi catillatû:flagitiû hominis qui dixit mihi
Su â uxorem hanc arceffituram elle ea fe eam negat morarier.
Atqj edepol mi^:ni fubolenia hoc huic uicinæ meae, Ve^ autem altrouerfum mea mecum rationem puto.
Sed quid eius effet mecum poftulatiof
Q» Ibo incro:ut fubduca nauim rurfum in poluinarium, lam hic cft lepide ludificatus:miferi ut feftinanr fenes. Nunc ego iHu nihili decrepicû meum uip eueniat uelim: Vc eum ludificé uicifim;pcftquam huc delufi alterum,-Nam ego alquid contrahere cupio litigii inter eos dues. Sed eccum icedit.at quuafpicias criftem:frugl cenfcas.
Scali:Senex.Cleoftrata.
Tulticia magna eft mea.9 fententia homine amatorem
s V11Ã ad fene,pccdere in eu diemmui q, amet 1mudu flet.
Sic ego feci ftultus.cotriui dié dû afto aduocatus cuidam Cognato meo quem hercle ego lite adeo perdidifte gaudeo Ne me nequicq fibi hodie aduoeaucrirmogirare oportet;
Prius amp;nbsp;contarier adfit ne eianimusmecne adfit:que iduocet. Si neget adede cxaminan.ru amittat domum.fed uxore ante Aedis ecca ei mifero mihi metuo:ne no lit furdaiatqj hæc audiucrit
Cl. Audiui ecaftor cu malo magno tuo. St.accedam
Quid ages mea feftiuirasfd.te ecaftor prteftolabar
Se. lanne ornata res eftfiane hac traduxi hucad nos uicindtuam.
Qua: te adiutarctfCharerfiui ut iuffcrasmeji hic fodalis Tuus amicus optimus nefeio quid fe fufdauit uxori fuæ Negauit pofte quado arceffo mirtere.St.uitium tibi iftuc.
Maximu eft;blanda eft parum.Cl.non m3t^ona^î^ eft
Officium ;fed meretricum uiris alienis mi uir fubblandnicr.
Itu atq; arceffe illam.ego intus quod fatfto cft opus
Volo acurare mi uir;propera ergo licet.iam pol ego huic aliquem Inpedus iniiciam metutmiferrimum hodie huc ego habeoamafium.
Alceffimus .Senex. Stalino.
AI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Olo hucamatoufi a foro rediit dormi q meiatqj uxorem
-ocr page 152-Ludi'âica.tus ê Lirui.fed eccum inte aedis.ad te herde ibâ cômodû.
St, Atqj ego hercle ad te.quid ais uir minimi preciià Quid tibi mandauiiquid tecû orauiî Al.quid éî
St. Vc bene uacuas aedis fecidi mihimt tradnxidi hue ad nos Vxorem tuâ fatin propter te pereo egotatq; occafoi
Ai. Quin tu fufpcdis te népe tute dixeras tua arcefTïturam Efte uxore mcâ.St.ergo arcerfiuiiTe ait fefe:amp; dixiffe te Eâ non mifTurum.Atquin ea ipfa ultro mihi Negauit eius operam fe morarier.St.quin ea ipfa Me adiegauic qidam accerferemiAtqui nihil facio.
St. Quic me perdis,Atquim bene cd.
Quin etiam diu morabor:quin cupio tibi; qui aliqd ægrc Facere;quî faciam libcns;nuquam tibi hodie qui erit Pius quam mihi.quin hercle dei te pdant podremo qde.
St, Quid nunc? miffurus ne es ad me uxore tuam?
AI, Ducas;eaI^ in maxima malam crucem
Cu hac;cum idac: cunque amica etia tua Abi;Sialiud cura.ego iam p ortum iudert Mea idue tranfire uxore ad uxorem tuhm
St. Nuc tu mihi amicus es in geomanum modum.
Qua ego hunc amore mihi eeaut dicam datu?
Aut quod ego unqesga ucnereiniq fecerim.
Cui fic tot amanti mihi obuiam eueniant morae?
Atat quid illud clamoris obfecro in nodra domo ed?
Stalino Senex. Pardalifca.AnciIIa,
Pat. n Vlla nulla fu tota tota occidi.cor metu mortuu ed. Membra mifere cremut:nefcio un auxilii;præfidii Per fugii mihi,aut opû copiam coparc aut expecâj Tâta faedis mô mira Ueris modis intus uidi.nouâ Arqj integra audaciâ:caue tibi cleodrara abfeede Ab ida obfecro:ne quid in te mali faxic ira percita. Eripite idi gladiû quae fui ed Ipos animi.
St. Nd qd ed quod haec hue timida atqj examinata exiluit Pardalifea.Par.perii unde meac ufurpdt antes fonifiu?
St. Refpicc mo ad mc.Par.hcre mi.St,quid tibi ed?
Quid tirnida es? Par.perii.St.quid peridi?
Pa. Perii amp;nbsp;tu peridi.Sc.aperi quid tibi ? Par.ue tibi.
St. Immo iduc tibi fit.Pa.necat.amabo tene me.
Sc. Quiequid ed eloquere mihi cito.Par.contine perdus Face uctulû amabo pallio.St, timeo hoc negocium qdê Nifi hxc imeraglofae ulpiam pcudit flore lybico.
-ocr page 153-Pa: Obtine auris amabo,St.in malam crucem pectus:' Auris:raput;req; di perdiuntmam mfi ex ce fciolt; Quicdqd hoc fciro:nam tibi irtuc cerebri difpertia exeerata. Ludibrio pefluma adhuc qux me habuifti.
Pa. Here mi.Sr.quid uis mea ancilia .Pa.nimiû fxuis
St .Num hero dicis;fed hoc qu icq d eft Icqu ere î pauca refer. Quid incus cumuki fuie?Par. fcibis audi.
Malum peftumuqj hie modo incus apud nos, Tua ancilla hoc pado exordiri focpir:q haud atcicham Addccec difciphnam.Sr.qd eft id.Pa. rimor
Præpedic dilt;fta Iingux.Sc,qd eftîpoffum fcire ego iftuc â c Ex ce quid negotii eft?Par.dicam cua ancilla:quâ cuo '^fâ Villico uis dare uxore ea inrus?St.qd incus ?quid eft? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jt i-â '
Pa. Imicacur malap2malam difeiphna uiro fuo quae icemmacur
Vitam:St.quid ergoiPar.haSbquid?
Pa. Interimere ait uelle uita gladio.St.hemsPa.gladium.
^t^« . Quid eum gladium ? Pa.habet.St.hei mifero mihi cur ea habec.
Pa. Infeclatur omnis domi per aedismec quenq,ppe ad fc finit adire: Ita omnis fub arcis:fub ledis lateres metu muftitanr, ân ,â¢
St. Occidi;acq; interii.qdilliobieedü eftmalitix repente? ' r: : Pa. Infanir.St.fccIeftiftimume efte credo.P.a.immo fi fcias
Didia quae dixit hodie.St.iftuc expeto fcire:quid 'dixit?
Pa. Audi.per omnis deos K-deasdeiurauit occifu^ eum hac Nodle quicu cubaret.St.meoccidet.Paumquippiam nbsp;nbsp;^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
Ad te attinet?St.uah.Par.qd cum ea hegocii tibi eft?
Sf. Peccaui.iHunc dicere uillicunolebam.Pa.feiens deuia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â'
In femita regredere.St.nunquicd mihi minatur?
Pa. Tibi infefta foli eft plufq cuiq.St.quam ob rem?
Quia fi des uxorem dymphioni neqj fe tua:nec fe fnameq: uiri V icam finer in craftinû protolli:id hue mifta fum tibi ut dicere Ab ea ut caneas tibi.St.perii hercle ego milcr, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠nn
Neq;.eft:neq; fuit me fenex quifq amator. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.kn Ein
Adæqj mifer,Pa.ludo ego hunc facete. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^r ?.: â
Nam qua: fadla dixi:oia huic falfa dixi hera atqj hate dolum Ex proximo hunc ,ptulerunt.Ego hue mifta fum ludere..
St. Hens pardalifca. Pa. quid eft ?St.eft. ,1.â Quod nolo exquirere a te.Pa.morâ offers mihi.St.at tu Mihi offers moerorem.fed etiam ne habet.amp; nûc caffina gladium?
Pa. Habet.fcd duos.St.quid duos:Pa.altero te occifnrum
Air .altero uillicum hodie. St.oeciffimus fum omniû qui uiuunc. â Lorica induam mihi;optnmum effe opinor.quid uxor ;
-ocr page 154-Meim? non aqùc atq; ademitâPar.nemo audet ^pe accedere* 5c, Exorec.Pa.orat negat, ponere alio mó ullo ^fedâo.
Ni fe feilt uillico non ditu iri.St.atqne i gratis quæ no unit
Nubet hodic:na cur non ego id ppetrem quod coepi.'
Vc nubac mihi.âillud qdem uoieba:non:fed noftro uillico. p^* Saepicule peccas.Sc.timor praepedit uerbatucrum obfecro. Die me uxorem orare: ut exoret illam gladium ut oanar:amp; Rrdirc me intro ut Iiceat.Pa.nuciabo:St.amp; tu orato, pa. Et ego orabo.St:ac blande orato ut foles.fed audinâ
Si effexishoc.folcas tibi dabo amp;nbsp;anulu iidigito aurcu Sibono plura Pa. Cpera dabo.Sc.facc ut impetres.Pa.fed nue iam
Nili quippia rememorare me.St.abi:^ cura.
Pa. Redit eeeu tadem obfonatu eius adiutor popam ducit.
Seruus.fid Senex.â¢
u Vidc fur ut fentis fub fignu ducastqui uero fût fêtes ? Quia qc f tetigere illico rapiunt:fi eas ereptû illico feindut. Ica quoquo adueniuut ubi ubi fût duplici dano mulcat» Se* Eia.Scr.acac ccHo nagnificc pacriceq? amiccque ica hero meo ire Aduorfum.Sc.bonc uir falue.Ser.fateor.Se.quid fic?Ser.cu amas Ego cfurio:amp; ficio:Sc.lepide excurratus incefidi.Ser.ah hodie. Se. Mme uero quang faftidis.Ser.hei hei fecet tuus Mihi fermo* Se. Que resâSer.hæc rcs.Sc.eciam ne aflas;enimuero pragmaca.
.Ser.dibo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ut ego opinor nifi reficis.
Ser. Poti a me abeismifi me uis uomerc' hodie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. i
Se. Mane.Ser.quid é.âquis hic ho éî
Se. Herus fû.Ser.g herus.âSe.cuius tu fcruUS es?
Ser. Seruus egoâSe.atq: mcus.Scr.non fum ego liber;
Memêco:memêro.Se.mane atque ftar.Ser.omitte;
Seruus fû tuus.âSe.optime e.obfecro
Olympifee mi:mi pater:mi patrone.Ser.ha lapis fane.
Tuus fû equidc.Sc.gd mihi feruo opus ê ta ncquâ.â Ser. Quid nûcâ Sc.quam mox recreas me. Ser. caenamô fc fit coÃa» Se. Ergo abeant prete:cito introitc:amp; cito de properate.
Ia itus ero;facirc cocnam mihi ut ebria fît.
Lepide;nitideq; uolo nihil moror barbarico ritu.
Ne ecia is.is.Ser.ego hic bito .Sc. nûqd ê cæte^ qd* morae fit: Ser. Caffinâ itus habere ait g me atq? te inuitat
Se. Scio.fic fine haberctnugas agüt noui ego illas malas merces: Se, Quin tu i modo meû donû.Sc.at pol malum metuo Itu mó pfpicito prius quid itus agaf.Ser.tâ mihi mea Vita g tua cibi cara ed.Se.ue^ modo.Ser.fi tu iubesuibitur fecum.
-ocr page 155-Ancilla ,
An n Ec pol ego ne meae credo;neque ego olympiaetneqj nfq ludos» Tam feftiuos fieri g hic intus fiunt ludi ludificabiles Seni noftro:amp; noftro olytnpioni uiUicotomnes fedinat itus totis Acdibus;fenex in culina clamat,hortatur coc os quin agitis » Hodie quin datis: fi qd datis properate coenam iam elTe codam opto» Villicus hic autem cum corona candide ueilitus laute:exornatufque Ambulat.illae autem in cubiculo armigerum ornant»
Qiiem dent pro caffina nuptum noftratfed nimiu lepide diffimulant Fore huius quod futurum efbdign e autem coqui
Nimis lepide ei rei dant operam ne coenet fenextaulas peruortunt. Ignem rellinguuntaqua illate oratu faciuntrillae autem fenem Cupiunt extrudere in coenem ex aedibus;ut ipfac fole uentres Diffendant fuos:noui ego illas ambas efirices.
Corbitant:ubi comes eTc poffunt.fed aperitur oftium Scnex,Ancilla,
Se. f I lapitis uxor;uos tame coenabitis:cocna ubi erit coda.
Ego ruri coeniuero:nam nouu maricu;^ noua nupta uolo^ Rus profeg(noni hominu notes maleficos) ne qs ea arripiat Facite noftro animo uolupe:fed properate iftum:atque iftam Adutum emittere tandem ut ueniamus luci:ego eras hic ero â¦
- Cras habuero uxor ego tamen conuiuium
An. Fit quod futurum dixi;îcoenatum fenem foras extrudunt mulieres. Se. Quid tu hic agis ? An.cgo eo quo me ipfa miÃt.
Se. Veron ? An.ferio,Se.quid fpeculareî
An. Nihil equidem fpeculor.Se abi tu hinc cundasJalii Feftinant.
An. Eo.Se,abi hinc fis ergo peffumarum peftuma;iam nc abiit lllæc Dicere quid uis licet:qui amat tantum hercle fi cfurit:nullum efuriti Sed cccum progreditur cum corona amp;nbsp;lampade meus Socerus compar commaritus uillicus Scruus.Senex.
Ser. a Ge tibicen dum illam educunt huc nouam nuptam foras Suaui cantu concelebra omnem hanc plateam hymenæo Meio hymen hymeneæ o hymen.Se,quid agis mea falus?
Ser, Efurio hercle:arque adeo aùt fitio.Se. at ego amo.
Ser, At ego herclc:nihil faciottibi amor pericli;mihi inanitate, lamdudum in teftina murmurant.
Se. Nam quid iHæc nunc tam diu intus remoratur?
Quaà ob induftriam quanto ego plus propero:tanto minus.
Ser. Quid fi etiam offendam hymenaeum.
Se. Cenfeo;amp; ego te adiutabo i nuptiis communibus»
-ocr page 156-Ser, Hymen hymenae o hymen.Sc.perü hercle ego mifer. Dirumpi cantando hymenaeumdicet illo morbo quo dirumpi Cupiotnon eft copia.Ser.edepol nactu fiefTes equustcHes Indomabihs.Se. quo argumento?Ser*rumis tenax es.
Se. Num men expertus ufpiam?Ser.dimeIius faciant.
Sed crepuit ortium:exitur foras.Se.di hercle me.
Cupiunt feruatumdam oboluit caffina procul AncilIac:Duac,Villicus. Olympio.Senex. Enfim fupcr attolle limen pedes noua nupta; Sofpes iter incipe hoc ut uiro tuo femper fis fupcrfles. Atque ut potior pollentiamt uincafç uirummidfrixq} fies.' Superetep tuum imperiummir te ueftiatttu uirum defpolies.
Et diu ut uiro fubdola fies obfecro memento. Vi» Maximo fuo hercle illico:ubi tantulum peccaffit;
Non taceo.Se.qua: resiVi.mala malae male mondrar. Hanc rem mihi exparara imparatam
Id quaeruntânolunt haec ut in fedfa faciant;
An. Age olympio quando uis uxorem accipere hanc a nobisÃ
Se. Date ergo:daturaeunquam fi cfiis hodie uxorem,Vi.abite intro«
An. Amabo integre atep imperitx.huic impera atque.
Se* Futurum eft.ualcte;ice iam ualcte:iam ne abfcdtic uxorJ
Vi. Domi cft:ne timc:Se.euax nunc pol demum ego fum liber.
Meum corculum:melliculum:nerculum;Vi.heus tu malo fi lapis Canebis.mea elf hæc.Se.fcio.fed, meus frudfus e prior.
Vi. Tcne hanc lampadem-Se,imo ego iam tenebo.
Venus multipotens bona uitam mihi dedifii.huius quu copia mihi. Dedidi.corpufeuium melliculum.Vi.mea uxorcula;
Scî Q^â^ efi.Vi.inftitir plantam.Se.quafi iocabor.
Nebula haud cft mollis atque huius eff.
Vi: Edepol papillam belulam;hei mifero mihi.
Se. Qnld cftiVi.pedus mihi agit nunc cubito
Se. QiV^ tu ergo hanc quxfo tradas tami
At mihi qui belle hanc trado non.Vi.uaha.
Se: Quid negoci eftiVi.obfecro nt nalentnla cft.
Pene expofuic cubico,Se. cubitum ergo ire uulc.
yii Quin unus ergo.Sc.bella bellatura.
Ancillae Mulier.Seruus* Chalinus.
An. Ccepte bene ôicômode eximus intus.
Ludos uifere huc in uia nuptialis.
Mu: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Numquam ecaftor ullo dic rifi adaeque.
Neque hoc quod reliquum eft plus tifuram opiner.
-ocr page 157-Lubec chalinum quid agat fcir e nouum nuptum cum nouo marito Ncc fallaciam aftutiorem ullus fecit poeta.atque ut hæc eft.
, Fabrefacta a nobis,obtunfo ore nunc peruclim progrediri Sencm;quo fenex nequior nullus uiuit.ne ullum quidem Nequioerm arbiter effe qui locum pratbecdlli nunc præfidem. Hic pardalifca effet qui hinc exeat.cum ut Ludibrio habeasâPar libens fecero amp;nbsp;folens.
eCtato hinc omnia intus,quidem intus agant O ne me amabo:amp; ibi audacius licet.
Qux uis libere proloqui;tace uoftra foris crepuit.
Olympius, Mulier.
01 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eque quo fugiamtnecg ubi latcamcq? hoc dedecus quo celem
Scio:tantum fraustatcpego flagitio fupauimus nuptiis noftris, Ica nue pudeo:atqj ita nue pauco:atqj ita in ridiculo fumus ibo Sed ego infipiens noua nunc facio.pudet qd prius no puditu unqeft Operam date,dum mea facTa itero.cft opere auribus accipere. Ita ridicula auditu:iteratu ea funt:quæ ego intus tuli, Vbi intro hanc nouam nuptam deduxi uia reCta dauern . Abduxi fed tamen tenebrae ibi erant:tang nox:abfte decumbem Coloco;fu Icio:mollio,ut prior qua fenex nuper.
Tardus effe illico coepi:quoniam refpedo idetidem ne fenex. Inlecebram ftupri,principio eam fauium pofco
Repulit mihi manum;neque enim dare fibi fauium me finit. Enim iam magis:iam adpropero magis:iam libet in caffinam intuere. Cupio illam opera feni furripcre:forem obdo:nc fenex me opprimeret ^c; Agedum cutadi hunc obfecro:ubi tua noua nupta eft.
01. Peru hercle ego:manifcfta res eft:omncm in ordine rem Fateri:ergo actum ed.Mu.quid intus a gitur? quid agit Caffinalfatin morigera eft.Ser.pudet dicere me.
m Emora ordineut occeperas.Vi pudet hrrcIc.Me.age audader ^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qu^*^ debuifti:inde uolo memorar e quid eft fadum
Flagitium eft:cauebunt qui audier int faciant:
Hoc magnuft.perdis:quin cu pergis ubi ubi fumptus porto
M. QuidâVi.ubi habet.M.quid?Vi,pape.
Al,eft Vi.oh.M.erat,V i.maximum
Haberet(metui) id quærere occepi
Dum gladium quæro ne habeat:arripio capulum
Scd quû cogito)non habuir gladimnâ effet frigidu. M.eloqre.
Vl' At pudec;M. nü radix fuit ? Vi.non fuit.Al. nû cucumis?
-ocr page 158-Vi» ProfecTo Herde non fuit quicg olerum.
'Nifi quicquid erat:calamitas profedo attigerat nunquam ita quicquid erat:grande erat.
M, Quid fit denique ediferca.Vi.ubi appello caffinam inquit Amabo mea uxorcula:cur uirum tuum fic me fpernisi Nimis tu quidem hercle nunc erit inmerito. Meo mihi hoc facisquia mihi te expetiui. Illa haud uerbum facit:amp;fepit ueUeudqjeftis.
Vbi illum faltu uideo obfeptum,rogoâut alterum hnat adire. Molo^ut óbuertam cubiti hnuullum mittite;
Surgo ut in eam atç illam in
Perlepide narrat fauium
Ira quafi fetis labra mihi eopungit barba.
Continuo in genua aftanti pedus mihi pedibus percutit. Decido delebo præceps;fublilic;obtumdit os mihi, Inde foras tacitus exeo cum ornatu quo uidcs
Vt fenex hoc eodem poculo quo ego bibi biberet.M. optume efl, M, Sed ubi eff palliolum tuumiVi.hic intus reliqui,â Quid nunc?fatin lepideaddita uobis manus meriroi Sed comerepuerunt fores.num illa fenem fequitur?
Senex, Mulier.Serui.
Se, ra Aximo ergo ardeo flagicio:nec quid agam meis rebus fcio Nec meam ut uxorem afpiciam contra oculis itadilpem Quia palam funt probra.omnibus modis occidi miUr Ita manifeilo faucibus teneor, Neqj quibus monis purgem fcio me mea: uxori;q expoliatus Sum mifer;clamdeifinæ nuptiae cenfeo.mihi opeumum di, ea dux uxorem meam riam.
Sed ecqs c qui ho.no munus uellit fungier pro me?
Quid nunc agam?nefciomifi ut improbos famulos imiter;ac domo Fugiam'nam filus nulla e fcapulis fi domum, redeo.
Nugas illuc dicere licet uapulo hercle ego inultus ramen Et fi malum merui;hac dabo protinam:amp; fugiam.heu nahno. Amaror occidl.reuocor;quafi non audiamus abibo. Mulier.Clcollrata,Senex. Villicus.
Cle. u nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bi tu es;qui colere mores mafilienfes pollulas?
Nunc tu fi uenis fubicitare me.proba é occafïo, Perilli hercle,Se. age accede hue.
Sadibo;caninam fcsuam fpeo meliorem fore.
M, Quid agis tu marite mi uirlundcornatu hoc
Aduenis ? quid fecilli Ifcipionem.aut quod habuilli pallium.
-ocr page 159-In adalcerio:dLim moechus fat caTinam credo perdidit
Occidit:ctiam ne imus cubicumkafTina fum.Sean malam çrucôn^ M. Non amas mesquin rcfponde tuo quid fartum eft pallio
Se. Bacche ergo:hercle uxor.bacchc bacchc.hercle uxor*
⢠M Nugatur feiensmam eca flor.nunc bacchæ nulls ludunt.
Sc. Oblitus fui.fed tantum bacche.M.quid bacehe?id fieri non poteft. Times ecaflor.Se.ego ne.haud mentire hercle nampa Sc. Non taces.M-non hercle uero taceo;nam tu maxime. Me obfecrauidi caffinam nt pofcem uxorem mihi . Tui amoris caulà .ego idue feci.Se.imo hercle illius. Te quidem oppredifret.feci ego ida hsc dirta quac uos dicitis, M Rositas.Se.K fi quidem hercle feci:feci nequiter;
M Redi modo hue incro.monebo fiquidem meminidi minus', Se. Hercle opinor potius uobis eredam quod uos dicitis.
Sel uxor.da'uiro hanc neniam.miryna ora deodrararat Si unq pod h ic aut amaffo cafTinim aut occedo modo. Ne autem earn amadbsfi ego unq adeo pod hac talc admifero: Nulla caufa c.quin pendentem me uxor uirgis uerbercs*
M. Cenfeo ccador ueniam hanc dandam:faciam ut imbes.
Propter earn rem hanc tibi nunc rem ueniam minus granate proflo Hanc ex longa longiorem ni faciamus fabulam.
Se. Non irata es.M.non fum irata.Sc.tux fidei credo.M.mcat.
Se. Lepidiorem uxorem nemo quifqq ego habeothanc habet
M. Age tu redde huic feipionem amp;nbsp;pallium.Vi,tene nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;libet »
Mihi quidem cdepol infignitc farta ed magna iniuria Duobus nupfi:neuter fecit:quod nonae nuptae folet.
1 Pertatores quod futurum ed intus id memorabimus* Nec caffina huius reperietur filia:ede ex proximo.
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eaque nubet cheutyurnico nodro herili filio.
.^ Nunc nos aequum ed manibus meritam mercedem dare;
V Qui faxit clam uxorem ducat.femper fcortum.quod nolet;
V erum qui non manibus care quantum poterie plauferit. Ei pro fcorto fupponctur hircus unrtus naufea.
Plauti Poetae Cidellaria.
â Argumentum.
Omprîmic adnlefcens lemnius fîtyoniam
Is redit in patriam;^ gnatam generat nuptiis.
Sityoni;atque pariter puellam.hanc feruolus Tollit;acque exponit:0i ex infidiis aucupat.
-ocr page 160-Earn fublatam meretrix alii detulit.
Lemno poft rediens ducit qui eam comprefrerat Lemnicp natam deipondic aduldccntulo.
Amore capto illius proiedlicix
Requirens feruos reperit quam profecerat
Iraqi lege amp;nbsp;rite ciuern cognitam
Alcefimarchus ut erat nadlus pcffidct:
Meretrices,Duae. Gymnafium, Silenium. Lena.
Si*, c Vm ego ante hac te amaui amp;nbsp;mihi amicam efte creui.
Mea gymnafium:amp; matrem tuam:cum id mihi hodie.
Aperuiftisîtu atqj haec.foror fi mea effes.
Qui magis potueritis mihi.honorem ire habitum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;/
Mdeio ut meus eft animus fieri non polle arbinor.
Ica omnibus relidis rebus mihi frequentem operam dediftis.
Et ego uos amoîôi eo a me magnam iniftis gratiam;
Gy; Pol iftoc quidem nos precio facile eft frequentare.
Tibi ut illis que habere
Ita in prandio nos lepidc;ac nitide.
Acccpifti apud te ut femper meminerim.
Si; Lubenticp edepol animo fadum.amp;fietame.
Qua: uos arbitror uelle ca ut expetes.
Le. Quod ille dixit:qul fecundo uento uedus c tranquillo marit
V entum gaudeo ecaftor ad tenta hodie hic accepta: fumus fuauibus modis.
Haec nifi difiphna apud te fuit quicq ibi.quin mîhi placeret.'
Si* Quâ*! if* amabo? Gy.raro nimiû dabat qd* biberé id me^ îfufcabat.
Si; Arnabo hiccine iftud decet?Gy.iulcp fifque eft.
Le. Memo alienus hic é.Si.merito ueftro amo uos,
Ojaia me colitis amp;nbsp;magnifacitis.Le.decet pol mea filenium;
^^,^^ Hune eTe ordincmjbeneuolentis inter fcibenequeamicitia utier.
^Vbi iftas uideas fummo genere natas fummatis matronas, eVc amicitiam colunt;atqi ut eam uindam bene habent inter le.
Si idem iftud nos faciamus:fi idem imicamurnta tarnen uix umimus Cum inuidia fummaifuarum opum nos uolunc eile indigentes.
A^^oftra copia nihilo nolunt nos poreffe.
Suiqi omnium return nos indigetetur fibi fimus fupplices. iEas fi adeas abitum q aditum malis:ita noftro ordini
Jgt; Palam blandiunturtdam fi occafio ufquam eft 3 Aquam frigidam fubdole fuffundunt. ^Viris cum luis praedicant nos folere.
-ocr page 161-Sum pellifo cTc aiunr:eunt deprefTum.
fQuit nos libcrrinx fiimuj:^ cgo:amp; tust matcrumbx Meretrices fuimusuUa te:ego hanc educaui, Ex patribus conticuis:ego neque hanc fupcrbîsc. Caufa repuli ad meretricium quxftum:nifi ut ne efurirem At Catius fuerat earn uiro dare nuptum potius,Le.éia.
5 Hæc quidem ccador quotridie uiro nubit nupfitej hodie ^ Nubet mox noéfusnunq ego hanc uiduarn cubare Ãuù Nam fi hæc non nubat lucubre fame familia pereat. Gy. Nccciïc eft quo tu me modo noles eft'e ita effe materc te. Ecaftor baud me pcenitet fi ut dicis ita futura es.
Nam fi quidem ita eris ut uolo nunq hecate fies. Semperque illam!quam nunc habes aetatulam obtinebis Mulciique damno;lt;5C mihi lucro fine meo fæpc eris fumptu.
Gy. Di faxint.Lc, fine opera tua nihil di horum facere poffunc Gy. Equidem herclc addam operam fcdulosfed tu inter hxc uerba Meus oculus mea filcnium nunquam ego te trifticrem [Vidi eCTe quid cedo te obfecio tam abhorret hilaritudo A Nequemundaadæquc es ut foies hoc fis uidc ut periuic VSufpiritum alte.amp; pallida es eloquere nobis utrunque.
Et quid tibi eft;amp; quid udis noftram operam ut nos friamus. Noli öbfccro lachrymis tuis mihi excruciatum imperare.
' Si. nbsp;Mea excrucior gymnafium mea.male mihi cft.male maceror
} Dolco ab animo.doleo ab oculis.doleo ab aegritudineâ¢
\ Quid dicam?nifi ftulticia mea me in moerorem rapit.
Gy. Indide unde Qiitur facito ut facias ftulticiam fcpelibilcm
Si. Quid faciam?Gy.in latebras abfeondas pedore penitiftimov z^i^
Tuam ftulticiamIblam facito ut fcias fine aliis.^'- ----
Si« Atmihi cordolium eft.Gy.quid idiunde eft tibi cordoliumà Commemora obfecro;quod neque ego habco:neque quifq alia mulier
Vt perhibent uiri, Si.fi quid eft quod dole.it dolet;fi autem no eft
Tarnen hoc hic dolet. Gy.amat hæc mulier.Si.cho
An amare occipere amarum eft obfecro? Gy.nanqj ecaftor*
f Amor 6^ mdlc Ãi^cllc cft foecundiftïmusiguftu dat dulce
4 Amarum ad facictatcm ufq j aggcric.Si.ad iftam faciem eft y Morbus qui mea gymnafium macerat. Gy.perfidiofus
lt; Eft amor:Si.ergo in me peculatum faciei Gy.bono animo es.
Erit ifti morbo melius.Si. confidam fore fi medicus ueniat.
Qui huic morbo facere medicinam poteft. Gy.uenict.
St Spiftum iftud amanti cft uerbum ueniet.nift ucnit: JSed ego meaÆulpaâamp; ftulticia peius.mifera maceror;
à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;k 4«
-ocr page 162-0^1W ego illum unum mihi cxoptaui.qui cum ærate degerem«
Gy. Matron® magis conducibile é idue mea filenium
^v^ zVnum amare4amp; cum eo ®catcm exigere:cui nuptaé femel ûH-iÃ4ï«* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;YetQjn eiiinuncretrix fortunati eft oppidi fimillima» \Non poteft faam rem occinere fola fine mulos uiris.
Si. Hoc uülo agatisiqua accerfit® caufaad me eftis clcquar.
Nam mca mater quia ego nolo me meretricem dicier.
Obfecuta eft:dc ca re geflif moré morigerae mihi
Vtme quem ego amarem grauiter fincret cum eo uiuerc.
Le, Stulte ccaftor fecit.fed tu en unquam cum quig uiro ConfueuiftiiStnifi quidem cum alcefimarcho nemine. 1Neque pudiciciam meam mihi alius quifquam imminuit.
Le. Obfecro quo is homo infinu.auit pacto fe ad te?
Sr. Per dionyfia mater pompam me fpccitatum duxit.dû redeo domum Confpicillo confecutus eit clanculum me ufquead fores Inde in amiciciam ifinuauit cum matre amp;nbsp;mecum hmul.
'I3landiciis:munenbus;donis.Gy.mihi iftum hominem ucllcm dari;
Vc ego illum uorfarcm.Si.quid opus elf uerbis? confuetudine .Coepi amare contra ego illum.amp; ille mejLc.o mea fileniumiquid eftà iAlfimularc amare oportet:nam fi ames extemplo 1Melius illi multoquem ames confutas :g rei tu® j
At ille conceptis iurauit uerbis apud matrem meam me uxorem Ducturum effe eijnunc alia ducenda eft domum fua cognata leniefis Qux habitat hic in proximo.na eu pater eius fubegit nhe mea macer Irata eft mihi quia non redierim demuad fejpoftg ea rem reffiuenui Eum uxorem ducturum efle aliam.Lc.nihil amare miurium dL-^Jïö Si. Nunc te amabo ut hanc triduum hoc folum finas
Eire:amp; hic feruare apud mc:nam ad matrem accerfitam fum
Lc »Qcpq mihi iftud erit moleftum triduum:amp; damnum dabis.
Faciam.S.facis benigne amp;nbsp;amice:hd tu gymnafium mca. Si me abfcnte alccfimarchus ucniet nolito acriter
Eum inclamare:amp; ut erga me eft meritus icordies tarnen
Sed amabo tranquillcmc quid quod illi doleat dixeris.
Accipias dauis-fiquid cibi opus eric promptu promitto.
Ego uolo ire.Gy:ut mihi exeiuiflilachrymas,
$1, Gymnafium mea bene uaIe.Gy.cura te amabo; ficcine
Immunda obfecro ibislSi.imundas fortunas ®quum eft.
Squaliorem fequi.Gy.amiculum hoc fuftolle falcem.
$j. Sine trahi quum egomet trahor.Gy.quando ita tibi iuuat.
Vale atque faIue.Si.fi poflum uelim.z
Cp Nunquid me uis mater mtio quin camfecaftor mihi uifa amare.;
-ocr page 163-c. Iftoc ergo auris grauitcr obtundo tuasme quem ames â' 'y. NunquidmeuisJLe.utualcas.Gy.uale. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-i Lena,
Diem mihi magnae qlt; fpatrieft uitium muliere qua: nûc Quæftum facimus:quac ubi faburrate fumus largiloqp extêplo Sumus.plus loquimur q fat cft.nâiUâ ego olim quac hüte Flens abiit pà ruola puella proieeftam ex angiportu fuftuli, Adulefcens quidâ hinc adprime nobilis.quin ego nunc Quafi lum honefta mea ex fentécia.quia qua: adco me copelui âflore liberi magis libéra uti lingua cólibtum eft mihi.
(^Tacere nequeo mifera qdquot; tacito ufus cft fityonc furno genere ei Viuic paccr.is amore mifere hanc deperit mulierculam Quæ hinc modo, flens abiit:cotra amorem eu hxc pditc perditaft,i Eam meae ego amicx dono huic meretrici dedi qtf facpe mecum JMentionem^fecerit pue^ aut puellam alicudc ut reperire fibi. ^Recens natu eapfe q ;fibi fupponerCt.ubi mihi poteftas primu eucnit lt;nbsp;Ilico feci eius ei:qued me orauic copia, poftq ea puellam a me 7 Accepic.ilico cande puella peperit:qua a me acceperat fine obftetricis ? Opcra:ö tfine* doloribus icé ut aliæ pdriût quæ malû querûtfibi. ) Nam amatoré aiebat effe peregrinû fibi:fufpitionc eius rei.
(Facere gratiarid duæ nos folæ fcimus.ego quæ illi dedi:amp; ilia quæ ^^ ^,A me accepic:præter nos quidc hæc fie res gefta cft.fi qd ufus uencric
*11Meminiffe ego hanc rem nos uolo. ego abeo domum. Prologus. Auxilium.
Trunqjhæc.amp; multiloqua amp;nbsp;multibiba é anus:farinenix reliqt Deo 5 loqueret lociura ,pperauit de puella: jploqui fuppónc. Quod fi tacuiffî.tamen ego crâ dicturus deus q pocerâ planius Nam mihi auxilio eft nomc:nûc opera dare:ut ego argumentum Hoc uobis plane perputem.fuere fityoni iamdiu dionyfia. Mercator uenit hue ad ludos Icmnius.ifq? hic eópreffit â nbsp;nbsp;â '⢠â
Virgine adulcfccntulus uinuelentus multa nolt;fte inula Is ubi mala re fcic fe meruiffe ilico pedibus perfugium peperit.
Is lennid aufugic.ubi habitabacud ilia quam coprefferat Decumo poft menfe exarmo hic peperit filiatquonia red eius fadfi Nefeit qui feiettpaternd ferud fui participât confilii. Dat eâ puellam ci feruo exponendam ad necem.
: nbsp;nbsp;nbsp;Is ca proiecit.hæc puellam fuftulit:ille clam obferuauit fernus
Quo aut quas in aedis haec puellam deferat:ut eapfe uos audiftis, Confiterieridat cam puella meretrici melenidi:eaque Educauic earn fibi pro filia bene:ac pudice:tum illic aurem Lemnius propinquam uxorem duxit cognatam fuam.
-ocr page 164-El diem fuiim obiit:faAa morigera eft uiro poftg iiïe uxori lufta fccic.ilico hu c commigrauinduxit uxorem hue fibi. Eimdem:quam olim uirgincm hic comprefferaqöd cam Cognofcic efle quam comprcfTerat.illa illi dicic.
Eius fe ex iniuria peperifTe gnatamut^ cam fc feruo dico. Dedifle exponendamulle extemplo feruolum iuber illum Eundem profequi fi qua queat reperire quae fuftulcrit. Ei rei nunc fuam operam uf^ feruus dat ii poiTier Meretricem illam inucnire:quam olim collerc:quum ipfc Exponebat cx infidiis uidcrat;nunc quod reliquum. Reflat uolo perfoluerc:ut expugnatur nomen:nc quid Debcam.adulefcens hic cft fityonnei uiuic patert Is amore proiedliciam illam deperit.
Quae dudum flens hinc abiit ad matrem fuam:amp; illa Hunc ccntra:qui efl amor fuauiirimus.ut funt humana Nihil efl perpetuum datum.pater adulefcenci
Dare uulc uxorem.hoc ubi
Mater refeiuituufTie accerii ad eam domum. Haec res gefta fic cfl:benc ualcte C tuincite, Virtute ucra:quod fcciftis antihac, Seruate uodros fociostucteres amp;nbsp;nonos.
Augete auxilia ueflris uidlis legionibus:perdite perduelles. Parite laudem.fii lauream:^ uobis uicli peni poenas fufferant Alcefimarchus. Adol. Mclenis .Lena.
AI,- c Redô ego amorem primu apud homles carnificina comentia Hac ego de me conieduram domi facio :ni foras quxram. Qui omnes homines fupo.atqj atideo cruciabilirauba animi. amp;Iaftor:crucior:agitor:ftimulor;uerfor in amoris rota mifer.
[Examinor:feror differor:diilrahor:deripior:ita nullam mentem
! Animi habeo, ubi fum.ibi no fum:ubi no fumibi efl animus.
^ita mihi omnia igenia funtxqd ' lubettno lubec ia id cotinuo. ^Ita me amor lapfum animi ludificat:fugat.agic.appetit.' fRaptat :rctinct iadlat.largit.quod dat no dar.deludic. Modo quod fuafic diffuafir.quod difTuafittid oflcntat: Maritumis moribus mecu cxpetif:ica meum frangit amantem Animummeqj nifi quia mifer ne eo pefTum.mihi ulla abdi Perdito perniciesiita pater apud uiUa detinuit me hos dies fex.
£ Ruri continuos.neqj licitum interea e meam amicam uiferc.
quot; Efl ne hoc miferum memoratu?Mc.eo facctus;quia tibi /â ^Alii e fponfa locuples lenia habeas.neque nos faefliene tanta Qii-^^f* tudumus ne^ opes noflrxtam fune uahdæ qtux*
-ocr page 165-Veruntamen hand metuo ne iufiuiandum noflrum quifquam Culpitecuum iam fi quid tibi dolebit:fcies qua deleat gratia ;
AI. Di me perdant. Me, quodcunquc optes tibi uelfm contingere.
Al. Si illam uxorem duxero mihi unq quam defpondit pater.
Me. Et me fi unq tibi uxorem filiam dederomeam
AI. Periurare me patiereIMe.atque aliquanto facilius.
Quam me mcamque rem perirc:amp; ludificare filiam.
Abi quxrcre ubi tuo iurando facis fit fubfidii.hic apud nos iam Alchelimarche confregifti tefferam. Al.facc femel periculum
M nbsp;sepe fecitquod facium quaeror.Al.rcddc mihi illam.Me.iter nonam
Rem uerbu ufurpabo uetus;qucd dedi datu no ucllem qd reliquum Eli non dabo.Al.non remiiTura es mihi illam ? Me.pro me refponfx' Tfbi. Al.non remittes? Mc.fcis iamdudum omnem meam fententiam
AI. Satin iftuc ribi in corde certum élMc.quin ego cómentor quidem Non edepol iflaec tua diefta nunc in auris recipio.
Al. Non?hem quid agis ? Me.igitur animûiduortitc: iâ ut qd* agas feias... Atira me di deaeque fupcri:atqueinferi:K medioxnmuitaqî me luno regfna;amp; iouis fupremi filia.utaq? mefaturnust Eius ecado parerutaqj ops opulenta illius auia.
Al. Immo mater qdé:M.iuno filiitôd faturnus patruus é fumus iuppiter
Al. Tu melenis propter te hxc pecco. Me. perge dicere.
Al, Anquot;nc ut etiam quid confuitura fis feiam?M,pge eloquio remittam.
Definitum eft.Al.enimuero ita me iuppiterutaque me iuno;6t Saturnus ira:quid dicam nefcio.iâ Icio.immomulier aùdi:meam Vt fcias fententiim.di me omnes magni:minutiqjtamp; pacellearii Faxint ne ego uiuus dem fauium fileniotnifi egotte
Tuamque f liam:mequc hodie obtruncaucro.podéa autem
Cum primo luci eras nifi ambo*orcidcro:amp; equidem hercle nifi
Perdam ce tertiotomnis efflixero:mfi tu illam remittis ad me r Æ â ^-Dixi.-qux uolui;uale.Me.abiit intro iratus:quid ego nunc agarni
Si redierit illa ad hunctibidem loci res cric:ubi odium occeperit: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.â¢
Illam extrudet quum hanc uxorem lemniam ducet domum.^ Sed tamen ibo amp;nbsp;perfequarumans ne quid faciat cauto opus ell. Podremo quando arqua lege pauperi cum diuite non leget, perdam Operam potius:q carebo filia:fed quis hic cd qui retda platea Curfum hic contendit fuumiSd illud pxuco;6i hoc formido
' Ita tota fum mifera in metu Lampadifeus.
Num fedarus fum clamore per uias miferrimam habut
Vt iliace hodie quot modis moderarrix*fuir?
Atque imemorabilisfquot illi blanditias Ãqd illi^mifi bonifquot
-ocr page 166-Adinoi.ll fabricasîquot faîadis in quxftionc uix cxculpfi ue Diceret: quii ei promifi modiolum uini dare.
Phanolhata.Melenis, LampadifcuSi
Pb. a nbsp;nbsp;nbsp;Vdire uoccm uifa fum ante «dis modo mei lampadifci ferui
La. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Non farda es hera:red;e audiuifti.Ph.quid agis hfnciLa.qd
Giudeas.Ph.qJ id éiLa.hic exhifce ædibo paulo pria uidi exeûté Mulierem.Ph.illam quæmeam gnatam furtulerat?Lauem tenes* Pb. Quid poftca ÃLa.dico ci quo padlo eâ ab hippodromo uiderim Herilem filiam noftram fuftollerem.Ph.extimuit tuiUalM.ia horret Corpus:cor falit:na mihi ab hippodromo memini ad ferri paruulam Puellamteamcp me mihi fupponcre.Ph.age perge quæfo.animus Audire expetitut res gcfta fit.La.ut audire non queas Pergo illa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;didas illaec te anus
fortu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feras uocac.
Na illaec tibi nutrix e:mcmatrem ccfcas.ego te reduco:^ uoco Ad diuicias ubi tu locercin luculentam familiam:unde tibi talenta Magna uiginti parer dec dotis:non enim hinc ubi ex tufco modo Tute tibi indigne dotem quaeras corpore*
Ph. An amabo meretrix illa etiquae illa fuftulit?
La* Immo meretrix fuit.fed ut fit de ca re eloquar.iam
Perducebam illam ad me fuadela mea:anus ei amplexa eft genua Plorans.obfccrans non quot;deferat fe: earn fuam effe filiamjfeque cam PcpcrifTe fände ad iurabac mihiaftanc quam quaeris inquit. Ego amice meac dedi:quæ educaret eam pro filiola fua.
Et uiuit inquit.ubi ea eft inquam ex templo; Scruate di me obfeçro.Me.at me perditis
Ph* Quo illam dediftèc'cxquififtè oportuit.La.quæfiui:amp; dixit Meretrici meleniditMc.mcum elocutum e nomemincerii.
Li« Vbi elocuta ê.ego continuo anum interrogo ubi habitat inquam Duciac demonltra mihi.aueda eft inqt peregre hinc habitucum. Me. Obftipat aquulam.La.quo aueda eft eo fequemur.
Siccinc agis nugas .âperifti ne hcrclc hoc longe dediiti îftare ufque Adeo donec fe adiurat anus iam mihi monftrare.
Ph. Ahnon miflam oporcuic.Laiferuatur.fed illaec fe quandam Aiebat mulierem fuam bene uolente conuenire etiam prius cômune Qui cum id effet fibi ncgotium;amp;: feiomenturam.M.me indltauic. Et fuis ad meas miferias alias,faciam confciam:Ph.quid nunc Vis facere me?La.intro abi:atcp animo bono es uir tuus fi ueniet lube domi opperirier:ne quæftionem mihi fit:fi quid eum Ego ad anum recurro rurftim,Ph.lampadio cbfecro Cura.La.perfedum ego hoc dabo negotium,Ph.deos teq:
-ocr page 167-Spero:La.cofdcm ego uti abeas domum. Me.adulefcens Afîaattç audi.La.men multer uocas.Mc.te,
â La. Quid negotii eft?nam occupatus fum ampliter
Me. Quis iftic habitat.La.dephino dominus meus
Me. Nempe iftic eft.q alcelimarcho filiam fuam quot;defpondic
In diuiriis maximas.La.is ipfus eft.Me.eo tu quam uos Igitur filiam nunc quiritatis alteram iLa.ego dicam tibi Non ex uxore gnatam:uxoris filiam,Me.quid iftuc eft uerbiî La. Ex priore muliere nata ing meo hero eft ftlia. Me. certo modo Huiufq? locuta eft quaerere aiebas filia.La.huius ego quaero.
Me, Quo modo igit obfecro haec eft prior qux nupta nûc e. La.cöteris; Tu tua me oratione mulier quifquis es, Medioxuma quam duxit uxorem ex eam
Nata eft hic uirgo alcefimarcho quae datur:ea uxor die obiinfeis?
Me, Teneo iftuc finsîfed ego illud quiro cofragofum quo modo Prior pofterior iit.poderior fit prior.La.prius hanc copreTit. Quam uxorem duxit domu prius grauida Eidu etpriufq pepitTilia; Ea poftq peperit iuffic paruam proiici:ego eam proieci:alia mulier Suftulit ego infpevdaui:herus hac dixi poftubi ea nunc puellam
â Filia eius qriinus:gd nue fupina fufu id cælû cófpicis.Me.hci nec id, Iftuc qd pperabas nihil motor.nûc îcelIexi.La,diis hercle héo gratia. Nd ni icellexifTeStnunq credo amitteres .M.nûc mihi bonae neceffufl EfTe îgratis qq eé dolo ré paid eé îtelÃgomûc egom? potius hde inibo Gratia ab illis q iliace me Idicernbo dominatq; ad pntcs redducd fileîû Melenis.Alcefimarchus,Silenium.
Me, Em elocuta fum tibi omnem, fequere me mea filenium
r Vceo^ cuiim efte oportet te fis potius q mea.
Quinq in uica te carebo:animûego indicd tarnen
Vt illudipd tuam î rem bene côducat confulam. Nam hic crepundia infunt quibus cû te ilia olim ad me detulit Quae mihi dedit:parentes te ut cognofcant facilius.
Accipe hanc ciftellam halifeatagendu pulta illas fores.
Dic me orare ut aliquis itus prodeat.propera ocius;
Al. Recipe me ad te mors amicum amp;nbsp;beneuolum. Si.mater mea Perimus miferac.Al.utrum hac me feriam:an ableua lacus.
Me. Quid tibi eft ?fi alcefimarchum nô uides ferrum tenentem?
Ecquid agis ine me morarc.lumcn linque.Si.amabo accurrite. Ne fe iterimat,Al.o falute mea falus falubrior
Tu nunc fi ego uolodeu nolo.fola me ut uiuam facis
Me, Haud uoluifti iftuc facuerum facere. Al,nihil mecu tibi.
Mortuus tibi fum:hanc ut habeo certum eft non amittere.
-ocr page 168-Nun Herde iam ad mcadglurinandam totam decretum eft dare, Vbi eftis feruidocdudite ædis prfKiÃs ^repagulis, lbo.hinc ego tetulero.intra Iimen,Me,abüt abftuIit;
Mulierem ibo perfequamam illum intro ut haec ex me fciat Ladern fie poffum tranquillum facere ex irato mihi,
Seruus.Lampadifcus, Phanoftrata: Mulier;
, n Vllam ego me uidifte credo magis anum excruciabilem Quam iHxc eft quae dudu fafla eft mihitquacue inficias cat Sed eccam heram uideofed quid hoc é q gt;ciftella hic iacce. Cum crepundiis?nec qucnquam confpicor alium in uia, Faciundum eft puerile officium: conquinifcam ad ciftelam
» Quid agis lampadio?La.hæc ciftella nûnam hinc ab nobis domo eftî Nam hinc ab hoftio iacencem fuftuli,Ph,quid nunciasî Super anu?La.fedeftiorem in terram nullam eÃe alteram. Omnia inficiare ea quaedudum confeffa eft mihi.
Nam hercle ego illam anum irridere me ut linam fatius c,mihi, Quouis exitio interire'Ph,di obfecro uoftram fidem,
, Quid deos obfecras?Ph,feruate nos.La.quid c?Ph. crepundia Hec funt:quibufcum tu exculifti noftram filiolam ad necent,
⺠Sana ne es ? Ph.hacc funt profero perge hinc.La,hæc funt fi mihi. Alia mulier iftoc paddo dicat dicam effe ebriam
. Non ecaftor cafta memoro:nam obfecro unde haec gentium. Aut quis deus obierit hanc ante hoftium noerumiquali Dedica opera in tempore ipfo fpcs mihi findla fubuenic;
Halifca.Ancilla Lampadifcus.Phanoftrata, , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ifi quid mihi opes di dant difperii.neqp un auxiliu expera beo
Itacp petulantia mea me animi miferam h^tquae intergû men Ne ueniat male fbrmido:fi hera mea tam focordcm efte qld Qua ne ï maiba cedit atq i accepit hic an aedis ciftellambi ea fit.nefcio Nifi ut opinot loca haec circiter excidit mihi Mi homines.mi fpedatores facite mdicium fi quis uidic Si quis earn abftulerit;quifuc fuRuIerit;amp; utrum hac
An iliac iter infticerit,
infeidor quae hos rogem aut quae fatigem-.
Qui fcper malo muliebri fdc lubéces:né ueldigia fi q funt nofcitabo. Na n fi nemo hac praeteriit poftqîcro abii:ciftella hic iateret;qd hiel Periit opinorraftum eftdllicet me infelicem amp;nbsp;fceleftam.
Nulla eftuttÿ neqj ego fum ufq :perdita perdidit me. Sed pergam ut coepi camen quaeritabo,
Na amp;nbsp;itus paueo:6d foris formido;ita nunc utrobiq; metus me agitat. Illos homimis mifere mifereridlle nunc latus gfquis/ft illa g habet
-ocr page 169-Qux neq? ills illi gcg ufuift mihi effc pótjfed inemer moror quo hoc Halifca hoc agetad tera afpice.amp; dfpicc oculis îueHigcs alluce augura La: Hera.Ph.hem.La.tibi-Ph.quid cft^La.hæc dl.Ph.quis?
La. Quoi excidit dftellaâcerte cccum locus lignât ubi ca excidit apparet Hal. Sed his hac ut hac.focci uideo ueftigium in plu ucre.perfcquar'hac.
In hoc ia loco.cu altero cófiftit:hic meis turba hic oculis mó fc obierit Neqp prorfum iniit hacihic flent.hinc illuc exiit
Hic conciliu fuit:ad nos att net û onic?»c at fingulû uideo ueftigium Scd is hac abit.contemplabor;hinc hue üt.hic nufg abiit;
Adlam rem ago.quod periit:periit meum corium: ciftella;rcdeo intro Ph Sunt qui uolunt te conuencam.Ha.quis me reuocat;
Ph Bona focmina:amp; malus mafculus uolut te nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poftremo ille
Plus qui uocat feit quod uelit;g ego quæ uocor reucrtor.
Ecquem uidifti quaerere hic amabo in hac regione Cirtellam cum crepundiisiquam ego hic amifi mifcra,-Nam dudum ut accurrimus ad alcefimarchum.ne fe uita Intcrrimeret turn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;more excidifTe
Ciftcllam e mulier nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amufera parumper
Difperii mifera.quid ego hers mex dicam:quac me opere canto Scruare iuffit quis uos filenium patentes
Facilius poflèc nofcere;qux heraemcæ fuppofita é parua
Quam quaedam meretrix ci dedit.La.noftram haec rem fabulatur;
Hanc fcirc oportet filia tua ubi fic:figna ut dicit.
Nunc earn uolc fus matri 6tpatri quibus natas reddere ultro.
Ph Mi homo obfccro alias res geris:ego tibi res meas mando.
La. Illuc ago.atque iftic mihi cibus efl quod fabulare
Scd inter rem agendam iftam herae huic refpondi quod rogabat Nunc ad te redeo.fi quid eft opus die impera.^ tu
Quid quaeritabas.Hil.mi homo.amp; mea mulier uos faluto
Ph, Et nos te;fcd quid quaeritasIHa.uedigium hic requiro Qua aufugit quaedam.ncfcio quid id quidnam eft.
Ph. Alienum 6i memorem familiarem.
La Mala mens hera haec amp;nbsp;callida eft,Ph,ecaflor ira uidctur.
Imitatur nequam beftiam 6i damnificam,La.quidnam amabo Inuoluolum quae in pampini folio intortajmplicat fc
Itidem haec exorditur fibi intortam orationem.
Quid quiritas ? Ha.ciftellam hic mihi adulefcens cuolauic, La In cauearn. latam oportuit.Ha*non edepol præda magna La Mirum quin grex uenalium in ciftclla infuerit una, Ph. Sine dicat.La.fi dicat quidem.Ph.age loquere tu quid ibi infuerit ,⢠Ha, Crepundia una,La.eft quida homo qui illam ait fe fcirc ubi fit
-ocr page 170-Hl, At pol ille ad quanda muliere fi cam móflrec gratiam ineat, La. At Obi illi quidam uolc dari mercedem.Ha.at pol illa quaedam Qu E illam ciftcllam perdidit quoi dat negat effe quod det.
La. Ac enim ille quidam argentum expetit.
Ha. Ac pol illa quaedam mulier in nulla opera gratuita eft, La Quomodo loquelam tuam.tibi nunc prodens, confitemur. Cillellam habere.Ha.at uos falus ferualfittubiea nunc eftj Ph. Siluam eccam.fed ego rem meam magnam comfabulari Tecum uolo fociam:te mihi adopto ad meam Glutem, Ha. Quid illuc negocii ell.'aut quis es? Ph.ego fum illius mater. Quae haec gellicauif.Ha.hic intus ergo habitas, Ph. ariolare. Sed quaefo ambages mulier mittet atq ?hoc age; Eloquere unde hxc fune tibi cito crepundia.
La, Mea hxc herilis gellicauic non tua Ph.ne obloquere.La.taceo. Mulier perge dicere.ubi ea eftquae geflitauic.Ha.hic in proximo.
' Ph. Illic quidam cdepol mei uiri habitat gener.La.ne obloquere*ruifus Perge porro dicere quot annos nata dicitur.Ha. feptem decem, Ph. Mea ell.eas tu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;us annorum attulit
Quid qua nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iam quaero meam
At pof nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;funt quaero tertiam
Ph. Quod quaeritabamifiliam inueni meâ.Ha. acquû é p fidé qd' creditu ê. Ne bene meréri fit malo benignitas nollra:haec alunio é tua protecto Filia di reddirura é cibi cua^idi ea gratia domo pica é; caeteje ex ipG Obfecro exquiritote.ego ferua fum,Pb.aequum pollutas. Illius ego illam inceflb melle gratiam,Ha,fed illanc Cillellam te obfecro ut reddas mihi.
Ph; Quid fit lampadio.La.quod tuum ell.teneas tuum? Ph. At me huius miferet.La.fic faciundum cenfeo. Ph, Da cillellam.La,tu intro abi cum iliac fimul: Ph, Tibi aufculcabo.tene tu cillellam tibi;
Abeamus intro.fed quod nomen tuae dominae.Ha. mclenis.
Ph, Iprac:iam ego te fequar, DeImipho.Scnex,Lampadio,Scruus.
De, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vid hoc negocii ell quod omnes homines fabulatur p uiam
Mihi effe filiam inuentam,amp; lam padionem me in foro QuaefiuifTe aiunt,La.here unde is ? De,ex fenatu.La.gaudeo Tibi mea opera liberorum elfe amplius.De,amp; enim non placet. Nihil moror aliena mihi opera fieri pluris liberos. Sed quid illuc ell?La.propera ire intro ad affinem tuum Filiam tuam iam cognofces:intus ibidem uxor tua ell.
De; Abi cito.prxuorri hoc cerrunft rebus aliis omnibus.
-ocr page 171-Catcrua:*â* E cxpcdtecis fpedatores:dum illi hue ad uos exeant n Nemo exibittomnes intus confident negotium.
Vbi id cric faftum omameta ponent,poft id calici
Qui deliquit uapulabic:qul non deliquit bibet. Nunc quod ad uos fpetftatores reliquum reliquiturc More maiorum date plaufum poftrema in comoedia*'
Plauti Poetae dariff, Epidicus^
Argumentum.
Mit fiducinam filiam credens Cenex
Pcrfuafu ferui ;atque conductam* e Iterum pro amica ei fubiecic filii.
Dat herili argentum:eo fororem deftinat.' Impudens iuuenis comprefTae ac inditis. ⢠nbsp;nbsp;nbsp;*â'ni,
Cognofeit opera fibi Cenex os fublitum
Vtille amicam.hic querebat filiam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'i
Sed inuenta gnata fcruolum emiteie manu.J
Epidicus. TeCprio.Serui duo. *
Pp« Eus adoleCcens.Tc.qs ^perarem me prehendit pallio?
Ep» h nbsp;nbsp;nbsp;Famiharis.Te.fiteor.na odio es.nimiu familiariter
Ep. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Refpicc ucro Tefprio.Te.o epidicum ne ego ccnfpicor? '-
Ep. Certe oculis uteris.Tc.Cilue.Ep,dii dent quae uelis.
Venire Caluon gaudco.Te,quid caeterumfEp.efTe qd' affolec.
Cana tibi dabitur.Tc.Cpodeo.Ep.quid ? Te,meacceptu^ fi dabis.
Ep. Quid tu agis ut uelis?Te.exempIû adefte intcHigo.Ep.cuge Corpulentior uidcre atqj habitior.Te.hac gratia
Ep» Quam quide te iamdiu perdidide oportuit.
quot;Ce. Minus ia furtificus Cum qantehac .Ep.qd italT.qd ita rapio ,ppala Ep. Dii imortales infelicent:ut tu es gradibus grandibus.
Nam ut apud portu te coCpexi curriculo occepi Ccqui: Vix adipifeendi poteftas modo fuit.Te.Ccura es.Ep.Ccio. Te ede qdem homine militarem.Te.audaófcr quid uis dicito ^P* Qü^d agis?pcrpccuon ualuiftiJTc.uaric.Ep.qui uaric ualenr.
Caprigenu hominu nó placet mihi neep pacherinum genus. Tc. Quid cibi uis dicammifi quod cft?Ep.uc illa rcfpondeas probe.
Quid herilis nofter filius nalet? Te.pugilice atq? athletice. Ep. Voluptabilem mihi nuntiü tuo aduencu artuhfti.
Sed ubi eft is JTe.adueni Cimul.Ep.ubi is ergoT.nifi fi inuiduo.
Aut fun mellina atrulifti.Te.dii re perdant.Ep.tc uolo
1
-ocr page 172-Percôtarhoperam datopcra reditur tibi.Te.fus dicis.Ep.mc decer. â¢fc» I^ni tu autem nobis preturam geris iEp.quemÃ
Dices digniorem cAc hominem hodie thenis alterum fe. At unum a pretura tua epidicc abcft.Ep quidnam ?Te,fcies.
Lidores duo:duo uiminei falces uirgarum.Ep.uæ tibi.
Sed quid ais?Te.quid rogas?Ep.ubi arma f^nr Aratiphocli?
â¢fe. Pol illa ad hortes tranffugerunt.Ep.armane?Tc.arquc quidem cito lEp» Serione dicis tu?Tc.ferio inquam hortes hobent,
Ep. Aedepol facinus improbum.Tc.at iam ance allii fecerunt idem*
Erit illi illa res honori.Ep.quiiTe.quia antea aliis fuit.
Mulciber credo arma fecit quæ habuit ftratiphöcles, Tranfuolaucrunt ad hoftcs.Ep.tum ille pro gnarus tethi» Sine perdanalia apportabunt ncrei filiae.
Id modo uidendum c ut materies fuppetat fcutariis:
Si in fingulis ftipendus is ad hoftis exuuias dabic. Te, Superfede illis rebus iam.Ep.tu ipfc ubi lubet finem fece. Te» Deiîlle pcrcunélarier.Ep.loquere ubi ipfc é ftratiphöcles.
Eft caufi qua cauli fîmul mccuin ire ucrituft.Ep.quidnam id eft? Tc» Patrem uiderc fcnem non uolc etiam nunc.Ep.qpropter?Tc.tu feies;
Qiu i forma lepida amp;nbsp;liberali capriuam adolefcer tulam
De praeda mcrcatuft.Ep.quid ego ex te audio?Tc.hoc qd' fabuler: gp. Cur cam cmitfTc.animi caula.Ep.quor illic homo
Animos habet?nam ccrco priufq hinc ad legionem abiit domo.
Ipfc mandauic mihi ad lenonem ut fidicina quam amabat Emeretur fibi.id ei imperatum reddidi. Te.ut cunque In alto ucntus é epidicc ex imo uduuortit.Ep.uc mifero mihi. Male perdidit mc;Te;quid iftuc?quidnam,e?Ep.quid?iftanc Quam emit, quanti eam cmitJTe.uili.Ep.haud
Iftuc te rogo.Te.quid igirur?Ep.quot minis?
Tc» Totiquacraginta minis.Ep.id adeo argcntum.Tc.ab danifta.â
Apud chebus,Ep.fumpfti focnorc-Tc.indies minafqj argenti.
Singulas nummis Ep.papae.Te.amp;is danifta aduenit
Vna cum co qui argenrum petit Ep.dii immortalis ut ego
Interii bafilice.Tc.quid iam aut quid eft
Epidiec.Ep.perdidif mc.Te.quis?Ep.iIle qui perdidit armat
Tc» Nam quid ica?Ep.quia quottidie ipfe ad me ab legione epiftolas;' Mittcbac.fcd taceam optumum e.plus feirefatius é quam loqui Seruum hominem.ea fapiencia c.Te.nefcioedepol quid tu Trepidas epidicc,ita uoltu ruum uideor uidere comcruiftc Hinc mcabfence in tealiquid mali.Ep.potim ut molcftus ne fis?
fe. Ab co.Ep.afta abire nue non finam. Tc.gdnunc mc retinesi
-ocr page 173-Ep. Amie ne idamtqoâ emit de præda.Te:rogas? deperi Ep, Degitur coriu de tergo meo.Te;pIus te amat:g te ung amaufti Ep. Lippirer te perduit,Te.mittc nue ûm: na iUe me uetuit dotnun»
Venire ad cheribolû iuffit hue in ^ximum . ibi manereiuffit
Eo uenturus eft ipft.Ep.quid ita/Te.dica quia patrem
Prius fe couenire no uoltmeq? cófpicari q id argentum
Quod debet pro ilia dinumerauerit.Ep.tu edepol re cs turbuletus TeZ Mitte me ut ea nue iam.Ep.hacccine ubi fcibit fenex pupis
Pereuda eft probe.Te.qd iftuc ad me attinet quo tu itercas modoî Ep. Quia perire folus nolo ,te cupio perire mecû bencuolcs cû bnuolétc# Tc. Abi in malâ rem maxima a me cû iftac conditione.
Ep. I lane fi gd Fedinas magis.Te.nung homine qucng côueni unde
Abierim lubêtius.Ep.ilIic hic abüt.folus cs.nûc quomô me expeditu ' Ex impedito faciam Icôfiliû placer ego mifer perpuli meis dolis
Scné:ut cenfcret fua n fefe emere filiam.is fuo filio fidicinam
Emit.qua ipfe am3t:quam abiens mandauit mihi.
Sibi nûc alteram ab legione adduxit animi caufa coriu pdidi.
Na ubi fenex fenferie fibi data elfe uerba uirgis dorfum defpoliôC maà ' nbsp;nbsp;At.n.tûc praecane:nihil eft iftuc plane hoc corruptûft caput».
Neg homo es epidice qui libidoft male loqui
Quia cute deferis:gd faciam?mcn tu rogas1
Tu quidem anteqae aliis folebas dare cófilia mutua.
Quid /aliqua reperiundum eft.fed ego celfo ire obulam.
Adolefcenti.ut quid negotii lit fiam /atq: ipfe illic cft.triftû eft.
Cû chcribolo Incedit rcquali fuo:huc concedam;
Orationem unde hope placide pcrfcquar.
StrariphocIcs.Chacriboltis adoIefceus.Epidicus.
Se. Em tibi fum elocutus omnechæribolc arq? ad modû moepe r nbsp;nbsp;nbsp;Moerorü:atqjamorum:fummam ediftaui tibi.
Ch. Praeter state amp;nbsp;airtute ftultus es ftratlphocles.id me pudet tcî Quia captiuâ genere prognata bono in præda es mercatus/gs erit Vitio qui id no uortat tibl.St.g iuident omnesunimicos mihi Idoc fatfto rependae pudiciciæ nunq nec uim nec uitiû attuli.
Ch. la iftoc probior es modo quidem animo cû in amore téperes.
St* Nihil agit g diffidente uerbis conlôlatur fuisns eft amicus g in re Dubia te luuat.ubi re eft opus. Ch.gd tibi me uis facere/
St, Argctl dare quadraginta minastqdquot; daniftx daturtunde ego Illud fumpfi fbenorc,Ch,fi hercle haberem
St, Na quid te igitur retulit te bencfitiû elfe orationc.fi ad rem Auxiliû emortuum eft/Ch.quln cdepol egomec amorc, Diffcror;dcfatigor,St.malim iftiufmodi mihi amicos
2 a
-ocr page 174-Furno mcrfos.q foro fed opera epidicf nec me emere pcio prfofo ucli Quen quid * ego hominem irrigatum plagis pirtori dabonifi hodie Prias comparafTit mihi quacraginta miuas q argenti faero Elocutus ei podrema fyllabam.Ep.falu i res é bene promiccc, Spero femabit id fine m eo fûptu.paeæ iam funt fcapulis fymbolæ» Aggrediar hominem adueniécem pegre.hemm fuum ftratiphoclem* Salua impartit falutem fcruus epidicus.St.ubi is eflîEp.adeib Saluum te gaudeo huc adaenide.St,tam tibi illuc eredo qmihi ^p, Benene ufq j ualuillilSc.a morbo ualuijab animo aeger fui. ^p* Qu^'^ ^â^ **gt;® attinuittego curaui:qd' mandalli mihi a petrarum cd.
Emptad ancillatqd tu te ad me litteras milTicuIabas»
jjf, Perdi-lidi omnem operam.Ep-nam qui perdidiISt.quia meo neqj Cara c cordi neque placet . Ep.quid retulit mihi tacopere te mandare Et mittere ad me cpidolasiSt.iUam amabam oli:nunc iam alia cura Impendet pedori.Ep.herde miferum é ingratum ede hominem Id qd* faci « bene:ego qd bene fcei malefici.quia amor murauit loeu â¢c; Defipiebam mentis quii illas fcriptasâ¢mittebam tibi .Ep.mé piaculare Oportet fieri obdulticiam tuam ut meum tergum duliiciæ tuæ. Subdas fuccidaneumfCh.quid illic ucrba facimus Ihuic homini* Opus ed quadraginta minis celeriter aalidis danillx qs refeluas Er cito,Ep,dic modo unde aufferre me uis;a quo trapezita petoi
5c, Vnde liber.nam ni ante folis occafum Meam domum ne imbitas:tu te in pridinum
Ep» Facile tu idue fine periculo amp;nbsp;cura corde libero fabulare ioui. Tergo no!Iro:fed mihi dolet quu ego uabulo.St.qd tu nuc^patierim Vc ego me interimam.Ep.ne feceris.ego idue accedam. Periculum potius atque audaeiam.Sr.nunc places:nunc Ego te laudo.Ep.patiar ego idue quod lubet.â¢
Sï» Quid de illa fiet fidicina igitur.Ep.aliqua reperibitur Aliqua ope exoluam:cxcricabor aliqua.St.plenus eofi!ii es; 'Noui ego te.Ep.euboicus miles locuples mulco auro potens. Qui tibi empta ede fcibit:atq jhac addudd alteram, Continuo te orabit ultro ut illa tranfmittas fibi:fed ubi illa ed Quam tu adduxidi tccumlSt.ia faxo hic erit. Ch.qd hic nunc Agimus?St.eamus intro ad te ut hunc hodie diem Luculcte habeamus. Ep.ite intro .ego de re argentaria Iam fenatu côuocabo in corde cûfiliarium.cui potidimum Indicatur bellum unde argentum auferam, epidice uidc Quid agas:ita res fubito hæc obiedad tibi no enim nue tibi Dormicandum:nec^ codandi copia c tibi adeunda é fenem Oppugnare certu ed confUium abi inrro ar^ adolefcenti
-ocr page 175-Die iâ noflro herili filio ne hic foras âbuler.neue ufq feni obuiâ uêùt; Apocides.Periphanes.Senex duo.
Ap. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lenq; homines:quû nihil refert;pudet:ubi pudédû eft
Vbi eos deferre pudor.quû ufus ê ut pudeat:is adeo tu es qui Des qd* pudendu fiet:gcnere nata bono;paupere domum Ducere uxore;prefertim ea qua ex tibi comemores Hanc qux domi cft familia prognata,Per.reuereor filium.
Ap. At pol ego te credidi uxore quam tu extulifti pudore excqui. Cuiustquotiens fepulchru uides ficrificas ilico horco hoftias Neqjadeo iniuria;quia licitu eft ea tibi uiuendo uicere
Per. âO hercules ego fui:duiUa mecu fuit: neque fexta aerumna« Acerbior herculi;q illa mihi obiccftaft.Ap.pulchra Edepol dos pecuniaft.Pcr.quac quide poIno maritataft.
Epidicus .Seruus.Apocides.Periphanes.
Epi» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tat tacete ;hece aiu? bond liqdo exeo foras aufpicô.aui fînifter,
a Acutu culrÃi habeo;fenis q exeteré marfupiû.fed eccum
Ipfum ante redis cófpicor apccidæ.qualis uolo uctulos duos hm cgo me côuortaî hiridinem.atque co^exugebo fangumé fenati Qui columen ducht.Ap.continuo ut maritus fiat.Pe.Iaudo Cofilin tuû;nâ ego illû audiui iunioré haerere ap nefcio g fidicinam Id ego exerutior.Ep.di hercle omnes me adiuuât;augêc;amant, Ipfi quidé hi mihi dant uiâ quo padoab fe argentum auferam Age nûc ram orna te epidicc:amp; palliolû î collu côiice arqjadfimulato Quifi p urbé cota homine quæfieris;age fi gd agis.di îmortales une Conueniâ domi periphané.per omné urbé que fum defcfus quaerere. Per medicîas;tôftrinas;î gymnafio.atq; î foro;p mytropolia;amp; laîcans Circunq; argétarias;rogicâdo fum raucus fadus;pene î curfu côcidi Ap. Epidice .Ep.cpidicû quis eft qui rcuocat.Pe.ego fum periphancs; Ap. Et ego apocides fum,Ep.amp; ego gdé fum epidicus.fed here optua.
Vos uideo amaboaduenire oportunitate.Pe.quid reift?
Ap. Mane.finc rcfpiré quæfo.Pe.îmo aquiefce.Ep.animo maleft Recipiâ anhelitu.Ap.clemcnter requiefee; Ep. animniduortite. A legione omnes remiffi fune domû thebis.Ap.fic fidum
Ep. Ego ita fadû effe dico. Per.fein tu iftuciEp.feio.
^^''â Qui tu feis ? Ep.quia ego ire uidi milites plenis uiis Arma referunt amp;nbsp;iumenta ducunt.Pe.nimis fadum benet Tu caprinorum quid ducunt fecum.Ep.pueros uirgincs: Binos sternos:alius qpifq? fit concurfus per nias: Filios fuos quifq uifit. Pe.hercle rem geftam bene;
Ep. Tumererricu numerus tantus.quantus in urbe omni fuit.
Obuiâ ornata: occurebât fuis quæq; amatoribus eos captabat;id
-ocr page 176-A leo qui mixtânc ammuidoorterin plcrxq? hae fab ucflimcds . fecu i Hébic retia quû ad portam ucnio.atq; ego illam iUi uidco pftolarier
Et cum ea tibicin ac ibant quattuor.Pe.quicû epidice?â
gp. Cam illa quam tuus gnatus annos multos deamat, deperit
Vbi fidenqj:remcp:feque teque properat perdere.
Ea praeflolabatur illum apud porta. Pe.uiden ueneficam?
gp. Sed ueftita aurata ornamenta;ut lepide ut concinneiut noue nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»
pe. quid erat indutatan regillam induculam:an mendiculam.
gp. Impluuiatam.ut iftaec facimus ueÃimentis nomina' Vtimpluuiuindudra erat.Per.quid iftuc mirabileft?
Quafi non fundis ex ornatae multae incendat per uias« At tributus cu îperarus eft.negant pendi poteffe.
Illis quibus tributus moior penditur pendi poteft.-
Quid iÃeae quae ueÃi cotannis nomina inucniunt nouat Tunicam rallam: tunicam fpiflà mdinteolum cacficium.
Indufiacam:patagiatam:caltulam;aut croculam
Supparumuut fubminiam: ricam bafilicumiaut exoticum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;[
Cymacilc;auc plumatile:cerinum auc gerinum.gerere maximae
, Cani quoque etiam ademptuà nomé.Ãp.quüPer.uoeât laconum Hcc uocabula aueÃiones.fubigunnut faciant uiri.
Pe. Quin tu ut occaepiÃi Ioquere.Ep*occepcre aliae mulieres Duae poà me fie fabulari inter fele:ego abfceà i folens Paulum ab illis diÃimulabam me ha^ fermoni operam dare. Nec fatis exaudiebammee fermonis filebar tarnen.
Qua: loquerentur.per.id lubido c feire Ep.ibi illate altera 'â Dixit illi:qui cum ipfa ibat.per.quid iEp.race ergo ut audias.
Poà qillam funt côfpicaræiq tuus gnarus deperitig faille Et g fortunate euenitulli obfecro mulieri liberae.
Quam uulc amator quifnam is éinqt alceraulli ibi nominat.
Stratiphoclé pcriphanac filium.per.perii hcrcle.gd ego ex te audio.
Ep. Hoc qd* aÃü.egomet poà ibi illas audiui loqui.coepi rurfum Vorfum ad illas pauxilatim accedere.quafi retruderet hominem. Me uis inuitum.pcr.intellego.Ep.ibi illa interogauit illam Qui fcis?qui id dixi tibi.âquin hodie allatae fût tabcllæ ad cam AÃrariphoccle eû argentum fûpfiffe apud thebas ab daniÃa Focnore.id paratum amp;nbsp;fefe ob earn rem id ferre.per.cgo occidi.
Ep. Haec aiebat fie audiuiffe fe abs fc.arq; cpiÃola.pcr,gd ego facia nûcî Cófilium a te expereffo a porides reperiamus aligd callidi Códucibilis côfilii nam ille quod aut iam hi c adeiit credo hercle. Aut iam adeÃ:Ep.fi aequû fier me plus fà pere g uos;dederim. yobis conliliû catum quod laudetis.-ut ego opinor uterqj
-ocr page 177-Pc. Ergo ubi id cd epidice? Ep atep ad cam rem códucibilc»
Ap. Quid idue dubitas dicercÃp.uos priores eé o^:ôd nos poderia dicere ⢠* Quod plus fapicis. Ap.eia uero age dic.Ep. at deridebitis:
Ap. Nó edepol faciemus.Ep.ïmo:fi placebit utitor côfilium
Si no placebit.repcritotc redius.mihi idic nec feritur.
Nee metitur.nià ea quae tu uis uoIo.Per.gratia beo fac pticipesânos
Ep. Nunc occafiod faciudi priufg in urbé aduenit.
Sicut eras hic aderic.hodie no uenerit.Per.q feis.âEp.feio;
Ep. Quia mihi alius dixit g illinc ucnir.manc hic hcû adfore
Quin tu eloquere gd faciemus.Ep.fic faciundû cenfeo«
Quafi tu cupias liberare fidicina animi gratia.
Quafi quae ames uehementer tu illam,Per.quaad ruidae refert!
Ep. Vcemm prædines argento priufg ueniat filius:at($ ut caje in Libertacé dicas emere.Per.inrelligo.Ep.ubi cric empta Vc aliquo ex urbe amoueas:nifi quid tua fecus fententia eft..
Pc. Immo dode.Ep.qd tu autemapÅcideslAp.quid ego ( lâ nifi te cômuentû nimis aduce intelligo.Ep.iam igitur Amota ei erit omnis cöfultario nuptiaÃitnc grauetur qd' udis.
Ap» Vi fapis.ôd placet.fû tu igitur calide quicgd aedus age. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.i
Pe » Rem hercle loqucte,Ep,amp;repperi hxc te qui abfcedat fufpicio
Pr» Sine fcire. Ep.fcibis audi.Ap.fapit hic plcno pecdore.
Ep. Opus ed homine q illo argentri deferat pro fidicina;
Na rello nóæque opus facdod.Per;gd iam.Ep.nc te céfea Filii caufa facere.Per.doOe.Ep.quo illü ab ilia prohibeas. Ne qua ob earn fufpicioné difficultas eucniat.
Pe. Que homine inueniemus ad cam ré utilem.âAp.hic cric optimus Hic poterit cancre rede iura g amp;nbsp;leges tenet.
Pe. Epidice habeas gratiâ.Ep*fcd ego iftuc faciam feduloi Ego illü cóucniim.atq; adduci hue ad te quoiaft fidicina Ap. Illanæ?Ep.at(^ argentû ego cû hoc feram.Per.quâti emi poteft.
Maxime.Ep.ad quadraginta fortade eâ pofTc emi minimo minas Ve^i fi plus dederis referam.nihil in ea re captioft.
Atqj id no dccetioccupatu tibi erit argentû dies . Per.quidum! .
Ep. Quia.n.muhere illa alius adolefcens deperit auro opulétus. !
I Magnus miles rhodius.raptor hoftiû gloriofus.hic emet illa de te.
' Et dabit au^.iubeasttace modo.eft lucrum hic tibi amplum
Pc. Deos guide oro.Ep.impetra.Ap.gn tu is intro:atq5 hue: Argétum jpmisJego uifam ad forum.epidice co ucni.
Ep. Ne habeas prius q ego ad te uencro . Ap.ufque opperiar, Pc. Sequere tu intro.Ep.i,numera :nihil ego tcmoror, Epidicus.
I 4*
-ocr page 178-Vllum eTe opinor agrum in agro athico eq? feracem
n Quam hic é noder periph3ncs:quin ex occlufourq? ebfignato;
Atcp armario decutio argenti rancum:quantum mihi lubett Quod pol ego metuo fi fcncx refeiuerie nequot;ulmos paraficos Faciat arep ufque attondeat.fed me una turbat rcs:ratioq? Apoccidi quam offendam fidicinam aliquam condudiciam Atq? id quoque habeo.mane meiulfir fenex conducere ailquam Fidicinam fibi huc domum, dû rem diuinam faceret.canrarec libi Ea conducetur:atque ei praernoffrabitur quo pado fiat fubdola Aduerfus fenem.ibo intro.argencum accipiam abdanofo fene.
Stratophocles.Cheribolus
St. e Xpedando exedor mifer.arque exeteror quo modo mihi Epidici blanda dida eueniat nimis diu maceror, Sic ne quid:ncc ne fit feire cupio.Ch.per illam tibi copiam. Copiam parare aliam licet:fciui equidem in principio ilico Nullam tibi efle iu illo copiam.St.interii hercle ego»
Ch. Ab furde facis.qui angas te animi.St.li hercle ego illum femel Prehendero.nunq irridere nos illu inultum linam feruu hominem-Ch. Quid illum ferre uis:qui tibi:qui Ii diuitia edomi maximae fune Nomum his nullum hobcs:ncc fodali tuo inte copiaft.
Sti Si harde habeam pollicear lubenstueru aliquid aliqua aliquo modo. Alicunde ab aliquibus aliqua tibi fpes e fore mecum fortunam.
Ve tibi muricidae homo.Ch.qui tibi lubet mihi male loqui.
St. Quippe tu mihi aliquid aliquo modo:alicude ab aliquibus blatis. Quod nufquift:neque ego id^immitto in aures meas./ Nec mihi plus adiumenra des.q ille qui nunq etiam natud.
Epidicus.Stratiphocles.Chwibolus.Adolefens, f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ecifli officium iam tuum.memeum nue ficere oportet
Per hanc curam quieto tibi licet efle hoc quidim iam perit. Nifi quid tibi huic in fpem referas oppido hoc politum cff.
Crede modo mihi fic ego ago ,fic egere noftiiproh di immortales Mihi hunc dle dediffis luculencmut facilem:atq? ipecrabilem.
Sed ego hinc migrare ceifuut importem in coloniam hunc Hunc aufpicio corneitum mihiiceffiquum ffo.fed quid hoc? Ante aedis duos fodiles herd;öd chcrib;lum cófpicor:qd hic agnisi Accipe hoc fis.St.quantum hic ineff?Ep.quantum fac eft.
Et plus faris luperfic.decem minis plus attulit:q tu danillæ debes. Dum cibi egi placeam:atque obfequar meû tergum floccifacio.
St. Nam quid irai Ep.quiq ego tuum pattern ficiam paréticidam. ^^- QB**^ iftuc éucrbi ? Ep.nihil motor uecera amp;nbsp;uulgata uerba.
Paratum duefareut ego follitum duditaboinam leno omne
-ocr page 179-Argentum abilalit pro fidicina cgo'refoluî manibus his Diuumeraui pacer fuam nacam quam eile credidit.â Nunc iterum ut fallatur pater:ribiq? auxiliu apparetur îueniam Ita fuafi fciMtq? hac habui oratione:ut quû reddifles ne tibi eius copia Elfec.St.euge eia ia domift pelia.teneo.Ep.nuc adorem Dedi mihi ad hanc ré apoecidem.is apud^oru manet me Quafi qua: amaret caucat.haud maleJaipfc cautor captus eft Ipie in meo collo tuus pacer crumina collocauit.is adornat ueiés. Domi ex replo ut maritus fias.St.uno perfuadebit modo fi illam Quaeaddnda ed rnecu mihi adépfic horcus.Ep.nûc ego hanc Aitutiâ îfticui.deueniâ ad lenoné domû egomet folus eu ego docebo Si quidé ad eû ueuiâ ut fibi ede datu argétû dicat ^ fidicîa argéti Minas fe habere quinquaginta.qppe ego qui nudiufeertius Meis mâibusdinumeraui p illa tua amica,q pater fua filia cé recur. Ibi leno capuc fuu fcelerard iprudens alligauit.quafi pro illa Argencû acceperit,qua: tecum nunc eft addudn. Ch,uorfuiior Es qua rota figuIaris.Ep.ego parabo aliquam fidicinam Nûmo conduda qua: fit:quæ fe empta fimulet,qux fenes duo Dodj Iudificetur,ea ducet finiul apoecides ad tuft patré ut parate Earn p meditata meis dolis:aftutiifqj onufta^mmitta.fedmimis Lûgû loquor,diu me eftis demorari,hæc feins iâmt futura fint.abeoi ^ââ¢â1 Ecne ambulabo.Ch. nimis dodus ille ad malefaciendum, ^ââ 'âMe quidc certo feruauit confiliis fuis, Ch,abeamus itro hic ad me* ^^ ACq; aliquanto lubentius q abs te fum egreffus intus
Virtute;atque aufpicio epidici eû praeda in caftra redeo, Periphanes, Apocides Senes duo,'' *^'^â Onoris caufa modo holes æquû fuit fibi habere fpeculû ,ubi os Contcplarcnc fuû.fi id q perfpicere poftent cor fapientiæ. Igitur perfpicere ut poftint cordis copiambi id infpexiftenc Cogitarent poftea uitam ut uixiftènt olim in adolefccnria, j Vel quafi egomer:qui dû filii caufa coeperam Ego me excrutiare animi quafi qd filius
Meus deliquiffet mederga:aut quafi non plurimum Melefada mea effent felida inadolefeentia
Profedo deliramus interdum fenes.fuit códucibile hoc qdé mea fnïa Sed meus fodalis it cû praeda apoecidcs:uenire faluû mercatorem Gaudeo,qd fit?Ap,di deaeque toadiuuât.res profpere,omne placet Quorn omni omnes fuppccûc res jjfperae.à tu hac iubes îtro abduci Heus foras exite hue aliqs'duce iftam îtro muliere côcludi uoloî AtqueaudiniAp.qd uis ? Pe,cauefis cum filia mea. Copulari hâc;neque cófpicere.iam tenes in aediculam iftæc feorfum
-ocr page 180-D/uorcunf mores uirgfni longe ac lupe.Mpidodîe amp;nbsp;fapienter Dicis non nimis poteft pudicitiam qfquam fuæ fcruare filix. Edepol ne illam gnaro tuo fumus primercati.
Pc. Quid iam ? Ap.quia dixit mihi iâdudum fc alius mû uidifTe hic filim Pc. Hinc cdepol rem apparabat.Ap.plane hercle hoc quidem cd.
Næ tu hés feruô graphicû amp;nbsp;qri uis precii.Per.nô caruft auro contra AP. Vcille fidicinam fecit nefcirc elfe emptam t'bi illam redibundam Atqj hilaram hue adduxit fimuI.Pe.mirum hoc qdé potuit fieri.
Ap. Te pro filio fadurum dixit ré elfe diuinam domi.ego illic Meaût fic adfimulabam quafi ftolidum cü bardum me. faciebam^
Pc. Immo lla.dccet.Ap.rcs magna aîci apud forû agitur.ei uolo Ire aduocatus.Pe. atqj ubi erit ocium reuerterc.
Ad me cxccmpIo,Ap.continuo hic ero.Pe.nihil homini
Amicoft opportuno amicius,fine tuo labore qd* udis aclunflitamcn Ego fi adlegafTcm aliquem ad hoc negocium minus hominem doélû.minufqj ad hanc rem callidum.os fubliru effentaej
Me aleatis dentibus derideret filius merituITumo, Atque hacc Hultitiafttmeilli uitio uorterc:egomet qd' fadlitaui Qiiu milirabam:pugnis memorandis.meis cradicaba hiu?adolefcétiâ Aureis qn occeperam fed:quis hic é que hucadueîenté tonlpicor Sua qui undantem damid em quaffando facit.
Miles. Senex. Periphanes. Fidicina.
Mi. C Aue praeterbitas ullas ædis quin roges fenex hic ubi habitat Periphanes platenius.Pe.incertus fû caue ad me retulit pedé Adolefcés fi idûc hoîem que tu quaeritas tibi comolbafTo ecq Abs te inibo gratia? Mi.uirtutc belli armatus pro merui ut mihi Omnes mortalis deceit agere gratias.Pe.non repperifti Adolefcens tranquilli! locum ubi tuas uirtutes explices ut pofiulas. Na drenuiori cfterlor fi pdicat fuas pugnas ddllius ore fiut ferdidx Sed illum que quaeris perhiphané platenium ego fum fi quid uis.
Mh Nepe que in adodefentia memorant apud reges armis arte duellica Diuitias magnas adeptum ? Pe.immo fi audias meas pugnas. Fugias manibus demilTis domu.Mi.pol ego magis upu quaero Meas cui prædicé q illu g memore fuas.mihi.Pc. hic non é locus.qn Tu aliu quaeras cui centones fartias.Mi.animuaduorte ut quod ego Ad te ucnio reelligasimed amicam audiui ce elfe mercatu. Pe. arat nue Demu fcio ego huc qfit que dudû cpidicus mihi prædicauit militem. Adolefcésitall ut dicis cmi.Mi.uolo te uerbis pauculû fi tibi molellû Noll.Pc.non edepol fcio molellum no ell nifi dicis quid uelis.
Mi. Mihiillim uc tramiccas argentum accipias.habeas, Nam quid ego apud ce parem proloqui? ego illam hodie uolo
-ocr page 181-Facere libertam me^mihi cocubina quae fit.Pe.te abfoluam: Brcui argenti qufnquagna mihi illa empta eft minis.
Sexaginta mihi denumerant mine.tuas pofhdebic mulier faxo ferias Arqj ita profed^o ut eam ex. hoc exoneres agro.Mi.eft ne empta m^i^ Hæc.Pe.iflis Iegibus:habeas licet. Mi.cociliauifti pulchre,Pcr.hcus Foras educite qua introduxidis fiducina.atque etiam fides Eique accedere cibi addadono gratias.age accipe hanc fis
Mi. Quæîtemperiæ tenét?quas tu mihi tenebras cudisfquin tu Fidicina produci intus iubes?hæc ergo eft fidicîa.Pc.hic alia nulaft Mi. No mihi nugari potes.quin tu hie producis fidicina cropoliftidem Pe. Hacc îquâ eft.Mi.nô hæc îquâ cft.nónouide me cd refte aîcâ podc Pe. Hancîqnâ filius meus deperibat fidicina, Mi.hæc no eft ea Pc. Quid no eft.Mi.non eft.Per.unde hæc igitur gentium eft?
Equide hercle argécû pro hac dedi.Mi.ftuItc datu reor:6c pecet largit Pe. Imtno hæc eaft,nam feruu mifi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fedari folec.
Meum gnatû ipfe hanc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fidicinam
Mi. Hern iftic homo re articulatin cocidit fenex tuus fcruus, Pe. Quid cociditxMi.dc fufpicioft.na pro fidicina hæc fuppofita eft tibi Senex tibi os eft fublitû plane amp;nbsp;probc.pe.ego ilia requirâ iâ ubi ubiê. Bellator uallcteuge fruge epidice frugi es pugnafti.homo es: Qui me emûxifti mucidû minimi precii mercatus te hodie eft. De lenone apÅcides .âFi.eundé ego iftûc homine unq audiui Ante hûc dié ineq? me quidem emere qufq ulla pecunia potuit.
Plusidfum libera qnqueniu pe.qd tibinegotii rft meæ domi igitur* Ft Audies coduda uenimt fidibus cantarem feni dû rem diuind faceret Pe. Fateor meomniû hominû ede athenis atticis minimi prccii.fed tu
Nouiftin fidicinam cropoliftidem,Fi,tam facile :q me.
Pc, Vbi habitat?Fi.poftq libertaft ubi habitatà Dû incerto fcio,pcr,co an aliquis earn Iiberaucrit
Volo fcire fi fcis,Fi,id qd' audiui audics.fttrariphoclem pcriphani Filiu abfcnre curauideut fierce libera,pe.perii hercic
Si iftæc ucra funr.planidime med exenterauit cpidicus marfupium Fi. Hæc fie audlui,nunquid me uis cæterû?pe.malo cruciatu
Vcpcreas.ati^ obeas cito.Fi.fides nô reddis,pe.neq5 fidestneque Tibias propera igitur fugere hinc fi te di amant,Fi.abicro, Flagitfo Cà maiore poft reddes ramen,per,qd nunc qin tantis Pofitus fum fcntentiis?ea ne ego fentétia ipuneUmo amp;nbsp;fi alrepz tâtû. Pcrdundunft,pdam potius q find me îpune irrifum ede habitum. Dcpcculatû eis fie data ede ueiba præfenti palamtatep niemineris. Facio prx illo qui omniû legu atque iurum fidor cédidor cluet.
Is etiâ fefe fapere memorat maUeum
-ocr page 182-Sipienrior eft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;manubrio mulier
Mulier .Periphanes
Mu. f I quid c homini miferiarum quod miferefear ex animeft. Id ego experior quoi multa i unum locucôfluût quæ meum Peftus pullae fimuLmuItipIex crurum exercita hét paupeas.
Pauor territat mente animi.neq; ubi meas collocem fpes. Habeo ufq munitum loeum.ita gnata mea hoftiuft potita Ncc^ ea nunc ubi fit nefeio.Pe.quis illxc eftmulier timido Pecore peregre aducniens.quaeipfa fe miferatur?
Mu. In his didus locis habitare mihi periphanes.
Per. Me nominat hxc.credo ego illi ofpitio ufus inucnit Mu. Perueli mercedé dare q mórtret cû mihi homineaut ubi habitet.
Per. Nofeito ego häcinä uideor nefeio ubi me uidiftc prius é ne ca an nû Quirn animus recur meusidi boni uifîtaui antidhac., Certe eift.quam in epidauro pauperculam memini comprimere.
Mu.Planc hiccinc é q mihi in epidauro primus pudicitiam pepulit, Per, .Quae meo copfu peperit filiam qua domi nue habeo .Mu.qd fiadea? Per, Haud fcio an cogrediat fi haec ea e.Mu.fin é is hoc ficut anni multi
Dubiam dant. Per.longa dies meû ieerrat animû fine caft qicerto aio Hinc congrediar afin.Mu.muliebris adhibenda mihi malitia nue eft Per. Copel labo. Mu.orarionis acié cócra conferam. Per.falua fis. Mu: Salutem accipio mihi amp;nbsp;meis.Per.quid exterum?Mu.faluus fis. Quod credidifti reddo:Per'haud accufo fidem, nouin ego tel Mu. Si ego te nonianimû inducâ uti noucris.Per.ubi te utfitaui? Mu. luiq; iniurius. Per.quid iam ? Mu.quia tux mcmorix irerpretari.
Me xquû cenfes.Per.cómode fabulata es. Mu.mira memoras. Per. Hé illuc rectius meminiftin?Mu.memini id,Per.in epidauro Mu. An gueula pedlus ardens mihi afperfifti. Pe uiginti paupercuix«
Tuxtç matri me leuarc pauptatem.Mu.tun is é qui p uoluptatem Tua in mea æruma obfeuüli grauiter.Per.ego fum falue.
Salua fum:quia te elfe faluum fentio*Per. cedo manum.
Mu. Accipe ærumnofam amp;nbsp;miferiarum compotem mulierem rétines Per. Quid qd * digitus te turbat tuus/filiam quam ex te fufcepi. Quid eam/Mu.cdmftam perdidi.hodium eft perita.
Per, Habe animû Ienem:amp; cranquiHû face.domi mex etea falua amp;nbsp;lanam; Na poftq audiuiillico ex mm feruo illa elfe capta cotinuo argétû dedi Vc e neretur;illc earn rem adeo löbrix amp;nbsp;frugaliter accurauic Vt alias res.eft impenfe improbus.Mu.fac uideam fi me
Per. Eo cantara ftatim iube cropoliftidem prodire filiam ante edis meam. Vcfuam uideat matrem.Mu.remigrat animus nunc demu mihi.
Fidicina. Periphanes.Senex Mulier.
-ocr page 183-Quid e pater qd' me exciinfli are xdïs ? Pc,ut matré tua uidcas. Adeas:uenienti des faluccm atqj ofcuIü.Fï. qua mea macéré Per, Quae examinata cxequit afpeftü mû. Mu,qs idæc eft g tu Ofculum roihi ferre inbes?Pe tua filia.JVIu.heccinc?Per.hacc Mu« Ego ne ofculû hic dé?per.cur nô qua: ex te nataft?
Tu homo infinis,per.ego ne?M.tu,pc.cur?M .qa ego hâc qux Siet ncqj feiotneqj nouiineq? ego hâc oculis uidi ante hûc diem Per* Scio gd erres:quia ueftimentü atque ornatu imutabilem habet haec. Mu, Aliter catuli longe olent:alitcr fues:ne ego eam nouidc, Per. Prohdeu atque hoînû fidé:gd ego lenociniu facio .g héâ alicos domi Atque argenrû egurgité domo prorfumjgd tu qué patié tuum Vocas me:acqj ofcularefquid Ras üupida.'quid tacesf
Fi« Quid loquar uis?pcr.hxc negat fe tuâefTe matré.Fi.nô Fuat; Si non uojetequidem hanc in uita tamen ero matris filia.no meiftâc Cogere æquû eft meâ cffe matré fi nô^uulr,pe.cur me igit pattern Vocabas.Fi.tua iftæc culpa nomeamo patré cgo nominem Vbi tu tuâ me appellas filiâ?hanc quoque etiam fi me appeler filliam Matré uocé negat hæc filiâ me fuâ effe.nô ergo hæc mater mca ed, Poftremo hæc mca culpa nô é quae didici dixi où cpidicus mihi Magifter fuit, per.perü.auifrum perculi. Fi.numgd ego ibii Si herclc te ung me patré uocarc uirâ tuâ ego îterrimami
*â⢠Non uoco.ubi uoles pater ede ibi,edo ubi noles ne fueris pater« QuidÆob eâ rem hanc emidi:qa tuam gnatâ ratus ? gbus defignis Agnofeebas ?pe.nulis. Mu.quare filiam credidifti noftram? Seruus epidicus dixit mihi.Mu.qd fl feruo aliter uifû edmon Poteras nouidc obfecro. per.gd ego giHä ut primâ qui uidi Nunquam uidi podea.Mu:perii mifera .peine fles mulier intro Abi habeto animum bonum.ego illam reperiam.Mu.hinc Athenis ciuis quis eâ emit atricus.adolefcenté equidédicebant Emine.per.inueniâ:racc:abi modo intro:arque hâc afferua. Cireem folis filiam.ego relidis rebusâepidicum operâ quærendo dabo Si iuneiâ cxitiabilé ego illi faciam hûc ut fiat diem.
Stratiphodes addefens.Epidicus.Danida .Virgo. Aale morigerus mihi eft danifta g de mcargéiû nô petit: Neque illam adducit qua: ex prxdaded eccn incedit epidicus Quid illuc eft quod illi eapcrat frons feu ericudine?
Fp« Si undeci dcos praeter fc feed adducat iuppiter ira non cmncs. Ex enreiatu poterunt eximere epidicum.periphané emere lora uidi Aderat ibi una apaccides.hinc homines me quaeritare credo Senferuntfeiuntfibi data efte uerba.St.quid agis mca cômodiras?
Fp.^ Quod mifcr.St.gd eft tibi?Ep.quin tu mihi adornas ad fugam
-ocr page 184-Viittcum.qaaE'ittnc mc4n mineus gelant copulas fccum;fuaui Priifq pereo:tum per urbem duo defloccati fcnes«
gc. Habe bonum mimd.Ep.quippe ego cui libertas in mundo ficaft Sc. Ego ce feruabo.Ep.cdcpol me illi melius,fi nadli fuanc, Sed quis c haec muliercula:amp; ille grauallellus qui uenief Hic cdmilii.haec illa é autem quam emi ex prxda.St. hæccineflî Hec e educut dixi tibi?afpecla,Ep.haec.St.contempla epidicc* Vl^ ab unguinculo ad capillum fummum.
Ed nec;confpice:fignum pitSum pulchre uidcris, gp. Ex tuis uerbis meum future corium pulcrum praedicas
Quem appelles.atqj ?cufis duo pingent pigmentis ulmeis» gf. Dii imorralcs focio iufli admiror pedibus âpulmones.
Quod perhibent prius ueniflet q tu aducnidi mihi. 0a, Hcc edepol remorata c me.St.liquidem iftius gratia.
Id remoratus quod illa noluit nimium aduemdi cito pa. Age,age ^abfolue.atque argentum numera ne comites morer. Sc. Pernumeratud. Ep.tene crumina huc idc.Da,lapienter uenis. St. Opperire dum effero ad te argentum,Da.matura.Ep.domi dt» Scatin ego oculis utilitatem obtineo fincere an parum1 Ephillippa mitre natan es thcbis epidauri fatanî
Video ne ego ededidem te periphani filiam1
Vi/ Quis tu homo es qui meum parentum nomen memoras amp;nbsp;meumà gp. Non me noaidil Vir.qui quidem nunc ueniat in metem mihi, gpâ Lunulam atque anelum:aurcolum in digito.Vi.memini mi hornos gp. Non meminidi me auream ad te ad ferre natali diei Vi. Tu ne is cslEp. ego fum amp;nbsp;illic frater tuus c alia matretuno patre Vi» 011'^ picer meus uiuudlEp.animo liquido amp;nbsp;traquillo csuace. yi, Dii me cxperdita feruatam cupiunt fi uera autumas, gp. Non abeo ullam occafionem:uc apud te falli fabuler.
Accipe argentum hoc danilla.hic funr quadraginta minae.
Si quid erit dubium imutabo. Da-benefecidi:bcne uale.
gci Nunc enim tu mea es.Vi.foror quidem edepol ut tu aeque fcias* Salue frater, St.là nan haec e?fana fi appellat fuum.
gc, ' Quid ego modo huic frater fatuus dum intro eo atque excoî Ep» Quod boni e tacitus taceas tute tccum amp;nbsp;gaudeas.
gc, Perdididi amp;nbsp;reppcrifli me foror.Ep.dulrus tace. Tibi quidem quod ames dorai praedod fidicina opera mea. Et fororem in libertatem idem opera concilio mea,
gc. Epibicc fateor.Ep.abi intro.ac iubefhuic aqua calefieri. Caetera hæc pollerius laxo feibis quum cric ocium
ge. Sequere hac me foror.Ep.ego ad uos thefprionem iuOero
-ocr page 185-Huc cranüre.fcd memento fi quid feuiunt fenes Suppetias mihi en fororc ferre. St.facile idue erit Ep* Tcfprio exi iftac per ortum.adfcr domûauxiliû mihi.
Magnas res minoris multo ûÃo q dudum.fenes* Remeabo intro ut accurentur aduenientcs hofpites. Eandem hæcintus edoceboîqux ego fcio ftratiphoclcm, Non fugio,domiadeffe ccrtunft neqj ille haud obiieiet mihi. Pedibus fcfe prouocarum.abeo intro.nimis longum loquor, Phcriphanes.Apccides.Senes duo:Epidicus Mulier
Per, Arine ille homo ludibrio nos uerulos decrepitos d uos
HabcefAp.îmo edcpol tu qdem mifeÃeme habes miferis medis Pc, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tacefis modo.fîne me homine afpici. Ap.dico ego tibi ia ut fcias
Alium tibi te comitem melius quaerere.ita dum te fcquor: Lafïjtudincm inuaferunt miferum in genua flegmina
Pc» Quot illic hodie rne exemplis ludificatufh atque tei
Vt illic autem exentcrauic mihi opes argentarias
Ap» Apage illu a mc.nam ille qdem uulrani irati cft filius
Quaqua tangit;omneamburicth ,ppius ades acfhi calefacit, Epii Duodecim deis plufq placeo:deorum immortalium Mihi nue auxilio idiutorcs funt;amp; mecum militant, Quicquid ego malefeci auxilia mihi amp;nbsp;fuppetiaefunt domi* Apol40li2o inimicos omnis.Pc.ubi illum quaeram gentium?
Ap. Dum fine me quaeras mea cauû:uel medioin mari.
^P* Quidmc quacris?quid laboras?quid hûé folicitasîecce me Nu te fugi?num ab domo abfùm Inum oculis côcefTi tuis? Nec tibi fupplico:uinccre ins eft.oftcndo manus;
Tu habes lora.ego te emere uidi:quid nunc ceffas? colliga, pe. I licet uadimonium ultro mihi hic fa cis,Ap.quid coligasî ' Pc. Edepol mancipiû feeleftum.te profecto apoecidesî
Nihil moror nihil.de prafacili exoras epidicc.Ep.co qd agis?
Pc* Tuon arbirrati?Ep.mcohercle ucrbo atq; haud tuo?
Colligandae haec funt tibihodic.Pe.at non lubet:non colligo.
At mihi magis lubet folutu te rogitare.Ep.at nihil fries.
Ap. Tragula in te iniieccre adornat.nefeio qua fabricam fecit.
Ep. Tibi mora facis;cu ego folutus aflo a lege.inquam colliga.
Pe. Ac mihi magis lubeffolucum te rogicaricr.Ep.ac nihil fries.
P^â Quid ago?Ap.qd agasîmos gerat.Ep.frugi citu homo apoeciâdes
Pe. Cedo manus igitur.Ep.morant nihil arq; arce colliga.
Pe. Nihil ucro obnoxias.Ep.fadlo operc.arbitra in me;
Bene hoc habet:agc nue iam cx me exquirc;rogita quid lubet, Pe« Qua fiducia aufus primu quae emptaft nudiufccrrius.
-ocr page 186-Filiam meam dicere cnTe.âEp.Iibut: ca fiducia.
Pc. Ain eu libuiciEp.aio.Pe.uel ad pignus mea fit filia..
Qu im negat nouifTe macer,Ep.non ergo marris filia eft*
Pc. In ineum nûmumnn tuum talentum pignus danillx capeiofi* Sed quis ea c mulieriEp.ru gnati amica:ut omnem Rias.
Pc. Dedin tibi rainas triginta ob filfara ?Ep.fateor datas. Et ego argento illam me emiffe amicam filii fidiciam pro tua filia.is te ab ore tetigi triginta minis.
Pe. Quomodo me ludoffecifti de illa condudlina FidicinaiEp.facIfum hcrcle uero.amp; redum fadlum iudico;
Pc. Quid poftremo argento factum etl quod dedi?Ep.dicam nbii Neque malo homini neqj benigno tuo dedi Rratiphocli.
Pe. Cur dare aufusiEp.quia mihi libitum é.Pcr.quæ haec malum!
Ep. Etiam inclamitor quafi fcruus.Pe.tu es liber,gaudeo.
Ep. Merui ut fierem.Pe.cu meruilHlEp.uife incro.ego fexo fcies.'' 1loe ita efTe.Pe.quid eil negocii.Eptiam ipla res dicer.tibi.
Abi modo intro. Per.ci non illuc temereft;adueifa iftum apoecides»
^P* Quid illuc epidice ertnegociiiEp.maxima hcrcle iniuria.
Vindus arto cuius hxc hodie opera inuenta fic filia
Ap» Ain tu rc illius inuenifTefilliamiEpâinueni:amp; domi eft: Sed ut acerbum é pro benefaÃs cum malis meflem metas:
' Ap« Quamânc hodie per urbcm.uterep fumus defeffi quærcic. '
' Quid illi oratis opere tantoimeruiffe intclligo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'â¢
Vdiceat merito huius faccrc.Pe;cedo cui refoluam manus, Ep. Ne attingas. Pe.oilende uero.Ep.nolo.Pe.non æquum facis: Ep. Nuq hcrcle hodie nifi fupplicium mihi dasime folui ftnam, pc: Oprimumtatqj xquifimum oras focos.tunicam palium
Tibi dabo.Ep.quid deinde porro?Pe.libertarem.Ep.at poftea?
Nouo liberto opus eft quod pappet. Pc.dabitur. praebebo cibum*
Ep, Numq hcrcle hodie nifi meotoraffis folues. Pe. oro te epidite Mihi ut ignofeas fi quid imprudens culpa peccaui raca. Atob eam rem liber eflo.Ep.inuitus do hanc ucniam tibi Nifi necefficate cogar.folue fane fi lubct.
i Grex. â
h ;Ic his horno cft qui libertatem malidainuenit fua* Plauditc.Valete lunibos cxurgitc.-atcj extollite, me
-ocr page 187-Phuti.Comid.Chrifnmfî
Bacchfdes.Dimid/atæ;
Vid fi hoc potius é ut taceas «go loquar?Ba,lepidæ licetà Vbi me effugerit media ibi tu facito ut fubuenias fororî Pol magis metuomihi in monendo ne defuerit oratioî Pol ego quoq; metuo lufciniolæ ne defuerit cantio» Sequere hac.Pi.qd agdt duae germdas meretrices cognôics Quid in cöcilio confuIuiftis iBatbcnc pol,Pi haud meretricû eft? Miferius nihil ê g mulier? Pi,quid effe dicis dignius?. Haec ita me orat fibi hominem reperiam,
Idoc milite ut ubi emeritum fibi fit;fc ut reuehat domum:
Id amabo te huic caueasiPi.qd idi caueam ? Ba,ut reuehat domum:
Vbi ei dederit operas.ne hanc ille habeat pro ancilla fibi.
Na fi hic habeat aurum:quod illi renumeret.faciat lubens
Pi.
Vbi nunc iS ho eft.Ba.ia hic credo aderit.fed hoc idé apud nos regius Poteris ageretatqp is dû ueniat fedens hic opperibere.
Eade bibes:eade dedero cibi.ubi biberis fauium
Pi.
Ba. Ba. Pi.
Vifeus merus ueftra eff blanditia cBa.gdiam? Pi,quia.n.intelligo» Duxunu expetitis palumbe.parua hyrundo alas uerberac Non ego idue facinus mihi mulier coducibile elfe arbitror? Qui amabo?Pi.quia bacchis bacchas metuo amp;nbsp;bacchanal tuum. Quid elf qjmetuis ne tibi lecdus malitia apud me fuadcat. Magis illectum tuum g leedum metuo mala tu es hedia. ^_ Nam huic stati non códucit mulier latebrofus locus, Egomet apud me quid dulte facere cupias prohibeam ?Ba,fed Ego apud me te effe ob earn rem miles cû ueniat uolo.
Quia cû tu aderis huic mihiqj haud faciet quifg iniuriam. Tu prohibebis.^ eadem opera tuo fodali operam dabis Et ille adueniens tuam me effe amica fufpicabitur.
Quid amabo obticuidi.Pi.quia idaec lepida funt memoratu» Eade in ufu atq jubi periculd facias.aculeata funt, Animû fodicant.bona diffimulant fa(da.amp; fama fautiant, Apagea me apagc^Ba.ah.nimiû ferus es.Pi.mihi fû.Ba.malaciffâda es Quid ab hac metuis ? Pi.quid ego metuam rogitas.homo adoledens Penetrare huiufmodi in paledramrubi damnis defudafcitur.' Vbi pro difco damnû capiam.pro curfura dedecus?
Lepide memoras.Pi.ubi ego capiam,pro machcra turturem. Vbiqj imponant in manu.alius mihi pro cedu cantharum
m
-ocr page 188-Pro haftajtalus.pro lorica malachum capiam pallium, Vbi mihi pro equo ledus dctur:fcortum pro fcuto accubet^ Apage a me apage.Ba.ah nimiu ferus es? Pi,mihi fu?Ba,malacifrâd3 es Equidem tibi dabo hanc opera ? Pi.at nimium prasciofa es operaria? ga. Simulato me amare. Pi.uerum ego iocon adfimulem illud.an ferio? ga. Eia hoc agere melius.milcs cum huc adueniat.uolo
Me amplexari quidem opus eft.uc ille te uideat uoio
Scio quod ago?Pi.amp; pol ego fcio quid metuo.fed gd ais?Ba.quid eft? Pi« Q^:^^ fi apud ce ueniac defubito prandium aut potatio.
Forte aut coena ut folet in libs fieri conciliabulis, Vbi ego tu adeubiam?Ba.apud me mi anime.ut lepidus cum lepida accumbet, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r-
Locus hic apud nos quis fubito uenias:femper liber eft, Vbi tu lepide uoles elfe tibi mea rofa mihi dicito. Dato qui bene fit.ego ubi bene fit tibi locum lepidum daboî pi. Rapidus fluuius eil hic.non hac fernere tranfiri pcteft ? ga, Atq^'Ceador apud hunc flunium aliquid perdundum eft tibi.
Manum da confequere?Pi.aha minimelBa.quid ita?
PL Qäâ* *fi®^ fi^® cebrofus fieri nihil poreft.nox.mulier.uinum. Homini aduIefcentuIo,Ba.age igitur equidem
Pol nihil facio nifî caufa tua.illc quidem hancabducet
Tu nullus adfueris fi non lubct?Pi.fum ne autem nihili
Qui nequeam ingenio moderari mco:Ba.quid é quod metuas?
Pf. Nihil eft nunc ego mulier tibi me emancupo.tuus fu.tibi dedo opam gas Lepidus cs.nunc ego te facere hoc uolo.ego fororimeæ coena hodie Dari uolo uiaticam.ego tibi argentumiubeo iara intus effeii foras. Tu facito fic nobis obfonatum opulentum obfonium.
Ego obfonabo.nam id fiagitium meum fic mea te gratia. Et operam dare mihi.amp; ad eam operam facerere fumptum de tuo?
Pi. At ego nolo dare te quicq fineiBa.fino quidem fi lubec
Propera amabo?Pi.prius hic adero g te amare definam, ga. Bene me accipis ad uententem mea furor.Pi-quid ita obfecro,-
Quia pifeatus meo quidem hic tibi hodie euenit bonus
Meus quidem ille eft tibi nunc operam dabo.de mnefiloco foror.
Vt hinc accipias potitus aurum g hinc eas cum milite:
Ca. Cupio,Pi. dabitur opcra.aqua calet.eamus hinc intro ut Icues.
Nam ut e nauinefta cs.credo timida cs.Ba.aliquanrum foror: Simul hic nefeio quid turbare eft:quin hinc decedamus.
Sequere hac igitur me intro in leftum.ut fedes lalTirudinem: Lydus.Seruus,Piftoclerus adulefcens.
-ocr page 189-ArndUdum pfftochîcrc tacitus tcTcquon
i Specdans quas tu res hoc ornatu geras. Nam ica nie dii amcnt,ut lycurgus mihi quidé uideturt Poffe hic ad nequitiam adducier,â Quo nunc capcHis te hinc aducrfe uii: Cum taca pompa?Pi.huc.Ly.gd huc.quis iftic habet?
Pi* Arnor.uolupras.ucnus.uenuftas.gaudiü iocusJudus fermo Suauis fuauiatioiLy.qd tibi cómertii eft cü diis danofiffimis?
Pt Mali funt homines:qui bonis dicût male.tu dis nec dicis redie Necæquû facis.Ly.an deus eft ullus fuauis fuauiatio?
Pt An no putafti efte nug olide es barbarus;que ego fapere. Nimio cefui plufg thalem.is ftulcior eft barbare potio Qui rarusânatu deoÃz nefeis ndiaiLy.no hic placet mihi ornatus?
Pt Nemo ergo tibi hoc aparuit mihi paratu eft.cui placet?
Ly» Etiam meaduerfus exordire argutias?g fi decem habeas liguas mutû Eflè addecef.Pi.nû omnis aetas lyde ludo couenit
Magis unum i mete eft mihi nue latis.ut cômode pro dignitate Obfoniihæc cócuret coquus?Ly.iam perdidifti te arqj mc;atqj Operam meâ:qui cibi nequicq fæpc möftraui bene? nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;
Pt Ibidem mea oper am perdidi.ubi cu tua tua difciplina.â
Nee mihi prodeft nee nbl?Ly.o perligacü pedtus?
Pi. Odiofus mihi es cacc.ac fequcre lyde me.Ly.illuc fcis uidc.
Non pedagogu iam me fed Ãydû uocac? Pi.non par Vidererneqj fie côfencaneum cû hie îcus fic.^ cû amica 'Accubec cunque ofculctur.amp; côuiuæ alii aceubécipræfentibus filis Pedagogus una uc fie ? Ly.an hoc ad eas res obfonacû eft obfecro j Pi. Sperac quidem animus.quo cueniat diis ï manu eft.Ly.tu amicam Habebis?Pi.cûuidebis cum fcies.Ly.îmo neque habebis,-Nec fma,iturus fum domûzPi.omirce lyde ac cauc malo, Ly* Quid caue malo?Pi.iam excelTir mihiartas ex magiftratu tuo?
Ly»* Ob baratrum ubi nue es ut ego re ufurpem lubcns
Video nimio iamulto plufquam nolueram
Vivide nimio fatius eft duam uiuere
Magiftrum quenquedifcipulum minitarier. Nihil moror difeipulos mihi efte
Iam plenos fanguinis.calens afflidtatme uacuu uiriûî Pt Eia nuncefte ego opinor hercules.tu autem linus? ^y. Pol metuo magis ne phoenix tuis fadtis fiam.
Teque ad patre efte mortuu renuntie.Pi.faris hiftoria^ eft Hic uereri perdidit copendium.edepol haud stati optabile fecifti Cdidanc naedus es ipudctia. occifus hic homo e ccgdi mete eft tibi.
m 1
-ocr page 190-Patrem tibi cfTc.Pitnti cgo.an m mihi fertius es?
Ly, Peior magifter ce iftec docuit non ego.nimio es tu« ad iftas res Difcipulus docilior;^ ad illa quae te docuiâubi operS perdidi
Pi. Iftaótcnus tlbi lydc libertas data é oracionis.fatis c fequerc Me:ac tace.Ly.edcpol fecifti furtum aetati malum. Quum iftxe flagicia me celauifti amp;nbsp;pattern.
Chryfalus. Scruus.
Erilis patria falue.q uam ego biennio.
Poftq hinc in cphefum abii:confpicio lubcns.
Saluto te uicinc apollo q aedibus ppinquus noeris accolis Venero que te ne nicobolum me linas noilrum fenem
Prius cóucnlre:q fodalcm uidenm.
Mnelilochi pinocle^.q ad epiilola mnelilocus mifit fup aïca bacchldc Pifloclerus adoIefccnsâCharinus Scruus. /
Irum cd me ut redeam te opere canto querere. Qui abire hinc nullo poclo poflim fi uclim. Ira me uadatû amore uindunq^ attines?
Chr, Proh dii immortales pifloclerum comfpicor.o pilloclerc lalue. Pi. Silue chryfalc,Chr.eópendio uerba multa ia faciam tibi.
Veni tn me gaudcs.cgo credo tibi ofpitium amp;nbsp;toenam pollicere nt conucnic
Pcregrc.aducnieti:ego autem uentu^ adnuo falutê tibi ab fodali Solida nuncio.rogabis me ubi fit .uiuit.Pi.népe rede uniet. Ch. Illuc uolebam ego ex te perrontarier?Pl.quï feire pofTum? Ch: Nullus plus 'pi.queidmodu?Ch.quia fi illa
Inuenta elbquâ ille amat uiuic.amp; rede ualct.fi no inuenta efl Nimis ualcr.morjbudus qux efl.aima ell amira amanti Si abdi nullus cfl.fi addi res.nullus cll.ipfus é neq amp;nbsp;mifer. Sed tu qd faditalli mandatis fuper?pi.egon ut quid ab illo Attlgifïèc nuncius no impetratam id aduenienet / oddercm.-Regiones collerc maucllcm achcrunricas ICh.co an Inucnidi bacchidem îpi.fimiam quidem,Ch.uidc
Quxfo ne quis tradet illam indilligens ftis tu ut refringi uas cito Simium flet.pi.iim ne ut feles rCh.dic ubi ea nue eft Obfccro?Pi:hic exeuntem me inde afpcxilli modo?
Ch. Vt ifluc eft lepidu ,pxime uicinc habirac,amp; ^na memît mncfilochi? Pi. Rogas immo unice umum plurimipendit .Ch.papæ?
Pi. Immo ut eu crcdis:mifcra amans defidcrat. Ch.didd iftuej Pii Immo chryfalc hem non cantilum ung intermittit tempus. Quin eum nomineriCh.raro hcrclc melior bacchis?
Pi. Immo.Ch.imo hcrclc abiero potius?pi.nü inultus.
-ocr page 191-Kern bene gefîam audis heri?Ch.non herus fed after mihi Cor odio fanent,eriain epidicû qua ego fabulam æque ac meipfuni Amo.nulla æque inuitus fpefto.fi agit pciio.fed bacchis etiam Fortis tibi uifa eft? Pi.rogas.ni naftus uenerim ciTem.hanc lunonem dicerem.Ch.edepoI mnefiloche ut hanc re nata effe iteUigo Quod ames paratum eft quod des inuento e opus.
Nam iftic forcafle auro eff opus.Pi.philippeo quidem. Atqj eo forcaffe iam opus efi?Pi.immo etiam prius, Nan iam huc adueniet miles quidem.qui de admittenda Bacchide aurum hic exigit.Ch.ueniat quando uulc Atqjita ne fibi fit moræ domi ed non metuo nec cuiq fupplico. Dum quidem hoc ualebic peftus perfidia meum.abi intro Ego hic curabo-cu incus dicito nue mnefilocum adeffe bacchidi. Faciam ut iubesiCh.negorium hoc ad me attinet aurarium Mille amp;nbsp;ducentos philippos aitulimus ureos ephefo quos hofpes Debuit nodro feni.inde ego hodie aliqua machinabor machinam, Vnde aurum efficiam amanti herili filio.
Sed foris cócrepuit nodra.qui nam exit foras, p, Nichobolus, Senex,Chryfalus,Seruus.
Bo in pireeû.uilâm ecquaeadueneric in portu ex ephefo nauis Mercatoria.na meus formidat animus nodrû ta diu ibi defidé, Nec^ redire filium,Ch,Extexam ego illû pulchre iam
Si dii uolunt.haud dormirandû ed,opus ed chryfo chryfale,v Adibo huc que quidé ego hodie faciam hic: arietem phryxi,itaque Tódebo auro ufq? ad uiua cutemtferuus fa!urat nichobolu chryfalus Pro di ïmortales,chrylale ubi mihi cd filius. Ch,quin tu Primû falutem reddis qua dedi.Ni.falue fed ubi nd ed Mncfilocus;Ch.uiuit ualet?Ni,ucnitne?Ch.ucnit, Euax afhcrfidi aquam bene ne ufq ualuit?
⢠Pancratie atqj athletice.Ni.quid hoc qua caufa eum In cphefum miferam.accepit neau^ ab hofpite archidemideî Heu cor meum amp;nbsp;crebrum nichobole findit idius hominis, Vbi fit quaq? mentio-tu hofpitem illû nominas:hode tuum:Ni. Quid ita herdeobfecroiCh.quia edepol certefeio?
Vulcanus.fd.luna.dies, dei quattuor fcelediorc nullu illuxere alteg^ Que ne archidemidem !Ch:qucm inq me archidemidem Quid fecit?Ch,quid nó fecit.quin tu id me rogis
Primû dû inficias ire coepit filio.negare fe debere tibi obolum Cótinuo antiquum hofpite nodrum fibi mnefilocus aduocauit ^pela gonem
Senem eo præfente hoi cxtcplo odédit fymbplum quem tute
-ocr page 192-Dederas ad cum ut ferret filio. Ni,quid ubi ci offendit SymbolumîCh.infic dicereadulterinum.amp; no eum effe fimbclum Quotqj ïnocenti ei dixit cótumclias.adulterare cd agebat reba exteris Nii Habet in aurum.id mihi did uolo.âCh.poftg quidem praetor
Recuperatores dedit damnatus demum ui coadus reddidit Ducentos amp;nbsp;mille phiIippum?Ni. tantum debuit?
Ch. Porro amp;nbsp;aufculta pugnam quam noluit dareiNi.
Etiam ne é quid porro?Ch.hem accipe trine haec nunc erit?
Ni. Deceptus fum autolito hofpiti aurum credidi. Ch.quin tu. Audi?Ni,immo ingenium auidi haud per noram hofpitis,
Chi Poftq auru abftnlimus in naucm côfendimus.domum Cupienres.forte ut adfedi in ftcga:dum circûfpedo.attç Ego lembum confpicorJongum e rigorem maleficum exornarier?
Ni, Perii lembus ille mihi ledit latus?Ch.is erat
Comunis cum hdpite amp;nbsp;praedonibus?Ni,adeon me fuiffe
Fungum ut qui iUi credere cum mihi ipfum nome eius archidemidis Clamaret adempturu efle fi quod credere? Ch.is lembus noftræ naui Inlidias dabat occepi ego obferuare cosiquam rem gerant.
Interea e portu noflra nauis foluirur.ubi portu eximus, homines Remulco fequi:neqjaues neque uenti citius, quoniam fentio Quae res gerentur,nauem extemplo ftatuimus.quom uident Nos liare.occeperunt ratem turbare in portu?
Ni. EdepoI mortalis malos, quid deniç agitis?Ch, rurfum in portum recipimus»
Ni. Sapienter fadlum aânobis.quid iUipoftea ?Ch.reuerfionem ad terram faciunt ucfperi
Ni. Aurum hercle auferre uoluere.ei rei operâ dabanr.Chtnô me fefellit Senfi eo examinatus fui cum uidimus auro infidias fieri Capimus cofilium cotinuo poftridie auferimus auru oe illis pfétibus Palla atque aperte.ut illiid fadlu fcifceréc.Ni.feite herde. cedo qd illi?
Ch. Trilles illico cum extemplo aportu ire nos cum auro uident Subducut lembum capit.bus quaflantibus.nos apud theotimum omne aurum depofuimus.qui illic facerdos é diana: ephefiæ.
NI. Qui illic theotimus ell.Ch.megaloboli filius q nunc in ephefdell Ephefiis carilTimuslNi.ne ille hercle mihi lit mulco canto carior. Si me illo auro tanto circunduxeridCh.quin m iplaxdc diantae Conditum ell ibidem publicitus feruât.Ni.occidiflis me.nimio Hic priuatî feruaretur redius.fed nihil nâ attuliflis in auri domum?
Chï Immo etiarn uerum quantum attulerit nefcio.Ni. quid nefeis
Ch, Quia mnefilocha noctu clâculû duenit ad theotimu:nec mihi credere Nec cuiq in naui ucluit.eo ego nefcio qtulum attulerit uerum haud
-ocr page 193-Permultum artulicîNi.ctiam dimium cenfesJCh.nô edcpol fdo Verum.haud opinor.Ni.ferc ne parte tertûm.Ch.non heide opinor Verum nefeio.profedo de auro nihil feio nifi nefeio, Næ nbimec illuc naui capiundum eft iterjut illud reportes aurum Ab theotimo domum.atq }heus cu.Ni.quid uislCh.anulu gnati tui Facito ut memineris ferreiNi.quid opus é anuloiCh.quia id Signum eil cum theotimo:qui eum illi affert;ei aurum ut reddat?
^i Memtnero:0irede mones.fed diucs ne eft iflic theotimus
^h Etiam rogas qui auro habeat foccis fubpadum folum?
Ni Cur ita faitiditiCh.cantas diuitias habet:nefeit quid faciat auro. Ni Mihi dederit uelim.fed qui præfentc aurum theotimo datum eft à Ch Populo præfente:nullus eft ephefi quin fciat.Ni.iftuc fapienter Saltem fecit filius:cum diuiti homini id aurum ieruandum dedit: Ab eo licebit quamuis fubito fumere?
Ch Immo hem rannlper nunquam remorabitur Quin habes illud quo die illuc ueneris, Ni Cenfebam me cffugifTe a uira maritima : Ne nauigarem tandem hoc aetatis Cenex, Id mihi haud utrum uelim licere intelligo. Ita bellus hofpes fecit archidemides: Vbi nunc eft ergo meus mnefilocus filius Ch Deos atque amicos iit falutatum ad forum Ni Ac ego hinc ad illum ut conueniam quantum poteft, Ch Ille eft oneratus redetöc plus iufto uehit.
Exorlâ haec tela non male eft omnino mihi.
Vc amantem herilem copem filium ita feci ut aurum quantum ueilct fumeret. Quantum autem lubeat reddere.ut reddat patri. Senex in ephefum ibi aurum accerffere Hic noftra agetur aetas in malachum modum: Si quidem hic rclinquit:nec fecum abducet fenex Me N mnefilochum;quas ego hic turbas dabo. Sed quid futuium eft:cum hoc fenex refeiuerie» Quom fe excucumffe illuc fruftra fciuerir: Ndque aurum abufos.quid mihi fietpoftea, Credo hercle adueniens nomen mutabit mihi, Facietquc ex templo crucifalum me ex chrpfalo, Aufugero hercle:fi magis ufus uenerit.
Si ero reprenfus mado ego illum infortunio Si illi fune uirgacruri.at mihi tergum domi eft. Nunc ibo herili filio hanc fabricam dabo
-ocr page 194-Super auro amicaqj eius mucnta Bacchide? Lydus Seruus.
p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Anditc atcp aperite propere ianuam hanc horci obfecro
Na equidem haud aliter effe duco quippe cui nemo aduenit Nià quern fpcs reliquere omnelt;.ex fe ut frugi poiTiet.
Bacchides non bacchides,fed bacchæ funt acerimc. Apage iftas a me forores.quæ omnium forbent fanguincm Omnis ad pernitiem infimeda domus optimeatqj opipare« Quæ ut aipcxi me contuli protinam in pedes. Ego ne ut cluûgefté clanculum.ut celem patrem Piftoclere tua flagitia.aut damna.aut difpoliabula Quibus patrem amp;nbsp;me.teq^ amicolq; omnes aHeetas tuos. Ad probrum,danum.fiagitium appellere una amp;nbsp;perdere. Neque mei neque te tui intus pudicum e facitis quae facis Quibus tuum patrem mequeuna amicos afiines tuos Tua infamia fecifti geruli figulos fiagitii:
Nunc priufq malum iftoc adis certum é iam dicam patri De me culpam hanc demo.ibo iam amp;nbsp;feni faciam palam y t eum ex luculento coeno propere hinc ciiciat foras, Mnefilochus adolefcens,
m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vitis modis medicatus egomec mecu fu, amp;nbsp;ita effe arbitror.
Homini amico qui eftamicusuta uri nemen pcflîdett Nià deos ei nihil praeitare.id opera expertus fum effe ita.
Nam ut in cphefum hinc abii hoc factum c fcrme,abhinc bienium Ex ephefo huc ad piitoderum fodalem meum litteras Mifiiamicam ut mihi inueniret bacchidem.illum intellego Inueriiffe.ut feruus meus mihi nunciauit chryfalus. Condigne is quam technam de auro aduerfum meum facit patrem Vtmihi amanti copia effet,fed eccum uideo incedere.
Nam pol quidem meo animo ingrato homine nihil impenfiusieft Blalefactorem imitei fatiustq relinqui beneficium Nimio prxdat impendiofum te q ingratum dicier, illum laudabunt boni.hoc etiam ipfi culpabunt mali. Qua me cauli magis eum curam eTe ea cum obiurgato cft opus: Nunc mnefiloche fpecimen fpccitur:nunc certamen cernitur: Scis ne nec nc.ut effe oportet malus bonusq jcuiufmodi Iuftus.iniuftus:malignus.largus:c0modus incomodus.
Caue fis te fuperare.feruum linas faciundo bene: Vt eris moneo.haud celabas;fed eccos uideo incedere Pattern foJalis amp;nbsp;magiftrum.hinc aufculrabo quam rem agatur Lydus Seruus,Philo.Senex.Mnefilothus adolelcens
-ocr page 195-y iVnc experiar fit ne sectum cibi conacre fn ped^ore Sequere.Ph.quo fequar.quo ducts nunc mei Ly.ad illam Quae tuum perdidit pefTundedie tibi filium unicum?
Eia lyde leniter qui feuiunt fapiunt magis Minus mirandum eil iHæc æcas fi quid illorum facit ⦠Qua fi non faciat,fcci ego iHæc itidem in adolefcentia Hei mihi hei mihi iftsEC illum perdidit affentatio Nam abfque te effettego illum haberem recium ad ingeni^bounm â ' Nunc propter te tuamiÿ prauus fallus eft fiduciamr PiftocIerus.Mn.dii ïmortalcs meum fodalemi Hic nominat quid hoc negotii eft pifioderum lydus quod Herum tarn ciet. Ph.paulifper lyde eft libido Homini fuo animo obfequi iam aderit tempus cum fife etiâ Ipfe oderit morem geras dum caneatur praeter aequum Ne quid delinquat finc?Ly.non fino.neque equidem illum Me uiuo corrumpi finam:fed tu qui ta pm corrupto dicis cam filio Eadem ne erat haec difciplinasquom tu adolefcens eras» Nego tibi hoc annis uiginti fuifle primis copia: Digitum longe a pcdagogo pedem ne efferes ex aedibus Ante folem ex orientem nifi in paleffram ueneras Gymnafii profedfo haud mediocris poenas penderes, Idque obtigerat hoc etiam ad malum arcefebatur malum Et difcipulus amp;nbsp;magirter peribebantur in probi, ibi curfu ludtando.haff:a,difco.pugillatuipila.laliendo fefe Exercebant magis g feortotaut fauiis.ibi fuam aetate extendebant Non in latebrofis locis.inde hippodromo amp;nbsp;paleftra. ubi ReuenifTes domum cindficulo peidus î fella apud magiffru afftderes Tu librû.legeres fi unâ peccauilfes fyHaba; fierce coriû ta maculofum Quam eft nutricis paliumiMn.proprer me hæc nunc meo fodali Dici difcrucior mifer:innocens fufpicioné hanc fuftinet caufa mea?
⦠Alii lyde nunc func mores,Ly.id equidem certe feio Nam olim populi prius honorem capiebat iuffragiotg magiftro Delinebat efle dido obediens.at nunc priufg feptuennis ert. Si attingas eum manu exteplopuer pedagogo tabulia dirupit caput ; Cum patremad eas poftulatu.puero.fic, dicit.pater nofter efto dû te Poteris defenfare.iniuria prouocatur pcdagogus.eho finex. Minimi precii ne attingas puerum,ifta caufa quando fecit ftrenue» It magifter qiiafilurcerna undo expletus lintee.itur illinc lure dido hoccine hic pado poteft inhibere imperium magifter. Si ipfus primus uapuletiMn.acris poftulatio hæc eft » Cu huius dida îtcHigo mira fût nipiftoderus lydû pugnis côtuderir.
-ocr page 196-Ph. Sed quis hic é quern artantem uidco ante hortiumÃ
Ly. Ophdoxene?Mn.dcos propitios me uidere g illum mauelkm mihii Ph, C^is illic é ? Ly,mnefilochus gnati tui fodalis pirtocleri
Haud confimili ingenioiatq? ille é:qui in lupanari accubar Fortunatum mcobolum.qui illum produxit fibif
Ph, Silaus lis mncfilocbeJaluum te aducuire gaudeo?\ Mn. Dii te donent philoxene?Ly.hic enim rite produdlus c patri.
In marc it rem familiarem curat/euftodit domum, Obfequens obedienfqj;moræ:atq; imperiis patris. Hic fodalis piftoclcro iam puer puero fuit.
Triduum non interert æcatis uter maior fiet.
Verum ingenium plus triginta annis maius eft g alteri.
Pi, Caue malum,amp; comperte in illum dicere iniufte.
Ly. Tace linitus es qui illi male aegre patere dici qui facit
Nam illum meum malum promptare malim g peculium;
Pi* Qui dum.Ly.quia malum fi prompter in dies faciat minus.
Mn. Quid fodalem meum caftigas lyde dirtipulum tuum?
Ly, Periit tibi fodalis?Mn,ne dixeris.Ly,fic é ut loquor.
Cum ego peribat uidi.non exaudito arguo?
Mn. Quid famium crt.Ly.mcretriccm îdigne deperit:Mn.non tu taces? Ly. Acq? acerime uiros ea abforbcc.ubi quemq: attigit, Mn. Vbi ea mulier habitat.Ly.hic?Mn. unde earn effe aiunt?
Ly. Ex famo.Mn.quæ uocatur?Ly:bacchis?
Mn. Erras lydc.ego omnem rem fcio quemadmodum eft Tu pilloclerum falfo atque infontem arguis; Nam ille amico amp;nbsp;beniuolenti fuo lodaliledulo Rem mandata exfequitur*ipfus nec amafnec tu creditas?
Ly. Ita ne oportet rem mandatam gerereamici fedulo;
Et ipfiusin gremio ortulantem mulierem teneat fedens, Nullo padlo res mandata poteft agi.nifi identidem Manus ferat ad papillas.labra a labris nufg auferat; Nam alia memorare.quæ illum facere uidi dilpudet. Cum manum fub uertimenra ad corpus detulit bacchidi Me præfente.neque pudere quiegtquid uerbis opus eft. Mihi dirtipulus tibi fodalis periit huic filius;
.,^Nam ego illum periffe duco;cui quidem periit pudor, Qtqd opus eft ueibis?fi opperiri ueUem paulifper modo. Vt opinor illius infpeftanai mihi edet maior copia. Pius uidiffem g deceret:g me att^ illo aequum foret?
Mu: Perdidifti me fodalis.ego ne illam mulierem.
Capitis non perdam perire me malis malim modis.
-ocr page 197-\
Sarin ut quern tu habeas fidelemtaut cui credas nefcias
Ly. Videriut argre patitur gnatum efTe corruptum tuum» Suum fodalem: ut ipfas fefe cruciatur aegritudine?
^âh» Mnefilochehoc tecum oro ut illius animum atque ingenium regas* Serua cibi fidilem;^ mihi fiIium,Mn«fadhim uolo.
^h. In te ergo hoc onus omne impono lyde fequere hacme?Ly.fequor Melius effet me quoqj una fi cum illo relinqueres,
^b. Ad fatim eft mnefiloche, cura amp;nbsp;caftiga hominem probe.
Qui dedecorat te.meiamicos atquealios:Aagiriis fuis Mnefîlochus, Adolcfcens . nbsp;nbsp;»
^ Miciorem nûc utrû credâ magis fodalc ne eé.an bacchidem.â Incertum c admodû,illum exoptauit potius habeat optû eft. Ne illa illud hercle cum malo fecit fummo meo :
Nam mihi diuini nunquam quifquam creduar:
Ni ego illam exemplis plurimis planeq? amo. Ego faxo haud dieet nalt;ftam:quem derideat. Nam iam domum ibo:atquc aliquid fubripiam patri, Id ifti dabo ego iftanc multis ulcifcar modis.
Adeo ego illam cogam,ufque ut mendicet meus pater;
Sed farin ego animum mente Ãncera gero.
Qui ad hunc modum hæc hic qua: futura fabulor, Amo hercle opinor:ucpoce quod pro certo feiam Verum quam illa unquam de mea pecunia
' Ramenta fiat plumia propenfior
Mendicum malim mendicando uincere:
Nunquam edepol uiua me irridebit:nam mihi
Decretum cft remunerare iam omne aurum patri;
Igitur mihi inani atque inopi fubblandibitur:
Tu eu mihi nihilo pluris referet:qua fi ad fepulch^ nadtuoâdicat foeû Spd anteq illa unq meis opulentiis ramenta fiat grauior:
Aut propenfior.mori me malim excruciatum inopia., Profeclo ftahile eft me patri aurum reddere:eadem exorabo Chryfalo mea cauli pater ne noccat:neu quid ei fubcenfeat Mea caufa de auro quod eum ludificatus cft:nam illi aequum eft Me confulcre.qui caufa mea mendacium dixit.uos me fequiminf» Piftoclerus ,
Ebus aliis anccuortat bacchis qua: mandas mihi mnefilochu Vtrequiram:arqj ut eum mecum ad te adducam fimul. Nam illud animus meus miratur fi a me tetigit nuncius, Quid remoratur.ibo amp;nbsp;uifam huc ad eum fi forte eft domi Mnefilochus,Piftoclerus.
-ocr page 198-r Edd/df patri omnraurû.nunc ego ilhm me uelim róuenire Foftq inanis fum;contemptrlccra meam:fed cóueniam mihi Qua granite pater dedit de chryfaio.uoû poftremo îpecraui Vt ne quid ei lubccnfcat.Ti.efl ne hic meus fodalis?
Mn. Eil ne hic hortis quem afpicio meus ? Pi.certe is eft, Mn, Is eft adibo côcra,amp; tollam gradum ? Pi.faluus fts mnefiloche?
Mn. Salue?Pi,faIus cum peregre aduenis.cocna detur
Mn. Non placet mihi coena qua: bilem mouet,Pi,nu qua: Aduenienti aegritudo obiecla eft?Mn,atque acerrime?
Pi. Vnde?Mn.ab homine quem mihiamicum efte
Arbitratus fum ante hac ? Pi,multi more ifto atque exemplo
!Viuunt,quos cum deelfe^tibi amicos.repenuntur falfis teftimoniis. Lingua faftiofi.inerres,opera ful^efta fede nullus eft.q non inuideac Rem fecundam obtingere fibi ne muideitur .iphignaui rede canet? Mn. EdepoI ne tu illorum mores per qua meditate tenes,led etia unu hoc
1Ex ingenio malo malum inueniunt fuo, ?Nluli amici funt,inimicos ipfi in fe omnis habent ;Acq; fe'cum fruftantur.fruftrari alios ftolidi Ãxiftimant.fîcut eft hic,quem ertè amicum ratus Ipfus fum mihiipfe quod in fe fuit accuratum habuit. Quod poftet mali facere in me inconciliare
- Copias omnis meas ? Pi.improbum iftuc efte oportet hominem, Mn, Ego ita efte arbitror?Pi,obfequere hercie loquere quis eft?
Mn, Bene ualens uiuic tibi,nam nc ita eec recum orare ,ut ei quod poffes Male facere faceres, Pi.dic^modo hcmineu iqui fit,fi non fecero. Et male aliquo pardo me etiam dicito ignamftimum.
Mn; Nequam homo c.uerum herck amicus eft tibi?Pi.tanto magis â¢^Dic quis eft.neq hominis ego paruipendo gratiam:
/^ Mn, Video non porte:quin tibi eius nomen piftoclere perdidifti Me fodalcm funditus?Pi.quid iftuceft?Mn. quid eft Mifi ne ego ad te ex ephefo epiftolam fup amica;ut mihi inuenires Pi, Fateor facium amp;nbsp;repperi?Mn.qui tibi no erat meretricum aliarum Athenis copia.qbus cum haberes rcjnfi eu illa qua ego madartem tibi Occiperes tu te amare.amp; me ires confultum male?Pi.lanum es?
Mn; Rem repperi omnem ex tuo magiftro ne negat,perdidifti me?
Pi, Etiam ne ultro tuis me proieertas probris*quid clamas?
Mn, Bacchidem?Pi,duas ergo hic intus,eccas bacchides. Mn.quid dux?
Pi, Atc^ ambas ? Mn.loqueris nunc nugas feiens ? Pi.poftremofi fpergis, Parum mihi fidem arbitrarier tollam ego te in collum, Atqjintro hinc auferam.imo.Mn, ibi mane,
Pi, Non maneo.neque tu me habebis falfo fuipedum Mn.fequor
-ocr page 199-Parafitus pliera
uAraÃtus ego fum hominis neg arg? îprobi militis;
â Qui amicam fecum auexit ex famo;
Nunc me ire iuffit ad eam,amp; percontarier
Vtrum ne aurum reddat an ne eat fecum fimul *
Pu* Tududum puer cum illa uf^ ifti femul
Qjix hap; funt aedes pulea,adi ac tutum ad fores?
^3« Kecede hinc diered:e?Pu,ut pulfat propudium.
ComefTe panem tris pedes latum potes.fores pultare nefeisr Ecquis his in aedibus eft.heus ecquis hic eft.
Ecquis hoc aperit hoftium ecquis exit.
Piiloclcrus. Parafitus.
Vid ifluc.qux illxc e pulfatio.quae te mala crux agitat,' Qui ad illune modu alieno iuris tui exteres hoilio.fores Pene effregifti.gd nue uis cibi.Pa.adulefces falueiPi. faluc
Sed quem qu xritasiPa.bacchidc?''' f
Fi. Vtram ergo/Pa. nihil feio nifi bacchidem ?5
Paucis me mifit miles ad eam cicomachus.'
Vel ut ducentos philippos reddat aureos; i
Vd ut hinc inelatiam hodie eat fecum fimukf* Fi; Non id negato elfe ituram.abi'amp; renuntia
Alium illaamat.nô illum(duc ce ab aedibus?
Pa. Nimis iracunde.Pi.ac fin g iracundus fiem.
Ne tibi hcrcle haud longe cft os ab-infortunio; 1
Ita dentifrangibula haecmeis manibus gefriunt? 'gt; Pa«jCum ego huius ucrba interpretor,mihi cautio ed;',
Ne nuncifrangibula excuifit malis meis. jâ^
Tuo ego iflæc igitur dicam illi periculo? P» Quid ais tulPa.ego illuc illi dicam.Pi;dic mihi quis tu es?
Pa; Ilhus fum integumentum corporis ? Pi.nequam
Edeoportet,cui tu integumentum improbus es?
Pa., Sufflatus ille huc uenictiPi.diruptum uelim?
Pa. Num quid uislPi.abeas cdenter,fadlo eil opus?
Pa. Valedentifrangibule.Pi.6d tu integumentû ualc.
In cum nunc hacc reuenit res locum ut quid conGlii
Deo fodali fuper arnica nefeiam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.gt;»-
Qui iratus remunerauit omne aurum patri.
Neq jnummus ullus qui reddatur militi.
Sed huc conccdam.nam crepuerunt fores
Menfilocus cccum moledus pergreditur foras: Mnefrlocus.Piiloclcrus.
-ocr page 200-P Ectukns.proteruo iracundo animo indomito incogitato, Sinc modo amp;nbsp;modclba fum fine bono iurc.arqj honore. Incredibilis impofq? animinnamabilis.iniepidus. uiuo Male uolcntc ingenio natus?poftremo id mihi e quod uolo Ego aliis incredibile hoc nequior nemo e.neque indigeor Quoi dii benefaciant:neqj quem qfque homotautiamemuriadeat. Inimicos quam amicos æquû eft me habere malciq bonos. Permagis me iuuarc:omnibus probis q îprobis uiris^ignamridignior Nullus c homo.qui patri reddidi omne aurum amans Quod fnit prae manibus.fum ne ego homo miferi Perdidi me.atq; operam chryfâli.Pi.côiblâdus hic mihi c.ibo ad eu Mnefiloche quid fit ? Mn.perii: Pi.dii melius faciant?' Mn. Perii. Pi.no tacens /nfipies?Mn. taceam ? Pi fanus fatis non es ? Mn. Perii multa mala mihi in pedore nunc acria atqjacerba eueniunt Crimini me habuiffe fidem imerico tibiiartus fui?
Pi,- Eia bonum habe animû:Mn.unde habeam.mortuus Pluris preeiiff q.ego fum ? Pi.militis parafitus modo ucnerat Aurum petere.hinc cum ego me his didis malis, flic foribus arqj i epuli.reieci hominem ?Mn.quid mihi id ^deft.-^ ^ÃV*^ faciam nihil abeo mder.illc quidem hanc abducet Rio?
Pi. Simihi noefl.non poIliceonMnifcio dares.noui.fed mfi ames Non habeam tibi fidem tanta nunc agitas fat rute Tuarû return ego ne opem mihi ferre puté polTe inopem te ?
Pi. Tace modo deus fecundus refpicict nos aliquis:Mn. nu ge Pi. Mane?Mn.quid c?Pi.tuam copfam.eecd chryfdum uideo. Chryfalus Scruus.Mnefilocus PiUoclerus adolefcens.
^1Vnc hoiné dcc^ auro expendi.huc dccet ilatua (fatui ex auro Niduplex l^dic facinus fcci:duplicibus fpoliis fum affedus Herum maföi^ men:ut ego l)odic lufi lepide,ut ludificatus c Callidu fencm callidi^ dolis.cópuli:amp; pepuli mihi oïa ut crederer. Nunc amanti hero filio fe#us:q cum ego bibo:qui cum edo:amp; amo: Regias copias aurcalq j attuli.ut domo fumeret. neu foris quaereret. Non mihi placent iffi parmenon« fyri.qui duas aut très minas' Auferunt hcris(tnex]uiùs nihil eft q egens confilii fcruus. Nifi babccpedusmultipotens ubicûcp ufusifiet pedore expromat Nullus frugi cfTe poteft homo nifi quiamp;bcncjamp; malefacere tenet. Improbi cijiprobi3 fit.harpaga furibus furetur.qcf queat Verfipeuem .frugi coucnit ciTe hominem pcdus cui fapit Bonus fît bonis.malus fîtmalismt cûque res fît.ita animü habeat. Sed lubet feire quatu aup iherus fibi dcpfir:amp; qdc fuo reddidit patri. Si frugi eft herculem fecit ex patre^decumam partem ei dedit.
-ocr page 201-Sibi neuem abfhiliufed que qùaero optime ecce obuiam mihi e,ft Num qui nûmi exciderunt here tibi.q « fie terram obcuers# nbsp;nbsp;quot;^*
Quid uüsmÅdos.tanq trifles effe côfpicor.nô placet nec temere eft; Etiam quin mihi refpondetis quia malu parumiMiuimouero Nimio minus multo parum ehryfalc occidi.Ch.fortafijs m auri £ Dempfifti parum.quid igitur fluite quoniam occafio ad ea rem fuit 7Mea uirtuce parta ut quantum ueiles tantu fumeres. fi hoc digitulis JDuobus fumebas prioribus.an nefeiebas q eiufmodi
Homini raro tempus fe darer,Mn errasÆCh;at quidem tute Errafti cum parum immerfifti ampliter.Mn.pol tu⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;k
Quam nunc meaccufes magis: fi magis rem nouerisÆ Ch. Occidi.iam animus iftoc diebo plus prxfagitur mali ? Mn Perii.Ch.quid ica?Mn quia patri omne cum ramento reddidi? Ch, ReddidiftiIMii.reddidi,Ch.omne ne.Mn.omneoppidoi Ch. Occifi fumus:qui i metem uenit nbi.iduc facinus facere tam malum Mn. Bacchidem atque hunc fufpicabat propter crimen chryfale me male
Confuluiffeob eam rem omne aurum iratus reddidi meo patri
Ch, Quid ubi reddebas.aurum dixifii patri.Mn.mc id aurum accepiffe Extemplo ab hofpire archimenide.Ch.hem iftoc dido dedifti Hodie incruciacum chry(alum:nam nifi me afpiccc ad carnificem Rapiet continuo fenex ? Mn; ego patrem exoraui,
Ch, Nempe ergo hoe ut faceretrqued loquor: Mn.immo tibi ne noceat Neu quid ob earn rem fuccenfeat atque aegre im perrani* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â !
Nunc hoc tibi curandum eft chryfale. 'Ch.quid uis eurem
Mn. Vt ad fencm etiam alteram facias.uiam compara.fabricare finge Quod lubet coglutina ut fenem hodie dodum dode fallas aurumç Auferas.Ch.uix uidetur fieri pofte, Mn.perge hac facile haec Feceris;Ch.qua^maIum facile quem mendacii prehendit manifefto Modo quem fi orem ut mihi nihil credatad non aufit credere?
Mn. Immo fi audias que dida dixit me aduerfum tibi, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* ?
Ch: Quid dixit ? Mn.fi tu illum folé.fibi folem effe dixeris.fe illum lunam Credere efre.öi nodem qui nunc e dies.Ch,cmungam Hercle hominem probe hodie.ne id ne quicq dixerit.
Mn. Nunc quid nos uis facere.Ch.enim nihil eft nifi ut ames impero çCacterum quanlib et me pofeitote aurumâego dabo,quid mihi. 'Refert chryfalo efte nomen nifi fadis probo:fed nunc quantulum Vfus eft auri tibi mnefiloche die mihi.Mn.militi nummis ^Ducentis iam ufus e pro bacchide:Ch.ego daboy/V^n»
Tum nobis opus cft fumptu.Ch.ah.placideuolo unu quod agamus Hoc ubi egero.tum iftuc agam:de ducentis nummistprimu itendam Baliftam in fenem:^ balifta fi peruortam turrim amp;nbsp;propugnacula.
-ocr page 202-Roïïi porta inuadam «templo in oppidum antiquo Si uetus* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A .âdy*
Si id capio.geritote amicis noftris auru cor fperac bus fi cui animus? ''
Pi, Apud te cftanimus nofter chryamp;Ie? Ch.nunc tu abiintro
Pifloclere ad bacchidem:atlt;ç dfer cito;Pi. quid?
Ch» Stilum ceras 0i tabellas amp;nbsp;linumiPi.iam faxo hinc erunt?
Mn. Quid nunc es facturusjd mihi diae?Ch.coéî'um prandium
Vos duo eritis.atcp amica tua erit tecum tertiailVIn.ficut dicis?
Ch. Piftodero nulla amica cft?Mn.immo eftâalteram ille amat ; 2
Sororem.ego alteram,amabas bacchides?Ch.quid tu loqueris?
Mn, Hoc ut futuri fumus?Ch,ubi e biclinium uobis ftrarum?
Mn. Cur id exquerisiCh.res fi ita eft dici uolo. nefcis quid ego
AAurus fim.neque facinus quantum exordiar:Mn.cedo
Manum ac fubfequcre propius me ad forcs.intro infrice?
Ch. Euax nimis bcUustatqj ut effe maxime optabam locus?
Pi. Quasimperauifb imperatum benebonis fadum illico eftî
Ch. Quid parari ? Pi. quae parare tu iuffifti omnia?
Ch. Cape flilum properc.amp; tabellas tu ais tibi:Mn.quid poftcaj
Ch. Quod iubeo.feribito illic.nam propterea uolo fcribere.
Vc pater coguofcat litteras.quando legat feribe?
Mn. Quid fcribam.Ch.falutcm tuo patri uerbis tuis?
Pi. Quid fi potius morbum mortem feribat.id erit redius?
Mn» Ne interturba.iam imperatum in cera eftî
Ch. Dic quenadmodum? Mn.mncfilochus falutcm dicit
Suo pam.Ch adferibe hoc cito.chryfalus mihi ufq; quaqj q loquitur
Ncc rede pater.quia tibi aurum reddidi.amp; quia no te fraudauerim?
Pi. Mane dum feribie? Ch.celerem oportet effe amatoris manum?
Pi. Acqj idem herele c perdudum:magis qad feribendum citus?
Mn. Loquere hoc feriptum e?Ch.nunc pater mi proin tu ab eo
Vt caneas tibi fycophantas componit:aurum utabs te auferat
Et profero fe ablaruru dixit plane adfcribito?Mn,dic modo?
Ch» Atque id pollicetur fedaturu aurnm mihi,quod dem fcorcis:
Quodque in luftris comedam;amp; congregem pater.
Sed pater ne tibi hodie uerba det quaefo caue.Mn.loquere porro.
Ch. Adferibe dum?Mn.etiam loquere dum id fcribam modo?
Ch: Sed pater quod promifiUi mihi id quaefo ut memineris.
quot;^ Ne illum .ucrbercs.ucrum apud te uindum afferuato domi.
Cedo tu ceram ac linum aeftutu.age obliga.obfigna cito.
Mn; Obfecro quid iftis ad iftuc ufus es conferiptis modum.
Vt tibi ne quid credat.atque ut uinclu te adferuet domi.
Ch. Quia mihi ita lubcc.potin ut cures te.atquc ne parcas mihi*
Mea fiducia opus c0duxit:0 ( meo periculo rem gero.
-ocr page 203-Mil, Aequum dicis.Ch.cedo tabellas, Mn.accipe.
^h Animaduortite:mnefiloche.6d tu piftocicre iam facite.
In biclinio cum arnica fua uterq^ accubitum eatis.ita negocium eft. Atque ibidem ibi funtledi ftrad.potetis cito?
Pil Nunquid aliudîCh.hoc atque etiam ubi eritaccubitum femd Ne quoq exurgatis:donec a me erit fignum datumÃ
Pi* O imperatoremâ¦probum'ùm bis bibiffe oportuit?
M Fugiamus.Ch.uos ueftrum curate officium.ego efficiam meum Chryfalusi
iNlanum magnum molior negocium
'Metuoque ut hodie poftim emolirer
Sed nunc truculento mihi atquefarno ufus fene eftî Nam non conducit huic fycophantiæ fenem tranquillum eflo Vbi me aipexerinuerfabo ego illum hodie:fi uiuo probe. Tam frictum ego illum reddam g fricdum eft cicer« Adambulabo ad hoftium:ut quando exeat Extemplo aducnienti tabellas dem in manuî
NicoboIus.Chyfalus.
M Imio illxc res eft mane dfuidix mihi:
Subcerfugiffe fie mihi hodie chryialum:
Ch nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Saluus fum iratus eft fenex.nunc eft mihi
Adeundi ad hominem tcmpus?hic quis loquitur prope Atque hic quidem opinor chryfalus.Ch.acceftèroî
Ni Bone ferne falue.quid fit:g mox nauigo in ephefum:
Vt aurum repetam ab theotimo domumtracesi'
'Per omnes deos adiuro.ut ni meum gnatum tam amem Atque ei fadta cupiam:quæ is uelitmt tua iam uirgis latera Lacerentur probe:ferraeufque in piftrino aetatem conrcras. Omnia refeiui fcelera ex mnefilocho tua?
Ch Men criminatus eftioptimc eft:ego fum malus.
Ego fum facer:fee!eftus fpedare modo ego uerbum^faciam. Ni. Et iam carnifex imitare,Ch.nofees tu illum adutum
Qualis fit nunc hafee cabellas.ferre me iuftic ribi.
Orabat quod iftic eft fcriptum fieret.Ni.cedo
Ch, Nofce fignum,Ni.noui.ubi ipfe eft?Chincfcio, Nihil iam me oportet fcire.oblitus fnm omnia Scio me effe feruummefeio etiam id quod feio. Nunc ab trafenna hie turdus lumbricum petit. Pendebit hodie,pulchre ita iutendi tenus
Hf. Manedum parumper,iam ad te exeo chryfale, Ch Vcucrba mihi dat.ut nefcio quarn rem gerat, n
t
-ocr page 204-Scruos arcedic intus qui me uinciant. Bene nanis agitatur pulchra: hac confertur ratis. Sed conticifeam.nam audio aperiri fores.
Nicobolus . Chryfalus.
r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Onftrige tu illi arthamo acutum manus?
Ch nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qui^i feci?Ni impinge pugnum fi muciucris
Quid hac loquuntur litterxîCh.quid me rogas?
Vcab illo accepnad te obfignatas adculi?Ni.eotu Loquitatus ne es gnaro meo male per fermonem Quia mihi id aurum reddidit.amp; te dixiiii id aurum Ablaturum tarnen per fycophantiamîGh.ego ne illuc dixi
Ni Ita.Ch.quis homo eft qui dicat me dixiffe iftuc
Ni Tace.nullus homo dicit.hx tabellae te arguunt,-Quas tu attulifli hae te uinciri inbent.Ch,aha Bellorophontcm lam tuus me fecit filius Egomec tabellas detuli ut uincirer.fine.
Ni Propterca hoc facio.ue fuadcas gnato meo:ut pcrgræcetur tecum Ter uencfice.ch.o fluite fluite nefeis nunc ucndi te.
Atque in eo ipfoadflas lapide ubi preco praedicati
Ni Refponde quis me uendit.Ch.quem diligunt di, Adulefcens moritur dum ualet.fentir.fapie. Nunc fi ullus deus amaret plus annis decem Plus iam uiginti mortuum ede oportuit. Terra: oditi ambulat,iam nihil lapit.
Nec fentic.tanti cft:quanti cft fungus putidus?
Ni Tum terrae me odium efle autumasi
Abducite huc incro;atq; arq; aftringite ad eoiunam fortiter^ Nunq auferes hic aurum,Ch.atqui iam dabis
Ni DaborCh.atqj orabis me quidem ultro ut auferam Cum illum refcidcs criminatorem meum;
Quanto in periculo;amp; quanto in pernicie feiet. Tum libertatem chryfalo largibere:ego adeo nunqaccipiam ?
Ni nbsp;nbsp;Dic fcelep e caput;dic quo in periculo efl meus mnefiiocus filius
Ch, Sequere hac me.Ni.quo gentium IjCh.tre unos palTus
Ni nbsp;Vel decem.Ch.agedó tu.archamo forem hanc panxillum
Aperi placidc:nc crepa;faxo;iam fcics:fac efl, Accedchuc cuâuiden conuiuium.Ni.uideo, Ex aduorfum piftoclerum amp;nbsp;bacchidem.Ch.qui func In ledlo illo alccro.Ni.inccrii mifer.Ch.nouifli ne hominem!
Ni Noui.Ch.dic fodes mihi beIlam uidecut fpecie mulicr?
Ni Admodum,Ch,quid illam meretricem ne elfe cenfes!
-ocr page 205-Ni Quippe.Ch.fruflris.Ni quis igitur obfecro eftî Ch. Inucneris.ex me quidem hodie nunq fies certior, CIeomachus,Nicobolus.Chryfalus Eâ ne hic mnefilocus nicoboli filius p mm uc retineat m Muheré quæ hsec factio eft. Ni.qs ille eft ? Ch.p tépiis Hic uenic miles, Cle.nö me arbitral militcsfed mulierem. Qui meolq jnon queam defendere.nd neep bellona mihi unquam, Neqj mars creduat.ni illu exanimalem faxo.fi cöucnero. Ci ue ex xrede fecero uicae fuas,Ni.chryfaIe quis ille eft Qui minatur filioiCh,uir hic eft illiusmulieris:qua cû accubatà Nix Quid uir iCh.uir inquam.Ni.nupta eft illa nbfecroî Ch Scies haud multopoft.Ni.oppido interii mifer.âCh.quid nunc Sceleftus cibi uidetur chryfalus.age nunc.uincito me.aufcultato Filio:djxin tibi illum inuenturum te qualis fier.Ni.quid nunc Ego faciam:Ni.iubc fis me exolui cito, nam ni ego cxoluor lam mmifefto hominem opprimée.CI,nihil eft lucri quod Me hodie facere mauelim.q illum cubantem cum illa opprimere. Ambo ut necem.Ch.audin quæ loquicurtquin tu me exolui iubesî Exoluice iftum.perii.pertimui mifer.Cl.tum illam quæ corpus Publicat uulgo fuum faxo:fe haud dicat naccam quem derideatà Pacifei cum illo paula pecunia poces.Ni.pacifeere ergo Obfecro quid tibi lubec dum ne manifefto hominem opprimat Ne ue eniceac.Cl nunc nifi ducenti phllippi redduntur mihi, lam illorum ego animam amborum exorbabo oppido Hem illoc pacifeere' fi potestqerge obfecro.pacifeere quiduis. Ibo amp;nbsp;faciam fcdulo;quid clamasrdtubi herus tuus eft^ Nufq nefeioiuis tibi ducentos nummos iam promittier Vt ne clamorem hic facias.nec conuitium.Cl.nihil e quod malim Atque ut tibi mala multa ingeram.Cl.tuo arbitratu?
Vt fublanditur carnifex.Ch.pater hic mnefilochi eft fequere Is promittet tibitruarum rogaro.cæterum ucrbum fac eft» Quid fic?Ch.ducencis philippis rem pepigi.Nimah falus Mea feruafti me quamox dico dabo.Ch.roga hunc tu. tu Promicce huic.Ni.promitto roga?Cl.ducentos nummos Aureos philippos probos dabiniCh.dabuntur inquam refponde? Dabo. Ch:quid nunc impure.nunquid debetur tibi? (^id illi moleftus.quia illum morte territas.amp; ego te amp;nbsp;ille Maciamus inforcunio:fi tibi eft machera.amp; nobis urbina eft domi Quam quidem ce faciam.fi cu me irricaueris.cofeftiore foricina nenia Iam dudum hercie equidem fenciOifufpicio quæ ce folicicecicum Ede cura illa muiiere.Cl.imrao eft quoip.'Ch.ica me iuppiccr
-ocr page 206-luno.ceres.mincrua.Iatona.fpes ops.uirtus»
Venus carter pollucrs.mars.mcrcunus.herculcs
Sumanus.fol {atnmus.duque omnes amennutille cum
IIU neq; cubac nequc ambulacmeqj ofculatur.neque illcf qd'dici folet Nj. Vtiurac feruat me ille fuis periurnsiCLubi hue mnefilochus ergo Ch, Rus mifit pater.ilia autcm in arcem abiit ædem infere
Mineruæ.nunc aperta é inuifc.é ne ibi?Cl.abeo ad forum igiturÃâ Ch, Vel hercle in malam crucemîCle.hodie exigam aurum hoc Ch, Exigeac fufpcndc te.ne fupplicarc cenfcas nihil homo
Ille c amotus:fine me per te habere cbfccro deos imortalisare hue Intro ad filium.Ni.quid co introibis?Ch.ut eu diesis plurimis Cartigem.cum hxc fafta fie adhuc faciat modum:Ni.immo oro Vcfacias chryfale,amp; te obfccro:caue parfis in eum, dicere.
Ch. Etiam ne mones ?farin é.fi plura ex me audiet hodie mala.' Quuarn audiuit unquam clina ex demetrio.Ni.lippi illo oculi, Seruus é fimillimus.fr non emollis ertè.neque defideres.
Si ert abftinerc:quin attingas non queas:nam ni id ie hodie Forte fortuna hic foret:miles mnefiolchu cu uxore opprimerer fua Atque obtruncaret mecu manifertarium nue quali ducentis philippis Emi filium.quos dare promifi militi.quos nen dabo tcmcre.amp; iam priusq filium couenero.nunq aedepol quicg temere credachryfaâo Verum libet amp;nbsp;mihi has perlegere denuo.xquu e tabellis toniigna/ tis credere,
, Chryfdus. Niccbolus: a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ttrides duo fratres dicuntur fecirte facinus maximum;
Cu priami patria pergamu.diuima moenitu manu.armis.eqs Exercitu atq? eximiis bellatoriba mille cu nuero nauiu decumo Anno fubegerûc.non pelides tormento fuic.prout ego herum Expugnabo meum.fine clarté,fineque exercitu;amp; tanto nuero militia Caepi expugnaui amanti herili filio aurum ab fuo patre: Nunc priufg huc fenex uenit.libet lamentari dum exeat, O trola.o patria o pergamum.o priamc perirti fenex.
Qui mifere male multabere quadrigentis philippis aureis.
Nam ego has tabellas oblignatas colignatas.quas fero. Non funt tabellxjfed equus quem mifere achiui ligneumf Epeius é pirtoclerus ab eo hxcfupta.mnefilochus hnon eft R.eli(rtus,ille non imburto achilli fed ledfo accubat.bachidem Hibet fecum.ille olim habuit ignem qui fignum daret.huc ipfum Exurit ego fum ulirtes cuius confilio haec gerutur.tum quæ hic funt Scriptae 1irrerie.hoc in equo in funt'milires armati atque animati. Probe ita res fuccertitmeliufque:adhucatq j hic equus non in
-ocr page 207-Arcem ucrum in arcam faciet impetu excidium.exitiû.ex latebra fiet Hic equus hodie auro fenis.noflro feni huic flolbdo ei profecio nome Facio ego iÃo.mifës menelaus e.ego agamenon idem uliffe Laertius.mnchlochus eft alexander qui erit exitium rei patriae fuac» Is helenam abduxit.cuius caufa nunc facio obfideiibon
Nam illic eide audiui ulyffem.ut ego fum fuille.amp; audace;^ malum Bolis ego deprenfus fum ille mendicans pene inuentus interiit. Dum fibi exquirit fata illorum.adfimiliter mihi hodie obtigit. Vinctus fum,fed dolis exemi,irem fe ille feruauit dolis
Ilio cria fuibe audiui fata quæ illi forent exitio Signum ex arce fi periffer alterum etiam eft troili mors Tertium cum portae fesx limen fuperum feideretur Patria item tria eis tribus funt fata nobra huic ilio. Nam dudum primo ut dixeram nobro feni mendacium: Et de hofpice amp;nbsp;de auro.amp; de lembo.ibi fignum ex arce iam abbuli. lam duo rebtbant fara:tum nee magis id cæperam oppidum Pob ubi tabellas ad fenem detuli.ibi occidi croillum.
Cum cenfuit mnefilochum cum uxore elfe dudum militis Ibi me iniunxit folui.atque id periculû adfimilo ulyflem uc praedicat Cognitum ab helena effe proditum hecubæ:fed ut olim ille fe Blanditiis exemit.amp; perfuafit fe uc amitteret.
Item ego dolis me ilio expuli periculo.^ decepi fenemâ.
Ni
Ch
Ch
Poll hxc cum magnifico milice urbes uerbis qui inermis capit Conflixi arq? hominem repuli:dein pugnam conferui feni, Cum ego adeo, uno mendacio deuici uno iebu extemplo Coepi fpolia .is nunc ducentes nummos philippos militi Quos dare fe promifit dabirmunc alteris etiam ducentis ufus efl. Qui difpenfetur ilio capto ut fit mulfum.qui triumphent milites Sed priamus hic multo illi præbac non quinquaginta modo Quidrigentos filios habec:arque equidem omnis Icelos fine probo Eos ego hodie omnes contruncabo duobus folis felibus, Nunc priamo nobro:fi eftquis emptor:comiefalem fenem Vendam ego uenalem quem habeo extéplo ubi oppidu expurganero Sed priamum aftanté.eccum ante porta uideo.adibo atque alloquar? Cuia nam uox ,ppe me fonar.Ch.o nicobole: Ni.quid fit
Quid quod te mifi.ecquid cogiftin?Ch.rogas congredere.Nf.gradior Optimus fum orator.ad lachrymas coegi hominem caftigando Maleque didis.qux quidem quiui côminifci?Ni.quid aic
Verbu nullû fecit.lachrymâs tacitus aufculcabat;qua: ego loquebar. Tacitus confcripfit tabellas obfignatas mihi has dedit.
Tibi me iulTic dare:fed metuo ne idem cantent quod priores.
-ocr page 208-Nofee fignum e ne eius?Ni.noui libet perlegere bas?
Ch» Periege:hune fuperum limen feinditunnûc adcR exitium ilio Turbat cqus lapides ligneusiNi.chryfale ades dum ego has peJlego
Ch. Quid me tibi adeffe opus é,Ni.udo ut quod iubeo facias,ut feits Quae hic fcripta fient?Ch.nihil moror.neque feire nolo.
Ni. Tarnen ades iCh.quid opus efl ? Ni.taceas.quod iubeo, id facias.
Ch. AderoiNi.heu litteras minutasiCh.qui quidem uideat parum Verum qui fatis uideat grades fatis funtiNi.animum aduorte igitur Ch. Nolo inq.Ni.at uolo inqiCh.quid opus e'Ni.at enim id quod lubco faciasfCh.iuftum c tuus tibi femus.tuo arbitratu feruiat. Ni. Hoc age fis iam nunciCh.ubilubec recita.auriû operam tibi dabo Mi« Cæræ quidem haud parfit neq? ftilo.fed quiequid étperlegerc certu é Opater ducentos philippos quæfo chryfalo da.fi effe faluum uis nie Aut uitalem tibi?Ch,maIum quidem hcrcle magnum ubi diccî
Ni. QuidemiCh.non prius falutem fenpfit^Ni.nufg fentio.
Ch. Non dabis fi fapiestuerum fî das maxumene ille ahum gerulum Qtiærat fi fapiet fibi.nam ego non laturus fum.fi iubeas maxume. Sat fie fufpedus fumteum careo noxiaiNi.aufculta porro dum Hoe cpfcriptu é perlegofCh.inde a principio um îpudens epiftda eft Ni: Pudet prodire me ad te in confpedum pater:tantum flagitium Te feire audiui meum:quod cum peregrine cubui uxore militis. Pol haud deridcs.nam ducentis aureis philippis redemi uitam exfia/ gitio tuam*
Ch. Nihil e illoru qn ego illi dixeri: Ni.fluite fecifTe fateor: fed quæfo pat Ne me in hulticia fi deliqui deferas,ego animo cupido,arque oculis indomitis fui.
Perfuafû eft faccrercuius nunc roe faedi pudet prius te cauiffe ergo.q Pudere æquû fuitiCh.eadem iftæc uerba dudum illi dixi omnia*
Ni. Quæfo ut fac habeastid pater quod chryfalus me obiurgauit Plurimis uerbis mal!s:amp; me meliorem fecit praeceptis fuis: Vttcci habere gratiam æquû fit bonam ?Ch.ne iffne iftic feriptum?
Ni, Hem fpeda tu fcies.Ch,ut qd dcliquitTupplex c ultro omnibus. KL Nunc fi me fas é obfccrare abfte pater da mihi ducentos nummos Philippos te obfecroiCh,ne unum quidem hercle fi fipisfNi.hne perlegam.
Ego iufiurandü uerbis cécepris dedi daturum id me hodiemulieri. Ante ucfperû priufqame abiret:nunc pater nepiuré cura arq; abduc Me hinc ab hac gtû potes:quapropter tantu danifeci amp;nbsp;flagitii Caue tibi ducenti nummi diuitix fuant fexcenta tantum reddam. Si uiuo ribi.uale atque hxc curarquid nue cenfes chryfakl
Ch Nihil ego tibi coufilii hodie quieg dabo.neqt ego haudcommitam
-ocr page 209-Vtfi quid peccatum fïcnfccifTc dicas de mea fententia
Verum ut ego opinor.fi ego in iiloc fum loco dem potius aurum Quam iUû corrupi ünâ.duæ conditiones funt.utrâ tu accipias uidc. Vel ut aurum perdas:ucl ut amaror perfuret:ego neque te iubeo.' Neque uero neque fuadeo.Ni.miferet me illius/Ch.tuus efl Non mirum facistfi plus perdundum fit penfTe fuauius eft Quam illud flagitium uolgo difpalefcerefNi.ne file epepol Ephefl multo maucllem foret dum faluus eflet:^ reuenifTet domum Quid ego iftic quod perdundum eft propere perdere ⦠binos ducétos philippos
lam intus efFeram:amp; militi quos dudû ^mifî mifer:amp; iftos mane.iftic lam ex co ad te chryialeiCh.fit uafta rroia.fcfndunt proceres Pcrgamum:fciui ego iamdudum fore me exitium pergamo Edepol qui me effe dicat cruciatu malo dignumtne ego cum iUo Pignus haudaufin dare.tantas turbellas facic:fed crepuit foris Effertur prxda ex troia.taceam nunc iamrNi.cape hoc tibi aurum Chryfale i fer filio.cgo ad forum autem hinc ibo.ut foluam militem Non equidem accipia.proin tu quæras qui ferat.nolo ego mihi credi ^â' Cape uero odiofe facis.Ch.non equide capiam ? Ni.at quæfo ^^ Dico ut res fe habct?Ni.morarc.Chinolo inquam aurum
Concredi mihi.Ni.ohc odiofe facisfCh cedo fi neceffe eft Cura hoe.iam ego reuencro.Chîcuratu eft cfTe te fenem Miferrimum hoc eft incepta efficere pulchac ueluti mihi cuenit Vcouans prxda onuftus incederem falutc noftra.atquc urbe capta , Per dolum domum educo integrumomnem exercitum.⢠Sed fpedatores uos nue ne miremini.quod no triupho.puulgatd cft Nihil moror ueruntamen accipientur mulfo milites.
Nunc hanc praedam omnem ad quxftorem deferam?
Nicobolus.
lt;^Vdmagis in pectore meo foueo.qs meus filius turbas turbet Qua fc ad uifd:amp; quos ad amores précipice ifeitus capeflat â H nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Magis curxc.magifq jad formido, ne is pereat.neu corupat
Scio ego fui illa xtate,amp; feci illa omnia.fed more medefto Neque placitant mores.quibus uideo uolgo gnatis cfle parentes Dixi.habui fcortum,potaui,dedi.donaui.amp; enim id raro Egddare meludn^ meo nato mftitui.ut aio obfeq dado fumerc peffit. Aequu cfle puto:fed nimis uolo defidix ei dare ludu;nuc mnefilocu quot;Quod mddaui uifo.ccquid cum ad uirrute.autad fruge opera fua Compuleric.fic ut cum conucnit.feio fccifle.eo e ingenio natus.
Nicobolus.Philoxenes.
q Vicunque ubi funt.qui fucrc:quique futuri funt poft hac
-ocr page 210-Sulti.ftolidi.fotu-i.fungubardi.blennf. bucconfs:fclus ego cmucs Longe ante eo Multicia amp;nbsp;moribus indc/lis.perii: pudet Hoc eine aetatis ludum his fad^um efle indigne g magis id repeto Tam magis uror;quern meus filius turbauit.perditus fum Afc f etiam eradicatus fum.ommbus exemplis crucior.où me mala Cofedantur.omnibus exitiis interii:chryfalus me hodie lacerauit; ChryGlusme miferum fpoliauir.is me fcelus auro ufq; adrondit Dolis dodris indedu ut libitum e.ira miles memorat meretrice efTe Quam ille uxore cTe aiebat.omniaq jut quodq: adum e:memorauit Eam fibi hunc annu condudam.reliquum id auri fadum;
Ni. Ph. Ph. Ni.
Ph, Ph.
Quod ego ei ftultiffimus homo per mifiïïèm.hochoc é per accefeit. Hoc é demum g gt;per crucior:mehoc aetatis ludificari, imo aedepol Sic ludos fadum cano capice:arq; alba barbatmiferu me auro EfTe emudum.perii hoc feruum meum no nauci facere efle aufum. Acqj ego fibialibi plus pdiderLminus aegre habeam.minufq? id mihi Damno ducam ? Ph.certo hic prope memihi nefeio quis Loqui uifus é fed quem uideo.hic quidem pater mnefilochi eft? Euge focium ærutnnæ.amp;: mei mali uidco.philoxene falue? Et ru.unde agis?Ni.unde homo mifer.arque infortunatus At pol ego ubi fum efle ubimiferû hoîem decet arque infortunatum Igitur pari fortuna state ut fumus:utimur.Ph.fic eft fed tu Quid iibi e(HNi.poI mihi par idem quod eft ribi?
Nunquid nam ad filium haec egritudo attinet.Ni.admodum Idem mihi morbus î pedore é.Ni.at mihi chryfalus optimus Non perdidit filium me arqj rem omne mea. Ph.quid tibi ex filio Nam obfecro xgre eft.Ni.fcies is periit cum ruo atque ambo Aeque amicas habent.Ph.qui feis/Ni.uidi.Ph hei mihi Difperii.Ni.quid dubitamus pultare atque huc euocarc Ambas foras.Ph.haud moror.Ni.heus bachis.iube lis Adutum aperiri.nifi mauelis fores amp;nbsp;poftes cominui fecuribus.
Ba.
Ba. Ph. Ba.
Bachis. NicoboIus.Bachis Philoxenes q Vis fonicu tu multuanti nomine nominat me. atque pultat Edes.Ni.ego atque hic.Ba.quid hoc eft negocif. Nam amabo quis has hue ouis adegic.Ni.ouis nos uocant Pefrume.Ba.paftor harum dormit.cû he eût fie a pecu balitantes. Et pol nitent, haud fordidæ uidentur ambre.
Artófs hs quidem ambae ufque fûc?Ni,ut uidcntur deridere nes. Sine fuo ufq? arbitratu.Ba.rem ter in anno tu has ronfirari.
Pol hodie altera iam bis de tonfa certo é.Ba.uetulae fût thimians Et bonas fuiflè credo uidem limulis obfecro utintuentur? Ecaftor fine omni arbitror malitia efTe.Ph.merito hoc nobis fit . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
-ocr page 211-Qui quidem huc uenerimus.Ba.cogancur quidem intro ^Haud fdo quid eo opus fit quæ nee laéïem.nec land uHa habent Æquot; lt;.Sic fines aitent.exolucre quanti fuere;omnis fructus um illis âDecidit.non uides ut balances folæ libere craffentur.quin ætatc Credo elTe mutas, ne balat quidem cum a pecu eaetero abfunt f p^» Stulrx atque male uidentur,Ba.reuerramur intro foror Ba Ambx.Ni.manete hæ oues uolunt uos.Ba.prodigiu? hoc quidem di Humana uos uoce appellant oues.Ph.hx oues.uobis malam Rem;magnam eu dent dabunt.Ba.fi qua debes.te condono tibi habe. Nunquam abfte petam:fed quid dl.quapropter nobis uos malü mi-nitamini?
Ph Qsâ® noilros agnos conclues ifèic cfTe aiunt duos.Ni.K prêter eos Agnos meus eft iftic clam mordax canis:qui nili nobis producuntur lamque emittantur foras.arietes truces.nam erimus iam.in uos Incurlabimus.Ba.foror eft quod re uolo fecreto.Ba.eho Amabo.Ni.quo ille abeunt.Ba.fenem illuna ribi dedo Veceriorem.lepide ut lenitum reddas;ego adhuc iratum Adgrediar.Ph.poffumus nos hos intro illicere huc.Ni.meum Penfum ego lepide accurabo q odiofum eft mortem amplexari?
®i» Facito ut facias.F h.taceas tu tuum facito ego quod dixi Haud mutabo.Ni.quid illec illic in confilio duae fccretæ confultant?
^b Quid ais tu homINi.quid me uis?Ph.pudet me dicere quiddam ^*i Quid eft quod pudeat Ph.fed amico homini tibi quod uolo credere Cerrum e.nihil fum.Ni.iftuc iampridem fcio:fcd'quid nihil fis Memora. Ph.tatftus fum uehementer uifco.cor ftimulofoditu./
^i Pol tibi multo aequius eft coxendicem:fedâquid illuc é.amp; fi iam Ego ipfe quid fit prope fcire puto me.ueru audire etiam ex te ftudeo?
^b Viden hanc Ni.uideo.Ph.haud mala eft mulier b^i Pol uero ifta mala.amp; tu nihil.Ph.quid multa.ego amo.
bb An amas?.Ph.necas.Ni.ru homo putidus amator iftac fieri aetate Audes.Ph.qui non.Ni.quia flaginu eftâPh qd opus uerbis eft Meo filio no fum iratus.neq; tuo eft æquûeffe iratum Si amant lapienter faciunt . fequere hac eunt
b*i. Eccas tandem probri perlecebræ.amp; p fuaftrices.qd nunc etiam Redditis nobis filios amp;nbsp;ferurtan ego experior tecum ui maiore Albin hinc.nô homo tu quidé es.qiftoc pafto ta Icpidâillepide Appelles.Ba.fenex optime quantû eft i terra.line hoc exorare Abfte.ut iftuc delicftu defiftas tantopere ire oppugnatum; Nili abeas.quanq tu bella es malum tibi malo dabo iam
â¢^ Patiar no metuo.ne qd mihi doleat.qd' ferias.Ni.ut bladiloqua eft Hei mihi metuo.Ba.hicmagis tranquillum eft.i hac mecum
-ocr page 212-Intro itq; abi.fi quid uis filium côcaQigato.Ni. abiti a me fcelus Ba. Sine mca pietas exorem.Ni.exores tu meJBa.ego quidem
Ab hoc certe cxorabo.Ph.îmo ego te oro.ut me intro abducas»
Ba; Lepidû te.Ph.at fin quo pado me ad ce intro abducas
Ba. Mecum ut fis ? Ph,cia quae cupio cômemoras .Ba.uidi ego neg hôfcm Verum te neminem deccriorem.Ni. ira fum.Ba.i bac
Mecum intro ubi fit tibi lepide uidibus uino arq; unguentis.
Sitis iam fatis nos trifles.Ph.côuiuü me nihil poenitet ut fu acceptus Ni. Quadringentis philippis filius meamp; chryfalus circûduxerunt.
Quem quidem cgo.ut non excruciemtalterum rantû aurino mereâ. î* Qyâ^ tandem fi dimidium auri redditur.i mecum intro
Atep ut cis delicta ignofcas,Ph.faciet.?Ni.etiam tu homo Nihili.Ph:quid alii dant boni caue culpa tua amifïîs: Dimidium auri datur accipias,potefq}amp; fcortum accumbas.
Ni. Egon ubi filius corrupatur meus ibi potem.Ba.porandum eft Ni. Age iam id.ut e Si fi eft dedecorum patiar faccre.inducam animum Ego.cum hæc cum illo accubet.infpedem.Ba.immo equidem pol Tecum accubam.te amabo.amp; te amplexabor.Ni.caput prurit Perii:uix negito:Ph.non tibi uenit in mentem amabo fi du uiUas Tibi bcnc.facias.iam pollid quidem cfte haud perlongiquum Necç fi hoc hodie amiferis.poft in morte id cuéturum effe ung.
Ni* Quid ago.Ph.quid agas.rogitas' etiam.Ni.libet amp;nbsp;metuo Ba. Quid metuis:Ni.nc obnoxius filio fim amp;nbsp;feruo.Ba. mei Meum amabo.iftee fiunt tuus é.unde illum cenfcs fumerc Nifi.quod tu te illi dcderis.hanc ucniam illis fine te exorem.
Ba. Lepidum te.Ph.at fin quo pado me intro abducas.
Ni. Vc terebrat;fatin offirmatum quod mihi erat.id me exorat. Tua fum opera.Sé propter te improbior.Ba.nufq me audies. Satin ego iftuc habeo ob firmatum.Ni.quod femel Dixi haud mutabo.Ba.ite intro accubitum it dies filii nos Expeftant intus.Ni.g quidem ablutum emorimur.
Ba. Vefper hic é.feqmim. Ph.ducite nos quo lubec.tamg qdem ad dieftos Ba ^Lepide ipfi hie font capti fuis g filiis fecere infidias:
:?Hi fenes nifi fuiffent nihili iam inde ab adulefcentia:ncn hodie J'Hlc tantum flagitium facerent canis capitibusmeqj adeo EMæc faccremus.ni antehac uidiffemus fieri.
V 'Vtapudlenones riuales filiis fierent patres.
Spoftacores ,uos ualere nolumus.amp; dare adplaudere.
Finis.
Plauti. Muftelaria, Argumentum.
-ocr page 213-Anumifîü emptos fuos amores philolaches tn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Omnemquc abfente rem fuo abfumit patre»
Senemtut rcucnic ludificatur tranfo
Terrifica monftta dicit fentiri in aedibus.
Et inde primum emigratum.interuenïc
Lucripeta foenus focnerator portulans.
Ludufquc rurfum fit fenex.nam mu tuum
Acceptum fuum dicit pignus emptis aedibus
Requirit quae funt.ait uicini proxumi.
InfpeAat illas tpoft fc derifum dolet.
Ab fui fodalc gnati exoratur tamen?
Tranio.Grumio.Serui duo.
e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Xi e culina fis foras hurtigu.q mihiicer patias exhibes argutias
Egredere herilis pernicies ex ædibus;cgo:pol te ruri cenfo effe Vlcifcar probe:exi inquam nidore cupina.quid lates? fequitur Quid tibi malum hic ante aedis clamas lofi.an ruri cenfes re ETeubfcede ab xdibus abi rus.abi dierecrta.abfcéde ab ianua En hoccine uolebas.Gr.perii cur me uerberas?
â Quia uiuis ? patinas,Gr.hne modo adueniat fenex Sine modo uenire faluus quem abfentem comes
â Nec uerifimile loquere.nec uerum frutex
Comenc quenquam;ur quifquam abfentem poffit.
Tu urbanus uero fcurra delitiae populi
Rus mihi tuo obieéfasilane credo trariio
Quod re in prirtinum fcis aéfutum tradier. Cis herclc paucas rempertates trariio Augebisruri numerum.genus feratile. Dum tibi luber.licetqj pota.perde rem: Corrumpe herilem adolefcenté optimum Dies no(rtefque bibite.pergrccimini.
Arnicas emite:Iiberatc:pafcite,parafciros obfonate poUucibiter» Haec ne mandauic tibi cum peregre hinc iit fenex?
Hoccinc modo hic rem curatam offendet fuam?
Hoccine boni effe officium fetui exiftimas?
Vt heri fui corumpat:amp; femct filium?
Nam ego illum corruptum duco cum his fidis findet. Quo nemo ad aeque iuuencute ex omniathica Ante hac eft habitus pareus.nec magis continens, Is nunc in aliam partem palmam poftider. y irrute id fadum tua amp;nbsp;magiftcrio tuo:
* â Quid tibi malum:mea ut quod ego agam curatio.é an ruri quatio
-ocr page 214-Non font quos cures bouisJubet poMre.amare.frcTM ducere.
M-âi tcrgificio hoc:non tui fiducù.Gr.g confidenter loquitur für» fr. At te iuppfter di que omnes perdant .oboluifti alleu germana illuuies
Rutiicusihircusthara moftclaria capra cômifta
Gr. Qnâd ms fieri,non omnes polTunt olere unguenta exortica Sicut tu des:neque fuperior adcumbere.neque ta faeeris,g tu uiuis Vidibus tu tibi idos tu habeas turtures:pifces:auis.Gne me alIcaro Fungi Fortunas meas tu fortunatus.ego mifcr.Tra. patiunda eft Meum bonum me:re tuum maneat malumfquafi inuidere Mihi hoc uiderc grumiotquia mihi bene eft.Ãi tibi male eft DignifTimum eft licet me arnare amp;nbsp;te bubulcuarier: Me uiftitare pulchre:re miferis modis?Gr.o carnificum cribrum Quod credo forenta te forabunt patibulatum peruias Rimulis Si hue reueniat fcnex ITra.qui feis an tibi iftuc eueîat priufg mihi.
Gr. Quia nóg merulrtu meruifti.amp; nue meres ITra. orationis operam Compendi face.nifi re mala re magna maciari cupis?
Gr. Eruum daturi effis bobus quod feram,daroxs in honeftis,agite Porro pergite.quo occepiftis.bibite.pergraccam ini. efte ac ferite Vos faginam cedite.Tra:racc arqj abi tu rustego ire in pyreeum Voloun uefperum parare pifeatum mihireruum tibi aliquis Cras fixo ad uiUam afterat.quid e:quid tu me nue obtuere furficer Gr, Pol tibi irtuc credo nomen aelutum fore dum intercas Tr. Sic fit iftuc aefurum fmoiGr.ira e fecundum hoc fcito
Nimio celerius uenire quod molefte g illud quod cupide petas» Tr. Moleftus ne fis.nunc iam in rus te admone.Gr.ne tu erres.
Hercle prêter hanc mihi non facies moram.Tr.fatin abiitneq^ quod Dixi flocci exiftumat.Gr.pro di imortales obfccro ueftram fidem Facite huc ut redeat nofter g primum fenex:rrienium qui iam Hinc abeft priufg oh perierint.^ edis amp;nbsp;ager.qui nili huc redit Paucorum menfium funt reliefa: reliquia:.nunc rus abibo. Nam eeeu herilem filium uideo corruptum ex adulefcente optumo Philolaches adolefccns
r Ecordatus multu «Si diu cogitant argumétaç in pedus mul/ tajnfticui.
Ego atq? in meo corde:fi é quod mihi cor.earn rem uolutaui Et diu difputaui hominem cuius rei.quando natus eft. Similem effe arbitracer.firnulacrumqj habere id repperi iam, Exemplum nonarum aedium efte arbitror .fimilcm.ego hominem Quando hic natus eft ei rei argumenta dicam.aeq? hoc Hand ni detur uerifimile.uobis.at ego id faciam efte.ira ut credatis Profefto ita efte ut praedico uera nincam;atque hoc nos meiipfi
-ocr page 215-r^npeÃ^ct* â¦^
Scio perinde uti nunc ego effe autumo,quando dicd'a audietis mea. Haud aliter id dicetis.aufcultace argumenta dum dico Ad hanc rem.GmuI gnauiri fuo uelocem hanc rem mecumî Aedes cum ex templo fünf paratacicxpolirx'fad'x.probx. cxamuiTim Laudant fabrum.atque ædes probant.fibi quifque inde exemplum Sibi quifqj fimile fuis:fumptu fuo Operam pafcunt fuam.
Atque ubi illo immigrat nequam homo indiUgéfq j cum pigra familia Immundus inftrenuus.hic iam ædibus uitium additur;bonae⦠Cum curantur male.atque illud faepe fit.tempdlas ucnit Cofringit tegulas.ibricefqjubi dominus idiliges reddere alias ne uolc Venit iber . lauat parietes.perpluunt tigna.putrefacitis operam Fabri.nequior iam fadfus é ufus aedium atque haud Fabri culpa.fed magna pars moram hanc induxerunt.
Si quod nummo farciri potell ufqj dum maneant.ncqiid facinut Donicum parietes ruunt.ædificantur ædes totæ denuo Hæc argumenta ego aedificiis divi:nune etiam nolo Dicere ut homines ædium cTe fimiles arbitremini.
Primum dum parentes fabri liberum funt:amp; fundamentum Subftruunc liberorum.exccllunt.parant.fedulo infirmitatem Er ut in ufum boni.amp; in fpeciem populo fint;fibiq;amp; materiem Réparant.nec fumptus ibi fpmptui ede ducunt. Expoliunt docent litteras iura.Ieges fnmptu fuo:amp; labore Nituntur.ut alii fibi ede illorum fimiles expetant,-Ad legionem cum itum adminiculum cis clamant Tum iam aliquem cognatum fuum ea tenus abeunt A fabris unum ubi emeritum elf dapendiura.
Igitur cum fpecimen cemicur.quo eucniar ædificacio
Na ego ad illud frugi ufqueamp; probus fui.in fabrorû porefiate dû fui Podeaq immigrauiïn îgenium meum:perdidi operam fabrorum » Illico oppido uenic ignauia.ea mihi tempedas fuir. Mihi aduento fuo grandinemtimbremque atfulir.
Haec uerecundiam mihi amp;nbsp;uicturis modum deturbauir.texit, Detexitque a me illico poll il1am.obtexere eam.negligens fui Continue pro imbre amor aduenir.nunc fimul res fides Permanuic. permadefecit cor meum.nunc fimul res fides Fama uirtus decufquc deferuerunt,ego fum in ufu fallus Nitnio nequior.atque ædepol.ira hæc tigna humi deputant. Num uideo mihi farcire poffe ædes meastquin totæ perperuæruuant Quin cum fundamento perierint.nec quifqeiTe auxilio queat. Cor dolet:cû fcio.ut nunc fum.atque ut fui.quo nequeindudtier De iuuencuce état arte gymnaftica,difco.hadis nila.
-ocr page 216-Carfii armis,equo uid'itabim.uolupe parfimonù;^^ duriciti Difciplinx aliis erani:optimi qaiq^ expetebant can
PotÃrinim fibimunc poftq nihili (um,id neto meopte ingenio repitis Philocomafinm Mnlier.Scapha Ancilla.Phildaches addefeens. Ph. i Arn pridem mecaftor frigida non lani magis lubenter»* Nec cu me melius mea fcapha reres ædificatam:Sca.euét3 rebus Omnibus uelut horno mefTis magna fuic.Ph, quid ea meffis Attinet ad meam lauationem.Sca.nihilo plufq lauario tua ad meffim?Ph. o ucnus uenuila haec illa e rempedas mea.
Mihi quæ modedia omne dedexit.terdus qua fui quam mihi amor Et cupido in pedtus perpluit meummeqj iam unq obtigere poflum Madent iam in corde parietes.periere hae oppido ædès.
Ph. Contempla amabo mea fcapha fatin hæc me uedis deceat. Volo meo placere philolacheti meo occello.meo patrono.
Sca^ Quin tu te exernas moribus lepidis: cum lepida tu te es. Non uedem amatores amant mulieris:fed ueitis partum.
Ph. Ita me dii ament lepida fcapha fapit fceleda multum.
Vt lepide omnes res tenectlhiaf^ donantium:Ph.quid nunc?
Sca. Quid e?Ph.qui me afpicc amp;nbsp;contempla ut hoc me decet.
Sca. Virtute formæ id euenit.ee ut deceatiquiequid habeas. Ph, Ergo ob hoc uerbum te fcapha donabo ego hodie aliqui, Neq j patiar te hanc gratis laudafletquaeplacet mihi, Ph. Nolo ego te aflentari mihi nimis quidem tu ftulta es mulier Sca. Eo mauis uicuperari falfo:q uero extolli:
Ph. Equidem pol uel fallb.tamen laudari multo malo q uero Culpari.ain meam fpeciem altos inridere.ego uerum amo Verum uolo dici mihi.mendacem odi.Sca.ita tu meameS Ita philolaches tuus te amcr.ut uenuila esiPh, quid ait Scelefta quomodo adiuralli.ita ego illam amarem1 Quid ita haec me ?id cur non additum eft infeefta dona facio: Periic.quod promiferam ribi.dora derdidifti.
Sea: Equidem pol miror tarn captam.tam doclam te amp;nbsp;bene domiam Non feire te ftulce facere.Ph.quin monequæfo ft quid erro
Sca, Tu ecaftor erras, quae quidem illu expelles unü arqj illi morem Praecipue fie geras:atq: alios afperneristmatronæ no meretriciu eft Vnum inferuire amanremlPh.Pro iuppiter.na quid malum Verfacur mex domi dii deaeque omnes me pefTimis exemplis Interficiant.nilî ego illam anum interfecero liti, famaeietquejgelu, Ph, Nolo ego mihi male te fcapha præcipere.Sca.fluita es plane Quæ illum tibi aeternu putas fore amicum:amp; beniuolentem Moneo ego te,te ille deferet.aetate amp;nbsp;latieiate.Ph.ncn fpero
-ocr page 217-S«î Infperara accidant magis fjepequam quasfperes Poftremo fi didis nequis perduci,ut ucra hxc credas Mea dida ex fadis nofee rem.uidesqux f(m,amp; qua efuiante Nihilo ego q nunc tu amata fum;afquc uni modo gcfli morem; Qui pol me ubi aetate hoc caput colerem cornutauit.reliquit, Defcruitque me.tibi idem futurum credo.Ph. uix'comprimor Quin inuolem illi in oculos dimulatrici. Ph.folam illi meo Soli cenfco effe oportere obfequentem.folam ille foli Sibi fuo liberauit.Ph.pro dii immortales mulierem lepidam Et pudico ingenio bene hercie fidum amp;nbsp;gaudeo^uhi Nihili effe huius caufa.Sra.inditi ecaftor tu quidem es»
^^' Quiproptcr.Sca.quac idue in te illeamet:Ph.cur obfecro Non curem.Sca.libcra es iam tu ia quod quaerebas habes. Ille ce nifi amabit ulcroud pro capite tuo quod dedit perdiderit Tantum argenti.Ph.perii hcrcle ni ego illam peffumis Exemplis enicaffo.illa hanc corrumpit mulierem male fuada Lcna.Ph, nunq ego illi poiTum gratiam refferre ue'meritus eft De me.feapha id tu mihi ne fuadeas ut ilium minoris pendam, Sca; Et hoc unum facito cogites fi illum inferuibis felum.
Dum*tibi nunc hxc xtatula eft?m feneda male querere Ph. In anginam ego nunc me uelim uer ti:ut ucnefica: illi
Fauces prendam atqj cnecem fcelcftam fimulatricem.
Ph. Eudem animum oportet nue mihi effe 'gratum.ut impetraui Atq; olim priufq id extuli.cum illi fubblandiebar.
Ph. Dii me faciant quod uolut.ni ob iftam orationem re liberaflo denuo Et ni fcaffam enicaftblSca.fi tibi acceptum cft fore tibi unicum Sempirernum;atqj illum amatorem tibi proprium futurum in uita Soli gerendu cenfeo morcm;amp; capiendos crines ut fama eil Homini ex in fole pecuniam inuenire.Ph.ego fi bonam Fama mihi feruaffodat ero diues.Ph.fi quidem hcrcle Vendudum fic pater uembic multo potius:^ te me uiuo unqua Sina egere aut mendicardSea.quid illis futupz cft exteris Qui tc amant. Ph.magis amabunt cum uidebuc gratiam Reference. Ph.ucinâ nunc meus morcuus pater ad me Nancietur; ut ego exherendé meis me bonis faciam atq; hxc fit heres. Ia ida quidem abfumpca res erit dies nodefep edur bibitur Neep quifq parfimonia adhibet fagina plane eft
Ph- In te hercle.ccrtum c principium ut firn pareus experiri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,5
Nam neep edes quieqmeq; bibes apud me iifdem diebus
Ph. Si quid tu in ilium bene noles loqui id loqui licebit Nec rede fi illi dixerisuam ecaftor umulibis:
-ocr page 218-Ph* EdepoI fi fummo foui uiuo argento lâcruficafTem
Pro illius capite quid dedimuq eque id bene collocafrcm Vcuidcas cam medulitus me amare oh probus homo fum Qui pro me cautam diceret patronum liberaui.Sca.uideo te
* Nihilipendere prae philol*che omnes homines:nunc ne cius cauls Vapulem cibi potius aflentabor.is acceptus.fat habes tibi fore Illum amicum fempitcmum.Ph.cedo mihx fpeculd. amp;nbsp;cu ornametis Arculam adjutum fcapha.omata ut fim cum huc ueniat Philolaches uoluptas mea?Sca.muIier quæ fe fuamque ætatem Spernic:fpeculo eluta é'quid opus tpeeuîo tibi:quæ tuce Speculo fpeculum es maximum?Ph.ob illuc uerbû.ne nequieg Scapha tarn lepide dixeristdabo aliquid hodic.Sca.pcrtuIi Tibi philocomaflium mea.Phi.tuo quiq j loco uiden capillus fatis Compotitus é cómode,Sca.ubi tu comedas capillu cômodû eé credito Ph. Vah quid illa potdl peius quicq muliere morarier hinc aflentatrix Sccldla é;dudum aduerlâtrix erat. Phi.cedo cerufam.Sca.quid Cerufa opus c.'Ph.nam qui malas oblinamIPh.una opera Ebur atramento candefacere portules.Philo.lepide diclum De atramento atqj eborc.cuge plaudo fcaphæ.Philo.tu tu igitur cedo PurpurilTu.Sca.non do feita es tu quidé noua piertura îterpollare uà Opus lepidilTimû.nô irtâ jeratem opportet pigmétû illud attingere Neque cerufam neep melinum neque aliam ullam offuciam Cape igitur fpcculum;Ph.ei mihi mifero fauium fpcculo dedit Nimis uclim lapidem qui ego illi fpcculo imminuam caput
Sca. Linteum cape.tuqj exterge tibi manus.Ph . quid ita obfecro Sca, Vttpeculum tcnuirti:metuo ne oleant argentum manus, Neufq argentum te accepirte fufpicetur philolaches?
Ph« Non uideor uidifTe lenam callidiorem ullam alteram, Vt lepide atque alluce in mencem uenic de fpcculo.Phf.mane Eciam ne unguencis unguendam cenfes.Sca. minime feceris Ph. Qua propeer. Sca .quia ecartor mulier recte olet ubi nihil olet Nam illae uctercs quæ te unguencis uncrticant.incerpollcs Veculæ.edenculæ.quæ uicia corporis fuco oculcant
⢠Vbi fete fudor cum unguencis confociauic. illico Itidem olent:quafi cum una multa iura confundit cocus. Quid oleas nefcias.nifi id unum nil male olere intelligas* Ph. Vt perdoerte cunAa callet.nihil hac doerta dodaus:
Vcum illud ell maximu.adeo pars nollrorum intelligit Quibus annus domi funt uxores:quæ nos doce meruerunt.
Ph Agedum contcmpla.aurum amp;nbsp;palam latin haec decent tcaphaà Non me curare illuc oportet.Ph.quem obfecro igicur.Sca.eloquar.
-ocr page 219-Tcrux . uJ
Philoliches nequii cimtniifi quod tibi placere een feat. Nam amator meretricis mores fibi cmic,auro Si purpura Quid opus eft.quod fuum eiTe nolit:te ultro often tarier Purpura æcace occultanda é.aurum turpi mulieri, Pulchra mulier nuda erit:qpurpurata pulchrior, Poftea nequicq exornata é bene.fimorata é male Pulchrum ornatum turpes morts peius cerno concinnunt;
Nam ne fi pulchra cft nimis ornata éiPh.minis diu Abftinco manum.quid hic uos diu agitis.Ph;tibi Me exorno ut placeam ,P h. ornata es latis.
Abi tu intro.atque ornamenta hxc aufer,fed uoluptas mea
Mea phlocomalium potare recti collibitum eft mihi.Ph.libet edepol
Mihi tecummam quod tibi libet idem mihi libet
Mea uoluptas iPh.iam iftuc uerbum uile eft uiginti minis. Cedo amabo.decumbe emptum tibi dare hoc ueibu uolo. Etiam nunc decem minaeapud ce funt.uel rationem puta Triginta minas pro capite tuo dedi,Ph.cur exprobras
Ph Ego ne id exprobrem:qui mihimec cupio id opprobarier Nec quicquam argenti loeaui tam diu ufquam:equebene Mut Certe ego, quod te amo operam nufquam melius potui ponere, Ph Bene igitur ratio accepti atque expenfi inter nos conucnir. Tu me amas:ego te amo:mcrito id fieri ucerque exiftimatt Hxc qui gaudent.gaudeant perpetuo fuo femper bono.
Ph Age accumbe igitur?cedo aquam manibus.puer appone hic mefam Qui inuident ne unquam eorum quifq inuideat prorlus comodi.
Sca Vidc tu an ibi fine unguentaiPh.quid opus ê cum iftacaccubo Sed cft ne hic meus fodalisiqui huc incedit cumamica fua Is cft callidamarcs.cum amica eccum incedit,euge oculus meus
Conueniunt manipulares:ccccs prodam participes petunt?
CaIIidamatcs.Scapha.DeIphiu. Philolaches. Philocomafium.
a Duerfum uenire mihi ad philolachcm
Volo tempi, Sca.audien tibi impetratum cft
Nam illi ubi funr.inde effugi loras
Ira meibi male conuiuii.fermonifque cefunt
Ca: Nunc comeftatum ibo ad philolachetem,
Vbi nos hilari ingenio amp;nbsp;lepido accipiet.
Ecquid tibi uideor mammam adire.
Semper iftoc modo moratis uitx debebas
Vis ne ego te ac tu me ampleótere.Del.fi tibi é cordi facere licct
Ct Lepida es duce me amabo De.caucnc radasiafta.
Ca 011 oh ocellus es meus.cuus fum alumnus.mel meum.
O
-ocr page 220-De. Gaue modo ne prias in uia accumbas .g illic ubi IcÃus eft
Seratus comus.Cal.fine fine cadere me fine amp;nbsp;hoc
Quod mihi in manu cft.DeLfi cades non cades.quin cada tecum* lacentis toilet? poftea uos ambos aliquis^
Madet homo Cal.tum mea uis mammam addere
Del Cedo manum uolo equidem ce affligi.Cal.en tene age fimul
Quo ego earn an feisiDel.feio in mente uenitlCal.modo nempe' Dornum eo comeflà tum.Cai.immo illuc quidem iam memini
Ph. Nunc non uis me obuiam hifee ire anime mliPhiJocJUico
Ex omnibus optime uoIo.Ph.iam reuertar.PhiIoc,diu c iam id mihii Cal. Equis hie eiPhilol.si elHCa.en philolaches falue
AmiciiTime mihi omnium hominum,Philol. dii te ament Accuba callidamares unde agis tciCal.unde homo ebrius lVIu Probe.quin amabo accubas delpbium mca.Catda iHi quod bibat
Dormiam ego iam/Del num mirum:autnouum quippiam facit Ph, Quid ego hoc faciam pollea»mea.Philoc.Ãc fine eum Icfpfc»
Age interim da delphio cito cantharum circum Tranio.Philolaches.Callidamantes, Delphiû .PhilocomafEum.
Tr i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vpiter fupremus fummis opibus atq; induftriis
Me.PerilTe.amp;philoIacheccm cupit herilem filium. Occidit fpes nolira nufq ftabulum é confidentix Nec (alus nobis falutiiam eiTeifi cupianpoteft. Ita alium erroris montem maxumum ad portum modo Confpicatus fum,herus aduenit perægre periit tranio Ecquis homo ciqui facere argenti cupiat aliquantum lucris Qui hodie fefe excruciari me animo pofTit pati, Vbi fune illi plagipati ferreri.tnbraces uiri
Vel illi qui haftis trium nummorum caufa fubeunt fub hafta
Vbi aliqui: quique denis haftis corpus tranlTigi folent Ego dabo ei talencum:primus qui i crucem excurrerit. Sed ea lege ut ofligantur.bis pedes;bis brachia, Vbi id erit facTâuin;a me argentum petito præfentarium. Sed ego fum ne ille infelix.qui non curro curriculo demum»
Ph Adeft obfonium.eccum tranio a portu adit.Tra,philolaches
Ph, Quid élTra.ego amp;nbsp;tu.Ph.quid.Tra. amp;nbsp;ego amp;nbsp;tu pimus
Ph Qyjd ita ITra.parer adeft,Ph.qd ego ex te audiolTra.abfunti fumus Pater ing tuus ueniclPh.ubi eft is obfecro.Tra,adeft Quis id ait.quis uiditlTr.egomet inquam uidi.Ph.ux mihi Quid ego agamITr.nûquid tu malum me rogitas quid agas accubas
Ph» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uidiftiiTra.cgomet ing.Philo.certe ing occidi
Si tu neca me moras.âTra.quid mihi fit boni ,fi mentirer
-ocr page 221-^h: Quid ego nunc faciam?Tra,iube hxc hinc omnia amolirier
Del. Del. Ph. Ph.
Pht
Ph.
Ph. Cal. Ph. Ph.
Quis illic dormit?Ph.caIIidamantcs. TraJufeita iftû delphium Callidamantes caJlidamantes uigiIa.Cal.uigiIo.cedo ut bibam» Vigila pater aduenit peregre philolaclais.Cal.ualcac pater Valet ille quide atqj difpcrii. CaI.difpcrifti?qui poteil.
Quaefocdepol exurgc:patcr aduenie.Cal.tuus ucnlc pacer lube abire rurfum.quid illi reditio etiam huc fuiti
Quid ego agam,pater iam hic me offender:mifei^ aduenies ebrium: Edis plenas coninarum :amp; mulierum miferum cft opus
Sicut ego aduencu patris.nde quaero quid faciam mifer Eccc aute hic depofuir caput amp;nbsp;dormit fufeita
Etiam uigila pater ing aderit iam hic meuslCal.ain tu pater Cedo fotcas mihi ut arma capia iia pol ego occidam patrem. Perdis re tace amabo.abripite huc intro affutu inter manus, Iam hercic.cgo uos pro matula habcbo:nifimatulam datis. Peru?Tra.habe bond animum ego iffu lepide medicabo metum« , Nullus fum.Tra.raccas ergo giftxc fedens medicabo tibi.
Ph.
Dd.
Ph.
Ph
Tt,
Ph, Ph
Satin habes ;fi ego adueniente ica pattern faciam tuum; Non modo ne introcat:uepe etiam ut fugiat longe ab aedibus; Vos modo hinc abite introtacep haec hic propere amolimini? Vbi ego ero?Tra.ubi maxime ené uisicü hac.cu iftac eris. Quid eff igitur abeamus hinc nos.Cal.non hoc loge delphium Nam metnis potare autcanriUo hic quidc caufa minus Hei mihi cômifta haec blanda didâasquo eucniat madeo metu Potin anima ut fis quiero.amp; faciacquid iubeo.philo poteft Omniû primum philochomaffium intro abi.ôi tu delphium Morigerae tibi erimus ambac.Tra.iraiille faxit iuppiter Anirnuaduortemunc tu iam qua: uolo adeurarier Omniû primum dum,aedes iam fac oedufae fient* Intus cauc mutire queng fineris.ph,curabitur / Tang fi intus natus nemo in aedibus habitet.philo.licet Neu quifg rnfet quando hafcc aedis pultabit fencx.
Nunquid aliud.Tra.clauim mihi harunfcae ardiu nunc iam Iam iube efferri intus hfcc ego aedis'occludam hinc foris In tua cufiodfam mccp:amp; meas fpes:trado tranio Pluma haud itereft patronus.an cliens propiorfiet Homini cui nulla efi in pedore audacia. Nam cui uis homini.uel optumo uel peffumo
Ph
Clauc cedo atcp abi incro;atquc occlude hoffium; y erum id uidendum eft id.uiri dodi eft opus
Qua: defignata fîntôd faefîu nequitia
Nequid ponaturjquamobrem pigeat uiUere
Tr. Tranquille cuadla amp;nbsp;tu proueniant fine modo;
Sicut ego eHiciamtquæ fadta hic turbabimus Profecto ut liqueant omnia Si tranquilla finc. Neqj quic§ nobis pariant exeo incommodi» Sed quid tu egrederisffpero iamiam optume Praeceptis paruiRi?PhiIoco«iuflic maxumo opere orare utpatrem Aliquo ut abilerreres modo ne introiret.Tr.adcfl:
Qui etiam hoc illi dicito fadturum:ut ne etiam Aipicere aedis audeat:capite obuoluto ut fugiat Summo cum metu»clauim cedo atq? abi hinc introatque Occludeofbum.Si ego hinc oedudam.iube ucnire nue iam Ludos ago hodie uiuo præfenri hic fene faciam« Quod credo mortuo nunquam fore Concedam a foribus huc,hincfpeculabor procul Vnde aduenienti farcinam imponam feni.
Tcuropid« fenex. Tramo feruu Abeo neptune gratiam magnam tibi Cum me amifilli a te uix uiuum modo. V erum ii poft hac me pedem latum modo Scies impofiffe in undam.haud caufa illico eft Quod nunc uoluifti facerc.quin facia« mihi Apage.âpage me nunc iam poft hunc diem C^od crediturustibi fui:omne credidi
Tr. Aedepol neptune peccauifti iugicer
Qui occafionem hanc amiÃfti tarn bonam Teu. Trienio poft ægypto aducnio domum. Credo expedatus ueniam familiaribus
Xr. Nimio pol ille potuit expedatoir
Venire:qui te nunciarct mortuum;
Teu. Sed quid hoc occlufa ianua cft interdius Pultabo.heus ecquis iftas aperit fores?
Tra. Quis homo eft;q noftras ædis acceffit prope
Teu. Meus feruos hic quidem é tranio^Tra.o teuropides
Per falue,faluum teadueniffe gaudeo
Vfq; inualuifti?Teu.ufque ut uides.Tra.fadum optime, Teu. Quid uos infani eftis.âTra.quidum.Tcu:fic quia
Foris ambulacis:natus nemo in sedibus uae.neque qui rccludat.neque qui refpondeat
Pultando pedibus pene confregi halce ambas.
Tra:Eo an tu tigifti has ædes.Tcu.cur non tangerem? ⢠f Cutin
TâH'
-ocr page 223-Pe Me
Mc Me Pc Me Me Mc
Pe
Licfgîum eft tibi eum uxorc.Me.hocmihiabCtc cauco cautius Ciam uxore ubi ftpulchrum habeamus atque huc côburamus diem. Age une igitur.quando equum oras:g mox incendo rogum» Dies quidem iam ad umbilicum cft dimiacus mortuus. Remorare mihitquom obloquere,Pe.oculum effodito perfolum Mihi menacchine fi ullum uerbum faxotnifi quod infleris Concede huc a foribus.Pe.fiat:Me.co ncedc hucjPe.licer, Etiam nunc concede audafter ab leomino cauo: Heu edepol,nc tu:cgo opinor.effo agitator probus. Quidum.Pc.nc te uxor fcquatur:rcfpedâas identidem: Sed quid agisiPe.ego ne.id enim.quid tu uis:id aioutq? id negoj En ecquid tu de odore poflis:fiquid forte olfeceris Facere coniecfturam.captum fit collegium:hanc quam ego habeo Pallam quid olec;abftines fummum olfactare.
Mc
Me
Pe
Agedum odorare oportet ueftimentum muliebre. Nec ex litoc loco fpurcatum nafum odorare iniutibili. Dii fada igitur hinc penicule lepide:ut faftidis:dcccc Quid igitur quod olet refponde,Pc:furtum,fcortum.prandium» Nunc ad amicam defertur hanc meretricem Erortum.mihi tibi atque illi iubeo iam apparari prandium, Inde nfque ad diurnam ftellam craftinam potabimus.
Me
Expedite fabulatus.iam fores ferio. Mc.feri. Vel mane etiam mille pafTum comoratus cantharum Placide pulta. Pe.credo.ne fores famiasfient: gt;i Mane mane obfecro hcrclc ab fe ecca cxn.Pc.ofokm uidcs Statim ut occecatus prae huius corporis cadoribus.
Me.
Er.
Pe
Mc.
Pc.
Erotin muIicr,PcnicuIus Parafica. Menacchin? adolefces Nime mei menaechinc falue qd ergo extra numcru es mihi.\ Idem iftuc aliis aferiptiuis ad legionem fieri.folet« Ego iftuc mihi hodie apparari iuffi apud te proelium ⢠Hodie id feci.nequc uterqjpro illo petabimus.
V ter ibi melior bellator erit inuentus cantharo
Tu es legio:adiudicato cum utro hanc noftem fies,
Vt ego uxorem:mea uolupcas ubi te afpicio.odi male.
Interim ne quis quin eius aliquid indutus fis
Quid hoc eft induuix tuac:atquc uxoris exuuie.rofa
Superas facile:uc fuperior fis mihii g quif(^:qui impetrat.
Meretrix tantifpcr blanditar:dum illud quod rapiar:uidet .
Nam fi amabas:i*m oportebat nafum abreptum mordicus .
Suftine hoc penicule exuuias facere:^ fuauum uolo Ccdo.Me,fed obfecro hercle falta fic cum palla portea .
K''
O?
-ocr page 224-Pc: Ego falcabo.M.Canus herck non es.Pe.ego ne,an tu magis. Me. Si non Glcasiexi igitur.nimio ego banc periculo
Subrupui hodie meo quidem animo.ab Hippolyta fubcingulum Haud Hercules aeque magno unq abftulit periculo
Cape cibi hanc.quando una uiuis meis morigera moribus.
Pe, Hoc animo dtccc animates efle amatores probes:
Qui quidem ad mendicitatem fc properent detrudere.
Me. Quatuor minis ego emi Iftancauo uxori meae, Pc, Quatuor minx perire plane;ut ratio redditur: Me, Scin quid uolo ego te accurare.Ero.feio.curabo qux uoles. Me, lube igitur nobis tribus apud te prandium accuraricr Glandionicam fuillam:laridum pernam itidem
Aut finciput.aut polmcnta porcinalautaliquid ad eum modum Madida quae mihi appofita in menfam miluina fuggeranc: Atq; adhutum.Ero.licet ccaftor. Me.nos prodimus ad forum, lam hic nos erimus.dum coquitur.interim porabimus.-
Er. Quando uis ueni parata res erit. Me.propera modo Sequere.Pe.cgo hercie ucro te.0 dferuabo.amp; te lequar, Neq? hodie ut te perdam:meream deorum diuirias mihi,*
Er, -Euocace intus cylindrum mihi quoquu atfhirum foras Erotium meretrix.Cylindjû coquus, f Portulam cape atqj argentum.eccos tris numos hades, Cy. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H ibeo.Ero.abi atq; abfoniumaffer.mbus uide qd' fit fatis
Neq; defiit.neque fuperfit.Cy. cuiufmodi homines erunt Ego amp;nbsp;menxchmus:amp; paraficus eius.Cy.iam itti funt decem. Nam parafitus odo hominum munus facile fungitur.
Er. Elocuta fum conuiuas.exterum cura tu effet.
Cy. Coda funt.iube ire accubitum.Er,amp; redi cito.Cy.iam ego hic hero. Mcnxchmus adolefcens, Mefenio feruus.
Vila eft uoluptas nautis meftenio maior
Meo animo qcum ex alto procul
Terram confpiciunc. Mef.maior non dicam dolo
Quam fi aducniens terram uideas qux fueris tua Sed quxfo q obrem nunc epidannum uenimus. lam qualimaretomnis clrcuimus infulas, e. Fratrem quxfitum geminum germanum meum* ef. Nam quid modi futurum eft illum quxrcrc Hic annus fexcus eft:poftq rei huic operam damus Hiros.hyfpanos.maffiiienfis illyricos Marc fupcrum omne.grxeiamque exnticaw Orafq^ Italicas omnis.quas adgredicur mare
-ocr page 225-Sumus circtinucAi .fi acum cretio quaereres; Acum inucnifles:fi apparerer.ram diu Hominem inter uiuos quaeritamus mortuum Nam inueniffemusuam diu fi uiuercc»
Me. Ergo iftuc quaero qui faciat mihi. Qui fefe dicat fcire cum efie mortuum* Operam praeterea nunquam fumam quaerere Verum inter uiuos nunq defiftam: exequi Ego illum feiotq cordi fit carus meo.
MeUnfcyrpo.nodum quæris.quinânos laine domum
# Redimus.nifi fi hiÃoriam feripturi fumus.
^ Didium faceffas datum.amp; difeaueas malo.
Æ'Modellus ne fîstnon tu hoc fiet modo.Mène, hem
Illo enim uerbo effeme feruom feio.
Non potuit paucis plura plane proloqui.
Verumtamen nequeo continereâquin loquar, Audin menaechme.qum Infpicio marfupium Viaticati hercle admodum cUiuc fumus. Ne tu hercle opinor nifi domum reuorteris: Vbi nihil habemis.gemninum dum quaeristgemcas Natio epidannia.nam ita eft haec hominum.
Voluptarii atque potatores maxumi.
Tum fycophantaeSt palpatores plurimi.
Ia urbe hac habitanntnm meretrices mulieres Nunq præhibentur blandiores gentium propterea huic urbi nomen epidanno indicum efl. Quia nemo ferme huc fine danno diuorticur.
Me » Ego illuc cauebo.cedo dum mihi huc marfupium, ^^^^â(^iid eo uis:Me:iam ablle mecuo de ucrbis tuis.
MeC Quid metuis.Mc.nc mihi dannum in epidanno dias;
Tu magnus amaror mulierum es. meffenio.
Ego autem homo iracundus animi perditi Id utrunqi:argentum quando habeo: caucro. Ne tu delinquas nc ue ego irafcar tibi:
Cape atqj feruame lubcnce feceris.
Cylindrus: Mcnæchmus. Meffenio, Enx obfonaui.actp ex mea fententia bonum Anteponam prandium pranforibus.adibo. atqj adloquar
1Sed cccum menacchmum uideon a tergo meo:
Prius iam conuiuae ambulant,me.ante holliu q ego obfonatu redeo/ Wc fcis quis ego fum.
Cy« No herde uero.ubi côuiuæ exteri.me.quos tu couiuas risi nbsp;nbsp;nbsp;04
-ocr page 226-Cy» Pinficum cuü. Me.mcum panficü; certe hic fnûnus é homo. Meà Dixin cibi ede hic fycophantas plurimos.
Oyem ru piraficum quaeris adolcfcens.Cy. meum Peniculum. Mefeccum in ucdulo faluum fere.
Cy* Mcnechmemumero hue aducnis ad prandium. Me. Nunc ipfo naturx deo mihi refponde
Adolefccns.quibus hie preciis porci ueniunt
Sicci fincerirnummis a me accipe.iube te pun; De mea pccunia.nam equidem infanurn efle te certo feio. Qui mihi mleoftus homini ignoco:quifquis es.
Cy. Cylindrus ego fum non nofli nomen meumi
Me: Seu tu cylindrus feu Coricndrus:pcricris
Ego te non noui.neque nouiffe adeo udo*
Cy; Eil tibi menxchmi nomen tanturn:quod feiam;
Me. Pro fano loqueris.quime meo appellas nomine. Sed ubi nouiili me.Cy.ubi ego te noucrim Qui amicam habeas heram meam hanc erotium;
Me. Neq; hetele habeo:neque re;quis homo fis ftio.
Cy. Non feis quis ego firn;qui cibi fæpiiTime
Cyachido apud nos.quando pocas; MeChei mihi Cum nihil efl;qui illi homini diminuam caput. Me. Tun cythidarc mihi folcs;qui ante hunc diem
Epidannum nunquam uidi neque ucni.Cy.neg.s.
Me. Nego herde uero.Cy.non tu illide aedibus. Habitas.Me.dii illos homines qui illic habitant pdiunt.
Cy, Infinie hic equidem qui ipfc maledicit fibi Audin menaechmc.Mc,quid uis.Cy.fi me confulas. Nummum iHumiquem mihi dudum pollicitus dare: Nam tu quidem hcrcle certo non fanus litis, Menacchme qui nunc ipfus maledicas tibi, Iubeas;fi lapias ;porculum afferri tibi.
Mcf, Tu hercie horno es multum odiofus mihi;
Cy: Solet iocari faepe mecum illo modo.
Quanuis ridiculus eft:ubi uxor non adeft.
Me. Quis ais tu, Cy.quiduis inquam.litin hoc quod uidesi Tribus uobis obfonatus;an obfono amplius. Tibi Si parafito.amp; mulcri, Mef quas tu mulieres Quos tu parafitos loquere,Cy,quod te urget fcelus Qui huic fcis moJeftus, Men.quid tibi mecum cd teL Cy, Ego te,non noui:cum hoc quem noui; fabulor.
Me, Non edepol tu homo fanus es certo feio.â¢
-ocr page 227-Cy, lam ergo hacc mandebant faxo nihil morabitur.
Porin tu nequo habeas longius ab aedibus.
Nunquid uisîMe ut cat maxumam in malam crucem.
Cy. Ire hcrcle melius te intro.atqj accumbere.
Dum ego haec appono ad uolcani uiokntiamî
Ibo intro:^ dicam te hic artare erotic.
Vcte hinc abducar;poirus q hic adftes foris
Me. lam ne abiit;edepol haud mendatia tua uerba.
Mef. Exterior fis obfcruato modo nâ irtic meretricem credo
Habitare raulicrcm;ut quide infanus ille dixit hic abiit modo
Me. Sed miror qui ille noucric nomenmeum.
Mef. Minime herclc.mirum more hunc meretrices habent
Ad portum mittunt feruulos ancillas
Si qua peregrina nauis in portum aducnit
Rogitant cuiatis fit quid ei nomen fiat
Port ille extemplo fe applicannadglutinanc
Si pencxcrunt:pcrditum amittunt domum.
Me. Sane ccnfeo.Mef.nunc in iftoc portu ftat nauis
Pra:datoria:abfqua cauendum ert nobis.
Me« Mones quidem hercIcrccfc.Mef.tum demum fciam.â
Recte monuiffe ft tu reite caueris.
Tace dum parumper:nam concrepuit hortium,lt; Videamus qui hinc egreditur.hoc ponam.interim
Abferuaco te hate ft uoltis naualcs pedes.
Erotiu.Cylndrus. Menaechinus.McfTenio«
Er. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Inc fores fic abii.nolo operiri intus para
s Cura inde quod opus eft.Cy.fiat;
Er« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sternite Icitos.îcédite odoresjmûdicia illecebra aîo ê amatu.
Amanti amoenitas malo:fi nobis lucro cft.
Sed ubi cft ille que coquus ante ædic ait effe.arq; eccum uideo Qui mihi eft ufui.amp; plurimum prodeft.ité huic ultro fit ut merer Potiflimus noltracdomi.ut ht nûc.eum adibo.alloquar ultro Anime mi:cur uideo te hic ftare forisÃ
Fores cui pateant magis q domus tua:cum haec tua fit.
Prandiummtiulfirtithic curatum cft.ubi lubet ire licet accubitum.
Me. Qui Cà haec mulier loquitur.Er.quidem tccû.me. qd meru tibi Fuit unq.auc nue cft negocii.Er;quia pol ce unu ex omnibus Vcnus uoluit me magnificare.neq; id haud imerito tuo. Nam ecaftor folus bene fatuis tuis me florentem facis.
M« Certo haec mulier aut infana aut ebria cft meffenio Quae hominem ignotum compellet me tam familiariter.
-ocr page 228-Mef. Dran ego iflxc hlc folere fieri folia nunc cadunt.
Nunc fi triduum hoc hic erimus turn arbores in te cadent.
Nam ita funt hic meretrices omnes illecebra; argentaria
Sed fine modo hanc cópcllare heus mulier tibi dico.Er.gd eft.
Mef. Vbi tu hunc hominem nouifti.Ero.ibidem;ubi hic meuädiu
In epidamno qui hic in hanc urbem pedem
Nih hodie nung intro te tuIic.E..eia delicias facis
Mi menæchmc quin ambo is intro.hic tibi erit rectius.
Mc Hæc quidem edepol retfte appellat meo me mulier nomine.
Nimis miror quid hoc fit negocii.Mes oboluit marfupium
Huic iftuc:quid habes ? Mef.aeque edcpol tu me monuifli probe
Accipedum iam hoc fibo utrum haec mem age amet;an marfupium
Er, Eamus intro ut prandeamus.Me.bcne uocas.tamen gratia eft.
Er, Cur igitur tibi me iuftifti coquere dudum prandium?
Me Mc.ego ne cc iuiTi coquere?Ero.cerro tibi amp;nbsp;parafico tuo;
Mc Cui malo paraÃto: certe hæc mulier non fana eft fatis.
Er; Peniculo.Me.gs ifte eftponiculus;qui extergentur baxeae.
Er, Scilicet qui dudum tecum uenittquom palam mihi Deculifti:quam uxori tux fubripuilfe aiebas.
Mc Certe haec mulier cantharidum ritu aftans fomniar.
Er.
Er.
Er.
Er. Me. Er.
Mc
Mc
Qui lubet ludibrio habere mc:atqj ire infitias mihi;
Facta quae funt.Me.dic quid e id quod negem quid fecerim.
Palam te hodie mihi dedifl euxoris.Me.iam nunc nego
Ego quidem neque ung uxorem habui neque habeo: -neque huc ung Poflg natus fumnntra portam penetraui pedem. Prandi in naui inde huc fum egrelTus.te touenieccere.
Peri mifera quam tu nunc mihi naucm narras.Mc. ligneam
Sape tritam fxpe fixam.faepe excultam malleo.
Qrufi fuppellex cellionis palus palo proximus cft* lam amabo define ludes facere arq? i hac mecum fimuli Nam quem mulier alium hominem non me quaeritas. Non ego te noui menæchum mofcho prognatum patre; Qui fyraeufis pcrhibere.natucefte in ficilia.
Vbi rex agatbocles regnator fuit.amp; iterum pinthia
Tertio lyparo:qui in morte regnum hieroni tradidit; Nunc heroes haud falfo mulier praedicas.Mef.proh iuppiter
Nunc iftxc mulier illinc uenit:quac te nouit tâ cate Hcrcle opinor per negari non poteft.mef.ne feceris. Perifti;fl intraffis intra limen,me.quin tu tace modo. Bene res geritur.aflentabor quicquid dicettmulieri. Si poITem hofpitium nancifei.iamdudum mulier cibi
Non imprudens aducrÃibar.hunc metuebam ne meæ Vxori renunciaret de palla:ôd de prandio nunc quando uis Eamus intro.Er.eciam paraficum manes.Me.neep ego illum manco Neep flodfadoine^ fi ucncrit.eum uolo intromitti.
Ecaftor audiui ita fecero.fed fein quid te amabo ut facias impero. Quid uis modo.Mc.palam illam quam dudum dederam Ad Phrygionem ut^deferastuc reconcinnetur.atque ut opera Addantur qua: uolo.Er.hcrde quin tu rede dicis,Me eadé ignorabit Ne uxor cognofcat te habcre.fi in uia confpexeric.
Ergo mox auferto tecum quando abibis.Me.maxume, Eamus intro,Mc.iam fequar te.hunc uolo etiam colloqui* Eo meffenio accede huc. Mef.quid nogocii cft fufeiri Quid ergo opuft'Me.feio ut me dicas.tanto nequiorem: Habeo praedam,tantum incepi operis amp;nbsp;quantum potes. Abduc iflocin tabernamadutum diuerforiam. Tu facito ante folis occafum ut uenias aduorfum mihi. Non tu illas meretrices nouifti here,Me.tace inquam Mihi dolcbic non tibi.fi quid ego fluite fecero.
Mulier haec ftulta.atque infrica eff.quantum profpexi modo
Efl hic praeda nobis.mef.periime.iam ne abis.mef.peri tibi probe, a Ducit lembum dicredum nauis praedatoria
Sed ego infcitus qui ero me poftulem moderaricr, Didome emit audientem:haud imperarcrem fibi. Sequimini ut quid imperatum c:ucniam aduorfum temperi;
Peniculus, Parafitusi
Lus triginta annis natus fum.quom interea lori Nunqua quicq facinus fcci peius.neque fccleflus Quam hodie;quom incontionem media me imerfi mifer;
Vbi egomct dii mcnæchmus fe fubtraxit mihi.
Atque abiit ad amicam credo.neq?me noluit dicere. Quem Illum dii omnes pcrdiunt:qui primus comentus cft Contionaretqui homines occupatos occupat.
Non ad eam rem ociofos homines decuit deligi
Qui nifiadÃnttquom citentur.cenfus percapiunt lllico Affitim é hominum indiestqui lingulas efcas edunt Quibus negocii nihtl cft.qui efum neque uocantur neqjuocant. Eos oportet contioni dare operam:atque comitiis. Si id ita pfTetmon ego hodie perdidifTem prandium Cui tam credo datum noluifft:^ meuideo uiuere.
Ibo etiam num relliquiarum fpes animum obiedat me. Sed quid ego uideo menxchmum in chorona exit foras ,
-ocr page 230-Sublatum en conuîuîum cdepol uenioad uorfum temperi,-Menechinus Peuiculus.
Orin ne ut quiefcasfi ego tibi hanc hodie probe Lepidecp côcinatam referam tempori.
Non faxo earn efïè dices, ita ignorabitur.
Pc. Pallam ad frygionem fert confedo prandio
Vinoeç e poto:paraûco exclufo foras
Non hercle is fum:qui fum ni hanc iniuriam
Meq julcus pulcher fuero .obferuabo quid agat.* Hominem poft adibo:atque alloquar;
Me, pro dii immortales.eux homini unquam uno die Boni dediftis plus:qui minus fperauerit. Prandi.potaui. fcortum accubui abftuli. Hanc:cuius heres nunquam cric poft hunc diem*
Pc, Nequeo quæ loquicur exaudire clanculum Sicur nunc loquicur de me.amp; de parci mea.
Me. Aie hanc dediftè me fibi;ac^ earn mex
Vxori fubripuifte:quoniam fencio errare
Exccmplo:qu3fi res cum ca eftèc mihi;coepi Airenfari:mulier quicquid dixeracudem ego Dicebâ.quid muleis uerbis;minorc nufq bene fui difpendioJ Adibo ad hominem.nam curbare geftio
Quis hic eft.quiiaduerfum fie mihi.Pe.quid ais homo
Leuior q pluma.pefTlme amp;nbsp;nequiiTimc:
Flagicium hominis fub dole.ac minimi precii. Quid de ce merui:qua me caufa perderes Vc fubripuifti ce mihi dudum de foro
F ccifti funus meo abfenei prandio curaufus facere;
Cui ego quae eras era.Me.adolefcens quaefo qd tibi mecum eft rei Qui mihi maledicas ignoto infeiens
An tibi malam rem uis pro maledictis dari
Poftea?Pen.quid eft.cdcpol te dedifTeintelligo.
Me, Refponde adolefccns quaefo quid tibi nomen ûtî
Pc, Et iam derides:quafi nomen non noueris.
Mc. Non cdepol ego te:quod fciam:unq ance hunc dient
Vidi;neque noui.uerum hortor quxfquis es.
Si aequum faciasimihi odiofus ne fias,
Pc, Non me nouifti. Me.non negem ft noucrim.
Pc, Menaechine uigila .Me.uigilo hercle quidem quod feiatn.
Turn paraftcum non nouifti ? Me.non fanum eft tibi Adolefccns ftncipui inteligo.Pe. refponde
-ocr page 231-Subrfpuifl/ uxori tuae palam ffbnchociic nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'^
Atcj dediftf erotioîMe.nei^ ego uxorem habeo: neque
Ego erodo dedi:nec palla talia fubripui.^
Pe. Sarin fanus es.occifa fit haec resano ego te indutu foras
Exire uidi palla.Me.ue capiti tuo.omnes cinedus cenis Quia tu es tum me indutum pallam praedicas!
Pe. Ego herclc ucro.Mc.no tu abis quo dignus es
Auree piari iube homo infanifTitne.
Pe? Nunq edepol quifq me exorabitrquin tua:
Vxori rem omnem iam:ut fit gefta eloquar
Omnes ince iftxcrecident contumeliae.
Faxo haud inultum prandium comederis. '* Me. Quid hoc eft negotii farine ut qucnque confpicor ka me ludificant.fed concrepuit ho!hum.
Ancilla. Menechinus. Adolefcens
Enechine amare ait te multum erotium
m Vt hoc una ©pera ad aurificem deferas
Arque nunc ut addas auri pondo unciam lubcafque fpincer nouum rcconcindarier.
Me. Et illud.6! aliud fi quid curari uolet
Me curaturum dicico:quicquid uolet.
An. Sein quod hoc fit fpinter. Me.nefeio nifi aureum.
An, Hoc dl quod olim clanculum ex amatio
Te fubrupuilTc timebas uxori tuae.
Me. Nunq herclc faólum.An.non meminlftl ohfecro
Redde igitur fpintcr.fi non mcminilli. Mc.mane
Immo equidem memini.nempe hoc cil.quod illi dedi Iduc.ubi herclc armillae funt:quas una dedi.
An. Nunq dedilli.Mc.nam pol una dedi die.An.accurare dicit, Pe.j Accurabiturihaec palla.amp; fpinccr fixo referantur fimul. An. Amibo mi menxehine inauris da mihi
Faciendas pondo duum nummiLfpathaha;
Vt te libenter uideam quom ad nos ucneris. Me, Fiat cedo aurum.ego manu pretium dabo. An. Da fodes a te poft reddidero tibi.
Me. Immo cedo ablle. An.ego poli tibi reddam du plex
Me. Non habeo. An.at tu quando habebis.tum dato
DatuÃc dicito.Mc,nunquid me uis. An.hacc me cura
Vcquantû polfic quanque liceat ueniant. Me. Lam ne abiit introlabat.obtrudit fores.
Dii me equidem omnes adiuuant.augent.amant.
-ocr page 232-Sed quid ego ccflo.dum datur mihi occafio. Tempufq j abdirc ah his locis lenoniis: Propera menacchinefer pcdcm.confer gradum; Demam coronam.atqà abiidam ad leuam manum: Vtfi qui fequantur :hac me abiifTe cenfeant, Ibo amp;nbsp;conueniam feruom fi potero meum, Vt hæc quae bona dant di mihi;ex me feiat#
Mulier, Peniculus: Parficus, e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Go ne hic mcndiciar î matrimonio;ubi uir eópheet claculu;
Quiequid domi é;atlt;^ ad amicamdeferat.Pc.qui tu races: gt;Manifcilo faxo ia opprimes: fcqre.hoc mó.palla ad phrygioc Cum corona ferebar hodie tibi quam fubripuic domo. Sed eccam coronam quam habuit num metior.MuI.hem hac habuit Pe. Si Uis perfequi uefligiis.atq; edcpol cccum optime rcuortitur, Scd pallam non fertiMu'quid ego nunc cum iHoc agarn.
Pc, Idem quod femper male habeas î Mu.fic cenfeo.Pe.huc concedamus ex infidiis aucupa
Menacchinus adoIef.Mulier uxor.Peniculus.Parafirus. a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T hoc utuntur maxime more morum.molefloq; multum
Areç uti quiq: funt oprumi maxumi:morem habet hunc, Clécis fibi oés uolut ciTe multo.boni ne an mali fint.id haud Quacritant.rcs magis quaeritur g clientum fides cuiufmodi cluat. Si é pauper,atep haud malus;neg habetur.fin diues malus eft.is dimines frugi hécur.qui neq? leges neqjæquû bonum ufquc colut. Solicites patronos habent.datum:deneganc,quod datum elf Licium pleni.rapaces uiri fraudulenti.qui aut foenore aut piuriis Habent rem paratam.més eft in querelis, iuris ubi dicitur dies. Simul patronis didtur.pppe qui ^ illis loquatur.quæ malefecerint: Aut ad populum:aut î iure.aut ad indicé res é.ficut me hodie Nimis follicitus dies gda habuir.neq; quid uoluic agere g cû licitu c * Ita me adtinuit.ita me detinuit apud aediles, proeliis fadis plurimus peiTumis.
Dixi caufam coditionettetuli tortas confragofas. aut plus Aut minus opufg erat multo.dixeram controucrfiam, Vt fponfio fieret.quid ille prodam dedit.nec magis Manifefium ego hominem ung ullum teneri uidi.ommbus Malefacis telles tres aderant accerrumi.di illum omnes perdant lea mihi hunc hodie corrupit dic;mcque adeo qui hodie forum Vnquam oculis infpexi meis diem corrupi optimum, iuniapparari prandium.amica expedat me.fcio
Vbi primu c licitu;illico.ppaui.abire de foro.ira ta é credo nûc mihi
-ocr page 233-Mu. ^I.
rUcebit palla.quam dedi;qua hodie.uxori abllulLlt;' Aeque huic decui) crocio. Pen.quid ais.Vx.uiro me malo Male nupcâ.Pen.facin audis quae illic loquicur.
M Pe
Saris.Me.fi fapiam hinc inero habcam:ubimihi bene fit: Male male eric potius ne illam me cador fenerator abdulidi; Sic datur;clanculum te iflxe flagitia facere cenfebas porefTe.
Me. Me. Pe.
Quid illic eft uxor negocii.Mu.mcn rogas.Mc.uin hunc rogem* Aufer hinc palpationes. Me.perge tu quid tu mihi Trillis es fcire oportet.Pe.fcic.fed diifimularmalus.
Me Vx. Pe. Me
Quid negocii éiVx.paUam.Me.pallam.quid.Vx.pallam.quid panes Nihil equidem piueo:nifi unum palla pallorem icutic Auc tu ne etiam mecum effes prandium perge in uirum Non taces.Pe. non hercle uero caceo.nucac;nc loquar.
Non herle ego quidé ulquaqmeq nuroineqj nicto tibi.
Non ego me caltor mulier mifera.Me,quitu mifer es mihi expedi Nihil hoc confidenrius:qui quod uidec:ea pernegat.
Per iouem deofque omnis adiuro uxor.latin hoc eft cibi.
Klc IVle Me
Pe. Me Me Me Me Pe.
Me fibi non nutalfe credis.Vx.lam tibi de illis illuc redi-Quo ego redeam.Vx.cquidcm a phryglone ccnfeo.K pallam refer. Qus iilxc palla e.Vx.taceo iam quando nee rem comcminit fuam* Nunquis feruorum deliquit:num ancillseiaut ferux dbil Refponfa auc loquere;impune non eric.Vx.nugas agis.
Trillis admodum c.Mc.non mihi illuc fatis placet.Vx.nugas agis; Cxterum familiarum alicui irata es.Vx.nugas agis.
Num mihi irata es faltem.Vx.nunc ru non nugas agis.
Dic mea uxor quid tibi aegre eIl*Pe.bellus blanditur tibi.
Pctim uc moleltus ne fis 1non re appello.
Pe.
Me Pe
Aufer manum.fic dat properato abfente me comeffe prandium.
Poll ante xdis cum corona hederæ hue intro tetulidi pedé Neque cdepol ego prandi.neque hodie hue intro retuli pedem» Tum negas.Me.nego hercle uero.Pe.nihil hoc hoic audaclus.
Non ego ce modo hic ance xdis cum corona fiorca Vidi artare cum negabas mihi elTe fanum fincipue Et negabas me nouirte.peregnnum aiebas eÃe . Quin ut dudum diuerti abite redeo nunc demum domum.
Noui ego ce;non mihi cenfebas effe qui ce ulcifccrer. Omnia hercle uxori dixi.Me.quid dixirti.Pe.nefeio
Eam ipfus roga.Me quid hoc eft uxor.quid nâ hic narrauit tib. Quid id é.quid tacesiquin dicis quid fic.Vx.quafi cu nefeias Palla eft mihi domo fubrepca.Me. palla fubrepea é cibi?
Merogas.Me'pol haud rogem te;û feiam.Pe.o hominem malum.
-ocr page 234-Vt diflimuknnon potes celarc.rcm neuf probe, Omnû hercle ego edidaui.Mn.gd id é.Vx.quâdo nihil pudet. Neque uis rua uoluntate ipfe profiteri, audi atq; ades Et quid trifHs,amp; quid hic mihi dixerit.faxo fcias.
Palla e mihfdomo fubret^a.Me.palla fubrupta eft tibi.
P e; Viden utfedeftus capiar:huic fubrupta eft non tibi.
Nam profecto tibi fubrupta fi cfret:falua non foret.
Me. Nihil mihi tecum é.fed qd tu ais. Vx.palla inquit periit domo.
Me, Quis earn fubripuir.Vx.pol illuc ille fcit:qui illam abftulit.
Me. Vis hic homo ê.Vx.menæchinus qdam*Me.edepol faedu nequiter Quis is menaechinus e?Vx.ru iftic inq.Mc.ego ne? Vx.tu.
Me. Quis arguit?Vx.egomet? Pe.amp; egoatqjhuic aicæ detulifli erotio» Me. Egon dedi.Pe.tu iftic inq.uin afferri necduam.,
Quae tu tu ufquc dicat tibi.nam uos iam nos defefti fumus.
Me: Per iouem deofqj omnis adiuro uxor.fatin hoc eft tibi
Non dediftè.Pe.immo hercle uero noslt;non falfum dicere.
Me. Sed ego illam non condonaui.fed fie utendam dedi.
Vx. Equidem ecaftor tuam nec chlamydem deferas nec pallium Cuiq utendum.mulierem acquu eft ueftimentum muliebre Dare foras.uirum uirile.quin refers pallam, domum.
Me. Ego faxo referetur.Vx.ex re tua ut opinor feceris.
Nam domum unquam introibismifi feres pallam fimul.
Me. Ego domum ? Pe.qd mihi futurum e:qui tibi hanc operam dedi? Vx, Opera reddetur,quando quid tibi erit fubruptum domo. Pe. Id quidem edepol nunq erit.nam nihil eftiquod perdam domi Cum uiro cum uxore:Me,dii.uos perdant,properabo ad forum Nam ex hac familia me plane excidiftè intelligo.
Male mihi uxor fefe feciffe ccnfer,quom excludit foras, Quafi non habeam:quo intromittar alium meliorem locum. Si tibi difpliceo patiundum.at placuero huic erotio.
Qua: me non excludet a fe.fed apud fe occludet domi. Nunc ibo orabo ut mihi pallam reddat.qdudum dedi Aliam illi redimam meliorem.ecquis hic e ianiror, Apcrite.att^ erotium aliquis cuocate ante hoftium, Erotium: Mehacchinus, q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vis hic me quaerit fibi Inimicitias magifq aptati fuæ
Mcnæchinc cur ante aedis aftas:fequere intro.Me.mane Sein qd é.qjego ad te ueio.Ero.fcio ut tibi ex mefit uefoptas Me« Immo cdepol pallam illam amabo te:quam tibi dudum dedi
Mihi earn redde.uxor refeiuit rem omnem.ut famium é ordine Ego cibi redimam bis tanto pluris pallam quam uoles
-ocr page 235-0'
Me.
Me.
Hr.
Mc.
Me.gt;
Mu.
Mu.
Tibi dedi equidem lUam ad phrygionem ut ferres pualo prius:
Et illud fpinter ut ad aurificem ferrcs:ut fieret nouum Mihi tu dederis palam amp;nbsp;fpiter.nunq facium repenes» Nam ego quidem poftq illa dudum tibi dedi.atq; abii ad forum.
Nunc redeo:nunc te poft illae uideo.Er.uideo qua rem agis Quia comifi ut me defrudesud eam rem affaftas iiiam. Neque cdepol te defrudandi caufa pofco quin tibi dico Vxorem refeiuiftemee te ultro oraui ut dares crotium Tu te ultro ad me detulifti.dedifti eam dono mihi.
Eandem tunc repofeis.patiar, tibi habe.aufer. urere.â
Vel tu uel tua uxonuel etiam in oculos compigite;
Tu huc poft hunc diem pedem intro non feres ne fruftraflis.i
Qumdo tu me benemcrenrem ribi habes defpicatui Nin feres argentum fruftra me duclare non potes. Aliam poft hacinuenico-quam habeas fruftratui.
Nimis iraconde hercle.tandem heus tu tibi dico mane, Rcdi.Er.etiam ne aftas.cnam audes mea reuorri gratia.
Abiit intro ocius.ita aedis nue ego fum cxclublTimus Neque domi.neque apud amicam mihi iam quicq creditur. Ibo:^ confulam hanc rem amicos, quid faciendum cenfeanc: Menæchinus.Aduana.Mulier.
Imis ftulcc dudum feci.cum marfupiu.meflenioni eu argeto
Concredidi.imerfic aliquo liefe credo in ganeum.
Prouilâm q mox uir meus redeat domumfted eccum uideo » Salua fum palam referr.me.dcmiror ubi nunc ambulet melTenio,^ Adibo atque hominem accipiam.quibus didis haeret.
Non te pudet prodire in ronfpedum meum flagitium bois tu iftoc Ornatu.mc.qd eftfqux res te agitat mulier.Mu.etiam neipudens Mutire unum uerbum audes aut mecum loqui?
Me. Mu.
Quid tandem admifi in re ut loqui non audeam ?
Kogas me hominis;impudentem audaciam.Me.no,tu fcis
Mu.
Mulier hecubam quapropter cane graeci ede praedicabant.
Non equidem feio.me.quia idem faciebat hccuba quod tu nunc facis Omnia mala ingerebat.qucnque afpexcrat.j Itaque adeo iure coepta appellari canis.J Ma. Non ego iftacc flagicia polTum perpeti.nam me ia aetatem uiduâ effe
Mane licet.quam iftaec flagitia tua pari.qux tu facis.
Mc. Quid id ad me.tu te nuptam polTis perpeti, an fis abitura a tuo
Viro an non.ica é hæc peregrino tu aduenienti narrat fabulas.
.Quas fabulas ? non inquam pariar praeteriiac quin uidua Mu. Viuam quam tuos mores perferam,Me.mea quidem herde caufa
-ocr page 236-Vidua uicT-fM.uel ufq: dum regnum obtinet iuppircr.
Mu: Ac mihi negabas dudum fubrupuinc te nunc eadem ante oculos Actines, nû te pudcc.Me.heu hercle mulier multum Ec audax Si mala es tun tibi hanc fubrepeam dicere audes? Quun mihi dedit alia mulier ut cocinnandam darem*
Mu. Ne illuc me cador iam patrem acceram mcum:arqjenarrabo Tua digitio.quae facis hei deciotquxre meum patre;cecum fimul Vtueni.c ad me.ita rc clTedicito.ia ego aperiam iflxtua flagicia.
Me: SaUan cs.qux mea flagitiaiMu,pallam atqueauru med domo Suppillas eux uxori.amp; tuae degeris amicae fatin haec rerde fabulor»
Me. Quxfo hcrcle mulicr.fi fcis m0iha..qd 'bibam tuam qui poffim Perpeti peculantian.qucm tu hominem arbitrate? Mul. nefcio Ego te?Mc.fcis me.Mu.non te noui cum pthaones me derides.
At pol illum non potes pattern meum.hue g aduenit quin refpicis,
Nouidin tu illum,Me. noui cum calca fimul
Eodem die uidi ilium.quo tcance hue dicm.Mu.ncgas
NouiiTe me? ncgas pattern mcum?Me,idcm hercle dicam Sanum uis adducere?Mu.e caftor penter hoc atq; alias res foies
Scnex. Mulier. Mcnacchinus.
Thetas mea c. itqj ut hie ufus fatdo c gradu pferam. pgredi
Properabo:fed id g facile fit mihi.haud funi talius.
Nam pcrniciras defcrir.côfitus fum fenerduce.onuflum gero
Corpus.uires rehquere .ut aecas mala c ergo
Nam res plurim « pelfurnas cum aduenit afferttquas fi
Autumem omnis:nimis longus fermo eded eo res mihi
In pedore Si corde dura c.gd nam hoc fic negocii.qcf filia fic
Repente cxpecitme.ut ad fe fe ircm.nec quid.id fi mihi
Cercius facit quid uelic.quid me acccrfic.uerum propemodum ia feio
Quid feiet rei;crcdo cum uiro litigium natum effe aliquod.
Idiidxc fjlenccqrx uiros fubferuire fibi podulac;dotae fretae feroces
Ec illi quo baud abdinene fxpe culpa,ucrum c modus cimcn.
Qu 1 id p ici uxoremoporcec nee pol filia unquam patre accerfic
Ad fe.nifi aligd commifTi aduirgii c caufa.fed gcquid id é.iam Iciam*
Acque eceam eamipfim ante aedis;amp; eins triftem uirum uideo*
Id eil quod fufpicabar.appellabo hanc.ibo uorfum,
Mu, Silue multum mi picer?Sc.falua fis fed cur ab tuo
Scruo accerfis iubes?quid tuâes rridis:qd ille auté abde iratus
Deflitit? nefcio quid uos uclitati edis inter uos duos.
Loquere uter meruilbs;culpam paucis: non longos logos.
Mu. Nufg equidem.quieg deliqui;hoc primum ce ah foloo parer,
Ve^ uiuere hic non polTum,neque durare ullo modo, proin tu me ri
-ocr page 237-Hinc abducis,Sen.quid ifluc aurein efl.Mu.ludibrio pater Habeor.Se.unde.Mu.ab illo cui mandauifli meo uiro
Se. Ecce aurem lirigium.quocien« tandem edixi tibi:nt caneres. Ne uter ad me iretis cum querimonia.Mu.qui ego iflnc mi pater Canere polTum.Se.me interrogasfnifi non uis quotiens Monflraui tibi uiro ut morem geras:gd ille faciet.ne id obferues Quo eat:quid rerum gerat?Mu.at enim ille hinc amat meretricem Ex proximo ?Se.fane fapit.ob iflanc induflriam etiam faxo Amabit apHus.Mutat^ ibi potat.Se.tudqd ille caufa potabit minus. Sine illic fine alibi libebic.qua c haec malum impudentia eft ? Vna opera prohibere ad coenam ne promitat poftules.neue quenq Accipiat alienum apud te feruirem tibi poftulas uiros?dare Vna opera penfum poftnlesnrer ancillas federe iubeas lana carere
Mu. Non quidem mihi aduocatu pater adduxi.fed uiro.
Hinc lias illinc caufam dicis.fi ille quid deliquerit?
St» Mulco tanto illum accufabo g te accufaui amplius«
Quando te auratam Ãi uefticam bene habet.ampula fpem.
Rede perhibent,melius fanam c mulier mentem fumere.
^tt. Ac ille fupillac mihi aurum:^ pallas ex arcis modo
Me defpoliat.mea ornimenca eciam ad meretrices degerit. Sc» Milefacic fi illuc facit.fi non facit.tu male facis.
Que infantem infimules.Mu.qnin etiam nunc habet pallam
Pater amp;nbsp;fpinter:quod ad hanc detulerat.nunc quia refciui refert.
Sc. lam ego ex hoc ut facium efl fcibo ad hominem aliquem loquar: Dic mihi illuc mcnxchme.quod uos difertatisiut fciam Quid tu triflis cs?quid illam autem iratam abfte defticuis ^c Quifquis es.gcquid tibi nomen eft fenex.fummum iouem Deofque deteftor qua de rc:aut cuius rei rerum omnium Me neque ifti male feciffe mulicritqua cme arguit Hancdomo ab fc fubripuifTe.atqueabftuliffe delirat;
Si ego intra aedis huius ung ubi habitat penerraui.
Omoium hominum exopro ut fiam miferorum miferrimus. Sanum es.qui iftuc exopeesMUt neges re unquam pedem In cas aedes intuliffe ubi habitas infanilTime.
^c. Tutu fenex ais habitare me in illifcc aedibus.Se.tu negas ?
^c Nego hercle ucro.immo occludere negem:nifi qua node emfgrafti' ^'â Concede hac filia.quid tu agis ? non hinc emigrafti. Mu.qué in locü. aut rem obfecro.
Non edepol fcio.Mu.profedo ludit te hic non tu te tenes lam ucro menacchme fatis iocatus.nunc ad rem age redi Quæfo quid mihi cecum eft. unde aut quis homo tu es ?
P
-ocr page 238-Tibi aut adeo iflitquæ mihi molefta é quoquo modo»
Mu. Vielen tu illi oculos uierc.ut uiridis exoritur, color.
Ex temporibus:atc^ fronte.ut oculi feintiUât uide
Me. Quid mihi.mclius ê quando illi me inlânire praedicant Ego rwe ad fnnulem Infanirc.uc illos a me abflerrcam:
Mu. Vc pandiculós ofcitacur.quid nunc faciam mi pater.' Se. Concede huc mea nata ab iftoc g potes longiffime. Me. EubÅ.aec^ heu bromie.quo me îfiluam uenatum uocas* Audio:fcd non abire poiTum ab his regionibus Ãta iHa me ableua rabiofa foemina obferuat canis.
Poft autem illi circo falus:qui fepe aerate in fua Perdidit einem innocente falfo teftimonio.
Sc. Ve capiti tuo?Mc.ccce apollo mihi cxoraculo imperat Vt illi oculos exuram lampadibus ardentibus. Mu. Peri mihi pater minatur mihi oculos eruere.
Mu. Hei mihi inlânire me aiunt ultro cum ipfi infaniunc.
Se. FiIia:Mu,hcus gd e.quid agimusiSe.gd fi ego huc feruos cito Ibo abducam.qui huc hinc toUattöi domi deuincianc. Priufquam turbarum gd faciat.Me.amplius enim hero. Ni occupo aliquid mihi conlilium.hi domu me ad fc auferent Pugnis, Mu.notas in huius ore quicquam pater, Set Nae iam his oculis abfccdat in malam magnam crucem: Me. Faciam quod iubes apolloiSe.fuge domum quatum potes
Ne hic te ob tundat.Mu.fugio amabo.obferua iftuc mi pater; Ne quo hinc habear,fum ne ego mulier mifera,quxillacc audio Aut male illuc amo uirum huncimpurifimum
Barbatum.tremulum titanum prognatum cygno patre.
Me.Ita mihi imperas ut ego huius membra arc[5offa atq; artua Cominuam illo fcipionetquéipfe habet, dabitur malum;
Se. Me quidem à attigeris.aut fi propius ad me accelferis.
Me. Facia quod iubes fecurim capia ancipiccm:atc^ hunc Sene exoftem.nifi dedolabo aftulcatim uifeera
Sc. Enimucro illud prxeauendum eft.atqj accurandum mihi. Sane ego illum mccuo.uc minacur.nequid male faxic mihi;
Me. Multa mihi imperas apollo.nue equos uineftos iubes Capere me indomitos feroces:atquc currum infeendere Vc ego huc proteram leone gxculum olentem edentius Iam afeendo in currum.ia lora teneo iam ftimulu in manu eft. Agite equi.facitote fonitus ungularum appareant;
Curfu celeri.facitote in flexu fit pedum pernicitas, Mihin equis lundis manere;cccc apollo dentio
-ocr page 239-Me lubes facere impetum in eumiqui flat afqne occidere. Sed quis hic eft:qui me capillo hinc de curru deripit* Imperium tuum dcmucat:atque ediftum apolfinis. Heu herde morbum acrem amp;nbsp;durumidii ueftram fidem. Vel hic qui infinit:quâ ualuit paulo prius. Ei derepente tantus morbus incidit. Ibo atque accerfam medicum iam quantum poteft, Menacchinus*Sacerus.Seruus,
' 'i Iam me ifti abiere quxfo ex confpeftu meo. Qui me ui cogunt;ut ualidus infamam. Quid cefTo ire ad nauem;dum faluo licet: Vofque omnis quæfo fi fenex reueneric Ne me indicetis qua platea aufugerim. Lumbi fcdendoîoculi expeftando dolent. Manendo medicum:dum fe ex opere recipi«: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â'â V
Odiofus tandem uix ab aegrotis ueuit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-;
Ait fe obfigafte crus fraclum æfculapio Apolliniautem brachium.nunc cogitoâ Vtram me dicam ducere mcdicum:an fabrum, Atque aequum incedit;moue formicinum gradum.
Senex.medicus.
q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vid effet, illi morbi dixeras ? Me.narra fenex ^.
Num laruatus.aut ceritus fac feiam .
Num cum uerernus.aut aqua intercus tenet, Quin ca caufa duco te:ucid.dicas mihi
Acqj illum , ut fanum facias. Me. perfacile id quidem cft Sanum futurum:mea ego id promito fide.
St. Magna cum cura ego illu curari uolo, ^c. Quin fufpirabo plus fexcenrum in dies
Ita ego illum cum cura magna curabo tibi.
Se: Atque eccum ipfum hominem obferuemus:quam rem gerar. Menaechinus.AdoI.Senex. Medicus.
e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dedol ne hic dies pcruorfus atque aduorfus mihi obtigit
Quae me clam ratus facere:ea omnia fecit palam Parafitusqui me complenir flagitii amp;nbsp;formidinis. Mens ulyffes fuo qui regi tantum concinit mali. Qyem ego hominem fiquidem uiuo uita foluam fua Sed.ego ftultus fum qui illius effe dico:quæ mea fit. Meo cibo amp;nbsp;fumptu educatus efttanima priuabo uirum* Condigne autem haec meretrix fccit.ut mos e meretricius Quia rogo palla ut referatur rurfum ad uxorem meam
P?
-ocr page 240-Mihi fe ait dediffe heu xdepol ne e^o homo uiuo infer?
Se. Audin que loquitur.Mede mlfep ^prédicat.Se.ad eas ueLim.
Me. Salus fis mencchmeiquacfo cur aptas brachium;
Non tu fcis quantum ifti morbo nunc tu te facias mali. ^^* Qüâ^ ^^ fâ fufpcndis. Me.ecqd fentis.Mé.quidni lentiarn; Me.- Non potell hæc res elebori iugcre obcinerier
Sed qdais menechme?NIé,quid uis? Med.dic mihi hoc qd* te rogo Album an atrum uinum potas?Men,quin tu is î mala nucem.
Se. lam hercle occeptat infanire primulumMé.quin tu me îterrogas Purpureum ponem an punicem foiearn egc cffc.an lucem Soleam ne effe auis fquamofas:pifcis penaros. Se.papæ Audin tu ut deliramenta Ioqultur;quid celfas dare Potionis.aliquid.priufquam percipit infania.
Me. Mane uero etiam peuntabor alta.Se.occidis fac iam. Me. Dic mihi hoc folent tibi unquam oculiduii fieri Me. Quid tu me locullam cenfes effe homo ingnauiifime; Me. Die mihi en unq inceftina tibi crcpant.quod fenciasl Me: Vbi fatur fum null* crepitant, quin efurio crepant. Me. Hoc quidem edepol baud pro infano uerbum rtfpondit mihi* Perdormifein ufqj ad lucem ? Me.ficilm tu dormis curansi Perdormifco fi rclolui argentum cui debeo.
Me. Quin te iuppiter diqj omnes pcundf.itcr perdiunt Se. Nunc homoinfanire inccpta.de ilis uetbis caue tibi.
Modeftior nunc quidem eft de nerbis prae ut dudum fuit. Nam dudum uxorem fuam ede aiebat rabioGm canem.
Me, Quid ego dixiiSe.inlanis inqua.Mc;cgo ncâSe.tu idic g mihi Etiam me indis quadrigis minitatus prodernere Egomet ecce uidi facere.egomet ecce arguo»
Me, At ego ce facram coronam furripuiffe iouis. Et ob eam rem in carcerem te ede copadum fcio. Et podq ed emiflus cefum uirgis fub furca fcio, Tum pattern occidide.ôi matrem uendidide etiam fcio,' Satin haec profano maledidamaledidis refpondeo. Se, Obfecro hercle medici propere quicquid fcis facdurus face Non uides hominem infanire.Me,fein qd facias optimum Ad me face ut efferatus.Se.ican cenfes?Me.quidni. Ibi meo arbitratu potero curare hominem,Se.age ut lubet. Me. At ego te pendentem fodiam dimulis triginta dies: Me, Eleborum potabis faxo aliquos uiginri dies.-
Accerfe homines qui illum ad me defferanr.Se.quot fuut fans?
Mé. Proinde ui infanire uideor. Med,quatuor nihilhominus:
-ocr page 241-Sc.
Mc.
lam hic eruntadferui ru iftuc medice.Me.immo ibo domum
Vc parentur quibus paratis opus é.tu fcruos lubehunc Ad me ferant/Se iim ego illic faxo eric?Me.abeo.Se.ualc', Abiit focerus.abiit medicus.nunc folus fum.proh iuppicer, Quid illuc é.quod hii homines infanire praedicant.
Neque infamo neque pugnas uc Iitis cepio Sanos.faluos,alios uideo.noui homines.adloquor.
An illi perperam infanire me uolunt.ipfi infaniuntr Quid ego nunc faciamldomum ire cupio,uxor non finit;
Huc autem nemo intromittit.nimis prouenditn é nequiter⦠Hic ergoufç ad nodem falrem credo intromittat domum Melfenio.Scruus
Pedamen bono fcruo id cd qui ré herile procurat uidetur Collocat.cogitatque ut abfcnte hero rem heri diligenter tutet Quam fi ipe adfic:autredius tergum q'gulam:crura q uéeré
Oporter putiora eile cui cor moderte ficum ert.
Recordetur idujui nihili funr.quid iis preen detur,f â¢Ab luis ^lisugnauisumprobis uiristuerbefa; compedes 'Molx magna lartitudo.famcs.frigus durum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7
⢠Hæc praecia funt ignauiae. id ego male malum ractuo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?
Propterea bonum effe certum ert.potiufqmalum. Nam magis mulco pacior facilius uerbatuerbera ego odi, Nimioque edo libentius molitumiqua molitu prohibeo.
Propterea heri imperium excquor bene amp;nbsp;fedate, Sciuo id,atque id mihi prodert.ahis effe ita uc £ rem Effe dicuncdiu ego ero uc me elfe oporcec.mecum id mihi Adhibeam culpa abrtincamihero uc omnibus in locis firn praefio, Serui qui culpa carenc.amp; mecuunc;folenc erte heris utibiles. Nam illi qui nihil mecuunc:priufq malum ^mericum ert:mctuunt; Mecum haud multum prope c,quando ccrufo faciam.preciû exoluee Ego exemplo feruio.tergi ut in rera erte arbitror portq In taberna uafa 6i feruos collocaui:ut iufferat.
Ita uenio aduorfum.nunc fores pultabo.adeffe ut me fciat. Neque meum ex hoc lalt em damno alium cluo anfora» Sca metuo ne fero ueniam depugnato proelio.) Senex. Menxehinus,Lorarii. Mertenio.Seruus,
p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Er ego uobis deos atque homines dico;uc Imperium meum
Sapienter habeatis:ueque imperaui aeque impero.facile Illic homo iam in medicinam ablatus fublimen fice.
}Nifi quidem uos uertra crura;aut latera nihiUipend itis,
* ^' â¢â¢ (HqaQi^qCüiqiMm quod illic minitetur uortrum Hoccifecerit,
-ocr page 242-Quid flatis,qd dubfcatis.ùm fublimem raptum oportu it
Ego ibo ad medicum.præfto ero illic.ur uenietis.Mé.oceidi
Quid hoc eft negoeü.quid illic homines ad me currunt obfccro.
Quid uolcis nos quid quæriratis.quid me circunfiflins.
Quo rapitis in e.quo fertis mciperii.obiecro.uoüram fidem
Epidannienfes iubuenite dues.quid me mittitis.
Mef. Proh dii immortales obfecro.quid ego oculis afpirio meis.
Herum meum indigniffime nefeio quid fublimem ferunt.
Me,^ Ecquis fuppetias mihi audet afferretMef.eo here audaciiTimc
Oficinus indignum amp;nbsp;malum epidanii ciues.herum
Meum hic i paccato oppido luci deripier î uia q liber ad ues ueneriti
Mittitis fMc.nunc obfecro te;quifquis estoperam mihi ut dts.
Neu finas in me infignite fieri tantam iniuriam.
Mef. Immo amp;nbsp;operam dabo:6 ddéfendait fubuenibo fedulo.
Nunq te patiar perire.mederi te cuius.
Eripe oculum ifti ab humero qui tenet here re.obfecro
Hifcc ego iam fementem in ore faciam.pugnolqj obferam.
Maximo hodie malo hercle uoftro illune fertis mittite.
Mc. Tcgco ego huic oculum,Mef.face ut oculi locus î capite appareat
Vos fcelefti.uos rapaces.uos predones/lora perimus
Obfccro hercle?Mef.mitcice ergo. Men.qd me ucbis radliofi Pleéfe pugnis.Mcf.agite.abire,fugite hinc in malam crucem.
Hem tibi etiam quia poliremus cedis hoc premii feres
Nimis haud bene ora cômencaui.atq? ex mea fenrentia
Edepol here na: tibi fuppetias tempore adueni modo.
Mc. Et tibi di femper adolefcens.quifquis es:faciunt bene
Nam fi abfq; te eflem hodie nunq ad felem occalum uiucrcm.
Mef, Ego cdepol fi redle facias here me emittas manu.
Me. Liberem ego te ? Mef.uerum quâdo quidem here te fernau i.
Mé, Quid c âdolefccns erras ? Mef qd erro.Me.per iouem adiuro pattern Me herum tuum non elfe/Mef.non taces.Me.non mentior.
Nec meus feruus unquam tale fecit quale tu mihi.
Mef, Sic fine igitur,fi tuum negas me effe abire liberum cum uiatico,
Mc, Meam quidem hercle cauli liber efto:arq; abito quo uoles, Mef, Nempe iubes .âMe.iubeo hercle.fi qdimperii efl inter mihi.
Mef. Salue mi patrone:Me.cum tu liberesimeffenio gaudeo.
Mef, Credo hercle uobis:fed patrone te obfecro ne minus iperes mihi.
Quam cum tuus feruus fui apud te.habitabo amp;nbsp;quando ibis una.
Tecum ibo domumi Me.minime? Mef.nunc ibo in taberna.uafa
Et argentum ibi referam ? Me.redfe.e oblignatu in nidulo marfupiu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L«
Id fi attulerit dicam ut a me.habeat liber quo uolec - CtMt^VM^MT
-ocr page 243-pX
Quin pultando inquam pene confregi for«}
Tr Tecigidin.'Teu.tctigi inquam amp;nbsp;pukaui,Tr.nah.Teu.quid eft Tra. Male hercle faófum.Teu.quid eft negoeü ? Tra.non poteft
Dic/ q indignum facinus fecifti:amp; malum.
Teu. Quid ianiiTra.fuge obfecro atqueabfeede ab sedibus
Fuge huc.fuge ad m e propius.tetigiftin fores?
Teu: Quomodo pultare potui.fi non tingerem?
Tra, Occidifti herclc.Tcu.quc mortalem?Tra.omnes tuos
Teu. Dii te deæquc omnis perduaxic cum iftoc homines Tra. Metuo te atq; iftos expiare ut pofTies.
^^« Quimobrem ut g fubito rem mihi ad portas nouam, â^'â¢Â» Et heus iube illos illic.amabo abfcede.
Feu. Abfccdirc.Tra.ædes ne attingite.tangite
Vos quoque terram.Teu.obfecro hercle quin eloquere.
^â^^ 011â feptem menfes funt cum in hafee ædes pedem
Nemo intro detulit.femdnt emigrauimus.
Fen. Eloquere quid ica3 ra.circunfpice dum nunquis eft?
termonem noftrum qui aucupet.Teu.tutum.probe*
Fra. Cfreunfpice etiam.Teu.nemo eft.loquere nunc iam.
Fâ. Capitalis aedis facTa efl.Teu.quid é.non inteUigo*
Fâ. Scelus inquam facTum eft iam diu antiquum amp;nbsp;netus;
Antiquum id adeo:nos nunc facium inuenimus.
Fru. Quid iftic eft fceleftc.aur quis id fecit.cedo
Fra. Hofpes necauit holpitem captum manu:
lfte;ur ego oppinor:qui has tibi aedes uendidit;
Feu. Necauit?Tra.aurumqî ademit hofpiti;
Eumque hic deffodic hofpitem ibidem in aedibus i Feu« Quapropter id uos fadlum fufpicamini.
Fra. Ego dicam aufculta.ut foris cocnaucrat
Tuus gnatus poftg redit a cana domum
Abimus omnes cubitum condormiuimus
Lucernam force oblitus fueram extinguere
Atqueille exclamat de repente maxumumÃ
^ru: Quis horno an gnatus meus?Tra.fic tace aufculta modo
Ait ueuiffe illum infomnis ad fefe mortuum
â^â Nempe ergo infomnis.Tra.ira fed aufculta modo
Ait illum hoc paclo fibi dixiflè mortuum,\
^. Infomnis.Tra.mirum qui uigilanti diceret
Qui ab hinc fexaginta annis occifus foiec
Interdum inepte ftultus es.Teu;tacco.Tra,fed ecce quae illi ait Ego tranfraarinus hofpes fum diaponrius
-ocr page 244-Hic habito.hæc mihi dedita eft habitatio
Nam me in achcronccm recipere horcus noluit. Quia prxmacuræ tuta careo-per fidem Deceptus fum.hofpes hic me necauit.ifque me Defodit in fepukhrum clam, ibidem in. hifce aedibus Sccleilus auri caufamunc tuhinc emigra Sceleftæ funt aedesdimpla eft habitatio.
Quæ hic monftra fiunt anno uix poffum eloqui
Secede.Teu.quid obfecro hercle fadrum é.Tra.concrepuitJoris Hic me percuffic:Tcu.guctam haud habeo Gnguinis, Viuum me adcerfunc ad achcronccm mortui.
Perii hifce hodie hanc contra dabunt fabulam
Nimifqj formido ne manifefto hic me opprimant.'* Tf» Qyâ^ â^ââ cccum loquere.abfcede ab ianua
Fuge obfecro hercIe;Tra.quo fugiamietiam tu fuges?
Tr. Nihil ego formido pax mihi eft cum mortuis.« fc. Heus tranio.Tra.nam me appellabis ii fapis
Nihil ego commerui: neque illas percuiTi fores.
Tc» Qu3cfo.Tra.quid e grege cs.Te.qui te agitat cranio?
Qui cum iftacc loqucre.Tr.an quacfo cu appellaueras
Ita me dii amabunt morcuum illum credidi
Expoftulare:quia pcrcuiTiires fores:fed cu etiam ne allas
Nec quod dico obtemperas fTe. quid fada.Tr.cauerdpexis
Fuge atq: operi caput.Te.cur no fugis tuiTr:pax nulli é cu mortua
Te. Scio quid modo igitur cur tantopere extimueras?
Tr. Nihil me curaliis inglego mihi prouidero nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r;r
Tu ut cccipifli tantum quantum quis fuge. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;u;gt;'
Atqa herculem inuocabis:Te,hercules te inuoco,
Tr. Et ego tibi hodie ut det fenex magnum malumj Proh dii immorcalcs:obfccro uellram fidem.
Quid ego hodie negocii confeci malum.
Danilla. Tranio. Teuropides Senex.
s Celefiiorem ego annum locando argento firnori Nunquam ullum uidi.quam mihi anus obtigit^ A mane ad nollem ul^ in foro ego diem
Locare argenti nemini nummum queo.
Nunc pol ego perii plane imperpetuum monum.
Tr; Danilla adelt qui dedit qui amica eft empta Manifella res eihnifi quod occurro prius Ne hoc fenex refcifcac:ibo huicobuiam; Sed quid nam hic fele tam cito recipitdomum.
r
-ocr page 245-Metuo ne de bic re quipiam mandiueric Accedam atque appellabo:ut q timeo hiifer Nihil é miferius:q animus heminis confrius» Sicut me habet.uerum ut res hæc fefe habet Pergam turbare porro.ita hæc res poftulat Vncle his.Tc.conueni illum unde hafee axles emeram. Num quid dixifti.de illo quod dixi fibi?
Tr
Te
Te
Dixi hercle uero omnia.Tra.bei mifero mihi Etiam fatetur de hofpite.Teu.immopnegat. Cape hercle obfecro cum ea una iudiccm» Sed eum uideto ut capias:qui credat mihi. Tam facile uinces:q pirum uolpes comefl. Metuo ne technæ meae perpetuo perierint* Quid tu te tecum.Tra.nihil enim fed die mihi Dixtin quælô;Teu.dixi inquam ordine omnia. Etiam fatetur de hofpite.Tc.immô pernegat Negat quando cogitas?Te.dicam fi confelTus fit Quid nunc faciundum cenfes.Tra.egon quid cenfeamî Cape obfecro herde cum eo una iudiccm
«gt;
Da
Sed eum uideto ut capias qui credat mihi Tam facile uinces q pirum uulpes comefl. Sed philolachetis feruum eccum tranium⦠Qui mihi neque foenus neque fortem argenti damnunt' Quo te agis ?Tr,nequoq abeo nae ego fum mifer Sceleltus narus efl de his inimicis omnibus lam illo praefente adibit ne ego fum mifer.
Ita amp;nbsp;hinc amp;nbsp;illinc mihi exhibent negocium
Sed occupabo adire.Da.hic ad meic.faluus fum
Spes e de argento hilarus efl?Tra.fruflra efl homo
Da
Saluere iubeo te mi faturires bene.
Da Da Da
Salue amp;nbsp;tu.qd de argento.Tt.abifis belua Continuo adueniens pilum iniecifli mihi. Hic homo inanis efl?Tra.hic homo efl certe artolus. Quid tu ibas mutifeis trichas ? quin quiduis cedo.
Da
Tr
Da
Vbi philolaches efl.Tra.nunq potuifli mihi Magis opportunus aduenire q nunc aduenis. Quid eft?Trconcede huc.Da.quin mihi argentum redditur. Scio ce bona elTe uoce.ne clama.Da.ego hcrcle uero clamabo. Ah ah morem mihi gere.Da,quid tibi morem ego uis geram,-Abi quæfo hinc domum.Da.abeam.Tra:reddito huc circiter meridie Reddeturne igitur foenus.Tr,reddctur:nunc abi.Da.quid ego huc ⢠*
-ocr page 246-Recurfam aut operam fummam. aut conteram Quid fl hfc manebo potius ad meridiem.
fr. Immo abi domum ucrum crede dico.abl modo.
Da« Qüâ^ ^05 fnihi fenus date:quod hic negamini;
Tr. Tu herde:ne tu habi modo? aufeuka rnihi.
pa. Ian herde ego iUum nominabo.Te.euge llrcnuc Beatus ucro es nunc quum clamas me ut puto Multos me hoc pado ûm dies frudramim. Molekus fi fum.reddite argentum abiero.
Tr. Refponfiones omnes hoc ucrbo eripit. Sortem accipe.Da.immo fenus id primum uolo
Tr. Quid tu hominum omnium deterrime Venidi huc extentatum agas quod in manu eft Non dat non debet i Da. non debet.Tra.nec erit quidem
Pa.
Ferre hoc potes an quod habeat foras.
Vrbem exui hic caufa tui qui forecm potius dare licebit: Qtiin non peto? rr.fuge.optume eccum aedium dominus foras
Simo pro gredicur ipfus huc cócefïèro.dum mi tenacum ConflIii in cor conuoco.cum accéda hue quando qd aga ruuenero*
Simo fenex. Tranio ieruus.
m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Elius anno hoc mihi non fuit domi.
Nequid dea una meruerit magis.
Prandium uxor mihi perbonum dedit.
Nunc dormitum iubct me ire minime.
Nam mihi forte uifum in loco fuit Melius quam pran dium quod folum dedit.'i
Voluit incubiculum abducere;eamus
Tc.'
Si:
Non bonus fomnus ed de prandio.apagc Clanculum,ex aedibus me edidi foras Tota turget mihi uxor:fcio nunc domi; Res parata ed.mala in udperum huic lenii Nam amp;nbsp;cÅnandum.ôd cubandumdu ncrabt;malc^ Quod magis cogito cum meo animo; Si quis dotaram uxorem haber;male Neminem follicitat fopor;ire dormitum Odio.es tu.exequi certa res ed:ut habeam Potius hinc ad forum.quam domi cubem. Atqjpol nefeio.ut moribus kient
Vedræ hæ.ftt feio quam me habeat male.
Peius poft hac fore quam fuit mihiî Abitus tuus tibi fenex fcceri jmale
,0*41 «;^
Si.
Si.
Si.
Si.
Si.
Si.
Si.
tr.
Nil crinquod deorum nullum accufit« Tc ipfc iure optimo merito incufe.licet Tempus nunc eft fenem hune alloquime Hoc habct.reppcri qui fenem ducerem Quo dolo a me dolorem procul pellerem Accedam.di te ament plurimum fîmoî
Siluos iis traniôîTra.ut uales.Simon male Quid agis ?Tia.hominem optimû teneo?Sf.amice facis Cum me laudas?Tra.decet certc.Si.hcrcIc te ego Haud bond teneo feruum.eia maftigia
A meridie amifti cero quid nunc mox»
Quid eftiSi.quid folec fieri hic.Tra.qd id cft?Si.loquar Si decet morem geras:uita q fi brcuis Gmul cogita qdem? Hem uix tandem precipi fuper his rebus noftris te loqui, Mufice Iiercle agitis ætatem ira ut nos decet Vino (Si uidutpifeatu probo ekdfiîi
Vitam colitis.Tra.immo uita ante hac crac
Nunc nobis cómunia haec exciderunt.
Qui dum.Tra.ica oppido occidimus omnes fimo. Non taces profpere uobis cundia ufep adhuc procefferunc, ita ut dicis fadfa haud nego.nos profecto probe
Vt uoluimusiuiximustfed fimo ita nunc ueeus nauc deferuit. Quid eft quomodo peftumo.quæ nec fubdufta erat tuto i teria.
Hei.Si.quid cftiTramemiferum occid/.Si.qui.Tr.quia
Venit nauis noftracnaui quæ frangat ratem.
Velim ut tu uelles tranio.fed qd eft ncgocii?Tr.eloquar
Herus peregre ucnic.Si tuus nc,Tr.cor tenditur
Inde ferit iterumtpoftea hem obfecro:nc indicium Hero facias mco.Si.e me ne quidem metuasmihil fiet. Patrone falue.Si.nihil moror mihi iftius modi clientis.
Nunc hoc quod ad te nofter me inifit fenex.
Hoc mihi refponde primumtquodego ce rogo, lam de iftis rebus nofter quid fenfie fenex. Nihil quicq.Si.nunquid increpauit filium. Tam liquidum eft q liquida effe tcmpeftas folct.
Nunc te orare iuffit opere maxumo, Vtfibi liceret infpicere hafee aedis tuas Non funt uenales.Tr.fcio equidem iftuc.fcd fenex
Cyneceum edificare uoit hic inTuis:^ balneas Ecambulachrum:amp; porticum.Si.qd confomniauit?
. Ego dicam tibi.dare uolt^uxorem filio quantum poteft
-ocr page 248-Ad earn rem facere viole nouuni gyneccum. Nim fibi LiudifTc aic archttöftorem Neleio quemixdificatas has fane bene Nunc hinc exemplum capere uolc.nifi tu ne ufsi gj. Nam ille malo quidem ab opere exemplum petic
Quia hic elTe eftitc pbonam fubdiu fol perperum diem« Immo edcpol ucro cum ufquequique umbra cd». Tamen fol femper hic efbufque a mane ad uefperum Quali flagicator addat uique ad hodiumr
Nec mihi umbra ufquamc:nifc in puteo quaepiam ed Tr» Qyld farfinatis ecqua edifi umbram non habesî Cc. Moledus nefis «hacc fune ficuc praedico.
Ac tamen infpiccre uolt.infpiciat fi lubee Si quid erit quod illi placcat;dc exemplo meo Ipfe aedificatolTra.eon uoco huc hominemISi.uoca Alexandrum magnum arqj agathoclcm aiunt maxumas Duo res gtlTiffe.qd mihi fiet rertio.q folus facio facinora irnortalia. Vehit ditellas.uehit hic autem alter fenex.
Nonum mihi quedum indituimon maluni' Nam muliones mulos clitellarios habent. Ego habeo homines clitellarios, magni Sunt onenszquicquid imponas uchunt,
Tranio feruus Tcuropides* Simo fenes duoa Vnc aufculro;an colloquar; congrediar Heus reuropidci.Tc.hem quis me nominat,
fr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hero feruus multu fuo:quo me miiuas;aff.;io:omne inetranS
Te* Quid illic obfccro tam diu dedniliif
Tr, Seni non ocium crat.id fum oppeiitus. Te. Antiquum obtines hoc tuum, tarons ut fis fr. Heus tu fi noles uerbnm hoc cogitare;
SimnI flare forbereqj.hand fiCln facile cd. Ego hic ede: illic fimulct hand potui.
Te, Quid nuncITr.uife fpeda tuo arbitratu; Te. Age.duc mc.non moror.fubfequor te. Tr, Senex ipfe ante hodium ecc um opperitur. Sed mÅdus ed:fe hafce uendididèiTe.quid tandem;
Tr. Orat ut fuadeam philolacheri.ut idas i emittat libi.
Tc. Hand opinor.fibi quifq iurc metuit
Si male épeae forcnt.nobis idas redhibere haud placeret« Lucri qnicqd cd;id domum trahere oportet.
Tr, Latius demum edoperepreemmluiffe . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
-ocr page 249-Redie cdepol mones,Si.eho.illam ptier circunduce h*fcc 'aedte
amp; condauia«
Nam egomec dndlnrnmmifi mihi ciTet ad forum negocium Apage iftum a me nihil moror dudarier quicquld eft.
Perdin^cc qmfpitm aedes dico1Te.ego intro eo igitur Sine perdudore.Si ilicetiTe.ibo intro igitur.
Mine fis uidei ne cants JTe.age dum uide crtiSi.abi.Tc.canis ed Abi diercÃai Tr.ed.Si.abi hinc in malam crucem* at etiam redas* Ed.Si.abi hinc.nihil pericli cfttage tam placida cft Quam focta.qua uiferc intro audader licet.
Ego eo hinc ad forumiTr.fedfti commode beme anlbula⢠Tranio age canem illam a foribus abducat face
Ecfi non metuenda ed.Tr.quin tu illam afpiccîut placfde aCcubat; Nifimoledum fuideri cc:arquc igninum iam ut lubet.
Sequere hac meigturiTr.equide haud ufque ab aedibus abfceda tuis; Oanilla,Tranio.Teuropids»,Simo.
Erui qui cum culpararentjcum malum metuunt Hi fofent eTe heris utibiles,nam qui nihil metuunt.
Pollq funt malum merwidlulta fibi expetunt tonfiha Exercent fefc ad curfuramtfnginnt.fed hi fi reprenfi funt Faciunt a malo peculio:quod nequeunt augent ex paufil Mihi in pedore confilii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mala re prius
Qiÿim ut m eum» Vc adhuc mihi fuie coriumtefTe opporret -Sincerumtarque ut uetem uerberare. . t, Si huic imperabo.prope tedum habebo malumlt;r Cum impluit.cxteros ne impluat m^i. nbsp;nbsp;nbsp;d lt;1
Nam ut ferui nolunt effe.herumnta folcc,-Boni improbi funt,malus fuit.nam nunc domi Nodrac tot peflimi uiuunt peculii fui prodigii Plagigerulimbi aduetfumtut eant uocantur Heroaaon eo:moleIlus nefeisTeio quo properas.gefiisî Aliquo iam hercle ire uis muli foras pallum.
Bene merens hoc precium.unde aufcultaui foras: Solus nunc eo aduerfum hero explurimis feruis. Hoc dii cradini cum herus refciuerit mane Cadigabit ecs bubulis exuuiis
Podremo minori fpcro tergum illorum q meum« Mifericordias tandem habere hominem oportet Morare hercle facis.fubfequere fiat
Do tibi ego operam fenex illic cft. Tr.hem tibi aduxi hominem;
-ocr page 250-Saluuni te adUfnide peregre gaudeo teurepides» Du cc amcnt.Si.infpecere aedis te has uellc aiebat mihi: Mià tibi incomodum c Si.immo c comcdum i inrro.arqj infpfee* Et enim mulieres?Si.caue tu ullam Roccifaxis mulierum Quilibet per ambula aedes oppido fang ruas Tanq.Tr. ha cauc ne illi obiedes nunc in aegritudine Te has emiiïc.non tu uides hune uultu ut trilli é ferex? Video.Tr.crgo irridere ne uideare:amp; gedire admodum Noli facere mentionem re emilTe.Te.inteligo. Et bene.monitum duce:ac effe exiftimo humani ingenii* Quid nunc.Si.quin tu is introiatq? ociofe pfpeófa utlubet. Bene boniqj arbitror re facerc.EicTum cdepol udo;
Vin q perducite ?Te.apage illum pdudiorem non placer. Quid é.Tc.:errabo potius q perdudiee quifpiam.
Vide ueflibulum ante aedis hoe.ôd ambulacrum cuiuÃnedi« Luculentum cdepol.Tr.age fpedla polles cuiufmedi. Quanta firmitate fadli.amp; quanta cralficudinc.
Non uideor uidiffe pollis pulehiiores.Si. pol mihi Eo precio cuipti fuerant olim.Tr.audim fuerant dicere Vix uidetur coutincre lachrymas.Te. quanti hofcc emeras? Tris minas pro illis duobus prêter ueeTuram dedi. Herclc qui multo inprobiores funt;quam a primo rrededi. Qua propter ÃTr.quia edcpol amabo ab infimo terram letant« Intempeltinos cxcilbs crede:id eis uitium necer* Atqt etiam nunc latis boni funr.fi funt induti pice. Non enim pultifigusopifex opera fecit baibarus.
Vidcn ornamenti 1 foribus. T e.uideo.Tr. fpedla quaarte dormiunt E)ormiunt?Tr.ilIe quidem ut conuenit udui dicere Sarin habeslTc.ut qcqu/d magis côtemplor.râro magis placet. Viden pidlum ubi ludificatur cornix una uulturios duo.
Cornix aflit.ea uulturios duo uidfTim uellitat.
Quæfo hue ad me fpedla.cornicem ut confpiccrc pdTis lam uides?Te.profccTo nullam equidé illic cornicem intuor: Attn illae ad uostobture.quoniam cornicem ne quis Confpicari.fi uulturios forte duos polTis contui.
Omnino ut re abfdujmmuUam pidlam eonfpicio hic aucm Age iam mirro:ignofco cerati non quis cbruei icr.
Nec quae polTum.ea mihi profccTo eunda uehementcr placent* Illi erunt bueede multo potius.q ego firn re11io. Mane ru arep alTiflc iIlieoiTr.mddlus ne fis;nenio dat.
Age quid lubet: tu folus credo foenore argentum datas.â
-ocr page 251-^i« Cedo fÅnus.Tr.feenus.illic focnus.hicânefcit quidé nifî fenusâ¢
FabuJarier uento te neque ego tctriorem bellum
VidifTe me unquaquenq te ccnfco
Non edepol nunc me iflis m uerbis territas.
Callidum hoc eft.amp; fi procul'abeft urita male
Quid illud eft foenusiDa.à fortem dabit pater:cum adueniet pegte»
Tf lam mulco prius is ubi.Si focnus amp;nbsp;fortem dabit*
Ne inconciliate.quid nos porro poftulesâ¦
Vide num moraturiDa.quin feram fi quid datur ,
^2^ Quid ais tu.âTr.quid ulsiTe.quis illic elHquid illic petit
Quid philolachecera gnatum compellat?fie amp;nbsp;praefenti
Tibi facit conuicium?quid illi debetur?Tr,obfecro hercle iubc Obi argentum ob os impurum beluæ.T e.lubeam ?
lube in hominem argenteos uerberarier.
®^ Perfacile ego iddus propertior argenteos.
^e Quod illud.argentum eft?T;huic deberâphilolaches Paulum ce q'uanculum.Tr.quafi quadriginca minas* Ne faneid mulcum cenfeas.Tc.paulum id quidem eft
*^r Audin uidetur obfecro herclc idoneus
Danifta;qui fidgenus quod improbiffimum eft*'
*e Non elt;To iftuc curoâq finundc fit.id uolo mihi dici.id me feire expeto Ab co etiam argenti focnus credicum audio*
T* ^Quattuor quadriginca illi debencur mina:
Dic ce dacurura uc abeac.Te.egon dicam dare.Tr.dic»
^c Ego ne?Tr.cu ipfus dic.modo aufculta mihi
Promitte age inquam:ego iubeo.Te.refponde mihi
Quid èo eft argentOjfa(ftum?Tr.faluum eft. Te.foluite
Vofmet igitur à faluum eft.Tr.ædes filius tuus emiti
Te. Aedis.Tr.xdis.Te euge philolachus patrizat.iam homoâ
In mercatum auortitur;ain tu aedis. Tr.inquam
Te. Sed cuiufmodi.Tr.qui feire polTum? Te.uah.Tr.quid cft?
Te. Ne me roga.Tr.quid ita fpeculo claras canorem merum
TCi Bene herclc facdum;qd cas quanti deftinar danifta etiâ refpis.
^a. Mihi moleftus ne fis.Tr.uide ut faftic firnia.
^â. Mihi fum libec effe quid hic curastmanes ne illico.
Tt. Impure parafîte;qui parafitus fumiDatego enim dicam
Cibo perduci potes quos uis?Tr.ferocem facis:quia te aeratus amat.
^^â Nun oculi dolenc?Tr.cur?Da.quia.fumus moleftus.
Tt. Tacefis faber qui cudere foles plumbeos nummos*
^*. Non potes tu cogere me ut tibi maledicam.
Tt. Noui ce.rus me fuam quidem pol culcitrulam optat.
lt;l
-ocr page 252-01. Si fobrius fi.male non dicas,tibi obtempemicum tu mihi neqeas* -fr, Ac tu mecum pefTume aduerfus quæfo hercle abdinct
lam fermonem de idis rebus.Da.faciam amp;nbsp;pultabo fores, fr; Heus ecquis hic cd:maxim am qui is iniur/am
Foribus defendat.Da,ecquis ecquis hue cxit:at^ aperit. Nemo hinc quidem foras exit.ut effet addecet neq hoiesnta funt.' Sed eo magis cauto ê opus.ne huc exeat.q male me multett
Tranio feruus. Teuropides fenex, q yid tibiuifum e mercimonii?Te»torus gaudeo.
fr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nu nimio epte cibi uidehcur;Te,nunq edepol ego me feito
Vidiffe unq abledtas aedes nifi modo hafce:Tr,ecqd placets
; Tc* Ecquid placent me rogasiimmo hercleucro per placent, Cuiufmodi gynaccium.quod porticum.Te,infanum. bonam:' Non equidem ullam impublico effe maiorem hac exiftimo, Tr» QB*â ^go ipfc.amp;philolaches in publico omnis porticus
Sumus Cornell.Te*quic igitur.Tr.Ionge omnium lomgiffima cft: Te, Diiimortales mercimonii lepidi hercle nunc ferat
Sex talenta magna argenti pro illis præfentaria
Nunq accipietlTr.fi redle accipere cupies ego nunq linam. Te. Bene res noftra collocata ed idoc mercimonio;
fr, /'de fuafore arq;impudore id faedum audaeder dicito;
Cui ubegic foenore argentum ab danida,ut fumeret
Quod idi dedimus araboni.Te.feruauidi omnem ratem.â
Tr. Nempe exdoginta debentur huic minxiTe.at immo amplius
Hodie accipiac.Tr.itam enim uero ne qua caufa fubfiet Vel mihi denumerato,ego illi porro denumerauero. Te. Ac enim nequid captoni mihi fic fi dederim tibi? Tr. Ego ne te loculo modo aufim dicdo aut facdo fallere? Te. Egon abs te aulim.non caue.ne quidem mittam tibi. Tr. Quia tibi unq quicq podq tuus fum uerborum dedi. Tc. Ego enim caui rede.'Tr.eädam inis gratiam.Te,atqj animo meo
Sat fapio fi abs te modo uno caufo.Tr.tecum fentio.
Tc. Nunc abi rus dic me aduenide filio.1 r.faciam ut noles. Tc, 'Curiculo ubi iube in urbem ueniatiam fimul tecum licet. Tr. Nunc ego me illa per podicum ad congerrones conferam. Dicam ut hic res funt quiete.atqp ut hunc hine amouerim.
AduerÃtor. Danifeus, Teuropides fenex.
h Ic quidem neque conuiuarum fonitus icide ut ante hac fuit Neq; tibicinam cantantemmeque alium queno audio.
Tc; QB^ â^^c â^® ^â¢9â^ â^â^ homines quxrunt apud aedis meas;
Quid nolunt:qui intro fpedantIDa.pergam pultari hedium
-ocr page 253-Da.
Da.
Da. Ad
Oa
Da
Da
te
Heus redudc:hcus tranioSihm apcris?Tc.quæ hxc ê fabula: Eriam ne aperisrcalhdamann noftro aduorfum ucmnius. Heus uos pueri.quid idle agiris?quid idas ædis frangitis» Herus hic noder potat.Te.hcrus hic ueder potat. âDa.ita loquor. Puer nimium delicatus.Da.ci aduerfum uenimus.
Cui homini.Da.nodro.quæfo quotiens dicendum cd tibi. Puer hic nemo habitat.nam te ede arbitror puerum probum. Non hic philolaches adolefcens habitat hifeae aedibusà Senex hic cerebrofus é certe?Da.crras peruerfc parer« Nam nifi hic hodie cmigrauit aut heri. -certo fcio hic habitare* Quin fex menfes iam hic nemo habitat, Da.fomnias.Tc.cgo ne? Tu tu.Te.ne moledus.fine me cum puero loqui nemo habitat. Habitat profero.nam heri amp;nbsp;nudius tertius.quartus.quintus. Sextus.ufquc podq hinc peregre cius pater abiit.
Nunq hic triduum unum defitum efTe-Ã bibi.
Quid agis ? Da.triduum unum ed.haud intermiffum hic ciTe Si bibi Scorta duci.pergrecari.fidicinas tibicinas ducere.
Quis idaec faciebat âDa.philoIaches.Te.quid philolaches?
Cui pattern teuropidem ede opinor.Te.hei occidi
Si hæc hic uera memorat.pergam porro percontarier.
Ain tu idic potare folitum philalachcm idû quifquis c cû hero ucdro Hic inquam Te.puere prêter fpeciem dultus es.uifis ne forte Ad merendam quopiam diuorteris:atque ibi melius q faris fuerit Biberis.Da.quid ciTe.ita dico ad alias ædis perperam ne uentris. Scio quo me ire ophö iquo me uenerî noui loq.philolaches hic hîcat Cuius ed pater teuropides.qui podq ad mercatum abiit
Hic tibicinam libcrauic.Tc.philolachcs ergo.Da.ira philcmatiû quidé Quanti?Da.triginta talenris.Tematon apolio.Da.fed minis.
Ain minis triginta amicam dedinatum philolachemIDa.aio. Atque eam manu emifideâDa.aio.Te amp;nbsp;podq eius hic pater Sit profectus peregre:perpotade adiduo tuo cum domino.Da,aio. Quid aisâ aedis hic profumas.Da.non aio.Te quadraginta amp;nbsp;dedit Vfque pignoriâDa.ncqueidud aio.Te.ei perdis.Da.immo fuum Patrem illic perdic.Te.ucra catas uana uellem patris amicus uidelicet Heu edepcl pattern eum miferum praedico.Da.nihil hoc quidem dt.
Da
Perdidit patrem unus idic feruos acerimus tranio.lt; Is uel herculi contere quedum poted.Te.Jcdepolquot; Me eius patris miferetrqui cum idaec feiet fatdauca amburet .. Alifero ei corculum carbunculus.fi quidem idée uera funt. Quid merear qudobrem mennanheu uos ecquis hafee aperit.
^ *
!
-ocr page 254-fci Qiiid ita pultas ubi nemointus é.aUo credo comenatumâ
» nbsp;nbsp;AbiÃe.Da.abeamUS nunc iam,Te.puer iam ne abis
Libertas penula eft tergo tuo?Da.mihi nià herum Vt metuam Si curem.nihil eft qui tergum regamà Tturopides, Simo fencs duo, p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eri hcrcle.quid opus c uerbis. ut audio.
Non equidem in aegyptum hinc medo^ueeftus Fui:fed etiam in terras lblas,orafque ultimas Sum circumuecdus.ita ubi nunc firn nefeior Verum iam ibo.nam cccum unde aedis filius Meus emit.quid ais tu.Si.a foro incedo domum
â¢Te, Num quid pracceffit ad forum hodie noui ?
Si, Etiam.Te.quid tandem.Si.uidi efferri mortuumïTe.hem. Si. Nouum unum uidi efferri mortu um foras Modo uixixe eum aiebant,Tc,ut capiti tuorj
Sâ* Qü*^ ^u . ociofus res nouas requiritas.
Tc* Qnri hodie aducni peregre.promifi foras,'
Si, Adcoenam me me tu euocarc ccnfcas.Tc.haudIpoftuIo edcpol Verum eras nià prius uocaueric me.apud re cÅnaucro. Si/ Ne irtuc quidem cdepol poftulo?T e,nià quid magis Es occupatus.operam mihi da maxime.minas triginta Accipifti quafi iam aphilolachete.Si.nûq nummum quodfeiam.
Tc» Qy*^ * tranione fcruo.Si.muIco id minus. Te» Quas arraboni tibi dcdit.Se.quid fernnias?
* Ego ne.Si.at quidem tu.Te. qui iftoc te fperas modo Poteffe difftmulando in fedum hoc redete?
Si, Quid autem*Te.quod me abfente hie filius Negocii geffit.Si.mecum ut iUchic gefteric Dum tu hie abes negocii.quidnam aut quo die. Te. Minas tibi odoginca argenti debeo.Si:non mihi quidem hercic Verum fi debes:cedo.âfides feruanda e:ne ire inficias poftulcs, Te. Profcdo non negabo dcbere amp;nbsp;dabo.tu cane quad raginta Accipiffe hic ne neges?Si,quacfo edcpol hue me afpcda Et refponde mihi.te uelle uxorem aiebat tuo nato dare. Ideo aedificare hoc uelle aiebat in tuis.Te.habeo fatis Hic aedificare uolui?Si.Ãc dixit mihi.Te.hei mihi difperi uos o Vicini.peri.inreri.Si.nunqd cranio,Tc.turbauit?Te.immo Excurbauit omnia.Si.te ludificatus é.Te.me hodie îdignis modis Siï Qy*^ ^^ ais?Te.hæc res hic eft ut narro tibi, â Deludificatus eft me hodie in perperuû modum Nunc te obfecro.ut me bene iuuestoperamq; des.
-ocr page 255-Si. Si, Se.
Quid UK?Te.i mecum obfecro una firnuI.^ Fiac.Tc.fêruorumqj operam.amp; lora mihi cedo.
Sume.Te.eadcmç opera haec tibi narrauero.
Quis me exemplis hodie ludificatus cft.* Seruur Tranio Tcropidcs. Simo fencs.Lorarii. DaniRa.
q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vi homo timidus erit in rebus dubiis.si nauti non erit;
Tc.
Siâ
Atqjjccquidem quid id effe dicam ucrbû nauti nefcio: Nam herus me poftq rus mifitmt filium fuu accerferem Ab iHo per angiportum ad ortum noflrum clanculum Hoflium;quod in angiportu é;orti patefeci fores. Eaqj eduxi omnem legionem:^ maris:^ focminas. Podq exobfidione intutum eduxi maniplares meos: Capio confilium;ur fenatum congeroncm conuocem; Quoniam cum uocaui:atq^ illi me e fenatu fegreganr. Vbi egomec uideo uerti rem in meo foro.quantum potcft Facio idemtquid plurimitquibus res timida aut turbida eff Pergunt rurbare;ufque ut quid fit conquicfcere. Nam fcio equidem nullo padfouam effe poffe dam fcncm Sed quid hoc e.quod foris côcrepuit proxima uicinia Herur meus hic quidem é.guftare ego cius fermonem uolo: Illico^concra limen aflate illic.ut cum extemplo uocem.
Continuo exiliatis:manicas celeriter connedite. Talentis a magnis totidem quot ego,amp; tu fumus. Si arraboni has dedit quadringinta minas.
Tr.
Tr, Da. Te. T^
Hic fumpfit quafi dedimus.facim intdligisf Nam poftq hic aedis uiderat:ut dixi nbi.-Górinuo é alias aedis mercatus fibi.Tc.benc hercle fadums Heus iam aperit meridie.abfolue hue quacfo uomitum. Ne hic nos cnecet;quatuor quadraginta illi debentur minx. Et fors.amp; foenus.tantum é.Da,nihilo plus peto:
Velim quidem hercleut uno nummo plus petas. Adolefcens mecum rem habet.nempe abs te peti: Petito cras ab eofDa.fat habco.fi eras fero.
Tc. Tc. tr.
Malum quod dii deaeqj omnes diunt; Ita mea confilia perturbat planiflime. Nullum cdepol hodie genus efl.hominum tetrius: Nec minus bono cumiure q daniflicum;
Qua in regione illas aedis emit filius, Eccc autem perii,Te.dicis ne hocâquod te rogo: Dicam.fed nomen domini quatio quod feiet. Age cômimfeere ergo.Tr.gd agam nunc iamÃ
9 3
-ocr page 256-Nifi in uicinum hunc proximum mendacium Eas emiffe adis huius dicam filium
Callidum herdeaudiui efle optimum mendacium
Quicquid dei dicunt id decretum cft dicere?Te.qd igitur ia cômêtus Dii iftu perdiunt.immo iQunc potius de uicino hoc proximo Tuus emit aedis filius.Te.bona fide.Tr.fi quidem es argentum Redditurus jtum bona:fi redditurus nau esruo emit bona.
Non in loco emit pcrbono.TrJmo optimo?Tc,cupio hercIc inipicere Has aedis.pulta dum fores atq? euoca aliquem itus a te terno.
Ecce autem iterum nunc quid dica nefrio.iterum iam ad unum faxu Me fludus efferut.qd nunc hcrcle.gd nue facia;ecce manifolio teer, Euoca dum aliquem foras roga circunducat.
Heus tu.ac hinc funt mulieres uidendum é primum, Vtrum effe uclint ne:an non uelinc.Te.bonum aequuque oras Percontare amp;nbsp;roga, ego hic tantifper:dum exiftotoperiar foris; Dii te deaequeomnes funditus perdant fenex. Ira mea confilia undique oppugnas mala.
Ego illum ante aedis praeflabo ludificatorem meum» Cuius ego ludificabo corium:fi uiuo »
Res palam e?nunc te uiderc melius eft quid agat tranio Doebe atque aftut^mihi captandum eft cum illoctubi illuc aduencrie Non ego illi exemplo ita meum oftendam fufum. Mittam lineam, diffiinulabo me horum quicquam fcirc.
O mortale malum.alter hoc athenis nemo dedior dici poteft* Verbailli non magis hodie qu/fq q lapidi pór »
Aggrediar hominem appellabo.Te.nunc ego ille huc ucniatuelim; Si quidem pol me quaeris id fum prüfens præfenci tibi Euge tranio quid agirur?Tr,ucniunt ruri ruftici.
Philolaches iam hic aderit.Te.cdcpol mihi opportune aducnic Noftrum ego hunc uicinum opinor cTe homine audacem. amp;nbsp;malutn (Nam nifi hic hodie emigrauie aut hori certo fcio hic habitare) Qui dumlTc.qui negat nouifte uos.Tr.ncgac.Te.nec ucs fibi Numum unquam argenti dcdilTe.Tr.abl ludis mc.credo.haud negat Immo edepol negat profeclo.neque fe hafeæ ædis philolachi Vcndidifïe.Tr.co negauit.fibi datum argentum obfecro.
Quin iufiurandum.pollicirus es dare.fi uellem mihi Neque fe hafce ædis uendidiffe.nequefibi argentum darum eTe. * Dixi ego iftuc idem ilIi.Tr.qd ait.Te.fcruos pollicitus é dare Suos mihi omnes queftioni.nugas nung mihi edepol dabit; Dar profedo.quin amp;nbsp;ilium in ius inucniam mane.
Experiar ut opinor,certum é mihi,hominem cedo.
-ocr page 257-te
Tr
Te Tr
Quid fi igitur ego accerfam homines,Tr:Eidum effe iam opportuir
Vel hominem iubc aedis mancipio pofeere.Te.immo primû uolo' f'^eflioni occipere feruos.Tr.faciundumâcdcpoI ccnfeo Ego interim hanc ara occupabo.Te.quid ita?Tr.nuIlâ rem lapis Ne enim illi hic cofugcre poffinnqudlioniquos dabit Hic ego nbi profitiere bone interbitat queffio. Surge.Tr.minime.Tc.ne occubaffis obfecro;armati cur fiens.
Quia enim id maxime nolo.illi iitoc confugiant fine Tanto apud indicem hunc argenti condemnabo facilius Quod agas.id agas.quid tu porro ufs ferere negocium
Nefeis q meciculofa res fic.ire ad indicem.
Surge dum hne.eft confnlere igitur quiddam quod tccumuolo.
Si tamen hinc confisum dederomimio plus fäpio fedens.
Tunc confilia firmiora fuut de dinims locis.
Surge ne nugareiafpice dum contra mefTr.alpcxi.Tc.uidcs.
Tr Video.hnc fi quis intercedat tertius pereat fame.
Ts Qu )dum?i r.quia nihil quelli fit.mali hercle ambo fumus.
te Perii?Tr.qufd cibi efl.Tc.dedifti uerba.qui tandem probri
Mc emunxit?Tnuidc ft fatim recte nummi hue fluunt..
te Immo etiam cerebrum quoque omnem e capite emunxi herum
Nam omnia malefatfta udlra reppcri radicitus ^.
Nunquam edepol hodie inuitus deflinanit tibi, lam inbe ignem.Ã carnem carnifex circundari, *..
tr Nefaxis.nam elixus effe q affus folco fnauior.
Te Exempla edepol faciam ego in te.Tr.quia placeo exeplum expetis.'
Tc Loquere cuiufmodi rehqui.quom hinc abibam filium.
Tr Cum pedibus manibus.cum digitis.auribus oculis .labris
Te Aliud ce rogo?cr,aliud ego nunc tibi ' refpondco.
Sed eccum tui gnati fodilem uideo hic cedere Callidamatcm.illo præfete mccum agito fi quid uolesi-CaUidamatcs.Adolc.Tenropides.fcn.Tranio.Se . Bi fomnum fepeluiomnemcp obdormiui crapulam. Philo'achcs ueniffe mihi fuum peregre huc patrem ââ'orlo hominem ad femos ludificatum fit i
Aut fe metuere in confpedu acc edere.
Nunc ego,de fodaheate folus fum orator datus.
Qui a patre cius conciliare pacemtarque eccum optime.^ lubeo ce faluerc;amp; faluos cum aduenis ceuropides
Peregre gaudeo.hic apud nos hodie coenes*ceJic tale Callidamacere dii amenr:dc coena facio gratiam.
^1. Quin uenis.cr.promitre ego.ibo pro te fi ire non libet
b 4
-ocr page 258-Tc» Verbero etiam irrides?Tr.quin me pro te ire ad comam autumo.
Te. Non enim ibis.ego ferare faxo.ut meruifti in crucem.
Tr. Age mitte ifta haec amp;nbsp;mead coenam dic iturum.quid cacesÆ
Cal. Sed tu iibe quid eófugidi in aram infeitifTimusi
Tr. Adueniens perterruit me loquere nunc quid fecerim
Nunc utrifq; difeeptator eccum adeft age difputa.
Te. Filium conupide aio te meum.Cal.aufculca modo.
Fateor pecc3uiire.amicam liberafle abfente foenori
Argentum fumpfifTc.id effe abfumpeum praedico.
Nunc quid aliud fecit nifi quod faciunt fummi gnati generibus.
Tr. Herile mihi tecum canendum é nimis quis orator catus:
Te. Sine me dum idue iudicare.furge ego illucadfedero.
Maxime accipite huc ad te litem enim illic.captio elf.
Tr, Fac ego ne mectuam.amp; tu meam timeas uicem
lam minori fcio predum.Te.quibus modis
Me ludificatus ell.Tr.bene hercle fac'lum.amp; fadlum gaudeo
Sapcre illa astate oportet.quis capite candido.
Te. Quid ego nunc faciam.fi amicus dephilo aut philomontes,
Tr. Dicito his quo paclo.tuus te fernes ludificauerit
Optimas frullrationes dederis in comoediis;
Cl. Tace parumper fine me uiciflim loquiaufçulca;T e. licet.
Cal Onmum primum fodalem me elfe feis gnato tuo.
Is adiit me.nam illum prodire pudet in confpeclnm tuum
Propterea quia fecit.qua c te fcire feit nunc te cbfecro
Stultitiae adolefcentiae quae eius ignofeas.tuus eft.
Scis folere illac aetate tali ludo ludere.
Quirquid fecic.una nobifeum fecir.non delinquimus.
Poenus.ibreem.fumpeumqj omnem.qui amica e.omnia
Nos dabimus.nos conferemus.noUro fumpeu.non tuo.
Te Non potuit ucnire oracor magis ad me impetrabilis
Quam cu.nc illi fum iratus neque quicg fubcenfec.
Fumo me praefencc.amato.bibiro.fatico.quod lubcc .
Si hoc pudec fecilPe fumpcum.fuplicii habeo fatiss.
Tr. Difpudec:illam ueniam quid me fice nunc iam.
Te Verberibus cedere lutum pendens:taui amp;nbsp;fi pudec
Interimam herdelCal.egoiubeo fac illam cunelam gratiam.
Tranioni remitte quaelo hanc noxam cau^a mea.
Te Aliud quid uls impetrari a me facilius perferam.
Quam ut non ego illum pro fuis fadis pedumis
Peffum premamITr.midce quæfo tu me.Te.uidem ut reflat frucifer.
Cal. TraniolTe.quin fapis tu quiefee hanc rem modo pepere.
-ocr page 259-E^o illam ueiberibus uc fie quietus fubegero.
1*f Nihi opus profecto Cal age iani fine te exorarier,
Te bloIo.Cal.quælb herde.Te.nolo nunquam oras.nequiequam uenis.
Cal Hanc modo unam noxiam unam huxfo hanc caufa mea
Quid grauis quafi gratiam nonquot;,commeream*
Siialiam noxiam.ibi utrunque amp;nbsp;hoc amp;nbsp;illud poreri^ ;ulcifci probe Sine ce exorem.Te.age.habe.abi impune.hem huic habeto gratiam?
Spedtarores fabula hxcdl adta.uos plaufum date*
Plauti comici feft/uilT.Mcnxchmi* ---
Argumentum
m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ercaror ficulus cui erant gemini filii,
'Ei fubrupeo altcro:mors obtigit
Nomen fubrepti illi indic qui domi eft
Anos paternus.facit menehmum fefidem Et IS germanum pofiqadoleuit quaeritat Hic fueratauitus ille fubrepticius
Menxchmum omnes ciuem credunt adueniî
Eumqueappellanr.meretrix.uxcr.ee foccr.
Hi fe cognofeunt fratres poftremo inuicem.
Prologus.
Alueem primum iam aprincipio propitiam
Mihi atque uobis fpedfacores nuncio,
Adporro uobis plautum lingua non manu
Qiixfo ut benignis accipiatis auribus.
Nunc argumentum accipire;arqueanimum aduortite
Quam potero in uerba conferam paciffima._
Atque hoc poetae faciunt in comoediis;
Omnis res cHc athenis autumat.
Quo illuc uobis grsecum uidearur magis.
Ergonufquam dicam.nifi ubi factum dicitur.
Atqueadeo hoc argumentum gr^tilTat tamen
Non atticilTat.uerum fycilitifrirac'
Huic argumento elogium hoc fuit
Nunc argumentum uobis demcnfum dabo
Non modio neque crimodiomerum ipfo horreo. â
Tantum ad narrandum argumentum adelt benignitas.
Mercator quidam fuic fyratufis fenex.
Ei funt nati filii duo gemini.
Ita forma fimili puerimtmater fua*
-ocr page 260-Non incemonê pofTet.qua: mammam dabac.
Ncqueadcö mater ipfa:quac illos pcperar:
Vrquidem ille milii dixit qui pueros uidçrar» ^ Poftq üm pueri feptucnes funt:pater Onerauit nauem magnam multis mercibus. Imponit geminum alterum in nauem pater. Tarentum auexie fecum ad mercatum fimul. Illum reliquit alterum apud matrem domi. Tarenti ludi forte erant.quom illuc uenitî Mortales multi ut ad ludos conuenerant.
Puer inter homines aberrauit a patre. Epidaninenfis quidam ibi mercator fuit. Is puerum tollir.auehitqpepidamnum* Pater eius poftq puerum perdidit: Animum defpondit aquis aegritudine. Paucis diebus poft tarenti eft mortuus, Poftq fyracufas de ea re rediit nuncius Ad auom puero^.pucrum fubducdum 'alterum Patremqj pueri tarenti efte mortuum.
Immutat nomen auos huic gemino alteri. Ita illum dilexit.qui fubruptus eft alterum Illius nomen indit illi qui domi eft.
Menaechmo idem quod alteri nomen fuit Ecipfus eodem eft uocatus nomine.
Propterea illius nomen memini facilius.-Quia illum clamore uidi flagicaricr. Ne mox erretis;lam nunc prodico prius. Idem eft ambobus nomen geminis fratribus. Nunc in epidamnum pedibus redeundu eft mihi.â Vc hanc rem uobis examufim dilputem.
Siquis quid ueftrum epidamnum curari fibi uelit. Audader imperaror.amp;diciro.ied ita
Vc det unde curari id poffit fibi.
Nam nifi qui non argentum dederitmugas egerito Nam nifi qui dederinmagis maiores nugas egerit.
V erum illuc redeo âunde abii.arqj uno adfto in locos Epidammenfis ille:quem dudum dixeram Geminum illum puerum.qui fubripuic alterum. Ei liberorumrnifi diuicix nihil erat.
Adoptat illum puerum fubrupticium. Sibi filium:eiq^ uxorem dotatam dedit.
-ocr page 261-Cumque eredem fccic.q ipfe obiit diem, blarn rus ut ibatiforte ut multum pluerat» CigreTus fluuiu rapidum ab urbe haud longule: Rapide raptori pueri fubduxit fides.: ^btlraxirq; hominem in maximam malam crucem» «Ii diuitiæ euencre maxumæ: Idic habitat geminus fubrupticius ^unc ille germanus qui fyracufis habet: ^odie in epidamum uenit cum feruo fuo ^anc quaeritatum gemind germanum fuum, ^æc urbs epidanus eft.dum haec agitur fabula. Quando alia agetur.ahud fiet oppidum, Sicut familiae quoq? folent mutari modo.
Peniculus, Paraficus.
Vuentus nomen fecit peniculo mihi. Ideo quia meniam quando edo detergeo: Homines captiuos qui cathenis uinciunc:
Cc qui fugitiuis feruis indunt compedes ^imis ftulte faciunt mea quidem fententia, ^®m homini mifero fi ad malum accedit malum ^laior libido eft fugere.amp; facere nequiter; i^ani fe ex cathacnis eximunt aliquo modo, ^urn compediti ianuam lima praeterunt, ^ut lapide excutiunt clauum.nugae fiant hac. Quem tu afieruare rede ne aufugiat uoles, Cfca atqj potione uinciri debet, Apud menfam plenam homini rodrum deliges: Dum tu illi quod edat.Siquod potet prxbeas, Suo arbitratu affatim quotidie, ^unqedepol te fugiet.iam amp;fi capital fecerit facile afTeruabfs.dum eo uinclo uincies; Ita idec nimis lenta uincla fiant efcaria. Quam magis extendas,tanto alfringant artius ^arn ego ad menaechmum hunc eo,cui iam diu Sum indicatus.ultro eo ut me uinciat, Nam illic homo homines non alit, yerum educat rede.atq; nullus melius Medicinam facit.ita eft adolefcens ipfius efete maxumac. Cerealis coenas dat ita menfam extrait Tantas ftruices concinnat patinatias.
Standum eft in ledfo.fi quid de fummopetas;
1 .
-ocr page 262-Sed mihi intcruallumiam hos dies mu1res fuir,gt;M Domi domitus fum ufque cum caris meis Manque edo neque emoinifi quod eft cariiTimum. Id quoque iam cari qui infiruuncur 'deferunt, Nunc ad eum in uiib:fiappcricur hoftium, Mcnxchmum eccum ipfum uideo progreditur fori^, Mcnacchmus,AdoIcfcens.Peniculus,Paraficus,
Ni mala,ni ftultamiidomita.ipof«^ animi qd uiro eilc odio Vides tu te tibi odio habeas.pter hac fîmile talc poft hue dié Faxis:faxo foris uidua uiiâs patremmam queries ire uolo Me retincs.reuocas.rogitas quo ego ca g re aga gd negocii geritur, Quid dcrur:quid feram.quid fotis egerim.
Potitorem domum dixidta omnem mihi ré necefte eft loqui.
Quiequid egiîatqj ago nimium ego te habui dehcatâmûcadeo Vc faturus dicam,quando ego tibi ancillasipenûJanâ,aurum. Vcftem purpuram.benc prxbeo,nec quicg eges:malo canebis Si fapis,uirum obferuare defines.atque adeo me nequieg ferucs :ob ea Induftriam hodie ducalcortum ad coma.atquealiquo ccduca feras Pc Illic homo fe uxori fimulat male loquiJequitur mihi,
Nam fi foris ccenar:profcclo me haud uxorem ultiftitur.
Me, Euax iurgio hercle tandem uxorem abegi ab ianua.| Vbi funt amatores mariri.dona quid ceffant mihi conferre omnes; Congratulantestquiaâpugnaui fortiter hanc:mô uxori intus pallam' Subrupui.ad fcortu feroi,fi hoc decct.dari,faccte ucrba cuftodi cate1 Hoc facinus pulchrû é.hoc probum é hoc lepidû é hoc fadu é fahre Meo malo a mala fuftuli.hoc ad danum deferetur, Aucrti praedam ab hoftibus noftrum falute fbeiurn,
Pc. Heus adolefccns ecqua mihi iftac pars ineft
Me. Perii in infidias deueni.Penummo in prxfidium ne timeâ! Mc, Quis homo é?Pc.ego fum.Me.o mea cómodicas o mea opportunitas
Salue, Pe.faluc.Me.quid ais 1Pe.tcnco dextra genium meum, Mc. Non potuifti magis per tempus mihiaduenire;g aduenis. Pc. Ica ego foleo.cômoditatis omnis articules feio.Me.uin m facinus
Luculcntû infpicere.Pe.gs id coxit coquus iam fciâ figd titubatu é.
Vbi religas uidero.Me.dic mihi nûgd tu ufdifti tabula picta îparietc.
Vbiaquila Catamitum raperet.aut ubi uenusadoneu?
Pes Sxpe fed gd'iftæ pisturae ad me attinet. Me.age me afpice.1 Ecgdem affimulabo fimilicer.Pe.g iftic é ornatus ruus.Me.dic hoiem, LcpidifTimu ec me.Pe.ubi cfuri fumus*Me.dic modo gd ego te iubeoj Pe, Dico horno lepidifTime^.Me.ecgd audes de ruonftuc addere j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Atqj hilariftime pcrge;Pe.non pergo hercle nifi fcio qua gratia ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â'^
4^»fI fi^ *- ---'â^^
-ocr page 263-Cum uîanco. Mef, id tibi iim nunc afferam. Men,affer.ffrcnue; ^tf. Saluum tibi ut mihi dedifti redhibeo hic mequot;mane.
Nimia mira mihi quidem hodie exorta iuntimukis modis Alii me negant effe qui furn.arque excludunt foras
Etiam hic feruum ede fe meum aiebatiquem ego emifi manu: k ait fe allaturum cum argento marfupium.
Id fi attulerit.dicam ut a me abeat liber quo uolct.
Ne dum quando fanus facius litta me argentum petat.
Socer amp;nbsp;medicus meinfanire dicebant.quid fit
Mira funt hæc«nihilo mihi effe uidencur fetius qinfomnil.
Nunc ibo intro ad hanc meretriccm:qq fuccenfet mihi Si poffum exorare ut palid rcddat:quam referam domum;
Mcnaschinus,Solides. Meffenio fcruus, m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;En hodie ufquam conueniffe audax audes dicere
Pollq aduorfum mihi imperani ut hueuenires Quin modo eripui homies:qui te ferebat fublime quattuor Apud hafeæ ædis tu clamabas deum fidem atque hominuomnium⢠Quin ego accurro:tequc eripio oppugnando.ingratis Ob eam rem:quia te feruaui meamilidi liberum Quom argentum dixi me petere amp;nbsp;uafai.
Tu quantum poteff percurrifti obuidtut quae fetidi inficias eas.
Mtn.Liberum ego reiuffi abire? Mef.certo.Me.cui certiffimunft Me a te potius fieri feruum q te unq emittam manu.
Mcnxchinus.Mcffenio.Sofides.Menechinusi f 1 uoltis per oculos iurare.nihilo hercte ea caufa magis
Faciecis:ut ego hodie abftulerim paltam?6d fpinrer pcflime^ Mef; 1 Proh dii imorcales.qd ego uideoIMe.qd uides? Meffpeculu Quid negocii e.Mef.tua c imago ta cofimilis e q pot. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(tuum
Me. Pol profetTo haud diffimilis.med forma nofeito Mefj Oadolcfcens fatue qui méferuadi.quifquis es Mé. Adulefccns quælô hercle loquere tuum mihi nomen nifi piget; Mef. Non me.edepol ica promeruidi de me:ut pigeat quæ uelis Mihi ed menæchinus nomé.Me.immo cdepol mihi, Mef. Siculus furn lîracufanus.Me.ea domus öd patria ed mihi, Mef, Quid ego ex te audio? Me.hoc quod res ed.Mef.noui
Noui equidem hunc herus ed meus.ego quidem huius fcruus furn. Sed me effe huius credidi.ego hunc cenfabam effe te
Huic etiam exibui negotium.quæfo ignofcas.liquid dulte dixi atque Imprudenter tibi.Men.delirare mihi uidere non cómeminidi Simul te hodie mecum exire e naui.Mef.eccum podulas. Tu herus es,tu feruum quære.falueto tu.tu ualc
-ocr page 264-Hanc ego effe afo menæchmû.Men .at ego'me. Mé.quæ haec fabulaé Tu es menæchmusÃMé.me cffe dico mofcho prognatû patre.
Me, Tu nam meo pâtre es prognatur?Mé,immo quidem adulefcens Nec tuum cibi neque occupare neque praeripere poflulo,
Mef, Dii imortalcs fpcm infperatam date mihi,q fufpicor;
Nam nifi me animus falit.hi funt gemini germani duo na Si. patre Et matrem comemorant pariter qui fuerunt fibi. Sed uocabo he^ menæchme.Mé.quid uis?meCnon ambos uolo* Sed uter ueftrum c aduet^us naui mecum, me.non ego?
Mef. Ac ego te uolo igitur huc concede.me. concefTi quid eil.
Mef. Hlic horno aut fycophanta.aut geminus ê frater tuus;
Nam ego hominem homini fimiliorem nun g uidi alterum: Nec^aqua aquæ.nec ladfae lacii, crede mihi ufq fimilius;
Qua hic cui ed.tuqj huius.poftea autem eandem patria ac patrem Memorat.mclius nos adire arq? hunc percund'arier.
Me,. Herde quin tu me admonuifti rcclâe,amp; habeo gratiam, Perge operam dare obfecro herclc,liber efto.fi inuentus hunc fratrem meum effe fpero,mcf.amp; ego idem fpero fore Quid dis cu:menæchmum opinor te uocari dixeras.meata uero Mef, Huic item menacchmo nomené.i ficilia fyracufis natu effe dixifti;
Hic natus ê nbi.mofcum tibi patrem fuifte dixti.huic itidem fuit. Nunc operam potèftis ambo mihi dare,amp; uobis fimul.mé.^merui/li Vc ne quid ores: quod udis quin impetres.mcf.tamq fi me emeris Argento liber feruibo tibi.fpes mihi c nos inuenturos fratres. Germanos duos geminostuna matre naros:amp; patre uno uno die.
Mé, Mira memoras,utinam efficere qd' pollicitus poffis.mefpoffû fed nûc Agite uterqi id quod rogabo,dicitc.mé.ubi lubet.roga, refpódebo. Nihil reticebo quod fciam,mef.é tibi nomen mena:chmus?Mc; fateor Mef. Eft idé tibiimé.efl.mef.patrem fuiffèmofcu tibi ais?mc,ita uero. Mé, Et mihi.mef.es nc tu fyracufanus?mé.certo.
Mef. Quid tu.mé.quippin.mef,optime.
Vfque adhuc cóueniunc figna.porro operam date.quid lôgiffime, Meminifti die mihi in patria tua,mê.cum patreut abii rarentum Ad mercatu.poftea inter hoies me dæearare a patre, arque. îdeauehi. Mé. luppiter fupreme ferua me.mef.quid damas quin races?
Quot eras annos gnatus,cum amp;nbsp;pater a patria au ehit.mé.feptu énis Nam turn dentes cadebar primulum;neque patré unq poft illa uidi: Mef. Quid uoftrum patri filii quot eratishne.amp; nûc maxîe memini duo Mef. Vter eratis tun aut ille maior.'mé.æque ambo parcs.mef.qui potcft Mé, Gemini abo eramus.mé.dii me feruatü uolur.mef.fi interpellas
Ego tacebo.Mé.potius racebo.mef.dic mihi uno ncïc abo eratis?
-ocr page 265-Mé; Minimenâ mihi crac quod nunc eft menæchinus.iHû tu uocabam Sofidem.Men.fjgna cognoui;cóaneri qn cópletftar nó queo Mi germane:gemine frater!faluc ego fum fofides» Quomodo igitur poft menæchino nomen eft fadum tibi
Mé. Poftg ad nos renunciarum eft te amp;nbsp;pattern effc mortuum* Auos noftcr mutauir;quod tibi nomen efl:fecit mihi
Mé. Herde ita fadum eft ut dicis.Mef fed rnihi hoc refpódeto.
Mé .Koga.Mef.quid erat ueftræ matri?Men,theufimarce.
Mef Gonuenit. Mé.o iâlue infperate multis annis poftq cofpicor;
So* Frater.^ tu quem multis miferis laboribus
Vfqj adhuc quxfiui:quenq? ego cffe inuentum gaudeo Mef Hoc erat quod hæc te meretrix huius uocabat nomine. Hunc cenfebat ceâefTe.credo cum uocat te ad prandium:
Mé, Nanq; edepolhic mihi hodieiuffi prandium apparandum. Clâ meam uxoré quia pallam fubripui dudum domo, Eim dedi huic.So.hanc dicis frater pallam qua ego habeo.
Mé. Quomodo ad te peruenit ?So.meretrix hæc ad prandium Meadduxit.mefibi dedifte aiebat prandi perbenc. Potaui arqï accubuilfcortu pallam amp;nbsp;aurum hoc.
Me Gaudeo edepol liquid propter me tibi euenit boni. Nam illa cû te ad fe uocabat me efle credidit.
Mef Nunquid memorare:quin ego liber:ut iufti:eam^ Mé, Optimum acque xquilTimum orat frater,fac caufa mea, So. Liber efto.Men,cum tu es liber gaudeo meffenio.
So. Sed meliore eft opus aulpirio ut liber perpetuo ut fîem Quoniam haec euenerunt frater noftra ex fententia In patriam redeamus ambo.Me.fratcr faciam ut udes Audionem hic faciain:amp; uendam quicquid eft.interim Eamus intro frater.So.fiat.Mef.fciein quid ego uos rogo.So,quid?
Mef. Praeconium ut mihi dctisâMé.dabicur ergo nunc iam.
Mef: Vis conclamatiaudionem fore quidem.Men.die feptimi Audio fiet.Mef.menæchme.Men.mane fane feptimi Venibunt ferui fuppellex.fundi.ædes,omnia uenibunt.quiqui Licebunt.præfenri pecunia.uenibit uxor quoq5 Si iam ft quis emptor Vcnerit.uix credo cota audione capiet quinquagefies.
Nunc fpedatorcs ualete.Ãd nobis clare applaudite*
Plauti Sarfinatæ.Miles.
Argumentum:
-ocr page 266-m Erctneera athenis ephefum miles auchic;
Id dum hero amanti feruus nunciare nölt» Legato peregre.ipfus captus in mari. Et eidemilli militi.dono datus eft;
Suum arceffit herum athenis afferat.
Geminis communem fuam parietem in ædibus; Licerer.ut quiret conucnire amantibus,
Obhaerentis curtos hos uidic daetegulis, Ridiculus autem quali fit alia deluditur Itemque impeht militem palertrio
Omirtam faciat concubinamâquando caeli Senis uicini cupiat uxor nubere.
Vitro habeat.orat.donat mulcaâipfe indomo
Senis prehcnfus poenas pro moecho luit,'
Aliud argumentum* m, nbsp;nbsp;nbsp;cretricem ingenuam deperibat mutuo
Athenienlis iuuenis naupalt;rti domum I,cgatus abiicimiles in eandem incidit.
Deportat ephelum,inuitat feruos; artici,
Vt nunciaret domino fado nauigat. Capitur,donatur illi captus militi. Ad herum ut ucniret ephefum fcribit, aduolat Adolefcenstatq? in proxumo rcuertitur. Apud hofpitem paternum medium parietem Perfodit feruus.commeatus clanculum Qua foret amanrium.geminam fingit mulier Sororcm,aic effe mox ei dominus aedium Suam cUentam:follicitandum ad militem Subornat îcapirur ille Iperat nuptias.
Dimittlt ,^concubinam:amp; macchus uapulat,
Py^'gopo^yi^ï^^cs » Miles. Artotrogus,Parafitus c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vrate.ut fplendor meo fit clipeo.clarior:q folis radii
Effe olim cum fudurt folent.ut ubi ufus ueniat.contra Conferta manu perftringat oculorum aciem i acie ortibus,â Nam ego hanc machaeram mihi confolari uolo.ne lamentetur Ne ue animum defpondeat quia fc iampridem feriatam Gertitem.quem mifera gertitet fratrem fecere ex hoftibus. Sed ubi artotrogus.Art.hic c rtat propter uirum Fortem atq? fortunatum:amp; forma regia tum bellator mars Haud aufit dicere.neq; acquipararc fuat uirtutes ad tuas, Py*quot;* Qyem ne ego feruaui in campis curriculis donis ubi
-ocr page 267-Arc.
Bambotnitides elutum inflaridis archidis erae imperator Sumus neptuni ncpos.Art.memini nempe illumâ Dicis cum armis aureis, cuius tu legiones difdauiHi fpiritu » Quifi uencus'folia aut peniculum tedlorium:
Illuc quidem edepol nihil eil. Arc.nihil hcrcle hoc quidem Præ ut alia dicam tu quæ nunquâ feceris.periuriorem Hoc homine fi quis uidericuut gloriarum pleniorem q illic ed Me fibi habeco.amp; ego me mancupio dabo
Si unum epityr cdam.apud illum efuriens infine, Pyr.ubi tu esi Eccum.edepol in elephanto in india quo padio pugno prxfigilli Brachium.Pyr.quid brachium? Art.illud dicere uolui icemur . Ac diligenter hic eram pol.fi quidem connixus effis per corium: â¢lt;' Per uifcera.perque os elephante tranfmitterec brachium.i Nolo iliace hic nunc.Art.nc herde.operepreefum id ell.mihi te Ennarareuuas q uirtutes feia.uenter creat omnis has xtduas.auribus .. Peraudienda func:ne dentes denciat.amp; aiTentandum eft
Quicquid hic mcntibicur,Pyr.quid illuc quod dico. Art.hem feio ia i:
Quid uis dicercJaclum ell hercle memini fieri.Pyr.qd id eft?
Quicquid eft.Pyr.habcs tabellas.Arc.uis rogare;habco amp;nbsp;ftillum. yd Faceteaducrcis tuum animum ad animam meam.
Art.
Arc,
NouilTe mores me tuos medicate dccct.curaquc adhibere
Vt præuolec mihi quo tu uelis. Pyr.ecquid meminifti?â
Memini centum in cilicia.amp; quinquaginta centum in fielo latronie'â Triginta fardis.fexaginta macedonc^funt hominessquos Tuoccidifti uno die, Pyr,quanta iftefee hominum fumma eft » c Septem milia.Pyr,cantum effe opportctuedle rationemâ Tenes,Art.at nullos habeo fcriptos.fic mcmini tamcb i
yd Edepol memoria ell optima. Arc^ofta emonet, ' t yd Dum talc facies;quale adhuc aftiduo ædis comunicabo
Te femper tnenfa mea.Art.quid in capadocia.ubi tu quingentos Simul ni hebes machera foretîuno idu occideres ^ nbsp;nbsp;; j»
Art,
Art,
hi
At pedites reliquia erant fi uiuerenr.
Quid tibi ego dicam:quod omnes mortales feiunt, Pyrgopholynicem te unum in terra uiuere Virrute amp;nbsp;fbrma,amp; factis inuiclis fummis Amant te omnes mulicres:neque iniuria ' Qul fis tam pulchcrruel iliac qua: here pallio Me reprehendere* Pyr.quid here dixere tibi? * ff* Rogitabant hic neachilles eil inquit tibi?
Immo cius frater inquam.innuit illarum altera Ergo me callor pulcher eft inquit mihi*
il
hl
(J
Et liberals uifus efl.cæfan'es quamdeeee
Mx jUx funt fortunatac:qusc cum ifto cubant
Pyr» Ira ne dicunt undem?Art.qux me ambx ebfecraudint
Vthcdie quafi pompam iliac prêter ducerem» pyr. Nimia eft miferia nimis pulchrum eile hominem.
y\rt, Moleftæ funt.orant.ambiunc.obfecrant
Videre:utâliceit ad fefe accerfi iubent.
Vtuna liceat adiré operam negocii.
pvt. Videtur tempus efle:ut eamus ad forum
Vt in tabellis quas conlignaui hic heri
Latronibus denumerem ftipendium.
Nam rex felcucus me opere orauit maxumo
Vtfibi latrones cogerem:amp; conferiberem
Rcgi.hunc diem mihi operam decretum eft dare.
/^rC. Ager camus ergo.Pyr.fequimini fateUites» Palcftrio feruus.
m Ihi ad enarandû hoc argumenrum ell comicas Si ad aufcultandum ueftra eric benignitas. Qui autem aufcultare nollet cxurgat foras;
Vt fit ubi fedcat ille qui aufcultarc uolt.z
Nunc qua alTedi caufa in fefbno loco
Comoedix.quam adluri fumus»,â¢
Et argumentum Sf nomen nobis elloquar. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;».
Alazon grxcc huic nomen eloquar comoediaes
Id nos latine gloriofum dicimus hoc oppidumc Ephefum eft miles meus herus:qui hinc. Ad forum abiit gloriofus impudens nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n /^, .jt. âi-J-^
Stercoreus plenus periurii atque adulterii. âq-Jbror Ait fefc ultro omnis mulieres fcAaricr. - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
Is dcrifui eft qua qua incedittomnibus: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. .r. xi..âgt;
Itaque hic meretricis labiis dum ducant cum Maiorem partem uideas ualgis fuauiis.
Nam ego iandiu apud huic feruitutem feruio; Id uolo uos fcire quomodo ad huc deuenerim In feruitutem ab eo cui feruiui prius:
Date operam.nam nunc argumentum exordiar.
Erat herus athenis mihi adulefccns optumus: Is amabat meretricem matre athenis atticis
Et illa illum contra.qui eft amor cultu optimus.
Is publice legatus naupadfum fuit magna reip.gratia; Incerrim iuic hinc mils.force achenas aduenit:
-ocr page 269-infirmat feCead ilkm amicam;hcri Occepit eius matris culpa pariter Vino .ornamentis.opipanfqu e obfonii':. ^tifà intimam ibi femiles apud lenam facit. Vbi primum eucnit fublinic osnlà lena: matri mulieris. Quam herus meus amabant.nam is illius filiam Compegit in nauem.miles clam matre fua.
Carnq^ inuiram huc mulierem in cphcfum anebit. Ego quantam unus poffum mihi nauem paro. Vbf amicam herilem achenis anedtam fcio.
Incedo ut eam rem naupadbum ad herum nunciem. Vbi furnus proucdi in altum :ficut uolunt: Capiunt praedones nauem:illam ubi neclus fui. Prius perii:q ad herum ueni.quo ire occeperam Ple me cæpic.dat me huic dono militi.
I^ic poftq in ardis me ad fe duxit domum: Video illam amicam herilem,athenis quie fuit. Vbi contra afpexic me:oculis mihi lignum dedit. I^e fe appellarem.dein:poftq occafio db. Conqueritur mecum mulier fortunas fuas. Aic fefe athcnas fugere cupere ex hac domu. ^cfe illum amare meum herum.athenis qui fuit. J^cq}peius quenquam odifTe:q illum militem. Ego quoniam infpexi mulieris fententiani Cæpi tabellas:confignaui clanculum. I^edi mercatori cuidam:qui ad illum deferat. ^Icum herum:qui athenis fueractqui hanc amaucrat Vt is huc uenireens non fpreuit nuncium. I'Iam amp;nbsp;uenit.ôi in proxumo hic diuortitur. ^Pud fuum paternum hofpicem.lepidum fenem. E»qj illi amanti fuo hoipici morem gerit, ^ni($ opera confilioqueadhortatur iuuar, Eaqi ego paraui hic incus magnas machinas. Qui amantes una inter fe facerent conuenientias. ^^m unum cum clauc concubina: quidem dedit ^iles,quo nemo nifi ea inferret pedem, m eo conciam ego perfodi parietem.
comeatus clam effet hic huic mulieri. Et fene feiente hoc feci.is confilium dedit. Nam meus conferuus eil homo haud migniprecii» Quem concubinae miles curtodem addidit.
-ocr page 270-Ei nos faólitiis fabrifis,amp; dodls dolis
Glaucomam ob oculos obncicmus:cumlt; ^ ita Faricmus.ut quid uidcrit:non uidcrir.
Et mox ne crretis.hxc duarum hodie uicem«
Et hinc.amp; illinc mulier fere imaginem, Arqj eadem erit.uerum alia effe afTimulabitur Ita fublinitur os euftodi mulieris. Sed foris concrepuit hinc a uiemo fenis, Ipfe exit.hic illc eft lepidus.quem dixi:fcncx
Pcripleóhominus.Senex Paleftrio feruus, 1 hercle dcfrcgcrccis talos poilhac queque integulis Videritis alienum,ego ueftra faciam lacera lorearee Mihi quidem iam arbitri uifunt meae quid fiat dornig Ita per impluuium intro fpedfant.nunc adeo edico omnibus: Quenque a militeâ hue uidentis hominem in noftris, tegulis: Extra unum paleftrioncm.hunc deturbatote inuia. Quod illc galinam aut columbam fc fedfari aut fimiam Dicac.periftis ni ufqg ad mortem male muldfatis. Atque adeo ut nec legi fraudem faciam talariae, Accuratote:ut fine aliis domi agitem couiuium,
Pal, Nefeio quid malefactum noftra huic familia cquantum audio : Ita hic fenex talos elidi iuffit conferuis meis: Sed me cxccpit.nihilifacio quid illis faciat exteris. Aggrediar hominem.eft ne aduorfum:cft quali;
C^id agis periplecftomene?Per.haud multos homines fi optandum Fuerit nunc.uidcre.amp; ucnire q te mauellem,Pal.quid eft?
Quid negocii eft.Per.res palam eft. Pa.quæ res palam eft?
Per, De tegulis modo nefeio quis infpectauit ueftro^ familiarium Per noftrum ipluuium intus apud nos philochomafium arqj hofpité Ofculantis.Pal.quis homo uiditîPe,tuus conferuus.
Pal, Quis is eric homo ? Permefcio.ica abripuic repencc fefe fubito. Pal: Sufplcor me pcrifte. Per. ubi abiir.conclamo hcus quid agis tu iquâî Ille mihi abiens ica refpondic.fe fcdfari fimiam
Pal: Vx mihi mifero cui pereundum eft ,ppcer nihili beftiam,
Scd philochomafiu hiccinc cciam eft nunc.Per.cu exibam:hic erat. Pal, Si eft iube tranfire hue quantum polfir.fc ut uideant domi
Familiares.nifi quidem ill a nos uolr;qui ferui fumus. Propter fuum omnis crucibus eötubemalis dari. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i-
Per, Dixi ego iftuc nifi quid aliud uis.Pal.uolo hoc dicito,â
Papequcarcem.se difciplinam obtineat .colorem e.Ãe quemadmodum Vc cum qui hic fc uidit.utrum iundbû iundtam ue elfe uideric.
-ocr page 271-Si quidem centies hie uifi fittumen inficias eae» Os habet linguam.perfidiam malitiam.arque audaciam. Confidenciam ; confinnitatern.fraudulentfam.
Qui arguat fe:cum contra uincat iureiurando fuo. Domi habet animum faliiloquum.falfificum.falfiiurium. Domi dolos.domi dolenefica.fadfa domi fallacias. Nam mulier olitori nuquac fupplicac.fi qua eil mala Domi habet ortum;amp; condimenta ad omnis molis melifica,, Ego iftxcfi cric:hic nunciabotfed quid eft palcftrio Quod uoluis aftucc tecum in corde? Pal.paulifper tace: Dum ego mihi confilia in animum conuoco.K dû confulo Quid agamjquem dolum dolofo contra conferuo parem. Qui illam hic uidit ofculantem.id uifum nc uifum fit Quaero?Per.ego hinc abfeeffero abftc.huc ïterim illuc fis i ude, Queadmodum aftitic fceucra fronte:curas cogitans PeÃus digitis pulcat.cor credo cuocamrus foras.
Ecce autem auortic nixus leuatin focmina habet leuam manum Dextera digitis rationem computat feriens foemur Dexterumtita uchementer quo fafta aigre fuppeti. Concrepuit digitis.laborat crebro commutafftatus. Ecce autem capite nuptat.non placet quod rcpperic. Quicquid e in codum non exprimic.bene coelum id dabit Ecce autem aedificat.columna mento fuffulfit fuo.
Apage non placet profesto mihi illa htedificatio. Non ofculum natum poerx ede inaudiui barbaro. Cui uiui cuftodes iemper toris horis occubant: Euge huculcpmehercle aftitis:0i dulcet ccmocdice Nunq hodie quiefeet prius q id quod petit, perfecit. Habet opinor.agc fi quid agis uigila :ne fono ftudc Nifi quidem hic agitari mauis uirgfs:uigila: Tibi ego dico.an heritatus nc fis.heus te ad loqui palcftrio Vigila inq.expcrgis inquam luccc.hoc inquam.Pal. audio,' ⢠Videm hoftis cibi adeftê.quære ergo oblidium.confule.
Arripe opem auxiliûque ad hac rem ^pere.hoc non placide decet. Ante moenia aliqua aliquos ante te circunducere exercitum. Cor in obfidium perduellis noftris præfidium para. Interclude inimicis commeatum tibi muni uiam.
Qua cibatus comeatufque ad tc;amp; legiones ruas. Tuto pofTit peruenircihanc rem age.res fubitaria eft Rçperi comminifeera.cedo callidum cófilium cito. Quæ hic é uifa.ut uifa non fit:facia infeda ut fient.
-ocr page 272-⦠- TJ '-
Magnum illic honorem incipis fed magna munitis moenia Pla. Tu te unus fi recipere hoc ad te dicis confidentia eft.
Nos inimicos confligare poffe. Per.dico amp;nbsp;recipio ; - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ad me.6i ego imperatorem dicon id quod petis,
Pah At re iuppiter bene amet.Per.ac ipti me quod comentus.Pal. tace Dum in regionem aftucia^ mea^d te induco;utfcias luxta mecum mea confllia.Per.falua fumes indidem»
Pal. Herus meus dephanticorio circontedus non fuo: Neqjhabet plus fapientiæ g Iapis.Per.ego iftuc fcio. Nunc û rationem incipio»hanc infliruam aftuciam, Vc philocomafium huic fororem geminam germanam alteram Dicam achenis adueniire.6lt; :cum amatore aliquo fuo» Tam fimilem g ladle lacii efl;apud ce eos hic diuorticer» Dicam hofpitio.Per.euge euge lepide laudo commemtum, Cocra conferuu tuu.Pal.uix illic cu criminatus fit ad uerfu militera Meus conferuus earn uidiffe die cum alieno ofculari.eâ arguam VidifTe apud te cum fuo amatore amplexancemtatqj OfcuIantcm.Per.immo ut optume
Idem ego dicam fi me exquiret miles.Pal.fed fimiUimas Dicito clfeSiphtlochomafio:id recipiendu eft ut feiat. Ne tirubct.fi quiret ex ea miles. Per.nimis doctum dolum» Sed fi ambas uidere in.uno mlles concilio uolct.
Quid agimus.âPal.facile eft.treicentx polTunc caufac concini Non domifl.abiic ambulatum.dormit.omatur lauat»
Prandet.potafoccupataft opere.non eft non poteft. Quantum uis prolationum.dûmodo nunc prima uia Inducamusiucra ut elfe credat;qua: mentibimur
Per* Placet ut dicis; Pal.intro abi ergo.ôd fi illic é mulier earn iube Cito domum tranfiretate^ hoc ei monftra praecipe» Vc teneat confilia noflra.quéadmodum cxorfi fumus D egemina forore.Per.docte tibi illam per doctam dabo Nû quin aliud/Pal.intro ut abeas.Per.abco equidem igitur.
Pal, Ego ibo domû.atis que hominé inueftigandotoperâ hâc dilTimulâdo Qui fuerit conferuus: qui hodie fuerit fedatus fimiam. Nam ille non potuit quin fermoni fuo aliquem familiarem Participaucrit de amica.heri qui uidiffet earn hic in proxumo Ofculantem cû alieno adulefccntulo.noui morem ego Et tacere folus fcio.fi inuenio qui uidinad eum Vincas pluteofq: agam:res parataft impugnadoqj Capere certa res eft.fi ita non repperio.ibo adorans quali Canis uenaticus ufque donec perfecutus uolpem ero ueftigiis.
-ocr page 273-Sed fores concrepuerant noflrx.ego uoce moderabo me. Nam illic eft philochomafio cuftos meus conferuus:afque it foras Scclcdrus.Paleftrio:Serui duo.
Pal.
See. Pal.
Pal.
Pal. Pal. Pal:
Scc.
See,
al.
Ifî quidem ego hodie ambulaui dormiens in regulis, certo Edepol feio me uidiftè.hic proxime uidna ephilocomafiû Herilem amicam libi alid quaerere. Pal. hic illam uidic Ofculacem quantü hunc audiui loquenrcm. Sce.quis hic efti Tuus confcruus.quid agis fcc!edre?Scc,re paleftrio uolupeft Coucniffe.Pal.quid iam? aut quid negotii fac fciam.See,metuo. Quid metuis^Sce.nc hercle hodie quantum hic familia^ eft Maximum in malum cruciatumque inliliamus.Pal.tu fah folus Nam ego iftam infulcuramtamp; defulturam nihil hic moror. Nefeis tu fortaffe apud nos facinus qd natu eft nouu. Qiiod id eft facinus?S cc.impudicu, Pal,cu te fcis foli te tibi. Mihi ne dixis,fcire nolo.Sce.non enim faciam quin fcias. Simiam hodie fu feCdarus noftram in horum tegulis.Pal.edcpol Sceledre homo fecbarus nihili nequam befliam.Sce.di te perdant. Te iftuc acquu quomodo accepifti eloqui.Sce,forre fortuna Per impluuium huc defpcxi proximunnarq? ego illic afpicio Ofculancem philocomafium eu altero nefeio quo adulcfccntc» Quod ego fecledrc fcelus ex te audio^Sce.profecfto uidi. Tuccn?Sce.egomet duobus his oculis meis. Abi no uerifimile dieis:ncqj uidifti.Sce.nunc tibi lippus Vidcor.Pal.medicum iftuc tibi melius percontftarier, Ve^ enim fi ce di ament;temere haut dedolas tabulam tuis Nue cruribus, capitiqj fraudem capitalem hinc creas ia tibi iam Vt pereas: paratum eft dupliciter,nifi iprimas tuum ftultiloquium; Qui uero dupllciccr,Pal,id dica tibi.primu dum fi falfum, Infimulas philocomafium hoc:perieris,iccrum fi id ucrum eft Tu ei cuftos aditus perieris.See.quid ad mçîPal.at nefeio. Hrc me uidiffe ego certo feio.Pal pergin infoelix Quid tibi uis dica:nifi qd* uideri.gn ena nunc itus hic î ,pxumo eft. Eho annon domi eft.Sce.uife.abi intro tutc.nam ego mihi Nihil credi poftulo,Pal cerrû eft facere.Sce,hic te operiar. Eadem infidias dabo:qua uxor ad ftabulum inuenis recipiat Se pabulo.quid ego nunc faciam?cuftodem me illi miles tradidit: Nunc fi indiciu facio.interii:fi raceo.cametfi hoc palam fuerit. Quid peius muliere acqjaudacius:du ergo in tegulis fum. lllæc fumpeo hofpinoedit foras.cdepol facinus fecit audax, Hoccine fimile fciat:crcdo alius tollat edis.totas fi tollat.
Ac que hic?cruce, hercle quicqd eft mulTirabo:potius q îterreâ male.
X
-ocr page 274-Non ego pofTum quaeipfa fefe uenditac curarier, Pal. Scekdre fccledre.Sce.quis homo interminae?Paté alter audacior Qui magis inimicicias q tu adquirat.Se.quidâeft?
Pal lube nunc tibi oculos effodirhquibus id quodnufg cuides. Scc» Quid nufq ? Pak non ego nunc emim uitam tuam uiriofa nuc, Scc. Quid negoeii ei�Pal.quid negoeii fit ro2as?Se.cur nó rogem ? Pal: Non ne tibi iftam præcruncari linguam largiloquam iubes ? Scc: Quamobrem iubeam.Pal.philocomafium cccam domi: q ï ^ximo VidiTe te aiebas ofculanté.atqs ampletflanté cum altero.
See. Mirus oleo uilt;Ãitarct amp;nbsp;tarn uili tritico.pal;quid iam?
See. Quia lufeiofus.Pal.uerbero.edepol tu equidem cecus non lufciofus Nam illam quidem uidi domi.Scc.quid domi.âpal.domi erclc uero: Sce. Abi ludis me palcfttio . pal.tam mihi funt manus inquinate. Sce. Quid dum?pal.quia ludo eâ.Sce.uæ capiti tuo. Pal.illuc fceledre Promito fore nifi oculos:orationcmqjalia cómittas tibi. Sed fores concrepuerunt noftræ.Sce.at ego illas ebferno fores. Nam nihil e:qua hinc hue tranfire ea poffirinifi redo hoftio. pal. Quin domi eccam.Sce.nefcio uriqj.pal,fceledre fceledre »fufeita te. See. Mihi ego uideo.mihi ego fipio.ego credo plurium^
Me homo nemo deterreac;quin ea fit in his aedibus.lt; Hic obfilfaminc imprudenti hic ea fc fubrepfic mihi.
Pal. Meus illic homo é.de turbabo iam hic ego illum de pugnaculis. Vim iam faciimiut ftulcum dum fateare.Scc, age face
Pla. lt;j.Nequc te qcq fapere corde.ncque oculis uti.Sce.fcio neque folarium. Neque orcum.nià per impluuiu fcio.Pal:quid nue fe ea domi eih ' Si facio Ut eâ hinc exire uideas domo dignus es uerberibus multis?
Sce, Dignus.pal:ferua illas fores ne cibi eadem fubterducac illic atque huC Tranfeat.Sce.confilium é ita facere,pat pedes ego um illa huc tibi Siliam in uiâ.Sce.agcndû ego face uolo feire utru ego id qd ' mihi Vidi uiderim.an illic faciat:quod fadluru dicit.ut ea fit domi. Nam ego quidem meos oculos habeo.ncc rogo utendos foris. Sed hic illi fubparafitatus femper .hic ei proximus Primus ad cibu uocacur primo pulmentum datur;
- Nam illic nofter eft fortife circiter triennium.
Nec^ cuiq q illi nollra melius famulo familia.
Sed ego quid ago.at me agere oportet hoc obferuare hofliumlt; Hic obfillam.hac quidem pol cereduerba mihi nunq dabunt.
Paledrio. Philocomafium. sceledrus.
p^l.Recepto facito ut memineris.phi.tolle moncrc:miru eft Pal,â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ac metuo ut licis fis fubdola.phi.ne doceto.memini,
Malas:uc funt malx mihi fota ego fuperfu.pal.age.nuc iam
-ocr page 275-Pal,
Pal.
Phi.
Infide in dolos.ego abde procul recedam.o quid adas Scdedre.Sce.hâc rem gero habeo auris loquere quid uis» Credo ego idoc cxeplo tibi elTe eûdû ede alt;dutu extra porram Difpedis manibus patibula cum habebis.Sce.quâ nam obrem, Refpice dum ad Icua.quis iüæc cd mulier,Sce;proh di im ortales Heri concubina cd haec quidé.Pal.mihi quoqj pol ica uidctur Age nunc iam quado lubct.Sce qd agam ? Pal. peri perpropere, Vbi ide bonus feruus;qui me maxumc in nocentem Falfo infimulauit.hem tibi. Pal*hic dixit,phi.tibi
Quem dixdi tu te me uidiffe in proxumo hic fcelcdc ofculantemà Atq jcum alieno adolcfccntulo dixit.Sce.dixi herclc nero,
Phi.
Turn me uididi.Sce.atqj his quidem oculis.phi.carebis credo. Qui plus uidenr q quod uidenc.Scc.nunq hcrcle detcrebor. Quinuidcrim id qd uiderim.phi.ego dulca moror mulcum Quae cû hoc infino fabulé.qué pol ego capicis perdam.
Noli minitari.feio cruce fucaram mihi fepulchrum.ibi mei - â Maiores funt fiti.paccr.auus.proauus . abauns.
Pal.
Scc.
Pal.
Sec.-
Pal.
Non mihipodianc minaciis tuis hide oculi fodiri. Sed paucis uerbis te uolo paledrio.obfecro unde exie hæcî Vndc nifi domo.Sce.domo.pal.me uidenre uideo. Miiji cd facinus quomodo hacc hic tranftre potuerit. Nam certo neq? folarium apud nosmeq j ortus ullus neque Fcnedra nifi clathrata.na cerro ego te intus uidi.pal pergin Sceledeintendere.amp; hanc arguCrc.phi.e cador.ergo miht Haud falfum euenic fomnium:quod nolt;du hac fomniaui. Quid fomniauidÃphi.ego eloquar;fed amabo aduortito Animû.hac node in fornuis mea foror geminaamp; germana Vifa uenideachenis in ephefum cufuo amatore quodam. Hi ambo hofpicio huc in,pximum mihi diuorti fune uifi. Paledrioni fomnium narratur.pil.perge porro.phil.ego lacta Vifa;quia foror uenidec. propter cande fufpicionem maxumam Sum uifi fudinere.nam arguere infomnis me familiaris meus Mihiuifus ed.me eu alieno adolefcentulo; quafi nunc ed Ofculaca ede.cu illa ofculara mea foror gemina edet luum Amicu.ica me infimulatam perperam ede fomniaui.
Sacim eadem uigilanti expetunttquae infomnis uifi memoras; Heus herde præfenci iam omnia abi intro.amp; côpræcare Narranda ego idue militi ccnfebo*phi.facere cerrum ; neque Me quidem patiar perdi falfo.impune infimu!atä;Sce.timeo quid Rerum gederim ita dorfum totu prurit.pal.fein ce pende nunc Quid cd domi certoIScc.eerta res cd nunc nodrû obferuarc hodium
-ocr page 276-Vbi cfTet.Pal.at fcelere qaæ(b ucad id cxeplum fomuium Quifi fimile lótnaUuic.atcp ut tu fufpicarus es earn uidi.Te OfcuIancc.Sce.me eim no uidiTe arbitraris ?Pal.næ tu herde opinor Obfccro refpice fi ad hcpchxc rcs pcruenic.perifli pulchre
Scc» Nuc demum experior prius ob ofculoa caligine obeigiflè. Pal. Dudû edepol planum hoc gdcm.qua ehue ufquc fueritincusâ See. Nihil habeo cerci.qd loquar.non uidea. fit ii uidi Pal. Nc te edepol ftultitia tua penc perdidic.dum te fidem Facere hero uoluifti.abfumpcus es pene.fed fores Vicini proximi concrepuerunt.concicefcam.
Philocomifium.Palcftrio. Sccledrus.
Nie igné i arâ.ut ephefix diax latas laudes gratelque agam Eiquc ut arabico fumifice odore, amoena quæ me î locis Neptuns templifque turbulentis feruauit fxuis fluctibus.
Vbi fum afdiiTita muItum.Scc. Paleftrio o paleftrio
Pal, Ofededre.quid uisiSce.hxc mulier quae hinc exitmodo Eil ne herilis concubina philocomafium
An non eft iila,;PaI,hcrclc opinor.ea uidenrur.fed facinus MiÃe é:quomodo hxc hinc nunc tranüre potucrit.lîgdé ea eil. Aan dubium tibi é.eam ciTe hanc.Pa.ea uidetur.fcd facinus MiÃe eil quomodo hxc hinc cranfirc potuerit liquidem ca eil, Scc, An dubium tibi cd earn hanc*Pa.ea uidctur.ac eamus
Appellcmus.heus quid idue.St philocomafium?quid tibi iflic In hifee xdibus debetur?qdinegocii efliqd nue races.tecum loquor.
Pal; Immo edepol tute tecum.nam hxc nihil refpondct, Scc. Te alloquar.uitii probriqj plena;qux circum uicinos uagcs. Phi, Qui cum tu fabularis,Scc.qui cum nifi teculPh.quis tu homo cs Aut mecum quid eft negocii/Sce,men rogas.hem qui fimî Phi. Quin ego hoc rogem qux nefcia.Pal.quis ego fum igitur li tu Hunc ignoras?Phi.mihi odiofus gfquis es.Ãt tu fit hic.Scc.nó nos Nouifti.Phi,ncutrum.Sce,metuo maxume.Pal.quid metuisi See; Enim nc nofmec pdiderimus ufpiam.na nequc te, nequc me NouiiTe air.Pal.perfcrucari hic uolo fcelcdre nos.noftri An alieni fumus nc dum quifpiam nos uicinorum in prudétis Aliquis immutaucric.See.certe equidem nofter fum.
Pal, Et pol ego quaeris tu mulier malum.cibi dico heus philocomafiûî Phi. Qux te intemperix tenent;qui me perperam perplexo
Nomine appelles?Pal.eo qui igitur uocare philocomafium dicere Nomen fi iniuria e falfum nome poTidere philocomafium Poftulas;ac iftuc non decet.fit meo hero facis in luriam.
Phi. Ego ne.Pal.cu.Phi.qux heriathenis ephefum adueni
-ocr page 277-Pha
Pal.
Ph See. Pal.
Vefpcrî cum meo amarore adolcfccnte athenicfi dic mihi quid hic tibi in ephefo efl negocii ? Phi.geminam Germanam meam hic fororem efTe inadiui.cam ucni quæfitum Mala cs.Phi.imnio ccafîor ftulra mulcum:quat uobifcuui Fabulem abeo.Sce.abirc non finam te.Pal.mirte fceledre Manifieftaria res eft.Scc.noh omicro.Ph.ac iam crepabunt Mamus male nbimifi me omittis.Scc.quid malum adftas. Quin detines altrinfecus?Pal.nihiI moror negociofum Mihi cflè tergum:qui feio an ifta non fit philocomafium. Atque alia eius fimilis fit, Ph.mitcis me.an non mittis à Immo ui atqueinuicâ.ingratis.uoluratim te rapiam domum* Hoftium hoc mihi ê domicilium.achenis domus é.ac herus Ego iftam dotnum neque moror:ncque uos qui homines fitis Nouisneqj fcio.Sce.Iegc agico te nufquam mictam. Hifi das firmatam fidem.te hue fi mifero intro ituram.
M.
Pal.
Pal.
Vi me cogis.qfquis es.do fide fi omittis iftoc inc intro itura quolubcs Ecce omitto. Ph.at ego habeo mifïà ;Sce.muIicbri fecifti fide, Sceledrc manibus amififti praedam.Sce.tam ea é noftra;q potis Herilis côcubina.uin tu facere hoc ftrenue.Pa.qd facia.'Sc.affer.mihi Machaeram hue incus.Pal.quid facies ca?See.introrumpam Rcfta in aedis quêque hic intus uidero cum philocomafio ofculante Eum ego obtruncabo extemplo.Pal,uiiâ ne ea eft?Sce,immo EedepoI plane ca eft.Pal.fcd quomodo diffimulabat?Scc.abi Machaeram hue effcr,Pal.iam faxo hic erit:neque eques neque Pedes profecins quifq canta audacia:qui teque faciat confidenter Quanq mulieris faciunt,ut utrobiqj racione doche diunt. Nam ut fublinicur os cuftodi,cauto conferuo meo nimis beat Quod comeatus e trafpanetem.Sce.heus paleftio machaera nihil opus Quid iam:aut quid opus eftiSce domi eccâ herile coeuhinam. Quid domi.Sce.in lecfo cubat. Pal,cdepoI ne tu tibi malâ rem Keperifti ut praedicas.Scc.qui ia.Pal.quia hanc attingere Aufus mulierem hic in proxumo.Sce.magis hercle metuo, fed nunq Quifq faciet.quin foror ifta fie germana huius. Earn pol tu ofculantem hic uideras.amp; quidem palam eft Earn elTe ut dicis.See.quid propius fuit:q uc perirem Si locutus fuiffem hero.Pal.crgo fi fapis.muftitabis plus opportcc Scirc feruum q loqui.ego abeome quid tecum confilii Commifceam atque apud hunc uicinum tuae mihi turbae non placée Herus fi ueniec.fi me quacrit.hic ero.hic me accerfiro, Sceledrus.Peripledfomenus fenex.
Ati abiit illetneqj herile negociu plus curat:q fi n feruitute feruiae
-ocr page 278-Certo quidé illa hic noftra intus cfl in aedibus.nâ ego excubarem Earn domo offcndi.certunft nûc obferuanoni operam dare. Peti. Non hercle hifce hominestmc marem fed feminam uicini rentur eife
Sârui militis.ica me ludificant.mca nc hic in uia hofpira. Qur hert hue athenis cu hofpite aduenic meo tradia amp;nbsp;ludificata* Ingenua amp;nbsp;libera.See.perii hcrclc.hic ad me redia abiit uia;
Metuo iliace mihi res:ne malo magno fuat.quantu huc audiuitfacere Verborum fenera
Accedam ad homine.Peri.run fceledre huc fcclerum caput. Meam ludificafti hofpitam ante aedis modo*
Scc. Vicine aufculta quacfo.Per.ego aufculte tibi.
See, ^Expurgare uolo me.Per.tu ne ce expurges mihi
Qui facinus tantum tanq; indignum feceris?
An quia latrocinari arbitramini.qd uis licere facere uobis uerbero: Scc. Licet ne? Per.at ita di deæqj me?omnes ameetnifi mihi fupplicium Virgarum de te dat longu diurinunqja mane ad uefpcrum. Quod meas confregifti ibrices amp;nbsp;regulas.ihi dû côdignâ te Sedaris fimiâ.quodq; inde îfpedauifh meum apud Me hofpicem amplexumumicam cum ofculabarur fuam.
Quanqj concubinam herilem îfimularc aufus es probri pudica.meqt Summi flagitii.tum c ptradauffti hofpitam ante aedis meas.
Nih tibi fuppliccum llimuleum dedatur.dedecoris pleniorem herum Faciam cuum:q magno uento plenum undarum mare;
See Ita fum coadum peripledomenetut nefeiam utrum ne pofiulare Prius tecum aequunft.nifi iliace non cft hacc.neque ifla ie mihi Me cxpurgarc.hoc tibi uidetur aequius ficut etiam nunc.nefeio Quid uiderim.irait ifla huius fimilis noftræ tua.fi quidé non cade é Pe Vife ad me intro iam fcies.See.Iicct ne.Per.nequc re inhibeo Perplacide nofcica.Scc.ita facere certum é.Pe.heus philocomafiû cito Tranfcurrc curriculo ad nos.ica negocium elt.poft quando Exierit fcelcdrus a nobis.cico tranfeurrito aduerfum curriculo domû Nunc pol ego metuo nc quid infucauerit.fi hic non uidebic Mulierem aperitur doIus.Scc.proh di immortales fimilicre Mulierem magifquc eandem g noltrac ea'elt non rcor Deos facere polTe.Pc.quid nunclSce.comcrui malum.
Pe Quid igitur ean ell?Sce,6i fi ea elt.non ea ell.Per.uidillin illam? Scc Vidi illam hofpicem complexam aeque ofculanrc. Per.ea ne eft Scc Nefeio.Per.uin fcire plane?Sce.cupio.Per,abi.incroad uos domum.
Continuo inde fir nc illa hxc domum uollram intus.Sce.Iicet Pulchre admonuilli fciam ego ad ce exibo foras.
Pe Nunqcdepol hominem queng ludificarier magis facete
-ocr page 279-Vidi:® nugis miris modis.fed eccum egredic iir.
Periplediomcnc ce obfecro p deosutcp homines:perc5 ftulritia meam Percy tuam gracia.Pcr.qd obfecras iSce.tncæ infcicixâmcæôC Stukiriæ ignofcas.nunc dcmû fcio me fiiifTe excordé:cxcum . Incogitabilema philocomafium eccâ incus.Per.gd nunc furcifer Vidifti ambas?Scc:uidi.Per.herû exhibeas uoIo.Sce.meruiflc eqdem Me maximum fateor malu:ä£ tuae feciffe me hofpits aio iniuriam Sed meam effe herile incubinam cenfui:cui me cuifede herus Addidit miles mcus.nam e fummo puteo fimilicr nunq poteft Aqua aquae fummi:q haec eft.aeqj ifta hofpita.amp; me defpexifle Ad tc per impluuiu tuu fateor. Per.qd ni fatcarc.cgo q uiderim.? Sed philocomafium me uidiffe ccn/ui.Pcr.ratus ne me iftic hominem EfTc omnium minimi precii:fi ego me fciente paterer uicino mco Inferri apud me ita infîgni tc iniuriâ. Sce.nunc dcmû infipicter Fidum effe arbitror eu rem cognofco.at non mafitiofe tarnen Feci,Per.îmo indigne.nam homini feruo fuos domitos habere Oportet oculos amp;nbsp;manus orationeque.Sce.ego nefi poft huc diem Mutiucro;ctiam qd* ego me certo fciam:dato cxcruciati3:mc egomet peda tibi.nuc hoc mihi ignofeas quaefo. Per.uinedanimu meum /Memalitiofc fadd id efte abs tc arbicresognoicam cibi iftuc
At dii tibi faciant bene.Per.nx tu herdefi tediamat ligua cóprimis Pofthic etiam illudiqd 'fcies:nefciueris.nc uidcris quod uideris Bene me monessita facere certu eft:fatin ne oratus abiit Nunqd nue aliud mc uis.Per.ne me noueris.Sce.dedit hic mihi Vcrba:qua benigne gratia fecit ne iratus effet.fcio qua rem gerat. Vtmc Cà extemplo a foro adueniam dcmû amicum prendat Vna hic amp;nbsp;palcftrio.me habent uenalc fenfi.amp; iamdudu fcio: Nunq hcrclc ex ifta nafta ego hodie efeam petaura iam aliquo Aufugiam:amp; aufcultaboaliquot dies.dum hæ cófcilcfcunt, Turbæ;atqî ire leniunt:iam nûc latis amp;nbsp;plus nimio merui mali: Verutamen de me quicquid cft.ibo hinc domum.
Illic hinc abfccftit fat edepol cerro fcio cccifam faepe Iapete Plus mulco fuc cum manducatur.ne id quod uidic uiderit. Nam illius oculitarqj auris:acque opinio tranfFugere ad nos. Vfque adhuc adum eft pbc.nimm feftiua mulier operam Prxbuiemedeo in fenatum rurfus.iam paleftrio frequens Senatus:fcelcdrus nunc autem foras;domiapud mc
Poterit nunc habcricr.ibo incrotne dû abfum multifortito luam.
âfc Paleftrio, Plcufidcs.Ado.Periple.
C^bete itra Iimcn etiam uos parumper picufidesjfinite me Prius perfpedari.ne ufpiam inlidix fint.cociiiuque habere
-ocr page 280-Volamiis.nam opus ê.nunc cult;o loco.unde mimicus ncgs nodris Spolia capiar cöfiliisrundc inimicus nequis fpolia capiat auribus» Nim bcnc confulcum.incofuItum fifltJnimicis ufu effe poteft. Quin à inimicis ufu eft.obfit mihi.nam bene confultu fubripicur^ Sxpidrne.fi minus cum cura:aut catalogo loquendi lectum eft Quippe fi refeiuere inimici cofibum cuum:tuopce tibi Confilio occludunt bnguam.amp; conftringunt manustatqj Eadem quae illis uoluifti facerc:faciunc tibi.fed (peculabor Nequis aut hinc a leua aut dextera noflro confilio uenator afTit» Cum auritis plagis fteribs hinc ^fpeóhus ufey ad ultimam Placeam probe eft.euocabo,heus perip!ccdorncne.amp; plcufidcs Progrcdimini.Per,ccce nos cibi obedientis.Pal. facile e îperiû î bonis Sed uolo fcire codera côfiiiotquod intus meditati fumus Si gerimus rem.Pe.magis ad rem no potcft effe utibile,Pal.immo Quid tibi pleufides.Ple.quid ne uobis placeat, difpliceat mihi. Per, Quis homo fit magis meus g tu es.Ple,loquere lepide amp;nbsp;cómodc. Pal. Pol ita decet huc facere. Ple, at hoc me facinus miferum macerat.-
Meumq j cor;corpufque cruciat. Per.quid id eft quod cruciat te? Ple; Me tibi iftuc statis homini facinora puerilia obneere.neqâ te décorai;
Neque tuis uirtutibusea te expetere.te ex opibus fumis mihi honoris Gratia mihique amanti ire opituUtum.atque ea te facere facinora Qux iftaec actas fugere.faifta magis quidem fecfari foler.
Eam pudet me tibi in feneda obiicere folhcirudinem.Per.nouo Modo tu homo amas.fiquidem te quicq:quod faxis:pudct. Nihil amas.umbra et amantum:magfe g amator plcufidcs, Plcâ Hinceine xcaté exercere mei amoris gratia.Per.quid ais tu ita ne Tibi uidcor oppido achcronticus tam capulari flamine.ubi Diu uidcor uica uiuerc.nam egdem hand fum natus Annos praeter quinquaginta amp;nbsp;quattuor,clare oculis uideo Pernix fum manibus.fum pedes mobilisâ?al.fi albus Capillus hic uideturtneutig ubi ingenium fenis incft. In hoc cmufitaca fua fibi ingenua indoles. Ple,pol id quidem Experior ita effe ut praedicas paleftr10,03 benignitas quidem Huius oppido adolufccntuIi,Pcr,immo hofpes magis cum pcriculd Facies;magis nofces mean comitate merito te amantem. Mea comitate me arcere amantem
Ple. Quid opus nota nofccre, Pcr.ut apud exemplum experiundi Hibeas,ncges foris.nam g ipfe amauit:aegre amantis ingenium Infpicic,K ego amatoris aliquantulum habeo humorifq; etiam^ In corpore.ncquc dû exarui ex amorisirebus amp;nbsp;uoluptariis. Vel cauillator facctus:uel conufua comodus item cro.
Neque ego oblocutor fum alceri in conuiuio.
-ocr page 281-Incommoditate abflincrc me apud Vonùiuas commode à Commemini Simex orationis indam partem perfrqui.
Et meam partem itidem tacere cum aliena eft orario Minime fpucator fcreator fum itidem.minime fuccidus Pof lepheû fum narus.non enim inampulismon fum in umbria, ^ât 0 lepidum femifenem.ne fi quas memoratuirrutes habet
Atque equidem plane edudlum in nutricatu ucnerio;
Plus dabo g prxdicabo ex me uenudatis tibi.
Neque ego unquam alienum feortum fubagito inconuiuium. Neque proripio pulpamentummeq^ peruorro coculu
Neque per uinum unquam ex me oritur difeidium in conuiuio m Si quis ibi eft odiofusubeo domum:fcrmonem fegrego, Venerem amorem amoenitatemque accubans exerceoâº
Et quidem edepol omnis mores ad uenudarem iugfter nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;':
Cedo eris mihi homines orichalco ita emptos iftis moribus
P®I. Ac quidem illuc aetatis qui fit non inuenies alterum
Lepidiorem ad omnes res;nec qui amicus amico fic magis.
P^r Tu te me ut fateare faciamtelTc adolefcentem moribus.
Ita apud omnis comparcbo tibi res benefadis frequens^ â ' â ^-Opus ne erit tibi aduocato rrilb iracundo.ecce me, Opus nx leni, leniorem dices q mutum eft mare.
Liquidius culciufque g uentus eft fauonius. Vel hilariffimum conuiuam meextimandumtexprimam tibi. Vel primarium paraficumtatque obfonarorem optumum. Tum ad faltandum non cinedus magis ufquc faltattg ego;
^^^â Qy'^ ^â^ dias artes optcs.fi optio eueniat tibi.
Pet. Huius promeritis Ut referri pariter poffit gratia
Tibique.quibus nunc eftet experiofum mex fcHicirudini
Ple. At cibi canto fumptui effe mihi moleftum e. Per.mortuus es. Nam in mala uxore;atque inimico fiquid fumat.fumptum eft. In bono hofpitc atque amico quxftus e.quod fumitur. Et quod in diuinis rebus fumas fumprustfipienti lucro eft Deum uirtute euntem hofpitio accipcrc:apud me eft comitas. Es.blbe animo obfcqueremecum;arque honerato hilaritus mc Liberx fune xdis.hber fum aurem ego mc uri udo libere. Nam mihi deum uirtute dica:propter diuitias datas Licuit uxorem dotard genere fummo ducere.
Sed nolo mihi oblatratricem in xdis îcromittere.
Ple Cur non uis.nam procreare liberos lepidus fenus, Pet; Herde ucro liberum effe:id multo eft lepidius.
Tu horno à : alteri iapienter potis es confulcre;amp; tibi
-ocr page 282-Nam boni uxor;fi ci deduct:;» c ufg gentium
Vbi ei po:ficinuenirü uerum ego ne ei ducam domum.
Qu e mihi nunq hæc dicat eme mi uir linam ucndc tibi pallium» Milichum:ÃC callidum.conficiantur tunicae quae mihi ibernx bon» Ne algeam hac hyemc.hoc hoc nûq ucrbum ex uxore audiam.
V erum priufq galli cantent:quae me iomno fufeiree Dicat.da mihi uir calendis mitram c um marriae uencriunt Da qu^faciat condiat:da quod dé quinquatribus.
Percancacrici. amp;nbsp;iedrici.anolæ.atq: hamipicac.
Flagitium edfl nihil mittetur.quo fupcrcilio fpicit.
Tum pratica clementer non pota e: inquit munere. Imtpridem.quia nihil abftulerit:fucccnfec celaria. Tum obdecri-X expodulauic mecum parum miffum fibi. Quin nutrici non miTurus quicq quae uernas alit. Haec acq: huius fimilia alia damna multa mulierum.
* Me uxore phibet nue uxore ^hibui mihi.amp; quaehuio filis fmois erat Pal. Dii tibi spicii funt herde.nam fi idam femel amiferis Libertatcm.haud facile te in eundem rurfus redimes locum.
Ple. At illa laus cd magno in genere amp;nbsp;in diuiciis maxumis. Liberum hominem educare generi monimencum amp;nbsp;fibi.
Per. Qumdo habeo multos cognatos quid opus fit mihi liberis? » Nunc bene uiuo,amp; fortunate:atque ut uolo:atque animo ut lubet. Mei bom mea morte cognatis:dicam:inter cos parciant, Illi apud me edunt me curmt.uifunc.qd agam.ecqd uelim. Priufq Iucet.a(runt:rogitant nocdu an lomnum cæperim. Eos pro liberis habeo:quin mittunt munera.' Sacnficanfdant inde partem mihi maiore:quam fibi. Abducunt, extra me ad fe prandium:ad ceenam uocant.
Ille miferimum fe returtmimmum qui mifit mihi.
Illi inter fe certant donis.ego mecum mufito.
Bom mei inhiint:certatim nutricuntó Cmunera.
Pal. Nimis boni ratione nimiûq japerte tu multa uides;
Et tibi funt gemini,amp; trigemini fi te bene habes filii.
Per. Pol fi habuidèm fatis cæpidem miferiape. liberis Cenferé memerem cecidiffet nc ebrius.auc de equo ufpiam Metuerem,ne ibi defregiffet crura:aut ceruices fibi.
Pal. Huic homini dignum é diuitias effe.diu uitam dare Qui ægre feruac.amp; qui bene habet:fuifquc amicis uolupc Oiepidum capuc.ica me dii deæque ament:aequû fuit Deos parauide uno exemplo:ne omnis uitam uiuercc. Sicuti merci precium daruit pro uirtute ut ueniac.
-ocr page 283-^fr.
Ple.
P«r,
Per,
Qy x improbtcfl ^ mercis uitio dominii precio pauperat. Itidem diuos difperdide uitam humanam aequum fuit. Qui lepideingenuatus eilet tuitam longinquam darent. Qui improbi öd fcclcfti iis adimerent animam cito. Si hoc parauifTent.homines eflenc minus multi mali. Et minus audahter fccleda facerent fahta;amp; poftea Qui homines probi eilent:effet his annona uilior Quid deorum confilia culpes finitus infeicufqj fie.
Qui deos uituperes.nunc iam illis rebus défifti decet: Muhe uolo obiônare ueluc hofpes,tua te ex uirtute Mex domi accipiam benigne lepide.ôf lepidis uiefibus. Nihil me panicecham quanto fumptu fuerim tibi. Nam hofpcs nullus ta in amici hofpirium deuorti potefl. Quin ubi triduu continuum fuerit,iam odiofus fit.
Verum ubi dies decem cocinuos ite aftodorum illas Tamefe dominus non inuicus patiturtferui murmurant.
Scruientis feruitutem ego mi feruos introduxi mihi Hofpes ,non qui mihiimperarenc.gbus ego eifern obnoxius. Si illud icgre fic nobis,mihi quod uolupe efl morte remigfqrc groe. Tamen id quod odiofe faciundu.fiat malum atq; ingratis;! Nunc quod occepi obfonarum pergam.Pel.fi ceruus cibi Cômodû obfoname magno fumptu mihi quod uis facem Quin cu idanc orationem hinc ueccrem atq? antiqua amoues Nam proletario fermone nunc quidem hofpes utere. Nim hic folet:quando adcubucre;ubi cocna appofica elf dicere Quid opus fuit hoc fumptu tanto noflra graciai lufanuifli herde.nâ idem hominibus fac erat decem; j jQui eorum caufa obfonatum efl:culpant amp;nbsp;comedunt tamen.
»Fic pol illud ad illud exemplummc docte amp;nbsp;perfpede fapic.
Sed ide fcdundu homines nunq dicunt quanq appofitu efl ampliter, lube illud demi.colle hanc pacinam.remoue pern.i.nihil moror Aufer illa offam penitam,j^bus hic conger frigidus.
Remoue.abi.aufer neminem eoru haec affenerare audias, p Sed ^cellunc.fcd procubunt.dimidiatim appetunt. ®^ Bonus hercle ut malos deferipfit mores:Per. haud cetufimam j jPartem dixi.atqj ocium reliflit.pofTum exprimere.
**⢠Igitur id quod agitur.hoc primum praeuerti decet.
Nunc huc animu aduortice ambo.mihi opus efl opera tua Peripleólomenc.nam ego inueni lepide fycophantiam. Qui admutiletur miles caefariatustatque uti
Huic amanti ad philocomafium hanc efficiamus copiam.
-ocr page 284-Vc hic crm abducat abeat'^.per.dare iftâc oratione uoló, Pali Ac ego mihi anulum dari iftûc tuum uolo.per.quam ad rem uis. Pak Quinde habebo igitur rationem mca^ fabricarum; dabo» Per, Vcerc.accipe,paI,accipeamerurfum rationem doli:
Quim inHicui.ple.perpurgatis ambo daraus tibi operara auribus. Pal. Herus meus ita magnus raxehus mulierum é;uc neminem
FuiiTe atep neque future credo,ple.credo ego iftuc idem.
Pah kiq? alexindri præftare praedicat formam fuam
Iticp omnis ultro fedlari in ephefo memorat mulieres;
Per. Edcpol quidem de illo multo multa.feio te non mcntirier. Sed ego ita efTe ut dicis teneo pulchre.perin paleftrio Quam potes:tara uerba cofer maturaead compendium,
Pal. Ecq tu potes reperire forma lepida mulierem, Cu/ fallaciarum corpufeç fit plenum amp;nbsp;doli.
Per, Ingenuam an ne libertina.pal.atqj illuc paruisicio dumodo Eam des:quac fît quaeftuofa:quae alat corpus corpore, Cuiqjfapiat perdus.nam cor non poteft:quod nulla habet.
Per.' Lautam uis;an quæ non dum fit lauta.âpal.fie côfuccidam.
Quam lepidiihmam potes.quanep adulefccntem maxume;
Per, Habeo eccilam meam clicntam:merctricem adolefcentulam. Sed quid ea ufus eft .âpal.ut ad te cam iam deducas domum. Itaque earn hue ornatam adducas matrona^ modo. Capite compto: crinis uiAafque habcat:adfimulerquc fe Tuam elTe uxorem ita praecipicdum c?ple erro:q infigas uiam.
Pal, At feieris,fed ecquae ancilia eil illiiper.eil primita.
Pal, Ea quoque opus eft.ira praecipio mulieri: atque ancillulae
Vcfimulec fe tuam clTc uxorcm.amp; deperire huc militera.
Quafi hunc anulura famefeae ancilla: dederir.eum porro Militi ut darcm:quafique ego rei fum interpres.per. audio,
Pal. Nae me furdum ucrberat:ut fi audis,ego recde meis Dabo:tua mihi uxore dicam delatum.amp; datum, Vt fefe ad cum côciliarcm:illc eiufmodi efl: cupiet mifer. Qui nifi adulterio ftudiofus:rei nulli aliae ert improbus;
Per, Non potui reperire fub folc quaeres lepidiores duas ad hanc rem;
Qutm ego habe animum bonum.pal.ergo accurras amp;nbsp;^pera nde tu Aufculta mi plcufides.PIe.tibi fum obediens hoc facdo.
Pal, Miles domum ubi aduenerit memineris ne philocomafium nomines. Ple. Quam nominê.Pal dic eam.PIe.népe eandem quae dudum
Conftituta cll.pal.pax abis.ple.meminero. fed qd meminifie Id refert.pal,ego enim dicam.tu quando ufus
Pofeee.interea tace.uc cu etiam hic agic.adutd partis defendas
-ocr page 285-Tuas.plc.ego co intro igitur.pal,amp; prccepta fobrie ut cures face. Palelino.Lucrio.puer. Vantas res turbo.quantas moueo machinas. Eripiam ego:hodie concubinam militi. Si centuriati bene funt manipulares mei.
Sed illum uocabo:hcus fceledre nift negocium Progredere ante aedis.te uocac paleflno,
Lu. Non opera eld fcdedro.pal.quid iam?Lu.lbrbet dormiens:
^d. Quid forbec?Lu,illud ftertic ucIui diccre.fed quia
Confimile ed.quod Hertas quafi forbeas.pal:eo an dormit Sceledrus intus.Lu.non nafoqdem.nâ eum magnum clamat. Tetigit calicem.danculu dimilit.nardini una amphora celatius
Pd. Eo tu fcelefte;qui illi fubpromus eo.Lu.quid msf
^^^* Qy*^ libitum eft illi c0dormifcere?Lu:oculis opinor.pal.non te Iftuc rogito fcelus.procede huc.perifti iam mfi uerum itio Promphfti tu ilii uinum.Lu.non prompfi.pal.negas.
^05 Nego hercle uero.nam ille me uetuic dicere, Necj equidem foeminas odo exprompfiin urceum. Nec^ ille hic calidum exuunt in prandium,
P^» Neqj tu bibifti.Lu.dii me perdanr.fi bibere potui.
^^^â Qui iam.Lu.quia enim obforbui.nam nimius calor Coburebac gutturem.alii ebrii funt.poftg potarunt:
^^h Bono fuppromo cella credita.Lu.tu hercle idé faceres.
Si tibi effet crédita.quoniam eniulari non licetmunc inuides
^^b Eoan unq prompfit ancchac;fefponde fcelus
bu. Atqj ut tu icire polfis dico tibi,fi falla^dicis.excruciaberc.
Ita uero ut tu ipfe me dixifte dKftices.pocclt fagina
Ego eiciar cellaria,ut tibi prompÃns alium fuppremum pares.
^^b Non edepol faciamiage:loquere audader mihi, bo. Nung edepol uidi promere uerum hoc erat. Mihi imperabat:ego promebam,pcftea Hic illi cxlebro capite fiftebas cadi. Sed in cella erat paulum nimis loculi lubrici, ibi erat bilibris aqualis,hic propter cados Ea facpe decies complebatur die,, Earn plenam atqj inanem fieri;plenam a fummo Vbi bachabatur auia.quaffabant cadi
^*b Abi abi intro iam.uos in cella urnaria
Bachanal facitisnam hercle ego herum adducam foris bu. Perii excruciabit me herus:donum ft uenerit,
Quom haec fada feibinquia fibi non dixerim
f 2
-ocr page 286-Fugiam hercle aliquo.arque hoc indie encdlam malam,-Ne dixertcis opfecro huic uoftram fidem.
Pal. Quo tu agis ? Lu.mifTus fum alio iam hue reuenero
Pal. Quis mifidLu.philocomiftum.p3.abi adutu redi,
Lu. Quæfo tarnen tu meam pattern infortunii:
Si diuidetur me abfente: accipito tamen. Pal. Modo intellexi quam rem mulier gelTcric.
Quia fccledrus dormit;huc fubcudodem fuum Foris ablegauit:dum a fe hue tranfire placet. Sed peripledomenus quam ci mandaui mulierem Nimis lepida forma ducit .di hercle hanc rem ut uiuant Quam digne ornata incedit,haud meretric/e, Lepide hoc fucceditfub manus negocium.
Peripledomenus.Milphidippa.AcroteIäciü:Paliftrio. 1Em omnem accedere te ut nehm mea milphidippa:
Domi demonftraui in ordine hanc fabricam:faliacixfq?.
Minus fi tcnecis;denuo uolo precipiatis plane
Satis fi inteHigitis.aliud c quod:potius fabulemur. Mil. Stuleicia atque infipientia non fallacia fit:
Me ire in opus alienum,aut tibi meam operam pollicitari.
Si earn opificinam nefeiam aut mala eÃcâaut fraudulenta.
Per: Ac melius mouerier. Mil.mcrctriccm comoueri
Quam fane magis referat: nihil dam cd;quin ego frufiro.
Podq adhibere auris meas ad tuam moram orationis. Tibi dixi miles queadmodum potis é oleas dare
Per. Ac nemo folus facis fapic.nam ego multos fæpc uidi Regione fuere confilii:priufq reperta habere.
Aer, Siquid faciendum ed mulieri male aeque malitiofe:
Ea fibiimortalis memoria eft meminifle amp;nbsp;fempiccrna;
Sin benc;aut quid fideliter faciundum fit:eadem ucniunt, Obliuiofe extemplo ut fiant;meminifle nequeut.
Per. Ergo ifluc mecum conuenit.nobis faeiüdum utrunqj. Nam id pderit mihi malitia male quod facietis ambar.
Aer. Dum nefeientes quid bonum faciamus:ne formida. Per, Mala nulla meretrix eft. Ac.ne paue peioribus coucniunt Per. Ita uos decet cofequimini.pal.ceffo ego illis obuiam ire. Venire faluum gaudco.Iepide herde ornatus incedit
Per* Bene opportuneq; obuiam is paleflrio.tibi adfunc
Quas me iuffifli adduceret quo ornata. Ac.heus noftcr.paLdlo Paleflrio acrotelantiu falutat. Acr.quis hie homo eft
Qui tam pronoea nominat/Per,hic noftcr architedus eft;
-ocr page 287-0iÃö ix. '
Pah Per Aer Ac. Pal. Pal.
Aer Pal.
Pal. Aer
Salue archirede Patfalua fis.fed die mihi ecquid hie re Oncrauic prccepcis:Per.,pbe medicaram utranque duco« Audire cupio,quéadmodum.ne quid pecceris paueo Ac cua præcepca.de meo nihil his nouum appofui.
Nempe ludificari militem mu he^ uisiPal.exlocuta est Lepide amp;nbsp;fapienter comode amp;nbsp;facete res parate.
Atque huius uxorem te uolo afTxmulari.Acr.fiat.
Quafi militi animu adiceris:fimulare fic futurum:
Quafi quae haec p me interpretem amp;nbsp;tuam ancillam curetur» Bonus uates poteras efle.num quæ fune futura uides? Quafi qux anulo huc ancilula tua abs te detulerit adme. Quem ego militi darem tuis uerbis.Acr.uera dicis.
Quid iftis nunc memoratis meliuil cómeminere » Nam mi patrone hoc cogitato.ubi probus eil archito^us. Bene limatam fi femel carinam colocauic.
Pal. Ac
Pat
Facile elle nauem facere.ubi fundata bene amp;nbsp;flatuilla/l.
At fune ebrii architedii.quac ce amant ut imperiti.
Sinon nos materiarius remoratunad opus quidem Noui indolem nofiri ingenii.cico erit parata natus. Nempe tu nouifti militem meum herumiAcr.rogare.mirus Populi odium quid ni nouerim.magnû dicunt cincinatum Macchu unguentatum,Pal.num ille etiam nouitiÃc.nung uidic Qui noueric metquis ego fum ? palunmis lepide fabulare.
Eo poterit uerum lepidius pol fieri.Aer.potine ut hominem Mihi des quiefcas,caetera ni ludificata lepide.
Per culpam omnem i me impingito;Pal.age igitur intro abite.* InfiUite hoc negocium fiipienter.Aer,alia cura
Age perhipledomenc has due nunc intro.ego ad forum ilium Conueniamtatqj illi hunc anulum dabo:atq j praedicabo A tua uxore mihi datum:eamqt illum'deperire.
Hanc ad nos q extemplo a foro ueniemus mittito.
M: Per.
Quafi clanculum admifla fit.Per.faciemus alia cura.
Vos modo curaco.ego illum ^be iam oneratum hue acciebo. Bene ambula.bene rem gere,ac ego hoe efficiam plane, Vtconcubinam militis meus hofpes habear hodie.
Atqj hinc achenas abeat hodie hunc dolum dolamus
Quid tibi ego mittam muneris.Acr.dat ne alii mulier operam.
Lepide fiant amp;nbsp;comes funr. Acr.cófido iam futurum Vbi fida erit colatio noltrarum malitiarum'
Haud uercor ne nos fubdola perfidia peruincamur Abimus ergo intro.haec uti medicemur. Per. cogitate
-ocr page 288-Ne quid ubi milles uenerit titubetur.Aen tu morare, Vtaccurate amp;nbsp;commode hoc quod agendum eft.fequamur.
Pyrgopolinices. Paleitrio u Olupeit quod agas.fi id procedit lepide ex fenrenria.
Mam ego hodie ad feleucum regem mifi parafitum meumt Vt latrones quos conduxi;hinc adfeleucum duceret»
Qui eius regnum cutarecur.mihi dum fieret ocium;
Pal. Quin tu tuam rem cura potius quam felcucnquac tibi Condicio noua.amp; luculenta fertur per me interpretem* Pyr. Immo omnis res pofteriores ponotatqj operam do tibi, Loquere.auris meas profecto dedo in dicione tuam, Pal. Circumfpicito dum;nequis nodro hic auceps fermoni flt. Nam hoc negotii clamdedino ut ageremimandatur mihi.
Pyr» Nemo adeft.pal.huc arabonem amoris primum a me accipe.
^y* Qy*^ hâ^ unde e(t?pal.a luculenta arqj feltina foemina.
Quae te amat.tum quae expetifeit pulchram pulchritudinem.
Eius nunc mihi anulum ad te ancilla porro ut fcrrc;dedir.
Pp Qîî**^ ^^ ingenua an feftuca fadta:ferua an libera edÃ
Pal. Vah ego ne ut ad te ab libertina effc audere internucius. Qui ingenuis factis refponfarerueq^ ab fe cupit uti
Pyr Nupta ida an uidua?pal.amp; nuptandi uidua.py.quo pacto potis Vidua amp;nbsp;nupta ede eadem Ipatqua eadulefcens nupta fit cum fene.
Py. Eusre.pal.lepida Si liberali forma ed.py.cauc mendacium, Pal, Ad tuam formam illa una digna edipy.herclc pulchrum prodicas.
Sed quis ea edipal.fenis huius uxor periple(domenis,py;^xumo, Pal, Ea demoritur te.atç ab illo coepit abire.odit fenem,
Numc te orare atqj obfecrare iulTittuc tui copiam fibi Potedatemqjfacias,py.cupio herclc equidem;fi illa uult, Pal» Qu-e cupit,py.quid illa ficiemus côcubina.quæ domi ed Pal. Quin tu illam iube abde abire quo lubet.ficuc.foror
Eius gemina uenit phefum;6i mater; arceduntque eam.
Py. Ain tu aducnit ephefum mater eius.pal. aiunt qui feiunt, Py, Hercle occafionem lepidam ut mulierem excludam foras, Pal; Immo uin tu lepide facere.py.Ioquerc:amp; confilium cedo, Pal; Vin tu illam adtucum amouere a te;ut abeat per gratiamà Py. Cupio.pal.tu te hoc facere oportet.tibi diuitiape affacin ed Iube fis aupe atque ornamentuqux illi indruxidi mulieri Dones haberc;auferre abs te quod lubeat fibi.
Py, Placet ut dicis.fed ne idam amittam:amp;hæc mutet fidem Vide modo .pal.uah delicatus;qua: te rang oculos' amet;
Py. Venus me amatipal,at race.aperiûrur^orcs concede hue dâculum
/
-ocr page 289-M.
Pyr. Mil.
Pal
Pal.
Hxc celox illius eft qux hie egreditur inrernuncia» Qut: haec celox.pal.ancillula illius eft:qua ehic egreditur feras Qu2c anulum iftucattulit:quem tibi dcdi.py.ædcpol equidem Bellula c.pal.phitccrium haec cft prx illa amp;,ipincurni cium. Viden tu illam oculis mature facere :atque aucupium auribus
Milphidippa.pyrgopolynices.paleftrio:
Am eft ante aedis hircus.ubi eft ludificandus mihir Diftimulabo:hos quafi no uidea neque eile hic etiaidu fciam Tace fubaufculcemus.ecqui de me fiat mentio, Nuc qs nam hinc prope adeft q rem aliena potius curetqfuam Qui ancupct:quique quidem uefpcri uiuac fuo, Eos nunc homines metuo mihi:ne obfinc:nc uc obftent ufpiam Domo fi ibit.ac dû huc tranhuit.atej huius cupiens corporis eft: Quae amat hunc hominem nimium lepidû;^ nimia pulchritudine. Militem pyrgopolynicc.pi farin haec quoq? me deperit.
Meam laudat fpeciem.aedepol huius fermones haud cinere quaeritat*. Quo argumentoIpy,quia enim loquitur laute amp;nbsp;minime fordidc. Tu autem illa ipfa eft nimium lepida nimifq? nitida foemina.
Herclc uero iam adlubelcit primulum paleftrio.
Prius neq illam oculis tuis.py.uideo.id quod credo tibi. Tum haec elocuta.illa aure abiens abigit me:ut amc.herclc hac qdem Nihil tu amaftäs.mihi haec defponfitaft.tibi fi illa hodie nupferic.
hl.
Ego hanc continuo uxore ducâ.py.qd ergo hanc dubitas colloquii Sequere hac me crgo.py, pcdifcquus cibi fum.Mil.utina cuius cauli Foras fum egrefta:conueniedi mihi potcftas eueniat, Eric.SC cibi exoptatu obringet.bonû habe animum.nc formida: Horn.' )quide cftipal.qfcit qdquot; quaeris ubi lit.M.que ego hic audiuil Socium cuoÃi côf«Iiorûiamp; participem cofiliarium. Mil.tu pol ego Id quod cado.haud cxlo.pal.imo etiam fed non caelas,
» â Qöâ^ argumentoîpal:infido caelas.ego fum tibi firme fidelis. Cedo fignum fi hoc ue^ cft.pa.amac mulier quæda quendam Pol iftuc quidc multæ.pal.at non multae de digito domû mittunt, Nil, Enim cognoui nunc.fccifti modo mihi ex procliuo parem
Sed hic nû qs adelHpal.uel adeftmel non.Mil.cedo te mihi foie folû. Breuin an longîquo fcrmonc,M.cribus ucrbis.pal,iam ad te redeo. Quid ego hic aftabo tantifper cû hac forma;amp; fa^isifi fie fruftror, Patercatcç ifta.cibi ego hanc do operam.py.jipcrando excrucior Pedecentim:ru haec feies.tradiare foies halte huiufmodi mentis
hl. Pyr. Pat
hl;
hl.
Age age ut tibi maxime cóclnustnullum eft hoc dolidius faxum, Redeo ad ce confilium quafi hunc dcpcreanc.Mil.rcneo iftuc, Cölaudato formam:ói facicm:ói uircutes cómcmorato.
-ocr page 290-Mil. Ad eam rem habeo omne facie tibi utdudum iam demonftraui Tu contra cura amp;nbsp;côcempla:amp; de meis ucnator ucrbis.py. aliquam Mihi partem hodie opere des deniep iam tandem ades illico.pal.afTu Impera à quid uis.Py.qd illa hæc narrat tibi pol fc lamentari Ait illam mifcram cruciari;^ lachrumantem fe afiid^arcjquia Tis egeat.quia te careat.ob earn ré hue ad te miflaih lube adirc:pal.at fein quid tu facias.facito faibdii plenum. Quafi non lubeatmie inclamato.quia fie tam uulgo uulgem.
Py: Memini amp;nbsp;praeceptis parebo.pal.uoco ergo hanc;quæ te quæric.
Py. Adeae:h quid uult.pal.fi qd uistadi mulier.Mil.pulcher falue.
Py. Mcû cognomentu cômemorauit.dü tibi décîquæcûque optes. Tecum aetatem exigere ut liceat.py.nimiû optas.Mil. no me dico Sed hera meaiquae te.demeretur.py.multae alix ide illuc cupide Quibus copia non ell.MiI,ccallor aud miÃt fi te habes cape. Homine tam pulcrum:amp; præclara uirtuce:amp; forma fadis.
Py, Heus dignior fuit qfq homo q elfe.pal.no hercle humanué credo. Nam uulcurio plus humani credo éâpy.magnum me facia mine. Quoniam illec me cdlaudat.pal.uiden tu ingnaud ut fefc inferat Quin tu huic refpondc.haec ilia ell.ab ilia quam dudum.
Pyâ'â Qua ab illape.nam ita me occurfat multae meminifle baud pOffum. Mil. .Ab ilia quae digitos defpoliatfuos.amp; tuos digitos decorar.
Nim hunc anuld ab tui cupiente hue detuli huic porro.
Pj^» 011â^ ^â^ fâ^* âââ^ mulier memora.Mil.ut quae te cupit:ea ne fupnas Quae per tuam ndc uitam uult fitmec fit fpesnn te uno cd.
Pyâ^âQuid nunc uuItiMil.te copcllare:^ cópleeïi;amp; contrcdlarc. Nam nifi tu illi fers fuppecias iam illa animum defpodebit. Age mi achilles. fiat quod te oro.ferua illam pulchram pulchre. Exprome benignum ex te ingenid mi uir cape.occilbr regum, Pyr, Heu hercle odiofas res.quotiens hoc dbi.uerbero ego interdixi. Meam ne fic uulgo polliciteris operam,pal.audin tu mulier. Dixi hoc tibi duudm.Sinunc dico.nifi huic uerri affertur merces. Non hic fuo feminio quanq porculenam parciturufi,
Mil, Dabit quacd ipfus peii pofcet. Pa.talentd philippd.huic opus auri cft Minus a nemiueaccipiet.Mil.heu ecallor nimis.uile eft tandem, Pyr« Non mihi auaritia unq.innata ell.laris efidiuitiapt
Plus mille auri;mille e mediope philippei.Pal.prxter thelaurum;
Tum argenti montes non mafias habet: etna mons non arque altus Mil; Heu ecaftor hominem periurd iPal.ut ludolMil.qd ego ui fublccfius Pal. Seite. Mil.fpmabo mitte me aólucd.Pal.qn tu huic rédes aliquid Auc facfupt auc non faöfupótquid illam mifcram tantum excrucias? Quæ ndq male de te merita eibPy.iube cam exire hue ad nos.
-ocr page 291-Mil.
Pal.
Pal.
Py Pal. Mil.
Dic me omnia quae uulc fadtirum.Mil.facis nilc uf facere aequum Qiiæ re uuk eandem tu uis.pal.non hic îfulfum habet ingenium» Quümq jme oratricem non fpreuifti ut exorarem ex te Quid eil ut ludo.pal.nequ eo hcrcle quidé rifu meo moderarier. Ob earn caufam hue abs te auorti.py.nô cdepol tu feis mulier Quantum ego honorenunc illi habeo.Mil.fcio:6£ illuc illi dicam. Contra auro alii hac uenderc potuit operam.Mil.pol ifluc tibi credo Meri bellatores gignunt.-quas hic pregnantis fecit» Et pueri annos o^ingentos uiuunc.Mil.uc.ribi nugator Quin mille annorum perpetuo uiuuntab fcculo ad feclum Eo nimis dixi:ne hæc cenferet meaduorfum fc mentiri.
Mil. M.
Mil,
Mil.
Mil. ^yr.
Pli. Pal. Py
Pal.
Perii:quoc hic annos uiuet:cuius filii ram diu uiuunt. Pyr» Poftriduo natus fum ego mulier:g iuppiter ex ope natus cfl Si hic pridie foret q ille dbhic haberet regnum in carlo lam iam fat amabo eil.finitc abeam fipefTum uiua a uobis. Quin ergo abis quado refponfunfhMilnbo atq; illa hue adducam Quam ,ppter opa eft mihi.nûqd uis.Py.ne magi? firn pulchre q fum ita me mea ferma habet folicitum.pal.qd hic nûc lias ,qn abis? Abeo.pal.arq? adeo audin ru.dicito doóle amp;nbsp;cordate:ut cor ei fallat Philocomafio die fi eft hic.domû ut rranfeat:hunc hic effe.
Hic cû hera cft:clânoftpi hunc fublegcrunc fermoné:Iepidc fadû eft lam ex fermene hoc gubernabût darius porro:pal. remorare.
Abeo neq? te remoror:neqj te tango:neque re taceo, lube maturate illam exire hu c iam iftic rei preuortemur; Pyrgopolyniccs. paleftrio.
Vid mihi nûc es audor:ut facia paleftrio de côcubîa noftra Nullo pado poreft prius hæc î ardis rccipi:quâ illa omiferî. Quid me cófultas:qd aga?pal,dixi eqdem ribi quo id pado fieri poffic clemenrifTime
Aurum arqj ueftem omnem muliebrem haben Ãbi. quæ illi Inftruxifti;fumat:habcat:auferar.dicafque tépus maximum effe. Vt eat domüfororé gemmam effe amp;nbsp;matrem dicito:quibufcum Comitata rede deueniat domum.py.quid tu fcis cas adefle. Quia oculis meis uidi hic fotorem effe eius.py.côuenit ne ca ? Conuenic.py.ecquid fortis ulla eftfpa.omnia uis opinare Vbi matrem elle aiebat fororÃpal.eu bare in naui lippam: Atqueoculis turgidis nauclerus dixit:qui illas aduexir.mihi. Is ad quos nauclerus hofpitio diuortiturÃpal,quid isfpy.ecqd fortis Abi fis hic.nam tu qdem aeque fuifti fcitus emiftarius.
Qui confedare qui mares.quae fÅminæ.py.hoc age nûc iftuc. Quod das confiliû mihi?tecum illa uerba facere de ifta re uolo
-ocr page 292-Nim cum ilU fane congruit fermo tibi.Pa.quin potius eu tu te ades Tmm rem cute agas dicas uxorem tibi necaTum effe ducere Cognatos pfuaderc:amicos cogere.Py.ita ne tu cenies. Pal'.Quid ego ni ita cenfeam.py.ibo igitur intro.tu bic ante ædis
Interim fpcculare ut ubi ilice prodeat me pro uoces.pal. tu modo Illuc cura;quod agis,py.curatum id quidé é qn fi uoluntatc Nolct ui txtrudam foris.pa.iftuc caue faxis quin potius Pergratian bonam abeat abllc:atç illec quae dixitdaro, Au^*ornamcntac$;quae illi inftj uxilli ferat.py, cupio
Pal; Herde credo te facile impetratu iri;fcd abi intro.noli ilare Pyr, Tibi fum obediens.pal.nungd uidctur demutare.auc utiqj Dixi effe uobis dudum hue meum militem.nue adme uc udatufud Acrotclotium;ancillula eius;amp; pleufidesâproh iuppiter Satine ut cômoditas me ufqjquaqux adiuuar.
Nam quos uidcre exoptabam maximc:una excutis nideo de ^xinio.
A crocelâtium. Milphidippa.PIculides.PalefIrio, f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Equimini.fimul circufpicitc;ncquis adfit arbiter
Neminem pol uideo.nifi hunc quem uolumus côucntû elle.
Ergoâuoca.M.qd agis nollcr archireddpa.cgo ne architecla uahi Mil, Quid eil?pal.qui enim non firn dignus prac te: uc figa paid i parietes Ela uero nimis facete; nimifq j facunde mala eft, Vc lepide dcrucinauic militcm.M.at etiam parum Bono animo es,negotium omne iam fuccedit fub manus: Vos modo porro uc occcpiftis:datc operam amicabilcm.
Nam ipfe milles concubina inero abiit orarum fuam
Ab fe abeat cum fororc amp;nbsp;matre athenas.ple.prebc
Pal. Quin etiam auÃeutq? ornamenta quae ipfe iftuxit mulieri Omnia dat dono.fc ut abcat.ita ego cofilium ei dedi
Ple; Facile iftuc quidem cfl.fi amp;nbsp;illa uolt;amp; ille autem cupit.
Pal, Non tu feis cum ex alto puteo furfum ad fûmû defeenderis. Maximum periculum idc etiam ab fumo:ne rurfum cadas. Nunc haec res apud fumum puteum geritur.fi praefenferie Miles;nihil hanc ferre potuit,huius nunc g maxime Opus eft dolis.ple,domi etiam ad eam rem uideo filis fatis; Mulieres tres.quartus tu te es,quintus ego fextus fenex.
Pal. Quod apud nos fallaciarum, fextunft certo feio
Oppidu quoduis uidctur poffe expugnare dolis;
Date modo operam,Ac.id nos ad tc.amp; fi quid ucllcs: uenfmus.
Pal. Lepide facitis nunc hoc tibi ego impero,Ac,quid uolcs.
Pal* Militem lepide amp;nbsp;facete laute ludificarier uolo.
Ac. yolupcatem me cafter mihiimperas.pal.02 feim quemadmodum:
-ocr page 293-AC;
Pal.
Ac
Ple
Ncinpc ut adfimilcm me amore iflius diffère athenis Qiiafi(^ iftius caufa amoris ex hoc matrimonio Abierim:cupiens iffius omne ordinis nuptiarum. Mià modo unum hocthafee aedis dicas dotalis tuas Hinc fenem abffe abi(fc:poftq feceris diuortium. Ne ille mox uereatur introire in alienam domum. Bene mones.pal.fed ubi ille exierit incus:iftic re procul Ita uolo adfimulare:prae illius forma quafi fpernas tuam: Quafiqj eius opulentitatem rcuerearis,amp; fimul Formam amoenitatis:illius faciem:pulchricudinem Conlaudato.fat in præcepeift.Ac.teneo .fatin eft.fi tibi Meum opus ita dabo expolitum:ut improbare non queas. Sae habeo.nunc tibi uicifflm quoqjimperabo.pal.nunc dicito Quam extemplo hoc cric falt;ftum.pa.ubi intro hæc abierit Tu illico facico ut nenias ornatu hue naucleriaco.
Pl. Pa
Caufac hanc habeas furrugcnes.culturam ad oculos laneam Palliolum habeas ferrugineum nam is coles rhaffaiicus. Idem Si conexum in humero læuo expapillato brachio Pra:cinlt;ftus. aliquid affimulato quafi gubernator fies, Atqjapud hunc fenem omnia hxc fune.nam is pifeatores habet Quid ubi ero exornatus.quin tu dicis:quid faturus fum* Huc uenico amp;nbsp;matris uerbis philocomafium accerfito« Vt fi itura eft arhenas.cat tecum ad pertum cito.
Ple
Pa Pl,
Atqjadiuuee fieri in nauim.fi quid in portu uelic. Nifi eat,amp; te foluturnm ede nauim.uentum operam dare. Sitis placet pidura pergefpa.illa extéplo nihil iam morabitur. Vt eat:ut properet.ne fit matri moras.ple.multis modis fapis. Ego illi dicamtut me adiutorem:qui onus feram ad portummoget. Ille iubebit me ire cum illa ad portum.ego ademur tu icias Prorfum athenas protinus abibo tecum.ple.atqj ubi illo ucneris. Triduum feruire nunque te.quin liber fis:finam.
Pal.
Abi cito aequeorna re.pl.nunqd aliqd.pa.hæc ut memineris, abeo .pa.S iuos abire intro adutum.nam illum hinc fat fcio Iam exiturum effe intus.Ac.fceledra apud nos imperium tuu eft, Agice.abfccdite ergo.ecce autem cómodum aperitur foris. Hilarus exic.impetrauic.inhiat quod nufg eft mifer.
Pyrgopolyniccs.Palcftrio.
Pal
Vod uolui ut uolo.ipetraui p amicicia amp;nbsp;gratia a philocomafio Quid nam ta incus fuiffe dica diu.py.nunq ego quidem Tam fenfi amariuj nunc ab illa muliere.pal.quid iam Vt mulca uerba fecic.uc lenca materies fuic.uerum poftremo
-ocr page 294-Impecraui ut uoluhdonaui qua: uoluinque pofluhuic, Tc quoque dono dedi.Pa.etùm me? comodo ego uiuam fine teà Pyr. Age animo bono esuâdem ego te liberabo.nam fi peffer ullo modo
Inpccraritne tc abduceret operam dedi.uerum oppreïTic. Pal; Deos fpcro reqj poftremo tametfi ifiud mihi acerbufl.
Qjaia hero te carendum c optimo;faltem id uolupe eft. Cum ex uircute formaeuenit tibi mea opera fup hac uiema Quim ego nunc concilio tibi.pyr, quid opus uerbrs? Libertatem tibi ego amp;nbsp;diuitias dabo.fi impetras.
Pak Reddam ïpetratum.Py.ae geftio.pa.at modico difce Moderare animo:ne fis cupidus.fed eccam ipia egreditur foris.
Milphidippa.Acrotelà tium; Pyrgodolynices. Paleftrio: Era eccu praefto militem.Ac.ubi e?Mil,ad Ieuam.Ac:uideo, Mil nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Afpicc limis ocu!is:ne ille nos fc uiderc fentiac. Ac.uideo
Mil. EdcpoI nunc nos tempus ê.malos peiores fieri. Ac. cuû eft Initiû obfecro tu te ipfü cöuenifti. Mil.ne parce uoci.ut audiat. Cum iplô pol fum fccuta placide ipfa ut libitum eft mihi. Ociofe meo arbitratu ut uolui.Pyr.audm quæ loquitur^ Pal. Audio qlæta é.quia te adiit. Mil. o fortunata mulier eft.
Vt amari uideor dignus eft.Ac.pcrmirû ecaftor praedicas: Te adüfe atqj exoraffe p epiftolam auc per nuncium.quafi regem Adiri cü aiunt.Mil.nam quæ aedepol uix fuit copia adeüduacqj Impetrandi Pal.ut tu inclytus apud muliercsâPy.patiar Quando ita ucnus uulc: Ac.uencri pol liabeo gratiam Tandemc p e oroamp; quæfo:ur eius mihi fit copia Quemtamo queque expetiftb:benignufq: erga me ut fiet. Quod cupiamme grauetur.Mil.fpero ira futupe:qq illum Multae fibi expeteffunt.ille illas fpcrnie fegregat ab fe omnis: Extra te una.Ac.ergo iftius metus me macerat:quod ille faftidiofuft » Ne oculi cius fententiam murenr.ubi uiderit me arq^ eius EIegantiam:mcam extemplo fpeciem fpernat.Mil.non faciet. Bonum animum habe.Py.ut ipfa fe côtennic.Ac.metuo Ne praedicatio tua nunc mea formam eXuperet.
Mil. Iftuc curaui ut opinione illius pulchrior fis.Ac.fi pol me uolet Ducere uxorem:genua ainplecfar.atq? obfecrabo aliquo modo. Si no qbo îpetrare.côfcifcam.lætû.uiuer fine illo fcio me no pofte. Py. Prohibenda mortem mdlieri uideo mulierem adibon.Pa.minime.
Nam tu tc uilem feccris.fi te ultro lareiere.fine ultra ueniat Quæritet defiderec.expedec fi non peidere ifta gloriam uis Quam habes cauc fis faxis.nam nulli mortali fcio Obtigifte hoc nifi duobus tibi 6dphaoni iefbio
-ocr page 295-Ac, Md.
M.
Act.
Ac. Ac. Mil. Ac.
Nim nfmie te amarent.Ac.co intro:an tu illune cuocatum ForasmesimilphidippaîMilamo opperùneur.dd exeat aliquis Durare nequeo.gn etiam intro occlufæ funt fores.effringam Sana non elkfimulauit inquam,Ac.fi parem fapientiam Hic habet ad formam per amore,fi gd fecero demeti animo Ignofcet.pal.ut quacfo amorepdita ell mifera.py.mutud fit. Tace ne audiattMil.gd aflitidi obftupida.cur non pultas? Quia non ell intus:quem ego uolo.pa.qui feisî Ac.feio edepol olfacio
Nam odorem nafus fcncict:fi intus fiet.pyr,ariolacur;quia Me amat propeerea ucnus fecit eam ut diuinaret.Ac.nefeio Vbi hic prope adcfl.quc expeto uidere.olec profero.py.nafo pol lam haec guide plus uidet g oculis.pai.cæca hercle eft Tene me obfecro,Mil.curlAc,ne cadam,Mil,quid irai Quia Rare nequconra animus per oculos meos defit. Militem pol tu afpexifti.Ac,ira,Mil.non uideo ubi ell.
Videres pol fiamares. Mil, non edepol tu illum magis
Amas :q egomef:fi aperte liceat,pal, omnes profedo mulieres Te amant ut quæqj afpexit.Py.nefeio tu me ex hoc audiensjan non Nepos fum ucncris. Ac.mca milphldippa adi obfecro amp;nbsp;cogredere Vc me uereiur.pal.illa ad nos pergit.Mil.uos uoIo.Py.öd nos te.
,VciulTuht heram meam eduxi foras.py.uideo.Mil.iubc.ergo adire:
V Induxi animum ne oderim ite ut alias quando oralli.
Verbum hcrcle facere non potis.fi accelTenc probead te.
Dum ce obcuetur,lingudoculi praeciderunt.py.Ieuandum morbum Mulieri uideo.Mil,uiden ut tremit atq » extimuit poflg ce afpexit?
Viri quoq; armati idem illuc faciuntnubc domu ire, Ne tu mirere melius mulierem,phy.fed quid uolr meagere? Ad fe ut eas.tecum uiuere uo!c,acqj xtatem exigere. Egon illam adeam:qua cnupta fitiui^ eius metuere xquum ell. C^in tua caufa exegit uirum a fe.py.qui id facere potuit?
Quia aedes dotales huius funt.py.ita ne?Mil.ica pol dica domuire ^yf» Ita ego illic ero,Mi,uidenefis in fpelt;flatione;nc illa animi excrucies vf. Non ero profedlo.abite.Mi.xbimus.py,fed gd ego uidco?pa.gd uides? ^yr Nefeio quis cccu incedit ornatu guidé thallafico.pa.is nos uolr. Ell qifedo nauclcrus,hic gdem cd.uidelicet accerfic.accita hic credo: Pleufides.Paleftrio.Pyrgopoliniccs.
Lium alio patio propter amore nefeiu fecidemulca Neguiter.ucrear magis me amoris caufa hoc ornacu icedere. Verum cum mulcos mulca admifilTe acceperim ihonella Propter amorem:atqj alienum a bonis mitto iamiut occidit Achilles quiuis pafTus cll.fed cæcum paldlrionem . flat cû milice.
-ocr page 296-Ocacio illo m!hi,de:nuuda é.mea mulier profecto naraft ex ipa mora Nxm qua: uis ihi quae inora e;aequemora,minor ea uidetur. Qua qua: jppter.mulieiem é hoc adeo fieri credo cófuetudine. Nunc ego hac accerfam philocomafium.fed fores pultabo. Heus ecquis hic é.patadolcfcens.quid é quis tu es?qd pultas?
pic, Philocom lûum quaerito.a matreiUius uenio.fi itura eft
Eae omnis mor aturmauim cupimus abfoluere
Py, lam duduin res parata ê.paleftrio aurum omaméta ueftcm Praeciofum omne ut ferat;duc adiutorcs tecuad nauïâqui ferant; Onnia compofita funt;qux donauimt ferat.pa.eo ple, quæfo herclc Propera.py.non morabicur.qd iftuc quxfo:quod oculo facfü c tuo
PI. Hibco quidem hercle aculum.py.ad Icuum dico;ple.eloquar.
Maris caufa hercle hoc ego oculo utor minime.
Nam fi abftinuiffem a mari tanq hoc uterer.
Sed nimis morantur me diu.py.eccos exeunt: Paleftrio.philocomafium.pIcufides.PyrgopoIynices, q Vid modi flendo quæfo hodie faciesiphi.
Vbi pulcherrime egi æcatéunde abeo.patuiden hoiem tibi. Qui a matre amp;nbsp;forore uenit,phi.uideo,py.audiftin paleftno Pa: Quid uis?py.quin tu iubes efferri omnia;quæ dii dedi.
Ple. Philocomafium flaue.phi,amp; tu falue.ple.marerqj amp;nbsp;foror
Tibi falutem me inflerunt dicere.phy.faluæ fient.
Plc, Orant temt eas.nétus operam dû daeme uelû explicent. Nam matri oculi fi ualereéttmecuin uemffet fimul;
Phi, lbo qq inuica facio omnia.pietas fic choibet.p'e.fapis
Pyr, Si non mecum ætaté egiffet:hodie ftulta uiueret
Phi, Iftuc crucior a uiro me tali abalienaricr
Nam tu quis poteffis facere ut fluat facetiis.
Et quia tecum cram ppterca animo cram ferocior.
Earn nobilitatem.uideo omnia.py.ne fle.phi-non queoeû te uidco. Pal. Habe bonum animum.fcio ego:amp; quid dolcat mihi./
Nam nihil miror fi libérer philocomafium hic eras.
Formam huius.mores.uircutem.animû artinere-hic tuum.
Quem ego feruns quando afpitio hunc lacrumum qui ad rugitur Phi. Obfecro liceat coplech prius q j)ficifco:py, licet.
Phi. O mei oculi.o anime mi.pal.obfecro ce mulier
Ne affligatur.py qd iftucipal.poftq abfte abit.animo malfaedum Eft huic repente mifere.Pyr.accuritc intro:atq; efferte aqua.
Pal. Nihil aquam moror.pyr.quor,pal.malo ne interueneris Quæfo dum refcipifcic.capta inter fe nimis, noxam hinc habet Non placet labra labellis fcrruminauit acre malum.
-ocr page 297-Ple,
^ir. hl
Pi.
Tencabam fp/rarent an no aurai.at nos hm oportuit* Sin magis uis:ambos mittä.pymolö rcciniar.ple.rkc mifcra Exiteacqi haec fierce huc intus omnia;quae ifb dedi, â Erum nunc faluto te familiaris prius quam co, â lt;nbsp;Confcrui cóferuaeque omnes bene ualeceamp; uiuitep' Bene quacfo inter uos dicatis:amp; mi abfcnti tarnen. ââ¢
Age paleario bono animo cs.pal.heu nequeo quin fleam, Quom abde abeam.py.fer aequo animo.paUcio ego.qd doleat mihi« Scd quid hoc quereris ipi.quid uideo ?lux falue hm rcfipifti.phi.obfecro quem amplexa fum hominem: Penï.fum ne ego abud mc.pyr.ne timeas uoluptas mea
Ple.
^^^» um rciipiiti.phi.obiecro quem amplexa lum hominem:
p Penï.fum ne ego abud mc.pyr.ne timeas uoluptas mea tu Pj Qyid iftuc eft negocü?py.animus hanc modo hic reliquerat â'
â*⢠Mctuo(^ amp;nbsp;rimeo.ne hoc tandé palam fiat nimis.
Pc Pc
Quid id e(HpaI.nos palam ferrenue p urbem omnia Ne quis tibi hoc uiçio uortat.Py.mea no illorum dedi. Parui ego illos facio.agite.ite eu dis bene nolentibus. pO--. Tua ego hoc cauh dico.py.credo,pal.iam uale.py.^ tu bfncuale Ite cirouam ego adfequar uos:cum hero pauca eloquar,
Quinq alios fidelioris femper hibuifti tibi q mc.camen Tibi habeo magnam gratiam rerum omnium, - ⢠Et n ita fenrentia cfTec.ribi feruire mauelim milito Quam alii libertus elfe.py.habc bonum animum,pal.ah Cum uenit in mcntem:uc mores mutandi lient. Muliebris mores difeendi obliuifcedi Ifratiotici
Fac fis frugis.pal.iam non pofTum.amifi omne libibinem 1 fequere illos ne morere, pal.benc uale.py, amp;nbsp;tu bene uale, Quacfo ut memineris fi forte liber fieri occeperim.
Mittam nuncium ad tc ne me deferas.py.non eft meum* PC Cogitato identidé tibi quam fidelis fuerim, m
Py. Pc
Si id fa cies;tum demu fclbis:tibi qui bonus linqui malus
Scio amp;nbsp;perfpcxi fxpe fæpe.uerum cû ante hac :tû hodie maxime: Scies imo hodie a me ucroTacTum faxo poft dices magis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;â
Vix reprimor.quin te manere iubcamtpakcaue illuc feceris Dicent te mendacemmec uemm efre.fidcnulla^eirc tc. Dicant femorum praeter me éTe fidelem neminem.â Nam fi honefte ccnfeam;tc facere pofte fuadeam.
Verum no poteft:caue faxis.py.abi: iam patiar quicquid eft. Bene uale igiiur,pa.ire melius eft.py.ftrenue.pa etiam nueuale.
V» Ante hoc faeftum huc fum arbitratus femper fetuum peflimum.' Eum fidelem mihi efteinuento cum ego mccum cogito. Stulte fcci:qui hunc amifi.ibo hinc intro nunc iam.
-ocr page 298-AJ amores meos exi hinc fonitum fecere fbres.
Puer «Pyrgopolinices»
E me moneatis ; memini ego officium meum. Ego nam conueniam illum:ubi ubi eff gentium, inueftigabo operx.non parco meas Pyr. Me quaerit illic.ibo huic puero obuiam, Pu. Hem ce quxro uir iepidiffime cumulate cômoditace praeter caeteros Duo di quem curant,Py.qui duo.Pu. mars.0£ uenus.
pyr Facetum puerum.Pu.introite ' ut cas obfecrat:
Tcuolc.te quacric.ceq^ expeiffans petit.//
Amanti fer opem,quid flas?quin intro isiPy.eo.
Pu.dpfus illic fe iam impediuit in plagas./
J Paratae infidix func.in flatu flat fenCx.
^Vt adoriatur moecum.quiÃrma efl ferox, ^Qui omnis fe amare credit.quafqjafpexeric 7 MulieresJeum odere tam uiri q mulieres, ^Nunc in tugnultum ibo.incus clamorem audio, PeriplccTomenus,Pyrgopo.Cocus Cario Sceledrus, Vcicc iflum;fi non feqcur,rapice fublimcm foras.facite iter Terra atqj cxlu ut fit.difcidite-Py.obfecro hercie pipledloene Pcr^ Ne qcq hercle obfccras.uid ut illic tibi ficadus cario cult^be Ca, Quin iadudu gefti maecho hoc ab dotnem adimere.ut faciam, Quafi puero in collo pendeant crepundia. Py.perii, Car. Haud etiam numero hae dicis.ia ne in homineinuoco Per, Immo etiam prius uerberetur fuflibus mulcu quidem.
Cur es aufus fubagicare alienam uxorem impudensfPy.ira me
Dii ament.ultro uentu é ad me.per.metitur.py.perii-mane dû â narro Per Quid ceffatisfpy.non licet mihi dicere.per dic.py.oratus fum
Ad te huc uenirc.per.quare aufusfpy.hem tibi Hodie fum latis uerberatus,obfecro.pe.quam mox ergo^ Vbi lucet difpennice hominem dmorfnm.ôi dillenditeipi. obfecro Hercle te ut mea uerba audiasiprius q feccan perloquere no dum quot;Donec fadium ed.py.uiduam effe cenfui.icaqj ancilla cociliatnx £ Dicebat mihi, j^er.iura te non nc^icu^efamp; homine de hac re s Nemine .quod tu hodie hic uerberacus:aut qd' uerberare.fi te faluu .tzu-.^Hinc mittimus uenerium nepotulum.py.iuro per uenerc amp;nbsp;marte ^Me noje-itupe nemini.quod ego hic hodie uapulo.lj mihiid xq^ factu arbitror.
Et fi itcllatus no abeo hinc bene agit ^ noxia.j^er.quid fi id no faxis Pyr; Vtuiuam femp itellabilis.Car.uerberetur etiam poll cibi amittéduin ^zj^T-Ccnfco.py.dii cibi bene faciant feper/cum aduocatus mihi bene es.
-ocr page 299-t
^r. Ergo des minam auri nob^.Py.quamobrc? Car.üluis rdbbus. Vt te hodie hinc amittamus uencriû nepotulum» Per magis fapis. De tunica chlamyde,amp; mucrone: qui fperes.Car.nó feret uerbero» Etiam ne anima amirtis.Py.mitis fum cqdem funibus obfecro Vos.Pc.foluitc iflû.Py.gratia habeo tibi.Pc.fi poft hac prendero hic Arcebo ceftibus.Py.caufam haud dico.Per.eamus itro cario.
Pyr. Scruos meos eccos uideo.philocomafium ia profeda cft:dic mihi» Scc. lam dudô.Py.hei mihi.Sce.magis dicas fi fcias;quid ego fcio.
Nam ille.qui lana ob Oculum habear.nauta non erat, Py Quis erat igituriSce. philocomafio amator.Py.qui tu feisî Sce. Scio.nam poftq exierue porra.nihil ceftarunt illico ofculari, Arqjamplexari iter fc.Py.uæ mifero mihi.uerba mihi data effe uideo Scelus uir paleftrio:is me hac illexit frawde.iure facium indico
lt;,.Si fic aliis moechis fiat minus hic moechorum fiet ^'Magis metuant minus has res ftudeant camus ad me plaudite,
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Plauti» Sar, Mercator»
Argumentum»' Iffus mercatum ab fuo adulcfccns patre⢠Emir:arq? portat fcira forma, mulierem Requirit quae finpoftq eam uidit fenex Confingit fcruus emptam matri pedifTequam Amat fencxlhanc fe adfimulans uendere Tradit uicino. computat uxor fibi
ObduxifTe fcortum.tum charinum ex fuga Rethrait fodalis:poftq amicam inuenit»
Argumentum» Ercatum a (e filium extrudit pater»
'm Is peregre militis redimit ancillam hofpicis Amore captus.ut uehit: naui exihr.
Pater aduolattuilam ancillam deperit.
Cuius fit percontatur:feruus pediftequam Ab adulefccntc matri emptam ipfius.
Senex fibi perfpiciens ut amico fuo» Venirec:natum orabar.narum ut fuo Hic filium fubdiderac.uicini pacer. Vicinus praemercatur ancillam fenex. Eam domi deprehenfim coniunx illius.
Vicini fcortuminfimulat.protdat uirum, Mercator expers patria fugere deftinat.
C
-ocr page 300-Prohibentur a fodiîe,qui patrem illius. Orat:cum fuo patre nato ut cederet: Abfeute cum lenone perfido.
Charinus.
q Vas res fimul nunc agere decretunfl mihi Et argumentum amp;nbsp;meos amores eloquar. Non ego idem facio,utalios in comoediis
Vidi amantis facerc.qui aut nocdi;aut diciâ
Aut foli aut lunaemiferias narrant fuas;
Quos pol ego credo humanis querimoniis.'
Non canti facere quid uelinttauc quid non uelint;
Vobis narrabo potius meos nunc miferias, Graece haec uocatur emporus philemonis Eadem latine mercator martici
Pater ad mercatum hic meus me miÃt rhoduin Biennium iam factum eft:poftq abii domo. Occepi amarc forma eximia mulierem
Sed earnmt fimplicitcr dicam: opera eft auribus.
Atlt;ç ad uortendum ut animum adeft benignitas;
Et hoc parum eftè more maiorum inftici.
Per me percontatus fum:fnmq? iudex lUico.
Z Nam amorem haec cunéfa uitia fedari folcnt.
ACura aegritudo.nimiaqj elegantia,
ÃHoc non modo illum qui amat:fed qucntj attigit Magno atq^ folido multftat infortunio; Nec pol profedoiquifg fine grandi malo Prxterq res patitur ftudct elegantie. Sed amori accedunt etiam haec quae diximusi 1Infomnia.aerumna.error.fii terror , amp;nbsp;fuga Ineptia.ftultitiaque. adeo amp;nbsp;temeritas.
Incogitantia.excors imodeftia.
Petulantia.cupiditas fiC maliuolcntia Inherer etiam auiditas.defidia,iniuria.
Inopia.contumelia.amp; difpendium, Multiloquium.pauciloquium.hoc ideo fît:
Quia quae nihil attingunt ad rem:nec fumptus uidet; Tum amator proferri fæpc aduerfo tempore.
Hoc pauciloquium.rurfum idcirco praedico.
Qyâ^ Utilius unq amator adeo callidus
1Facundufqj in rem infit fuam ut poffit loqui;
Nunc uos mihi irafei ob multiloquium non. decete
-ocr page 301-Modern quo amorem uenus hanc mihi legauit diem« ^Huc reuctci certum;amp; conata eloquar, Principio atque animus ephebis aetate exiit ^rque animus ftudio amotus puerili Aletis eft.amare uaJide caepi hic ^cretriceulico rex cxulatum abibat Leno importunus dominus eius mulieris, fumma quicque poterat rapiebat.domum.
L^biurgare pater,haec noiflcs amp;nbsp;dies Perfidiam,iniudiciam lenonum exprimere. Lacerari ualide fuam re.illius augeriert S^tnmo hoc clamore interdum muffat loqui, ^bnueremegitare.adeo me natum fuum ^Uclamitare tota urbc;^ prædicarc Ptunes tenerent.minitanri
^morem-multos illexit in difpcndium ^âtemperantemtnon modeftum iniurium Lraheretexurire.me quod quirem ad fe domum Ratione pefTimateaqueipfus optuma ^ânnefque mores inuemfle perferis;
^ores uidi funditarnac dedere, Lonuitium tot me annos iam fi pafeeret, ^lam nifi luderct.neluberct uiuere, âde extemplo ex ephebis poHq exceflèric, ^n ut ego amorimeque defidiæ in ocio ^Peram dediiTemeque poceifatem fibi PuifTe adeo arte cohibitum efie a patre, ^ukopere immonde rufticos exercitum: ^rque nifi quinto anno quoque pofie tum uiferc ^rbemiatque extemplo inde,ut fpedauiffct populum: ^âJ^s rurfura confedim exigit folicum a patre, oimulco primum fe familiarium Laborauilfe.cum hxc pater fibi diceret P^bi aras;tibi occaffisttibi feris.tibi eidem metis, fibi deniquetifie pariet lætitiamiobes.
Mqrecèle uira patrio corpore J^grum fe uendidilTe:atque ea pecunia ^5uijn metrecaique trecentas tolleret
â îraflètacque eam femper cis ucéfatam undique, ^deo dum quæftum haberet;peperiffe bona.
idem diceret.fi.ut deceret me;forem
t: 2
-ocr page 302-Ego me ubi inuifum meo patri effeinteUigo Atqj odio effe me »quod placeret «quum fuit pAmens amans quc:ut animum offirmo meum:' Dico effe iturum me mercatum fi uelit.
Amorem miflum facere mcidum illi obfequar.â ^g'^ gratias mihitatque ingenium adlaudat meum« Sed mea promifli non neglexit perfequi
Aedificat nauim gcrariam:amp; merces emir« Parata naui imponit praeterea mihi
Talentum argentiapfe fua adnumerat manu.â Scruum una mittittqui olim a puero paruulo Mihi pedagogus fuerac.quaii uti mihi foret Curtos.hifcc confertim nauim foluimus.
Rhodum uenimus.ubi quas merces uexeram
Omnis:uc uolui:ucndidi ex fententia. Lucrum ingens facfotpraeterg mihi meus pater Dedit ærtimatas merces.ita peculium
Conficio grandc.fed dum in portu ibi ambulo: Hofpcs me quidam agnouit:ad caemam uocat. Venio decumboracceptus hilare atq? ampliter. Difeubitum notrtu ut imus:ccccad me aduenit Mulier:qua mulier alia nulla ert pulchrior.
Ea node mccum illa holpicis uifus fuic Vofmec uidctc:qua mihi ualde placuerit. Portridic hofpitem adeo oro ut uendac mihi* Dico eius pro meritis gratum me amp;nbsp;muniem fore. Quid uerbis opus ert mihitatej aduexi eri. Eam me aduexirte nolo refeifeat pater.
Modo eam reliqui ad portum in naui:amp; feruolumi Sed quid currente feruu a portu conipicor.
Quem naui abire uetui, timeo quid fit.
Acanrhio, Charinus, .e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;X fumis opibus uiribui^ ufq; expire.nitere.herus ut minor
opera tua
Seruet.agedu aedthio abige abrte lartitudinc. caue pigricie puerteri Simul enicat fpiritus.uix fuffero.herde anhelitu fimul autem.
Pleniffime iis qui ad uorfu cut.afpeliro.detrudc.de turba in uiam. Hxc difciplina hic peffima ê curréci properati haud quifq Dignû habet decedcre.ita très fimul res agedæ fût. qn una occeperis Ec curédû;amp; pugnandumiamp;ante iurgandum cil in nia.
Quid illud ert?quod ille tam expedite exquirit curfuram fibi.
-ocr page 303-Ac
Ac Ac
CuM efl negocii gd finaut quid nuntiet.Ac,nugas ago.
Quam refifto ta maxima: res i periculo uortitur, Ch.mali nefdO Quid nunciat, Ac.genua hue curfore deferunt.perii.feditionem Facie lien.occupat præcordia,perii animam nequeo uertere nimis Nihil cibi cenfiem.Cha.at tu ædepol fume tibi laciniam acqj abfterge Sudorem tibi.Ae.nunq a:depot omnes balncæ mihi hanc lathtudine Eximent.domin an foris dicâclTe he^ charinû.Cha.ego aîmi pédeo. Quid illud fit negoeiidubee feire me.ex hoc metu ut fim certus Ac end affiilo.ac etiam ceiTo foribus facere his affutastapirc aliquis. Vbi charinus herus;domi eft an foris1num qfq adiré ad hoftium Dignu arbicratur.Cha.ecce me acanthio que quaeris.Ac.nufq eft. Dilciplina ignauior.Cha.quac te male res agicac, Ac.mulcae here te Atc^ mc.Cha.gd eft negocii? Ac.perimus.Ch.prîcipiû inimicis dato Ac tibi fortico id obcigit.Cha.loquereid negocii quid eft.
çTua caula rupi ramices iâ dudûfputo fanguinem. Cha.reÃnam lt;nbsp;J^ Ex melle acgypci.im uoraco faluu feceris.Ac.ac ædepol tu calida pite IBibito xgritudo abcefTent.Cha.hominc iracôdioré g te noui Neminé.Ac.ac ego maledicencioré g ce noui neminem.
Sim faluci quod cibi elTe ccnfeo:id côfuadeo.Ac.apagc iftiufmodi Salucé. cruciacu quæ aduenic.Cha.dic mihi an boni qd ufg eftf Qua qfg uci poffic fine malo oî;auc ne laboré capias cû illo utuiolcs Ac Nefcio ego iltæc philofophari nung didici.neq; fcio.ego bonû malü Quo accedic.mihi dari haud dcfidero.Cha.cedo tua mihi dextram Agedum acanthio.Ac.cn dabitur tene.Cha.uin tu te mihi obeflè Sequeeetan ne uis. Ac.opera licet expiri:g me rupi cauli curédo tut. Vtquæ feirem:feire adjutum tibi liceret.Ch.libeijicaput tibi faciam paucos menfis.
Ac Palpo pcutis. Ch.egom aulim tibi ufg quicg facimus falfum ^loqui Quin iam priufg fim elocutus feifte mentiri uolo . Ac.ah JalTicudiné Herclc ucrba tua mihi addunt.enicas.ficcine mihi obfequens es.
^ha. Quid ms faciam.Ac.tû id quod uolo.Ch.gd eft igit qd uis.Ac.died* ^ha. Dice, Ac.at enim placide uoIo.Cha.dormiétis fpedlatores metuis
Cha Cha Ac Cha Cha
Ne c fomno excites. Ac.uæ tibi.tibi equidc a portu adporto hoc Quid-fersidic mihi: Ac.ui merû.cruciatû curdjurgiuiarq; inopiam . Pen.ru guide thelaurum hunc apporcauifti mali.nullus fum
Ac immo es.Ch.fcio iam mifcrum dices. Ac.cu dixifti.ego taceo. Quid iftuc eft mali.Acne rogites.maximum infortunium eft Obfecro diflblue iam me.nimis diuanimi pendeo. Ac.placide. Multa exquirere etiam prius uolo quam uapufem. Cha.herde uero Vapulabis nili iam loquere.aut hinc abis.Ac.hoc fis uide.
-ocr page 304-Vt palpator ftullus é: qn occepi blandior. Cha.obfccro bercle croep Vciftuc quid fïr.aclutü indices.quâdo quod mihi fuplicâdû feruulo uideo meo.
Ac» Tâdc îdignus uideor.Ch.imo dignus.Ac.eqdem credidiCh.obfecro Nû nauis perit.âAc.ià lua c nauis:ne time.Ch.qd alio at manier,rai Ac. Salua amp;nbsp;fana fûc.Ch.quin tu expedis quid Ãet.qd 'me p uibé curres
Quærebas modo.Ac.tu quidem ex ore orationemihi eripis .Cii.taccg Ac» Taceo modoTi boni quid ad te nutiemunfles acriter.quin nunc
Cum mahl audiûdunil.flagitas me ut eloquar.Ch.obfecro hercle te;
Ifluc uti tu mihi malum facias pala.Ac.eloquar quando qdé mcoras Tuus pater.Ch.quid meus pater: Ac. tua amicam.Ch, quid eaml Ac» Vidit.Ch.uiditîuæ mifero mihi hoc quod te interrogo refponde. Ac. Quin tu fi quid uis roga.Ch.qui potuit uidereiAc, oculis. Cha; Quo padfo .âAc.hiantibus.Ch.hinc dieredlus.nugare in re.
Capitali mea.Ac.qui malum ego nugor.fi tibi:quid togas relpodeo. Cha. Certen uidir? Ac.tam hercle ccrtc;q ego te ac tu me uides.
Char Vbi cam uidic?Ac.intus intra naui;ut prora;anirit.amp;cum
' Ea confabulatus é.Ch.perdidifti me.parer co tu eo tu.
Quin cauifli ne uc cam uiderct ucrbero.âquin fcelefte abftrudebas-Ne earn confpiceret paterrAc.quia negociofi eramus nos nris negoeiis Armamentis cöplicandis;amp; cóponédis fluduimus.dum hæc Aguntur :lembo aduehitur tuus pater pauxillulo.
Neqj quifq hominem cófpicatuft:doncc in naui fuper Cha. Nequicq mare fubterfugi facuis tempeftatibus.
Equidem iam mc cenfebam effe in terram;arqj in tuto loco;
VeÃimeuideo ad faxa ferii fxuis fludfibus.
Loquere porro quid fît aduturn.Ac.poftq afpexit mulierem» Rogitare occepit cuius effet.Ch.quis refpondit?Ac. illico Occurritatq } interpello matri te ancillam tue emifle idam.
Cha. Vifum tibi credere id âAc. etia rogas.fed freieflus fubagitare occepit. Cha. Illam nc obfecro?Ac.mirum quin me fubagitaret. Ch.edepol cor
Mifept meum quidem gutatim cótabefcit:quafi inaqua indideris falc PcriiîAc.hem idue unu uerbû dixirti ueriffimu ftultitia iflæc eft.
Cha» Quid faciam credo non credet pater fî illam matri meæ æmiffe dica Poft autem mihi feelus uidetur mc paréti^loqui mendatium Neqj illc credet.neq? credibile e forma eximia mulierem.
Earn mc emifle ancillam matri.Ae.non taces ftultiffime, Cirdet hcrcle.nam credebat ia mihi.Cha.metuo mifer Nepatre prendat;ut fit gcfta res fufpicio;hoc quod te rogo Refponde.Ac.quaefo quid rogas âCh.nu efTc amica fufpicariuifus c Ac. âNon fed credebat.Cha.u a: mifero nullus fum.fed quid ego hic
-ocr page 305-In lamentando perco:ad nanim non co:fcqucrc.AGfi illae ibis Cómodum obuiam uenies patri.poftqnam afpiciet te timidum effe Atqj exanimatum:illico rctinebit:rogitabit unde âillam emeris. Quanti emcris:timidum tentabit te.Cha.ac ibo potius lam cenfes patré abiide a portu,Ae.quin ego hac praecucurri gratia» Ne te oprimeret imprudentem atq? eiedarer.Ch.opportun e. Demipho fenex.
Iris modis dii ludos faciut^homibustmirifej excplis fomnia m Infomnis donant uelut ego nodte hac quæ praeterit proxima Infomnis egi fatis.Si fui homo exercitus.mercari mihi uifus fum formofam
i Capram /ei ne noceret quam domi ante habui capram à Neu difeordarene fi ambo in uno effent loco.
VPofterius qua mercatus fueramtuifus fum i cuftodiam fimix } Concredere.ea fimia adeo poft haud multo ad me uenit.
' 'Male mihi prxeatur.Sd facit conuitium.ait fefe illius operatatque Aducntu caprx fiagitium amp;nbsp;damnu feciflchaud mediocriter. Dicit capra qua dederam feruandam fibi: Sux uxoris dotem ambediffe.oppido mihi illud Videri mirummtuna illxc capra uxoris fimix dotem Ambederit, inflare fadum fimia atque hoc denique Refpondet.ni properem illa ab fe abducere ad me domum: Intro ad uxorem dudluru meam.aft non habere cui Cdmendarem capra atqjoppido hercle bene uellc illi uifus fum Quod agis.quid facerem cura cruciabar mifer.interea ad me Ha:dus uifuft aggredirier.infuit mihi praedicare fefe ab fimia Capram abduxilfc.amp; coepit irridere me.ego enim lugere. Atcà illa abducam conqiieri.hoc quam ad rem credam Pertinere fomnium nequeo iuuenircmih capra illam fufpicor ia me Inuenifie qux fittaut qd uoluerit.ad portum hinc abij mane cum lu ce femel.
Poftq hic id quod uolui tranfegi.atqj ego confpicor nauim Ex rhodo qua eft heri aduedus filius cólibicum eft illud mihi Nefeio qui uifere afeendi in lebumtat^ ad nauim adducor. Atque ego iUic hofpicio forma eximia muliere:filius qaduexit meus Matri ancilla fux quam ego poftq afpexi non ira amo.ut fani folent ÃHomines.fed codé pado ut infani folét.amaui hercle cquidé ego olim Æn adolefcentia:uerum ad hoc exemplum nunq ut nunc infanio. LVnum qdem hercle ia fció periiffe me.uofmec uidere cere^ quati fim (Hunc hoc profedo fie cft.hæc illa eft capra:fed fimia illa arque Hædus timeo quid uelint,fed conricefcam uicinu xccu exit foras.
-ocr page 306-Demipho: Lyfimachus . Lorarii', p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Rofc^to ego illune hircum caftrari uolo.ruri qui nobis .cxibct
ncgocium.
De* Nec omen illud mihi nee aufpieiü placet qfthired metuo ne uxor me Caftrec mca.atquc illius hæc nue hniæ pris ferat.Lyii tu hic ad uilla Arque iftos raftros uillico.pifto ipfi facito cora ut eradas in manum.â Vxori facito ut nûtics.ncgociû mihi effe:î urbe ne me expetet nâ mihi Tris hodie lites iudicadas dicito.d amp;nbsp;hoc memento dicere. Lo.nun quid amplius.
Lyi Tatum cft.De.Iyfimache falue.Ly.eugc demipho falue o qd agis: Quid fit?De.quid mileriimus.Ly.dii melius faxint. De.di hoc quidé faciant
^y* QH^*^ eft?De.dicam,fi uidca tibi effe operamsauc ociû.Ly.quanq Negociü eft:fiqd uis demipho nó fum occupatus dg amico opa dare.
De. Benignitatem tua mihi experto prodicas;gd tibi ego ætatis uideor. Lyi Acherunticus fenex:uctus:decrepicus,De. puorfe uides.puer fum Lyfimache feptuénis.Ly.fanum es:qui puepe ce ffte dicis.
De: Vera praedico.Ly.modo herclc i mentem ucnit:quid tu dicere. Senex cd extemplo etiam nec fentit;nec fapit.aidt folcrc eum Rurfd repuerafecre.Deamo biftanto ualeo:g ualui prius,
Ly: Bene hercle falt;ftum:amp; gaudeo.De.imo fcias oculis queqj etiam plus ia VideOig prius.Ly.bene c.De.malam rem dico.Ly.ia iftuc no bondé De. Sed aufim ne ego tibi eloqui gd uelim.Ly.audatfter.De.animum Aduorte, Lytfier fedulo. De.hodie ire in ludum occepi litterarum Lyfimache ternas feio iam.Ly.gd tcrnas.De.amo.Ly, tun capite Cano amas fcncx negffime.De.fi cand feu iftuc rutild fiucatrunft Amo,Ly.Iudificas nunc tu me hic opinor demipho.
De. 'Decide colld:fi falfum ad te loquar.uclut fcias me amare. Cape cultrum:feca digird:uel aurem:ucl tu nafdtuel labrum Si moucro me.feu fccari féfero lyfimache audior fum.utme Amado cniccs.Ly.fi ung uidifti pidld amatorcm.hem illic eft. Nam meo'quidé animo uctulus decrepitus fenex tantidem eft. Quafi fît fîgnd pidlum in pariete;De.nunc tu me credo Caftigarc cogitas,Ly.cgon tc.De.nihil eft iam. quod ru mihi Succenfeas feccrc tale ante alii fpedati uiri. humanum amareft Humand aute ignofccreénefcis nc obiurga hoc non uoluntas Me impulit.Ly.qui non obiurgo.De.at neâdeteriorem tarnen Hoc fadlo ducas,Ly.cgo,ne te.athcna c defciucrint.De. uife fis
, nbsp;nbsp;Modo etiam.Ly.uifdft.De.certe.Ly.perdis me.hic homo ex amore
Infanit,ndquid uis.Dc.uaIe,Ly,ad portd jppero nam ibi mihi Ncgocium eft.Dc bene ambulato:Ly.benc uaIcto;De,benc fictibi.
-ocr page 307-Quin mihi quoqp edam eft ad portum negocium.nûc a deo illubo ie* Sed optime gnatum meum uideo.eccum opperiar hominem.' Hoc nunc mihi uifo e.Q opus.huic pcrfuadere:quomodo potis firn Vt illam uendat:ne ue det matri fuac:nam ei dono aduexe audiui Sed praecauto opus.ne ad illam me animum adieciiTe aliqua fentiat.
Charinus.demipho.
Orno me miferior nullus cft seque opinor;neq; aduerJâ cui h nbsp;nbsp;nbsp;Plura fint fempitema.iatin quicqd eft:qua re agere occepi.
Propriû ne qd mihi euéire cpeupio.ira mihi mala res aliqua Obiieirur bonûquc mcû comprimit efihû.mifer arnica mihi paraui Anirni caufatprecio eripui.ratusdâ patrem meum pofle habere. Is refeiuitîôd uidir;amp;: perdicâme.neq; is cû roget qd loquar cogirarunft Ici animi decern pedore îcerti certant.ncquid corde nunc confilü Capere poiTim fcio.tancus cû cura meus eft error animo.dû mei ferUi Perplacetmihi côfiliû dû rurfum haud placer.nec pater potius uidet Induci ut putet marri ancillam empram ede illam.
Nunc fi dico.ut res e(l;arque illam mihi me emiffe indico: Queadmodum exithmec mc:acqj illam abftrahat.
Trans mare hinc uenû afporcet.feio fæuus q fit homo;^ durus Igitur hoccinc cd amaretarare mauelimjquam fie amares lam hinc olim inuitum domo excrufit abfesmercatuiufTit ire. Ibi hoc malû ego inuentubi uoluptatem ægritudo uîcae.qd ibi Ineft ameni;nequicq abdidi.abfeondùabftrufam habebam. Mufea cd meus pater.nihil poced dam ilium haberi nec facrum Nec ta prophanû qcq cd qn ibi illico adfit.nec qui rebus meis cofida Mihi ulla fpes in corde cd. De.qd illuc qd folus fecum fabulet filius Solicitus mihi nefcio quare uidetur.Ch.aeat meus qdem hic pater ed Quem uideo.ibo alloquar.qd fit pacer?De.undeïcedis.qd fedinas Gnate mi?Ch.rede pater,De.iti uolo.fed idue quid cd tibi;quod Cômutatus color ed.nû quid tihi doIet?Ch.nefcio qd animo mco cd Acgre pater;podca hac node non quicui fatis ex fenrentia.
Per mare ut uedus nunc oculi terra mirantur rui.Ch, magis Opinor.De.id ed jjfedo uerû.adutum abfecderir ergo acdepol. Si fapias:eas ac decumbas domi.Ch.odum nó cd.madatis rebus Præuorti uoIo.De.cras agito perendie agiro.Ch.fæpe ex te audiui Pater, rei mandatae omnis lapientis primû præuorti dccer. =:^;:^ igitur.nolo aduorfari tuam aduorfus fcntcntiam.Cb-.faluus Sum. fi quidé idi dido folida,amp; perpcrua ed fides. De.qd illuccd? Qua ille folus fe in confilium fe uocar.iâ nó ucrcor ne illa me amare Hic potuerit refeifeere.quippe haud etiam
quicquam inepte feci*amantes ut folene
-ocr page 308-Ch. R.es adhuc quidem heide in tutofl nam hunc ne fcire fat fcio De illa amica.quid fi feireuefle alia oratio.De.quin ego hunc Aggredior de illa.Gh.quin ego hie me amolior co ego:uc quaemadat Amicus amicis tradam.De.imo mane paucula etiâ feifeirare prius VoIo.Gh.dic qd uelis.De.uicp ne ualuifti?Gh.ppetuo recÃe.dû qdc Illic fui.uepeinportû hue ut fû ad uedustnefeio qui aîus mihi dolet. Naufea edepol fadum credo ueru adutum abfeeÃeriffed quid
De Ais?ecquam tu adueÃi ruæ matri ancillam.erhodo.Ch.aduexi.
, Quid ea ut uidetur mulier.Ch.non edepol mala.De.ut morata eft De. Nullam uidi melius mea fcntcria.De.mrhi quidem edepol uifaft eu Gk Illam uidi.Ch.eo an uidifti patcr.De.uidi ue^ non ex ulu noftroft Neq^ adeo placet. Ch.qucro.De.quia non noftra forma habet dignâ lt;Domo nihil opus nobis ancilla.nifi quæ texat.quæ molat.Iignû cedat ;Péfum faciat.ædis uertarmapulet.quæ habeat quotridiânû. familiae ; Codum cibû.hope illa nihilû quicq facere potetic admedû.
- Ea cauli equidem illam emi;dono q dare matri meæ, De.ne des
Ch Ne ue te aucxilTe dixeris.Ch.dii me adiuudtDe.labefado Paulatim.uepe quod praeterii dicere.neq; illa matrem fatis honefte uTuam.fequi poterit comes.nequefma.Ch.qui uero.De.quia illa 7Forma matréfamilias flagiriû é;fi fequatur.quando incedit 'Per uiastcotemplent.confpiciant.nutcnt.nitcnt.fibilent
*Vellicét.uocenttmolefti flnt.occétenr.hoftium impleantur meae Fores carbonibus elegio^tatq? ut nue funt maledicentes. Homines uxori meae mihique obiedéc lenocinium facere na quid j'Eft opus.Ch. hcrcle qui tu rede dicis amp;nbsp;tibi aftetior fed quid
Illa nue fiet?De.rede ego emero macri tuae ancilla uiraginem Aliqua non malam:forma mala ut matre addecet familias.
Aut lyra aut a:giptia:ea molet:conficiet péfum penfetur flagro neque Propter ea quicq eueniet noftris foribus flagitiu:Ch.quid fi igitur Reddatur illi unde epta é.Dc.minimegétium.Ch.dixic fe redhibere Si non placeat. De.nihil iftoc opuft litigare nolo ego uos.
Qua tuam duce accufari fidem multo edepol: fiquid faciûdû é facere Damni mauolo q obprobramécû aut flagitium muliebre. Efferri domo me tibi illam pofte opinor luculente uenderc, zDum quide hercle ne minoris uendas:q ego emi pater.*^â¢
Ch/ Tace modo*fcnex é qdam:q illa mddauit mihi:ut emere ad iftde facie At mihi quidam adolefces pater madauit ad illa facie ita ut illa eft:
-Ck Emerem fibi, De.uiginti minis opinor pofte :me illam uenderc.
âAc ego:fi uelim ia dancur fepeeamp;: uiginci minx.De.ac ego
Ch. Quin ego inq.De.ac nefeis quid didurus fum:cace
Ch. Tris minas accudere etiam poflumtut triginta fiét.Ch.quo uortifti
-ocr page 309-De Ad illum qui cmif.Ch.ubi nam cR is homo gétin? DciecdHü uideo hiber quinqjme adere eria nunc minas. Ch.hercIc illune Dii infoclicirent.quifqs eft.De.ibidc mihi etiam nunc adnurac» Addam fex minas.Ch.fepre mihi nung aedepol me uincec Hodie inuenienhodie comedis pofeit pater. De.nequicg Pofcic:cgo habeo,Gh.at illic pollicituft prior.De.nihil facios
Ch Quinquaginta pofcit.De.non centum dantur:potine Vrne letigere aduerfum animi fenrenna.maxima hercle Habebis prodam,ita ille cR cui emitur fenextfanus non eR Ex amore illius quod pofees feres.Ch.certo ædepol adolefcens ille: Cui ego emo.effltdim perit cius amore.De.mulro hercle ille magis Senex fi tu feias.Ch.nunq xdepol fuit:neq? fiet ille fenex inanior Ex amoretq ille adolefcens:cui ego do hanc operam pater
De Quiefee inq iRanc rem ego rede uidcro;Ch.quid agis?
De Quid eR;Ch.non egoilki mancupio 3ccepi;fed ille illamâaccepic
De Sinc.Ch.non pores tu lege uendete illam,Dc.ego aliqd uidero
Ch. PoRauté comunis eR illa mihi cd alio:qd feio.quid fit ei Animi.uenire ne ea uelit:an non uelit.De.ego feio uelle
Ch. Ac pol ego cRe credo aliquéjqui non uelic. De.quid id mca refert? Ch. Quia illi fuam re cRe aequum cR in manusDe.quid ais?
Ch. Comunis mihi ilia cR cd illo.is nunc hit non adeR.De.prius Refpondes quam rogo.Ch.prius tu emis g nendo pater. Nefeio inq uelit ille illa nec ne abalicnarier.Dc.quid illic quidam' Qui mandaui:cum ille noler.mhi! agismung aedepol prius nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; *
C^ifquam illa habebic:porius quam ille quem ego uolo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ,
Certu eR.Ch.cenfes certum eRc.De.quin ad nanim iam hinc eo. Ibi uenibic.Ch.uin me tecum illo ire?De.nolo.Ch,non places.
De. MeliuR te quxfunt mandata: res tibi praeuortier.Ch.tu prohibes?
De At tu excufato te feciRe fcdulo ad portu ne bites dico iam tibi Ch. Aufcultabirur.Dc.ibo ad portu,amp; ne hic refifeat cautoopuR.
Non ipfe emam.fed lyfimacho amico mandabo.is fcad portum Dixerat ire dudd.me moror.cum hic adRo. Ch.nullus fum occidi.
Charinus. Eutycus.
Entheu diripuifTe aidt bacchas.nugas maximas fuifTe credo Prscut quo pado ego diuorfus diRrahor.cur ego uiuo cur Non morior.quid mihiR î uita boni.ccrtuR:ibo ad medied Atqj ibi me toxico morti dabotquado id mihi adimitur qua caufa Vita cupio uiucre.Eu.mane mane obiecro charine.
Cha:Qui me rcuocat? Eu:cucychus tuus amicus amp;nbsp;fodalis fimul Vicinus proximus.Ch.nô tu fcis:quâtû malarû rerû fuRincam,
Eu, Scio omnia ego ïRæc. aufeuleaui ab hoRio.omné rem feio.
-ocr page 310-Ch: Quid id ê quod fcis.âEu.tuus pater uult uendere.Ch. omne re tenes Eu» Tuam amicâ.Ch.nimiû multum fcis.Eu.ru is î grains.Ch. plurimû Tlifeis.fed qui feis effe amicam illamea.Eu. tu te heri ipfus mihi» Ch, Scarim ut oblitus fui tibi me narauiHe.Eu.haud nu^ó factum eft. Ch. Te nûc confulo:refponde quo Iccio céfes me ut peream potiffimü. Eu. Non taces.caue illuc difïeristCh.qd uis me igitur dicercîEu.uî patri Sublinire pulchre os tuo?Ch.lane uoIo;Eu,uis nc eam ad portum.
Ch. Quid potius q uoIes.Eu.arq; eximia muliere præcio.Ch.g potius Qua auro expedas.Eu.unde atterins.Ch.achille orabo aurum Mihi ut denhedor g cxpenfus fuic.Eu.fanun es.Ch.pol (anus fi firn Non te medicû mihi expeta.Eu.tâci quâti pofcit:uin tanti illam emir
Ch, Audarium adiiciro uel mille numum plufg pofcet, Eu. lam taceifed quid ais unde eric argentum.q? des cum pofcet pater. Ch: Inuenietur.exquiretur.aligd fiet.Eu.enicas.ia iftuc aliquid fiet Mecuo.Ch.qui taces ? Eu.muro îperas.Ch.fatin iftuc mandatuft Eu» Potin ut aliquid cures iCh.no poceft.Eu.bene uale.Ch. non edcpol Poftu:prius g tu ad me redierisiEu.mclius fanus iis. Ch* Vale.uincc amp;nbsp;me ferua.Eu.ego fecero.domi maneto
Me ergo.Ch.adutû face cum praedam recipias. Lyfimachus. Paficompfa.
Mice amico opa dedi uiejnus g srogauit hoc emimercimoniû Mea es tu.fequere fane neâplora nimis ftultc facis.oculos Cortipis talistqui tibi gdem gd rideas magis é g ut lametere. Pa. Amabo ecaftor mi fencx eloquere;Ly.exquire quid uis;
Pa. Cur emeris mc.Ly.ee ne ego! ut quod imparetur facias item. Quid tu mihi fi imperes ego faciam.PaTacere cercii pro copia Et lapientia.quæ ce uelle arbicrabor.Ly.laboricfe nihil cibi Quieg operis impcrabo.Pa.non edepol equidem mi fenex.non Didici baiulare.nec pecua ruri palcerc;nec pueros nucricare.
Ey. Bona fi efle uis.bene erit tibi.Pa.tum pol ego perii mifera.Ly. quiî Pa. Quia illuc ude huc adueda fum;malis bene folituft.nec mos Mcuft:ut praedicem quod ego omnis fcire creda.Ly.oratio edepol Pluris e huiustg quacihæc épta eft quafi dicas nula muliere bond ede pa., Haud equidé dico,Ly.rogare hoc und uolo. Pa.rogdei refpondebo. Ly» Quid ais tu.quod nomen tibi dicam effet Pa.paficôpfæiLy.ex forma Nomen inditu eft.fed gd ais paficompfatpodin tu ft ufus ueneric Subtegmen tenue neretPa.poftum.Lyâfi tenue feis:fcio te yberius pofte nere.Pa. de lanificio neminem metuo:una aetate Quæ fit.Ly.bonâ hcrcle te amp;nbsp;frugi arbitrer.natnra iam inde Aecate;cû fis facere officium tuum.Pa.mulier pol dcda didicii Pperam accufari non finam meam.Ly.hem iftcc herclc res cft
-ocr page 311-Qui cibi ecce illam dabo nata annos fcxaginta peculiare. Pa.mf fcnex Tam uetuIam,Ly.gencri gratiaft.eâ fi curabis pbona dl tondetur, Nimiû feite.Pa,honoris eaufa gegd eil.quod dabit gratum habebo Nunc mulier ne tu fruilralTis.mea no es ne arbicrerc.Pa.dic igitur Qutefo cuia fum.Ly.tuo hero redépta es rurfum.ego re redemi.
IIlc me orauir.Pa.animus rediit.fi mecum feruatur fides,
Bono animo es.liberabat ille te homo cdepol deperit, Atqj hodie primum uidir.Pasecailor iam biennium efl Cum mecum ré coeperit;nunc quando amicu te fcio efle Illius indicabo,Ly.gd ais tu iam bienniu efl cum tecum Rem habet. Pa.certe ddinter nos coniurauimus ego
Cum ino:0d ille mecum ego cum uirozôi ille cum muliere Nifi cum illo;aurille mecum.neuter flupri caufa caput liniaret. Diimmortales etiam cum uxore non cubec.Pa.amabo
An maritus dHncip ed neq j eric.Ly.nohm quidem Homo hcrclc periurauic:Pa,nulIu adulefccnteplus amo. Puer efl ille quidem fluita.nam illi quidem haud fine diufl. Cum dentes exciderint.Pa.quid dentes ILy. nihil efl. Sequere fis hue m e.diem unum orauit;ut apud me Perhiberem locum.ideo quia uxor ruri dl.
Demipho.
Andern impcrraui ut egometme corrumperem
t Empta efl arnica clam uxore amp;nbsp;filio.certunfl antiqua Recolam:ut feruibo mihi decurfo in fpacio:breue quod Vira : reliquunfl uoluprate ump amp;nbsp;amore delcélauero. Nam hanc fe bene habere atratem nimio efl equius. Adulefcens cum fis:tum cum cfl fanguis integer Ref tux quxrendx.conuenit operam dare.
Demum igitur cum fis fenex tunc in ocium Tccolloces:dum poccs.fi ualcs id iam lucrofl: Quo minus hoc ut dico fadis pcrfequar. Interea tarnen hue intro ad me inuifam dcmum.
Vxor me expecîat iam dudum exuriens domi. lam iurgio enicabit fi intro rediero.
V erum hercle poftremo ut ut efl:non ibo tarnen.
Sed hunc uicinum prius cenueniamiquam domum redeam Vtmihi xdis aliquas conducar uolo. ybi habitet illate mulienatque eccum it foras.
Lyfimachus. Demipho.
Dducam ego illam ia ad te ficut uencro.De.me.dicir
Quid ais demiphofDe.cfl mulier domi.Ly.quid cenfes?
-ocr page 312-De. Q^H fi uifa!n ? Ly.quid properas ? Dc.quid faciam?Ly:quod Opas ed fà cico:ut cogites.De.quid cogitem equidem. H^rcle Opus hoc ùSto cxiilimo.ut illuc introeam, Ly. Ita nte nero ueruex introeas.De.quid aliud faciamà Ly, Prius hoc aufculca;atque hic ades.prius etiam é quod te facere Ego aequu céfeo.namnûc fi illo introires amplecti uoles, Comfabulari atque ofculari. De,tu quidé meum animum Geftas.fcis quod adurus fim.Ly.peruorfe facies.
De. Qua ne ames.Ly.tanco minus iam aetatis plenus^anima [Ai^Foecida fencx(hircofus,tu ofculere mulicrem;uti ne Adueniens uomicum excutias mulieri. De.feio pol te amare« Quom irtx præmôilras mi.quod fi igitur und fadfam Hoc fi cenfes coquû aliquem arripiamus;prandium qui percoquat Apud te hic ufque ad uefperum.Ly.hem iffuc cefeo.nunc tu Sapienter loquercatqueamatorie.De.quid flamus? Quin ergo imus:atque obfonium curemus pulchre ut fimus, Ly. Equidem te fequor:atqj hercle fucnies tu locum illi fi fapis.
Nullum hercle praeter hunc diemnlla apud me erit Metuo ego uxorem.cras fi rure redierit.
Ne illa hic offendat.De.res parataff.fequere me. Charinus. Eutichus,
s Vm ne ego rnifer,quinufq bene queo quieffere;
Si domi fu.foris é animus.fin foris fu:animus domi eff. Ita mihi impedtore atqj in corde facit amor incendium» Ni ex oculis lachrymæ defeedantuam ardeat credo caput. Spem teneo falutem amifi.redeat an non nefeio. Si opprimit patet:quod dixit;exulcatum abiit falus: Sin fodalis quod promifit fecit non abiit falus-Sed tandem fi podagrofis pedibus effet eutychus lam a portu rediiflc potuic.id illi uicium maximuff. Qua nimis tardus eff ad uorfum mei animi fentetiam Sedâis ne eff; que currente uideo ipfus é ibo obuiarn, Diuom atqi hominû;quæ fpedfarrix atqj hera eadé es hominibus Spem fpcratam cû obtuliffi hunc mihi.tibi graces ago, Nûquid reffattSd ci difpenï uoltus neutiq huius placet. Trillis incedit,pedtus ardet heret.quaffat caput. Eutychc.Eu.heu charinc.Ch.prius g recipias Anhelitu uno uerbo eloquere;ubi ego fum: hiccine an Apud mortuos.Eu.necà apud mortuos neque hic es.
Cha. Saluus fu.immortalitas mihi data eff.hic emit illam.
Pulchre os fubleuic pater.impetrabilior qui uiuac
-ocr page 313-^(/ywr^M^vi ''VX
Nullus eft,dico.obfecro fineque hic neque acherunti (um: Vbi fuin?Eu.nufq gentium.Ch.difperii .iHæc
Interemit me modo oratio.odiofa ne oratio eft cum rem
Bll
Cha
Agas longinquum longinqui.equidem ad capita rerum puent Primum perimus.Ch.quin tu illud potius nuntias Quod nefeio.Eu.muher alienata eft abfte. Ch.eutyche Capital facis.Eu.quiiCh.quia aequalem amp;nbsp;fodalem ciucm Liberum cnicas.Eu.ne dixcris.Ch.demififli gladium In gulamuam cadam.Eu,quæfo hcrcle animum ne defpende. Nullus cft quem defpondeam.loquerc porro aliam rem» IVIala cui cft empta.Eu.nefeio iam addida atque
Bu; Chi
Bha
Bha Ch.
Abducta erat, cum ad portum uenio.Ch.uæ mihi Mentis tu quidem mali me ardentis iam dudum iacis* Perge.excrucia carnifex.quando quidem ocepifti femel Nec cibi iftuc magis diuidix cft.q mihi hodie fuic Dic mihi quis emit.Eu.nefeio herde.Ch.hem iftuc ineft Operam dare bonum fodalem,Eu,quid me facere uisf Idem quod me uis:Ut pereas.quin percontatus hominis Quae facies foret qui illam emiffenco fi pado poftet Indagarier mulier.heu me miferum.Eu.fiere Omitte iftuc quod nunc agis.Eu.quid ego feci?
Perdidiftimc:amp; fidem mecum tuam.Eu.di fciunt culpam
Ch:
Meam iftanc non efte ullam.Ch.eutyche deos abfentes Teftis memoras.qui ego iftuc credam tibi.Eu.quia Tibi in manu eft:quod credas.ego quod dicam,id mihi Mei in manu eft.Ch.de iftac re argutus es:ut par pari Refpondcas ad mandata.claudus.caucus.mutus.mancus» Debilis promittebas te os foblinier meo patri.egomet credidi Homini dodo rem mandaris lapidi maximo.Eu.qd ego facerem? Quid faceres ?men rogas,requireresirogitares qs elfet aut unde Effer.qua prolapia.cuius ne tfiet au peregnuus.Eu.cuc efte Aiebant atticu.Ch.ubi habitaret inucnires faltc.fi nomen
Bii.
Ch;
Ch.
Nequires.Eu. nemo aiebat feire.Ch.at falcem hominis Faciem exquireres.Eu.feci.Ch.qua forma efte aiebant? Ego dicam tibi.canu;uarum;uentriofum: bucculentum Breuiculuu fub nigris oculis oblongis malis panfum aliquaculum. Non hominem mihi;fed chefaurum nefeio que memoras mali» Numqd elbquod dicas aliud de iIIo?Eu.caucum quod feiam Edepcl neille oblongis malis mihi dedic magnum malum Non poffum durare,cercunft exulacum hinc ire mc.
Sed quam capiam ciuicatem recogito potilTimum
-ocr page 314-Megari erecnam chorynthum chalcidem cretam cyprum Sicyone gnidum iacynrhumdefbiam.boetiam.
Eu. Cur iftuc cepeas confisum .âCh.quia enim me afflidrar amor: Eu, Quid tu ais.qui cû illuc, quo nunc ire paritas; Generis?
Si ibi amare forte occipiasiatc^ item eius fît inopia;
lam inde porro aufugies.deinde item illinc.fi item euenerit* Quis modus tibi exilio tandem euenict?qui,finis fugæ?
Quas patria aut domus tibi flabilis effe poterit?dic mihi. Cedo fi hac urbe abis amorem te hic relidiurum puras?
Si id force ira fat animo acceptum efl.certum id ^certo fi habes Quanto te latius efl rus aliquo abirc.ibi effe.ibi umere Adeo dum illius te cupiditas:arq? amor miffum facit;
Ch. lam dixifli?Eu.dixi.Ch.fruflra dixti.hoc mihi certiffimum efl.
Eo domum patrem atq; matrem ut mtos filutcm.poflea da patrem Patria hac effugiam;auc aliquid capiam confiÃiâEu.uc corripuit Se repente atqj abiit.heu mifero mihi;fi ille abierit .mea Omnes dicet effe ignauia.certunfl præconiû iubere ia quantu efl Conducier,qui illam inucfligcnt:q inueniant.poll ad protore Illico orabo.ut côquifitores det mihi in uicis omnibus. Nam mihi nihil relidi quidqaliud iam efle inrelligo.
Dorippa mulier. Syra anus.
Vomam a uiro ad me rus aduenit nürius;rus nó iturum. Feci ego ingeniti meû.reueni ut illum pfcquar;q me fugit. Sed anu nue uideo cofequi noflra fyraiatq? incedit, ecca rade Quin is ocius.Sy.nequeo me caflor;cantum hoc oneris c;cp fero.
Do* Quid oneris ? Si.annos odoginra amp;nbsp;quatucr,amp; cedtm Accedit feruitus.fudor,fitis.fimul hæc quas porro deprimunt Aliquid cedo.qui hanc uicini noflri aram augeam.Sa.da line Hanc uirgam lami.Do.ahi tu intro.Sy,co,Do.apollo quæfohe Vt des pacem Apicius falutem amp;nbsp;fanirarem noflra: familiaâ. Mcoqj ut pc as gnato pce ppitius.Sy.difpii.pii mifcra.ua: mifere nubi Do. Satin lana es obfecro qd eiulas.Sy.dorippa'mea dorippa.Do.qd
Clamas oblecto ISy.nefcio mulier quae c Irus i acdibus?Do.qd mulier Sy. Mulier meretrixiDo ueron ferie.âSy. nimium feis fapere;
Ruri quae no manferis.q infipies poterat perfenrifeeret Illa effe amicam tui uiri bellifTimi.Do.credo me cador.
Sy. 1 hac mecum.ut uideas fimul tuam alcmenam pelliceiuno mea. Do; Ecaflor ucro iftuc eo quantum poteft.
Lylimacus, Arum ne cft male rei quod amat demipho ni fumptuofus Infuper etiam fiec*decem fi ad cocnam uocaffet fumos uires
-ocr page 315-Nimium obfônauit.fed coquos quafi in mari feiet Hortator remigies hotcaricr ita hortabatur, egomet. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r
Conduxit coquum.fed cccum demiror nô uenire ut iulTeram Sed quid nam hic a nobis exit, aperitur foris.
Dorippa muher.Lyûmachus uit, 1 ferior mulier me nec fiecmec fuit;tali uiro quaenufperim.⢠m nbsp;nbsp;Heu mifera emihi.hc cui te amp;nbsp;tu quae habeas comedes uiro.
00.
Hem qui dece talenta dotis detuli.hxc ut uidere:ut ferrem Has contumelias.Ly.perii hercle.rurc iam rediit mea uxor, Vidiffe credo muliere in ædibus.fed quae loquatur exaudire Hinc nequeo .accedam ^pius.Do.ux miferae mihiXy imo mihi Difpcrii:Ly.equidem herclc oppido perii miferi.uc di te omnes Demipho perdiunt.Do.poI hoc eil ire quod rus meus uir noluit Quid nunc ego faciam ntfi utadeamutqj eloquar.iubec faluere Suus uir uxorem fuam.urbani fiunt rumici. Do.pudicicius Faciunt g illi qui non fiunt ruftici.Ly.nungd delingunt rufticii Ecaifor minus q UTb.ini:amp; multo minus malum quaerunt fibi ^ Quid auté urbani delmquerut dic mihi?Do.quia illa mulier itus eft Viddli ne eam? Do.uidi. Ly.cuia ea fit rogitas.
'ââKeSfeam tamen.cupio hercle fcire.fcd tu me tentas feiens*
^0.
^0.
Via died cuia elf illaixdepol uæ mi nefeio quid dicam. Hærcs.Ly.haud uidi magis.Do.quin dicis. Ly.qum fi Licear.Do.diifîum oportuit.Ly.non poffum ica inflas Vrgcs quafi pronoxio.Do.feio inoxius. Ly.audacter
Quid uù dicicoâDo.dic igitur.Ly.dicam.Do.atqui Dicundum efl tarnen.Ly.illa fein ut etiam uis.nomen dicam
Nihil magis manufeflo cenco.in noxia es, Ly.qua noxia
Ifla quidem illa eft.Do.quac illa eft.Ly.illa:Do.io illa lam à nihil ufus effet,iam non dicerem,Do,non tu feis quae j .Sit illa ?Ly.imo etiam fcio.de iftac fum iudex captus. ,0* ludex.iam fcio nunc tu in cenfilium iflam aduocafli tibi.
V Immo fie fequeftro mihi datafl.Do. intellego nihil hercle iftius quicq
Numero purgas,Ly.nimiû negocii teperi enim hero Coquus.Lyfimachus,Dorippa,Syra, Gite.ite adutum.nam mihi amatori feni coquendafl
a Coena;atquc eu cogito nobis coquendafl.non dudi Sumus,nam qui amatiquod amat fi haberud habet
Pro cibo uiderc.ample(fli:ofculari;alloqui.
Sed nos confido onuflos redituros domum.
Ite hac,fed eccum.qui nos conduxit fencx,
Ecce autem Vperii coquus adefl.Co.aduenimus, 'U
-ocr page 316-Ly« Abe Co.quo abeam ? Ly.abi. Co; abeam»
Ly» Abi Co.non eftis cÅnacurùLy.iam faturi fumus.fed intern.
Do. Quid ais tu etiâ ne hxc illi tibi iufïcrunt ferri.ques îter.iudex datusî Co. Hæccinc tua é amica.g dudum mihi te amare dixidùcû obfonabas^ Ly, Non races.Co.fins fitum fibû mulieris.ucpô hcrclc auet, Ly. Abin diercófusiCo.haud mala é.Ly.at tu malus.Co.fdtam Herde opinor fatis cócubinam.Ly.non abis.ne ego fum. Quid te dudum conduxi,Co.puid é immo herde tu iftuc ipfus:
Ly. Vxmifero mihi.Co.ncmpe uxor rurift rua:quâ dudû dixeras Te odiffe aeque:atc^ anguis,Ly.ego ne illuc dixi cibi.Co. mihi quidé Herdc,Ly;ita me amabit iuppitcr uxor;ut ego illud nûquam dixi.
Co. Etiam negas.Ly.nô te odiffe aiebat uxorem uerû fuam,Do.palam Iftæc fiunt te me odiflc.Ly.quin ncgo.Co,amp; uxorc fuam Ruri effe aiebat.Ly,hxc ca c.quid mihi molcflus es fCo.quia Mc non nouiffe aismi metuis tu iftâc.Ly, fapio nâ mihi unica cd. Go. Vin me cxpcriri.Ly.uoIo.Go.mcrccdé dato. Ly. eras petito.
Dabitur nunc abi.Do.heu miferx mihi nue ego ucrc Illud uerbu effe experior ueeus aliquid mali effe,ppter uicinum
^ Malu Co.cur hic artamus.'quin abimus'incomodi liquid Tibi cucnitiid no lt;rt culpa mca,Ly:quin me radicas miferum
Co. Scio iam quid uelis.ncpe me hinc abire uis.Ly,uoIo ing. Co. Abibicur.dragma dato.Ly,dabitur.Co.dari ergo fis iube Dari poccrt iterea.dû illi ponunc.Ly.quin abis.potine ut molertus Ne fiiCo.agite apponite obfonium irtuc ante pedes illi feni. Hxc uala aut mox aut cras iubebo abfte peti.fequimini
Ly. 'Fortarte te iHu mirari coquu quod uenit.atquc hxc adtulic: Dica quid cft.Do.nô miror.fi quid damni facis aut flagini Nec pol ego patiar fie menuptam ta male: meafquc in ardis sic fcorta obdudarier.fyra rogato meu patrem meis uerbis: Vc uenlat ad me ian fimul tccum.Sy.eo. Ly.nefeis negotii Quid fit uxor obfccro.côccptis uerbis iam iufiurandum dabo. Me nuq quieg cum illa.iam ne abiit fyra perii hercle.ecce autem Hxc abit.ux mifeio mihi at te uicine di dexque pdiuc cu tua amica. Cûque amationibus,fufpicioneiplcuit me idignirtime ; cóciuic Hortis domi.uxor acceruma é ibo ad fo^;arque hxc demiphoni eloqc Me irtac capillo ptradu^ clTc in uiam:nifi hinc abducit quo uult ex hifee xdibus.
Vxor heus uxor quaq tu irata es mihi;iubeas fi fapiasthxe intro Aufcricr.eadc licebit mox coenare redius.
Syra fcrua. Eutychus adulefcens.
VEra qux me mifit ad parrémô eft dominus abiiffe aiebant.
-ocr page 317-Nunc dotnum renunciat.Eu.defefTus fum urbem coram
Peruenarier cocarier;nihil inueftigo quicg de illa muliere.fed macer
âRure redüc.nam uidco fyram artare ance aedis fyra
v Quis ert qui me nominac?Eu.hcrus acq? alumnus cuus fum;Sy.faIuc Alumne.Ãu.iam macer rure rediic.rcfponde mihi.Sy. cu quidem Salure a familia maxima.Eu.quid irtuc negotii eft?Sy.tuus parer BcHifTimus amica adduxit intro in ædis.Eu, quomodo? Sy.adueniés Mater rure earn offendit domi.Eu.pol.haud céfebam irtarum effc Pperape patrem etiamqj nue mulier intus ert.Sy.etia.Eu.fcquere me Syra;
Cartor lege dura uiuûc mulieres mulroq; iniquiores miferat
c Qua uiri.nâ fi uir fcortû duxit da uxore fuâ;id fi refriui uxor Impuncert uiro.uxor uiro fi da domo egrerte ê foras.ufro fitgt; Caufa.exigitur matrimonio.utinam lex effet cade quæ uxori ê uiroâ.
Nam uxor côtéta eft:quæ bona ert:uno uiro.gminus uir una uxore. Contentus Ãer?ecaf!or faximrà itidem plet^antur uiri.
Si quis da uxorem duxerit fcortû fuam.ut illae exiguntur;quæ I feâgt; Culpam cômerér.plures fin uiri uidui quam nûc muliere.
.Charinus.
Imé fupû inferûqj falue Ãmul autc ualc..hûc hode iportremum Excolâo me a domo patria pedé ufus.frudus.uidus.cultus ia mihi Ha^ ædiûinterépturt.îterferturt.alienaturt. occidi.d iipenates
Meum parenrû.familiæ lar pater,uobis mando meu parenrû rem Bene ut tutemini ego mihi alios deos pentcis perfequar.aliû larem. Aid urbé;aliâ ciuiratem:ab atticis abhorreo.nd ubi nrores deteriores Increbrefcunt in diesmbiq; amici qinfideles fienttnequeas pnofeere Ibi quidem fi regnum detur;non eft cupita ciuitas
Eutycus.Charinus
gt;. luum acq; hoînû quae fpedatrix atqj hcra fade es hominibus Spé fperaeâ qua obtu lirti hac mihi grates ago.ccgs nâ deus ert â Qui mea nûc laetus lacticia fiat?domi erat q, qritabâ fex fodales . Rcpperi,u ira amiciciam;ciuitatem:Iæcitiam;ludum:iocum. FoÃi inuenturus firn.ita peffimas pertundedi,iram inimiciciam Moerorem lachrymas.exihû inopiam.folitudmem. rtultitiam: Exitium.pcrtinatla.date di quæfo conuenicdi mihi eius celere opia. Apparatus fum.ut uidetis.abiieio fuperbiam:egomct mihi comes Calator equus agartb.armiger.egomet fum mihi imperator.
Ide egomet mihi obedio.egomer fero quod ufurt.
Cupidos quantus es.na tu queuis cofidenrem facile tuis fartis 1 acis.
Eundem ex cofidente artutum diffidentem denuo
Cogito quo nam illum curram quæritatum.Ch.certa res ert.
-ocr page 318-4
Mcnl(^ quaerere illam quoquo hinc abduCH é gentium: Neqj mihi ulla obfiflat amnismecp mós neque adeo marc. Nec calorenunec frigus metuo.neqne uentum:neque grandinem: Imbrem perpetiar.laborem fufferamtiblem fitim Nno'conccdam;neq? conquiefeam ufq noebutneque dius Prius pfeóèo q aut amicam:aut mortem inueftigaucro
Eu. Nefeio cuii uox ad aurem mihi ad uolauit.Ch.inuoco
Vos diales ut me bene tutetis lares*Eu.iuppiter
Efl ne iHe chirinusîGh.ciues bcne ualete.Eu.ilico
Sta charine.Ch.qui me reuocat.Eu.fpes.amp;Ius. ufdoria*
Ch. Quid me uoItisiEu.ire tecû.Ch.alium comitem quaerite.
Non admittunt hi me comites:q tenent .Eu.qui fût ei
Ch. Cura miferia.aegritudo.lachrymae. lamétatio.
Eu: Répudia illos comités: atque hoc refpice.amp; reuorterc.
Gh. Siquidem mccum fabulari uis fubfequere.Eu. fta illico:
Ch. Malefacis properante q me cômorarc. foi abit.
Eu, Si hue item propcresiiftuc ^peras:facias redius.
Nunc fecundus ucntus.nunc eft.cape modo uorforiam Hic ferenus fauonius é.hic aufter imbricus.
Hieftacit tranquillitatem.ifle omnis fludus conciet:
Rcfpice ad dexnam charine hue non nc ex aduorfo uides: Nubis atra imberqj inftar.afpicc nuc ad fmiftra,atque Hides Cælum ut fplendore é plcnû.ex aduorfo uides.
Relligionem illi obicir.recipiam me illuc fapis Ocharine contra pariter fer gradum.amp; confer pedem: Porrige brachium.prend e.iam.tenes.Ch.teneo,Eu.rene Quo nûc ibas ?Ch.exulatum*Eu.quid tibi facere uis iCh.qd mifer eft Eu. Ne paue.reftituam ia ego te i gaudiü utique ut fis maxime, Ch. 'Quid uis audire;id audis.quod gxudcas.Eu.fta illico amicus
Aduenio, multum beneuolés tuâ amicam,Ch,quid earn
Eu. Vbi fit ego fcio,Ch.tun.earn tune obfccro.Eu.fana amp;nbsp;faluam
Ch. Vbi earn fâluâ.Eu.ego feio.Ch, ego me mauelim.
Eu. Potin ut animo Ãs tranquillo.Gh.q ifi animus fiuduat:
Eu, Ego iftum in trâfquieto tuto fidam,ne time, Ch. Obfecro re loquere ubi fit.ubi cam uideris.quid taces?
Die enicas me mifepe tua recicentia.Eu.non longe
Hinc abeft a nobis,Ch.quin ergo cómonftras.fi tu uides:
Eu. Non uideo herclc nunc.fed uidi modo.Ch.qué ego uidea:facis
Eu: Faciam.Ch.Iongîquû idue amantid.Eu.etiam.emutit omnia Cômodrabo amicier ritihi nullus uiuit. atque is cd
Qui illam habet neque é qui magis me uelle melius æquûfîet. Ch. Non curam de idue ullam quæro.Eu.de illa ergo ego dico tibi:
-ocr page 319-^ha.
Eu. Cha
Eu Eu
Cha.
Eu
Sane hoc non in mentem ucnit dudum nt ob
Die igitur ubi illa efl?Eu.in noftri ædibus.Ch. ædis probas* Si eu ucra dfcis;pulchrc ædificatas arbitrer
Sed gd ego ifluc credam uidiilin?an tu audita nunciasî Egomct uidi. Ch.quis cam aduxft uos.Eu,inique rogas?
Vera dicis.Eu.nihil charine te quicg pudet.
Quid tua refertîqui cum iilac ucneric:dum ifluc fie Eli profedlo.Cha.opta ergo ob illune nuncium:qd uis tibi.
Quid à optabo?Ch.deo5 orato ut cius faciant copiam Derides.Ch.fcruara res eft dcmum:fi illam uidero:fcd gn ornatum Hunc reiicioiheus aliquis eft adlutum huc foras Exite.illinc pallium mihi huc fertc.Eu,hem nunc tu mihi ut places Optimeadueniens puer cape clamydcm.atq? hacc illinc fine illico Vcfi hxc non fine uera inceptum hoc itiner perficere exequar» Non mihi credis.Ch.omnia equidem credo; qua: dicis mihi.
Chi' Eu
Sed quin introducis me ad cam;ur uidcâ.Eu;paulifper mane Quid manebo?Eu.tempus non eft îtrocundi.Ch.enicas,
Mon opus eft mg nunc intro te ire.Ch.refponde mihi
Qua caufa,Eu.opere non eft.Ch.cur.Eu.quia no eft illi comodum*
Eu; Eu. Eu.
Eu.
Cha; ku nc cômodû illi non eft quae me amac.quam ego cotra arno. Omnibus hic ludificatur me dolis.ego ftulrior;quid ifti credam. Cômoracur damyde fummam denuo. Eu.manc parumper atque
Hoc audi.Ch.cape fis puer hoc pallium.Eu;matcr irata eft Patri uehemcncer.quia feormm fibi ob oculos aduexeric.
In aedis dû ruriipfa abell.fufpicatur illam amicam effe illi Sonam fuftuli.eam rem nunc exquirit intus.Ch..iam machaeraft In manu.Eu.na fi eo te introducam.Cb.tollo ampuIdatcç hinc co* Mane mane charine.Ch.erras.mc decipere haud potes. Neq? uolo ædepoI.Ch.quin tu ergo itiner exequi meum me finis Non fino.Ch.cgo me moror.cu puer abi hinc intro ocius, lam in currum eöfeendniam lora in manus caepi meas Sanus non cs.Ch.qum pedes uos in curriculu coniicitis
In cyprum reda . quado quidem pater mihi exilium parat Stultus es . noli illuc quxlo dicere.Ch.ccrtû exequift. Operam ut fummam ad perueftigandû ubi fit iIlxc;Eu . gn domift«
Nam id quod dixit.id mentituft.Eu:uera dico equidem tibi.
Eha lam cyprum ueni.Eu.quin fequere;uc illa uideas:qua expetis*
Cha Percondatus non inueni.Eu.matris ia iram neglego, Cha Porro proficifeor quaefitû nunc perucni chalcidem Video hofpiccm.zacyntho dico quid eoaducncrim. Cogito quis earn uexent.quis habeat:fi ibi inde audiucrit.',
Eu: Quin tu iftas omittis nugas:ac mecum huc intro ambulas, u
-ocr page 320-Cha» Hofpes refpondit Zacyntho ficos fieri non malas
Eu, Nihil mentitus é.Ch.fed de arnica fe in audiffc autumat:
Hic athenis cflc.Eu.chalcas ifte quidem zacynthuil
Ch. Nauem confcendo ^ficifeor illico iam fum domi.iam redi Exiho.faluc mihi füdalis eutyche ut ualuifh. qd parentes Metuat mater dati bene uocas:bcnigne dicis:cras apud te Non domi fi decetilic fieri oportet.Eu. io.quæ infomnia, Hic homo non fanus.Ch.mcdicari amicus quin\p peras.
Euï sequere fcis.Ch.fequor.Eu.cIcncnccr quæfo calces deceris;
Audin tu.Ch.iam dudû audiui.Eu. pacem coponi uolo Meo patri cû matrc.nam nunc c irata.Ch.modo
Propter iftanc modo.Eu.ergo cura.Ch.quin tu
Ergo i modo.Eu.tam spiciam reddam;^ cû .ppicia ê iuno ioui.
Demipho. Lyfimachus,
De. q Vafi tu nunq quicg ad fimile huiusfaóïi feceris;
Ly. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nam mea uxor ^ptcr illam tota î ferméco iacct.
Edepol nûquam caui ne quid facerc.uix uiuus fum rnifcr.' De. At ego expurgatione habebo;ut ne fuccéfeat.
Sequere mc.fed exeûtem filium uideo meum.
Demipho.Eutychus.Lyfimachus. Charinus.
i Am credo placet principium.quid agis.quid fit eutycheî Eu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ad pacré ibo ut matris iram fibi elle fedaram feiat.
Optima opportunitate ambo autem ueniftis.Ly.qd rei eft Eu». Vxor tibi placida amp;nbsp;placataft.certc dextras nûciam.
Ly. Dime feruâc.Eu. tibi arnica nullam eiTe nuncio.
De. Di te perdat:quid negocii e nâ quæfo iftuc.Eu. eloquar: Animû aduortice igicur.ambo.Ly. quin tibi ambo opera Damnus.Eu.qui ^no funt genere nati; ingenio malok Suapee culpa genere capiur genus ingeniti iprobanr.
De. Vepi hic dicic.Eu.tibi ergo dicit.Dc.eo illud uc^ é magis» ^-Eu. Na te iftac aetate haud aequum fuerat filio tuo
Adolcfcenti amanti amica emptam argeto eripere fuo.
De. -Quid tu ais charineamicaft illaiEu.ut diffimulat
Malus:De,illc quidé illa fcfc ancillam matri emifle dixerat.
Eu. Proptcrca igirur^tu mercarusnouus amaror(u ctus puer.
Cha Optime herdeperge.ego aiTiftam hinc alternis cæcus.
Quibus é didis dignus ulqjoneremus ambo.Dc.nulIus fum.
Eu. Filio fuo qui innocéri fecit tatam iniuriam
Que quidem hcrcle ego,i exiliu cum iret: reduxi domum Na ibat exultatu.De.an abiit.Eu. etiam loquere larua. Temperare iftac aetate iftis decet re artibus.
De. Fateor.deliqui ^fcdo.Eu. etiam loquere larua.
-ocr page 321-y'''â^ Itidc Ut tempus inni xtné alüm aliud facium cóuenif»
* 'Vacuu e(ïc idac te xtate hic decebat noxiis.*
Nam fi iftuc iuuinèt fcneéha aetate fcortari fenex Vbi loei res fumma noftra publica:De. hei perii mifer« Adolefcentes rei agendae ifti magisfolenc operam dare lam obfccro hcrcle uobis habere eu porcis cû ftfeina Redde filio fi habeas iam uolt.De.per me fibi habeat licet Semper edepoEEu.quoniam ut aliter facias non eft copix Supplicii fumma quid uoitipfe ob hanc iniuriam. Modo pacem faciaris:or ut ne mihi iratus. Si herclc fciuifTemtfiue adeo ioculo dixiffet mihi
Sc illam amare.nûquam faceré:ut illam amati abducerem: ^ha. Euryche te oro fodatis cius es,ferua.6ifubueni.
Hunc fenem para me clienté.memorem dices beneficii.
Ora ut ignofeat delictis tuis: atque adolefcentiae ^ha, Pergi n fu autem,eia fuperbe inuehere.fpero ego mihi queq;
Tepus cale euencui^:ur tibi gratiam referam parem. ^e» Miffas iam ego illas artifici.^ quidem ego dehinc iam.Ch.nihil/ Confuctudineanimus rurfus te huc inducct.Dc.obfecro Satis iam ut habeatis.quin locis cedite etiam fi lubet, Rede dicis.fed illuc uxor faciet:cum hoc refeiuerit
^c» Nihil opus refeifeat.Ch.quid iflic no refeifeet.ne time. ^â*« Eamus intro no utibile hic locus fadis tuis
^ha,
De, Eu.
Eu.
Eu.
Eu:
Dum mcmoramus:arbitri ut fint:qui praetereant per uias. Herclc qui tu rede dicis eadem breuior fabula Erit.camus,Ly,hic efl intus filius apud nos tuus Optime eil iliac per hortum nos domum tranfibimus, Eutychc hanc uolo prius re agi:q meum intro refero pedem. Quid illuc élLy.fuam quifq; homo ré meminit, refponde, Mihi ccrton fcis:non fucenfere mihi tuam matrem, Eu.fcio. -Vide.Eu.mcuidc.Ly.fatis habeo,id quæfo herclc etiam uide. Non mihi credis.Ly.imo credo,fed tarnen metuo mifer. Eamus intro,Eu,immo dicamus fenibus legcs.Ch,cenfeo Prius habeamus quas leges teneant:contenriq; fint. Annos natus fexaginta qui eric.fi que feibimus feu maritum Seu herclc adeo cclibem feortarierteu eo nos hic lege agemus. Infcitum arbitrabimursôe per nos quidem herclc egebit Qui fuum jjdegcrit.neu quifq pollhac ^hibeto adolefcentcm Filium:quin amct amp;nbsp;fcortum ducat.quod bono fiat modo, Siquis ^phibuenr plus perdet clam fi ^hibuerit palam. Haec adeo ut ex hac noamp;e primum lex teneat fenes
Bene ualece:atiÿ adolefccces:hæc fi uobis lex placet; u 4
-ocr page 322-Pbfeenum hercic fnduftritm;uos acquu eft date plaudite. Pfeudolus. fhiwô
e Xporci melius lumbos atqj exurgcr Plautina longa fibula in feenara ueriit.
Prologus;
Racfenns numerat quindecim miles minas. Simul confignac fymbulum ut phoenicium p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ei dec leno:qui eum cum reliquo afferat, -j
Vcruentem caculam interuornr fymbolo Dicens fyrum fe ballionis pfeudolus«
Opemq? herili ita culic.nam fimix
Leno mulierem quem is fuppofuJcttadidic: Venit harpax ucrus:rcs palam cognofeitur;
Senexq? argentumrquod erat padusureddidit« Pfeudolus; Cailidorus,
Pfe, s lex te tacente fieri poftém ccrcionhere.qux miférix te Ta mifere maccrant,duo^ labori ego hominû parüfton Lubés.mci ce rogandi amp;nbsp;tu refpôdcndi mihi.
Nunc coniam id fieri non poteibnecefTitas.
Me fubigitrut te rogitem: refpondc mihi qd eft quod tu Exanimatns iara hos multos dies gcftas rabellas tecum;eas Lachrymis lauis neque tui participem cófilii quéquâ facis* Eloqucre.ut quod ego nefciond cecum fciam.Cal. mifere Mifer fam pfeudolc.Pfe.id ce iuppiter ^hibeftit.
Gat Nihil hoc ionis ad indicium attinet fub ucneris regno uapulo: Non fub iouis.Pfe.licec me id fcire quid fit/nâ tu me âtidhac Supermum habuifti comitem côfîliis tuis.Cal.idcm animus nunc Eft. Pfe. fac me certum quid tibi fit iuuabo. aut re.aut opera, anc Confilio bono:Cal.eape has tabellas.cute hinc narrato tibi Quae me miferia amp;nbsp;cura côtabefacit.Pfe.mos tibi geretur. Sed quid hoc quæfoi Cal. quid cft.Pfe.ut opinor quærûr.' Litteræ hæ fibi libcros.alia aliâ fcandit , Cal. ludis me ludo tuo.
Pfe. Has qdem pol credo nifi fibylla legerit, interpretari alium Poftê neminem.Calâcur inclementer dicis lepidis litteris. Lepidis tabellis.lepida con feriptis manu?Pfe.an obfecro hercic Habctqj gallinx manus?nam has quidc gallina fcripfit, Cal* Odiofus mihi es.lcge.uel tabellas redde.Pfe.immo enim Pellegam.ad uorrito animum.CaJ;non adeft, F fe. at ut cira.
Gal. Immo ego ucelxr.ru hinc ex cera cita.nam iftic meus animus Nunc'eft.non impoftore.Pfc.tuam amicam uideo calidore.
Cal, VH ea ê obfecro? Pfe.eccâ 1 tabellis porretftam.in cera cubat;
Cal. Ac te dii dexcf quancus cs.Pfe.feruaftinc quidem.
-ocr page 323-rt«gt; .
CM,
Pfe
Pfe
Qiufi folfticiilis herba paulifper frai repente exortus fum» Repentino occidi.Pfe.tace dum tabellas pellego, Cal.ergo Quum legis,Pfe.phÅnicium calydoro amatori fuo per» Ceram amp;nbsp;lind hcterafi^ interpretes falutem mittit Etfalutetn abs te expetit.lachrymans titubanti animo; Corde:amp; pedore, Cabperii falutem nufquam inucnior Pfeudole:quam illi remittam,Pfe.quam falutem, Cal.agenteam Pro lignei falure uis argenteam remittere illià uidefis Quam tn re geras.Cal.recita modo ex tabellis ia faxo feies Quam fubico argento mihi ufus inuento fiet,Pfe.leno me. Peregre militi macedonico minis uiginti uendidit Voluptas mea.amp; priufq hinc abit quindecim miles minas Dederar.nunc una: quinq jremorantur minx, Ea caufa miles hic reliquit fymbolum expreflam in cera Ãx annulo fuam imaginem.ut qui hue adferret cius hin ilcm Symbolum cum eo hmul me mitteret ei rei dies
Sunt.Cal.prope adelt exitium mihi.nifi quid mihi In te eft auxilii.Pfe. fine pellegam.Cal.finomam milii Videor quum ea fabularier.lcge.dulce amardquc
Vna nunc mifees mihi*Pfc.nunc noftri amores.mores. Confuccudines, iocus.ludus.fermo,fuauis. fauiatio; Compreffiones arte amantium copaiatx reneris labellis Molles morfiunculae.papillaria horridulard opprefiûculæ. Hard uoluptatd mihi omnid.atqj itidem tibi diflradio, DilTidium.uaflicies uenic,nili quae mihi inreft aut tibi é in me falusi Hxc qua: ego fciui.ut feires.curaui omnia.ndc ego re experiar , Quid amcs.quid fimules.ualc.Cal.e mifere fcriptd pfcudole,
O miferrime.Cal.quin des ?Pfe.Pumiceos oculos habeo»
Nó queo lachrumam exorare ur cxpuanc unam modo» Quid ita ÆPfe.gcnus noftrd femper hc coculd fuit, -d. Nihil nc adiuuare me audesi Pfe.quid facia tibi? Cal,heu Heu id quidé hercle ne par fis dabo.GaI,mifer fum,argenrd Nufq inuenio mutuum pfeudoIe.Pfc.hcuineqj frus ndmus ullus e? Heu iHe abdudurusé muliere cras,Pfe,heu,Cat.iftocinc Pado me adiutas. Pfe.do id quod mihi c.nâ is»mihi theûurus lugis in noftra é domo.Cal.add hodie de me e:fed pores Ndc muruam drachma dare mihi undtqua oyas redda tibià Vix hercleopinor eftih meopponapignori fed quid^de Drachma facere uis ? Cal.reflim uolo mihi emere.Pfe.quaobré?
^« Qui me facia penfile, ccrcd eft mihi dec tenebras pfequi tenebras.
-ocr page 324-Pfc. Quis mihi igitur drachmam reddct.fi dederim tibi.an tu re ea Caufa uis feiens fufpcndere:uc me defraudesjdrachmajfi Dederim tibiiCal.profeélo nullo pai'lo poiTum uiuerc Si illa a meab alienatur atque abducitur.Pfe.quid flesi Cucule uiucs.Cal.quid ego ni fleam:cui nec paratus Nummus argenti fiec.ncque libellae fpes fic ufquam gentium
Pfc. Vc litterarum ego harum fermonem audio :
Nifi tu illi drachmis fleueris argcnccis;quod tu iftis lachrymis Te probare poftulas:non pluris refert.q fi imbrem in cribrum geras* Verum ego te amantem:nc paue:non deferam.fpcro alicunde hodie Me bona opera:aut hac mea tibi inuencuru efTe auxilium argentaria Cal. At id futurum unde. Pfe.unde unde dicaminefeio quia futurum cft
Ita fupercilium falit.Cal.utinam quae dicisididlis faCha fuppetant?^ Pfe. Scis tu quidem hercte mea fi comoui facra quo pado amp;nbsp;quantas
Soleam turbellas darc?Cal-in te nunc funt omn/s.fpes aetati mex^ Pfe; Satin efl fi hanc hodie mulierem efficiaribi tua ut fitiautfi tibi
Do uiginti minasiCal.latin fi futurum eÆpfe.roga me uiginti minas Vcme effedurum tibi quod promifi fcias roga.Cal.obfecro hercle Pfc« Geflio promittere.Cal.dabis ne argenti mihi hodie uiginti minas! Pfe: Dabo.moleftus nue iam ne fis mihi.atque ne didhurn cibi neges
^Dico prius fi neminem alium potero:tuum tangam patre,Cal.dii te
* 2Mihi feruent.uerum fi potes pietatis ca uel etiam matrem quoque Pfc, De idac re in oculum utrum uis conquiefcito.Cahoculum utrum An nc in aurem.pfc.at hoc peruolgatum cft minus nunc nequis Dicfum fibi ncget;dico oibus pube praefeci.in contione omni populo Omnibus amicis nodrifque edico meis in hunc diem a me ut caueât: Ne credant mihi.Cal tacc obfccro hercle.pfe.qmd negocii cft!
Cal. Oftium lenonis crepuit.pfe.crura mauellem medo.
Cal.' Atque ipfe egreditur, penitus periurum caput.
Leno.Lorarii.iiii.Pfeudolus Scruus Calidorus adolefcens
Lc *' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Xite.agitc.icc ignaui.male habiti;amp; male cociliati
Quorum nunq quicg cuig uenit in mentemtut recle faciat Quibus nifi ad hoc cxcplum expior;no poc ufura ufurpari-ncej ego Homines magis afinos ung ufdi.ira plagis coftæ callent:
i Quos dum fcrias:tibi plus noceas.co enim ingenio hi funt flagriciba: Oli* ^æ^ habent confilia.ubi data occafio e:rape clepe renc.herpaga Bibe,effuge:hoc eft eorum opus ut mauelis ulpus apud ouis linquere Quam hos domi cuftodcs.ac faciem cû afpicies eorûhaud mali uidct Opera fallunt.nunc adeo hanc editioncm nifi animu aduortecis ocs Nifi fomnum focordiamt^ ex petftore oculifq jamouecis.
Ita ego ueftra latera Ioris faciam uc ualide uaria fint:
-ocr page 325-Vc ne periftrotnata quidem «que picta fine Campanica; Neque alexandrina beluata confuta tapetia.
to
Atqj heri ante dixeram omnibus dederamq; eas prouincias Ve^ira uos eidis perditi.negligentes ingenio improbo OHicium ueftrum ut uos malo cogatis conmenerier. Nempe ira animati cfdismos uincere hoc duricia tergi atq? me Hoc uideflis ut alias res agunt.hocagite.hoc animum aduorteie Huc adhibete aures:quæ ego loquar» plagigera genera hominum; Nunq aedepol ueftrum durius tergum crit;q terginum hoc meum Cui nunc dolct;hcm. iic darur.fi quis herum femus fpernit. Adfiidice omnes contra me.amp; quae Ioquor:aduorcice animum. Tu qui urnam habes:aquâ ingere.face plenti aenum fit cito, Te cum fecuriicaudicali proficio prouincisc, Ac hæc retonfa eft.Le»fine fiet.itidem quoq? uos eidis plagis omnes Nu qui minus ea gratia tamen omnium*opera uror. Tibi hoc prxeipiotut nittinc sedes.habes qd* facias J^pera abi intro Tu eido ledifderniarcr.tu argentu eluito.id exfdruito Hæcîcum cgo a fororeuerror;facice ut offendam parata Vorfa prseiderga ftrata lautaqjcodaqp omnia uti fient
Nam mihi hodie natalis dies efd.dccet eu omnes uos concelebrare. Perna callu.glandium fumen:facito in aqua iaccant.fatin audis Magnifice uolo enim fummos uiros accipere:ur mihi re efle reantur» Intro abire atque hxc cito celebrare.ne mora.qux fit» cocus eu ueniat Mihi,ego eo in macellum ut pifeium quicqd cid precio prxidinem 1 puere prac.nequifg percudat erumena:cautio ed;
Vdopcrire.cfd quod domi dicere pene fum oblitus, Audicin.uobis mulieres hanc habeo ediddionem. Vos quae in mundiciis:mollitiis:dclitiifq; xratulam agitis. Viris cu fummis inclirac;amifx nunc ego fcibo arque hodie experiar Qux capiti quae ucntri opam det quaeque fux rei;quac fono fdudeae Quam liberta fore mihi crcdâ,amp; quam uenalem hodie experiar. Facite hodie.ut mihi munera mulca huc ab amacoribus couenianc. Na nifi penus annuus hodie couenicicras populo proftituam uos, Nacale fcicis mihi effe dié hunc.ubi idi func:quibus uos oculi effis. Quibus uicx.quibns deliciae cidis.quibus fuauia.mamilla.mellira, Manipulacim mihi munigeruli facite ante ædis id hic adfint. Cur ergo ucilé.aurum arque ea qbus eft uobismfui phibco.qd mihi Domi mfi malu ueftra opera c»hodieiprobe uino modo cupidae eftis. Eo uos ueftro» panticefquc adeo madefacitis cû ego firn hic ficcus» Nüc adeo hoc faedum eft opcimum»ut nomine quanque appelle fuo. Ne diddum effe aeftutum fibi quepiam ueidrarum mihi neger.
-ocr page 326-Aduortice animum cuntÃx principio hedillum tecum ago Quae arnica cs frumentariis
Quibus eundis montes maximi accrui frumenti funt domi. Fac fis fit delatum hue mihi frumentum huc annu:quod fatis Mihi etiam familia: omni fit mcæ:accp adeo ut frumento affiuam Vt ciuitas nomen mihi cómutet:mcqj ut prodicet. Lenone ex ballionc regem iafonem.Cataudin furcifer Que loquitur.fatinâ magnificus tibi uideturi Pfe. Pol ifie Atep etiam malificus.fcd tace atqj hanc rem gere.
Le: Aefehrodora tu quae amicos tibi habes Icnonû æmulos.
Lanios qui item ut nos iureiurando malo qucruntrem, audi Nifi carnaria tria grandia tergoribus onerata:iuberi hodie Mihi erunt.eras quafidircem olim ut memorant duo Gnati iouis deuinxere ad tauru.item hodie dringam ad carnarium« Id tibi profero taurus fiet.Cal.nimis Termone huius Ira incendor,Pfe,huccinc hic hominem pati colere iuuetutem Atticam ubi fune.ubi latent.quibus aeras integra é q amat a lenone Quin coueniunt.qum una omnes pelle hac populu huc liberae« Sed nimis fum finitus, nimium fui
Indodus.ne illi audene id facere quibus ut feruiant Suus amor cogic.fimul prohipct.faciant,
Aduerfum cos quod uolunc:Cal.uah tace.Pfe.quid edî Cal, Malcmorigerus male facis mihi:cû fermone huic cbfonas: Pfe, Taceo,Cal.at taceas malo multo g tacere ce dicas.Le.tu autem, Xidilis fac ut animû aduorcas.quoins amatores Oliuinam domi habent maxumam.
Si mihi non iam hue culleus oliui deportatur
Te ipfam culleo ego eras faciam deportere in pergulam« ibi tibi adeo Iccius dabitur:ubi tu haud fomnium capias: Sed ubi ufquc ad langore.tenes quorfu hæc tedat quæ loquor; En excerarotqux tibi amicos eoe habes ea ,pbe oleo onullos Nue eua iam é hodie amp;nbsp;cuo^ opera conferuorum, Nitidilîimû caput.auc num ipfe ego pulmento utor magis Vnclinfculo :fcd fcio tu oleu haud magnipcdis:uino te dcuincis, Sine modo reprhendam ego cunela hercle una opera nifi Quidem hodie tu omnia facis fcelella.haec ut loquor.
Tu auctm quae pro capite argentum mihi ia ianqj faepe numeras Ea pacifei modo fcis led quaepada cs:non fcis ledoere.
Phoenicium tibi haec ego loquar.delitiae fumma eum uirum Nifi hodie mihi cxfundis euorum amicopeomne hoc penus ad fertur Cras pocni pocnicio chorio inuifes pergulam«
-ocr page 327-CiIhdorus.Pfeult;IoIus.BaIlioXfno, TP Scudole non audis quæ hic loquitur ? Pfe.audio here quidem Arque animû aduorco.CiI.quid mihi es auctor huic ut micam Ne amicam hic mea prolbtuatiPfc.bene curafTis. liquido es aio Ego pro me amp;nbsp;pro te curabo.iamdiu ego huic bene.öihie mihi Volumus.6i amicicia eft antiqua.mitram hodie huic fuo die natali Malam rem magna amp;nbsp;maturam.Cal.quid opus êîPfe. potin aliâ rem Vc cures.Cal.ac,Pfc.bat.Cal.crucior,Pfe.cor dura.
^1. Non pofTum.Pfe.fac pofCis Cal.quonam piclo poTim uîcere animû ^^e. In rem quod fit pricuortaris.quam rem aduerfo animo aufcultcs ^t Nugae illa haec funr,non ineundum efl nifi amans facit StuItc.Pfe.pergin.Cal.o ofeudoIe mi fine firn nihili
PfCâ Miete me fis.Cal.Gno.Pfc.modo ego aberamrCal.mane mane iam Vc uoler me cflenra ergo.Pfe.nunc rd fapislBal.ic dies ego mihi ceffo I præ puere- Cal. heus ibiir.qum reuoeasfpfe.quid properas placide ^ih Ar priufquam abc3t:quod hoc malum ram placidus puere hodie ^fc' Nare hcus:hodie natenibi ego dico.heus hodie nate: redirôé Refpice ad nos.timamp;fi occuparus.âmoramur:manc.funt conloqui Qui nolunt te.BaI.quid hoc efl.quis efl qui moram occupato Moleilam obtulit.Pfe.qui tibi fofpinhs fuit?Bal.mortuus eft Oui fuitjqui eft uiuus eft.Pfe nimis fuperbe.Bal.nimis moleflus.
^ilâ Reprehende hominem adfequere.BilV i pnerc.Pfejaccedamns hac Obniam.Bal.iuppirer te perdar quifqüis es.pfe. te nolo At ucs ego ambos.notre hac te pueré;Pfe.non licet conloqui teî ^^â¢At mihi non lubet.Cal.fin ruam eft quippiam in rem?
Bt Licet ne obfecro niucre an non licet.nah manta,Pfe.omittc ^1» Ballio audi.B,11.furdus fumrprofefto inanilogus es.Cal.dedi, Dum fuit.Bal.non peto quod dedifti.âCal.dabo quando erit. Ducito quando habebis.Cal.heu hen quam ego malis pdidi modis Quod tibi detulià quod dedi.Bal.mortua uerbanunc
⬠Facis ftultus es.rem aedum agis.Pfe.nofcc fairem hunc quis eft : lamdin feio qui fuic.nnnc qui eftis ipfus fciar.ambula tu Potin ut femel modo ballio hunc cum lucro refpicias Refpiciam iftoc precio.nam fi facrificem fummo ioui ^Afqnc in manibus exta reneam ut proiiciaminrerea loci ^Si lucri quid dctur:porius rem diumam deferam. Non pores pietati obfifti huiejut res funt racterre
P Deos quidem quod maxume aequum eft mcruere:eos minimi'ficit Compellabo faîne multumferue athenis pefrumerPfe,di te deaeque Ament uel huius arbitram uel meo.uel fi dignus alio pacto Neque amene neque faciant bene.Bal.quid agitur calidorel
-ocr page 328-pfe. Amatur atqj egetur acriter.Bai: mifereanfi familia alere poITim Mifericordia.Pfc.eia feirnus nos quidé te qualis fis.ne pdires ;
. Sed fein quid nos uoIumus.Ba.pol ego prope modo ut male fit mihi Pfe. Et id amp;nbsp;hoc quod re reuocamusiquæib animû aduorteJBal» audio.
Atep in paucaiutâocupatus nue fum confer qd uebs.
Pfe. Heu pudet quod tibi promiÃt.quamg id promifit die Quia tibi minas uiginti pro arnica etiam non dedit, Bal, Nimio id quod pudec facilius fertur:^ illud quod piget Non dediifetis tu pudet:me quia non accepi piget.
Pfe. At dabit paräbic aliquid hos dits, manta modo.
Nâ hic id metuic:nc illam uendas ob fimuiratem fuam.
Balï Fuit occafîo fi uellet iâpridem argentum .ut daret.
Gal. Quid fi non habui ? Bal.iam habes.inuenires tuum.
Ad daniftam deuenires addercs.foenufculum furirpuifles Patri.Pfe furripere hic patri audaciffime.non periculum.
Eft ne quid redte móftresiöal.nó lenonius cftî
Cal. Egon patri furripere poftim quicq cauto feni
Atq; adeo fi facere poftem.pictas prohibet.Bal.audio Pietatem ergo iftam amplexator noótu pro phocnicco Sed cum pietate amori uideo tuo præuorcere.omnes tibi Patres fût.nullus eft tibi quem roges.mutuû argentum Qui nomen quoqj iam interit mutuum, Ãjl. Heus tu poftq hercle ifti a menia furgunt faturi poti.
Qu ifuum repctunt:alienû reddunt naromemini Ab alienis cautiores funnuee reddant alteri.
qJ. Nimis mifer fum numum nufq reperire argenti queo Ita mifer amp;nbsp;amore pereo öd inopia argentaria.Bal.eme dic Caeca hcrclc oliuum.id uendito oculata die.iam herclc uel Ducentae fieri poffunt praefentes minae.Cal, perii an non tum Lex me perdit,quina uicenaria menât credere omnes.
Bal. Eadem cft mihi lex metuo credere.Pfe, credere autem Eho an poenitet te quando hic fuerit ufuiiBal.non e iufius Quifq amator:nifi q perpetuat dara.detq: ufquc quando Nihil fit fimul amare definat.Cal.nihil ne temet miferet?
Bal. Inanis cedes.diefta no fonat.atqj ego te uiuu faluumq ? ucUcm.
Pfe. Eo an iam mortuus eillico uixic amator:ubi lenoni placet.
Semper tu ad me cum argentata accedito querimonia: Nam iftuc quod nunc damitare.non effe argentum tibit Apud noucrcam querere.Pfc.cho nuq tu huius nupfifti patri?
^1. Di melius faciant.Pfe.hoc:quod te rogamus ballio Mea fide fi ifti formidas credere.ego in hoc triduo
-ocr page 329-Bal.
Cal. Bd
Cal.
Cd.
?ft.
Iâfe.
Auc tem aut miri alicunde cuoluam id argentum tibi» Tibi ego credam?Pfe.cur non^Bal.quia poJ.qua opera creda tibi; Vna opera alligem fugitiuam canem agninis ladibus. Sicinemiln abfte bene merenti male refertur gratia. Quid nunc uis lCal ut operiarc hos fex dies falcem modo Ne diam uédas neu perdas me hominem amantem.Bal.bono; Animo es uel fex oppcribor menfes. Cal,eu ge homo LepidifTime.Balïimo uin etiam te facia ex lato lxtantem magisi Quid lam iBiLquia enim non uenalem habco phoenicium. Non habes.Bal.non herclc uero.CaI.doIc accerfi hoftias Vid/mas.lanios.amp; ego huic facruficem fummo ioui.
Bal. Cd.
Nam hic mihi nüc eft multo potior iuppiter, in quam iuppiter Nolo uKT/mas.aemimis me extis placari uolo. propera Quid flas accerfe agnos.audin quid ait iuppiter ' Pfc.iam hic ero Verum extra portam} etiam currenduft prius.Cal.quid eo? Canios inde accerfam duos cû tinrinabulis :cadem duo Creges uitgaf inde ulmearum adegero:ut hodie Ad litarienem huic fuppctat facius ioui in malam crucem. Idle ibiiuppiter Ienonius:ex rua re non eft ut ego emoriar; Qui dum ?CaI.ego dicam tibi quia asdepol dû ego uiuus uiuam Nunquam cris frugi bonæ.ex tua re non eft ut ego emoriar. Qui dniPfc.fic quia fi ego emortuus firn; achenis te fit Nemo ncquiorCÃldic mihi obfccro uep e herde ferio hoc Quod te rogo cft.nemo habes uenalem amica tu mea phoenicium Non xdepoi habeo profetfto.nam iampridem uendidi Quo modoIBal fine ornamentis cû inteftinis omnibus Meam tu amica uendidiftilBal.ualde uiginrf minis ^^ ⢠Vigmt iminis?3al.ur^ uis ucI quater quinis minis Q 1 Militi maccdonico etiarn quindecim habefminas. P Quid ego ex te audio?Bal,amicâ rua effe faeftam argenteam. ^B Curid aufus fjccre?Bal.hbuit mea fuif.Cal.eo pfcudole Igladiû adfer.Pfe.quid opus gladio. Cal.qui hunc Occidam arqjme.Pfe.quin tu re occides porius.nam hunc fames lam occiderit.Cal.qd ais/quatum ferra fegit.hominum
â¢v Petiuriftime.iuraftin re illam nulli uenditurum nili mihi? Fateor.Ãal.nempe conceptis ucrbis.Bal.etiam cofulis quoque ^^B Periurauifti fcelefte^al.at argcnrum intro codidi ego fceleftus.
Nunc argentu promere poffum domo.tu qui fis iftoc genere jGnatus numinû no habeV^udole adfifte altrinfecus atque
Onera hûc maledilt;ftis.PfeiUcetfnunq ad prxtorê arqj curfim Curram .lire utar manu.lÃal.ingere mala mulca.Pfc.iam ego
-ocr page 330-ITe differam didis meà impudice. Bal.ita eft*Pfe.fccIcftc.
-^ââ â ^â¢â^''^'*^^1,Di^ ucra. Pfe.uerbero. Bal.quippini.Cal.buflirape.
BaL Cerre.Cal furcifer.Bal.fadu optume. CaLfocio fraude
Bal. Sûr mea hxc ifta.Pfe.parricida.Bal.perge tu.Pfe.facrikg^
Bab Fateor.Cabperiure Bal.uctera uatiemamini.Cal.legirupa
Bal. Valide. Pfc.pernicies aduIcfccntu.Bal. acerrime.Cal. fur.
Bal. Babae. Pfe.fugitiuc.Bal,bombax.Cal.fraus populi
Bal. Planiftume.Pfc.ffaudulen tCâCal.impurc Icno.Pfe.cenums
Bal. Cantores probos.Cal.uerberauifti patrem atqj matrem.
Bal. Atep occidi quoq jpotiufq cibu praehiberem.nu peccaui quippiam
f.gt;att^ p|-g^ jj ^ percufu ingerimus dida dolium/operam ludimus.
ÆX'^ Bal. NunqJt^aliud alium etiam uoltis dicere?CaI.ecqui te pudet.
Bal. Te amatorem inuentu efte inanem quafi caffam nucem.
Sed quaq multa mala quæ in me dida dixifti mihi
Nifi mihi attulerit miles quinququas debet .minas
Sicut haec e præftitua.fûme argento dies
Si is non aderit.pofte opinor facere officium meum.
Cal. Quid id clBaljfi tu argentû attuleris cû illo perdiderim
Fidem hoc meum e officium ego opere fi fit plus
Tecû loquar.fed fi ne argéco ffuftra é.q, me tui m^ri poftulùs
Hxc mca é fentétiafut hinc porro quid agas: confulas
Cal. lam ne abis:Bal.negocii fû plenus.pfe.Jpaulopoft magis.
Illthomo meus eft nifi omnes di me atq; homines deferunt.
ExofTabo ego illu fimilitcr itidem Ut murenam quocuus.
Sed nunc callidore operam mihi te uolo dare.Cal.ee
Quid imperasfPfc.hoc ego oppidum admoenire ut hodie capiatur.
Volo.ad eam rem ufufthominem.aftutû.dodû.feitum. amp;nbsp;callidum*gt;
quot;^ Qui imperata haec fadarcddat.non qui uigilans dormiar.
Cal. Cedo mihi quid ^fadurus.Pfc.tempori ego faxo fcies.
Nolo bis iterare^fa^fic longae fiunt fabula.Gal. optumum:
Atq; acquiffimum oras.Pfc.propera adi ac hominem cito
Pauci Si, multi funt amici homini qui cerri fient.
Cal. Ego fcio iftuc. Pfc ergo utrinquc tibi nunc dclcdum para:
Ex multis exquire illis unû.qui certus fiet
Gal. lam hoc fax aderic,Pfc.potin ut habeas.Cal.tibi moram didis créas Pfeudolus.'
p Oftq illic hinc abiicuuaftas folus. Pfeududolus: Quid nuc adurus.poftq herili filio largitus didis Dapfilis.ubi funt ea;cui neq; parata gutta certi confilii: S Neq; adeo argenti:neque nûc quid faciam fcio:neqj exordiri ^ Primum:unde.accipias habeas neque ad detexundam cellam
-ocr page 331-tertos terminos.fed quafi poeta.fabulas cum cacpir:fibi Quaerit quod nufq eff gcntium:reperic:tamcn:facu illud Verfimile quod mendacium efhnuc ego poeta fiam.uiginti minas fQur nufq nunc funt inueniam tamen«.
y,!!^ Arqj ego huic ixmpridcme dadupz dixeram.ac uoluiincipere
' Tragula in noftrû fenem.uerû is nefcio quo pado prüfens it prius Sed eóprimenda eil mihi uox arq; oracioihcpx eccu uideo hue 41 Simonem una fimul cû fuo uicino caliphone incedere.
quot; Ex hoc fepulchro ueccre uiginti minas effodiam ego hodie: Quas dem herili filio;nûc huc conccdam:ut hopt lermone legam, Simo.Calipho,Se«««:«;Pfeud. feruus.
Si.â
I de damnofis aut de amaroribus dictator fiat nûc atheis / s nbsp;nbsp;nbsp;Atticis nemo antecedat filio credo meo.ita nûc p urbem Solus fermo eflomnibus:eu uellc amica liberare iSi quaerere Argentum ad eam réshoc alii mihi renunciant.arqj id iam Pride fenfirdC fubolec mihi. Pfc.occila eh hæc res.herec hoc negotium Quin cômearû uolui argentarium pfidfci.ibi nunc oppido Ãppofita obltacula præfenfir/mhil é præde praedatoribus-CaLhoîes ^Qü* gtfdanc quique aufculcant crimina/fi meo arbitratu SLiceat omnes pcndeant geftores linguisiaudicores auribus
Nam ifha quæ cibi renunciantursfilium.te uellcamantem ।Argenro circunducere forfican ea tibi dida funt mendacia ⢠Sed (t ea uera funtmt nunc eflmaximc:quid mirum fecit. brS'Qü*^ ^ci^i-ii^^^dclefccns homotfi amat fi amicam liberat, â Lepidii fenem.Si.ucrus nolo faciat, Cal.at enim ne quicq uis pVel tu ne facer^scalein adolckentia pbum patrem effc oportet, i Oli* g**®'â fuum effe probiore quamlipfus fuerit poftulet, P^ Nam tu quod darn ni:amp; quod fecifti flagicufpopulo uiririm Potuit difpartirier.id ne tu mirari fi patriffac filius -pauci diis homines commodiorem illic effe patrem:effet ut equior fiho.Si.fyquis hic loquitur. Meus hic efl quidé femos pfeudolofus.hic mihi corrupit filium Scefe^ capur,hic dux.hic ille efl pedagogus.huc ego cupio excruciari Iam ifltcc infipientia ira in promptu gerere quanto fatius efl Adire blandis uerbis.atque exquirere fin illa nec ne fint quae tibi Renuncianturfbonus animus in mala
Pfe.
Rç^dimidium efl mali.Si.ubi aufcultabo
Itur ad te pfeudole oratione tibi paraaducrfum fenera
Herum .falutato primum.ut equom dh-peitea fi qdfuperfit uicinos lmpartio.St,falu ^lt;^^id agitur/Pfc.ftatur hicad hunc modum nbsp;nbsp;^af
Statum uide hominis callipho quafi bafilicum.Cai,bene
X
-ocr page 332-U 'Confidenter quæ te ad ftififTe fntelItge.Pfc.dcret innocens.
'^â' IQuï fit atq; innoxiusfferuû fuperbum cfTe apud herd potifïimum-Cal. Suntquæ te uoiumus peontan qua: quafi per nebulam
Nofmerfeimustate^ audiuimus.Si.cófinct iam te hic
Verbis ut tu cenfcas non pfeudolumjfed focraccm tecum loqui Pfe. Ita é^iKP^pridem itu me fpernis:fentio.paruam eile
Apud te mihi fidem effe intelligo
Pfe, Cupis me effe neg ramen ero frugi bone
Si, Fac fis uacuas pfeudole ædis:auriu:mea amp;nbsp;migrare dic'fa
Poifint quo uoro,Pfe.age loquereâquid uis rametfi tibi fucCenfeo Si. Mihin domino ferucis tu fucccnfes?Pfc.iam tlbi mirum id uideturt Si. Herde qui ut tu prædicas.cauéduftmihi abfte irato
A4lt;5 alio tu modo me uerberare;atq? egoH-foIeo^gito^, Pfe, Quid céfes.Si.edepoI merito effe iratum arbitror
Cum apud te pirum ftet fides. Pfe.iam fie fino Iratus fifego ne quid noccaj cauefco
Si, Sed gd ais?quid hoc quod te rogo. Pic. fi quid uis roga
'Quod fcibo.delphis refponfû diciro,auorte.
Ergo animü.óC fac fis promiffi mcmor.Si.quid ais / Ecquam fcis filium tibicinam meû amare negar mea eft Liberare quam uelit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;teuton kaito iro negari
Ecquas uiginti minas perficophantiam arq? perdodos dolos Paritas ut me auferas.Pfe. abite ego auferam.lt;i?i.
Ica quas meo gnato des qui amicam liberet fatere
Dydi toina nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;chaytorionai nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fatetur
Si. Dixin caliphon dudum tibi.Cal.memini. Si.cur haec
Tu ubi refeiuifti i11ico celata me funr cur no refciui.Pfe,eloquar;
Quia nolebam te memorem praegigni malum:
Herum;ut feruos criminaret apud herum,SiJiubcres. hunc Praecipitem in piftrinum trahi.Caknuquid peccatum e fimo Immo maxime.Si.defifte rede ego meam rem fapio calipho,
Pfe*. Peccata mea funt.animum aduorre:nunciam
Qua propter te expertem amoris nati habuerim.
Piftrinû ineundum fcibam.fi id faxem mihi.
Si. Non a me feibas piftrinum incudum tibi
Cu ea muffitabas.Pfc.feiban.Si.cur non didu eft mihii
Pfe. Quia aliud malum aderat.iftuc liberat longius Illud erat pracfcns,huic erat dieculae.
Si. Quid nue agetis.nam hic quidem a me non potcft Argentum auferi;qui praelerrim fenferim.)
-ocr page 333-Pfc
Pfr.
Hi.
Ht.
Ht,
Ht
Ne quifg credit nuinmum fim edicam omnibus Nunq xdcpol cuicjfupplicabo dum quidem Tu uiucs.tu mihi herclc argentum dabis.
Abite equidem fumam.Si.fi tu a me fumes.Pfc.ftrenue» Excludito mihi herclc oculum fi dcdero.Pfc.fi dabisâ lam dico ut a me caucas.Cal.certe aedepol fcio Si abltuleris mirum fid magnum feceris facinus. Faciam.Si.fi non abltuleris uirgis cedito Sed quid abIlulere?Si.do iouem celtem cibi.
Te aecaeem impune habicnrum.Pfe.facito ut memineris Egon UC caucre nequeam cui praedicitur?
Prodico ut caneas dico inq ut caueas.caue.hem illis Mihi ut hodie manibus argentum dabis. Cal.xdepoI Mortalem graphicum fi feruat fidem.
Seruitum tibi me abducito:ni fecero 1Si.bcnc;atque Amice dices.ham nunciam meuftlPfe.uin etiam Dicamiquo uos magis mireminiiCal.Itudio herde Audire nam te aufculco iibensiSi-agedum nam latis Libenter te aufculco loqui;Ple.priulg illam pugnam Pugnabo.ego cciam prius dabo aliam pugnam claram Et comcmorabilem. Si.quam pugnam i Pfe.hem ab hoc Lenone uicino cuoper hcophatiamtarq; per dodos dolos Tibicinam illam:cuus quam gnatusdepent
Eam circunducam lepidulc momcn.Si.mirum quidem cfl .Effectum hoc hodie reddam ucrunqjad uefperum
Ht
Ht.
VittuCC régi agatlWi anteceffens.fed fi non faxes
Nunquid caufa dlullico quin cc in pifirinum condam.
Non unum quidem diem modo.ucrum herde i omnis ; quantus Ell.fed fi effecero dabin mihi argentum quod dem lenoni illico Tua uoluutardCal.ius bonum orat pfeudolus^So Iniqui -Ac enim fein quid mihi in mentem uenitlquidfi hifcc Interfe confenferunt callipho.aut de compacto faciunt Confutis dofis;qui me argento circunuertant; Quis me audatior fieffi illuc facinus audeam dicere immo Sic fimo fi fumus confpedi fine confilium unq inimus De iliac re;auc fi de ca re unq inter nos conucnimus. Quafi in libro cum feribuntur littera: calamo. Stlis me totum ufq^ ulmeis conferibito.Si.indiee ludos
Nunc iam quando lubec.Pfc.da in hunc diem operam Callipho quxlb mihi:ne quod te ad aliud occupes negotiumÃ
X 2
-ocr page 334-Cal, Qjuin rus ut irem ùm hen ronnitueramf
Pfe. Aciiunc dülurba quas ftatuifh machinas nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Cat Nue non abire certum eil ifîae gratia. Iuhide é ludos
Tuos fpeciarc pftudole,amp; fi hunc ridebo no dare argentum Cibii' Quod dixiipocius g id non fiat ego dabo.non demutabo^
Pfe, Nâque aedepol fi non dabis:clamoremagno;amp;; multum Flagitabere.agite amouemini hinc uos intro nue iam Ac meis uinifTim date locum faIlaciis.Sy,fiat:geratur Mos cibi.fed tc uolo dorni Ufq; adeiTe.Cal, quin nbi hanc Operam dico at ego ad forum ibo iam hie adcro.
Si* Adutu redi.Pfe.fufpicio cil mihi nue uos fufpicarier. Me idcirco hxc tanta facinora promitteret Qiiin uos obledlé;hanc fabulam dum tranÃgam? ।Meqj firn fid'urusiquod fablurum dixeram.nô demutabo, Atqj ctiâ certû.quod fciam:quo firn fadurus pado nihil ena fcio, Nifi quia futurû é nam qui in feenam prouenic Nouo modo.nouum aliquid inucntum afferre addecet. Si id facere nequeae.det locum illi qui queat Concidere aliquantifper hinc mihi incrojibet. Cum concenturio in corde fycophantis' Tibicen uos interea hic diledaucrit.
Proh iuppicer ut mihi quicqd ago lepide omnia prefpereq;
Veniunt.neque quod dubitem.neq jquod timeam meo in pedore Condidum é confiliumtnam ea ftulticia é facinus magnum Timido]cordi credere.nam omnes res perinde funr, Vtagas ut cas magnifacias:nam ego in meo pedore prius ita Paraui copias duplicis.triplicis ddos.pfidias.ut ubicuque Cu hoflibus congrediar,malorum meorum fretus uirtute Dicam mei induftriaià malicia ffaudulcnti:facile ut uincam Facile ut fpoliem meos perduellis meis perfidiis: Nunc inimicum ego hunc comuncmeû.atqj noUrum omnium, Ballionem exbaliflabo lepidc.datc operam modo. Hoc ego oppiduadmoenire:ut hoc die capiatur uolo: Atcç ut hoc meas legiones adducam.fi hoc expugno Facilem ego hanc rem meis ciuibus faciamà Poft ad oppidû hoc uctus continuo mecû exercitum Protinus obducam.inde me Sifimul participes omnes Meos praeda onerabo.arqpopplebo mecum.Si fugam Perduellibus meis effe:me ut fciant natum, QuoTu genere gnatus.magna me facinora decet efficere?
Quae polleri mihi'clara.Si diu cluant:fed hunc quem uideo quis?
-ocr page 335-Quis hic eft qui oculis obuiam ignorabilis obifciturJibet fcirc. uQ Quid hie uelincum machaera amp;nbsp;huic qua rem agat:hie daboifidias?' Arpax«Cacula.Pfeudolus ieruus. :r'2 I loei funtacqjhx regióesiqux mihi ab hero fût demoftratæ, h Ve ego oculis racioné capio:q mihi ica dixit herus meus uiles
Pfe.
Pfe.â Pfe?
Septimas efïe aedis a porta,ubi iHc habitat lenoîcui luflit Symbolum me ferre;6d hoc argentum nimis uelim Certum qui mihi faciat bâillon leno ubi hic habitat« ; Si tace cace meus hic ell homo in omnes di arq? homines Deferunt .nono conflio nunc mihi opus elf.noua res fubito Mihi hæc obieclfa eff.hoc præuorcar.principio ilia omnia mini' Habeo quae ante agere occepi.nam pol ego hue ffratiotlcum। Nuncfum aduenientem probe percutia.Har.hoffium pultabo Atqj incus euocabo aliqué foras ? Pfc.quifquis es compendium Ego ce facere pultandi uolo.nam ego precacor;6c patronus t â Foribus procelïà forasJHar.tu ne elto balIioiPfe , immo ueroi Ego cius fum fubbalIiolHar.quid iftuc uerbi cftiPfc. códus-jjmus Sum procurator peni.Har.quafi te dicas.atrienfem; . up - u' Ego immo acrienh ego ipero.Har.qd ru fcruus ne es an liber? 5'. bâ
â j
rr
Hat.
I'hr.
Nunc qdem etiam fcruio.Har.ica uidcre,amp; non uidere dignus, p E^p Qui liber fies. Pfc non foies refpicerc re;cû dicasiniuÃe alteii.r''â Hunc hominem mala effe oportet.Pfe.di me feruananatqj amant«i Nam ic mihi meus eff.,peudam ego hodie hinc, inultos dolos nbsp;nbsp;nbsp;â¢â Quid illic fecu folus loquit ! Pfc.quid aistu adolefccns. Har.gdé edi^ Es netu an non.es ab illo milite macedonicoieruus eiusiqui-â.;⢠nbsp;nbsp;,â¢
Hinc a nobis elf mercatus mnliciéiqui arcenti hero meo -r;; Lenoni quindecim minas dederit quincp debetfHar fum. .;'â¢Â«1 p-. Sed ubi tume nouifli gencium.aut uidi(fi.auc;.conlocutusii ei^ Nam equidem athenisantidhac nunq adueni neqjte uidigt; Ante hunc diem unq oculis meis? Pfe.quia uidere inde eÃe.
Pfe.
Nam olim cui,abiit.argento hic dies praeÃieura eff quo Ad:referrec nobis, neqjdum retulit ;Har.imo addt. Turn artuliffilHar.ego mct.Pfeiquid dubitas daret
J: ' f.
Hit;
pfe.
Pfe.
Tibi ego dem.Pfe.mihi hcrcle uero:qui rcs rationcf^ Jheri Ballionis curo.argehtû ac ccpco.cxpenfo:amp; cui debet dato? Siqiudem hercle etiam fupremipmpeas chefauros louis Tibi libellam argenti nunq credanndûtu ffrenuas.
Hat
Kes ent folu ta.Har.utina potius fie feruauero.' Væ tibi.tu inuentus ucro meam qui forcilles fidem. Quafi mihi non fexcenta talenta tanta foieant credier Poceff ut alii ica arbitrentur iSi ego ut ne eredam tibi.
-ocr page 336-Pfe. Qatfi tu diets me te weife arcento cireudurere. Har. Immo uero quafi tu dicas qualique ego auté id fufpicer« Sed quid eft tibi nomen?Pfe.fcruus é huic lenoni lyrus Eu efTeme dicamflyrus fum.Hmfyrus.Pfe. id eft nomen mihS Har. Verba multa facimus.herus fi domi é tuus;quin prouccas Vc id agtm quo miflus hic fum.Pfe.quid quid c nomen nbi. Si intus effet,euoearcm:ucrü fidare uis mihi magis cric Solucum;q ipl i dederis ? Har.ar enim fein quid eft? Reddere hoc non perdere;herus miÃt nunc certe feioî Hoc febrim tibi efTetqufa non licet hoc inicere ungulas. Ego nifi ipà ballioni nûmum eredam nemini, Pfe, Ar illic nûc negociofus eft rex agitur apud fudicem. Har. Di beneuortant.at ego quâdo eum efte cenfebo demi?
Rediero.tu cpiftulam hanc a me accipc:atq? illi dato: Nam iftic lymbolum c inter herum meum;amp; tuû de mulierer
Plc. Scio cquidcm;uc qui argétum adferretjatq? cxprcläm Imaginem fuam hue ad nos.quom co aiebat uelle mitti mulierem. Na hic quocp exemplu reliquit eius.Har.omnem rem renes:
Pfe. Quid ego ni teneam /Har.dato ergo iftu lymbolum illi.Ple. licet. Sed quid eft tibi nomen fHir.harpax.Pfe.apagere. Harpax haud places.huc quidem herclc haud ibis fntro'ni quid H irpax feceris.Har,odis uiuos rapere foleo ex acic.ho Nomen mihi c. Picipol te inuito magis opinor uafa aenea. Ex xdibus.Har.non ira c.fcd fein quid te orem fyre. Pfe.fdam ft Dixeris.Hir,ego dcuortor extra portam hue in tabernam tertiam Apud anum illam doliarem cludam craflam chrylidcm, Pfe. Quid uis?Harâinde ut me arccftas:hcrus tuus ubi uencrit.
Pfe. Tuo aibitratu maximc?Har.na ut laffus ueni deuia Me nolo curare.Pfe.fane fapis.Si confilium placet. Sed uidefis ne in queftione fisâquando arceffa te.
Har, Quin ibi prandero;dabo operam fomno.Pfe, fme cnefeoi Har. Huc quid uis?Pfe.dormitum ut habeas.Har.abeo.
Pfe. Atqjandin harpagcjubelTis te opperiri.beatus eris fi cdludaucris. Pfcudolus feruus
d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I immortales côferuauir me hillic homo aduétu luo:
Suo uiacico reduxit me ufq; ex errore inuiam. Nam ipfa mihi opportunitas non potuit opportunius
Aduanire:quam hæc cauata é mihi opportune cpiftola: Na haec illa ca cornu copiaeé:ubi incft quicqd uolo, Hic doli.hic faIlaria: omnes funt hic fût fyeophantae Hic argentum.hic amica amanti herili filio.
-ocr page 337-Atq^ ego nunc me gloriofum facia amp;nbsp;copi pedor e
Quo modo quii$ agcrem:uc lenoni furriperem mulierculam hm inftiruta ornata eunda in ordine habeomenolueram ')Certa deformata habebam.fed profedo hoc fie erit, ^3 Centum dodu hominu confilia hxc deuincit dea fcgt;ââ* Fortuna:atlt;ÿ hoc uerum cd proîde :uc quii^ fortuna utitur
Ilt;t praeccllet:atquc exinde fapere cum omnes dicimus.
c Bene ubi quid difeimus confilium accidifTe hominem cautum 4Eum effe declaramus, duhum autem illum cui uertic male* ^^ Stulti haud feimusifrudra ut fcimus:cum quod cupienter dari
â Petimus nobis.quafi quid in rem fit poiTimus nofecret
'Certa amittimus dû incerta petimus.atqjhoc ueuit
In labore arq jin dolore;ut mors obrepat interim.
Scd iam fatis é philofophatu.nimis diu öd logum loquor?
Diimortales aurichalco contra no carum fuit
Meum mcndacium:hic modo quod fubito comentus fui.
Quia lenonis me effe dixi.nunc ego hac epiftola
Tres deludam heru:0d lenonem:^ qui hanc mihi dedit epidolam;
Egue par pari.aliudautc quod cupiebam contingit.
Ventt CCCÃ callidorus,ducit nefeio que feed fimul.
P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Callidorus Charinus adolefccns Pfeudolus
VIciaarq; amara apud te fum elocutus omnia, p d nbsp;nbsp;nbsp;Scis amorem.feis laborem.feis egeftaré meam
Comemini omnia dic tu modo me quid uis facere.fâciâ.' pl* Guhxc tibi alia fum elocutus.ut feire fi feis de fymbolo. p*^* Omnia inq.tu modo quæ me facere uis:fac ut feiamv
Pfeudolus ita mihi imperauit.ut aliquem homine drenuum Bcneuolente adducerem ad fc.Cha.feruas imperid probe. Nam ut amicum 0d beneuolente ducis, fed idic pfeudolus Nouus mihi é.Cal.ninium ê mortalis graphicus heureces mihi e, .Is mihi haec ede effedurû dixit qua: dixi tibi.
Magnifice homine copellabo.Ca.cula uox fonac.Pfe,io»
p Io te ce tyrane.te rogo.qui imperitas pfeudolo, Quxro quoi ter.Pfe.trina triplicia tribus modis.me tria gaudia. Artibus tribusster demeritas.dem Ixticias de tribus
Ch,
Fraude partas per maliciam.ôd per dolum:amp; fallaciam In libello hoc obfignato ad te attuli pauxillulo? Illic horno eft ut paratragoediat carnufexs
Confer gradum contra at falurem brachium
Dic utrû fpem ne an matrem te rcfalutcm pfeudole:
Imo ucrü^.Ca.utrü(]à falue:fed quid adfu e.Pfe.quid times,'
-ocr page 338-Cl!» Armh hûc.Pfc.quid atfulifliJCtI.adduxi uolui dkere
Pfe. Quid illic cft.Cal.charinus.Pfc.cuge.iam charynü uolo
Ch. Quin tu quicquid opus dl mihi audaólar imperas
Pfe. Bene fit chorine nolo tibi moleftos effe nosÃ
Ch. Vos moleftos mihi.moiellum equidem.Pfe.tu igitur mane;
Ch. Quid iftuc e?Pfeu.epiftaIam modo hanc intercepi.amp; fymbolumt
Cal. Symbolûîqué lymbolû.Pfe.qui a milite alienatuft.modo:
Elus feruus qui hune ferebat cû quinq? argenti minis Tua qui amicam hinc accerfebat ei os fubleui modo.
Cil. Quo modo/Pfe.horum cauli haec agitur IpedatoÃe fabula Hi fciunt qui hic adfucrunt.uobis poll narrauero.
Cal. Quid nunc agimus/Pfe.libéra hodie tuam amica aniplexabere
Gal. Ego ne,Pfe.tu tc.ego ipus inq.fiquidem hoc uiuec caput.
Si nodo mihi hominem inuenietis propcrc/Cal.qua facie.Pfc.mald Callidum dodlumiqui quando principiû prehenderit Porro fua uirtute teneat.quid fc facere oporteat. Atque eu qui non hic ufitatus fæpe fic.Cha.fi feruos eft Nunquid refert/Pfc.immo multo mauolo q liberum
Cat Pofte opinor me dare hominem tibi malum amp;nbsp;dodlurn modo Qui a patre aduenit charifto.ncc dum exiit ex aedibus Quoquam.neque athenas aduenit unq ante hcllcrnû diem Pfe. Bene iubeftis.fed quinque inuentis opus cft argenti minis Mutuis quas hodie reddam,na una huius mihi debet pater.
Gal. Ego dabo ne quaere aliudciPfe.o homine opportunum mihi Etiam opuft chlamyde amp;nbsp;machacra:6i perafo.Ch.a me polTum dare.
Pfe. Di immortales non charinus mihi hic quidem e.fed copia
Sed iftic feruus ex charifto hic qui aduenit quid fapit
Gal. Vfq: a cunabulis, Pfe.manuleatam tunicam habtrc homine decet. Ecquid habet is homo aceti in pcdlorc.Cal.arqj accidiftimi
Pfe.* Quid fi opus fit ut dulce promat indidem ecquid habet. Ch. Rogas.murinam:pafrum.defrutü mellina mei queiufmodi Quin in corde inftrucre codam coepit hcrmopolium
Pfe. euge pellcpcdc charinc.me meo ludo iam beas.
Sed qui nomen cfte dicam ego illi feruo/Ch. fimiæ
Pfe. Scit ne in re ad uorfa uerfari.Cha.turbo no «que citus eft
Pfe. Ecpuid argutus cft.Ch.maloru facinorum faepilEme.
Pfe. Quid cum manifefto tenetur,GhâanguIaft dabitur;
Pfe. Ecquid is homo ê fcitus.Cal.plebifcitum no «quefcicum eft.
Ple. Probus homo ê ut praedicare ce audio.Cal.immo fi feias
Vbi ce alpexeric.narrabic ultro quid elTe udis;
Sed quis es aduras,Pfe.dicam ubi hominera exornaucro
-ocr page 339-Cal.
Subdiricium neri ego ilium militis Ifouum nen î Symbolum Imnc ferat lenoni cum quinq j argenti minis. Mulierem ab Icnone^abducat.hem tibi omne fabulam Caeterû quo quieq; pado faciat ipli dixero! Quid nunc igitur fiamus!Pfe,homine cû ornamétis omibus Exornatu adducite ad mena ad trapezita æfehinû Sed properate.Ch.prius illic erimus g tu.Pfe.abite ergo Ocius quicquid incerti mihi in aninaoprius:aut abiguu fuiti Nunc liquet.nuc defecatu.fi cor mihi nue puiail Omnes ordines fub fignis ducam legiones meas Aui finiftra aufpicio liquido:atqj ex fententia Confidentia eil inimicos mees me pofTe perdere, Nunc ibo ad forum:acqj onerabo meis praeceptis flmiam, Quid agat nequid tirub5C;doC'l'c ut hanc ferat fallaciam, lam ego hoc ipfum oppidum expugnacum faxo erit lenonium.
Puer.
dVi feruituté di dande leonina pucro:atqueide fi adduc 'Turpirudineinc illi:quanru ego nuc corde confpicio meo Malam rem magna multafque aerumnas dande uclut hæc Mihi eucnie fcruicus ubi ego onibus puis magnifque miferiis Prxfulgionneque ego amatorem mihi ulld inuenire queo. Qui amet me ut cur amp;nbsp;tandem'niti diufcule.nunc huic Lenoni hodie eil natalis diesunterminatuft a minimo ad maximd Si quis no hodie munus mififlet fibi:eum cras cruefatu Maximo prabitereinunc nefeio hercla erebus quid facia meis. Neque ego illud pofTunuquod illi qui poiTuntifolent, Nuc mû lenoni munus hodie miferoicras mihi potadus Frudus e fullonius.heu q ille hcrcle ego etidndc fum paruulus Atque cdepol ut nunc male cum metuo miftr.fi quifpiam dec Qui manus grauior her.qq illud aiunt magno gemitu fieri Coprimere dentes uideor pofTe aliquo modo.fed coprimeda cft Mihi uox:atque oratio.herus eccd recipit fe domd;amp; ducit coqud, Ballio Leno Cocus Puer,
f nbsp;nbsp;nbsp;Ord coquinum qui uocdnftulte uocanc
Na non coquinum eft:ucrum furind cft forum! Na fi ego iuratus peiorem hominem quaererem Coquum no pocui;q hunc:quem ducor.duccre Multiloquum.gloriofum:infulfum inutilem, Quin ob earn rem horcus recipere hunc ad fe noluit. Vt effet hic:qui mortuis cocnarn,coquat,nd hic folus illis coquere Quod placeat.pocefl.Co.fi me arbitrabere illo pacTo ut prodicas
-ocr page 340-Car cotidacebis?3ibfnopn,ah'as non aät Sed cur fedebas in foro.fi eras coquus Tu follis praeter alios.Co.ego dico tibi, Hominû duancia ego funi factus improbior coquus; Non meopee ingenio.Bal.qua iftuc rationc.Co.doquar» Quia enim cum extemplo ueniuc conduélû coquum Ne illum quaerit qui optimus:6i carilTimuft.
Ilium conducunt potius qui uilidimuft Hoc ego fui hodie folus oblelTor fori. Illi drachmis iidene miferi me nemo poteft Minoris quifq numo ut furgam.fubigerte Non item eoenarn condio ut alii coqui Qiii mihi condita prata in patinis proferunt: Baues qui conuiuas faciunt.herbafqp aggerunt. Eas herbas herbis aliis porro condiunt.
Indunt coriandrum feniculum, alluim. atrumolus Apponunt rumicem.brafficam.betam blitum. Eo lafarpicii libram pondo diluunt. Teritur finapis (celerata cum illis;qui terunt Priufq triuerunt oculi ut exctllent facit. Ei homines comas fibi coquunt.cum condiant Non condimentis condunt.lcd lirygibus Viuis conuiuis iteflini quae exedunt. Hoc hic quidem homines tam breuem pica in colunt Cum hafee herbas huiufmodi in fuuni aluum congerunt Formidolofas didlu non efu modo:
Quas herbas peccudes non eduntthomines edunto
Bal, Quicquid tu diuinis condimentis utere
Qui pro rogare uitam polfis hominibus:qui ea
Culpes condimenta iCo.audadrar dicito.nam Vel ducenos annos poterunt uiuere meas Qui eflitabunt cfcas quas condidero: Nam ego cicilendrum quando in patinafindidi Aut fipolindrum.auc mæcidem.aut' Sane capcidem.eat ip(x fefe patmæ
Ferne faciunt illico hxc ad nepcuni pecudes Condimenta fune ac atharathrion,
Bal. At re iuppiter diilt;^ omnes prrdant cum Condimentis tuis tuej ruis omnibus mendaciis«
Co. Sine fis loqui me.Bal.loquerc.atqi in malam .crucetn Co. ybi omnes patins fuerunt omnis aperio.
-ocr page 341-Terre quot;Ires pecudes cecimindro. condio aut parepfide
Is odos dimilTis pedibus in caelum uolat» g Eum in odore coenat iuppiter quottide |A â Odor dimifils pedibus.Go.peCcauiinfeiens g â Quid eft,Co.quia dimiffis manibus uolui diceret Q ⢠Si nufq is cocdum quidnam coenat iuppiter!
'^It incoenatus cubicumiÃal.in malam crucem à Iftacine caufa tibi hodie nummum dabo' Fateor equidem me efte coquum cariftimum Verum pro precio faciomt opera appareat meat
ç Quo conductus uenÃBatad furandum quidemtâ Aninuenire poftulas qücnquam coquum
g^j Nifi miluinis aut aquilinis ungulis/ nbsp;nbsp;-â-â-A,
â An tu coquinarum ire quoquam portulas
Quin ibi conftruedis ungulis coenam coquas
Nunc adeo tu qui meus es ame dico tibit
^c noftra properaSamolliri omnia:
Tum ut huius oculos in oculis habeat ruis
Quoquo hic fpeftabo co tu fpeCdato fitful
Si hic quo gradietur pariter progredimini, âte q t Manum fi protollet:pariter profetftomanumiâ''' ^uum liquid fumee id tu finito fumere Si nortrum fumet:tu teneto altrinfecus
Si ifte ibic:ito:ftabic.âaftato limuli
Si conquinifeet iftic:conquinifeito'fimulgt; ç Item is difcipulis prius cuftodes dabo»
Nabe modo animum bonum.Bahqnælb qui pofTimtdoce ç^ Animum habere,qui te ad me adducam domumÃ
' Quia forbirione faciam ego te hodie mea
Item ut medea peliam recoxit fenera
Quem medicamento:^ fuis ucnenis dicitur Fecine rurfum ex fene adolefccntulumr ç^ Item te ego faciam.Bal.eho an tu etiam ueneficus; g^j Immo ædepol ucro hominum Iferuator magi, ç* Hem mane quanti iftuc unum me coquinar perdoces! ç^ QuidîBal.ut te feruem:nequid furripias mihi
Sic reddi nummos meos ne metuas quidem
Sed utrum amicis hodie an inimicis tuis Laturus cocnam.Bal.pol ego amicis; fcilicct Quin tu illos inimicos potiusg amicos uocas«
-ocr page 342-Co Nam ego ica .conufuis canam condicam daboâ Hodie aeque «ta fuauicer condidam
Vc quifque quieque condicam guftaucric, Ipfos fibi faciam uc digicos praerodat fuos.
tlt;,G : rä bâiffif
â .â âiâ ;/ï5Xi»j â 71; ;'â¢''inâ ⢠â¢'' '/ i'b: ' n
Bal. Qu-cfo hercle priufq quieq conuiuis dabis# Guila cuce prius.amp; difcipubs dato.
Veprærodatis ueftras furtificas manus
Coi. Forcaffe haec tu nue mihi no credis qua: loquor
Bal. Moledus ne fis nimium.iam tu nimis non places;
Hem illic ego habito intro habl;amp; cernam coque Propere.Co.quin is accubitum: amp;nbsp;couiuas cedo
Corrumpitur iam cocna.Bal.hem fubolec fis uide
Bal. lam hic quoque fceleilus e quoqui:ut conicio Profedo quid nunc primum caucam nefeio, lea in aedibujsdùnt fures prædo in proximo eft; i lam mihi hie uiemus apud forum paulo prius Pater calidori opere fecit maximo.ut mihi caucrem A pfeudulo feruo fuo.neu fidem ei haberem i nam eum
Circuire in hune diemmt me fi pollet muliere Interuortcret.cum promihfte firmiter dixit^ fibi Sefe abdudurum a me dolis phcenitium.-
Nunc ibo intro;acque edicam familiaribus.r Profedo nc quis quicquam credat pfeudulo?
Pfeudolus Simia Sycophanta
Pfe. s lunqquenq di immortales uoluerc cflc auxilio adiutum
Tu me;amp; calidoru feruatum uolunt effe.óC lenone extidu
Cum te adiutorcm genuere mihi tam dodum ç r
hominem atque aftutum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ⢠⢠,?.lt;;-
Sed ubi illic eft.fü ne ego homo infipicns qui hæc mccum ^i^: ; u)
Ego met loquar folus.dedit ueiba mihi hercle;ut opinor: -
Malus cum malo ftulre caui.tum pol ego interii;horno fiille ; 'rf.
Abiit neque hoc opus quod uoluic:cgo hodie efficiam
Sed ecum uideo uerberam ftatuam .ut magnifice infert fele Hem te hercle ego circûfpcdabam nimis metuebam: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r ââ
mole ne abiiiïcs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/'
Sy. Fuit meum officium:ut facerem :fatcor.Pfe,ubi reftireras,' Si, Vbi mihi libitum é.Ple.iftuc ego latis fcio.Si.cur ^o qd* feu me Rogas/at hoc uolo monere te?Sy.monendus ne me monear.
Pfe. Nimis tandem ego abfte contênor.Si.quippe ego te ni cótemnam
Stratioticus homo qui cluear«Pfe.iam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
-ocr page 343-Pfe.
Hoc uolo quod occcptunfl agi.Sy. nunquid agere aliud me uidcs
Ambula ergo ciro.Sy.imo ociofe uolo?Plc.hxc ca occafio eft Dum illc dormit.uolo ut prior ut occupes adire.
Quid properas.Sy.placide ne rime,ica ille faxit iuppicer ut Ille palam ibidem ante quifquis ille eJhqui adert a milite Nunqædepol erit ille perior harpax! qego liabeanimubonum Pulchre ego hanc explicatam tibi ie dabo fi ego illum Dolis atque mendaciis in timorem dabo militare aduenam Ipfe fefe ut neget cum erte qliet.mcquéut elle autumet Qui ipfus ertiPfe.qui potertiSy.occidis me cû ifluc Rogitas. Pico hominem lepidum.ee quoque etiam
He.
Dolis atque etiam mendaciis iuppicer te mihi leruct; Sy.Imomihi. Sed nide, ornatus hic me fatis condecet?Pfe.optume haber.SiIcftO Tancû tibi boni di Imortales diuntquantu cibi opees
Nafi exopeem quantudignusuantum denc:minus nihilo cft: Neque ego homine quenq uidimagis rnalud Cmaleficum Tun id mihi.Pfe.cacco.fed ego quæ tibi
Dona dabo:amp; faciâ;fi hanc rem lohneaccuralTis?
He.
Potin ut taceas?memorê Imcmorem facitiquimener quod Memor mcminlc?tcnco .omnia in pedore condita funemeditari Sunt doli dode.Pfe.^bu$ hic eft homo^Sy.neque hic eft nequeego* At uidc ne titubes.Sy.potin ut tacens?Pfc ita me diiament Ita non facient.mera iam mendacia fundis.Pfe.ut ego cb tuam Simia perfidiam te amo:6 dmcruo.amp; magnifico
He.
Ego irtuc aliis dare condidici mihi.oberudere no poteft palpum. Vt ego te hodie accipiam Icpide.ubi efiecci is hoc opus. Ha ha he.Pfc.Iepido uidu uino.unguéris;amp; ircr pocula pulpamétis Ibidem una aderit mulier lepida tibi fauia lup fauia quæ dcc Lepide accipis me.Pfeumo fi efficis.tum faxo magis dicas.
Nifi effecero cruciabiliter carnifex me accipito
He.
^y
Sed propera mihi móftrare ubi fte hoftium lenonis ædïumî Tertium hoc eft. Sy.race ædcs hifcunc, Pfe.credo animo maleft Aedibus.Si^quid iam?Pfe.quia ædepol ipfum lenonem euomuntï Illiccinc eft. Pfe.lllic ert.Sy.maIa mercift.pfe.illuc fis uide Non prouerfus uerum tranfuerfus cedinquafi cancer folcr.
^1.
Ballio.Pfeu dolus.Sycophanta.
He.
He. Ingrcde
Inus malû huc homine effc,opinor.^ erte cenfebâ coquum? Nâ nihil ena dû harpigauit præter cyatüröd cantharum* Heus tu nunc occafio cft amp;nbsp;tepus. Sy.recum fcntio.
re in uiam dolis:6i ego hit in infidiis crof
-ocr page 344-Sy, HiBui nu^ncrum fedulohoc é fcxtû 3. por« proxfmum Angiporcu.tn.in id angiportum me deuorti infTeras ⦠Quo turn has telis dixeriend ego admodum incerto fcio?
Bal, Quis hie hô chlamydatus c.auc unde é.aut que quæritac? Peregrini facies uideenr hominis.acqj ignobilis.
Sed eccum qui ex incerto faciet mihi quod quaero cercius.
Ad me adit reft uunde ego hominem huc effedied gentium?
Sy, Heus tu qui eu hirquina das barba.refpôde quod rogo, Bal, Eo an non prius faluta.Sy.nulla eft mihi falus dataria Bal, N3 pol hîc tantûdcm accipiââs.Pfc.iam indc a principio probus Sy. Ecquem in angiporto hoc homine eu nouifti re rogo.
Bal, Ego memct me. Sy.pauci iftuc faciunt hoics?quod tu praedicas. Nam inforo uix decumus qs quis cft:qui ipfus fcfe nouerir,
Pfc Saluus fum.iam philofopharum.Sy.hominem ego hic quaero Malum legirupam.impium.periurum.atqj improbum.
Bal. Me quaericae,nam illa fune cognameca.nomen fi memorce
'Modo quid eft ei homini nomen? Sy.lcno ballio Bal, Sum.ego Ipfefum adulefcens que tu quaeritas, Sy Td ne es ballio?Bal.ego enfuero is fum.
Sy. Vt ueftitus eft perfoftbr parietum
Bal; Credo in tenebris:cófpicatus fi fis me:abftfneas manumÃ
Herus meus;tibi me falute multa uoluit dicere, hac epiftufam accipe Ame.banc me tibi iuftit darc.BaI.qs is homoft qui iuffitl
Pfe: Perii nue homo in medio luto c.nome nefeit hatret haec res.
Bal. Que hanc mifineab mc autum ts?Sy.nofce imagincm:tutc eius
N 'me memorato mihi ut feiam ballione te efte ipfum.
Bal. Cedo mihi epiftulam.Sy.accipe amp;nbsp;cognofce fignum.Bal.oho polymachxro
Purus putus e ipfus.noni hcrusjpolymachxroplacidcs,
Sy. Placides nomen e.feio iam tibi me refte dedifte epiftulam, Poftg polymachxroplacide elocutus nomen cs.Bal.fcd quid Agit is?Sy.quod homo xdepol fortis:arq? bellator ^bus;fcd ^pera H me pcllegre quxlô epiftulauta negociû efttatq? accipe Argentum aftutiimuliercmqj miht cmitte.nd necefteft
Hodie ficyoni me efte.auc eras mortem exequi.lta herus meus Eft imperiofus.Bal.noui.notis prxdicas.Si.propcra pellegcrc Epiftulam ergo?Bal.id ago ft taccas modo.millcs lenoni ballioni Conferiptd mitcit polyma chxroplacidcs imaginem Obfignatim:qux inter nos duo conucnic olim.Syfymbolum Eft in epiftula.Bal.uideo:amp; cognofco fignu;fed in epiftula Nullam faluccm mittere fcriptam foIcc.Sy.ica militaris
-ocr page 345-Difciplina eft baUio manu falutem mittunt beniuolébtibus Eadem malam rem mittunt male uolenribus
Sed ut occepifti pcrgc operam expener.quid epidula Ifta narrer.Bal.aufcuIta modo.harpax calator
Meus efl.ad ce qui ucnit.tu ne es harpax:
Ego fum:acqj ipfe arpax quidem?öal.qui epiftulam Klam fere ab eo argentum accipies.
Cum eo fimul mulierem mitti uolo.faluté feriptâ dignû eft dignis Mitrere.ee fi arbicrarem dignum mifiiTem tibi;
Quid nuneiÃaUargentü dcs.abducas mulierem. Veer remoratur.Bal.quin fcquere ego introiSy, fequor*
PfeudoJus;
Eiorem ego hominem.magifc^ uerfute malum
p Nunq acdepol quenq uidi*quam bic eft firnia Nimi^ ego illü hominem metuo amp;nbsp;formido male
Nec malus item egra me fit,ut erga illum fuir; ne in re Secunda nûc mihi obuertat cornua;fi occafionem eseperit Cautio eft qui fit malustarç aedepol equidem nolo.nâ illi bene nolo: Nunc in metu fum maximo triplici modotprimu omnium hm hunc comparem metuomeum:nc deferat me. atque Ad hollis rranfeat:metuo autem ne herus redeat etiam Dû 1 foro:ne capta praeda capti praedones fiantreum hoc Metuo mcruo.nc illic huc harpax ueniar:priulq hinc Hic harpax abierit cumulicre;perii hcrclc nimium. Tarde egrediuntur foras;cor conhgatis uafis expetat
Meu: fi non educat mulierem fecum fimul ut exularum quot;nbsp;' Ex ptclere fugiat mco:ui(ftor fum.uici cautol cuftodes meos
Sycophanta, Pfeudolus.
E plora nefeis ut res fit phoemciu ueru haud multo poft , n faxo fcibis
Accubans:n0 ego read illu duco dentatum uirum Maccdonicnfem;qui lenonem flentem facit
Cuiam te ede uis maximead cum duco te Calidorum haud multo poft faxo amplexabere,
⢠Quid tu intus.quaefo defedifti.quâdiu mihi cor retunfuft Oppugnando peftorc.Sy.occafionem reperifti ucrbero Vbi perconteris me infidiis hoftilibus;qn hic metimur gradibus Militariis.Pfe.acq jædepol quanq nequam homo es reffe mones . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ballio.Leno.
âAbxnûc demû mihi animusî ruto eft loco poftq iftc hinc Abiit atij abduxit mulicré.mihi libet nûc ucnire pfcudolû
-ocr page 346-Scelcrû cipuuK abducere a me mulierem' fallaciis cócepris.
Herde uerbisîfatis cerro fcio.cgo pierare maulem me milies Qu im mihi illum uerba pdendiculum dare:nunc deridebo Herde hominem :fi côucnero;uerum in pifhind credo uc Conuenit:foFenûc.ego fimoné mihi obuiam ueuirc uclitn.' Vcinca Ixcicia laetus promifcua . fiet:
Simo fenex. Ballio, Leno.
Si. U Ko gd rerû meus ulylTes egerit.iamme habeat' Signû ex arcc ballionia.BaI.o fortunate cedo fortunata Manu fimo.Si.quid ci3al.i3.Si.gdiamÃ3al.nihil dl Quod metuas.Si.qd dbuenit ne homo ad teiBal.non.
S*» QHâ^ éigitur bonüBal.minæ uiginti fanætac faluae fût tibi Hodie:quas abde inde é inllipulacus pfeudoIus?Si.uclim Quid é hcrcIe.BaIrogamcuigintiminas.fi illæ hodie Illa fit potitus muliere.fîuc eâ tuo gnato hodic:ut premiffr Dabitirogaro obfecro herde.gdlio promittere.omnibus modis Tibi cTc rem ut faluam feiasutq; etia hadcto mulierem dono tiWÃ
Si. NuIIû periculum dltquod fciam.ftipularicr ut concepiUi ueiba: Viginci minas dabin.Bal.dabucur.Si.hoc quidc acdunfl Haud male fed cöuenidi hominem?3al. immo ambo fimul.
Si. Quid aic.qd narrat.quæfo quid dicit tibi/Bal.nugas theatri Verba quae in comoediis folenc lenoni dici;quæ pueri fciunt. Malum.ôi fccleftûîamp; periurum aiebant dïè mei
Si. Pol haud mencituft.Bal.ego aud iratus fui nam quati refert Nee re.de dicere qui nihil faciat.quiqj inficias quique inficias no cat Quid é quid non metuas.ab co id audirc expodo.Bal.quia Nung a me abduce muliere iam nee potcft.mcminiftin: Tibi me dudum dicere earn uenifTe militi macedomcoi
Si. Memini.Bal.hem illius fcruos hue ad me argecum attulit Et obfignatum fymbolum.Si.quid podeaiqui inter me Atq; ilium milité conuencrat is fecum abduxit Mulierem haud multo prius.Si.bonan fide idue dicis.
Bal. Vnde ea fit mihi.âSi. uide modo ne illic fit contechnatus gppiam.
Bal. Epillula:acq^ imago me certum facit.quin illa quidem iara In ficyonc ex urbe adduxit modo.Si.bene hercle fadum.-Quid ego cedo pfcudolum facere:ut det nome admolarum Colonia fed quis hic homo é ehlamydatus.Bal.non edepol feio. j Nifi ut obferuamus quo eafaut g rem gerat.
Harpax . Simo. Ballio:
Ha. m Alus amp;nbsp;neg é hô qui nihiliimpiû heri fui feruus facit. quot;^Ãîîhx Nihili é aucé fuû g officiû facereîmemor êînifi adco moîtus.y
-ocr page 347-Ma qui liberos efïê ilico fc arbitrantur, ex eófpedu heri/ Si fui fc abdiderunt.luxuriantur.lulbantur.comedunr, , Quod habent nomen diu.feruitutis ferunt.nee boni ingenii Quicq in his iuelLmfi ut improbis ie ambus teneant.cum His mihi nee locus.nee fermo conuenitus unq nobilis fui Egout impatum elbamp;fi abeft hie adeife herum ai birror-Hunc ego ilium metuo.cum hie non adeit.nec cum adfiec.metuâ Ei rci Opcram dabo.nam in taberna ufquc adhuerfineret fyrus ; Cui dedi fymbolum manfi.ut iu iferat.leno ubi elTer domi Me aiebat arceiTere.uerum ubi his non uenit.nce uocat. Venio hue ultro.ut fcia.quid rci fiet.nc illic homo me ludificetur. Nequequieg eft melius:g ut hoc pultem, atque aliquem Euocem hinc incus.Icno argentum hoc udo a me accipiat Atque emittat mulierem mecum fimuI.Bal.heus tui Si.quid Vis.Bal.hic homomeuft.Si quidum.Bal quia prxda. hsec mea di Scortum quaerit habe afgentû.tam admordere huc mihi Lubet.Si.iam ne illu comefurus es.Bal dû recens eil. *x Dûdatut:du calet:dcuorari decet.nam boni uiri vQ^' Me pauperant improbi alunc.augenc rem meam mali.O* Populi.ftrenui mihi improbius uifi funr.Si.malu quod Tibi dabunt ut fceldlus.Har.mc nunc comoror cu has fores» Non ferio ut fciam fit ne ballio domiiBal.uenus mihi hæc /quot;Bona dat.cum hos hue adiieit lucnfugas./damni L Cupidos:qui ie fuarnq j aetatem bene curant.edunt.bibunt»
/ Scortanturlilii fune alio ingemoiarq; tu.qui neque \ Tibi bene eile patere:amp; illis quibus elbinuidesi Heus ubi edis uosiBal.hic quidem ad me recia habet redid uiam Heus ubi effis uosiBal.heus adolefcens gd illic debetur tibi Bene ego ab hoc prcdatusifi bono in bona fexna eft mihi. Ecquis hoc aperit.Bal.heus calmydate igd iftic debetur tibi. iAedium,dominû lenonem ballioné quirito; Bal.quifgs
Bil.
SI.
Ha Ha Ha
Es adulefcensoperam fac compendi querere. Har.quid iami Quia te ipfus coram præfens præfenré uides.Har.tun is es Chalamydate cauefis tibi acurio infortunio: arep in hune Intende digitû hic leno eft.BaI.at hic cft uir probus Sed tu non es uir.flagicare fæpe in clamore in-fopo Cû libello nufq eft nifi quod leno hie fubucnit tibi.
Quin tu mecum fabulare.Bal'fabulor quid.uis tibîî Argentum accipiasIBahiam fi dubiû des,porrexi manum Accipe hicâfunt quinqj argenti lediaenumerata: mine.
Hoc tibi herus me iuflit ferre polymachaeroplacides
y
-ocr page 348-Qiiod deberet deep ut mecum mitteres pboenicium.Bal.herus tuus? Ha. Ita dico' B^l.miles.Har.ira loquor.Bal. macedoniusi Ha. Admodum ing.Bal.rc ad me mifit polymachæreplacides ?
Ha: Vera memoras.Bal.hoc argentû ut mihi dares?Ha.fi eu gdem es Leno baUiü.Bal.acqueuta me mulierem abduceres fHa.ica.
Bal. Phreniciû effe dixit.Ha reede meminifb.Bal. mane iam Redeo ad te.Har. ar maturate propera.nam ^pcro.uides lam dici multum cfTe.BaLuideo hunc ad uocare:etiara uolo. Mane modo iftic.iam reuercar ad te quiefnue fiet fimo. Quid agimusimanifefto hunc hominem ten eo.qui Argentum attulit.Si gd iamiBal.an ne feis quæ fit haec res.
Si. luxta cum ignarifTimis:
Hedepol hominem uerberoné pfeudolum.ut dedfe dolum Cômentuft.tantûdem argenti quantû miles debuit Dedit huic:arque hominem exornauit:mulierem g arcefTerct.
XW Pfeudolus tuus allegauit hûc:quafi a macedonio milice effet. Si. Habes ne argentum ab homine.Bal.rogitas quod uides Si. Heus memento ergo dimidium iffinc mihi de preda dare Cómune idue effe oportcr.BaI.quid malu id cotum tuum eft. Qui mox mihi opam das.Si.tibi da ecquidem .Bal gd nunc Mihi es auctor fimo.Si.exploratorem hunc faciamus ludo Suppofiricium.Bal.adco domicum ipfus fefe ludos fieri fenfcrlt.
Bil. Sequere quid ais nempe tu illius feruos csiHar.palanuffime.
Bal. Quanti te cmic.Har.fuape in pugna uirium uidioria.
Nam ego eram domi imperator fumus in patria mea.
Bal. An etiam ille unquam expugnauit carcerem patriam tuam.
Har. Contumeliam fi dices.audies.Bal.quid tun hodie
Ex ficyone huc perueneftiiHar;aIcero ad meridiem.Bal. ftrenue Me hercule idi.gnis pernix hic eft homo ubi furam Afpiciastfeias poffe eum gerere craffas compedes Quid ais tu ne etiam cubitare folicus es in cunis puer*
Hi. Scilicet. Bal.ctiam ne facere folicus es.fein quid loquarJ Ha« Sani ne edisiBal. quid hoc quod te rogoi
Nolt;ftu in uigiliam quando ibat miles, turn tu ibas fîmul. Conueniebat ne in uaginam tua mâchera militis?
Ha: I in malam cruccm.Bal.ire licebit tibi tarnen hodie tempori, M''* quot;nbsp;Qgin tu muliere mihi emittis.aut reddis argétumiBaLmane. Ha. Quid maned?Bal.chlamydem hanc cómemores
Quanti conduiftaft.Har.qd cft?Bal:quid meret machæra.
Ht, Heleborum hifce homnibus opus c.Bal.co .Ha'mitte.
Bal. Quid mercedis pctafus hodie domino demercc.Ha:gd domino
-ocr page 349-Quid fommatis,mea equidem haec habeo omnia
Meo peculio empta nempe quo foemina fumma fuflinet.
Nunc nbi funt.fenes fricari fefe ex antiquo uolunt â ^ai Refponde oblecro hercle hoc uero ferio quod te rogo.
Ha
Ha
Ral.
Bal.
Ha
Si. H Si.
Ha
Quid meres quantulo argenti te conduxit pfcudolus. Qui iftic pfeudoluft.ôal.præceptor tuus q te hanc fallaciam Docuit.ut fallaciis hinc a me mulierem abduceres.
Que pfeudolum quas tu mihi praedicas fallacias Que ego homine nullius coloris noui.Bal.non tu illinc abis Nihil efl hodie illius fycophantis quacllus.proin tu pfeudolc Nunties adduxilTe aliam praedam qui occurrit prior Harpax «Har.is quiedm aedepol harpax ego fum. Bal.immo Acdepol elle uis.purus putus hic lycophanta ell. Har,cgo tibi Argentum deduamp;duduadueniens extemplo fymbold feruo tuo Heri imagine obfignatam epiflolam hic ante hoilium.
Meo tu epillulam dediflis feruo.cui feruo.Ha,fyro Non confidit, fycophanta hic neq eH.nugis meditatur male Aedepol hominem uerberonem pfeudolum.ut docile dolum Cômenrufl.tantûdcm argenti quantum miles debuit Dedit huic.atque hominem exornauir.mulierem qui abduceret.
Nam illa epiftulaipfus uerus harpax huc ad me attulit. Harpax ego uocor.ego feruus fum maccdoni militis. Ego nec fycophantiofe quicq ago.nec malefice.
Neque illum pfeudolum mortalis qui fit.noui neque fcio.
Tu nifi mirunll leno,plane perdidifli mulierem. Acdepol nae illuc magis magifq;,mctuo,cum uerba audio. Mihi quoqjxdepol iam dudum ille fyrus cor perfrigefacit Symbolum qui hoc accepit.mira lune pfcudolus eil Eho tu qua facie fuir dudum.eu i dedidi fymbolum ^Rufus quiddam.uentriofus.cradus.fyrus.fubniger , Magno capitc.acutis oculis.ore rubicundo.admedum
Bal. Bal.
1Magnis pedibus.Si.perdidifli poflq dixilli pedes,
; Pfcudolus fuit ipfus.acdum e.Bal.idem etiam morior fimo, Hercle aut te finam emoriri.nifi argentum mihi redditur Viginti minx.Har.atque etiam mihi aliaeuiginti mina. Auferetur id premium a me quod promifi per iocum.' De improbis uiris auferri premium.amp; praedam decet.
Saltern pfeudolum mihi dedas.Si.pfeudolum ego dedam tibi Quid deliquid dixin ab eo tibi ut caueres centies. Perdidit me.Si.St me uiginti modicis mulcauic minis.
Quid nunc faciamlHar.fi mihi argentum dcderis.tc fufpendito?
yZ
-ocr page 350-Pal. Di te perdmt.fequcre (is me ergo hacad forum.ut folium«
Hl. Sequor,l31l,quid ego peregrines abfbluamieras agâ cû ciuibuE» Pfeudolus 'nihi centuriata habuit capitis comitia; e
Qui iUû ad me hodie adlegauitimulierem qui abducerete Sequere tu nunc.expedietis dum hac domum redded uia Ita res geîla cd.angiporto haec certum eft cofedlaner.
^^r Si graderere qcum loquere.iam iffes ab forum.
Bal. Gertunft mihi huc emortualem facere ex natali die, Simo fenex.
b Enc ego illum tetigi bene autem feruos inimicu fuum. Nunc mihi certum e:alio pado pfeudolo inficias dare. Quam in aliis comediis fit.ubi cu (limulis aut flagris Infidiantur.at ego iam inultus promam uiginti minas. Quas promifi fi effeciffet.obuiam ei ultro deferam. Nimis illic mortalis dodusmimis uerfutus:nimis malus Superauic dolum croianu atqj uixiATet pfeudolus. Nunc ibo introtargentum promam.pfeudoloâ infidias dabo.
Pfeudolus feruus ebrius, q Vid hoc ficcine hoc fir,pedes flatin an no.an id udtis ut me Hic iacence aliquis tollat,nam hercle fi cecidero ueftgi Erit flagitiu.pergam pergere.ha feuiendum mihi
Hodie eft magnum hoc uicium uino elf pedes capta primum,
/ Ludator doluft profedo edepol ego nue probe habeo madulfa. Ita nidum cxcuraco.ita magnis mundiciis digni ahiraq; in loco Feihuo fumus feftiue accepti.qd opus me mulcas agere abages. Hoc ed homini quamobrem uitam amet, hic omnes uolupcates,
!In hoc omnes uenudates funt.deis proximu ede arbitror,
iNa ubi amans complcxudamantem.ubi ad labra labella adiugit,
:Vbi alter alterum bilingui manifeflo incerprehendût
lVbi manu mamilla opprimitur.ac ena fi lubet corpora coduplicat
1Manu candida cantavi dulciferum propinare mitilîîïnâ amicieiam» Neqj ibi effe alium alio odio ibi nec moleftum.ncc fermombus; morologifuti.' Vngucnca:atquc odores lentifcos. corollas dari dapfiles.non enim parce promi
Vidum extero,ne quis me rogef,hoc ego modotatque herus minor Hunc diem fumpfimus pothime
Podq opus mcumJut uoIui.omne perpetraui,hodibus fugatis Illos accubantis.potantis.amantis.cum fcorcis reliquitd meu Scortum ibidem,corde:arqucanimo fuo obfequentes: fed podq Exurrexi.orant me id.uc falcem adhuc modum intuli.
-ocr page 351-illis firifficcre minime ex difcfplina.quiui ego
Qui lenonem capere didici:fcd pallio latim amicius '* Sic incefTi ludibundus.plaudunt partim clamitant me ut reuertar* Occepi dcnuo hoc modo nolui idem, amice dabâ me meae Verne amaret.ubi circunuortor cado.id fuit nempe a ludo itaque Dum enitor pax iam pene inquinaui pallium.mimias tum Voluptati aedepol fui obcafum.datur cantharus -bibi. Cornuto illico palium illud pofui inde huc exii crapulam Dû amouerem nunc ab hero ad he^ meu-maiorem uenioâ Foedus comemoratu.aperite aperite heu fimoni meadefle Quis nuntiat.
Simo. Pfeudolus.Bal.Leno.
^'â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ox uiri peflumi me exciet foras, fed qd hoc quo modos
u Quid tu uidco ego. Pfe.cû corona ebriû pfeudolû tuum Sgt; âLibere hcrcle hoc quidem.fed uidcftatû.nû mea? gracia Pertimefeet.Pfe.magis cogito feuicer blanditer ne alloquar.
Sed hoc me uecat iam facerc;quod fcrodr^ua in hoc fpes fitaft jMihi.Pfc.uir malus.uiro optumo obuiam it.
^*â Di te arnent pfeupole:fed in malam crucem:
Pfe. Cur ego me afflictor.Si.quid tu malum ergo in os mihi Ebrius in rudas?Pfe.moiliter file nûc me cauc ne cadam; Non uides me ut madidus adeam.
Qua: üa hæc audacia,fi te fie interdius cû corolla ebrium Incedere. Pfc.lubet.Si.qd lubct pcrgin rudare in os mihi, Pfe. Suanis rudus mihi elf.fie fine modo. Si. credo equidé potefle te Scelus mafïïci montis uberrumos quattuor frudus ebibere In hora una.Pfe.hibcrna addito.Si.fed hic tarnen. Pfc.haud Male mones,Si.undeonuftam celocem agere te prædicem. Cum cuo perpotaui modo.fed fimo ut ^pbedatus ballio cft, ; Qua: tibi dixi effeda reddidi;Si.dendes.pefrumus homo eft
Pfe: Mulier haec facit.cu tuo filio Iibcra accubat.
Si; Omnia ut quicq; egifli ordine feio. Pfe. quid ergo dubitas Dare mihi argentum ?Si.ius petis, fateor tene.
Pfe. At negas daturum effe te mihi tarnen das.onera hunc Homincm:atqp confequere.Si.ae cgo iftum onerem.
Pfe. Onerabis feio.Si.qd ego huic homini faciam ftatim ultro.
Et argentum aufert amp;nbsp;me irridet.Bal.ux uidis.
Pfc. Vorte ergohume^ hcm.Bal.hoc ego nunq rarus fum Fore me ut tibi fierem fupplex.heu heu. Pfe.define. Doleo.Pfe.ni dolcres tu:cgo dolcrcm.Bal qd hoc auferre ââ Non pfeudole abs tuo hfro.Pfe.lubentifTimo corde:arqj animo;
-ocr page 352-Bal. Non audes quaefo afiqmm pré mihf gratum facere hic argenti, Pfe. Non me di?is autcium eTc hoînéÃaUnâ hoc nu^ cns.nwno diuicior. Pfe, Neque ce mei tergi miferct.fi.hoc no hodie eneciiTem Bal. Eric ubi ce ulcjfcar : û uiuo.Pfe.quid minicare habeo.
Tergum,Bal. age fane. Pfe, igicur reddi.Bahquid reddamÃ
Pfej Reddi modo.nó eris decepcus.Bal.ieddco.PieJimul
Mecum pocatum.Bd.ego ne earn iPfe.fac qued ce iubco
Si is me di nldiunuc plus eiia faxo hinc feres.Bal.eo due me quoins;
Pfe. Quid nunc.nuqd iracus es.auc mihnmc filio jjpeefhas res limoi Bal, Nihil profecto. Pfe.i hac.BaI,tc feqor:quia uocas, Spedacorcs fi nuLPfe.herek me ifti baud folenc Vocare neq? ergo ego iflos oene.fed uclris adplaudere Acqj approbate Iiuc grege U.K fabulam in craflinum. Vos uocabo.
Argumentum in penulum Plauci,
Ver feptuénis furripitur carthaginreu, p OfTor mulierum emptum adoptat hunc fenex
Ec facie heredem.eius cognacs dus
Nucrixq; earum raptSTmevearusl^'cus
Vex icqj amancem.ac ille cum auro uiiUcuni
Lenoni obtrudir.ita cum furto alligat:
Venir hanno paenus gnatum huc fratris repperit.
Saafp adgnofeie: quas perdiderat filias.
Prologus.
a Chillem aridarchi mihi commentari lubet,
Inde mihi principium capiam ex ea tragoedia, Sileceq? Si tacere atqj animum aduortite.
Audire.iuber uos imperator hidricus.
Bonoque ut animo fedeant in fubfelljis.
Et qui efurienres.amp; faturi uenerint
Qrii edidis.multo fecidi fapiennus;
Qui non edidis.faturi fite fabulis.
Nam cui paratum fi quod edat nodra gratia:
Nimia ed dulticia feflum impranfum incedere.
Exurge preco.fac populo audientiam
lam dudum expedio fi tuum officium fcias
Exerce* uocem quam peruiuis6 Ccolis.
Nam nifi damabis.datim te obrepte fames
Age nunc refide duplicem ut mercedem feras.
Bonum falt;dum ede edida ut feruetis mea
-ocr page 353-Scortu'n exoletum nequis ïn profeenrô Sedeat ni ne liólor uerburn aut uirgacmuttiant Neu dilTignitcr praeteriens obambulet Neu fdTum ducat.dû hiftrio in fexna fiet Diu qui domi ociofi dormierunt« decet Animo aequo nunc ftent.ud dormire temperent Serui ne obfideant liberis ut fic locus, Vcl æs pro capite dent:fi id facere non queunt. Dom« habeant,uitent ancipiti in fortunio Ne amp;nbsp;hie uariencur uirgis amp;nbsp;loris domi.
Si minus cura(Tint:cum heri uenianc domum,' Nutrices pueros infantis anniculos
Domi ut procurentmenqj fpeelatum afferant Neamp; ipfæ fitiant amp;nbsp;pueri peteartt fame Neue efurientes hic quafi xditbuagianc Matronae tacitae fpeefent. tacitae redeant Panora hic uoce fua tinnire temperent. Domum fermones fabulandi conférant Ne 6c hic uiris fine ÃC domi molefliac Quodque ad ludorum curatores attinet Ne palma detur cuiquam artificiiniuriat Neue ambitionis caufa extrudantur foras Quo deteriores anteponantur bonis Et hoc quoque etiam quod pene oblitus fui Dum ludi fiunt.in popinam pediffequi ^u ruptionem facite.nunc dum occafio efl Nunc dum fcriblicac adfuant occurrite Nxe quæ imperata funt pro imperio hiffrico ^num hcrcle faeffum pro fe quifque ut meminerit Ad argentum nunc uiciffatim uolo f^emigraretuc aequi mccum fitis Signatores eius.nunc regiones.Iimites
Confinia determinabo ei rei ego fum fallus finitor Sed nifi molenu fit nomen dare uobis uolo Comoedias.!in odiofi fit dicam tamen
Siquidem licebit per illos : quibus efl in manu Carchedonius uocacur haec comoedia, Catinae piatus patruus pultiphagonides Nomen iam habetis.nunc orationes esteras Accipite,nam argumentum hoc hic cenfebitur Cocus argumentoftfuum fibi profeaenium.______
-ocr page 354-Vos uiitores eflîs;quæfo operam dite Cartaginenfes fratres, patrueles duo Fueretfummo genere fii fumnis diuitiis⢠Eorum alter uiait.alter eft mortuus» Propterea apud uos dico confidentius Quia mihi poUidor dixic.qui eum pollinxerat Sed illi feni cui mortuus eft filius Vnicus qui fuerat abdiuitiis patre puer Septucnis furripitur Carthagine.
Sexenio prius quidem quam moritur pater Quom iam periiATe fibi uidet gnatum unicum Coniicitur ipfe in morbum ex ægritudine Facit illum heredem»fratrem parudem fuum Ipfeabiit ad acherontem fine uiatico Ille qui furripuir puerum calydone auehft» Vendit cum domino.hic diuiti cuidam feni Cupienti liberorum ofori mulierum Emit hofpitalemas filium imprudens fenex Puerum illum euc^ adoptat fibi pro filio Eum que haeredem fecit.cum ipfe obiit diem: Is illic adulefcens habitat in illifce ædibuj: Reuertor rurfus denuo Carthaginem Si quid amandare uoltis aut curarier Argentum nili qui dederit nugas egerit Verum qui dederit magis maioris nugas egerit. Sed illi patruo huius qui uiuit fenex Garthagienfi duae fuere filx. Altera quinqueniis,altera quadrimula Cum nutrice una periere.a megaribus Eas qui furripuit in anatorium deuehic Venditqjhas omnis amp;nbsp;nutricem à uirgines Praefenti argento homini fi homo efi leno: Quantum hominum terra fufiinectfacerrumo^ Vofmet nunc facite conicdfuram carrerum Quid id fit hominis cui lyco nomen fiet* Is ex anadorio ubi prius habicauerat Huc commigrauit in calydone.haud diu Sui quaedi caufi is in illis habitat aedibus. Earum hic adulefcens alteram efflidim perit Suam fibi cognatam imprudens, necy Scit quae fcit neqjeum ung tetigit
-ocr page 355-ka eum Icno macerat.ncqj quicg cum eafccit Eriânum Uupn neque duxit unquam neque Ille noluit mittere:quia amare cernit
Tangere hominem uoliblo leno illam minorem In concubinatam fibi uoit emere miles quidam Qui illam depericifed pater illarum poenus
Podquam eas perdidit marirterra ufquequaquqj quaeritat Vbi quanqj in urbe cd ingrelTus illico
Omnes meretricesmbi quifq? habitant: inuenit Dat aurû.ducat noctem rogat.pod ubi
Vndc fit;cuiatis capta ne an furrupta fit Quo genere gnata:qui parentes fuerint. Ita doide atqjadn filias quasrit fuas Et is omnis linguas fcit.fed didimular feiens lé Scire poenus plane ed.quid uerbis opud Is heri huc in porrum naui uenituefpere Pater harum idem huic patruus adolcfcentulo cd lam ne hoc renetis ?fi teretis ducite ne dirumpatis Quaefo finite tranfigi.hem pene oblitus fum reliquia dicere Ille qui adoptauit hunc pro filio fibi Illi poeno huius patri hofpes fuic^ Is hodie huc ueniet.reperietq? hic filias Et hunc fui fratris filium:ut quidem didici Ego ibi ornabor.uos aequo animo nofcite Hic qui hodie ucnict:reperiet fuas filias: Et hunc fui fratris filium.dehinc caererum
Valete adcdc.ibo.alius nunc fieri uolo , Quod reflat .alii faciant palam
Valete atque adiuuate ut uos feruet falus.
Agoradocles adulefcens. Milphio feruus
Aepe ego res multas cibi madaui milphio.dubias egenas.
s Inopiofas cofilii.quas tu fapicter,dcdfe.amp; cordate.amp; cafc.
Mihi reddididi oppiparas opa cua:qbus ^ pene faedis fateor Deberi tibi amp;nbsp;libertatem amp;nbsp;mulcas grates gratias.Mi.feirundper; Tepus hoc ïâ cd uerbum.fi uerbû uetus.nâ rua: bladitia: mihi funt Quad dici foler gerre germanae xdepol lirae lirae.
Nunc mihi bladidicus es.heri î rergo meo tristfacile rories Contriuidi bubulos. Ag.adamans p amore fi quid feci milphio Ignofcere id te mihi aequum cd.Mil.audi tu magis.
Et ego nunc amore perco.fine te uerberé itetur tu mihi fecidi Ob nullam noxiâ.pod id loduar tu mihi amati ignofcito.
-ocr page 356-fi^ai Si tibi lubido é aut uoluptati:nno..fufpende. uid ucrbera» Audor fu flno. MiI.fi autoricatem poftea de fugeris ubi Diflblutus tu fies:ego pcdcâ,Ag.cgo ne idueaufî facere pferti tibi Quin fi feriri uideo te/extéplo doIet.Mi.mihi quidé hercie.â
.ft
y\g. Immo iftuc tua ueli:Miffed qd nunc tibi uis. Ag, cur ego Apud ce mentiar amoîmodefte. Mil.meæ iftuc fcapulæ Senciût.Ag.ac ego hâc uicinam dico adilphafiû meam Lenonis huius meretrice mafcuIam.Mil.iam pride equidem
Iftuc ex tc audiui.Ag.differor cupidie eius;fed lenone iftoc lyco Illius domi no lutunftlutuIencius.Mikuin tu illi neg Dare nûc.Ag,cupio,MiI.cn me dato. Ag.abi dierectus
Mil« Die mihi uero ferio.uin dare malum illi.Ag. cupio.
Mil» Hem cundé me dato utrücà faxo habebit.amp; neg: amp;nbsp;malum:
Ag» ^ocare.Mil.uin tu illâ hodie fine damno.amp;difpcdio tuo
Tuam libertam facere. Ag.cupio milphio.Mil.ego facia ut Facias.fût tibi intus aureitrececi numi philippi.Ag.fexceti quoque
.4td- Satiffunc trecenariis fa(fturus.MiI.tace,totnm lenone
Tibi cucota famiiia dabo hodie dono.Ag. quid facfturus.
Mil. lam fcies tuus collubifcus nue in urbeft: uilicus eu hic non Nouic leno fati intelligis:Ag,intellego hercle.fed quod cuades Nefcio.Mil.non fcis.Ag.non hcrcle.Mil. at ego iam faxo fcies
J ei.dabitur aurum p Vcad lenone adferattdicatque fe peregrinu ee ex alio oppido. ^Se amare uelle;acque obfequi olo fuo:locum fibi uclle liberum y Prebcrier.ubi neg faciat clam:ne quis fit arbiter;leno ad fe 7Accipiet auri cupidus:illico caelabit homine amp;nbsp;auru.Ag, confilium 'PIacct,Mil. rogato fcruos ucnerit ne ad eum tuus.ille me céfebit Quaeri cocinuo tibi negabit.gd tu dubitas? quin cxtcplo Duplicet tibi aurum:hominis fur leno fiet, neque id unde efficiat Habet subi in uis ueneric.abdicec praetor familia rota tibi. Ita decipiemus fouea lenone lycum.Ag. placet confilium.
Mil. Immo etiam cxpoliuero magis.hoc cum demû dices.nunc etia Rudeft.Ag.cgo in aedem ueneris eo;nifi quid uis milphio Aphordifia hodie funt.Mi.fcio,Ag. oculos uolo mcos deledare. Mudidis meretriciis. Mil.hoc primû agamusïquod confiliû cepimus Abeamus iero.ut collibifcû uillicum hac perdoceamus;ur ferat Fallaciam.Ag.quang cupido ueriâtur in corde tamen Tibi aufculcabo.Mi.facia ut fado gaudeasuneft amoris macula Huic homini pexiore;fine damno magno quae clui neutig poteft Itaqj hic fceleftus eft homo leno lycus.cui iam ifortunli intenta EUUifteft; probe quam ego haud mulco poft mittam e balliftario:
-ocr page 357-Sed adelphafiu.nl eccâ exitutq? anterafiilis.haec eft prior qu^ tncum Herd dementem facic.fed euocabo heus i foras agoraftocles. Si uis uidere ludos iucundifTimos.Ag.gdiftuc tumultift milphio.
Mil, Hem amores tuos fi uis fpedare:Ag,o multa tibi di dent bona Cum mihi hoc obtulifti tarn lepidum fpedaculum.
Adelphafm.Anteraftilis meretrices ^ua:;Milphio fcruus Agoraftocles adulefccns
Ad, Egocii fibi g uolet coparareinaue amp;nbsp;muliere hate duo ' ' u Côperato.nam nullae magis res duae plus negocii habent Forte fi occoepis exornare neq; unqhæ duae res fatis ornatur, i Neqj eis ulla ornandi fatis facietis elbatq; haec uti loquor.
Nunc mododa dico:na nos ufqj ab aurora ad hoc q gt;diei eft 7Poftq aurora illuxit:nung conceftmimus induftria ambae âLauari :auc fricari,aut tergeri:aut ornari:poliri:expoliri:pigi;fingi, ; Ft una binae fingulis quae datæ nobis ancillæ:câ nos lauando 'Eluendoopera dederâtradgerundâqj aquam fune uiri duo defeffi, A«. Apagefisânegocii quancû in muliere uha^eft.fi uero duae:fat fcio
Maxumo uni populo:cuilubct plus fatis dare potis.fût quae nodes Diefqj in omni aetate femp ornantur:lauanturttergétur:poliuntur, Poftremo modus inuliebris nullus eft:neq; unq lauando Et fricâdo fcimus facere nâ quae lauatq^elhmfi perculta eft Meo quidem animo quafi inufta eft.A(«-,miror equidem foror te iftasc Fabulari:quae ta callida 0i doefta fis amp;nbsp;faceta.nd cum fcdulo Munditer nos habemus.uix aegfeqj amatorculos inuenimus.
Ad. Ita eft ue^'hoc unû ramé cogita to:modus omnibus î rebus foror Optimû eft habitu.nimiaomniaâmmiû exhibent negocium . V Hominibus ex fe. An.foror cogita amabo ité nos perhiberi:
ûQuafi falfa muriatica efte autumantur fine omni lepore amp;nbsp;fine : Suauicate nifî multa aqua amp;nbsp;diu maceratur, olent.falfa fune 'Tangere ut non uelis.itcm nos fumus eiufeemodi.mulieres funt ^InfulGc admodu atq? inuenuftæ:fine mundicia amp;nbsp;fumptu
Mil Coqua eft ha: quideagoraftodesmt ego opinor:fit muriatica Vcmaceret.Ag.quid moleftus.Ad.forw parce amabo. - --_ Sat eftiftuc alios dicere nobis.nc nofmet noftra etia uitia loquamurt
An. Quiefeo.Ade.ergo amo te.fed hoc nuc refpode mihi.funt hic Omnia qua: ad dm pacem oportet adefte.Amomnia accurraui.
Ag. Diéâpulchrum Si celebrem amp;nbsp;uenuftatis plenum Dignû uencri pol.cui funt aphrodifia hodie,
Mil. Ecqd gratia: cu huc foras te cuocaui.iam num medecet donari Cado uini neceris.dic dari,nihil refpondes.huic excidit Vt ego opinor qd hic malum aftans obticuifti.Ag.finc,
-ocr page 358-Antern ne ob turba tare.MJ,taceo.Ag.fi tacuifTes fam ifiiic Taceo non natu forct.An.cantus foror mea.Add.hoc amabo. Quid illic nunc properasMn,rogas:quia herus nos apud ædenf Veneris mandat.Adel.manet at pol male' Turba é nunc apud aram.an ibi uis inter illa uerlârierà Profedas piilorum arnicas relliquias alicarias, Miferas fchoeno delibutas fchcenicolas fordidas
Agâ
Agâ
Quar tibi holeant llabulûhlatûque.feHamîÃi feffibulu merum Quasaideo baud quifq unqua libcr tetigit neque duxit Domum feruulorum fordidulope fcorta diobolaria. Lin malam cruce tun audes etiam feruos fpcrnere. Propudiu quafi bella fit:quafi eam ipfereges difeutiant. En monflrum mulieris.tantula tanta uerba funditat Pro nebulce.cuius ego cyatho fcprem nodes no emam.
Dii immortales omnipotetes quid capud ucs pulchrius: Quid habetis:g magne îmortales uos credam elleg ego liem! Qui haec tanta oculis bona c^ftio.na uenus no cft ucnus. Hanc equide uencrem ucnerabor:ut amet ac pofthac propitia» Milphio heus milphio ubi es. Mil.adfum apud te eccum. At ego elixus fis uolo. Mdtenim here facis delicias.Ag.de ce gdé Haec didici omnia.Mil.etiam ne ut ames ea quam nuquam Tetigeris:nihil illic qdelt.Ag.deos quoq j aedepol amp;nbsp;amo:amp; metuo» Quibus ego tamen abilinco manus.Adel,heu.ecaftor eu ornatum Afpicio noftrum amba^i pocnitct:exornataE ut fimus. An.imo uero
Sane cômode.nâ pro noftro quaertu faris bene ornatae fumus y.rNon enim pocert quacrt{ia cofirtere.fi eum fumptus fupat foror y^d. Eo illud fanas,fi facis quod crt.habitus plufgâGt ert, y\g. Ita me di ament ut illa meamet malim g di milphio
Nam illa mulier lapidem filicem fubigere ut fc amcc,poteft»
Md-
Pol id quidem hanc mentire.na tu es lapide filice* rtulcior Qui hac amcs,5ga: uidc fis cum illa nug limaui caput, Md» Curra igitur aliquo ad pifeind aut lacum:limû petam.
Ag» Quid eo »pus fic.Mil.cgo dicam ut tibi amp;nbsp;illi limem caput.â lin malam rc.Mil. ibi fum equidem.Ag.pgis;Mi. taceo .Ag.at,
Ag-
Perpetuo uolo. Mi.cnimuero acre meo mc laccHisJudosà delicias facis:
An.
Satis nunc lepide ornatam credo foror re tibi uiderier. Sed ubi exempla coferuncur meretrieum aha^;ibi cibi
Eric cordolium fi quam ornacam melius force afpexeris.
ÆInuidia in mc nug innacart.neq: malicia mala foror .,^Bono ingenio me elfe ornard.guam auro multo maulo»
-ocr page 359-fAurum in fortuni inuenfcurm.itura ingeniti bonum' ^1Bonam ego quam beatam me efle nimio dici mauolo Meretricem pudorem gerere magis decet:q purpuram ⢠Magis quidem meretricem pudorem q auaru gerere condecet ^Pulchrum ornatum turpes mores peius caeno collinunt» 'Lepidi mores turpe ornatu facile fadis comprobant. Eho tu uin tu facinus facere lepidum amp;nbsp;feibuu/Mil.uolo. ^8â Potes ne mihi aufcultari? MiLpofTu.Ag.abi domiJac fufpede te. â^» Quaobrem.Ag.quia nunq audibis uerba tot tam fuauia. -Quid tibi opuft uixidejaufculta mihi modo ac fufpende tci Siquidem tu es mccum futurus pro una penfifis.
Ad.
Ad.
Ag.
Ag.
Ag.
At ego amo hanc.Mil.at ego efle amp;nbsp;bibere.Adel.eho tu qd agis. Quid rogas.Adel.uidcn tu pleni oculi fordium q crane iaro Splendent mihi. An.îmo etiâ î medio oculo pap^, lordis eft. Cedo fis dextram.Ag.ut tu quidé huius oculos inloris manibus Trades aut teras.An.nimia nos focordia hodie, tenuit. Quiderc obfecro.An.quia iun nô dudûante luce ad aedem Veneris uenimus:primæ utinfötremus igne in ara.Ad,ah Non fadoft opus:quac habent nodurna oramedu iacrificarum ire occupant
Priufq expergiftatur uenus: deproperant fedulo Sacrificare.nam uigilante ucnere fi ueniat æ.æ. Ita fune turpes.credo æcaflor uenercm iplam e fano fugent. Milphio aedepol milphionem mifepz.Mil.qd nunc uis tibiJ Obfccro hcrcle ut mulfa loquitur.Mil.nihil nih laterculos Se fumam .papaueremqt triticum amp;nbsp;Fridas nuces. Ecquid amare uidecr.Mil.d^ium quod mercurius Minimeamat. Agmanq^ redepol lucrum amare nuilii amarorem Addecet. Ameamus mea germana.Adel.agefs ut luber. Sequere hae.An.fequor.Ãg.eunt hæ quid fi adeamus.
Adeas.Ag.primum prima falua fis-à fecunda tu in fecódo.-âH. Salue in precio tertia*An falue extra preciu.Mil.tum poJ ego. Et oleum amp;nbsp;operam perdidi.Ag.quo te agis.Ad.ego nebn ædem Veneris.Ag;qd eo. AdcI.ut ucnere ^picicm.Ag.ehon irata eft Propitia hercle eft ucl ego pro ilia fpohdeo.Adcl.qd ru ais.
Quid mihi moleftus obfecro. Ag.ah tarn feuiter. Adel.mitte amabo, â'v3âtl feltinas turba nunc illi eft.Adel.fcio funtiHi'aliæ qua fpedare
EhoSi mefpedari uolo. Ag.quilubct fpedare turpis pulchram Spedanda dare. Adel.quia apud aedem ueneris hodie eft mercatus Meretricius.eo conueniunt mercatores ibi ego meoftedi uolo.. g Inucndibili merce oportet ultro emptorem adducere.proba merafw
-ocr page 360-Facfl; emproré repperit:tamamp;fi in abfirufo fira efl.
Quid ais tft quâdo ilii apud me mecum caput fid corpus copulas? Ad. Qtio die horcus ab acheronce mortuos amifcric .Ag.func mihi incus;
Nefcio quod nummi aurei lymphatici.
Mil» Deferto ad me faxo adlutû côilitcrir lymphaticum.
Bellula hercIe.Agi.i dieredein maximam malam crucem. Mih Quam magis afpedoicd magis enimbata:^ nugae merae; Ad» Segrega fermone.tedet.Md.age fuilolle hoc amiculum. Ad» Pura fum coperta.amabo ne attrodare agorailocles. Ag* Quid agam nuncfMil.G fapias cura hanc facere copendi potes. Ag» Quid ego nunc curé quid agas milphio.Mil.ecce cdm meum
Quidme uis?Ag.cur mihi hæc irata ê;Mif.cur haec tibi irata eft. Cur ego id curem.nanqjiftec magis tua eft curatio.
Ag. Ia hercle tu periili mfi illam mihi tam tranquilam facis
Quam mare cft olim cum ibi alcedo pullos educit fuos.Mil.quid Faciam?Ago.exora.blandire,expaIpa,Mil.faciam fedulo
Sed uidefis ne tu oratorem huc pugnistpledas poilea, Ag. Non facia, AM#1.eamus nuc/etiam morare, A g. malefacis. Ad. Bene promittis mulca ex mulris:omniaincaffum cadunt.
Liberare iurauidi me haud femel fed deciesidü te expedo.
Neep ufqua aliam mihi paraui copiam neg: iftuc ufq apparet Ita nunc feruio nihilominusii foror abfcede tu a me: Ag.perii Eo quid agis milphio.Mil.mea uoluptas:mcæ delitiar;mea uita: Mea amÅnitas:meus ocellus:meû label!ü:mea falus:meum Sauiû meum mcl.meum cor.mea colluftra.mcus molliculus cafeus. Ag Me ne ego iliace patiar præfente dici.difcrucior mifer niü ego illum lubeo quadrigis curfim ad carnificem rapi.Mil.noli amabo Succenfere hero me« cauli mea.Add.ego faxo;fine:MiI.irata es nimium.
Pro te dabit.atq }te faciet ut fis ciuis attica atq: liberae Ad. Quin abire finis.qd uis tibi qui beneuolunt. beneuifitét. Mil. Si ante quidem mentitus fic:nunc iam dehinc erit tibi uerax. Ad: Abiice te dehinc fis fychophanra.Mil.par eo.Ad.at fem quomodo. Mil. Sine te exorem.fine te prédam auriculis:fine dem fauium
lam ego hercule facia plorantem ilium: mfi te propitiam facio.
Arq jhic me ne uerberet:illud faciet mfi te propicio.
Male formido.noui ego huius morcs:malof:qobrem
Amabo mea uoluptas fine te exorarier. Ag.non ego homo Trioboli fu nifi ego illi mafligiæ exturbo oculos atqjdétcs Hem uoluptatem nbi.hem mei.hé cor hem labellum, hem Salutem.hem fauium.Mil.impie ficcine oratorem uerberas
-ocr page 361-Um idoc magis etiam ocellum addas.Sd labellum amp;nbsp;linguam â Eo quid facias malo.Ag.ficine ego te orare iufG.MiLquomoMo
Ergo orem.Ag.rogas.fie enim diceres.feeîefte .huius
Voluptas te obfccro «huius mei.huius cor huius labelld.huius Lingua.huius fauiu.huius coilflra.huius dulciculus cafeus. Madigia.huius cor.huius dudimhuius fauiu. madigia-Omnia illa qux dicebas tua ede ci memorares mea, ^it Obfccro hercle te.uolptas huius,atqj odiu men,huius amica
Mib
AO'.
0» g»
A^ ë
Ã*
Mameata mea inimica Si. maleuola.occule huis -lippitudo Mca.imelhuius fel meu.uc hic irata ne fis.aut fi id fieri non Pored,Ad.capias redin ac te fufpendas cu heroamp; uodra familia. Hem mihi iam uideo propter te uiidirandu forbdo Itaq: iam quafi odreatû tergum ulceribus gedito.
Propter amorem ueifrij.Ade.amabo men prohibere podulas.
Ne te uerberet ma^ig mendax meaduorfum fier.
Aliquid huic rcfpondc.Mil.amabo comoderne incomodus nobis fît Nam detinet nos de nodro negocio. Ad.ucp^ etiam tibi hac admittam Noxiam unaagoradocles no fum irata.Ag.nô es.Ad.nó fum. Da ergo ut eredam faniû.Adcl.mox dabo cû ab re diuina rediero l ergo drenue. Adcl.fequere me foror,Ag.atqj audin etiam Veneri dicito multam meis uerbis fduré. Adel:dicam':
Atq; hoc audi.Ad.gd - é. Ag.paucis uerbis ré diuina facito^anç audin Atque refpicc.refpexic idé pol ucnercm credo facturam tibi.
Agoradocles adulefcens. Milphio feruus
Vid nuc mihi es auctor milphio.Mil.ac me uerberesratq?
q nbsp;nbsp;Auctione facias. nd ipunidime cibi gdem hercle uendere
Hafce aedis licet.Ag.quid iâtMil.maiorem parte minore
Habitas in ea, Ag.fuperfede idis uerbis.Mil.gd nunc uis tibi. Trecentos philippeos coUabifco uilico dedi du^um :priufquam me euocadi foras. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'^
Nuc obfecro te milphio hanc p déxcrà m:perque hac iororem Leuâ perq j oculos cuos;pcrqâ meos amores:perquc adelphafiu meam Perque tuam libertate.Mil.hem nûc obfecras.Ag.mi milphiO Difee mea cômodicas mea falus fac:quod facturum â te ede promiddi'â
Mihi ut ego hue lenone perda.Mil.perfacile id quidem ed Adduc amp;nbsp;redis tecû.-ego intus irireritn fam amp;nbsp;ornametis meis Et fycophantiisituû exornabo uilicû.propera atque abi. ⢠*^â
gâ Fugio.Mil.meu ed iduc magis officium g tuum. â
Sâ Ego nc fî iduc lepide amp;nbsp;faxis. Mil.i modo,Ag.ut non 1 Ego te hodie.Mil.abi modo.Ag.emictâ manu.Mil.i modo
Non herctemeream .Ag.oh.Mil.uuah abi medo:A g,quantum Acherûteftinortuorume Mil.etûm ne abis.Ag. neque quatum eft Aqua in mari.Mil.abiturus ne cs.Ag.neque nubes quamû eft, M*t» Pergin pergere,Ago.neque Hellae in celo.Mil.pegin aures rüdere, Ag» Neque hoe.neque jHuc.neqj enîucro ferio neque hercle uerosMil. qd
Opus eft uerbis quippini quod uno uerbo dicere hie, quid Uis licet.
gy, Neqj hercic ucro ferio.fem quomodo ira me diiamabûr.ui bona Dicam fide:quod hic inter nos liceat.ira me iuppiter fein quam Vide tu:crcdin:quod ego fabuler.MiI.fi nequeo facere ut ^labeas Ego met abire uolo.nam ifti qdem hercle orationi oedippo Opus c conieclare:qui fphyngi interpres fuit. Ago.
illic hinc iratus
Abiit.nunc mihi cautio e.nc mea culpa meo amori obiexim Moram.ibo atqjarceftam rdhs:quando amor iubec Me obedientem efte feruo liberum.
Lycus leno Antamonedes miles, Ly, d nbsp;nbsp;I illu infelicent omnestqui poft hunc dié leno ullam ueneri
Vng immolarit bolbam.qui uc ullum thuris granum Sacrificauerit .nam ego hodie infoelix dis, meis tratiffumis Sex immolaui agnos.ncc potui tamen propiciam ucncrem Facfremti effet mihi quoniam litare nequeo.abii illinc illieo Iratus uetui exta proficarier.neque ea alpicerc, uolui quonia Non bona harufpcx dixit.denn efte indignam credidi. Eo patio auarx ueneri pulcre adii manum: quando id Quod lac erat:fatis habere noluit.ego paulam fcci.fic ago. Sic medeccc.cgo faxo pofthac di deæqj exteri côtentiores Mage erunr;atq5audi minus:eu fcibunt ueneri ut adierit leno manum.
Côdigne harufpex.nô homo trioboli:omnibus inexris aiebat Portendi mihi malum damntjq3.amp; deos efte iratos mihi, Qui^dendiuini.haud humannxquufi crederer.mina mihi Argenti dono poft illa data e.fed quæfo ubi na illic reftitic Mlles modo qui hac mihi donauitiqué ego uocaui ad prandium: Scd eccum incedit antamonidcs. An. ita ut occepi dicere, Lenulæ de illac pugna pencetornica:qua fexaginta hominum Vno die euolaticorum manibus occidi mcis.Ly, cuolaticorum Hominum, An ita dico quidem c.Ly,an obfccro ufqua Sunt homines uolatici.An.fuere.uerum ego interfeci.
^y* Quomodo potuifti,An.dicam uifcum legioni dedi Fundaf^ieos profternebam uc lolia farfari .Ly.cui rei,'
-ocr page 363-Ne adfundas uileus adherefcercr. Ly.perge cptume herde Periuras:qui poftea.Anunfundas infundebam grandiculos# Globcs:ego illos udantis iuffi funditarier.quid muJeaî Vcrba.qucm qucuifco offenderant;tam crebri ad terram Decidebant quam pira;ut quifqj ceciderat:eû necabat'illico» Per cerebri pinna fua.fic quali turturem.L y»ftherde iftuc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
Vnq fadum eft;tum me iuppiter fadattut femper Sacrufkem nee unq lirê. An.an mihl hxc non credis; Credo ut mihi eft æquû credere;An.age eamus intro:duht Exta referuntur.uolo narrate tibi etiam unam pugnam Nihil moror.An.aufculca nam kerde tuft iam Elidam caput.nifi aufeultas;aut is in malam crutein. Malam crucé ibo potius,An.certum ne cft tibi.Ly.certum* * Turn tu igitur die bono aphrodiflis addicc tuam mihi.
Meretricem minufculam.ita res diuina mihi hair res ferias Omnis extollo ex hoc die in ahum die.profedo feftes habeam Decretum eft mihi.nuc hinc eamus intro,fequere hac me Sequor in hunc die iam tuus fum mercenarius, Agoraftodes adulefcens, Aduocati, Ta me di ament trado amico nihil eft quicq iniquius v i Prxfercim homini amati q quicquid agit ^pcrat omnia \ Sicut ego hos duco aduocatos homines fpiftîgradiffimos Tardiores q corbitae funt in tranquillo mari.atque Equidé herde dedita opera amicos fugitaui fencs . fciebam Aetate tardiores.metui mco amorimoram.ne quicq hos Procos mihi e'egi;loripedis:tardiftimos:qui fi ituri eftis hodie: he.aut ite;hinc in mala crucem ficcine oportet ire amices Homini amanti opera datum.nam ifte quidem gradus Succretuft cribro polinario.nifi cû pedicis condidiciftis Occraffari gradu.Ad.hcus tu:quanq nos uidcmur tibi plebei Et pauperes.à nec reifte dicis nobis diues de fummo loco:diuitem Audaifter foledemus maciare infortunio.nec tibi nos obnoxii Sumus.iftuc quid tu ames;aut oderis cum argentum pro capice Dedimus noftrum;dedimus non tuû.liberos nos effe oportet» Nos te nihili pendimus.ne tuo nos amori feruos tuos elfe addiiftos
Cenfeas .liberos homines per urbem modico magis par eft gradu Ire fcruili effe duco feftinantem currere, prefertim in re populi.
Placida arq; interfedis hoftibus non decet tumultuari.^ Sed fi properabas magis;pridie nos te aduocatos huc duxiffe oportuit
-ocr page 364-Ne tu opinere: haud quiTg hodie noflru curet per uns
Neque tws populus procentwinfedabit lapidibus.Ag.at fi ad prandium
Me in ædé uos dixiffem ducere uinceretis ceruû curfu ucl glabratote Gradu,nunc uos quia mihi aduncates dixi ÃiteÃis adducere podagrofi
Eftisne uiciftis cocleam tarditudine.Ad.at uero nö iufla caufa eft» Quo curatur cclcriter.ubi bibas ardas de alieno quâtum uelis. Vfq? adfarim :qd' ru inuitus nuq reddas domino dcquo ederis.
Scd tarnen quomodoeûq? iquanq fumus pauperculi.
Eli domi quod edimus,ne nos tam cofttéptim conteras, , Qnicqd c pauxillulum illuc noflrum;id omne intus eflî Neque nos qucnq flagitamus.neq? nos quifq flagitat,: Tua caufa nemo noflrufl fuos rupturus ramices.
y\g. Nimisiracundi diis equidem,haec uobis dixi per iocum; Ad, Per iocum ite didlum habeto:quaenos tibi refpondimus, Ag, Oblecto hercle operam u eloces hanc mihime corbitam date
At trepidate falcem nam uos ad probare haud poftuIo: AU Siquid tu placide ociofeq? agere uis.operam damus.
Si properas.curfores mcliull tc aduocatos ducere. Ag, Scitis rem mraui uobis;quod ueflra opa mihi opus fiet.
De lenone hoc.qui me amante ludificatur tam diu.
Ei paratae ut fint in fidiae de auro amp;nbsp;de feruo meo. Ad, Omnia inæc fcmius,iam nos fibl fpedatores feidr horû hinc.
Nûc caufa agitur.hæc fpedatorum fabula, hofee faucius cil
Docere ut quando agas:qd agât fciant nos tu ne curaffis Scimus ré omnem,quippe omnes fimul didicimus tecum Vna ut refpondere ponimus tibi.Ag.ita profedo c fed agite.
Igitur ut fciâ uos fcire ré expedite.^ mihi que dudû uobis dixi dicite. Ad, Ica ne temptas.an fciamus non meminiffe noflra;
f^uomodo trecentos philippeos colabifco uillico dederis quos iDeferret hue ad lenonem inimicum tuuufque fe ut affimularet
Pcregrinu effe aliunde ex alio oppido ubi is detulerit:
tu eo quaeficum
Seruum aduentes tuu cum pecunia. Ag.meminillis memoriter Seruallis me. Ad.ille negabit milphfonem quaeri céfebit tuu.
Adduplicabit omne furtu.Ieno addicetur cibi.ad eam rem Nos effe cellis uis cibi. Ag.cenecis rem.Ad.uix qdem hercle Ita pauxilla é digitulis prinnribus.Ag.hoc cito à : curfim ell Agendum:properat iain quantum potell »Ad.bcne uale igitur
-ocr page 365-Ad. Ag
Te adnocitos melius celeris duccrc tar^i fumus nos; Optime icistpefTume hercic dicinstquinetiâ deciderit uobis Foemina ï talos ueIim.Ad.at aedepol nos tibi in lûbos linguamâ Acq j oculos in fold.Ag.eia haud uoftrum eft iracundos eite. Quod dixi ioco.Ad.nec tuû quidé eft amicis per iocum Iniufte loqui,Ag.mittire iftxe.quid uelim nos fcitis. Callemus probe lenonem periurum ut perdas:id ftudeas. Tenetis ré.ecce oportune egrediuntur milphio una Ãiuillicus Bafilicc exornatus inceditis fahre ad fallaciam.
Milphio feruus.Colabifcus,Villicus. Agoraftocles adulefcens.Aduocatl.
Am ccncs praecepta in corde.CoI.pulchre. Mil.uide fis calleas.
Qiil*^ opus eft uerbis.callû aprugnum callere æcp nó finam;
r^d. Fac modo ut condudda tibi fint diCla ad hanc fallaciam
Quin aedepol indoctior fumiquâ in tragoedia comiti.
Probus homo eft. Ag,adeam:propius adiunc teftes.
(Tot quidem nó potuifti adducere homines magis ad hac ^c idoneos, jNam iftorum nullus nefaftuft comitiales funt meri
5Ibi habitabant.ibi eos confpicias.q praetorem fxpius jHodie doftiores non funt qui lites crcant:q hi funt qui
h Si nihil eft litium.lites ferunt.Ad.di te perdant.
Vos quidem hcrdc comendo quomiqUi qui tarnen
Et bene amp;nbsp;benigne facitis.quom hero amanti opera datis.
Sed ifti iam fciunt negocii quid fit. Ago omnem ordinem
Tum uos animu aduortite igitur,huc uos lenonem lycum Nouiftis,Ad,faciIe.Gol.at ego pol eu quafi fit facie nefeio.
Eu uolo mihi demoftretis hominem,Ad,nos curabimus
Satis præccptû.Ago.hic trecentos numos numeratos habet Ad. Ergo nos infpicere oportet iftuc aurum agoraftocles
Vcfciamus quid dicamus.mox ^ teftimonio*Ago,agite. inipicite.
Aurum eft,Col profecto fpeftatores comicu,maccraco hoc
Pingues fiunt auro in barbaria boues.ueru ad hanc rem
Agundam philippeu eft,Ad.ita nos aftimilabimus
Coi, Sed ita alfimulatote quafi ego fim peregrinus.
Ad, ScilicetiSiquafi tu nobifcum quid aducniens hodie 0raueris,liberu ut comoftraremus tibi locum.amp;
Volutarium ubi amans poffe* pergere
H^uxdcpol mortales malos,Ago,cgo enim docui,Mil.quiste
Porro,Col.agite intro abite,agoraftocles ne hic uos
Mecum conipicecur leno.neu fallaciae praepedimentum
-ocr page 366-Obîithtar.Miî.hîr homo fipiVnter Gpir. Ago, facire qtf hibct Abeamus.^d nos fatis diertuft^^cl.ibi.Ago.abco. quæfo dii Mortales.CoI.qtain abis.ago.abeo.Mil.fapis,
Col. Phi.cace. Ad.quid é?CoI.fores hae fecerint magnum flagicium
Modo. Ad.quid é flagftn.âCoI.crepuerût clare.Ad.di te
Pcrdiunt.ponc nos recede.Col.fiat.Ad:nos priores ibimus.
Col. Faciunt fcurac quod confucuerut pone fefe homines locant
Ad. Illic homo é qui egreditur leno.Col.bonus eft nam fitmlis Malus.éiiam nunc ego illi egredienti (anguine exfugâ procul Lycus leno Aduocati.Collabifcus uillicus cnim
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Am iftuc ego rcuortar milles conuiuas uolo rcpperire nobis
Cômodos una fcient.interibi attulerunt exta.atq; eadem Mulieres iam ab re diuina credo apparebor domi.fed qd Huc tantu hominum incedut.ecquid nam afferunt.
Et ille chlamydatus quifna cft.q fequitur procul Aetolica uefte.Ad.CiIutamus.lyce:quaq hanc filucem ferimus Inuiti tibi;6dquaq bene uolumus leuiter lenonibus.
Ly. Fortunati omnes fitis/quod certe fcio nec fore amp;nbsp;fortunam »d^^câ -Si faturam fieri.Ad-iftic cft thcfaurus ftultis in lingua fitust' ÃV c quacftui habeat.'male loqui mdioribustuiam q nefcic,qua rDeueniet ad mare:eum oportet amne querere comitem fibi.
Ly; Ego male loquédinobis nefeiui uiaminunc uos mibi amnes eftis. Vos certum é fequi:fi bene dicetis uoftra ripa uos fequar, ^^^i maledicitis^uoftro gradiarJimite. Ad^alo.bene facere tâtundem ^:5gt;4Eft periculumiquantû bono malefacere.Ly.qui neroi
Ad: Sfie^^alo fi qd benefacias id berieficiû in rerifbono (i quid .^^ Malefacias aetate expetit.Ly.facete diftû.fed quid iftuc ad me , Attinet, yd.quia nos honoris tui can fa hue adite uenimus. Quanq bene uolumus leuiccr lenonibus.
Ly. Si qd boni apportatis habeo gracia. Ad.boni de noftro tibi: Nec ferimus nec damus tibi.ne^ pollicemur neque adeo uolumus datum:
Ly. Gredo hcrclc nobisita uoftra benignitas.fed quid nûc uultis -*^ Adi Hunc chlamydatum quem uides ei^ mars iratus é Ly.capite ucflro Iftuc quidem.Ad.huc nunc lyce ad te diripiendum adducimus Cum rcda.hic hodie incedit uenator.domum canes copellunt Inplagas lepide.Ly.quis hic eftlAd.nefeimus nos iftum Qnidem.qui fiet.nifi dudum a mane ut ad portum ^pceffimus atq?i Iftum c nani exeutem oneraria uidimus.adiit ad nos excéplo exiés Salutat.refpondemus.CoI.mortalcs malos.ut ingrcdiûtur dode In(ycophatiam.Ly.qd deinde.Ad,fermoné nobifcuibi copulat
-ocr page 367-Ad,
* mI.
' Col.
Col. U /
Alt fe peregrinum efle huius ignarum oppidi:Iccii fibi udle liberum Præbcrier.ubi neg faciat.nos homine au ce adduximuse ⢠Tu: fi ce diamentugere t^^^'^ olt;â^ eft.Ly.ita ne ille eft cupiens Aurû habet.Ly.præda hæc meà cftTAd.potare amare uolc Locum lepidû dabo.Ad.at enim hic dam furrim effe uolc Nequi fcianrrne uc arbiter iit.nam hic latro i fparta fuit.
Vt quidem ipfc nobis dixit apud rege artalum.ide nûc aufugit. Quo uiam capitur oppidum,CoI.nimis lepide de latronejdc fparta Opcumc.Ly.dideæcç uobis multa bona dent.cû mihi amp;nbsp;bene Præcipitisjôi bonam prodam dacis.Ad.imo:ut ipfc nobis dixit* Quo accures magis.trecécos mimos philippeos portat:prac fibi. Rex fum fi ego illii hodie ad me homine allexero.Ad.quin hic Quidem tuus eft.Ly.obfecro hcrclc hortamini ut dcuortatur Ad me i hofpinum optumu.Ad.neq: nos hortari neq; dehortari Decet hominem peregrinû. tua rem tu agcs.fi fapis.
Nostibi palumbem ad aream ufqj adduximus.nûc te illu melius Capere à captum elTcuis.Ly.iâ ne itis.Gol.gd quod uobis médaui Hofpices^Ad.cû illuc te melius tuam rem adulefcens loqui Illic eft.ad iftas res probus quas quæritas.Col.uidere eqdem uos Vellern cû huic au^ darem.Ad.illinc procul nos iftuc ifpcdabimus Bonam dediftis mihi operam.Ly.it ad me luc^.Col,illud quidem Quorfum afinus exdit calcibus.Ly.blade hominem copellabo Hofpes hofpieem falurat.faluû te aduenire gaudeo. Col.multa tibi Di dent bona cû me faluû elfe uis.Ly.hofpiciû cc aiût quaeritare Quærfto.Ly.ita illi dixerunt qui hic a tpe abierunt, modo te quaeritare a muftis â¢. Minime gennû.Ly.gd ita.CoI.quia a mufeis fi mihi hofpitium quaererem Adueuicns hue item i carcere reda uia.cgo id quaero hofpitium Vbi ego eurer mollius g régi antiocho curari folct.
Aedcpol ne tibi poffum illû feftiuû darc.figdem potes effe Pari i lepldo locoû lecdo lapide ftrato. lepidam mulierem Complexu côcraÃue.Col.is leno uia:Ly.ubi tu
Cd: ^I{
Lencadio lefbio.thaftîo choo uetuftatc uino edentulo ætatem Inriges ibi te replebo ufqj uugueeum egeumaris
Quid multa uerba faciam:ubi tu laueris: ibi ut balneator faciat Vnguentariâ.fed hæc latrocinant quæ ego dixi omnia.
Quid ita.Ly.quia auK pofcunt præfentariû.Col.gn herde Accipere tu no maius g ego dare.Ly.quin fcquere me îtro Due ergo me îtro.addiedû cenes.Adiquid fi cuocemus foras Huc agoraftoclem ut ipfc teftis fit fibi. certi fumus
-ocr page 368-Heus CU qj^i furem capras egydere orfus, Vttu ce mfpedes aurum lenonidare;
AgoraHecles 'addlrt|cns,CölWH 'o S-
Ag, q V(d c qduultts feQes.Adu.fpedla ad dextera tuus féruus Aurû ipfi lenontdabat.Col.age accipe hoc fis hic fût Numerati aurei trecenti nûmi;qui uocârur philippi.
Hinc me procura.jopera.hofee abfumi uolo.Ly,ædepol fetidi Prodigû promum tibi age camus intro.Col. te fcquor.
Ly. Age age ambula ibiep reliqua alia fabuIabimur.Colâequidc Narabo tibi res fpartiaticas.Ly.quin fequcre me ergo.
Col. Abduc intro.addiófu tencs.ago/quid.nuncmihi autdores Elfis. Ad.ut frugi fies.Ago.quid fi animus cfTe nó finit;
Ad. Edo ut finit. Ago.uididis leno cû aurû accepit.Ad.uidimus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Ag. EÃ.UOS cfTe meum feruum fcitis. Ad.fcimus;Ago.ré aduerfus Populi ede leges. Ad.fciuimns.^o;hem idac uolo ergo uos CómeminifTe omnia mox cû ad præcorem ufus ueniec.
Ad. Meminimus, Ago.quid fi rccentire aedis pulré.cenfco Si pulcc nó recludet.Ad.pcdem frangito. Ago.fi exierit Leno.cenfetis hominem inrcrrogc.meus feruus fi ad eum uencrit.nec ne.
Ad. Quippini.Ago.cûauri ducentis nûmis philfppis.Ad. quippini Ibi extemplo Icno errabit.Ago.qua dere?Aduo.rogas qa centum Nûmis minus dentur;Agoibene putadîs.alium cenfebit Quaeritari.Ad.fcilicet extemplo denegabir. lurâcus quidem homo furtiTe addringit. Ago.haud dubium Id quidem quantû ad eum erit delatum
Ad. Quippini.Ago diefpiter uos perduit.Ad.re quippini.
Ago» Ibp amp;nbsp;pultabo ianua.Ad.ita quippini Ago. tacendi répus Ed.nam crepuerunt fores.foras egreditur.Ad.uide lenonem Lycum,Ago.adcft quaelb.Ad.quippini fi uoles.operire capita Ne nos Icno uiderit.qui illi male rei ante fuimus inlices: Lycus,Lcno.Agoraftoclcs.Aduocati.
Ly. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vfpcndantâomncs nûc fe iam harufpices.qd ego illis podbac
f Quod loquatur cirduam.qni in re diuina dudû dicebâ mihi Malû damnumqjmaximû pmrédier.is cxplicaui meam
Rem poft illa lucro. Ago.faluus fis leno.Ly.di te amét agoraftocles Ago. Magis me benigne nunc falutas qua antidhac.Ly. tranquillitas ^vgt;~^Euenit quafi naui in mari utcûq j eft uencustexin udum uortitur. Ago. Valeantapud te quos uolo.atqj haud te uolo.Ly.ualcat ut Poffulatu cft;ucrum non tibi mitti a me fi audies hodie Addphafium tuam die fefto:celebri nebiliqueaphrodifiis.
-ocr page 369-Ago. Cilidû prandidifti prandiû hodie.dic mihi. Ly.quid ixm. ⢠^So« Qä^^ hoc nue frigefadhjs cûrogas.hoc agefis leno
Seruû efle audiui mcû apud ce.Ly.apud me:nunquam FaAd repcrics.Ago,mentire,nd ad te uenic:auruq; attulit Ita mihi renunciatû ediquibus credo fatis.Ly.malus es. captatum Me aduenis cü cedibus euopz apud me nemo.nequieg tui»
Ago. Mementote illuc aduocati.Aduo.mcminimus.
Ly Ha ha hatam teneto quid ficjperfpexit modo, hi qui iHû dudum Conciliauerunt mihi peregrinû fpartanûudânunc hifee Credo audicû me effe hos trecentos philippos^ facdu^ lucri; Nunc/hunc inimicu quia effe fciuerunt.mihi eum Adlcgauerunt;fuum q feruü diceret cû auro
^Effeapud me.côpofica eft failacia:ut eo me priuent. A^t^incer;fediuidant.Iupo agnum eripere poflulantnuga agunt pgo. Negas ne apud te elle aurum:ncc feruü ineû. Ly.ncgo.amp; negando Siquid refert auio,Ad.perimi leno.nam ifte eft huius ui11ieus Quem tibi nos effe fpartiactm diximus:qui ad te trecetos Philipps Modo detulit.idqj in iftoc adeo aupe theft marfupio,
^y Ve uoftræ aetati.Ad.id quidem nunc eft tux
Ago, Age omitte adutum furcifer marfu piuminanu fefto Fur es.mihi quxfo hcrclc opcram date dû me uideatis feruum Ab hoc abduccrc.Ly.nunc pol ego peril.certo.haud arbitrario» Confulto hoc fadu eft mihi;ut infidiæ fierent.fed quid ego Dubito fugere hinc î malam crucem.priufq obtorto collo Ad praetore trahor.heheu q ego habui ariolos harufPices lt;nbsp;ÃQui fi quid boni promittût pro fpiffo eucnic.
? Id quod mali promittunt præfencariû eft Ænûc iboâ¢
SAmicos confulâ.quo me modo fufpédere æquû cenfeant potiftimum.
Agoraftocles adulefcens. Collabifcüs. Villicus, Aduocati* Ago, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ge tu progredere:ut teftes uideanc.te irc iftinc foras
a Eft ne hic fcruus meus.Col.fû me hercle ucro agoraftocles Ago. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qdâ^ ââ* âfcelefte leno.Ad.qui cum litigas abfeefTir.
Ago: Vtinam hinc abierit malam crucem.Ad.ita nos uclle æquû eft Ago. Cras fuferibâ homini dicam.GoI.nunqd abfeedam.
Ago, Sumas ornacû cuum.Col.non fum nequieq miles
Fadus,paululum prædæ incus feci.dum lenonis familia Dormitat » extis fum fatur fadus probe abfeedam hinc intro Ago. Fadû a uobis comiter.bonam dediftis aduocati operam mihi Cras mane quæfo î comitio eftotc obuiam.tu fequere me Intro uos uaIcte.Ad.amp; tu ualeiniuriam illic infigniPe poftulat Noftro fibi feruire nos cenfec cibo/uepi ica funt ifti noftri diuites
? 4Ã
-ocr page 370-yi«Siquid baue facias:Icafor pùîtwa eft gratia.fi quid peccatuftu Æ Plübcas iras geruntpomos abeamus noftras.fultis nûc iam
Quando id quod ira: operam dedimus impetrauimus.
Vt perderemus corruptorem ciuium
Milphio fcruus
e Xpcfto quo pado meae technas procefturaehct.ftudeo huc Lenonem perdere:ut meum herum mifcrû macerat Is me autem porro uerberat:incurfat pugnis, calcibus.
rSeruire amanti miferia é:præfertim qui quod amat
^1Carec.at at e fano recipere uideo fe fynceraftum
'â¢â fâ Lenonis feruum.quid habeat fermones aufcultabo. Synceraftus.Milphio fcrui.ii.
Syn »1 Satis fpetftatum eft.deos arqj homines eius ncgligere gratia, Cuiufmoi herus amp;nbsp;c0fimiles:uelut ego hco nûc huiufmodi. Neque periurior necp peior alter ufqe gentium:
Quam herus meus eftneq? tam lutcus:neqj tam caeno conlitus.
Ita me diament,uel in latuniis : uel in piftrino mauelim Agere aetatemjprxpeditus latera forti ferro.
Quam apud lenonem hunc.feruitutem eoiere.quid illuc e genus Quae illic hominum corrupteUx fiuntjdi.uoftram fidem. Quod uis genus ibi hominum uideas.quali acheruntem ueneris: Equitem.peditem.libertinum,furem adfugitiuum uelfs Verberatu uimftum.additum, qui habet qd' det:ut homoeft. Omnia genera recipiuntur itaq; in totis sedibus Tenebrae.Iatebrac.bibicur.eftur;quafi in popina haud fecus Ibi tu uideas litteratas epulas;pice fignatas nomina infût Cubitu longis litteris.ita uinariorum habemus noftræ diletftû domi. Mil, Omnia xdepol mira funt;ne fi herus hunc herede facit naid qdem
Illi medicatur.ucrba facit emortuoîôd adire lubet hominem
Equidem nimis eum aufculro libens.Syn.hæc cubic uideo Fieri.crucior preciis emptus maximis apud nos expeculiatos Seruos fieri fi uixeris.fed ad poftremû nihil apparecfmale partu ^ Male difpent.Mil.proinde habet oratione.quafî ipfe fit
~' nbsp;nbsp;Frugibonæ;qui hercle ipfus ignauiorem potis c facere ignauiam
Sy. Nunc domu hæc ab æde ueneris refero uafaiubi hoftus
Herus nequiuit propitiare ucnerem fuo fefto die. Mil, Lepidam neuerem.Syn.nâ meretrices noftræ primis hoftiis
Venerem placauere extemplo.Mil.o lepidam ueneré denuo Jpii, Nuc domum ibo.MiI.heus fyncerafte.Sy.fyneeraftu qui
Vocat.Mil.tuus amicus.Sy.haud amice facis cui cum
Oncre offers moram.Mil;ac ob hac rem tibi reddam
-ocr page 371-Vbi uolcsîubi lufTeris.Sy.habe rem pactum:fi fucii^: fi do tih ⢠'r^ Opcram hac modo»Mil.ut enim ubi mihi uapulandum eft ;:lt; Tu corium fufferas;Sy,apage.nefcio quid uiri fis.
Mil, Malus fum,Sy.tibi fis.Mil.te uoIo.Sy.at onus urget
Mil. Attu apponc:6d refpice ad me.Sy.feceic;quang baud otiu eft.
Mil. Salues fis fynccrafte.Sy.o milphio di omnes deaq; ament . 'jo Mil. Quennam hominé.Sy.nec te milphio neq? herum meum adeo- gt;nbsp;.'^ Mil. Que ament igicur.Sy.aliquem.nam noftro^nemo 'dignus Ãfl ⢠; Mil- .Lepidû eloquere me decct.Mil.gd agis. Sy.fà cio quod nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.r;?!
Manifefto hi mechi baud ferme folent.Mil.quid ideft: nbsp;nbsp;nbsp;q -d./
Sy Refero uafa falua.mil.di teamp; ruum heru^ perdiuntr ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. 3
»y Me non perda^iHum ut perdant facere pofllm fi uclim.
Ãy ⢠Meum herum ut perdanqhei mihi metuam milphio.mil.quid
Id eft cedo.Sy.malus es.mil.malus fum.Sy.malc mihi eft
Memorandû efte aliter decet.mil.gd eft qd * male fit?cui-id omne fiti Quod edis: qd' amesafficfim.ncq; rriobclum ullumquot;
Amice das:amp; dueftas
Gratis. Sy.diefpiter me fic amabit.mil.ut quidem jcdepol dignus es j Sy Vt ego hanc fimiliâ interire cupio.mil.adde operam fi cupis. â -Sy ^Sine pennisuolare baud facileft.meæ alxpennas no habent, -C^,âA Mil. Nolite ædepol deuelifte.iam is duobusmefibus uolucres tibi .?«73
Erunt hirtme.Si.i in malarem.Mil.i ru arque herus. '- 'miâ Sy. 'Verû enim qui homo cû norit:cito homo pixuorti poteft. â ;i.i Mil: Quid iam.Si.quafi tu tacere quicq potis fis rectius :.'gt;rüd . Mil. Tacitus cibi refiftannq quod di(ftû é male mulieri, f ' ^lu - r Sy Animûinducâ facile ut cibiiftuc eredam ni te nouerim ' r--'âr c Mil, Credeaudader meo periculo.Sy male credamiôd ereda tarnen. â t â¢;n Mil, Sein tu herd tuum meo hero effe inimicû capitalem, Sy.feio t j. â¢J'
Propter amorem,Mil omnem operam perdis.Sy.gd iam.Mi.quia ' 'O Doftu doces quid ergo dubitas quin lubenter tuo hero .j â in»'1 Meus quid poffier facere.faciat male eius merito.tum autem r' r:i-! Si qd tu adiuuas eo facilius poterit facere.Sy.at ego boc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â:\
Metuo milphio. Mil.quid eft quod metuas.Sy.dû hero infidias1 Parem ne a te peodiar fi herus meus me effe loquutû cuiquam
Mortali feiat: continuo is me ex fynccra fecerit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î*» il
Mil, Nunqædepol mortalis quifg fiet me certior.. H
Nià hero meo uni indicafïb atq; ei quoq; ut non cnunciet ' V ld effe facinus ex te ortum.Sy.male eredam amp;nbsp;eredam tarnen n Sed hoc tu tu tecû taciturn habeto.Mil,fidei non melius creditur, Loqueredocus occafioq? eft libere.hic foli fumus.Sy.herus fi tuusn'Æââ Volet facere fruge meûlt; herum perdet,Mill qui id poteft/m r'^Ifbvj
-ocr page 372-^^ Facflc.Mil.fac ergo id facile nafcam:ut ille pofcit ncfcere.^ Spi Quia adelphafium.q herus deamat tuustingenua é. Mi. quomodo: Sy» Eodem quo foror illius altera anteraftilis.Mil.fed qui id credâ Sy« Quia illas emit in anadorio paruulas.
QuâtiîSy.duo de uiginti minis de prædone ficulo.Mi.quatip Sy. Duo dcuiginti minis.Mil.duas illas/Sy.nutricem earum tertia.
Et ille qui cas uendebat dlxit fe furtiuas uédere ingenuas^arthagîc Aiebat ene.MiI.di uoftrâ fidem nimium lepidiimemoras facinus Na herus meus agoraftodes ibidem gnatusunde furmptusfere Sexenis poft ibi qui eum furripuit huc deuexit meoq jhero.
Cû hic uendidit.is in diuirias homo adoptauic hnc;cn dié obiit fuû Syi Oia memoras quo id facilius fiat:manu cas afTerac fuasâpopulaciis Liberati tacitus caufa.Mil.tace modo profedo adincitas lenonem R.cdigct.fi eas abduxerir,quin prius diiperibit faxo. qunam Calccm fciucrit ita paratum é.Sy.ica di ftxinr.neapud lenonem Nuc fcruiam.Mil.qui hcrclc conlibertus meus faxo cris;^ di nolent Sy. Ita di faxint.nûc qd aliud memorare milphio. Mil.ualeas beneqj Vt tibifit.Sy.pol illuc tibi amp;nbsp;tuo hero eft in manu. uale.amp; hxc Cura clanculum ut fint didaiMi.non dictum é.uale.
Sy. At enim nihil c nifi dû calet.hocagirur. Mil.lepidus cû mones Et ita hoc fiet.Sy.proba matericft;fi probum adibes fabrum.
Mik Potin ut taccas.Sy.racco atqj abeo.Mil.mihi cómoditates créas Illinc hinc habiic di immortales meû herum feruatum uolût Et hune difperditû lenonem.tantû eum inftar exitii Satine priufq unû fit inieelum telum:turn inftat alterum Z lbo intro;hæc ut meo hero memorem,nam hue fi ante aedes feuocem Quæ audiui modo.nûc fi eadem.hic iterû infeitiaft Hero uni potius intus ero odiorq hie firn omnibus uobis: Diïmortiles quanta aduenit calamitas Hodie ad hûc lenonem.fed ego nûc cur me morer ld negociû inftitutû.fi no datur ceffitio:nâ Ãd hoc node Confulendum.quod homo côcreditûft amp;nbsp;illud autem inferuiendunft confiliû ucrnaculum remorfi iit Qui malam rem mihi det:merito fecerit. Nunc iero ibo:dû herus adueniat a foro.operiar domi
Hanno Poenus loquitur punice Ythilonim ualon uth fi corachiffima comfyth n Chim lach chunych mumys tyal mycthibarii imifehi .0 Lipho canet hych bynuthii ad aedin bynuthii.
Byrnarob fyllo homalonin uby milyrchoho Bychlym mothyn nodochiiudechanei dafmachon
-ocr page 373-«tf» fÆ-
Y (Tidde brin thyfei ych chylys cbon.them liphal
Vth.bynim yfdibur thynno cudi nu agSraftocIcs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Ythe maneth ihy chirfæ lycoth Ãth nafo
Bynni id chilluhili gubulin lafibit thym
Bodyalyc herayn nyn nuys !y,n monchoc lulim
Exanolim uolanus fuccuratim mifiirn acticum efTc
Cocubitu a hello cutin beant lalacant chona enus cs
Huicc filic paneffe athidmafcon alem induberte felono^buthume -Ccltu comucro lueni.at enim augfo uber henc hyach ariflodem
Ec te fe anechc nafodelia elicos alemus duberter mi comps uefpti
Aodeanec liAor bodes iulTum Iimnimcolus*
Deos deifqj ueneror qui hac urbem colût.ut quod de mea re
Huc ueniri te uencrim.meafqj ut gnatas amp;nbsp;mei fratris filium
à Reperirem.ehricis.id uoftra fide quæ mihi furreptac fune.
*kEc fratris fihu.qui mihi ance hac hofpes antimadas fuic
Eu feci(Te aiunt;fibi quod faemndn fuic eius filium
Hic prædicanc ede agoraftodem.deu hofpitale ac cefferam
Mecu feroJn hifce habitare monffracuff regionibus.
Hos perconcabor:qui huc egrediuncur foras
Agorafiodes. Milphio, poenus*
^So« In cu cibi dixilTe fynceraftû milphio:has cc »genuas ambas a Surrupeirias carchaginenfis.Mil.aio.amp; fi frugi dTe uis
Eas liberali iam adfercre caufa manu.na ruûflagiriûd rualt;
Popularis te pati f'emire ante oculos.domi quae fuerunt liberae Proli di immortales obfecro ueflram fidem.certa cd profecTo hori®»
Hominu orario:qua orationem hac aures dulces deuoranr,
Vtmihi abderferunt omne forditudinem.Ago.fiad carem
^Tedis habeam;faciam quod iubes. Mil.quit tu mihi cedis, ^Quin cu infidis forticcr.aliqua forcuna fueritadiucrix tibi, ^§0â Incipere multo ed:q impetrare facilius.Mil.fed quæ nam nixe auis ed quæ hue eu cunicis aduenit?nûnam a,balineis Circuduedus pallio facies quidem ædepol Scruos quidem ædepol anciquofqj habet. Ago.qui feisfâ Viden homini farrinaCos confequitatep ut opinor digitos in manibus
Non habent. Ago.qd iam?Mil.quia inccdût cum anularis Auribus adibo.atq; hofcc appellabo punicc fi refpondebunt Punice pergam loqui:fi no cu ad hope mores linguam deuertero-Quid aisdeqd cômeminidi punice?Ago,nihil ædepol;
Poc
Nam qui feite potui die mihi;q ilium fexennis perierim Carthagine Proh diîmortiles plurimi ad hunc modum
Periere pueri liberi carrhagine.Mil.qd tu ais ru?Ago.quid uis.
-ocr page 374-Mil. Vin Appellem hue punire.Ago.an fds? Mi. nullus me e poenu» Punior.Ago-adi acqj appelli ^ uclic gd ueneric.g ficicuiacislundr Sic.ne parieris.Mil.auo cuiates edisziuc quo ex opido.
Poe. Anno mnehu balie beccha edre anech.Ago quid aie/ Mil. Hannone fefc ait Carthagine rarrhagmefem muthû hallis filium Poe. Vo«Mil,falutat.Poe.domni.Mil.doni.uult fibi darc hmc
Nefcio quid audin polliccrier. Ago.Calnta hunc rurfus punice ucrbis meis
Mil» Auo.none hic mihi tibi inquit uerbi^fuiS.Poc»me barbocca Mil. Idue fit cibi potius q mihi.Ago.quid ait? Mil.miferam ce praedicat
Buccam fibi/fortaiTe medicos nos elle arbitratur. Ago fi c.nega
Ede nolo ego errare hofpitem.mil.auditu rufen nuco idam
Ago. Sic uolo profeedo ucra cûtda huic expedirier.roga nûquid Opus fit?Mi.tu qui zona non habcs.qd in hac uenidis urbem Aut quid quaeritis ?Poc.muphuriâ.Ago.puid ait?
Poe. Moinlec hunna.Ago.quid ucnir.Mil.non haudis mures africanos praedicat
In pops ludis date uefle aedilibus. Por.Ialech labchana nî liminicoht Ago. Quid nucait. Mi.lingulas canalis ait fe aducxiflè amp;nbsp;nuces.
Nunc orat operam ut des fibimt ea ucniât.Ago.mcrcator credo eft Poe. Ifam:Mi.irbinam quidem .Poe.palum erga dcctha
Ago. Milphio quid nuucaic?Mi.palas ucdundas fibimamp; mergas datas
Vtorrû fodiar:atey ut frumentum metae.ad meftim credo nifl Quidem ruam.Ago quid idue ad mc.Mi,ccrciorem ce ede uolui Ne quid clam furciue accepiffe cenfeasj
poe. Muphonniu fucoram.Mi.hem cauc fi feceris
Qiiod hic ce orac. Ago.quid air.auc quid orac.expedi.*
Mil. Suberatim ut iubcas ft fupponi: arqj co Lapides imponi multos:uc ftft neces.
Poe. Gunebel balfamcn crafan.Ago. nara qd eft
Quid aic?Mil,non hcrcle nunc quidéquicq fcio
Poe. Ac uc fcias nunc.dehinc lacinc ia loquar.
Seruum hodie cc ede oporcenôincq amp;nbsp;malum homine Peregrinû aeq? aduenam qui iwrideas.Mi.ac hcrclc ce Hominem öd fyeophancam amp;nbsp;fub dolû. q hue aduenidi nos Capeatu migdilia bifulci Iingua:quafi ^ ferpcns beftia.
Ago. Maleditda hinc aufer/lmgud copcfcas.cace maledicere.
Huic cu ccperabis.fi fapis.mcis colanguineis nolo ce iniufte loqui. Carthagini ego fû gnarus:ut fis feies.Pee.o mihi popularis.
Silne.Ago.6 i eu aedepol quifqs es.ôi fiquid opus é quatio Dic:atq iimpera popularitatis caufa.Poe.habeo gratiam
-ocr page 375-Verum ego hic hifpitc unum habeo antidamæ filium:
.Quxro comoftretisinouiftis agoraftodefh⢠Sed ecquem adolefcente tu hic nouifb agoraftodem Siquidem antidamarchi quiris adoptaticium:ego fumipfusiquem Tu quxris.Poenus.hem quid ego audio ? Ago antidame gnatum Me e(Tè.Poe.fi itaeft te effe iam eöfer fi uis hofpitalcm ectâ attuli Agedum hue oftcnde.eft par probemâ habeo domum °^â 0 mi hofpcs faluc multum.na mihi tuus patcr;patcr tuus ergo .Holpes antidamas fuit .hæc mihi hofpitalis teffera cum illo fuit Ergo hic apud me hofpitium tibi præbebitur.nâ haud repudio p HI/pitium .neque carthaginem inde fum oriundus
*⢠Dj, dent tibi omnes quxudis.Mi.qd ait.qui potuit fieri ut Carthagini gnatus fis.hic autem habuifti xtolum patrem? Surrupeus fum illinc:hic meancidamas hofpes tuus emit.amp; is â\Me fibiadopeauit filium.Poe.demarcho ite ipfe fuit adoptatitius -ed mitto de illo.ad te redco.drcmihi?ecquid meminifti tuum p Parentum nornnia ?Ago;parris atque matris memini.
^' Memora dum mihi fi noui ferretaut fi funt cognati mihi. ^§0. Ampfigura mater mihi, fuit.lachon pater.Poe, patrem atque Matrem uiuerent uellcm tibi. Ago.an mortui funt.Poe.fadum Quod xgre tuli.nam mihi febrim ampfigura tua mater fuic. Pater tuus is erat frater patruelis meus.amp; is me heredem fecit: Cu fuum obiit diem:quo me priuatum xgre patior mortuo Sed fi ita eft:ut tu fis lachonis filius lignum effe oportet in manu leua tibi Ludenti puero.quod momordit fimia oftende;infpice:ijm aperi Audi atq: ades.Ago.mi patrue falue.-Poe.à tu falae agoraftodes so« Ite^ mihi gnatus uidfor:quod ce repperi.Mi.pol ifta rem uobis .Bene eueniffe gaudeo:amp; te moneri none uts. Poe.fane uolo. ^'t Paterna oportet reddi filio bona.asquii eft habere huc bona Qua: pofledit pater.Poe. baud poftulo alicer.reftituenf omnia Suam ré fibi faluam fifta:fi illo aduenerit.Mi.facito fis reddas
^«e.
Mât
Etfi hic habet tamê. Poe.qn mea quoqj ifte habebit fiqd de me fuat. Feftiuum facinus uenic mihi in menré modo.Poe:quid id eft Tua eftopus opera.Poc.dic mihi qd lubet.,pfecfo uteris Vt uoles operam mea.qd eft negocii. Mi.potin fieri fubdolus Inimico pofTum amico infipiencia eft.Mi.inimicus hercle eft Huius.Poe.male faxim lubens.Mil.amac a lenone hic.Poe . facit Sapientcr'puto-Mil.leno hic habitat uicinus.Poe.malefaxim Hubens Ei dux puellx funt meretrices.feruuix forores.ea^ hic alteram Effllidim perittnecà cam inceftauic unq. Poe.acerba
-ocr page 376-Amxrio é.Mil.nunc leno ludifiotanPoe.fuû quxfîum colic * Mit Hic illi nftiim rem dire noie.?oe.frugi fi id facit. Mil.ndc hoc
Gôfiliû capioîôi hac fabricam apparo,uc re allegemus.
Filias dicas tuas.furruprafque elTe paruulas carrhagine. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^
Manu liberali caufa ambas a(îèras:quafi filix euxÃnt ambae
Inrellegis??^J^ncellego hcrclc.na mihi irem gnate dux
Cu nutrice um furrcptx fût paruulac. Mil. lepide lt;herde
Adfimulas.iam in principio id mihi placet. Poc.pol magifq
Velle. Mil.heu hercle morMiem catu/nalum crudumque
Etolidu amp;nbsp;fubdolum:ut ad flet/quo illud gcftu faciat
Facilius.mequoquedolis iam fuperat architectonem
Poc. Sed earum nutrix qua fit facie mihi expedi.Mi.Ãacura
Haud magna corpore aquilo.Poe.ipla ealLMi. fpecic;
Venufta ore atque oculi*pcrnigris nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;%
Poc» Formam quide hercle uerbis depinxifti mihi. Mi.uin eam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J
Videre. Poe.filias malo meas fed i atque euoca illam.fi eae
Meæ fune filix.fi illarum e nutrix.mc continuo noucric.â
MiU Heus ecquis hic eibndeiate.ut prodeat foras giddeneme.eft
Qui illam conuentam elfe uult
Giddeneme nutrix.Hano Poenus, Milphio feruus»
Hid. ^a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vis pultat.Mil,qui te proximus ê.Gid.quià uislMil.eho
Nouiftin tu illuc tunicatû hominem q fiec.Gid.nâ quem Ego afpicio.proTuprcme iuppicer.herus meus hic qdem edi Mearum alûnarû pater;hanuo carthaginêfis,
Mil. Ecce autem mala.prxftigiator hic quidé poenus probus eft Perduxitomnis ad fuam fenrétiam.Gid. o mi here falue hanno InfpcracufTime mihl tuilq? filiis falue atque eo.
Mirari noli neque me contéptarier.cognofein giddenemen
Ancilla cuam.Poe.noui fed ubi fût mex gnatæ.id feire expeto Ago. Apud ædé ueneris. Poe. quid ibi faciût die mihi?
Ago. Aphrodifîa hodie uemeris é fcftus dies oratu icrûc deam:ut
Sibi edet propicia.Gid.pol facis feio impetrarunt,quâdo hiqhic
Adeft.Ago.co an huius funt illæc filiæ.Gid.ita ut praedicas.
Tua pietas nobis plane auxilio fuit cum hic aduenifti»hodie î ipfo Tempore nanquc hodie cage mutarentur nomina.facereneque Indignum genere quxftu corpore.haudones.illi hauon
Bene fi illi in murtine me ipfi.amp; enefte.du Sd alamna ceftinum Agoî Quid illi locuti fût inter fe die mihi. Mil.matrem hie falurat fuam.
H cc autem hûc filiuttacc atque parce muliebri fuppeledili. Ago* Qux ea eft fupcIIcx.Poe:clarus clamor.finc modo ««c^^-^-
Tu adhuc has incro:ó duna nutrice fimuliube shire hanc ad ce.
-ocr page 377--(^wCL,Æ ''^
^^o» Fac quod imperat.Milled quis illas tibi monftrabit: Ago,ego. Dodiflime*Mîtabeo igitur.AgOifades Ihodo quam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
memores mauelim
Patruuo aduenienti coena curetur uoIo.PoeJachanam uos : quos Ego ia detrudam ad molas,inde porto apud eü;atqj ad robuftum Codicé ego faxo hofpitiü hocUeniter laudabitis.
Mit ^go. ^oe.
^go; Ago.
Audiii tu patrue dico ne didû neges,tuâ mihi maioré filiam Defpondeas.Poc.paôfâ rem habeto. Ago.fpondes ne igitur Spondeo.Ago.mihi patrue falue.nâ nûc es plane meus.
Nunc demû ego cû ilia fabulabor libéré.nûc patrue fi uis Tuas uidere fili3s:me fcquere.Poe.iamdudum equidem cupio.6i te fequor
Quid fi eamus illis obuiam.Poe.at ne îter nias præbifcram metuo Magne iuppiter reftitue certas mihi ex incertis nûcopes Ego quidem meos amores mecû confido fore, fed eccas uideo Ipfas . Poe.hæc me funemeæ filiæ quâtæ e quâtulis.iâ funt ftdlm
Sein quid elf.thrÅx funt cælum ne fufloIifolem
Opinor herde hodie quod ego dixi per ioeûud eucnturum ede.
EtfeucÃi eft ferium.ut hæ inueniantur hodie elfe huius filiæ, Ago, Polillud quidem iam certum cd.tu illos milphio abducc
Intro nos halce hic prxftolabimur Addphafium.Antcraflilis meretrices duæ Agoraffodes adulefcens.Hanno. Poenus
Adc. Vic hodie operepræciû eius q amabilitati animu addiceret, f Oculis epulas dare.deIubà ^ q hodie ornatum eo uifere uenit Damp;tmaui ecador illic ego hodie lepidilTia muera meretridu Digna diua uenuflifTima uenere:neq? côtempfi eius opus hodie Tanta ibi copia uenuflatû aderatrin fuo quæqt loco lita munde Arabius murrhinufe^ omnis.odor complebat baud Sordere uifus efl fertus dies uenus.nec tu fand tantus ibi Clientarum erat numerus.quæ ad Calydonia uenerde uenerê. Certo enim quod quidé ad nos duas attinuittpraepotentes pulchræ Pacifq? potentes foror fuimus.neq? ab iuueeute ibi in ridiculo Hibitæ quod pol foror cæteris omnibus faftûdl; An^mlau irtuc Aliis uideacur:q uti tute foror collaudes.Ade.fpero equidem Vt pol ego cd ingeniis quibus fumus atq; aliae cognofco Eo fumus gnatae genere :ut deceat nos effe a culpa cartas
^Oe. Iuppiter q genus colis alifq; hominu p quem uiuimus uitale suum Que poenes fpes uitæ funt hominu omniû.da dié huc fofpité quæfo. Rebus mis agûdis:amp; qbus annos multos carui:quafq? prima Perdidi paruasnedde his uberraté.îuicle premiû:ut erte fdâ pietati
-ocr page 378-/^qci. Omnia facit inppicer fixo na mihi é obncxiusiSJ roemecuirr pa. Tacc quajfo.Agoïnx Uchrying patrue.Ad.uc uolupefl hominimet
Soror fi quod agicteluet uielom.ficuc hedit nes imer altas pRicumus Pulcricudine. An.Rulw foror es magis q uolo. an uero pulchra Videre obfecroift ribi illi no os oblitum é fuligine
y^go, O patrue olpatrue mi patruiflime.Poc.quid elf fratris mei gnate Quid uis expedi. Agosat enim uolo hoc agas,Poe.at enim ago Ilfuc.Ago.patrue mi patrui(îîmc.Poe,gd elHAgo.é lepida amp;nbsp;lauta Vt fapit. Poe ingeniû patris habet;quod fapit.
-Ago. Quae res iamdiu aedepol iapientianftua ecquid que abufa eff Nunc hinc fapir.hinc fetit.qutequid fapit meo amore.
Ade, Non eo furnus genere prognatæztâamp;fi fumus ferua: foror Vt deceat facere nos quicg;quod homo quifg inrideat. Mulca funt mulierum uitia.fed hoc e multis maximuc eu fibi nimis Placent.minuf]? operam ut placeant uiris nimix uoluptan é quod In extis noeris portérum c foror.qd'qj harufpex de ambabus Dixit. Ago.udim de me aliquid qd' dixerit.Ade.nos fore inuno Domino noftro diebus paucis liberas.id ego nifl quid di au t parétes Faxintequid fperem haud fcio.Ago.mea fiducia herde harulptx Patruelis promifit fcio libcrtatem;quia me amare hanc fat
Ade. Soror fequerc hac; An.fequor.Poe.pnufg abüpfûus Clama has.Ago.nifi piget ronliilitc.Ade.qs leuocat.Ago.qbene Volt nobis facere,Ad facere occabo c.fed quis homo elf.
Ago. Amicus uobis.Ade.qui quidem inimicus no dr.bonus é hic homo« Ago. Mea uoluptas.Ade.poft iftum milim. g malum.Ago.fiquidem Amicicia eft habenda;cu hoc abcndum eft.Ade baud precor
Ago. Mulca bona uobis facere uuIt«Ade.bonus bonis benefettns Poe. Gaudio ero uobis.Ade.at aedepol nos uoluptan tibi. Poe» Libertatique,Ade.ifto precio tuas nos facile feceris,Ag.patrue mi Ita me di amabunttut ego fi firn iuppiter;iam herrie ego Illam uxorem ducam;amp; iunonem extrudam foras ut pudice Verba fecit cogitate amp;nbsp;cômode,ut modefte orationem praebuit Certo haec mea eft »fcd uc cftu fu ad greflu, eas,Poc;lepide Hecrie acq jcômodetperge eciam cenca rem in pauca confer, Sfeiu qc f fedenc,Ago.quid iftic,quod faciundum e;cur no agimus? In idos uolo nunc cene pacruc,Poe tu frugi fi bonae es,Ago, umego Hinc adrpedam,Ade.an patruus é agoraltodes tuus hic
Ago. lam faxo feibis nunc pol ego te uacifcar probe.nam faxe mea eris fponfa
Poc. Ite in ius ne morammi.atteftare me atqj duce. Age.ego Te ante ftabor.poftea hanc amaboiatç amplexabo fcd illud
-ocr page 379-P Quidem violai dicercimmodixi Herde qnod nolebam:
^ Hioramini in ins uos uoco.nifi Honeftiuft prehendi:
A nbsp;nbsp;03'^ â^ *^ uocas nos.quid cibi debemus?Ago,dice illi *
Etiam jne mere latrant cancs.Ag.ac tu herde adludiaro Dato.mihi pro offa kuium.pro ofTc linguam obicito, ica hanc Canem faciam cibi oleo tranquilliorem,Poe.ite feitis
pQuid nos fecimus tibiiPoc.fures effis ambae.Ad.nos ne tibi
^ Vos inq .Ago.atqi ego feio.Ade.qui id furti effis.Ag.nunc Rogato . Poe.quia annos multos filias meas caelauiffis dam me Atep equide ingenuas libéras fugimoqj genere gnatas: Nunq me caffor reperies tu iffuCiprobrum penes nos»
^§0. Da pignus ni nunc periures ni fatuum,uter ut ridet» Nihil tecu ago abfcede obfecro.Ago»atq }herde mecu agédû cff Nam hic patruus meus eff.pro hoc mihi patronus firn neceffe eff»
' nbsp;nbsp;nbsp;Et praedicabo quo modo uos furta faciatis multa.quoqj modo Huius filias apud uos habeatis feruastquas uos ex patria liberas
P nbsp;nbsp;Surruptas effe ficis.Ade.ubi fune ex.aut quas obfecro fatis imaceratac Quin eloquar.Ago.cenfeo ergo patrue.Ade.mifera timeo qd hoc Sic negocii mea fbroruta fîupida fine aîmo affoiPoc.aduortiteanimû Mulieres primum;fi id fieri poffit ne îdigna indignis di daret id.ego Euenire uellem.nûc quod boni mihi di dant.uobis uoftræque matri
Eas dis eff aequum gratias nos agere fempiternas: cum noftram pietatem approbant
Decoracqj di imortales.uos meae effis abae filix:amp; hic cognatus ueffer
Huiufee fratris filius.Adc.amabo num hi falfo obiedant nbsp;nbsp;i gaudio nos.Ago.at me
Ita di feruent ut hic pater eff ucffer.date manus.Ade.falue ïfperatc Nobis pater te compledi nos fine Poc.nc cupite atquelt; Expedate.An.parer faluc
Ambac filiae fumus ampledamur ambae.Ago.quis me ampledetur Poffca.PÅ.nûc ego fum fortunitus.multoÃe annose miferiïs nunc Hac uoluptate fedo.Adc;uix hoc uidemur credere.Poe magis qui Credatis dicaa na uoffra nutrix primu me cognouir.Ad.ubi amaboc
^oe; Apud huc eff. Ad.quaefo qlubet tam diu tenere:coiIu priufq te Mihi defponderic.Ago.omitto.ad.fperate falue.omittc laltetua
Liftera.nolo ego ifluc:enicam condimus,alter alceru ego in neruum Brachialem quibus nunc in terra melius eff.Ag.eueniut digna dignis Tandé huic cupitum contigit o apella zeuxis pidor
* Cur numero effis mortui.hic cxemplu ut pingeretis naali«s pidOres Nihil moror huiufmodi tradare exempla.Poe.di dexq? omnes
Yobis habeo merito magnas gratias:cum hac me Ixcicia tata SC racis:
-ocr page 380-Affecil'lis gmdifs.utmeat: gnatead me redirérîn potcflatcni meam Ade. Mi pater y a pietas plane nobi^auxilio fuit.Ag» patrue
facito in memoriam
Habeas tua maiorem filiam milii te dcfpondifTe.Poc. memini Et dodris quid promiferis,
Antamenidcs milies, eidem, s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lego mina non tiltus fuero probe:qua lenoni deditu pfecW
Me fibi habeat.fcurrx.Iudificis caucis.etia me ad pradiu ad fe Adduxit ignauiffimus.ipfe abiir'foras.me reliqmt
Pro atrienfi in aedibus,â¢
Vbi nec leno neq? ille redeunt.nec quod eda qcq datur pro more.' Parte pradii pignus carpit abiit foras.fic dedero xerc militari Tetigero lenuculu.nadus cft horninem.mina que argeei circuduceret Sed mea amica nunc mihi irato obuia uenire uelim* lam pol ego illam pugnis totam faciam ut fit merulea Ita replebo atritate: atrior multo ut fiet: q argypti: aut qui Cortinam ludis percircum ferunt.Anta.tenefis me arce mea Voluptas.male ego metuo miluos:mala illa bcftia e ne forte me Auferat pullum tuû.ut nequeo fatis te copiedi mi parer, Ant. Ego me moror propcmodu;hoc obfonare pradium potero mihi;
⢠Sed quid hoc éiquid hociquid hoc ecquid ego uidco iquomodo Quid hoc é côduplicationis.quae^aec c congeminatio, Quis hic homo é cum tunicis Iôgis:quafi puer cauponius. Satin ego oculis cerno.é ne illæc mca arnica anteraftilis. Et ca é certo.iam pridem ego me fcnfi nihili pcndier, Nô pudet puellam amplexari baliolum in media uia: lam hercle ego ilium excruciandum toed carnufici dabo. Sane genus hoc muliebrofum ë cunicis demificus Sed adire cereum ê hanc ad amarricem aphricam.heus tu fibi Dico tu mulier.ecqd ce pudeciqd tibi negocii aût é cû illoc die mihi Poe, Adolefcens falue. Anta.nolo nihil ad te attinet qd tibi hanc
' Digito ratio é.PÅ.quia mihi lubet.Anta.luber.Poe.ita dico An, Ligula i in malam crucem.tu ne amator audes eÃe hallex uiri?
Aut coniredare:quod mares homines amac.deglupta mena farapis Scnicinfttu:manftruga:halagoras.amatu autem plenior Alii ulpicii quam romani remiges. Ago.nuc tibi adolefcens , cMale an dentes pruriunt:qui huic es moleftus?an mala ré quaeritas* tCur non adhibuidi du iftaec loquereris tympanum.na te cinædum 'Edearbitaor magis q uirum.Anta,Scin,q cincdus fu
'Ice illinc ferui foras efferre furtis.Ago.heus tu fi quid p ioedgt; Dixi:nolito in feruum conuertere.An.quid tibilubido é obfecro
-ocr page 381-Anumenides loqui inclementer noftro cognato Si patrimam hie Noder pater eihhic nos cognouit mod^S ihue fui fratris filium Ita me iuppiter bene amet.benefadtum gaudco;amp; uolupeftmihi* Si quid lenoni obtigit magni mali.cûq; e uirtute uobis fortuna Obtigit.Ade.credibile ecallor dicit.erede huic mi pater
^°^ Credo.Ago :Si ego credo.led eccum lenone lycu bond uirum Eccu uideo fe recipit domû.PÅ.quis hic ed utrum is Ed Si leo lycusiAgoJ feruitutt hic habuit duas filias tuas Si mihi hic Aurifur ed.Poe.bellum hominem quem moueris.Ago rapiamus
3 Intus.Poe.minimc.Ago.quaproptcr,Poe .quia y Iniuriarum multo induci fatius ed.
Lycus.Leno.Agoradodes.Hano.Poe.Anta .miles.
^y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eripitur nemo quidc mea fententia:qui fuis amicis
d Narrat rede res luas.na oibus amicis meis id demu cournir.
Vcme fufpenda ne addicar agoradocli. Ago.leno ea in ius ^y ârObfecro ce agoradocles fufpendere ut me liceat, Poe.Ieno in ius ITe uoco.Ly.qd tibi mecu autc.Poc»quia hafce liberas
Ingenua!^ ede filias ambas mcas:qux fut furreptae cu nutrix puulx.
/ Jampride cquidé illucfeiui.Sdmiratus fui nemine ucnire:qui 'Idas adfererct manû,mcæ quidem profecdo no funt.Anta.Ieno. ^In ius eas.Ly.de prandio tu dicis.debetur.dabo.Ago.dUpIum (Pro furto mihi opus ed.Ly.fume hinc qdemâPoe.6imihi fupplicis
Multis.Ly.fume hinc quid lubet.An.Sd mihi quidem
' Minam argcntiâLy.fume hinc quid lubee
f Collo ré foluam ia omnibus quafhhaiolus. ââ fNunquid recufas contra me.Ago.aduerfum quidc. iteigif intro Mulieres fed patruejmhi ruam.ut dixidi mihi;defponde filiam
Po sHaud aliter aulim.Apt,bene ualcrAgo.à tu bene uale.An.Ieno Araboné hoc pro mina mecu fero.Ly.perii hercle.Ago. imo Haud multo pod in ius ueneris.Ly.quin cgomet tibi me addico.qd Prætoreopus cd.ucà t obfecro te.:ut liceat fyrnplu folucre Trecentos philippos.credo conradi pored.cras auclionê faciam
^go, Tantifper quidé ut fis apud me lignei in cudodia.Ly.fiat.
^go. Sequere intro patrue mi.ut hûc fedûdié habeamus hilarem. Huius malo,amp; bono nodronnultu ualete.multa uerba fecimus. Malii podremo omne ad lenonem redit.nunqd podremum ed Condimentu fibulae.fi placuit;plaufum podulat comoedia.
Agoradocles.Lycus.Leno. Hano. Poc. Adelph: AnteradiliSiAntamenidcs.
Vam re agit is miles,q Jubet patruo meo loqui inclementer q Ne mirerc mulieres qdquot; eu fequnt.modo cognouit filias
amp; 2
-ocr page 382-Suas cHe has ambas.Ly. hem quod ucrbû auris meas Tetigir.nÿj Cperfi.unde hac pe^jerunt.Ago.domo* Garchaginenfes funt.Ly.ac ego fü perditus.inuc ego metui Semper ne cognofcerct eas aliquis.âquod nûc famium eft Væ mifero mihi periere opinor duodeuigintl minai Qui hafce emi,Ago.amp; tu ipfe pcrifti lyre catthaginéfes funt Ly.â At ego fû perditus. Poe.quis hic é utrum is eft
Nouelle nouellicus inferuitutc filias habuit duas .Ago,Si mihi Auri fur eft.PÅ.beHû hominem quem nou cris.lcno P apacem te effe fern per credidi ucrun^etia furacemâ Qui norunt magis.Ly.acccdamfper ego tetua te gcnua obfecro Et hunc cognatum:quem tuu effe inteiligo.quâdo boni eftis Vc bonos facere addecet facite.amp; ueftro fubueniatis fupplici./ Lipridem equidem iftas fciui effe liberas.amp; expeflabam fi quis Eas affererct manu.na meae prortum non funt.tû auté tuûauÃ4 Rcddamrqd* apud me eft.amp; iufiurandûdaborme malitiofe Nihil fcciffe agoraflocIes.Ago.qtfmihi par facere fit inde tarnen Egomee confulam omitte gcnua.Ly.mitto fi ita fétentia eft
Ago* Heus tu leno.Ly.qd lenonem uis inter negotium
Ago: Vtinam mihi argentum reddastpriufgin neruum abducere» Ly.j Di meliora faxinc.Ago.fic es tu ideo coenabis foris
Aurum argentu:coll«;lcno fcias te nue debere fimul Poe. Quid me hac re facere dcceat:egomet mccu cogito» Si uolo huc ulcifciditis fcquor in alieno oppido.
J^ Quantum audiui ingenium amp;nbsp;moreS eius quo padlo fient.' Ade. Mi pater ne quid tibi cû Iftoc rei fidi.te maxime obfecro An. Aufculta foror, iabi diiunge inimiôtias^cû improbo: Poe; Hoc agefis leno.qnâq meruiffe te ut'pereas:fcio.
Nô experiar tccû. Ago.neep fî aurû mihi reddes meum Leno^quindo.ex neruo cmiffus cöpingare in carcerem Ly, lam autem:ut folcsiego pene tibi me purgatum uolc:
Siquid dixi iratus ad uorfum animi tui fententia: ld uti cognofcas quaelb;amp; cum iftas inuenifti filias Ita me di amène mihi uoluptatis eft.PÅ.ingnofeo amp;nbsp;credo tibi An. Leno Rautern amica mihi des facito:auc auri mihi reddas minam Ly. Vin tibicinam meam habere. An.nihil moror tibicinam
Nefcias utrum ei maioresibuccaene an mammae fient
Ly: Dabo quod placeat.Ago.cura.Ly.aurum cras fit refera tuum Ago. Facito in memoria habeas.Ly.milies fequere me.An.ego
Vero feqor, Ago.quid ais patrue.qn hinc ire cogitas Carthaginem Nam tecum una ire certum eft.Poe.ubi primu potero illico
-ocr page 383-go; Dum auftionem faclo;hic opus eft aliquot ut maneas dies; » ® Faciam ica ut uis.Ag.agcfis eamus :ndi curemus plaudite»
Plauti.Perlâ.
Argumentum, * '
Rofcd^o domino fuos amores toxilus gt;Æ Emit arque curat leno ut emittat manu-. p Rapramq; ui emeâet de praedoneuirginem Subornatam .fuadct fui parafici filia Atque ita intricatum ludit potans dorsalium Serui duo Sagariftio,Toxillus
Vi amans egens ingreffus eft;princeps î amoris uias, 'r q Superauir aerumnis fuis aerumnas Herculis
jNam cum leone amp;nbsp;cum exfeedra.cu ccruo:tu apro aetolico Cum'auibus ftymphalicis cû antco deluôlari mauelim * i x Qua cum amorc.ira fio mifer querendo argento mutuo.
Nec quicq nifimon eft:fciunt mihi refpondere:quos rogo
ÃQuin hero fuoferuire uult bene ieruus feruitutem:
quot;'Ne xdepol illum multa in pedore fuo conlocarc oportet Quae hero placere cenfcat praefenti atque abfenti fuo,
Ego neque lubenter feruiorneq; fatis fum hero ex fententia Sed quali lippo oculo me herus meustmanum
Abftinerc haud quit tarnen
Qui mihi imperet:5i quin me fuis negotiis prxfuleiat.Sa. quis^llic eH^ â nbsp;nbsp;nbsp;,
Qui contra me artata ox.quis hic ert qui contra me artat' Similis ert fagariftionis.Sa.toxilus hic quidé meus eft amicus
^0 Is eft profedo.Sa.eum elTe cpinor.To. congrediar
^2 Contra aggrediar.To.o fagarirtio di ament te.Sa.o toxilc
Dabunt di quae exoptes ut uales.To.ut quaeo
^^ Quid agitur.To.uiuitur.SaJatin ergo ex fenrentia.
^0 Si cueniunt quae exopto latis.Sa,nimis fluite amicis utere
^0 Qitid iam.Sa.quia iam imperare oportet.To.mjhi^
Quidem tu iam' Eras mortuus quia te non uifitaui.Sa.negocium xdepol
To Fereum fortafle.Sa.pluftulum annu fui praeferratus apud molas:
Tribunus uapularis.To.uctus iam irtxc militia ert tua
I ^5 Satin tu ulqj ualuifti/To.haud probc.Sa.ergo xdepol Palles.To.fautius fadus fum in proelio:uencris fagitta
-ocr page 384-Cupido cor nteum tranfifxit.Si.ûm ferai hic amant, To. /Quid ergefaciam dis ne aduoi^r quafi titani cum dis belligerem.
Quibus f^t effe non queam .Sa, aide modo ut mes catapujçe turnne
Tranffigmt latus.To.baÃlic^^'to.eleatheria «Sa.quid iam r' To, Quia herus peregre cft,Sa,ain^uÃeregre eft ,To.ficut tibi bene
Ené, potes,pati,tæni.uiues mecum î bafilico accipicre uitftu« Sa, Vah iam fcapulæ pruriunt:quia te iftæc audiuiloqui To, Sed hoc me unû excruciat: Sa.qdnam id é.To.haec
De fumma hodie eft: mea arnica fit ne libera an fempitemam
Seruitutem feruiat?Sa.quid nue uis ergoj
To: Gu tibi me potis es fempiternum.Sa.quéadmodum To. Vc des mihi nummos fefcentos:quos ^ capite illius pendam;
Quos continuo tibi reponam in hoc criduo:aut quatriduo.age
Sis benignus.fubueni.Sa.qua confidentia rogare tu a me â % Argentu tantu audes impudensfquin fi egomet totus ueneam
Sa.
Vix recipi potis e;quod tu me rogas.nam tu aquam a pumice Nunc poftulas qui ipfus fitiat.To.fieme hoc te mihi facere Qijid faciamfTo,rogas:alicunde exora mutuun.Sa.tu fac Idem quod rogas me:To. quaefiui nufq repperi.Sa: quaeram Eqnidem.liquis:credat,To.nempe habeo in mundo ,Sa:fi id Domi effet mihi:iam pollicerer, hoc meûft.ut faciam fedulos
To.
Quicquid erit recipe te ad me.Sa.quaere ramen.ego item Sedulo fi.quid erit iam ut fcias.To.obfecro ce refecro.
Operam da hanc mihi fidem.Sa.ah odio me enices
To. Amoris uicio non meo nunc tibi morologus fio.Sa.Afpol
Ego abfte concefferoiTo.iam ne abis.Sa,bene ambulato
To. Sed recipe te q primum potes .cauetuas mihi inquæftione yi^ ero domi dum excoxero lenoni malum.
Saturio Parafitus.
Veterum atqueantiquu queftum maloJferuofatqj obtineo/ Et cum magna cura colo.na nuq quifq meopemaiorum fuic Quin parafitando pauerinc uentres fuos.pater.auos.proauos Abauos.atauos.tritauos quafi mures feper edere alienum cibum. Necç edacitate eos quifq poterat uinccre.neque his Cognomentum duris capitonibus.unde ego hunc quacftum obtineo Et marorum loen neque quadruplari me uolo, Neq: enim decet fine meo periculo ire aliena ereptum bona. Neque illi qui faciunt mihi placcnt.plane loquor.nam publicae rei Caufaiqui cum id facinmagis q fui quefti.animus induci poceft
-ocr page 385-To
Elini effe cruon K fidelem amp;nbsp;bonû, léd legirupa gdane dec î puWieà Dimidiû : areg etiâ in ea lege adfcribierÃibi quadruplator,q«cpiam Ãnlexi manû.tantidem ille illi rurfus iniiaac manum, Vcarqua parti ^deant ad tns uirosufi id fiat,ne ifli fixi ufquam Appareant qui hic albo ret^aliena oppugnant bona.
Sed fum ne ego ftulcus qui rem curo publicam,
Vbi funt magiftratus:quos curare oporteat. Nunc huc introibo:uifara hefternas reliquias: Quiâeuenerint rede nec ne.num infuerit Febris: oportenefuerint.nequis obreptaucrit.
Sed aperiuntur atdes.remorandus eft gradus,
ToxillUS feruus.Saturio,Parahtus,
Mnem te iueni,uPfua fibi pecunia hodieillam faciat leno
Liberta faam:fed eccu parafitu cuius mihi auxilio eft opus: Simulabo quali no uidea.ica ellicia uepe, curate iftic^uos^atep Adpropcrate oculos:nc mihi morae fit quicq;ubi ego intro
Sa
To
Aducneroicomifcc mulfum:ftruthca:coluthcacp appara. Bene amp;nbsp;in ftrutheis cdcalcat.Si calamu iniice:iam pol ille hic Aderit credo cogero meus.Sa.me dicit euge.To.lautu credo A balineis iam hic ad fucu^.Sa.uc ordine.omnem rem tenet« Collora: facite ut madeant.amp; colliphia ne mihi iceda detis: Rem loquitur uera nihil funt crudac:nifi quas madidas glutias. Tum nifi cremore crafTo fodastcolliricu nihil eft mac^ illud, E pigro copellucidu.quafi iure fe ameffe-uis decet, colliricum Noloi ueficam quae eat î uentrem uolo.To.propc me hic Nefeio quis loquitur.Sa,o miiuppitcr Terreftris amp;nbsp;coepulonis,compellatiuus, O faturio oportune aduenifti mihi.Sa.mendaciu ædepol dicis« Atç haud te decec.nam durio uenio no aduenio faturio. At ædes.nâ iam itus uentris fumant focula.calefieri iufTi reliquias«*
Sa
Sa
Sa To
Sa
Pernam qdem ius eft apponi frigida.poftridie ita fieriâiulTi Ecqd hal legis.To.uah rogas,Sa.fapis mutu ad genium Sed eqd meminifii here qua de re ego tccû mentione feceram. Memini utmuraena amp;nbsp;conger ne calefierent.nam nimio melius suppetunt frigida.fed qd ceflamus proelium comittere Dû mane eft.omnis effe mortalis decet,To,nimis pene maneft*, Mane.quod tu occeperis negociti agere:id totu procedit diem;quot; Quaelo animuaduortc hoc enim ia heri narraui tibit TeClique oraui:ut numos fefeentos mihi dares utendos mutuos; Meminit^ fcio:amp; te me orare amp;nbsp;mihi nó effe quod darem« Nihil parafitus eft,cui argentu domi.ideft
Lubido extemplo*coepere êconuiuiû tuburcfniri de fuo di quid Domi eibc^'nicum eJPe cgentct^ oportet parafitu probe. Ampullam ftrigilem.fcaphiö.foccos»palliurn.marfupium Habeat inibi paulum præfidii.qui familiarem fuâ uitam Oblelt;ftet modo.To.iam nolo argétùm^fïliam utenda tuam Mihi da.Sa.nunq ædepol cuiq etiam utendam dedi.
To. Non ad iftoc quod tu inftimulas.Sa.quid earn uis.To.feies Quia forma lepida amp;nbsp;liberali eft.Sa res itaft.To.hic leno Neq; te nouit;nequc gnatam tuam.Sa^e ut quifq norit; NiC ille qui probet cibum.To.ita é.hoe tu mihi repperire Argentum potes.Sa.cupio hcrcIe.To.tum tu me fine illam Vendere.Sa.tun illam uendas.To.immo aliû adlegauero.J Qui uendat.qui effe fc peregrinum praedicet,ficut iftic kno nódü Sex menfes megaribus hunc cómigrauit.Sa.pereunt reliquae; Poftcrius iftuc tarnen poteft.To.fcin quam potcft nûqua Herde hodie hic prius edis:ne fruftra fis:q te hoe fadu^ Quod rogo adfirmas mihi arqjnià gnara tecum hue iam Quantum poteft;adduccs:cxigam hcrcle ego te ex hac decuria Quid nûc.quid cft.quirt dicis quid faturus hs.Sa.quæfo hcrcle Me quoq j etiam ucndas lubcr:dû faturum uendast
To. Hoc fi fadurus face.Sa;faciam equide quae uis.To. benefacis. Propcra.abi domû.præmôftra dodfe praecipe aftu filiae Quid fabuletur.ubi,fe natam praedicet.qui fibi parentes fuerint Vnde furrupta fit. fed longe ab athcnis effe fc 'gnata autumet Et ut adfleatteû ea memoret.Sa,etiâ tu taces
* Ter canto peior ipfa eft;qua illam tu cfte uis.To. lepide Hcrcle dicis.fed fein qui facias cape tunicam atq jzonam. Et clamydem afferto:amp; caufam q ille habeat.qui hanc Lenoni huic uendat.Sa.heu probe.To.qnafi fit peregrinus
Sa. Laudo.To.amp;: tu tuam gnata tanen ornaram adduce Lepide in peregrinû modum:Sa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ornamera;
To. Abfchorago fumico.darc debec: pracbeda aediles locauere. Sa: lam faxo hie aderunt fed ego horum nihil fcio
To. Nihil hercle uero.nam ubi ego argentum accepero.' Continuo tu illam a lenoneadfcrito manu.Sa.fibi habear. Si non ex templo ab eo abduxero.To.abi amp;nbsp;iftuc cura Ego puerum uolo mittere da amicam meam ut habeat Animum bond me effe effedfurû hodie.nimis longum loquor, Sophoclidifea lena. Léncfcelene ancilla, s Atijfuicindolt;ftae immemori infipienti dicere tocies Nimis tandem me quidem pro barda Si,p ruftica rcorabiti
-ocr page 387-EfTe abde.quanq ego uinutti bfboïad mandata no confud Omul Ãibeie.unam egdem iam fans tibi bis fpÃ^ata cenfueram efT? Ec meos mores.na equidé te iam feâonqn turn hunc annum, Cu interim crcdö.cuius fi i ludum irettpocuiflèt iam fieri Vc probe litteras feitet eu interim meû îgenium fans no edidicifti: Aeq; infans.potin ut raceas.potin ne moneas memini amp;nbsp;fcio Et calleo;amp; cómemini,amas pol mifera id tuus featec animus» Ego illuc placidû tibi ut fit faciam.Len.mifer eft qui amat, - -^s ^0 Cerro is quidem nihil eft:qui ni|jil amat.qd ci homini opus uita eft Ire decet me hære obfequens.fiha libera mea opera ocius ut fît Conueniam hunc toxillumteius auris quae mandata funttonerabo.
ToxiXi/feruus.Pacgninum puer.Sophoclidifcha. |o«l-^0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Acin haec tibi funt plana amp;nbsp;certa.fari hæc meminiftiamp; renes
^®g; s Melius q qui docuifti.To.ain ucro uerbereum caput, ^æg. Aio enim uero.To.qd ergo dixi.Pxg.ego rede apud illam Dixero.To.non xdepolfeis.P e.da herdepignus in omnia Memini 6C fcio. To:equidem fi fcis tute:quoc habeas hodie Digitos i manu eodem pignus tecum.Pc.audader filubido Eft perdere.bona pax fit potius,te.tum igitur fine me Ire.To.à iubeo amp;nbsp;fino ï fed ita uolo te 'curare:ut domi fis cu ego. Te efte illi cenfeam.Pe.faciara.To.quo ergo is nunc.
^âg» Donm uti domi fîm cu illi cenfeas.To.fcelus tu puer es Atc^ ob iftam ré ego aliquid te peculiabo;f
^^Sgt; Scio fidei hercle herili:uc folcat ïpudicicfa Opprobari. ' Nee fubigi queant unq ut pro ea fide habeant indicem *
^0 Abi modo.Pe.ergo laudabis faxo.To.fed has tabellas paegnium Ipfi lemniflè lenae fac des.amp; quæ iu ffi nüciaro.So.ceftb ire ego Quo miffa fum.Pe.eo ego.To.i fane ego donm ibo facerem hanc Cû curas geras.nola curriculo. Pe.iftuc marinus paffer pcircum Solet illic abiit hic fero huc fed quis haec quxme Aduorfum îcedit.To.benignû hic quidem eft.
^®g. Sophochlidifeahxc pecularis eft eius:quocgofum miftus.So. nullus Effe hodie hoc puero peior phiberur copellabo.Pe. cômoranduft Apud hanc obieci. So.pxnignum dditix pueri falue.quid agis Vc uales.Pc.fophoclidifca di meamabunt.So.quid me ' Vt^.Pe.herde fi ut digna es faciant..odio hercle habeant Et faciant male.So.mittc male loqui.Pe.cû ut digna es dico Eene non male loquor.So.qd agiiPe.foeminam fceleftam Teaftans contra cótuor.So.cerre equidé puerum peiorem Quam te noui neminé. Pe.gd mali facio:aut cui male dico
^ Cui pol Clique occafio eft, Pc,nemo homo unq ira
-ocr page 388-, Arbitratus ê.So.at pol multi cfTc ita fciunt«Pe.heia, So. Heü.Pe.t»o ex ingenio mores Ãienos probas.So,fateor Ergo prcfedfo:me effe ut decet lenonis familiæ. Satis iam ditium habco.fcd ^d tu confitere ut te autumo
Peg. Fatear fi ita fim.So.iam abi uicifti.Pc.abi nunc iâ.So.ergo Hoc mihi expedi quo is.Pc.quo tuâSo-dic tu prior Rogaui.Pc;at poft fcies.So.co ego hinc haud longe:
Peg. Et quidem ego haud longe. So.quo ergo fcelus. peg. Mià fciero prius ex te:tu ex me nug hgetqd* rogitas fcics: §0f Mung ecaftor hodie fcibis;prius g ex te audiuero Peg. Ita ne eft.So.ita ne eft.Pc.mala es.So.fceleftus.Pe.'decet me go. Me quidem haud decet;Pc.quid ais certû eft celare ^uo iter Facias peffuma,So.offirmafti occultare quo te immittas Peftume;Pe.par pari rcfponbesidicito,abi iam quando Ita certa res eft.nihilo facio feire ualcas.So.afta. peg.at ^pero
§o. Et pol ego ire.Peiecquid habes.So.ecquid tu.pe. nihil equidem
5o. nbsp;nbsp;nbsp;Gcdo manum ergosPe.eft ne haec manus.So.ubi illa altera cft Furtifica lacua.pc.domi eccam huc nullam attuli,So:habes nefeio gd peg* Ne me attrecta fubigatrix,So,fin te amo*Pc. male operam LocasiSo.quirPe.quia enim nihil amas:cû ingrarû amas.
5o. nbsp;nbsp;nbsp;Temperi hanc uigilare oportetformulamzatq: aetatulam.
Ne ubi capillus ucrfipellis fiat:focdc femper feruias
Tu quidem haud etiam es octoginta pondo.Pe.at confidentia Illa mihria.militatur multo magis g pondere.
go, Areç ego hanc nûc operam perdo,Pe.gd iam,So;ga peritis praedico peg: Sed ego cefTo.So.mane.Pe.moIefta es,So.ergo quag; nià fcio
Quo agas te.Pe.ad uos;So.amp; pol ego ad uos.Pe. quid co,So. gd Id ad te attinet,Pe,enim non ibis nunc uiciftimtniû feio
go. Odiofus es,Pe,Iubet nóg hercle iftuc exterebrabis tu
⢠Vt fis prior g ego fiem.So.malitia certare tecû miferia eft: peg. Merx,tui mala eft,Soiquid équod metuas.Pe-idem iftuc q^tui go. Die ergo . Peine hoc cuig homini edicere omnes muti ut loqueretur Prius edictum eft magnopere mihi nec cuig homini Crcdere,omncs muti ut loqueretur prius hoc g ego.So. at tu hoc face Fide data credamus.Pe. noui.omnes funr lenae leuifidæ.
Neg: tippulae leuius pondus e g fides lenonia.So. dic amabo peg. Dic amabo.So.nolo ames, Pe.facile impetras.So.tecum habeto peg: Et tu hoc taceto.So.tacitû erit.Pe. celabitur:So. toxilo
Has fero tabellas tuo hero.Pe.abi,eccilIum domi at ego hanc Ad lemniffclene tuam heram obfignatam obietem:
Sol Q0*lt;iiftuc feriptum, Pe.iuxta tecum fi tu nefeis.nefeio nifi fortaffe
-ocr page 389-Blanda aerba,So.abeo.Pe:at egö abiero.So. ambula;
Saganflio feruus. â¢â¢ Oui opuléco inclyto.ope gtiato.fuppremo ualido uiri potett i Opes:fpes;bona copias.côniodâti lubens uiculorq? merito.
Quia meo amico amiciter hanc comoditatis copiam Danunt argenti minuti.uti egenti opem afferam
Quod ego non magis fomniabimmeqj opinabar:neq; cenfebam: Num herus meus ad me ia miffic;domicos boucs uti fibi mercarer. Eam fore mihi occafionem.ea m^ic quafi decidit de caelo dedit Argencû.nam ibi mercatum dixit effe die feptimi.ilultus qui hoc Mihi daret argentû.cuius ingenium nouerat.nam hoc argentum Alibi abutar,boues quos emerem:non erant.nunc amp;nbsp;amico meo Profpcrabo;6i genio meo multa bona faciam.diu quod bene Erit, die uno abfbluam.tax tax tergo erit mco.non curo Nunc amico bobus domitis mea excrumena largiar.
Nam id demum lepidum eft.triparcos'homincs uetulos auido arido Eenc admordere.qalicnn feruo obfignanc eu fale.
Virtus dl ubi occafio admonet difpiccrc.qd faciet mihi. Verberibus cedi iufferie.compedes imponi uapulcm Ne fibi me credat fupplice fore,ne ilii mihi iam nihil noui Offerri potelbqnin hm peritus.fed toxili puc^ paegnid oecum.
Paegnium puer^agariffio feruus.
Enfum meum quod datunft confeci nunc p propero domum.Sa.mane amp;nbsp;fi proderas'
Pxgnium aufculta.Pe.emere oportet quem tibi Opedire uehs.Sa.aila.Pe.eXhibeas moleftiam ut opinor Siquid debeam.Sa.q nunc fic tam es moleftus.Pc.fcelcracc Etiam refpicis.Sa.feio ego quid fis aetatis.Pe.eo illuc. Maledidum impune auferes. Sa.ubi roxilus eft tuus herus Vbi illi liber,neqj te confuIit.Sa.ctiam ne dicis ubi fic ucnefice, ^^g. Nefeio inquam.mulmicribatu.Sa.maledicis maiori, ^fg: Prior promericus.perpetiare.feruam operd.linguam
Libera herus me iuffic habere.Sa.dicis ne mihi ubi fit toxilus. ^fg.. Dico ut perpetuo pereas.Sa.cedere hodie tu refhbus. ^fg. Tua quidem cucule caufa.non hercle fi os perciderim tibi.
Metua morticine.Sa.uideo ego te iam incubitatus es.
^fg. Ita fum.qdid attinet ad te.at no fum ita uita gratis Confidens.Peg.fumhercle uero.nam ego me confido Liberum fore.ut te nunq fperas.Sa.potin ut Molcflus ne fies.Pc.quod dicis facere no quis Abiimalam rem.Pe.at tu domu nam ibi cibi parata
-ocr page 390-Pjxftoft.Si» uadatur hic nie.Pe.utfnam uades définit
In carceroKit fis.Sa.quid hoc.Ã.quid eft?
5;j. Etiam fcelus male loquere,Pe.tandcm ut liceat
Cû feruus fis feruû nbimaledicere.Sa.ira ne fpcéla
Qiiin dedero.Pe.nihil iâ nihil habes,Sa.di deæqj ce omnes perdant Niû hodic;fi prehéderordefigam in terram colaphis.
Peg. Amicus fum .eueniant uolo nbi quæ optas:atque id fiat.tu me Dcficas.te cruci ipfû ppedicm adfïgent alii. Sa,quin te di deæque Scis quid hinc porro dibburus fuerimmil linguae moderari queam Potin abeas.Pe.abigis facile na umbra mea intus uapulac
5a« Vt iftuc di deæque perdant:tanq proferpens beftia bilinguis Et fceleftus hercie lUu abiiiTe gaudeo.forcs aperite,eccc autem Quem conuenire maxime cupiebamtegreditur foras:
Toxillus .Sagariftio ferui.ii.SophocIidifca ancilla. To. p Aratum iam effe dibbo,unde argentum fit fututu iubeio.-Habcre animum bond,dic me illa amare multinubi feadluat Ibi me adluat quæ dixi ut nutiares fatin ea rencs,So.magis
Calleo g aprugnû calû calet.To,propera abidcmum gag, Nunc ego huic graphice facetus fiam fubmxis alis me inferam
Atqj amicibor gIoriofe.To,fed quis hic anfatus ambulat.
Sag*. Magnifice côteffabor,To.fagarilho hic quidem,fed quid
Agitur fagariPo-ut ualerur.ecquid quod mandaui tibi eft ne In te fpecuIæ,Sa.adito uidebitur fadbum,ucla,ueniro. ^moueto, ToXyQuid hoc id in collo tibi tumet,Sa,uomicaft.prefrare parce. ^ââ^Nam ubi qui mala tetigit manu,dolores cooriuntur. To. Quando iftec innataft ribi.Sa.hcdie.To. fteari iubeas. Sag. Metuo ne inmaturam fecem.ne exhibeat plus negotii. Tox. Infpicerc morbum tuûlubefSa. abi atq^ caudis a cornu Tox. Quid iam.Sa.quia boues bini ^ic funt in crumena,Totemire fodes
Ne enicet fames inire paftû.Sa.enim mctuo:ut poftim inbubilem Reiiecre ne uagccur,To,ego reiiciam,Sa.habe ammû bonum Creditur.cômodabo.fcqucrc hac fis, argentum hic eft quod Me dudu rogafti.To.quid tu ais.Sa.dominus me boues
Mercatu eretria miffit.nunc mihi eretria erit haec tua domus.' Tox. Nimis tu facete loquere.atq? ego omne argentum 'tibi adutum
Incolume redigam.nam iam omnes fycophantias inftruxiamp;
Goparaui quopado ab lenone auferam hoc argentum.Sa,tato melior Tox. Et mulier ut fit Iibcra.atqj ipfe ultro det argentum:
Sed fequere merad eam ré ufus eft tua mihi opera,Sai utere ut uis,
Parafitus, Virgo Peru.
-ocr page 391-rW*-
Væ res bnuorrant mihi amp;nbsp;tibi amp;nbsp;uétri meotperennifarifque q Adeo huic ppetuo cibo ut mil^ luperefit:fuppetatj^upftitec Seq^e hac mea gnata meed uis uolétibus:cui rei opi det feis. Tencs: intelligis:cumunifaui tecû confilia mea.ea caufaad hoc Exéplû te exomaui ego.uenibis tu hodie uirgo ? Vir.amabo mi pater Quanq hbentcr efeis alienis findes:tui ne uenens caufa filiam Vendis cuim.Pa.miw quin regisphilippi caufa;aut accali Te potius nendam q mea:quae fis mea.Vir.urrum tu pro Ancilla me habcs:an pro filialPa.Utrum hercle magis in uéeris Rem uidebicur.meû opinor îperfUnft in te non î me TibilK Vir.tua iftacc poteftas eil pater, uerûtamen Quanq res noftræ funt parer pauperculæ.mcdicæ:amp; modeftæ Melius eft tarnen ira uiucre.nam ubi ad pauptaté.îmigrant îfamix Grauior paupertas fit.fides fualæftior,Pa.enimuero odioû es ^*b Non fum neq; me elfe arbicror cû praua natura effe ce precipioââpacer Nam inimici famam no ica ut nara cft.ferunt.Pa.ferant cantque In maximam mala cruce.no ego inimicitias omnis pluris exiÃimo' Qua menfa manis nunc fi apponatur mihi. Virjpater hominum Immortalis cft fama.ena tum uiuit:cu effe credas mortuam* Quid metuis ne te uenda.Vir.non metuo pater.ueÃi infimulari nolo ^a« Atne quiq ne uis.meo modo illud potius fiet q tuo fac
Quæ ha: res funt.Vir,cogita hoc uerbû parer.herus (i minatus eff Mala feruo fuo.caetfi id fururum non eft:ubi captuft flagrum. Dû tunicas ponir:quanta afficitur mifena.ego nûc quodi Non futurûft formido tamen.Sa.uirgo atq? mulier nulla
' Erit:quin fit mala qua: praeter fipier q placet parentibus. Vir*ï Virgo atq; mulier nulla erit:qn fit mala:quæ retice fiquid Fieri peruorfe uidet.Pa.malo cauere meliuft te. Vir:at fi non Licet cauere qd agam.nam ego tibi cauru uolo
Malus ne ego fum,Vin non es neqj me dignuft dicere.uepe ei Rei operam do ne alii dicant qbus licet. Pa.dicat quod Quif^ uult.cgo de hac fententia no dcmouebor. Vir.ae, Meo fi liceat modo fopienter potius facia q ftultc. Pa.libet Lubere per me tibi.Vir.licere iteUigo uc^ libcre:haud liceat Si lubeat mihi.Pa.futura cs dieftoobediens an non patri ^ir. Futura.Parfois nam nbi qua: praecepiomnia amp;nbsp;idnt
Surrupta fuerisiVir.dqrfte calico.pa.amp; q parentes fuerint Vit Habeo in memoria:neceffitate me mali ut fiam facis,
Ve^ uideto:mcubi uioles nuptum dare ne haec fama faciat repudiofas nuptias
^* Tace ftulta.no tu nunc hominu mores uides, quoiufmodi hic cum -^
-ocr page 392-lt;^ MiU fima faciUe nubitundû dos finnullum uitium uido uortitur, Vir. Ergo Iftugfadto ut ueniat in giétem ribi.me cfTe indotatam, pas. Cauefis tu illuc dixeris.pol deû uirtute amp;nbsp;maloti meum
Ne te î dotatam dicas cui dos fît domi.libro^ ecce illû habeo plcnû Soracû.fi hoc accurafTis.lepide cui rei operam damus: dabutur Dotis tibi ide fefcéti logi atq; attici oes.nullum ficulu acceperis Cii hac dote poteras ucl medico nubere.Vir i quin tu me ducis Si quod duÃurus pater uel tu meuede.uel face: quod tibi lubct, Pa; Bond æquûque oras.fequerc hac.Vir.dielo fu audiens, Dordalus leno. â¢
q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vid nanjelTeaduru hunc dicam uicinu meum:
Qui mihi iuracus cft fcfe hodie argentum dare. Quod fi non dederit.arq; hic dies præterierit» Ego argentu ille iufiurandum amifTerir.
Sed ibi cóerepuie fores quifnam egreditur foras.
Toxilus feruus.Dordalus leno.
To* Vrate illuc incus iâ.ego domû me recipiâ.Do'toxiUe qd agit 1*0; c Eo lutum lenoniû cómixum ,eo llrequilinium publicum:
Impure îhoneileu iure.î lex.iure labes populi.pecûix accipiter, Auide.ate^ îuide.procax rapax, trahax.trecentis uerfibus Tuas îpuritias loqui nemo potell.accipin argentum.accipe fis j Argentum impudens.tenelTistargentum etiam tu argentum tenes PolTu te facere ut argentum accipias.lutum qui.nifi iurato Mihi nihil aufus credere.Dor.fine refpirare me tibi ut Refpondeam.uis.fume populi llabulum feruitricium ScorroÃ^ liberator.fubiculum flagri,copedum tritor, ,1 Piflrino^ ciuitas pereniferue.Iucro edax fugas, furax, 'î; gt;nbsp;Cxdofis mihi argentumiargcntum inq cedo.quin tu mihi Argentum reddis.nihil ni te pudet leno te argentum pofeit. Solita feruitus.pro liberanda amicc:ut omnes audiant
To. Tace obfecro hercle ne tua uox ualide ualet.Dor. referfidat ego Habeo lingua nata gratiae, eodem mihi precio fal perhibet:qd ' tibi Nifi me hxc defedet.nunq delinquet fale.To.iam omitto Iratus elTe.id tibi fucefuiiqa te negabas credere argétû mihi. Dor, MiÃt qun tibi ego crederé.ut ipfe mihi facerestquod partim Faciunt argentarii.ubi quid credideris citius exteplo a foro Fugiunt.q ex porca ludis cu emilTull lepus.
To, Cape*hoc fis.Dor.quin das.To.nummi fefcenti hic erunt probi, Numcrati.fac fit mulier libera atq jhuc cocinuo adduce ,Dor.iam Faxo hic erit.nô hercle cui nue hoc dem fpecflandû fcio.
To, Fortaffe metuis iam a foro argentarii abeunt,qua £ curfu rotula
-ocr page 393-Circunuortitur.abi irtac aduorfis angiportis ad forum« Eadem ifta haec facito mulier ad me eranfeat per hortum«Dor.iam Hie faxo aderit.To.at ne propalam.DorTfapienter fane. nbsp;nbsp;nbsp;*
'Supplicatum eras cat.Do.ita hercle uero.To.dû das reditu oportuit« Toxillus«
1 quam rem accures fobric aut frugaliter
s Solet illa rcefre fub manus fuccedere nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;z
Atque ædepol firme ut quifqj rem accurat fuam Siceiprocedit.poft principio deniqueft malus Aut nequanfltmalc res uertunt.^uas agit Sin autem frugift cueniunt frugaliter Hanc ego rem cxorfus fum facete amp;nbsp;callide Igitur proucntura bene confido mihi. Nunc ego lenonem ica hodie intricatum dabo« Vtipfus fefe expediat nefciat, Sagariftio heus exi.atquc educ uirginem* Et iftas tabellas quas confignaui tibi.
. Quas tu attulifti mihi ab hero meo ufque e perfia, Sagariftio.Toxillus ferui duo/ *Vnquid moror,To,euge euge ornatus bafilice n Tiara ornatum lepide condecora tuum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;.
Tum hanc hofpicam.at trepidula ut graphice decet ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
Sed fatin eH mcdicati.T.Iepide hercle adiuuas Nunq æque funt mcdicati.T.Iepide hercle adiuuas Age illuc afpiCe deprocul in confpectum.Titacc Vbi cum lenone me uidebis conloqui, Uaderit.adeundi tempus nun agite uost
Dordalus leno iToxillus femus.
, Vi homini di propicii funttaliquid obiiciUnt lucri/ c Nam ego hodie compendi fed.non panes in dies
Ita ancilla mea quæ fiait hodie fua nunc eft argento.uicit lain hodie.alienum coenabit.nihil guftabic de meo.
Sum ne probus.fum lepidus ciuis;qui acticam hodie ciuitate maxima Maiorem feciiatq? auxi ciui foemina.O ut amp;nbsp;ego hodie fui benignus Et ego multis credidi.ncc fatis a qUoq hole accepiata pfum credebam Omnibus.nec metuo qbus credidi hodie;neqs mihi iiure abiuraffic Bonus uolo ia ex hoc die effe.qd' neq; fiet:ncq; fuit.T.hûc ego hominé Hodic ï tranfemina dotais ducâ dolis.itaq; huic infidiæ parats Sunt probe aggrediar uirum.quid agis.cedo unde agis te DordaIe?D.credo tibi di dent quae ucIis.T.co an iom manu emififti Mullerem.D.credo cpol credo ing ribi.To.iam libéra eft
-ocr page 394-Enicas.D «quin tibi me dico crcderc.To.dic bona fide.iâ libera eft* Do* Li ad fo!3^ ad praetorem, exquire fi quidem credere mihi no uis Libera inquam e ecquid aud�To.ac tibi di benefaciat omnes» Nunqeni n poflhac tibi nec tuo^ quod nolis uoIam.Dor.abi
( nbsp;nbsp;Ne iura fatis credo.To.ubi nunc tua libertaft.
Da. apud tc.T» ain apud me effe;
Do, Aio ing.apud tc e inquam.To.ira me diamcnt.ut ob illam remt Tibi multa bona inflant a mc.na cft res quædâ q occultabam Tibi dicerc.nuc eam narrabo.ude tu pergrade lucrum facias.' Faciam ut mei memineris dû uita uinas.Oo. beneditflis Tuis bencfadla aures meae auxiliu expollulac.To. tuum Promeritunfl.merito ut faciam;amp; ut me fcias effe fadlu^e. Tabellas tene has.pellegc.Do:hx qd ad me.To.immo ad tc attinet. Et tua refert.na e plia ad meadlaraemodo fût iflx a meo domino Do: Quando.To.haud dudu.Do:qd iliace narrât.To.pcûdare ex ipfis Ipfac tibi narrabunt.Do.caedo fane mihi.To.ac clare recitato« Do» Tace dum pcllego.To.haud uerbû faciam.Do,falucem dicit toxilo Timarchides amp;nbsp;familiae omni fi ualetis:gaudeo. ego ualeo;
- nbsp;nbsp;nbsp;Redle amp;nbsp;re gero;amp; facio lucrum.neq? illo redire, his cxflo
PolTu menfibus.itaq? hic e quod me detinet ncgociu.eleufipolim Perfae caepere urbem in arabia;plenam bona^ rerum.atque Antiquum oppidum.ea comparatur praedatur fiat audio Publicitus,ea res me domo cxpertem.facit.operam atqj olpitium Ego illi praehiberi nolo.qui tibi tabellas affert,cura quae is uolet. Na is mihi honores fuae domi habuit maxumos.D.gd id ad me» Aut ad meam ré refcrc.perfac quid re^e gerant' tAut quid herus tuus.To. tace llultiloquc nefeis quid inliet boni Nequicq tibi fortuna faculam lucrificam allicere uolet
, Dor. Quae iliace fortuna Incrifica ell,To,illas:quæ norunt: roga: Dor, Ego tantûdem feio quâtû tuinifi quod pellcgi prior. Sed ut hoccepillitex tabellis nofeerem; To.bene me mones. Fac filetium.nunc ad illud ueniestquod refert tua: Dor. Ille qui tabellas 'ad fert adduxit fimul forma expetenda Liberalem mulierem furtiuam:adduda exarabit peniriffuma: Eam te uolo accuraretut illic ueneat.ac fio periculo is emat Qui eam mercabitur.mancipio neqj^mietet.neque quifq D ibit probum amp;nbsp;numeratum argentû ut accipiat face Hec cura:amp; hofpes cura ut curetur, uale.
To. Quid igirur poflq rccitalli quod erat cacqac creditum: lam mihi credis,Do.ubi nunc illell hofpes.qui afce attulit:
'To. lam hic credo adejic,accerfiuic,illa mandauit,Do,nihil .mihi opus efi
-ocr page 395-Tq
Liribus;neqi trochis.quamobré ego argentû numere foras Nifi mancipio accipio.gd eo mihi opus mercimonio ⢠Tacen an non caces.nunq ego te tam effe matulam credidi. Quid metuis.Do.metuo hercle ucrofenfi ego ia compluries Necp mihi haud imperito eueniet tali ut i ludo hæream.
Nihil pericli uidetur.Do.feio iftuc.fed metuo mihi. 1 o.mea gdem Idue nihil refert.tua ego refero gratia ut tibi rcclc
Conciliadi primo facerem copiam.Do.gratiam habeo
^or
Sed te dealiis:g alios de te fuauius ed fieri decdos.To.nequis Vero exbarbaria penitiiTuma peiTequatur.etiam tu illam Dedinas.Dor.uideam modo mercimonium.To.æqua dicis Sed optume eccu ipfe adducit hofpcs ille;qui His tabellas actulit,Do.hiccine ed.To.hic ed
⢠Hxceine illaftfurtiua uirgo.To.iuxta tecum xque feio.
Nifi qui afpexi equidé aedepol liberalid quifquis es Sat aedepol concinna facie.To;ur edtemptim carnufex Taciti cdcemplemur formam.Do: laudo confilium tuum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Sagaridio.Perfa uirgo;Toxi'Ius ferui duo^ Dordalus^o: Atin athenre tibi uifae fortuatreutq; opipa efPer.urbis fpecie
^0
s VidiJhominum mores profpexi parum. Nunqd.in principio cefTauit uerbum dodle dicere? ÃOb Haud potui .etiam in primo uerbo perfpicerc iapientiam. ? Quid id:quod uididi;ut munitum muro tibi uifund oppidum, jSi incolae bene funt morati;pulehre munitu arbitror.-perfidia.amp; peculatus ex urbe:Si auaritia fi exulant.
'^Ã^s QS»fta inuidiatquinta ambiriodexra obtrectatio 1 Septimum periuriumjTo.euge?per|olt;Ãaua indiligentia.
/Nona iniuriaidècimii quod pefTimum adgrelTu fcelus y 1Hæc nifi unde aberunc: centuplex murus rebus feruandis papefit: ^® Quid ais tu?Dor.quid^uis?To.tu in illis es decem lodalibus. .Tei exilium ire hinc oportet. Dor.qd iam?To.quia piurus es. ^or. Verba quidem haud idoede fecit.To.ex tuo inq ufnd.eme hanc Aedepol qui cû hanc magis c0cemplo:magis placet. To.fi hac emeris iDiiimorcales: nullus leno ce aleer erit opulentior Euortes tuo arbitratu homines fundis: familiis: 'Cum optimis uiris rem habebis ^ariamcupient tuam. iVement ad te cdmeffatum,Dor.at egointromitti. (Hac enim illi noctu occentabût bofium texurent fores. 0 iProinde tu tibi iubeas cd cludi «des foribus ferreis:
Ferreas aedes cdmutesdimina indas ferrea:ferream feram !Acej anulumefi ferro parferis ferreas tute tibi impingi
-ocr page 396-lubsas eranis compedis. Dor.inmalam cruciatum i fane.
-foi Hane cm^tq^ aufculca mihi .ft)o.modo ut fciam quantü dieet. 7*0. Vin hue uocem. Do.ego illo accedero.To.quid ais hofpes. Sag. Venio adduco hanctut dudum dixeram,na heri in portu nocitu Nanis ucnit ucniri hancuolo:fi poccft.fi no poteft: ire hic uolo Quintii poteft.Do.falnus fis adolefccns.Sa. fjquide hanc Vendidero precio fuo.To.atq aut hoc éptore uendes pulchre: Aut alio no potesâSa.es ne tu huic amicus. Do.canquam Diomnes qui caelum coIûc.To.tum tu mihi es inimicus certus. Nam generi lenonio nunq ullus deustam benignus fuir. Quid fuerit propitius.Sa.hoc age opus neft hac tibi empta.
Dor. Si tibi uenifTeft opus mihi quoqjempta c.finbi fubiti nihil eft. Tantudeft mihi.Sa.indica fac preciu.Do.tua merx eft; Tua indicatio cft.To.æquiâ hic curat.Sa:uin bene emere.
Dor. Vin tu pulchre uendere.To.ego fcio herde utrumq; uelle. DorâAgenndica prognariter.Sa.prius dico hanc mancupio
Nemq tibi dabit.iam feis.Dofeio indica minimo daturus.
Sa.- Qui �.qui duci queat.To. tace tace nimis tu quidem hercle Horno ftultus es pueriliter,dor.quid ita.To.quia enim te Ex puella prius percontari nolo:qua: ad rem referunt. Dor.amp; qui Hercle tu me monuifti.haud male.uidefis ego ille dodGs leno Pene in foueam decidi.nifi hic adede,quantu eft adhiberem heine Amicu ubi quid geras.To.quo genere.auc,qua i patria fit nata. Aut quibus parentibus.ne temere hanc emiffe dicas fuaû atç impullb meo.* Nifi moleftum eft.per cantari hanc paucis hic uulut. Sa. maxime Suo arbitratu,Dor.quid ftas abi tute:atqucipfcitide roga Vc tibi percontari liceattquae iielis amp;nbsp;fi mihi dixit dare Poteftatem cius.fcd ego te malo tamen eum ipfe adire ut Ne contemnat te ille.To.fatis rede mones hofpcs, uolo Ego hanc percontari,Sa.a terra ad caelum quid luber.
To. lube dum ea huc accedat ad me,Sa.i fanc.ac morem illi gere. Percontare exquire quid uis.Dor.agc age nunc tu impera Vide ut ingrediarc aufpicato.To.hquidu eft aufpicium Tace cocede fis iam ego illam adducam.Dor. age Vt rem effe in noftram puras. To.fcqucrc me adduco hanc: Siquid nis ex hanc percontarier.Do.enim uolo te addeffe.
To. Haud pofTum: quin hue opcram Dem ofpici cui herus iuftît:quid hic. i non uult me adeffe una.
Sa; Immo i modo.To.do ego tibi operim.Do.tibi ibidem Das.ubi tu tuft amicum adiuuas. exquirc.To. heus cu
-ocr page 397-AdaigiLi,Per.fan's efl: dicflum.quanq ego ferua fumJcio ego Officium meû.ut quæ rogitec uera.ià accepi;eloquar ⢠^0 Vfrgo.hic homo probus eft. Per.credo.To.nô diu apud hunc
Seruies. Per.ica pol fpero ft parentes facient officium fuum ^oh Nolo ego te mirari,ft nos ex te percontabimur
Auc patria tuam aut parenrcs.Per.cur ego id mirer
Mi homo.feruitus mea mihi îcerdixit.nequid mirer
Malû meum.To.di iftam perdant ica cata efl amp;nbsp;callida.
Ão
Ãor,
To
Peti.
Dor.
To Ãâerï
Habet cor.quam dicit quod opuft. Dor.quid nomen Tibi eft.To.nûc metum ne peccer. Per.lucridi nomei patria fuit Nomen atq? omen quantiuis eft precii.quin tu hanc emis Nimis pauebam ne peccaret:cxpediuie.Do.ft te emam mihi quoque Lucridé confido fore ce.To.cu fi hanc emeris unquam Herde hunc menfem uertenté credo feruibit tibi.
Ita uelim quidem hercIe.To.optata ut côueniant operi addito Nihil adhuc peccauit etiam.Dor.ubi tu nata es. Per.ut mihi Mater dixit.inculina.in angulo ad leuam manum
Hxc erit tibi faufta meretrix.mara eft in callido Icco Vbi rerù omnium bona^ copia eft faepiffime.
Tacftus eft Ieno:qui rogaret ubi nata effet diceret Lepide lufit.Dor.at ego patriam te rogo quæ fit tua Qu e mihi fic.nifi hxc ubi nunc fum.Do.at ego illam quæro Quæ fuitPer.omne ego ^ nihilo effe du(fto;quod fuittquado fuit. Tanq homnié quado anima effliuitiquid eü quaeras
Qui fuit.To.ita me di bene ament:fapicnter atqj equidem ⢠⢠Miferet tamen.Dor.fed tarnen uirgo quæ patria eft tua Age mihi aclutu expediqd taces.Per.dico equidem patriam Quando qdem hic feruio.haec patriaft mea,To.iam de iftoc Rogare omittemon uides nolle Ioqui;ne fua^ fe miferiarum In memoriam inducas.Dor.qd eft captus ne eft pater?
Non captus.fed quod habuit:id perdidit.To.haec erit bono Genere naca:nihil fcit:nifi ue^ loqui.Dor.quis fuit Dic nomen.Per.qd illum mifep ememorem qui fuit. Nunc amp;nbsp;ilium mifep^ amp;nbsp;me miferam æquû eft nominaricr Quoins modi is î populo habituft.Per.ncmo qfq acceptior Serui liberiq? amabant.To,hominem mifepe praedicas.
Cüipfus prope perditus eft.amp; beneuolentis perdidit. Dor.cmam Qpinor.To.etiam opinor.Dor.fummo genere effe arbitror Diuicias tu ex iftac facies;ac facies.Do.ita di faxint.To.cme modo, lam hoc tibi dico.iam aelutû ecaftor meus pater ubi me friet Veniffe hue aderit hic.öi me abfentem redimet.To.quid nunc 5gt; i'
Dor» QU'd eft.To.andin quid ait,Per.na 5dfi res fût fiad'æ Amici fût Cigné»Dor.ncfis ploraibera cris adlmuifi crebro cades Vin mea cftè.Per.dû quidem ne nimis diu tua fim.uolo.
To» Sitimur meminit libartatis.dabit haec fibi grandis bolos. Age fi quid agisâego ad hunc redeo.fcqnere, reduco hac tibi, Adolefcens uin uédcre iftanc.Sa.magis libet q perdere.
To. Tum tu pauca in uerba cofer.quid datur rantimidica, Si, Faciam itamt re uellem uidcam:ut emas.habe trecécum minis Dor. Nimiûft.Sa.oôloginta.Dor.nimiûft.Sa, nûmus abeffe hinc Nà potcft.qd nunc dicam.Dor;qd id eft ergo eloquere adlutû Atqj indica.Sa.tuo periculo fexaginta hxc datur argenti minis;
Dor, Toxile quid ago.To.di deacque te agitam irati;amp; fccius.qui hac Non properes deftinare. Dor.habebo.To.heu praedatus probe Abi argentum effer huc,non aedepol minis trecentis Caraft.feciÃi lucri. Sa.heus tu etiam pro ueftiméns hue Decem accedat minae,Dor.abfcedent ennnon accedent»
To, Tacefis.non tu illu uides quærcre anfam: infidum ut Faciat.abis ne at^ argentum petis.
Dor.Heus tu ferua iftum.To.quin tu is intro.Do.abeo atqjargetu affero* Toxilus.Sagariftio femi.Perfa uirgo,
Edepol dedidi uirgo operam laudabilem: probam amp;nbsp;a Sapientem:amp; febriam.Pe.,fi qd bonis boni fineffe
Ide amp;nbsp;graue amp;nbsp;gratum folet,To.audin tu perfambi Argétum ab hoc acceperis limulato quafi eas prorfum in naucm.
Per, Ne doce,To.per âgiportum rurfum readme recipito. Iliac per ortû.Per.qd furtû é prædicas,To,at ne cd argento Protinâ pmittas domû.moneo te.Per.qd 're dignunft: me Dignum effe uis,Sa taceâparce uoci: præda Egreditur foras: Doralus leno.Toxilus femus,Satuno.Paralitus.Virgo, Dor, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Robiti hic argén fût fexagîta mîæ.duobus uûmis minus e.
Sa, P Qy*^ ^^ nûmi fciunt, Dor,crumina hâc emere: aut facere
Vt remigret domû,Sa»ne no lit effes leno:id metuebas miftf Impure,auare.ne cruminam amitteres.To.fine quaefo quando Lcnoft,nihil mipi facit lucre faciundo.Do ego aufpicaui f hue diem Nihli mihi ta prauift:qn me id pigeat pderc.age accipe hoc fis, Nà qd cæterum.Sa.huic î coHû.uifi piget:impono neftro fiat Me uoItis.To.quid tam properas.Sa.ira negociunft Mandata atque funt.uolo deferre epiftolas geminum autem Fratrem feruire audiui hic meum, tu ego ut requiram atque Vc redimam noloiTo.atqj aedepol tu me comonuiftiihaud male Videor uidiffe hic forna per fimilem tui:eadc flatura, fagariftio qpeq
-ocr page 399-^1^
Fneer feiet.Do.quid atrinec nos fcire.Sa.aufcuka ergo ut feias. Vaniloquidorus uirginis ucndo uidfc.nugipilo q des argutum Excenebronydes te digni loqui des:nû des expalponides Quod femel larripides nunq eripi.Dor.heu hcrcle nomen Multis modis fcriptunlf tuum.Sauta funt perfarum mores Longa nomina côtortiplicata habemus;Dor.nunquid Gæterurn uoltis ualc.Sa.amp; uos na inimus in nauift meus» Cras ire potius hodie hic coenares uale
Toxillus feruus?Dordalus leno.Saturio.Parafitus uirgo
Oflq illic abiit .âdicere hic qd uls licct.nc hic tibi dies iniuxit p nbsp;nbsp;nbsp;Lucrificabilis.na no etnirti hac:ueÃe fecifti lucpz.Dor.ille qdc
Iim fic qd negocii geffentiq mihi furtiua meo piculo uedidit Argentu accepitubiit.qui ego nunc fcio an » adferatur Hxc manu.quo illu fequar ii perfas nugas. To.credidi gratu fore Beneficiû meu apud te.Dor.imo equidem gratia tibi roxille habeo Na n fenfi te iedulo mihi dare bona operam.To.tibin ego imo ferui.^ ^0 Ac ac oblitusfum intus dudû edicererquæ uolui cditÃa.adferua hac? quot;^0 Saluai hæc quidé. Per.pater nunc cedat.To.quid ft admoneam, ^w. Tempus cil.To.heus faturio cxi.nunc eft illa occafio inimicû ulcifci ^ Ecce me nunqd moror.To.age illuc.abfcede ,pcul ecófpcdu.tacc Vbi cu lenone me uidebis conloqui:tum turbam faciro.Sa.
didham fapienci fac eft.
Dordalus leno.Toxillus feruus*
Ranfcidi loris omnis aduenies domi.ita mihi t fuppelJex fqualet
Atç aedes meæ.To.redis tu tandem; Do.redco.To ne ego hodie cibi
Bonam uicam feci.Dor.fateor habere grariam.To.nu quippiam aliud Me uis.Dor.ut bene ftt tibi. Fo.pjl iftuc quidé omne lam ego yfurpabo domi.na iam inclinabo me cu libera tua,
Saturio parafitus.Dordalus leno. Virgo
Ifi ego illum homine perdo.Dor.perii.Sa.atqj optime n eccumipfum ance aedes
{ gt;5
-ocr page 400-Per» Salue mulcum mi pater.Si.faluc mea gnata. Dor.perfa me peflundeiit.â¢
P er, Pater hic meus eft.Dor.hcm gd pater.perif oppido gd ego igitur Cedo infÅlix lamcntarier minas fefaginta.Sa.cgo pol te faciâ fcelus Te quoq; etiâ ipfum ut lamenteris.Do.occidi.Sa.age ambula In ius leno.Dor.gd me in lus uocas^SaJlhc apud prætoré dicam Sed in ius uoco.Dor.nô ne anteftaris.Sa. man ego caufa carnufex Cuig mortali libero auris atterâ g hic cômercaris cuius homines
Liberos,Dor.fine dicam.Sa.nolo,Do. au9i.Sa;furdus fu ambula Sequere hac;Dor.feeleda fles.uirginaria.Sai fequere hac mea gnata Me ufq iad praetore. Per. fequro
Toxillus.Sagariftio ferui^duo Meretrix;Lemnifcilene.-
To* Odibus uitdis.ciuibus faillis,re placida.pacibus perfetdis h^ bello extinedo.
Re bene gedaategro exercitu:amp; pfidiis.cu bene nos iuppicer; Iuuidi;diq? alii omnes caelipotentesieas uobis habco grates;atq; ago. Quia probe fam uulms meuinimicu.nuc ob ea rem iter participes Diuidam praedamiSC participabo.ite foras.hie uolo ante hodinm Et ianuâmeos participes beneaccipere.darnite hic ledfulos ponite Hic quæqp adlolent hic datui uolo.primû aquila mihi ude ego omnes Hilaros.ludétisdætificâtis facia: ut iiantiquoK opera hæc Mihi facilia fadfu facta funt.quæ uolui edieriÃâ iprcbus cd homo /Qui beneficium feit fumcrc,amp; redfere nefcit.Lem.toxilc mi cur Ego fine te fum.To.cur autem tu fine me es.'Lem.age dum ergo Accede ad me.atq; ampleCdercfis.To.ego uero.nihil hoc magis Dulced.Lem,fed amabo oculus meus quum î ledis nos actutum commodamus
Omnia qua: tu uis ea cupio.To.mutua fiunt a me:age:age,ergo Tu fagandio accumbe in fummo. Sa.ego nihil cedo paré que pepigi To Temperi.Sa.mihi idue temperi ferod«
Age accumbe huc dié fuaué meû natalem agitemus amoenum Date aquam manibus.apponite mcfam do hac tibi florentem Florcnti.tu hic crisdidatrix.nobis age puere a lummo Septenis cyathis comitte hos ludos.moueamus.propera.
-ocr page 401-r^-
Psegnium tarde cyathos mihi das cado Cmc.bcnc mihi bene uobis bene mex amice. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Optata hic mihi dies datus hodicfl:ab dis ga te licet liberi me apledi ^^ Tua fad^û opera bene cibus nobis:hx mex manus tux poculû donat
Vc amante amanti dccet.To.ccdo.Lcm.accipe, To.bene ci
Qui iuidetmihi Ãd ei qui hoc gaudio gaudet.
Dordalus.kno.Toxillus^Sagariflio fcrui.Lemni fcilene pxgnium.
Qui funt.qui cruntrquiç fucruntzquiç futuri funt, poft hac folus ego omnibus
Antideo facile miferimus hominu ut uiua.periinnrerii. pellimus hic mihi
Dies hodie ituxic. corruptor ita metoxillus pfabricauir.iraq; Mea rem diuexauit uchiculu argcti mifer eieci.amifi. neque Quâobré cieci heo.qui iHu pfam atqjoes pcrfis:atque etiam omnes Perfonas male di omnes pdant ira mifer toxiUus hxc mihi conihtuic Quia ei fidem nd habui-argentueo mihi eas machinas molituft. Quem pol ego ut non incruciatû ate^ ineópedis cogâ fi uiuam Si quidem hue ung herus redierit cus:quod fpero.fed gd ego afpicio Hoc uide qux hxc fabulaft pol hic gdem potat.adgrcdiar.
O bone uir falueco.6i tu bona liberta,To.dordalus hic duidc eft Quin iubc adirc.To adi fi libet agite' adpiaudamus.
Dordaie homo lepidifTime faluc locus hic â¢
00. 'l'o. ^0. To
Tuus cft.hic accûbc.fcrtc aquam pedibus.preben tu puere.' Nx fis me uno digito attigeris;ne te ad terrâ/edus adfîigam. At ego tibi hoc eötinuo cyatho oculum excutiam tuum. Quid ais crux.ftimulorum tritor:quo modo me hodie uerfauifti. Vcme in trichas côiecifti.quo modo de pcçlà manus mihi additaft. lurgid hîc auferas fi fapias.Do.ae bona liberta hxc feiuifti Ea me celaulftitLé ftultitiaft:cui bene efte licet.rum prxuorti .Litibus poftcrius ifta hxc cc magis par agereft.Do.uricur cor mihi. f® » Da illi cantharum.excingue igné.fi cor uritur.caput nc ardefcac.
Ludos me ficins îtelligo.To.uin cincdû nouû tibi dari pxgnium Quin Iudc:uc folcs:quando liber locuft.hic hui habx bafilice Teintulifti amp;nbsp;facere. Pc.decet me facetum cfte.amp;l hunc incidere.
^ 4*
-ocr page 402-Vî
Lenone Inbidofl.quado dignuft.To.pge ne ceperas,Pc.beeleno tibi Peri per cillit.Do.me prope.P(»hé ferua rurfum,Do. delude ut lubet. Herus dû hinc abed, Pe.uidcn ut cuis di(dis pareo fed quin tu meis Contraire dialis feruis.aeq? hoc quod cibi fuadeo feias.Do.qd é id.
Pe. Redim tu cibi cape cradâmiac fufpende te. Do.cauefis me accingas.
He cibi hoc feipione malum magnum deinucere.te condono: ⢠.
â To» lam iam paegnium da piufom.De. ego pol uos Eradicabo.Pe.at ce ille qui fupra nos habitat q tibi male uolt, Mileq^ £aciet.non hi dicunnuerû ego.To.age circumfer mulfum Bibere ufque plenis canch iris.iamdiu^a(du ed.podg bibimus Nimis ficci fumus.Dor, di faciant ut id bibansiqd 'uos nûg tranfeat:
To« Nequeo leno quin tibi faite daciculum olim que egea faciebat:uide Vero fi tibi fatis placer me quoqj uolo reddere:diodorus quem Olim faciebat in ionia.Dor.malum ego uobis dabo.nifi abitis.
To. Etiâ mutis îpudens.ia ego tibi:fi me inntadu perfam adducâ denuo.
Do. Iam taceo hercle.acque tu pfa es.qui me ufque admutilauidi ad cuié
To, Tace dulce.hic eius geminus ed frater, Do.hiccined.To.ac geminifimus.
Do. Di dexqj 6d ce:0i geminum fratrem excrucient.Sa.qui te perdidit. Nam ego nihil merui.Do.at enim quod ille meruit.tibi id obfit uolo.
To« Agite fultis hunc ludificemus.nifi indignud.Sa.non opud.
Lé. Ac me haud par ed.To.eo credo quia non in cocihauic cute emo.
Lé. Accamen noncamé,To.caue ergo fis malo.6d lequere me.
Lé. Te mihi dido audienté ede addecec.To.nara herclc abfq? me Force meo præfidio.hic faccrcc te prodibulam propediem. Sed ita pars libertinop e ed:nifi patrono qui. »duerfatus cd: Nec facis liber fibi uidctur.nec, fatis frugi.nec fat honedus. * Ni id edicit ni ei maledixit.ni grato ingratus repertus ed.
Lé. Pol benefaeda tua me hortantur,tuo imperio paream.
To. Ego fum tibi patronus plane:qui huic pro te argentum dedi Hic ed hic cd:hunc uolo ludificari.Le.meo ego in loco fedulo; Curabo.Dor,certo illi homines mihi nedio quid.mali confulunt; Quid faciant.Sa.heu uos,To.qd ais.âSalt;hicciaedordalus ed Leno.qui hic liberas uirgines mercatur.hiccined qui fuit Quondam fortis .Do.qua chcc res edici colapho icic.malum uobis Dabo.To.at tibi nos dedimus dabimufqj etia.Dor.ei nares Pcruellit.Pcg.licct iam dius facpe funt cxpundæiDo.loquere Tu etiam frudum pueri. Lé.patrone i intro amabo ad coenam.'
Do: Mea ignauia tu nunc meinrides. Lé.qa nec feuolobene
-ocr page 403-Vthbi fic.Do,nolo mihi bene ede. Lem.nc fic. To.quid igitur sexcenti nummi quid agunt.quas ruidas danunt.Do.mala. Difperiifount referre probe inimico gratiam.To.fatis Sumpfimus fuppheii iam.Do.fateor manus uobis do.
Et poft dabis fub furcis abi intro in crucem an ne hic parums Feci.Do.tum hifce habet conueniftè te toxilIum,To.me' Speftatores bene ualete.lcno periit plaudite;
Plauti Rudens; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''ó/
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j** â.U5 â â lt;nbsp;â .,1r»
Argumentum, o
Ete pifcator de mari extraxit nidulum lt;nbsp;y bi erant herilis filiae crepundia, r Dominum ad lenonem qux furrepta ucnerat; Ea in clientelam fufeepta imprudens patris iji. Naufragio eiecfta deuenie cognofeitur : ji-?iri.â.,
Suoqj amico pleufidippo iungitur.uy. jâ b
7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,1; â gt;. nbsp;nbsp;nbsp;; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
«jir' f .t:,./di{1 â â¢â¢. 'â ;⢠â¢r;h; â¢.
Ardurus î;rr 7!; u:.lt;.f,' lt;nbsp;.n.i'i : .â¢;i.4âmx| sti.jimo uf â nbsp;nbsp;nbsp;'â d
, .Uj»;q yHrjq' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â , .'''â
Vi gentes omnes mariaque amp;nbsp;terras mouet
q Eius fum ciuis ciuifate cxiitumquot;
'Ica utuidetis Tum fplendcns ftella:candidai
Signum quod femper tempore exoritur fuo ni' Hic atque in exio nomen arduroeft mihi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»f
Noctu fum in caelo clarus : atqjinter|deos .âju: Ecinter mortales ambulo ;interdius usu;â?!', ' -Et alia figna de caelo ad terram occidunti di/ 3 ff.vi Qui dt imperator diuum atq? hominum iuppiter ?⢠Is nos per gentis alium alia difparac
Qui fada hominum:morcs picotem.amp; fidem Nofcamus:ut queneç adiuuee opulentia.
-ocr page 404-Qui falfis liris falfis tedimoniis petunt : Quique iiWurc abiurant pecurÃam; Eorum referimus nomina.exfedpta ad iouem Quotidie ille feie quis hie quærat malum ⢠Qui hie licem adipifel poftular periurip. Mali res falfas qui impétrant apud indicem i Iterum ille eam rem iudicatam iudicac.
Maiore mulca mulcat.quam licem auferunto fBonos in aliis tabulis exferiptos habet.^ ^ Acq jhoc fedeftiî animû inducunt fuum.
louem fe placare pofTe omnibus hoftiis ; Et operam amp;nbsp;fumptum perduunt ideo Eir.quia nihil ei acceptum eft a periuriis. iSupplicii facilius fi qui pius eil a dis fupplicansi jQuam qui feeleftus eft inueniet ueniam libi.
;Id circo moneo uos ego hæe;qui eftis boni. Quique aetatem agitis eu pietate amp;nbsp;cum fidej â¢Retinete /porro poft facium ut latemini.
Nunc huc qua caufa ucni argumétum eloquar Primum dum huic effe nomen urbi diphUus Cyrenas uoluit.illic habitare demones In agro atq? uilla proxima propter maret Senex: qui hue athenis exui uenit.haud malus Neq jis adeo propter malitiam patria caret. Sed dum alios fcruat:fe impediuit. interim Rem bene partam comitate perdidit.
Huic filiola uirgo periit paruula⢠Eam de predonc uir mercatur peifumus: Is eam huc cyrenas leno aduxit uirginems Adolefcens quidam huius;cluis atticos Eam uidlt ire e ludo fidicinio domum⢠Amare occaepit.ad lenonem deuenir; Minis triginta libi puellam deftinatt Datep arabonem.amp; iure iurando^ alligat; Is Ieno;uc fe aequum eft:Hoci non fecit fidem N«j quod lutatus adolefcenci dixerat.
-ocr page 405-Ei erat hofpes parui ficulas , fencx Sceleftus agrigentinus urbis proditor, ⢠Ãs illius laudare infitformam uirginö. Et aliarum itidem quæ eius erant muliercula, ^nfit lenoni fuadere:ut fecum fimul Eat in ficiham.ibi effe homines uoluptarios Dicit.potefieibi eum fieri diuitem ^fgt;i efTe quædum maximum meretricibus Eerfuadet.nauis clanculum conducitur Quicquid erat nodfu in nauerr^comportat domo Eeno .adulefcenti qui puellam ab eo emerat: Air fefe ueneri uclle uotum foluere. fo hic cft uencris phanum.amp;eo ad prandium ^ocauic adolefcentem.hucipfe hunc ilhco Eonfeendit nautm.auehic meretriculas ^dulefcenti.alii narrant:ut res gefta fit.lenonem ^hiilTe ad portum.adulefcens uenir. ^lofciin nauis longe in altum abfceflerat, Ego quoniam uideo uirginem afportarier,retuli Ei auxilium amp;nbsp;lenoni exitium fimul, Eicrepui hibernum amp;nbsp;fluctus moui maritimos, ^am ardurus fignum fum ominum accerimum Æ Ã¦hemens fum exoriens cum occido uehementior, ^âJnc ambo in laxo leno atqj hofpes fimul âtdent eiecli.nauis cofrada elf EnUa aurem uirgoutqp altera itidem j^^rilla de naui timide defiluemntin fcapham* ^tme eas ab faxo fludus ad terram ferunt ^^ tnllam illius exui ubi habitat fenext Euius deturbauit uentum tecum amp;nbsp;tegulas Et feruus illic elf eiustqui egreditur foras ^dulefcens.huc iam adueniet.quem uidebitis ^i illam mercatuft de lenone uirginem Valete.ut holles ueflri diffidant libi.
Scepario feruus
Roh diimortales rempedarem cuiufmodi P Neptunus nobis node hac mifit proxima« Detexit uentus uilIam.quid uerbis opuli: poti uentus fuit uerum alcumenx euripidi ^ omnes de tcdo deturbauit tegulas, âmflrioris fecit, fenelirafqj indidit.
-ocr page 406-Plefidippus adox. Daemones, Seeparhio femus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i*
Ple T p^s amp;nbsp;uris adduxi nesciis.neqjid proeefit.q uos duxi gratfiA e Neque gm lenonem ad portum prehédere.fed mea defldia fpé, Q'cferere nolui.co uos amici detinui diutius.nûc huc adueneris Phanum uenio uifere.rem diuinam fe faeîurn dixerat, e. Si fapiam,hoc quod me maótar.cöcinnem lutu.Sceâprope me De Hic nefeio quis Ioqtur.De.heu fceparnio.Sce,qui nomina .me/ Fie. Qui pro ce argentû dédit .Sce.quafi me mû eÃe feruû dicas.
De, Luto ufusmulco.multam terram confode,
V illam integundam intellego rotam ffiihi.nanue plueee ea Qud cribrum crebrius.Ple.parer laluro.amaboqueadeo.De.faluusJis Sed utrum tu uir ne an foemina cs.qui illn patrem nocesÆPle.uir Sum equidem.De.quatre uir porro patre filiolam ego unam Habui.tam una perdidi.uirile fexus nuq ullum habui.
Ple, At di dabunt.Sce.ribigdem hercle quifqs es magnu malum: Qui oratione nosthic occupatos occupes*Ple.ifticine uos habitatis. See. Quid tu id quaeritas.an quo furatu mox nenias uefligas iocam^ Ple» Peculiofum eiTc decetfeiuun amp;nbsp;probtuque hero pracfente
Prærereat oracio:auc g inclemétcr dicat homini libero.
Sc^ Et impudicü.amp; impudentem hominem addecet rMoleftû ultro aduehire ad alienam dommeui debeatur
Nihil.De.tace feeparnio.quid opus adoleiccs^Pleulb, infortunium g præfelHnet. ubi herus adfit praeloqui. Sed nili moleftuft paucis percotarier uolo ego ex te.
De. Dabitur opa atq? in negocio.Sce.gn tu in paludem is exagirafq? Hirundines g pertegamus uillam:du fudunft:De.tace Tu fiquid opus eft dice. Ple die quod te rogo ecqué tu hic Hominem chrifpum;incanû:uideris:malum.piurum:pa!patoré
De, Plurimos na ego propter eiufmodi uiros uiuo mifer. Ple.hic 'dico' In phanum ueneris g mulierculas duas fccû adduxitjgque Adornaret fibl:ut rem diuinam faciat.au r hodie sut heri;
De, Nó hercle adolefcens iam hos dies côplufculos quég iftic Vidi facruficare.neq: potcft da me elteîûqui lacruficant, Séper petut aquam hic.aut ignem:aut uafcula;aut cultrum Aut ueru aut alilam extarétaut aliquid.gd uerbis opuft Veneri paraui uafa:amp; puteum.nó mihi nuc interuallu iam hos Dies multos fuit.Ple.ut uerba phibestme periifie praedicas
De.quot; Mea gdé hercle caufa faluus fis licet.Sce.bens tu g phana ueneris . Caufa circûis.iubere melius é pradium ornari domi, Fortaffe tu hue uocatus es ad pradium.ille g te uocauit, nullus Venit. Ple.admodum.Sce; nulûft.periculû te hinc ire
-ocr page 407-Impranfum domum.cercrcm cc mclius g ueneré fpcétaricr Amoré haec carae:triricini curat cercs^le dcludificauieme lUc homo indignis modis.Dc.proh dii îmortalcs.gd illuc eft feparnio Hominû fccundu littus.Scc.ut mea eft^opinio propter uiam.
Ilii funt uocati ad prandiü.Dc.quifSce.quia poft coena credo
Lauerunt:hcri confracta muis ï mari eft illis. De;ita eft
Ãe
See
See
Oe
See
At herclc nobis uilla i terra amp;nbsp;tcgulac.Scc.hui homunculi Quanti eftis eiclt;fti ut natant,Ple;ubi funt homines obfecro. Hac ad dexteram uiden fecundu litus.P le.uidco fcquimini.. Vtina is fit;que ego quaerotuir Acerrimus ualete.
Si no moneas nofmct mcminimus.fed o palcmon faneftc neptuni comes
Qui hercule focius effe diceris.quod facinus uidco. De.qd uidcs; Mulierculas uideo fed entis î feapha folas duas ut adfiidantur Miferæ:euge euge pbenc abfaxo abuortit flucdus adlicus fcapham, ^^95 gubernator unq potuit no uidifTe undas me maioris cenfeo Saluæ funt.fi illos fluctus deuitaucrut.nuac nûc pcriclunft Eiecit alteram.ait îuadoft iim facile enabit euge pace uides ne Alteram illa ut fluftus eiecit foras.furrexit horfum fe capeffic. Salua res defiluir.hæc autem altera i terram e fcaphatut prae timor« Ingenua i undas cecidit faluaft.cuafit ex aqua iai littore eft Sed dextro uorfum aduerfa it î mali cruce hem herrabit iliace hodie. Quid id refert tua.See,fi ad fixu quod capeffic ea:deorfum cadit: Errationis fecerit copendiu.De.fi tu de illapz ornaturus ue paries Illis curandu ccnfco fceparnio fi apud me es fcruus:mihi dari operam uolo.
Bonuæquüqi oras. De.fequcte me hac ergo.Sce. fequor,
Paleftra mulier.
Imio hominû fortunae minus mifera ememorantur
n Experiundo iis datur acerbuihoc deo cumpiacitu eft Me hoc ornatu.ornara incertas regiones timida:eifftam Hancinc ego partem capio ob pietatem præcipuâ.nâ hoc mihi aut Laborift daboré huc potiri fi erga parenté aut deos meîpiaui. Sed id ft parte curaui:ut cauere:cu hoc mihi fdecorc.iniquc.imodeftc Datis di.naquid habebût fibi igit ipii pofthac.fi ad hunc modum Efl î noxiis honor apud uos.nâ me fi feiä feciffeaut parentis Scclefte.minus mei mifcrerer fed herile fcelus me follicitat.
eius me impietas
Male habcr.is naué atq? oïa pdidit î mari.nec bonope cius funt Rcliquae.ctta quae fimul uofta mccu i fcaphaft excidit.ego nûc fola fu Quxmihi fi forte falua.faite labor lenior effet hic mihi cius opera.
-ocr page 408-Nuc q fpé;aut opê: aut cófilii qd capeflamata hoe fob's locis côpotita Sd.htc fax^fut.hic nnrc fonat.i»ec quifg hô mihi obuiam uenin Hoc quod induta fû fiâmæ opes oppido:nec cibo;nec loco teÃa quo fimîfeiOi
Quæ mihi é fpes.q me uiuere uelî ?nec loci gnara fû.nec diu hoc fui» Saltern aliquem ueiï:q mihi ex his locis.aut uiä:auc femitam Moftret.ira nüc hac an illac eä: incerta confilü.nec prope Vfg hie quidem cultum agrum confpicor.algor.error.pauor Me omnia terfét.hæc parentes mei haud feitis miferi: Me nûc miferam effe uti fum libera.eg® pro gnara fui.maxime Nequieq fui.nunc qui minus feruio q fi forem fema Natamecç quicq unq iis profuit qui me fibi eduxerût.
Ampelifca. Paleftra mulieres duae.
Am? q nbsp;nbsp;nbsp;Vid mihi melius eft quid magis in rem eft?q corpore
uitam fecludam»
Ita male uiuo.atq? ita mihi mulræ ï pedore fût curae cxaîales Dent uitac haud parco.pdidi fpem:qux me obledabarn Omnia iam circûcurfaui.arç^ inlatebris omnibus preptaui Quaerere coferua uocc:oculis;auribus,utpueftigarc ncq? ea ufg Inucnio.neep quo earn:neq; qua quaera côfultûft.neque que rogitem» Refponforé quéq interea inuenio.ncque magis Iolae terra: Solae funt:q haec loca.atque hæ regiones.neque fi uiuit. earn Viuâ nunq;quin îueniardefiftam.Pal.quae nam uox mihi Prope hic lonat.Am.pertimui quis hic loquitur prope .Pal.fpes Bona obfecro fubuenta mihi. Am.mulier e muliebris uox mihi ad Aures uenit:eximes ex hoc miferam metu.Pal.certo uox Muliebris auris tetegit meas.num ampelifca obfecroft .Am.ten Paleftra audio.Pal.quin uoco ut me audiat nomine illam fuo: Ampelifca. Am.he qs eft.Pahego paleftra.Am. die ubi es.
Pal. Pol ego nunc in malis plurimis. Am.iofia fum.nec minor, psmcaft; Qua tua fed uidere expedo te. Pal.mihi es aemula. Am. côfequamur Gradu uocem.ubi es.Pal.ecce me accede ad me.atque adi cotra;
Am. Fit feduIo.Pal.cædo manû.Am.accipe.Pal.dic uiuis ne obfecro.â Am; Tu facis me quidem ut uiuere nûc uelhquando mihi te licet ragere* Vt uix mihi crcdoîcgo hoc te tenere obfecro;âpledere Ipcs mea
- Vt me omnium ia laborû leuias.Pal. occupas rpælog: quac in eft crû Nûc abire hîc decec nos. Am.quo amabo ibimus. Pal.lictus hoc Perfequamur.Am.fequor quo luber.ficcine hic fû uiuoca uefte Graftabimur.hoc tp end neceffarium é perpeti.fcd gd hoc obfecro é 1 pat Quid.Am.uiden amabo phanu.uides ne hoc.Pal.ubi é.Am.ad Dexteram uideo.decorû dis locû uiderier.Pal.haud longe
-ocr page 409-AbefTc oportet homines hinc.ira hic lepiduO :locus. Eft deus ueneron uc nos ex hac erumn» eximat miferas ⢠Inopis erumnofastaut aliquo auxilio adiuuat
Sacerdos 6dcædem mulieres.
Vifunt:qui a patrona preces mea expetentes fun.nam uox q præcantum mt
Huc foras cxcitauic:bonam atque obfequencem deam tatque haud granatam
Patronam exccuntur:benignamquc multum. Pal.iubemus te Saluere mater.Sal.faluete puellifed unde uos ire cum uuida ucftc Dicam obfecro tam mcftiter ueftitas.Pal.illico hic imusthaud logulac Ex hoc loeo.uepe longe hic abeftjunde ueftac fumus.Sa.nempe Equo ligneo per uias caeruleas acftis uedtac. Pal.admodum Ergo æquius uos erat candidatas uenire hoftiatafquead hoc
' Phanum.ad iftunc modu no ueniri folet. Pal.qux nue ciceftx e mari Sumus ambx.obfecro unde nos hortias agere uoluifti huc Nunc tibi amplectimur genua egentes opum quae in locis Nefeiis nefeia fpe fumus.ut tuo recipias teCto.feruefqué nos Miferiarum quae te ambarum uci mifereat:qmbus nec locus ullus Nec fpes parata eft.neque hoc amplius quam quod uidet nobis Quicquanft.Sa.manus mihi date.exurgite a genibus ambæ. l/^ifericordior nulla me cft foeminarumded hac pauperes Suntnnopefque pucllae:egomer uix uitam eoio.ueneri Gibo meo feruibo: Am.uenens phanum obfecro hoc eft. Fateor ego huius phani facerdos clueo.uerum quicquid cft comiter Fiet a me,quo non copia ualebit ite hac mecum.
^^ Amice benigneque honorem m»ter noftrum habes . Sa.oportct. Pifcatores.
Mnibus modis g pauperes funt:homines miferi uiuunt 0 nbsp;nbsp;nbsp;Præfertim qbus nec quæftus eftsnec didicere arte ullam.
NecefTitate gcquid eft domind fat eft habendu.nosiam de Ornatu probe modu ut locupletes fumus.his cÅnâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;^
Atqj hac hirundines funt nobis queftu amp;nbsp;cultu. . Ex urbe ad mire huc prodimus pabulatum pro exercitu Gymnaftico.ôi paleftricum hoc habemus.echinos, lepadas. Oftreas balanos captamus,ronchas.marinam urticam.mufculos Plagufias ftnatas.poft id pifeatum hamatilem amp;nbsp;faxarilem Aggredimur cibum captamus e mari.fi euentus non uenir. Neque quicq captu cft pifeium.falh lautiqj pure domum R.«dimus clanculum.dormimus incocnati.atqj ut nunc
5Valide hudfuac mare.nuLLr nobis fpes eft,nifi quod concharum
-ocr page 410-Capumus incÅmn furnus profecto nunc uencre hanc Vencrem^^r bonam.ut nos Icp#fe.adiuueiic hodie
Trachaho ferinis.amp; iidem pifea.
Tr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mimoaduerfaui fædulo ne hei^ ufg præcerirem
a Na cû modo exibat foras:ad portu fe aiebat ire.me hue obuiâ luffit fibi uenire adueneris phahû.f^ quos pcórer cômode Eos quos uideo aftare adhibo.faluete fures maritimi: conchitae Atqj himiote.famelica homimi natio.qd agitis?ut peritis
Pi, Vt pifeatorem æquû eft fam a:,fitiqj:fpeque.Tr'ecquem Adulefcentem huc.dû hie aftatis:ftreftua facie rubicundu Fortemtq tres duceret chlamydatos cû macheriis uidiftis.
Pi, NuIIû iftac facie ut prodicas ucnifle hue feimus.Tr. ecquem Recaluû ac filonem feuern ftatutû.uentriofum.tortis fuperciliis Contracta fronte.fraudulentû deope odiûiarqi hominum: Malû mali uitiiiprobriq? plenû.q duceret mulierculas duas fecu Satis uenuftas,Pi.cu iftiufmodi uirtutibus operifq? natus g Ãet. Eu gdem ad carnificem eft a:qus:g ad uenerem cómeare.
Ar Ac fi uidiftis dicite. Pi.huc profedo nullus uenit.uale. Tr.ualetc Gredidi fadü eftiqd* fufpicabar.data uerba hero fut.leno abiit Scaeleftus exulatü in nauem afccnditimulieres auexit, hariolus fum Is hue hepe etidad prandiu uocauit,feeleris fenem Nunqd mihi meliuft;q illico hie operiar herd jdû ueniat Eadem haec facerdos uenerea:liqufd amplius feit Si uidero.exquifiuero.facicc me certiorem
MulieriAmpclifca.Trachalio feruus, Ntelligo hac quae^xia emilla ueneris phano pulfare iuftift** i Atqj aqua rogare cuius ad duris uox mihi aduolauir.
Obfecro gs hic loquifiTr.que ego uideo.é ne ampelifca qua: Foras eft phano egreditur ? Am. eft ne hie trachalio:que cofpicor Calator plefidippi.Tra.ea eft.Am.is eft trachalio falue.Tra.
falue ampelifca.
Am: Quid agis tu?.Tr.aetatem haud mala male. y/m.melius ominare Verpe omnes lapientes decet conferre amp;nbsp;fabulari.fed plegidippus Tuus herus ubi amabo eft:Tr.cia uero:quafi no fît itus.Am.neque Pol eft neqj ullus quide huc ucit.Tr.no ucit.Am.uera prodicas.
Tr No eft meu ampelifca.fed g mox codû eft prandium
Am Quod prandiû obfecro te.Tr.nempe rem diuina facitis hic.
Am Quid fomnias amabo.Tr,certe hue labrax plefîdippû uocauit.
Ad prandiû hepe mcû herus uefter.Am.pol haud miranda fada dicis:
Si deos decepit amp;nbsp;holes lenonum more fccir.Tr.non rem diuinam
-ocr page 411-Aîn
Tr
Ain
Facitis hic uos:neqj herus.Am.ariokre.Thgd ru agis hic igitun Ex dialis mu.Ins:niecuqj fu no:capiuli^j expcuculoiorbas qpxihiquc Oputnqj hue recipit ad fe hxc facer des ueneria méamp;pakâilrâ. Au hic paleftrail obfecro.heii mei amica. Am.certo.Tra.ineR Lepos in nûcio ruo magnus mea ampehfca.fed iiluc periclum Pedubet qdâ fuerit ucbis fcire.Am.confracta eft mi trachalio Hac nc/fe nanis nobis,Tr.qd nauis quæ iftxc fabula eft» Non audiurdi amabo;quo pacdo leno daneulu nes hic auferre noluit In ficiliam.amp; gcquid domi fuit.in nane ipofuit.ea nue Perierut omnia. Tr,oh neptunftie lepide faluc,nec te aleator ullus Eft fapierior .qjfcdho nimis lepide iecifti bolu periup eperdidifti Sed nue ubi eft leno labrax,Am,perit potando opinor, Neptunus magnis poculis hac node eû iuicauit, credo hercle An an co datu quod biberet.Tr,ut ego amo cc mea ampelifca Vt dulcis cs:ut mulfa dida dicis,fed ru amp;nbsp;paleftra quo medo Saluæ eftis?Am,fcibis faxo nauis timidxambxi fcapham infiluimuS Quia uidemus ad faxa naue ferrier.^perans exolui reftim: Dü illi timent nos cü fcapha tépeftas dcxtrouorfum differt Ab illis itaqj nos uenrife^ fludibufq j iadarx exeplis plurimis Miferx perpetua nodemix hodie ad littus pertulit nos uentus Exanimatas,Tr.noui neptunus ita foletrguis faftidiofus Aedilis eft.fiqux improbx funt merces iadat omnes.Am,ux Capiti at.p xcati tnx.Tr,tuo mta ampclifca,fciui lenonem Facere hoc quod fecit.fxpe dixircapilld promittam,optimunft Occipiâque hariolari,Am,cauiftts ergo tu atque herus ne abiret Cuflt;ibacis,Tr.quid facerec,Am,fi amabar;rogas quid faceret. Aut feruaretjdies nodefque in cuftodia eÃet femper Verje ecaftor ut multi fecit:ita probe curauic pleufidippus Cut tu iftuc dicis?Am,res palam eft,Tr,fcin tu etiam g it lanatum In balineas; ibi cu fedulolua ueftimenta feruae Tamen furripiuntur;quippe qui;que illo^ obferuet,falfus eft Fur facile que obfetuat uidet,cuftos qui fur fitrnefeie Sed duce me ad illa:ubi eft,Am.i fane in ueneris phanu:hucirro Sedentem flenréque opprimes.Tr;ut iam iftuc mihi moleftuft Sed quid flet.Am.ego dicam nbi hoc fefe excruciat animi; Quit leno ademit ciftulâ ci;quam habebat:ubique habebat Oli* ^^*^5parentis nolccre poffetream neret ne perierit Fr V bi na ea fait ciftcllula. Arn,ibideî nani ccnclufit ipfe In uidulu:ne copia efter eius quis fuos parentes nofceret.
Fr O facinus impndicû.quâ liberam eÃe oporteat fcruire poftulare ^na Mac eam cu nlui fcilicetabiÃe peffum in altum.
pe 4»
-ocr page 412-Et aurum amp;nbsp;argentû fuit lenonis ibidem, credo aliquem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~f
Immerfiffe#tqj eu exccpiflê.id »ifera moeftaft ;
Sibi eorum uenifà inopiam.Tr.iam iftoc magis ufus faftoftï Ne cam intro confoleng jeain nc fe fic xcruciet anirni. Nam multa praeter fpem;fcio multis bona eueniffe. Am. At ego etiam qui fperaucrint:fpem decepifTe multos, Tr. Ergo animus aequus optimû eft erumnæ condimentû,
Ego co intro:nifi quid uis,Am.eas:ego quod mihi imperauit Sacerdos id faciamutqp aquam hinc de proxumo rogabo Nam extemplo fine uerbis fuis pctcremmaturos dixit neqj digniorem Cenfeö uidiffe anu me quéqicui deos atq? homines cenfeam Benefacere magis t^ecere.ut lcpidc:ut liberalitenut honefte Atqi auc grauatac cimidas;cgcntes:humidas;cie(ftas;cxanimatas Accipit ad fefe. haud fecus g fi ex fe fimus natae.ut ea ipfa fuccicfam Aqam calefiftat.ut Iauemus.nunc memora illis îpera hinc aquam Vnde mihi îperauic.hcu5 ecquis î uillaft?ecquis recluditieegs ^dit î Sceparnio feruus.Ampebfea mulier,
S. ^ Vis equi noftris ta ^tcrue foribus facit iniuria.Am.ego fu Scc, Hem quid hoc boni eft:heu aedepol fpecie lepida
mulier,Am.falue adolefcens.
Sce. Tu multû falueto adolefccntula.Am.ad uos uenio. See, Accipiam hofpirio:fi mox uenis item ut adfeeftam Am, Nam nunc nihil eft;qui te maneam.Scc,fcd quid ais Mea lepida hilara.Am.ah nimium familiariter me adtredas Sce, Pro dl inmorcalcs ueneris effigia hæc quidem é.ut in ocellis Hilaritudo eft.eia corpus cuiufmodi fubuolcurium illud quidem Subaquilum uolui diccrc:uel papillae cuiufmodi.tum quae indoles In finio eft.Am.non ego fum polluta pago.potin ut me abftineas Manii?Sce,non licet te fic placide bellam belle tangere.
Am. Ociû ubi erititd cibi operam ludo amp;nbsp;deliciaedabo.nuc qudobrem Huc fum miffa amabo uel tu mihi aias uel neges.Sec.quid nunc Vis.Am.fipicntior natus qd uelim:indicium facit ;Sce.meus quoqj Am, Hic facerdos ueneris hinc me petere aquam in(ht a uobis.Sce.at ego Bafilicus fum.que nifi oras gutta no feres.noftro illu puren periculo Et feramétis fodimus.nifi multis bldditiis a me gutta no ferri pot.
Am. Cur tu aqua grauare amabo;quahoftis hofti comedat.Sce.cur tu Opera grauare mihiequa cuius ciui commodat, Am.imo ena tibi Mea uoluptasiquae uoles faciam omnia,Sce.enge faluus fum,hæc ia Me fua uoluptatem nocac.dabitur tibi aqua.ne nequieg meames. Cedo mihi urna.Am.cape.^pera amabo cfferre.Scc.manra ia hic
-ocr page 413-Ero uoluptas mea.Atn.qd facerdotl mcæ dicamshic demorata ta diu. Vc etiam nûc mifera timeo ubi oculis intueor mare.fed qui^ ego Miferai uideo ,pcul in litcore meu hcru.lenone ficiliehfemqj bofpitem Quos piifTe abos mifera céfebâ i mari,ia illud pius mali nobis Viuit g ratae.fed quid ego ceflô fugere ifanu.ac dicere hæc Paleftrac in aram ut confugiamus:prius g huc fceleftus leno ueniat. Nofque hic opprimât.confugia hinc:res ita fuppetit fubito.
Sceparnio feruus
Roh diimortales ï aqua nung credidi uolupratem ineffe tatam pj Vchac traxi lubes.nimio*minus altus puteus uifus eft g prius
Vtfine labore hac extraxi.praeficifci ne fatis neg fum.ut pro tc Qui hodie inceperim amare.hem tibi aquam.mea tu belliata.hem Sic uolo teferre honeftc.ut ego fero.ut placeas mihi, fed ubi es Delicata cape aquam hanc.ficubi es amat herdeme.ut ego opinor Delituit mala.ubi tu eslena ne hanc urna acceptura es.ubi es. Comodule melius.tandc uero ferio ena acceptura es urnam Hanc.ubi tu es gentiu.nufg hercle.urnam iam ego hanc in Media uia.fcd autem.quid fi hanc hinc abftulerit quifpiam. Sacra urna ueneris.mihi exhibeat negociu metuo herde ne illa mulier Mihi infidias locet.uc coprehendar eu latra urna ueneria Nempe optime iure i uinculis enicet magiftratus.fi quis me hanc Habere uiderit.nam hæc litterataft ab fe cantat cuia Iit.iam herde Euocabo hinc hac facerdote foras,ut hanc accipiat.nam accedam Huc ad forcs.heus fi ptolemxo gracia.cape hanc urnam tibi Muliercula:hanc nefeio quæ huc ad me detulit.in pferundaft. Reperi negociu fiquidé his mihi ultro adgeruda ena eft aqua.
Larpax leno. Gharnides. Parafitus.
Vi homo fefc mifepó amp;nbsp;mcdicuuolet.neptuno credat fefet q Atqjætaté fuâ.nâ figs cû eo gd rei comifcuit ad hoc excplum Amittit ornaruidomu ædepol libertas lepida es g nung pedé Voluiftiî naué mecû herde una îpôere.led ubi ille meus é hofpes Qui me pdidinatq jeccû îcedic.Ch.quo malû proptras labrax Nâ egdem te nequeo confequi tam ftienue.La.urina te prius Quam oculis uidiffem meis malo cruciatu in ficiliâ probiteres. Que propter hoc mihi obtigit mifero mali.utmâ cû in ædis meas Te adduxi in carccre illo pdnus cubuilfem die.
Deofqj imortales quæfo:dû uiuas;uti omnes tui fimilrs hofpitcs Habeas tibi.malam fortunam in ædis re adduxi meas, quid mihi Scelefto tibi erit aulcu ltatio.quid ue hic abitioigd ueinaué ifeenfioi Vbi perdidi eciâ plus boni g mihi fuit.Ch.pol minime
Miror muis fi fradaft.ibi fcelus te;amp; fcelefte parta quæ uexit bona.
-ocr page 414-La» Peffum dcdiïH me blandimentis tuis fceleflforem toenam cocmui rua Quuâ qu^ thyefte quondaanarpofita eft amp;nbsp;acreo.perii animo Male fit contine cfliæfo caput.Ch.puImoneu ædepol nimis uelim uomitû uomas
La: Heu paledra atq; ampelifca ubi effis nunc,Ch.pinibus in alto Credo præbcnt pabulû.La.mendiciratem mihi obtuhfti opera tua Dû tuis aufcultq magnidicis medaens.Ch'bonâ é quod habeas Gratiam merito mihi;qui te ex infulfo falfum feci opera mea.
Lak Quin tu hinc is a me in maximam mala crucé.Ch.da eas quæ res Agebâ cômodum.La.heu quis uiuit nft mortalis Miferior.Ch.ego mulco tanto miferior q tu labrax,
La» Qui.Ch.quia ego indignus fum:tu dignus qui feies.La.o feirpe Scirpe laudo fortunas tuas.qui femper feruas gloriam aritudinis» Equidem meam uelitationem exerceo.nam omnia comita Præ tremore fabulor.Gh.edepol neptune es balneator frigidus Cu uefhmenris poftq abfte abi;algeo ne thcrmopoliu Quidem ullum inlfruitata fallam probet potionem amp;nbsp;frigidam* Vt fortunati funt fabri ferrarii;qui apud carbones adfidenr» Semper calent,La.urinam fortuna nûc anatina uterer Vt cum exilTem ex a^ua arerem tamen.Ch,quid fi aliquo Ad ludos me jp manduco loce.La,quapropter;Ch. quia Pol clare crepito dentibus.iure optimo me lauilTe arbitror
La» Qui.Ch.quia auderem tecu in naue afcendere qui a Fundamento mihi ufq jmouifli mare.La, tibi aure aufcultauf; Tu ^mittebas mihi illic ede queÃü maximu meretricibus. Ibi me corruere poffe aiebas diuitias.Ch.id portulabas Teipurata belula totam ficiliam deuortatu^ infulam, La* Quæ nam balaena meû uorauit uidulmanÃeiatqâ argentû, Vbi omne compactu fuit.Ch.eadem illa credo quae Meû marfupiû quod plcnû argenti fuit.in faccipeno
La, Heu redaertus fum ufq j ad hac und tuniculaiSiad hoc mifcllum Palliü.perii oppido,Ch.uel confiliarc mihi quidem tec-urn licet. Aequas habemus partes.La.falrem fi mihi mulierculae ertent Saluac;fpes aliquae forent.nunc fi meadolefcens plelidippus uiderit, A quo arabonem,p paleftra acceperamnam fe exhibebit Hic mihi negotium,Ch.quid rtulte ploras, tibi quidem xdepoi Copiaftîdû lingua uiuet qui rem Ibluas omnibus.
Sceparnio feruus.Charmides parafitus.Lahrax leno.
Vid elf illuc obfecro negotii;quod duae mulierculae Hic in phano uenerls fignû fleres aplexe tenét.nefeio quem Metuetes miferae node hac uero pxua: fe laxatas at^eiecfas
-ocr page 415-Hodie eTe aiunt e niari:La.obfecro herclc adokïrens ubi Iftaec funt quas memoras mulieres.Sic.hic in phano uen^s Quot funt.See.tçtidé quot ego amp;nbsp;tu fumus.La.nefnpemeæ Nempe nefeio illuc.La:qua funt facie.Sce. fcitula.uel ego Amare utriuis pefTumdi probe adpotuifTem.La.nempe puellae Nempe moleflus es .uife fi lubet; La.meas oportetintus efTe Hic mulieres meæ eharmides.Ch.iuppiter te pdat;â: fi funt Et fi nô funt tarnen.La.introrumpam iam hue mueneris Phanum.Ch.in baratrum mauelim obfecro hofpts
Da mihi aliquid loci ubi condbrmifeam.Sce.irtic ubi uis côdormifee; Nemo prohibce.pubhcû eft.Ch.ar uides me;ornarus ut firn Veftimentis uuidis recipe me inceófum.da mihi ueftlinenti aliquid' Aridi dû arefcunt meæiin aliquo tibi gratiam referam.
. Tigillû co illud mihi unû areftiffi uis dabo, eodem amidius Eodem reclus effe foleo.fi pluic.tu iftæc mihi dato.exarefiant laxo Eo an ce poenftet in mari quod delaui ne hie inrerra eluam
. Eluas tu an exungare fictu uep ^interdum tibi ego nunquam Quicq credatnifi accepto pignote.tu ud fuda.uel peri algu,
⢠Vel tu aegrota:uel uale barbape hofpite mihi i aede is.Sce.nihil Moror fac litium eft.iam ne abis uenalismenalis illic dudlirauit Quifquis eft no eft mifericors.fed quid ego hic afto infoelix unidus Quin abeo hinc inuenens phanu:ut edormifeam hac crapulam Quam potaui praeter animi qua libuitfententiâ quali uinis granis Neptunus nobis fuffudit marenraq; aluu ^pdilpeiamt nobis Falfis poculis.quid opuli uerbis fi inuicare nobis paulifper pgerec. Ibide obdormiftemus.nuc mx uiuos ahiifi/domum, Nuc lenonem quid agit incus uifam conuiuam meum
Demones, is
Iris modis di ludos faciunt hominibus:mirifqt exemplis m Naomnia infomnis danuc.ne dormietis qde finut qeicere,
V elut ego hac ncdle.quacjjcefTit jpxfa;mi^ atq; ffeitd foiaui Somniuad hirudininu nidu uda eft fimia ad cenfionem ut Faceret tadmolirier.neq; eas eripere quibat inde:poll ibi rudebatur Ad me fimia adgredirier.rogare fcalas:ut darem utendas fibi. Ego ad hoc excplû limis re(pondeo:natas ex philomena atque E^ progne efle hirundines.ago cu illa:ncquid noceat meis Popularibus.atqj illa animo ia fieri ferocior uiderur.ultio mihi Malu minirarienin ius uocatme.ibi cgo nefeio quo modo iratus Videor mediam arripere fimiam.concludo.in umcula Beftia ncquifïimam.nunc[quam ad rem dicam hoc Attinere iomium.nunq hodie quiui ad coniofturam euadere.
^ 4*
-ocr page 416-1
Sed quid in uenerfs phano clamoris oritur animus miratur Tr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ttachalio feruus ^monis fenex,
Ko cyreneafes populares ueftra ego iploro fidem.agricola*« p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Accolae.^pinqui qui edis his regionibus ferte ope jopiae:atqj
Exemplu peffimu penundate,u ndicare nexpioru potior fic Polctiatq innocentuiqui fe fcelere fieri nolunt nobiles.
Statuite exemplum ipudenti.date pudori premium.facite hic lege Potius Ikeatjq in ui uiAo uiuere.currite huc in ueneris phanu.
Veftra iterum iploro fide:q,ppe hic adedis;qque auditis clamore med Ferte fuppctias:qui ueneri ueneriaequettidae more ariquo i cudodu Suu comifferunt caput,praetorque te iniuria eprius collu qad uos Pcrueniat«Dc.quid idue eft negÅüâTr.p ego haec genua te obtedor Senex qfqs es.De.qn tu ergo omitte genua amp;.qd fît nihil expedi Ecqui tu es. Tr. teque oro amp;nbsp;quæfo fi fperas tibi hoc ano multu Futuru firpe Silaferpicium eaque eueutura exagogam Capuam faluam Si fofpite.atque ab lippitudine ufque ficcitas Vt fit tibi.De,fxnun esiTr.feu tibi cofidis fore multa magudarim Vc te ne pigeat dare opera mihi quod te orabo fenex
De At ego te per crura Si talos rerguque obredor ruu:ut tibi ulmea ubere Ede fperes uir gidemlâ.ôi tibi hoc ano eueturam ubere medem Mali ut mihi idue dicas negotii qd fit quod tumultues,'
Tr Qui lubec malcdlcere,cqdem tibi bona exoprauiomîa.De. bene Equidé tibi dtco:q te digna ut eucniant prccor,obfccrox Hoc.reuortcre ergo quid negotii ed.Tr.mulieres duaeînocentes' Intus hic fune tui indigentes auxilii:qbus aduorfum ius legefqj
. Infignite inuria hic f«da ed;fjrq^ i ueneris phano.tû faeerdos tieneria Indigne addùdatur.Oe.quis homo cd tâta confidentia
Qui facerdotem uiolare audeat . fed eae mulieres qux funtfaut qd iis Iniqui ficiTr. fi das operam eloquar.ueneris fignufunt aplexe nunc Eas deripere uult:eis ambas ede oportet«
Dc« Quis hic cd qui deos cam paruipendit »
Tr Fraudis.(celeris parricidii.periurii plenus i
Legirupa impudens.impurus.iuerecudifTimus.uno ucrbo Abfoluam.lenod.quid ulld porro praedite.De.ædepol infortunio Hominem praedicas donabile.Tr.q facerdotis fceledus faucis Inccrprederit.Dc.at magno cd malo fuo fecit herde.ite idinc Foras turbalio fparax ubi edis ?Tr.i obfccro intro.fubucni illis:
De. Itepó autê imperabo.fequimini hac.Tr.agc nunciam iubc Oculos elidere iridétut fepns facint coqui.De.pripice homine Pedibus huc iride quafi occifam fue.Tr. audio tumulru.opinor leno Pugnis ple(ditur,nimis udim improbifTimo homini mala fe détaueric
-ocr page 417-Sed ccce ipfê egrediantur timida: e phano mulieres Trachalio feruus.Paleidi^.Ampelffca forores duae;
a Vnc idecu omnium copiaru atqjepuaux#ii præfidii Viduitas nos tenet, cuia cd qux ûluté afferat rtem ingredi perfequamur.
In metu nunc fumus ambae importunitas
Tantaq^ iniuria nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nos eft modo hic intus ab noftro hero
fceleftus facerdote manuprxeipes reppulit: propulit
Perg indignis modis:nofque ab figno intimo uideri potuit fuas Sed nûc (efe ut ferunt res fortutiaeque n^rtraetpar eft moriri.neque eft: Mebus morte î malis rebus meis feriis.Tr.qd eft quae illacc oratioft Cedo ego his confolari heus paleftra:Pa.qui uocat. Tr.ampebfea
⢠Obfècro qs eft qui uocat. Pla.qs is eft qui nominat.Tr.fi refpexis fries O filuris meac fpes,Tr.tace ac bono animo es.me uide. Pa ft modo Id liceat uis ne opprlmat:quacuistuim mihi afferam.ipfa adigit; Ah define nimis lepta cs. Am.defifte didu nûc iam miferam me Confolari.Pal.nifi qd re præfidiû apparas trachalio.acfta haec res eft Certunft morke q huric pati lenonem 1 me.
Sed muliebri animo fum ramen mifere 1 mente mihi mortis Metus membra occupât ædepol.Tr.hûc acerbum
Bonn animû habete. Pa.nam obfecro unde.Tr.mus mihiluenitur.
Nt Iquam timctc.adfidçre hic 1 ara.Am.qd ifta ara plus
Prodeffe nobis poteft.q Ggnum 1 phano hic Itus ueneris ; quod Amplexe modo unde abreptae p uim miferæ.Tr.fedete hic modo Ego hlc nos tarnen tutabor.aram habete hanc uebis pro caftris. Moenia hlc ego uos defenfabo praefidio ueneris.malitiam lenonis Córra Iccndâ.Amitibi aufculramus;lt;3d uenus alma abac te obfccramus Ararn amplexantes hac tua lachrymâres:genibus nixætin cuftodiam Nos tuam ut recipias;amp; tutete illos fceleftos.q ruû fecerunt phanum Parui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;arenofqjmt hanc tua pace ara obfedere
aut ex ambæ fumus opera nepeu nernoedu
Habeas neue idcirco nobis uitio uortas:à quippianft minus Quod bene effe lautum arbitrare.Tr.aequû has patere Incellcgotdeccc abfte id Ipetrati .ignofccre his tc conuenit. Metus hasud ut facianc:fubigit:tc ex concha nata effe autumat, Caue cu hard conchas fpernas.fed optume eccû exit
Senex,patronus mihiq; öd uobis
Demóes fenex. Labrax.leno.Mulie.ii. Lorai.Tra.feruus, Xi c phano natû.quâtû eft holnum facrilegiffime uos 1 aram e Abite feffum.fed ubi funr.Tr.huc refpice.optume iftuc Volueramusdube modo accedar ,ppe hunc legerupionem
-ocr page 418-âS ^x4»gt;
Hic nobifcü dis facere portulas.De.pugnü in os impugne.
La. Iniquahæc^inor cû precio cuq» Dc.ac eriâ minientur audax*.
La. Ius meu ereptu dl Wuhi.meas ancillas mihi inuito eripis.i De fenatu cyrenenfi queuis opulentu.Tr.fi ruas effe oportet Ni ue eas ede oportet liberas:neu te in carcerem copingidtæquû Actatemq; ibi te ufq? habitare:donec totu carceeem conenuens.lt; La« Nà hodie irti rei aufpicaui:ut Cà furcifero fabuler.' Te ego appello.De.cu irtoc primu qui te nouit diruta,
La, Tecû ago,Tr.atqui mecû agendûrt;funtne iliac ancillae
Tuae: La.funt.Tr.agendû ergo.tange tferâ uis digitulo minimo mo, La, Quid fi attigero,Tr.extern pio hcrcle ego te folie pugillatorlu
FaCiam:Sc pendentem incurfabo pugnis periuiirtimc. La, Mihi non liceat meas ancillas ueneris de ara abducere. De. Ert lex apud nos.La.quid mihi cû uertris legibus
Cóinercii . equidem illas iam ambas educam foras, Tu fencx fi illas ambas:huc arido argentort opus.
De, Hæ autem uencri complacueiur.La.habeat fi argentu dabit.
De, Do tibi argentu nunc adeo utfcias mea fententia.
Occipito modo illis afferre uim ioculo paufillulu. Ita hinc ego ce ornatu amittam;tuipfus te ut non noueris. Vos adeo;ubi ego innuero uobis fi non ei caput exoculartitis Quafi murteta iuncis;item ego ucs uirgis circouindam.
La: Viagis mecû.De.étiam uim ^portas flagitii flagrantia Tun trifurcifer mihi audes inclementer dicere.La,fateor ego Trifurcifer fum tu es homo adprime probus.Tr.nûc qui »ninus Harte oportet efrt liberas.La.quid liberas.Tr.atqj heras tuas Quidem hercle arq j ex germana gracciamam altera hacc c nata Athenis fine teilibus.De. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quid ego ex te
Audio.Tr.hanc athenis effc natarn liberam.Dc.mca populatis Obfecro hacc eil.Tr.non tu cyrenenfis es. De.immo arhcnis natus Altufqj educatufq: attlcis.Tr.obfecro defende ciucs tuas. Senex.De.o filla mea:tü ego hanc uideomcape abiens MfJeriape cómones:trima quac periitmihi iam tanra effet Si uiult fcio.La.argtntû ^ iftirte ambabus cuiac crant Domino dedi.quid mca refert hæ athenis natacran thebæ fiée i Dû mihi rede feruitutem fermant.De.ita ne impudens Tu ne hic faills uirginalis liberos parentibus fubiedes habebis Atej jindigno quaertu conteres.nâ huic alterae patria quac fit Profecto nefeiomifi fcio ^biorem hanc effe g te ipuratirtlme: Tuacirtx funt.La.cotende ergonnterfit tergo utri.
De, Ni ufferumeras habebis pluris in tergo tuo:q ulla nauis
-ocr page 419-U De Ãc t» I
U U U
^e tr
Long! dauosttû ego ero mendaciflîmus podea afpicito mcû Quado ego mû mfpedmcro.ni cric c#n ûnceruiut quiui% Dicat ampulLviusæptittJà cfTe opere faciüdo ⢠corium amp;nbsp;finceriffimum.
Quid caufac eft quin uirgis ce ufq? ad famrirarem Gutietn Quid illas fpcdas ? quas fi attigeris: oculos eripiam tibi Ac quin quia uocas utranq jiam mecu abducam fimul» Quid facies.La.uolcanû adduea.is ueneris eft aduerlärius Quo illic it.La.heus ecqs hic eft heus.De.fi attigeris hoftium lam herdc tibi mcftîs î ore ficftnergis pugnis* Nullû habemus ignem ficis uidarons aridis.De.ego dabo Ignem diquidem i capite tuo conflandi copiaft Ibo hercle aliquo quaeritatu ignem,De.quid cu inuencris Ignem magnum hic faciam.De.quin ut manu exuras cibi* Immo hafce ambas hic in ara uc uiuas comburam.Dc.id uolo Nam hercle te barba continuo arripiamiamp;ignem coniiciam: Te($ ambuftulatumobiiciam magnis anibus pabulum, Con cóieduram egomet mccum faciorhxc illa eft fimia Quae has hirundines ex nido uolt eripere ingratus Quid ego infomniis fommaui.Tr.fein quid tecum oro fenex Vc illas feruas.uin defendas:dû ego herum adduco meum. Quaere herum atqjadducc.Tr,at hic nc.De.maximo malo fuo Si attigerit flue occcptaftit.Tr.cura.Dc,curatu eft abi
Nunc quoq iafferua ipfum.ne quo abiat nam promifimus Carnufici aut talentu magnum.-aut hunc hodie liftere,
Demones fenex. Labrax leno âvPalcftra. Ampelifea.
^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Trum tu feno cum malo libentiusquiefcis:an fic fine
% V Malo fl copia eft.Li.ego qux tu loquere flocci non facio fenex
Meas quidem te inuito;^ ucnere:amp; fummoioue
Deara capillo iam deripiam.De*tange dum.LÃ . j^tangam hercle uero'
* Agedû ergo accede hue modo,La,iube dû recedere iftós Ambo illuc modo.Dc.îmo ad te accedent.La.non hercle Egomet cenfco.De*quid ages fi propius accedent.La,ego receflèro, Verü fi fenex re unqin urbe offendero Nunq hercle quifq me lenonem dixerit:fi non te ludes
-ocr page 420-PefTimos dimifero.Dc.facico iftuc quod minitaris.fed nue interim Si illas attigeris dabitur tibi manium
malum.La.g magnum ueroi
De ' Quantum lenoni fat eft.La« minacias ego iftas flocci non facio tuas. â¢
.Equidem cas te inuito iam ambas rapiam.Dc. range dura ta Tangam hercle ucro.De.tange fat fein quomodo i dum Turbalio curriculo affer duas clauas,La.clauas. De.fed probas Propera cito.ego te hodie faxo redfe acceptum ut dignus es.
La» Heu fccleftus galeam in naui perdidi.nunc mihi opportuna Hic effet.falua fi foret.liccc faltemiftas mihi appellare «
De» Non licet hem optime aedcpol. eccum clauacor aducnit.
La» Wud qdem edcpol tinnimentü cft auribus.De.agc accipe Illam alteram clauam fparax âge alter iftinc.alter hinc adfîftiteî Adfiftite ambo:fic audite nunc iam.fi hcrcle illic illas.hodie Digito tetigerit inuitas nifi tunc exoculaftitis ufqueadeo* Donec qua domum abeat nefeiat.piftis ambo.fi appellabit Quepiam.uos refpondetote.iftinc iftarum uicem.fin ipfc abire Hinc uolec quantii poteft.cxtcmplo amplcditore crura fuftibus:
La. Etiam me abire hinc non dcfinent.De.dixi faris amp;nbsp;ubi ille Seruus Cà hero hucaducnerir.q heru acccrfiuit itote Extemplo domu.curate hæc fulcis magna diligentia.
La Heu herie ne iftlc phana mittantur cito iam.hoc herrulis eft Veneris phanu:quod fuic.ira duodeftituit ligna.hic vu Glauis fenex.non hcrcle:quo hinc nunc gentiu aufugiam ifeio. Ita mihi nue utruq; feuic amp;nbsp;terra amp;nbsp;marc.paleftra.Lor.g duisi'
La. Apage controuerfia c:haec equidem paleftra.querefpondit no meae Heus ampelifca.Lo.cauefis infortunio ut pôc.La.ignauiî Homines fatis rede monent.fed uobis dico heus uos nu moleftia eft Me adire ad illas propius.Lo.nihil nobis gdem.La.nuqd moleflu. Mihi crit.Lo.nihil fi cancris.La.gd é quod caueâ.Lo.hé a craffo Inforcunio.La.quæfo herclc adire ut liceat.Lo.abeas fi udis, La, Bene ergo herclc fadû.habeo uobis gtatiâ.n oniaccedam.
Potius illic aftatc ilico aedcpol proueni nequiter multis*mcdis Ccrtunft hafcc hodie ufq? obfidione uinccrc, Pleufidippus ado.Trachilo feruus.Mulicres duc\ Leno. Lora.Charmides.
Plc. m nbsp;nbsp;Ea ne illc arnica leno ui uid era de ara deripe umeris ucluit.
Tr, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Admodû.PIc,gn occidiftis excéplo.Tra,gJadius nö erat,
ple« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Caperes aut fuftem:auc lapidé.Tra.gd ego quafi cané amés
Hominé infedarer Iapidibus nequiflïmû.La.nûc pol ego .
-ocr page 421-Peni.pkufiddipus.cccû adcfl : cóucrret iahocme totû cû puluifculo; Ena ne in ara tue fedebant mulieres:ctfad me prcfet'lus ir^ Ibide nue fedent. Pie qs illas nunc illis feruat.Tra.ne/cio quis Senex uicinus ueneris.is dedic operam optimam.is nue cu feruis Seruac.ego mandiueram.Ple.duc me a lenonem reda ubi Illic eft homo:La.faIue.PIe.faIurem nihil moror opta ocius Rapite ob torto collo , maius.anltrahi ucrû uis opta?dû licet Neucrû uoIo.PIe.abi fane ad littus curriculo trachalio, lube illos î urbe ire obuiarn ad portu mihi:quos mecû duxi Qui hue ad carnificem traderent,poft hue rediro:atcà agitato Hic cuftodiam.ego hue feæleftûâin ins rapiam exulem Age ambula î ius.La.quid ego deliqui.Ple.rogas g arabonem A me iccepifti ob mulieré.ôi earn hinc abduxifti. Lamon auexj; Cur negas o ,La.quia pol puexi.hauere non quiui mifer. Equidem cibi me dixeeim prefto fore apud ueneris phanû quid Mulca fum ne ibi?Ple.î iure eaufam dicito hic ukbû fat eft. fequerc Obfecro te fubueni mi charmides.rapior ob torro collo,Ch.quis Me nominat?La.uiden me uc rapior.Ch.uideo atqj infpedo lubésj
* *Non fubuenire mihi audes.Ch.qs homo te rapit.Li.adulefcens Pleufidippus.Ch.uc nidus habe bono animo melius eft te In nemû corripere.tibi obtigit quod plurimi exoptant fibi. Quid id eft.Ch.ut id quod quærantîueniint fibi. La.fequere obfecro Piritcr.Ch.fuades qlis es tu.ï neruü rapere eo me obfecras:ut te Sequar ctiim retentis.La.perii.Ch.ueru fit uelim. Tu mea paleftra amp;nbsp;âpelifca ibidé illico manete:dû ego huc redeo Eqdem fuadeo ut ad nos abeant petius dû recipis.Ple,placet Benefacitis.La.fures mihi eftis.Lo.quid fures.Ple. rape. Oro obfecro paIeftra.Ple,fequcrc carnifex.La .hofpes.Ch.non fum Hofpes.repudio hofpitiû ruu,La;ficcine me fpms.Ch.fic ago femel lbo.La.di te infoelicitet.Ch.ifti capiti dicito.credo aliu î aliam Eellua hominem uortier illic î columbû credo leno uortitur Nâî columbari collû haud mulco poft erit.in neruo mille Madie nidimenci congerec üerûcamen ibo ei Aduocacus ut fiem.fiqui mci opera cicius addici poteft. Demones fenex.
Enefadu amp;nbsp;uolupe eft me hodie his mulierculis b Tetulifte auxiliû:iâ clientas repperi:acqj ambas
Forma fcitula atep æcarula.f? uox fcælefta me ciba leruat mois Neqnid fignificem gppiam mulierculis.fcd grippus feruus nofter Quid rerû gerat miror.dcnode q abiit pifeatû ad mare.
Poi magis fapuilTet fi dormiuiffet domiJam nunc 6ioperam
-ocr page 422-Ludos fielt:K reriim.ut rempedas cÅ nLinc:irq: utnodu fuie
In digitis liodic oer coquam qÃod cxperic.ita Huduire uideo uehementer mare .
Sed ad prandium uxor me uocat. redeo domum
lam meas opplebic aures fua uaniloquencialt; Grippus pifcator»
Eptuno has ego mco patrono gratiasiqui falfis locis incolit
11 Pifculentis:rum me ex fuis locis pulchre ornatu expediuit» Templis reducem.plurima praeda onuftu.falute horreiai^ In mari flud;uofo:pifcatu nouo me uberi compotuitimiroque Modo.aecp incredibile hic pifeatus mihi lepide cuemc.
Neqjpifeiu ullam una iam hodie pondo caepi.nifi hoc qd' feroiretet
Na ut de node multa impigreqj exurrexi:lucrum praepeiui Sopori amp;nbsp;quieti.tempeftate feua experiri expetiui:
Paupertatem heri qui amp;nbsp;meam fententid tolerarem: opera
4tZâ^ *Haud fui parcus me^nimis homo nihilll.qui piger elL -:=amp;=sgt;^
Nimifq: id genus odi ego malc,uigilare decet hominem
,1Qui uult fua tempori conficere officia.non enim illum
* ( Expedite oportet;dum herus fe ad fuu fufcitet officium â¦
1Nam ego nue mihitqui impiger fui repperi ut piger liuelim liem
â Hoc ego in mari quicquid hic inert repperi qrquid inert,
* Graue qdem.theufirum hic ego in erte reor nec mihi coefeius iErt ullus homo.nûc haec tibi occafio gripe obtigit, Vt liberes ex populo praeter te.nunc fic faciam : Sicut confilium crt ad heru ut ucniam dede atque artute, Pauxillatim pollicitabor pro capite argentû:ut fim liber Iam ubi liberfigitur domu inrtruam agruiaedes mancipia,
Nauibus magnis mercaturam fatum.apud reges rex perhibebor. Poft animi cauli mihi nauem faciam:acque imitabor rtratomeum.
gt;*»'^^i^!fh^tt^^j gt;nbsp;t^^ Oppida circuuedabor .ubi nobilitas mea erit clara, Æ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- q Oppidum magnum communibo amp;nbsp;ego urbi gripo indam nomen Monimentu meae famae. amp;nbsp;fadis ubique regnum magnum inftitua, ' lMagnas res hic agito in mentem inrtruere.nunc huc uidulu tonda⦠SSed hic rex cum aceto pranfurus eft d Gle fine bono pulmento, Trachalio feruus.Grippus pifeator: Eus mane.Gri.qd maned.Tr.du hanc tibi q trahis rudente
h nbsp;nbsp;Complico, Gr,mictc modo.Tr.at pol ego te adiuuabo nam -gt;3»-'
^ Bonis quod benefit:haud perir.Gr.turbida tempeUas heri Cuit. Nihil habeo adolefcens piftiû.nc tu mihi erte poftulcs Non^uides me referre.uuidu rete fine fquamplo pecu «
-ocr page 423-Non ædepol pifcis expeto:quam tui fermonis indigens; Enicas iam me odio quifquis es.Tr. no# finam ego abire hfi^ te Mine.Gr.cauefis malo.quid tu malum nam me retFihis, Au.di,Gr.non audio.Tr.at pol qui audies port.Gr.quin Loquere qui d^uis.Tr.co modo eil operepræcium:quod tibi Ego narrare uolo.Gr. eloquere.^quid id.eft.Tr.uide nulpiam Confequitur prope nos. Gr.ecquid erttquod mea referat. Scilicet fed.bonis confthis eo quid in te mihi ert.Gr.quid negotii eft Modo dic;Tr.dicam tace fi fidem modo das mihi.ee non fore infidû
⺠Do fidem tibi fidus ero quifquft es.Tr.audin furtu ego uidi Qui faciebat.noueram dominiiid cui fiebat, porro ad furrem Egornet deuenio.feroq? ei condicionem hoc pacto. 6go iftucfurtum fciotcui factu eft.nunc mihi fi uis dare dimidium Indinu domino non faciamus mihi nihil etiam rcfpondic. Quid inde æquû eft dari mihi dimidui ? uolo ut dicas;
â 1 modo hercle amplius.nam fi non dat domino dicundü cenfeo.
âTuo cófilio facia.nunc aduorte animu. nanqj hoc omneatciet ad te. U Quid faftûft.Tr.uidulû iftû cuius eft noui ego hominem Iampridem,Gr.quid eft.Tr.amp; quo pado periit.Gr.at ego quo Paftoinnencurt fcio'amp; qui inuenit hominem nouiamp;dcminus quin Nuc eft fcio.mhilo pol pluris tua hoc q quanti illud refert mea. Ego illum noui cuius nunc eft.cu illum cuius ante hac fuit. Hunc homo feret a me nemo.ne tu te fpcres potius.Tr.non ferae Si dominus ueniat.Gr.dominus huic nemo:ne fruftartis Nifi ego nemo naruft:hunc qui cæpi in uenatu meo.Tr.itane uero ,
⢠Ecquem effe dices in mari pifeem meû;quos cum capio fiquidem Cæpi»mei funr.habeo pro meis.ncc manu adferûcur.neq â illinc Partem quiiq poftulat.in foro palam omnes nende pro meis Venalibus.marc quidem commune certort omnibus.Tr. adfentio Qui minus huc communem quæfo mihi ede oportet nidulum. In raari inuenturt:commune eft.Gr.neimpudenter impudens. Nam fi iftu c ins fit quod memoras;pifcacores perierunt⢠Quippe cu extemplo in macellum pifces prolati fient Nemo cmatifuam quifq? partem pifeium pofcat fibi Dicat in mari comuni capros.Tr.quid ais impudens Aufus etiam comparare nidulum cu pifeibus.eadem tandem Res uiderurrtG.m manu non eft mea.ubi demifi retem atqj hamn Quicquid haefit excraho.meu quod rete atq; hami mei Nadi funt.meu potifimuft.Tr.immo hercle haud cft Si quidem qd' uas excacpifti.Grphilofophac.Tr.fcd tu nung Pifeatorem uididi ucnefice uidulu pifeem catpirteiautpro
-ocr page 424-TuliCTe illam in forum.non enim tu hie quidem occupabis omnis Queftus.q^ios uoles.amp; uicoremiK pifeatorem te effeipure portulas Vel ce mihi moniftare oportet:pifeis qui fit uidulus.uei quod In mari non natum ert:ncque habet fquamas neferas.G.qui tu Nunq audiuirtieffeantehac uidulum pifcem.Tr.fcelus Nullus ert.Grummo eft profetrto.ego qui fum pifeatortfeio Vero raro capitur.nuullus minus faepe ad terram uenit, , Nil agis.dare uerbam fperas mihi te pofTe furcifer.quo colore eft» , Hoc colore capiuntur pauxilluli fune alii punicco colore magni
Item atque atri.Tr.feio tu hercle opindt in uidulum te Pifeem conuertcs:nifi caucs.fiet tibi puniccum corium Poftea atrum dcnuo.Gr.quod fcelns hodie hoc inueni, , Verba facimus .it dies.uidefis cuius arbitratu nos facere uis » ; Viduli arbitratu.Tr.ira enimuero ftultus es.Gr.faluc thaïes. , Tu irthunc hodie non feres.nili das fcqueftnTm;aur arbitrum.
Cuius haec res arbitratu fiat.Gr.quacfo lanus es.
. Eleborofus fum.Gr.at ego ccritus.hunc non amittam tarnen:
. Verbum adde etiam unum.iam in cerebro cola phos abftrudam tuo» iEgo iam te hic itidemquafi pcnicillus nouos exurgere folec
Ni hunc amittis exurgebo t quicqd humoris tibift.
Tangc.affligam te ad terram itidem.ut pifeem foleo polypum« tVis pugnare.quid opuft.quin ru potius praedam diuide. t Hinc tu nifi malum fruuifti nihil potes.Tr.nifi portulas.habco
Ego hinc.Gr.at ego hinc ofdeertam nauem.Tr.ne quo abeas.manc Si tu proreta ifti naui cs:ego gubernator ero.Gr.mitte rudentem Scclcrte..Tr.mittam.omitte uidulum.Gr.nunq hercle hinc hodie Ramenta fies fortunacior.Tr.non probare pernegando mihi potes Nifi pars datur.aut ad arbitrum reditura:aut fcquertro ponitur, , Quem ne ego excepi in mari. Tr.at ego infpechuu e lirore , Mea opera labore amp;nbsp;rete amp;nbsp;horia.Tr. num qui minus fi ueniat.
Nunc dominus cuius e.ego qui ilpedaui procul te huc habere furtu Qua ru nihilo mane maftigia quo argumento Iccius non fum Et fur fum fac dum ex te feiam.Gr.nefdo neq? ego illas uertras Leges urbanas fcio.nifi quia hunc meum effe dico.Tr.amp; ego item EOTe aio meum.Gr.mane.iam reperirem quo padfo nec fur.
Nec (ocius fies.Tr.quo pacfto.Grtfinc me hinc abire.tu.abi Tacitus tuam uiam nec tu me cuiq indicartis.ntq; ego tibi
âQuicq dabo.tu taccto.ego muficabo.hoc optimum atq: Aequiffimum crt.Tr.eo quid conditionis audes ferre; Gr.iam dudu Ferro ut abeas,rudentein amittas.mihi moleftus ne fies.
: Mane dum referro conditioncm.Gr.ee obfecro herck aufermodo.
-ocr page 425-Ecquem in his locis notiifti.Gr.oportcc uicinos mees Vbi tu hic hibius.Gr.porro illic long%ufqj in campis ultimis Vin qui i hac uiHa habitateius arbitratu fieri., nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Paulifper remitrc rcftem.du conccdo.amp; confulo.
Fùc.Gr.euge farua res eft.praeda haec perpetua eft mea Ad mcu herd arbitrum uocac me.hic intra præfepis meis Nunq hercie hodie abiudicabit ab fuo tricbold.ne file Haud fic q conditionem tctulcrir.ibo ad arbitrum Quid igitur.Gr.quanq iftuc eOe ius meum certe feio Fiat iftuc potius q nunc pugnem tecu.Tr.nunc p^^ces Quanq ad ignotuarbierd me appellis.fi adhibebit fidem Et fi eft ignotus nocus.fi no notus ignotiffimus cft.
Demones fencx. Mulieres.Paleftra.Ampelifea Trachalio. Grippus
Vpio xdepol quanq nobis quæ uoltis mulieres c Metuo.propter uos.ne uxor mea me extrudat xdibus.
Quæ me pelices adduxifTe dicet ate oculos fuos.uos cofugite In aram potius q ego.Mu.mifere perimus.
Ego uos faluas fidam;ne timete.fed quid uos foras nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢â¢â¢â¢'
Profequimini.quoniam ego adfum.faciet nemo iniuriam.ite Inqua domum amabo.ndc iam ex praefidio praefides.
⢠Opræ falue.De.falue grippe qd fit?Tr.tuus ne hic femus cd. Haud pudct;Tr.nihil ago ted.De.crgo abi hic fis.Tr.quæfô. Kefponde fenex.tuus hic feruus ed.Dc.meus ed.Tr.hem idue Optime quando tuus cd ire^ faluto tc.De.amp; ego rc.tu ne es: Qui haud multo prias abidi hic he^ accerfitd.Tr.ego is fum: Quid ndc uis cibi.Tr.nempe hic tuus ed.Dc.meus ed. Tr.iduc Optime quando cuud.de.quid negocid.Tr, uir fcelcdus Illic ed.De.qd fecit tibi uir fcelcdus.Tr.homini ego idi talos
' Subfringi uolo.Dc.qd ed.qua de re ndc litigatis iter uos? EIoquar.Gr.imo ego eloquar.Tr.ego opinoruem ficefTo. Siquidé fis pudicus: hinc facedas. De.grippc animdaduortc Ac tacc ut idic prius dicat audi loquere tu.Gr.alicncn. Prius q tuo dabis orationem.Dc.ut nequiter coprimitur,
» ita ut occaepi dicere: illum quem dudd lenonem
⢠nbsp;nbsp;nbsp;Excruxidi:hic eius uiduId ecillum.Gr.non habeo
⢠nbsp;nbsp;nbsp;Negas qd oculis uidco.Gr.ac ne uideas udim habeo Non habeo: quod tu me curas qd rc^ geram.Tr.quo modo habeas: Id refertiure an ne iniuria.Gr.ni idd caepi nulla caufa ed: Quin me condones cruci:fi i mari reti apprehendi Qui cud potius ed;quam fned.Tr.ucrba dat.hoc modo res gcda cd
Vt ego dico.Gr.qd tu ais^Dc.qcf primarius uir dicat:cóprimc.
Gr, Nu fis fi tuus cft.Tr.qd tu idéiwhi ufs fieri quod herus
⢠Cofueuit tî^i.fi ilk te cóprimere folirus.hic noller nos non Giet. De. Verbo illo modo ille uicit.quid nûc tu uis.dic mihi.
Tn Equidé neqp ego partem pofco mihi illinc de Ãloc uid ulo; Neqj mcû hodie efieunq dixi fed idic inert cifteHuIa Huius mulieris: qdudûdixi furfTe liberam.
De. Nempe tu hanc dicis:q eÃe aiebas dudû popularem meam. Tr, Admodu «Si ea qua: olim parua gertauit crepundia, Irtic in irta cirtula infunr:quæ irtic ineft i nidulo,hoc neqt irti Vfus ert;amp; illi miierae fuppetias feret:fi id dederit quis uos Parères quaerat. De.faciam ut det tace.Gr, nihil hercte ego fum Irti dacurus.Tr.nihil peto nifi cirtulam amp;nbsp;crepundia.
Gr. Quid fi ea funt aurea.Tr.qd irtic cuatauru amo expendetur.; Argentu argento exequabimus.Gr.facias auru ut uideamj Poft ego faciam ut uideas cirtulam.De,caue malo ac tace Tu perge ut occepirti dicere, Tr.unû te obfecro:ut te huius Comiferefcatmulieresifiqdem hic lenonis eius ert uidulus Que fufpicor:hic nifi de opinione certu nihil dico .
Gr, Viden fceleftus is aucupatur. Tr.finc meut occaepi loqui^ Si fcælcfti illius cft hiccuius dico uidulus:hsec poterût nouiffe. Oftendere hic iubc.Gr.ain ortendere? De. haudiniquu dicit Grippetut oftendatur uidulus,Gr.imo hcrcle infignice imep De, Quidum.Gr.quia fi ortendercteotinno huc nouiffe dicet fcilicet, Tr. Sceleru caput,ut tu ès.ité omnis cenfes cffe:piuri caput, Gr. Omnia ilsec ego facile parior:dû hic huic a me fcntiat,De.atq?
NÃC abs ce fiat ue^ hinc tibi teftimonium gripe aduorte animû.
Tu paucis expedi.Gr.quid portulas.Tr.dixi equidem.fed fi parum intellexi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- i
Dicam denuo.hafee ambas:ut dudû dixi ita effeopprtet libéras . Haecathenis parua fuit uirgo furrupca.Gr.dic mihi qd ifta Ad uidulu prince.ferua cfint irtæran liberae ;Tr,oia ite^ uis méorari Scclus:ut defiat dies.De.abftinemaledicrtis.Si mihi
Quod rogaui dilue.Tr.cirtellam irtic ïeffe oportet gaudeam: In irto uidulo.ubi funt figna.q parentes nofcere haec poffit fuosî Quibus cû parua periit arhems ficuc dixi prius.Gr, iuppiter Tediqjperdant.qd ais ucnefice,quid irta: mutae funr:quæ Pro fc fabulari no queancîTr.eo tacer.qa tacita bonaft mulier Semper:q loquens.Gr.tu pol pro portione nee uir:nee mulier es.
-Tr. Quidu? Gr.qa cnim neep loques es neque taces unq bonus, Quaclô en unq hodie licebit mihi loqfDe.fi præcerhac uerbû faxis
-ocr page 427-Cr.
Cr Cr
Modie:ego cibi cómimwn caput.Tr.uf M c-«trpi dicere fenex Ãim cc qu»fo ciltullam uciubeas hiic^eddae lUis ob earn ⢠Si quid poftuUt fibi mercedis dabicur.aliud qequid ibi eil habeat ftbi. Nde demiâ Uduc dicisiquomam ins meû efleîtelligis Dudû dimidiam petebas paité.Tr.îmo etiam nunc peto Vidi pecere miluuictiam cü nihil auferet tamen:De.non ego ce Cóprimere pofTü fine raaIo.Gr.fi illic cacer.ego cacebo.fi iile loquitur Sine mea ^ re mea pce Ioqui.de.cedo mó mihi iflû uidulu grippe. Côcredâ tibi;ac fi illo^ nihil fie:ut mihi reddas.de.reddetur.gr,tene Audi nû iâ paleflra arqj ampeliTca hoc q gt;nbsp;Ioquor:efl ne hic nidulus Vbi ciflellâ enâ îefTe aiebasJPal.is efl.gr.peiil herde mifer: Vc prius q plane afpexitiülice eu effe dixic.de.faciâ ego hanc rem Nâ tibi ciflellâ iflicic elfe oportet gaudeâ i iflo uidulo.Pal.ubi ego Dicâ qcqud ierit nominacim:cu mihi nullû ofléderis fi falfa Dicâ frullra dixero.nos camé iflæc qcquid illic ierit uobis Habebiris.fed fi crût uera.tû obfecro ce ut mea mihi reddancur Placée lus me^ oras meo qdé aninao.Dc.at meo hcrclc.
Gr
Quid fi ida aut fupcrflittofauut ariola dl.atqj omnia qcquid Infic uera dicccu me habebit ariola.De.nó feret nili uera dicet Ne qcq ariolacur.Pal.faîne uidulu.ergo ut qcquid fit
Cr De Pal
Manene oflendcrisqua facie Ipnt.refpóde ex ordine, ®: Inflcnlufl aureolus primu litteratus.De.dicedum
Ve^e q primu faciam.hoc habet.Gr.folurü c aperi
Video ciflellâ.De.heccine eft. Pal.iflæc efl:o mi parentes hic uós
Cóelufos gero.huc opefp fpefq; uefl^ cognofcedu condidi.
Tu tibi herclc deos iratos elfe oportet: qfquis es qnæ parentis Tâianguflû tues locû côpegeris.de.gnppe accédéhue.
Tua res agicur.tn puella illic peul dicito qdinfitià qua i Facie meraorato ola fi hercle tantulu pcccafTisiquoc polleris Poflules te ad nerii conortimugas mulier magnas egeris. Ius bonn oras.Tr.xdepol haud ce orat.nam tu iniurius Loquere nue iam pntlla.grippe animû aduortite ac tace.
⢠Sût erepundia.de.eeca uideo.gr.peri 1 primo proelio.
In co cnficulo litteratum qd efl.Pal.mei nomen patris
Ibi matris nomé 1fcrnicnlafl.de.manc die 1 cnficulo Quad nomé ed patemû.Pa.dæmones.de di Imortalcs Vbi loei func fpcs meæ.gr.lmo æc^pol raeæ. De.pergite Oofecro continuo placide.gr.aut ite 1 malam cruce:de. loquere Macris nomé hic 1fecuricnla qd fiet.pal.dxdalls.de.di me Sernatû cupiüc.Gr.at me pdicum.De.fiham meam efie
-ocr page 428-Wane oporret grippe.gr,fît per me qlifdc : qn te di omnes Pcrdanf:qülme ht^ic oculis vueftHi tuis:mequeadeo feeUftö Qui non circufpcxi eenries priusimenequisinfprdater» Qua rete extraxi ex aqua. Pal. poft e ficula argenteola Etduæconncxæ manicuL-camp;furuIa.gr^quin tuidireda Cufucula amp;nbsp;eu porcuIis.Pal.amp;buHaaurea épater quam Dedit mihi natali dic.De.ea e profedo.edtineri qn ccpledar Non queo.filia falue.mea.ego is fum.qui te produxi pater. Ego futn dæmones amp;nbsp;mater rua ecca h^ intus.dardalis. Salue mi pater inipcrate.Dc.falue ut teampiceïor libens. VolupelKcü iduc ex pietate uefira ucbis côringit.De.capedû Hûc fi potes fer intro uidulû age trachalio,Tr.ecce grippi fcelera Cuiflec res male euenit-tibi grippe gratu lor.Dc.age camus Nlea gnaci ad matrem tua.quae ex te poterit argumentis hanc rem Magis exquirere quæ ce magis tradauit.magifque figna pnouit tua. Eamus intro omnes.quado opera promifeud damus.Pal. fcquere me Ampelifca.Am.cû re di amant uoluptari eft mihi. Gr.fum ne ego Scelefius*qui illae hodie excepi uidulû.aur rû cxccpi.qui non Alicubi in fdo abdrufi loco.credebâ ædepol turbulentam prædâ Euenturam mihiiquia illa mihi turbulenta rem pc!hi re en enerat. Credo ædcpol ego illic inefTe auri amp;nbsp;argeri largiter.qd melius dt. Qua uc hinc intro abcamtamp; me fufpendä clanculû: Saleem rannfper dum abfeedar harc a me argrimonia, Dxmones fcnex.
Roh di immortales qs me cQ fcrrunacior:quf ex iprenifo p Filia inueni meä^farin ficui homini dei efTe benefadü uolâc A liquo illud pacho obrigir optatu piisâege hodie neq; fperaui Ncqr cecdidi.is iprouifo filia inueni rame.^ eam de genere Summo adolefcenri dabo.ingenuo.athenienii amp;nbsp;cognato meo. Ego eu adeo accerfi huc ad meqprimunolle. inlTiq: exire Huc feruu eins.utad fern iret.nó dum cgrdTum dTe cü id miror Taméaccedam opinor ad fores.qd confpicor/uxor côpiexa collo Retine: filiénimis inepta a rep odiofa eius amatio efi, Dæmones.Ttachalie feruus.
A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lfquâdo obfcu lâdo mclms ê uxor paufam fieri.arqâ adorna
Vt rem dininâ faciécû intro adnetiero laribus familiaribus Gu auxerunt nofira ftmilid.funr domiagni.amp; porci facrcs « Sed qd illum remoramini mulieres trachalionem.arqr optime Eccum exii foras.Tr.ubi ubi erit rame inuefiigabo amp;nbsp;mecum Ad ce adducam fimul pIcufidippum.De.cloquere uc haec res Obtigit de filia.eum rogatojut relinquat alias res,amp; hucueniac.
-ocr page 429-«hov^t *Z
quot;^f Licef.Dc.dicito Jaturam meamiUi fihauxorc.Tr.Itcec. De amp;nbsp;patrem. ⢠Eius menouineamp;nfhiefrccognarum.Tr.Iicct.Dc. (fd^ppA'a
quot;^f Licet.De.i3m hic fac fis coena ut curccur,Tr.hcct.dc. omina lUicer.
^r Ltcet .fed fein gd eft quod te uolo? quod promififti ut memineris Hodie ut liber fim.de.licet.Tr.fac ut exores pleufididippum Vt me emittat. De.Iicet.Tr,amp; tua filia facito oret.facile exorabit*, ^2 Licet. Tr.atey ut mihi ampelifca nubat.ubi ego fim liber, ÃC Liccc.Tr.atcp ut gratum mihi beneficium faiftis experiar« Ãe Licet. Tr.omnia licct.de.Iicct ri^i rurfum refero gratiam
Sed propera ire i urbem atftutum amp;nbsp;recipe te huc rurfum. Licet iam hic ero.tu iteribi adorna cacterum quod opus eft.
^e Licet., Tr.hercules iftumifodiciter cum fua licentia Uta meas Kepleuit aures quicquid memorabamdicen.
Grippus pifcator. Demones fenex,-
Gr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Va m ox licet te cope!lare demones 1De.gd eft negocii grippe
1Cr q nbsp;nbsp;nbsp;De illo uidulo,De.fi lapias:lâpias quod di boni danunt
Equû uidetur tibi ut ego alienum quod eftimeucftc dicam?
CrQuod ne ego inueni ï mari.De.canto melius illi obtigit:g perdidit Tuum elle nihilo magis oportet uidulu.Gr.ifto tu paup es cu nimis Sande pius. De.o grip pe gripe r aetate hominum plurimae fiunt Tranfennac ubi decipiunf dolis;arq; aedcpol in cas placrûque efea
1 Imponitur:quam fi quis auidus pofcit efeam auarirer:decipitur In trafenna auaritia fua.ille qui confulte dode.arq: aftute. caucc Diutine uti benelicec partum bene.mihi iftacc uidetur praeda Prædatum iricr:ut cum maiore dote abeat quam adueneric. Ego ne:ut quod a me ablatum ede alienum fciamicele? minime iftuc faciet nofter demones1 Semper cancre hoc fapicnriftîmû eft:ne côfcil fint ipfî maleficiis Suis.cgo mihi cum lufi,nihil moror ullum lucrum.
Cr Spediui ego pridem comicos ad iftunc modum fapiencer dida Diccre:atq; iis plaudier cum illos fapientis mores moftrabat Populo, fed Cà inde fuam quil^ ibant diuorfi domum:nullus eraf Illo padoiuc illi iuftêrant . Dc.abi intro ne moleftus.linguae Tcmpcra.cgo tibi datums nihil fum ine tu fruftra fis.Gr.at ego Dcos quaefo:ut quicquid in illo uiduloft.fi aurum ft argentû eft Omne id ut fiat cinis.Dc.ilIuc eft:quod nos nequam ferais utimur Nam illic cû feruo liquo congreffus foret:amp; ipfum fefe amp;nbsp;ilium Forti addlingeret:dû praedam habere fc cenferet interim. Praedaiplus edet praeda.praedam duceret:nûc hinc intro ibo Et facrificabo.poft ibi uidebo nobis coenam continuo coqui.
Plenftdippus adole.iTrachalio femus.
-ocr page 430-ple; ⢠Tcrû mihi idaec omni^itcra mianime.mi trachalio. i Mi libcr^.mi parrone.immo potius mi pater ., Repperit patrem palæftra fuum atqj matrem.Tr.repperir. plc» Et popularis eft.Tr.opinor.PIe,amp; mi nuptura efti Tr Sufpicor. Ple.cenfen hodie defpondebit earn mihi quaefo à fr. Cenfeo.PIe.quid patri etiam gratulabor cum illam inuenit à Tr* Cenfeo?Ple.quid matri ciusfTr.cenfeO.Ple.quid ergo CenfofTr,quod rogas cenfeo.Ple.dic ergo quanti cenfes?
Tr Ego ne cenfeo.Pleiadfume quidem nelt;enfionem femper facias: Tr« 'Cenfeo.Ple.qd fi cunam?Tr.cenfeo. Ple.an fic potius placide? Tr: Genfeo,ple,etiam ne eam adueniens falutem?Tr:cenfeo ple« Etiam patrem?Tr,cenfeo.Ple.poft cius matrem.
Tr« jCenfeo.plc.gd poftea?etiam ne adueniens copledfar eius patrem? Tr* Non cenfeo.ple.qd matrem?Tr.non cenfeo;ple.qd eapfe illam à Tr: Non cenfeo. ple.peri.diledfû dimifit.nunc non ccnfet cum uolo; Tr: Sanus non es fequere.ple.duc me roi patrone quo libet« Labrax leno»
La. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vis me eft mortaliu miferior:qui uiuat alter hodie:qucm
q nbsp;nbsp;Ad recuperatores modo damnatur pleufidippus l abiudicata
A me modo eft palæftra.perditus fum.nâ lenones ex gaudio Credo effe procreatos.ita omnes mortales Ãqd eft mali lenoni Gaudentinunc alteram illam rquæ mea cftmifam huc in ueneris Phanum.faltem ut eaabduca:de bonis quod reftat relliquiarum» Grippus pifeator.Labrax leno:
Gr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vnqædcpol hodie ad ucfperum grippu infeipientis uiuumt
n Nifi nidulus mihi reddatur,La.perii cu mentione fieri audio Vfq uiduli:quafi palo pedtus tundat . Cr.iftic ftelcftus liber Eft:ego qui in mari prehendi rete atq; excepi uidulu ei daret Negatis quicq.La.pro di immortales fuo hic fermone arrexit Auris.Gr.cubitum hercle longis litteris fignabo ufquequae^ « Si quis perdiderit nidulum cum auro arq; argento mulco: Ad gripum ut ueniat.non ferctis iftumt poftulatis.La.mcum Hercle illic homo nidulum feittqui habet;ut ego opinor Adeudus mihi illic eft homo.di quatio fubuenite.Gfquid me Intro rcuocas.hoc uolo hic ante hoftiû extergere nam hoc Quidem pol eft rubigine non e ferro fatftum eftnta quanti magis Eextergeo rutilum atqj tenuius fit.nam quidem hoc uenatuft : Veru ita in manibus cofenefcit.La.adnlefcens falue.
Gr Di.te ament cu inrafo capite.La.qd fitâGr.ferru extergetur.
La Vt uales.Gr.qd tu nu medicus quatio es?La.imo aedepol una Littera plus fnm q mcdicus.Gr.tu tu medicus es JLa.tctigifti acu;
-ocr page 431-Qr
^JT Gr
U t-a ^r U La Gr
Gr Gr La
Gr
La
La
La
ViJet digna forma.fed qi tibi dl ?La±ac ^xima noéte i mari amp;nbsp;alü ⢠Contrafradfa dl nauis.perdidi qcqaid erat mifer ibiomne?
Quid perdidiftdLa.uiduIü cum auro atque argento multo. Eo qd meminiftii uidulojgd pit ödgd îfuerit ibi.La.quid refert? Qiu perit.Gt.tamen fi ncn hoc aliud fabulemur.gd fi ego feiam Qui îu.enerit?uolo ex re feire figna,La.nummi oclingenri Auri î marfupio îfcrûc.praeterea centum denaria philippia In pafccoIo feoifus.Gr:magna herdeprædalf largiter,mercedis Indipifear.di homines refpiciu«t.bene ego hinc praedatus ibo. Profeófo imius eff uidulus pergc.alia tu expedire.La.talentu Argeti comodum magnu inerat i crumina.praeterea finus Epichfis:canthà rus.ga lIus.cyathus.Gr.papae.dfuitias tu quidem Habuifti luculétas.La.miferû dluc uerbu 0d peffimu eft habuiffe Et nihil habere.Gr.gd dare uehs;giftaec tibi iueftiget idicecque Eloquere ^pere ccIeriter.La numos treccros. gr.trichas: Quadrîgétos .gr.tramas putidas.La.qujgcros.gr.caftà m glandem. Sexceécos.gr. curculiunculos minntos fabulare.La.dabo feprîgentos Os calet nbi.nû git frigide fiÃis.La.mille dabo nûmos. Gr.fomnias. Nihil ado.Gr.abi igit.La.audi.gr.fl herclc abiero hîc.hic non ero. Vin centum öd mille ? Gr.dormis. La. eloquere quantum pcftules Quo nihil tuitus addas talêcû magnû non poteft triobolû hîc abeftê. Proin tu aias ud neges.La.gd iftic neceftS euideo. dabitur talentum Accede dû hue.uenus hxc uolo.arroget te.La.gj tibi libet id mihidpa Tange aram hac uencris.La.tägo..gt.p uen erehac iurâdum eft tibi Quid iuréîgr.qcf iubeo.La.peri uerbis gd uis.id quod domi eft. Nung ulli fupplicabo.gr.tenarâ hanc.La .reneo.gr,demra te ^Vlihi argétum daturum codé dfe?uiduli ubi fis potitus.La.fiat. Venus cyrenenfis te teftor mihi ft uidulû illû;qué ego i naui perdidi Cûauro atqj argento filuum irm cftigiuero.iLp in poteftatem meam Peruenerit turn ego huic grippo dico inquito.ôd me tangito.
Tû ego huic grippo dico uenus:ut tu audias talentû argéri magnum Continuo dabo.gr.fi fraudaÃis.dic ut tel quaeflu ruo ucnus eradicet Caputiatq; aetatem tuam tecum hoc habeto.tarnen ubiiurauerfs. Illa negat uorfum liquid peccafïb.uenus ucneror re.ut omnes miferii Lenones fine,gr.tameu fiet.öd fi tu fidem feruaueris eu hic cperire lam ego faxo exibit fenex cum tu continuo nidulum repefeifo.
Si maxime mihi illum rcdiderit uidulum.non cgo illi hcdie debeo Triobolum meus arbitratus lingua quod iuret mea Sed conticofca.eccum exir.amp; ducit fenem.
Grippus pifeator.Demone^ fenex.Labrax leno.
A 4i
Gr f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Etmere hic.ubiifltc Icqp ^.Si heus tu hé tibi hic habet uidulu
De. â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HaDeo:amp; fateor efleapud me:^ fi tuns edicis cibida ut qcgd
lufuereuta filua fidécur tibi.tene fi tuus é.La.o di Imortales Meus é.faille uiduIe.De.tuus ne é?Gr.rogicas:figdem hercle louis fuir meus tamen.Dc.omnia infunt faluamnaidinc cifteHa Excepta efl modo cû crepundiis:quibufcû hodie filia lueni ineam.
La Qua. De.tua quaefuit palelira ea filia inuenrafl mea.
La Bene me hercle faAu elf cum iftæc res tibi ex fententia Pulchre euenit;gaudeo.De.illuc facile «on credo tibi, La Iinmo hercle ut fcias gaudere meimihi triobolum ob earn ne duis Condono te.De.benigne ædepol facis.La.îmo tu qdem hercle uero. Heus tu iam habeas nidulum.La.habeo.Gr.^pcra.La.qd operabo, Gti Reddere argentû mihi.La.neq? aedepol tibi doineq jquicq Debeo.Gr.quæ hæc fadlio ell.non debes .La.non hercle uero.
Gr Non tu iuratus mihi es;La.iuratus fum:amp; nunc iurabo: fi quid Voluptati eil mihi iufiurandû rei referuande no pdendæ conditu eft
Gr Cedo fis mihi talentû magnum argenti peritunlTime, De. Grippe quod tu illû talentum pofcis lGr.iuratuH mihi dare; La Libet iurare.tu ne o pontifex peri uro es.De.qua pro re argentum Promifit hic tibi.Gr.fi nidulum illum redigilfcm in pocertatem Eins iuratus:dare mihi talentû magnum argenti,La.cedo Qui cum habeam iudicem in dolo malo illipulatus fis:ni ue etiam Dum fiem quinqj amp;nbsp;uiginti natus ânos.Gr.habe cum hoc, La Alioft opus iam ab illo aufcrrc;auc fim fi illuc códemnauero. De, Promififli huic argentum 1La.fateor.De. quod ferne promililli.
Meû effe oportet ne tu leno polluics.te hic fide lenonia uti no potes. Gr Iam te ratus natflu hominem quem defiaudandû dares.
Dandum huic argentum eft prebum.id ego continue huic dabo Adeo me ut hic emictac manu.De.quando ergo fibi benignus Fui.atqjhæc tibi opera mea funt fcruata.Gr.îmo hercle mea Netu dicas cua.De.fi fapies tacebis.tu temihi benigne itidem Addecet benemcrenti beneferrc gratiam.Ea.nempe pro meo Inre oras.De.mirnm quin tuum ius meo piculoabfte expetam, Gr Salnus fnm.lcno labafcir,libertas protenditur.De.nidulum
Illic ille inuenic.illud mancipiû meum cll.ego tibi hunc porro fernaui cum magna pecunia.
La Gratiam habeo amp;nbsp;de calento nulla caufa eflqn feras qd* illi Sum iuratus.Gr.heus tu mihi dato ergo.fi fapis.Dc.tacen an non Gr Tum meam rem limulas agere tibi mu non hercleilloe Me interuortes fi aliam crædam perdidi,Dc.uapulabis fi ucrbû Adde illuc unum.Gr.uel hercle enica no tacebo unqalio
-ocr page 433-P4cl:o:nifi tilenco cópnmor.La.tibi opyam hic quidem die macebo ⢠Concede hoc tu feno licet.gr.palam age nolo murmur uUi^n
Neqj fufurru fieri. De.dic mihi quanti illam emilb tuam alteram Mulierculam ampehfcamjLa,miIIe nûnios denumeraui.De.uir bi Condiciorté luculentam ferre me.La.fane uolo.De.diuiduum Talentû faciam.La.benefacias.De.pro illa altera libera Vtfit dimidin tibi fumme.dimidium huic caedo.La.maxime. Pro illo dimidio ego grippû emittam manu quem, proprer tu Viduluîamp;^ego natam inueni.L«.benefacis.gratiam habeo magnam. Quam mox mihi argentu ergo redditur.De-res foluta eft Grippe ego habeo.gr.hercle at ego me mauolo. De.nihil Hercle hic tibi eft.ne tu fperes.iufiurandi uolo gratiam facias;
Peri hcrcle nili me fufpendo occidi nung hercle iterum Defraudabis me quide poft huc dié. De.hic hodie coenato lenolt; Fiat conditio. placet.De.fequimini intro fpedatores uos quiqui Ad coenam uocem.ni daturus nihil fum.neq; fit quicq polludi domi Ne ue adeo uocatos credam uos effe ad coenam foras V erum fi noletis plaufum fabulae huic clarum date GomclTatum omnes uenitotc ad meadannos fcdecim Ves hic hodie coenatote ambo .La,fiat.De. plaufum date.
Stichus. Plauti.
Argumentum.
Encx caftigat filias:quod hac uiros: s Tam pcrfeuerent peregrinatis pauperes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- tó
Ira luftinere fratres:neq; relinquere. Contract uerbis delenitur comedis. Habere lineret quos femel nadle forent
Viri reueniunt opibus audii tranfmare Suam quife^ retinet.ac dico ludus datur.
Panegyris.Pynacium forores.
Credo ego miferam fuiffe pcnolopam foror.fuo c Ex animo quae tamdiu uidua uiro fuo caruit
Nam nos eius animum de noftris fadlis nefeimus.
Quarum uiri hinc abfunc quorumeç negociis abfentum Vteft aequu folicitae nodles amp;nbsp;dies foror fumus femper Noftrum officium nos facere æquû eft neqjid magis Facimus q nos monet pietas.fed hic mea foror Adfis dum multo uolo tccum loqui de re uiri Salue ne amabo.Pi.fpero quidem Ãi uolo.fed hoc
-ocr page 434-Sbror cruciortparrem tuu mcnn^ï adeo unice qui unus Ciuibus cx^mnibws ^bus phibeturteum nunc improbi uiri Officio uti.uirfs g cantas amentibus noftris facit iniuriasumcriro Nofq jab bis abducere uoit.hæ res uitac me foror faturant hæ mihi Diuidia: Si fenio funt.Pa.ncu lachruma foror.neu tuo id animo Fac qcf cibi tuus pater facere minatur.fpes eft cum melius Facluru noui ego illum.ioculo iftec dicic.neque ille fibi Mereat perfarum montestqui effe aurei perhibcntur:uc illuc faciat Quod tu metuis .tamen fi faciat mininec irafei decec Neque id finerico eucniec.nam uiri noflri domo uc abierunt Hic tertius annus.Pi.ita ut memoras.Pa,cu ipfi interea umanr: Valeanrrubi fint;qd agant.ncque participant nos.neque redeunt. Pi. An id doles foror quia illi fuu officium non colunt.cum tuufacis. p3 Ita pol. Pi.tacefis.cauefis audiam egO iftuc.cauc pofthac ex re. Pj Nam quid iam.pi.quia pol meo animo omnis fapientis fuu offeiu
Aequu cft colore.^ facere gobrem ego tc hoc foror camamp;fi Es maior moneo.ut tuu memineris officiu.amp;fi illi fprobi fint Atque aliter nos factant g equû efl.ramen pol ncgd magis fimus Omnibus obnixe opibus:noflrum officiû meminiffe decet,â pa Placet taceto. Pi.at memineris facito. Pa.nolo ego foror
Me credi effeimemorem uiri neq; ille eos honores mihi quos habuit: Perdidit.nam pol mihi grata acc^ptaqj huius eff benignitas.
Et me quidem haec conditio nue non periit.Sé neqi eff cur nue ffudea Has nuptias mutarierfue^ poffremo i primis poteffatc eff fitum Faciendu id nobis quod parentes imperant.Pi.feio atq? in cogitando Moerore angor.nam prope modii iam offendit fuam fententiam, Pa Igitur quæramus nobis quid fatffo ufus fuit, Antipho.Panegyris.Pmacium filiir.
Vi manet uc moneacur femper feruos homo officiû futim q Nec uolupcace id facere meminic feruos is hafeu haud ^busé Vos meminiftis quoc kalendis perere demmfum cibum Qui minus meminiftistquod opus fic faclo:faccrc in aedibus, lam quidem in fuo quaeq? loco nifi cric mihi fict ifu ppelletffilis Cû ego rcuorcar:uos monumentis cômonefafiam bubulis Non homines habitare mecû mihi uidcntur fed fûts.
Facite:fultis nitidae ut ædes meae fint cû redeam dcmû iam ego Domi adero.ad meam maiorem filian inuifo domûJi quis me quaeret Inde uocatote alig.aut iam egomet hic ero. Pi.quid agimus Soror:fi offirmabit pater aduerfum nos.Pa.pati nos oportet Quod ille faciat:cuius poteffas plus pôt.Am.fî manere hic lefe malft Ptouifg alio nubere.noÆaciant gd mihi.opuff decurfb gratis
-ocr page 435-Spacio:cû eis gerere bellum:cum nihilguamobrem faciam meruifTe Arbitror.minime uolo furb3s:fed hoc mihi cptimûfeóu aR^irror. Principiü ego quo p3d*o cü illis occipiamud raciocinor. utrum Ergo perplexim laceflam orationem ad hunc modü:quafi nunquam Quicq in eas fimilem:quafi nihil inde audiuerim eas in fc meruiHe Culpam.an potius temptem leniter an minaciter Ifcio litis fore ego IVieas optume nouilcxorando adnerlà ndo fumendam operam cenfco Gratia a picre fi petimustfpero ab eoipecra fle.aduerfarii fie dedecore Et federe furnmo haud pofTnrwus.ncqp ego fadura fum neq? tu Vt facias côGliû dabo.uepi ut exoremus,noui ego nodros.exorabile c. Sic faciam adfimulabo quali aliq culpam ï fcfe admiferint. Perplexabiliter cape hodie ppauefaciam pedora.pod id agarn Igitur deinde ut animus meus erit:faciam pacem.multa feio facieda Verba ibo iero.fed aperça dl foris.Pi.cerro enim mihi paterne Vocis Ibnitus auris accidit. Pa.is dl ccador ferre aduorfum Hominem occupemus ofculum.Pi.falue mi pater. An.amp; uos ambx Illico agite abfcedice. Pi.ofculum.An.fac eft mihi ofculi uedri. Qui amabo pacer. An.quia ira meas animae falfurac ucnic AlTidc hic pater. An.non fedeondie uos fedcce.ego federo Infubfdlio.Pi.mae puluinu,Anâbn ,pcuras mihi fatis fic fultu e mihi Sine pater,An.quid opus eft.Pi.opus eft.An.moré tibi geram Atq? hoc fatis eft.Pi.nunq enim nimis curare pofTunc Suum parente filias, cum aequis eft nos potiorem habere q ce Poftidea pacer uiros noftros.qbus cu uoluifti efTe nos matreffamilias Bonas ut xquueft facere facinsuu canâien abfentisuires.
Perinde habetistquaft praefences firtt. Pi.pudicicia eft pater Eos magnificare.qui nos forias fumpferunt libi.An.nunquis Hic eft alienus noftris didis auceps auribus.Pa.nnllns praeter nos Tecy ,An.uoftrum animuadhiberi uolo.nam egoad uos
'Nunc imperitus reps amp;nbsp;morum mulierum difcipulus uenio Ad magiftras:quibus matronas moribus;qua: optumx funt effe Oportet .fed utraq jut dicat rmhi.Pa.quidiftuc eft quod huc Exquefitu muliepe mores uenislAn.pol ego uxorem Quasro;poftq uoftra mater mortua dl;Pa.facile inucnies amp;nbsp;Peiorem 6i peius moratam pater q illa fuit.meliorem i^q; tu Reperies neque uideefoliAn.ar ego exte exqro atque ex iftac Tua forore. Pi.aedepol pater fcio:uc oportet effe fi finr:ira ut ego Aequu cefeo.An.uolo fcire ergo uc aequu cenfcs.Pi.ur per urbem Gu ambulet omnibus os obturée:nequis merito maledicat fibi.
â Dic uicifim nue iam tu.Pi.qcuis tibi dica pater ? An.ubi Facillime fpedat mulier quas ingenio e bono. Pa.cui malefaciudi eft
-ocr page 436-Boteftisjquas ne facht id temperat. An.hand m ile iÅuç age tn Altera utra^t consitio penfior.iîirginé an uiduam habere.'
Pi. Quinta mea fipientia dft.c malis mukis.malu qdquot; minimu ell Id minimum eft milum.q poted mulieres uitare uitet uc quotidie Pridie caueat:nc faciat quod pigeat poflrid ie.
An. Quae tibi mulier uidetur multo fapien tifluma.Pa.quac tame cum Res fecudacfunt:fe poterit nofeere.Ãi illaquae aequo aio patietur fibi. ElTc peius g fuit. An.ædepol nos lepide temptaui uoffrûqj ingenium Sed hoc eft quod ad uos ucnio:quodqq^ efte arnbas couentas uolo Mihi au(ftorcs ita funt amici:ut uos hinc abduca domu.Pa.atcnim Nos quarum res agitur aliter anciores fumus.nâ aut olim nifi tibi Placcbantmon datas oportuir;autnûc non aequum.eft abduci pater Illifce abfeutibus. An.uos ne ego patiar cû mendicus.nuptas me uiuo Viris. Pi.placet ille meus mihi mendicus.fum rex regina: placet. Idem animus eft in paupertate:qui olim in diuiciis fuit:
An. Vos ne latrones amp;nbsp;mendicos holes magnipendiris.Pa. no me tu Argento dedifti opinor nuptu fed uiro.An.quid illos expeclatis Qui abhîc iam abicrût tricnniu.quin uos capitis condicione expeffûa Primariam.Pa.ftulticia eft pater uenatû ducere inuicas canes. Hortis amp;nbsp;uxor:in uita quae ad uirû nuptu datur. An. cercû ne eft Neutram uoftrarû perfequi imperiû partis.Pi.perfequimur. Nâ quo dedifti nuptum abire nolumus.An.benc ualece ibo atqj Amicis uoftra cofilia eloquar.Pa.pbiores credo arbitrabunfi probis Narraucris.An.curatc igitur familiarem rem:ut porertis optume. pa. Nunc placet:cû rede môftras.nûc tibi apfcultab'imus.nunc foror, Abeamus intro.Pi.immo intcruifam domû.fi a uiro tibi Forte uenict nuntius.Pa.facito uc feiam.neq; ego re celaboincq? Tu me celaffis quod fcics.co crocoticium lparaficum gelafimum Hue arcefTico.tecum adduce.nam ilium ecaftor mirté ad portu uolo Si quae forte ex alia nauis heri aut hodie uenerit.na dies totos apud. Portu fcruos unus afhdet.fed tarnen uolo interuifi ^pera.adutû redi Gelafimus ancilla.Crocotium.Paraficus,
Ce. Æ Ame fuiffe fufpicor inatré mihi.nam poftq nacus fum: Gtur Nûq fui:quâ ego matri meo refero luitifTimusiq neq; retulit , Ego refero meae matri fani gratia na illa meialuo mefes geftauir dece At ego illa î alu0 gcfto plus anos decem.atey illa pueru me geftauic Paruulum:quo minus laboris illam cepifle cxiftimo.at ego non Pauxillulam in utero gcfto famem.ue^ hcrcle mulco maximam. Et grauiftimam aridi dolores mihi oboriuncur quotidie.fed matrem Parere nequeo.nefeio quomodo audiui faepe hoc uolgo dicier.
Solere elephantia grauidam perpetuos dece elTe annos.eius ex femine
-ocr page 437-Haec certo cd famestnâ iim complures anos utero haeret meo.nûc fi Ridiculû homine quaeret qfpiam:uenal« ego fum cû ornam^ns. Oibus i animetis.cxi.fuppleméntum quænto.gelafirfto nomen Mihi ididit paruo pater.^pter paupertate hoc adeo nomé reperis Quia îde ia a paufillo puero ridiculus fui.eo quii paupertas Fecit ridiculus fore.na illa omnes artes pdocetmbi que attigit. Per annona cara dixit me natu pater.,ppterea credo nuncgt; Efurio acrius.fed generi nolfro hæc reddita eft benignitas.nulli Nugare folco.fiqs efum me uocar.oracio una îcerit.hominû pelTume Atej optima hercle meo aio amp;nbsp;fafis fuma.qua ante utebantur. Veniillo ad coena.fic face.pmitteuero.ne grauarc.dl comodum Vqlo iquam fleri, non amittam.qn eas nue reperere ei uerbo V/cariu nihil qdehercle uerbu ac uilifTimu.uoce te ad coenamî Nifi egomee cocné foris ei hercle ego uerbo lubos defradfos uelim, Ni uc repieuerit fi coeniffit domo.hacc ucrba fubigunt me Vtmoré barbarbaros difeam.arque ut faciam praeconis conpendiumt Ittqj audeioné praefice ipfout ucnirc itc.Cro.hic ille eft parafitusî Que accerfirû.miffa fum.quæ loquitur au feuitabo priufq colloquar, Scd curiofi font hic g iâ plures mali aliénas res g,curan ftudio Maximo qbus ipis nulla eff res qua peurét fua ci quâdo que auctione FaftuÃe feiûtîadeunt ipquirûc quicqdflet caufæ illico Alienû æs cogat.an parant prandiu.uxorin fit reddenda Dos diuortio.eos ornnis ramctfi hercle haud indignos indico qui ut Multû miferi fint laborer nihil moror.dicâ aurionis caufam Vt animo gaudeat na curiofus nemo eft g non fit maliudus, Ipfc cgomcr quaobrc anftione prædicem damna Euenerût maxumi mifero mihi ita me mâcupia miferum Adfecerut.malc potationes.plurimæ demortuae.quot adeo eoentet Quas defleui mortuæ.quot potiones mulfi.quoc autem prandia Quae iter continuû perdidi triéniu.pra: n.oerore adeo Mifer atq; aegritudine cûlenui.pcne fum fame emortuus Ridiculus æquc nullus eft.quâdo efurir nunc aueftionrm Faccre.decretû eft mihi.f ras neceffum eft qrquid habeo uenderc Age fultis præda eric præfentiû iocos ridiclius uendo.age' lucemini.g coena pofcit ecg pofcit pradio.hercules
Te amabit prandio.coctu tibi.ehé adnuiftin.nemo meliores dabit; Nullos meliores elle parafitos finâ.uel unlt;ftiones:gra:cas:fudatorias* Vel alias malacas ampullarias cauillatienes.adlenraciunculas.
â Ac peiiuracinculas parafiticas.rubiginofim ftrigilem. ampullam Rubidam parafitum.inanem.quo recondas reliquias.hæc uenifTe Um opus cftiquantum poceft uc decumam patrem hcrculi pollucea.
-ocr page 438-Cro. E cador autionê haud magnf precii âdhxfit homini ad infimû â¢Venere fîmes.adibo hoînem.Ã^.gs hæcê quae aduorfum ie
Mihi^epi^omi ancilla haec quidé e crococium.Cro.gelafimc falae;
Ge Nó é id noiné mihi.Gro.ccrto me cador id fuie nomé ribi⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.35?
Ge» Fuie defereû.uerû id ufu pdidi.nunc micotregus nomine 4., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jC
Ex nero uooor.Cr.hcu ecador.rifi ce hodie mulcû.Gc.quddo
. Aue quo in locoiCr.hic cû auctione praedicabasîGe, peffuma Ehon audidiiCr.ee quidé digniffima.Gel.quo nunc isl Cro» Ad ce.Ge.qd uenisiCr.panegyris rogare iuflic ce uc opere Maxîo meed fimicu uc ires ad fefc domâ¬.GeJ,cgo illo Mc hercule uero co quâcû póciam ne ex ta cc^a funt» Quod cannis fecerae.Cr. ilia quidé nullum facnficabir»
Gc Quomodoîqd igicur me uolciCr.critici modios dece Rogare'opinor ce uolc.ge.me ne uc ab fefe petâ/Cr.immo ycabde mutuum nobis dares.ge.negaco ede quod dem nec mihi Nec mucuum:neque aliud gcqmifl hoc quod habeo pallium. Linguam quoque eciam uendicariâ. Cr.haud nulla tibi lingua cd «
Gc, Qux quidem dicat dabo ueterem rdiq.ecrâ illa:quæ dicat;cedo.
Cr, Malû cibi di dcnc;ge.hæc eadé dicic cibi.Cr.qd.nunc iturus;an nóà Ge» Abi fine domû.iam illo ucncurü dicito.propera arq; abi.demiror
Quid illec me adfc accerliiuderiç.quæ nuq iudic me ad fe Accerfi ante hue diem.podq uir abiic cius.miror quid fiec Nià ut penclu fiac.uifam gd uelic.fcd eccu dinaciü eius pucru Hoc uide facinâuc facecc aci$ ex piclura adicic.nc ide xdepol Vinü poculo pauxillulo fxpe exanclauic fubmecrû fcitidime.
Dinaciü puerr^gelafimus paraficus»
Di. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eccurius iouis qui nûrius phibetur:nûg æq; patri fuo nûtiü
m Lepidia attulic.g ego nunc meat herae nûciabo.itaqj onudû
Pecdus porto la:ricia lubcn tiaqj.neque lubct nifi gloriofe gcg Proloqui.^pfedo amoenitates omniû uenerû amp;nbsp;uenudatu Afferet.ripifcç tiperat mihi atqueabûdat perdus laetitia meum« Propterea dinaciü pedes hortare.honéda dida fadis» Nunc tibi potcdas adipifdendi cd gloria.laudem decus.
Heræque egenri fubueni.bcnefada maiorû cuorû exauge»
Qux mifera expedationc ed epignomi aduentu uiri,Æ Proinde uc decet amat uirû fuû cupide.nunc expedi pinaciû Age uc placée:curre uc lubec.cauc quég floccifeccris» Cubicis depulfa de uia « trâquillâ côcinna uiam.fi rex Obdabic.obuiam regem ipfum prius peruortico»
Ge Quiduam died dinaciü lafciuibundum cam lubenter currereà Harundinemifcrt fportulaquc:amp; hamû pifearium «
DL Sed tandem opinor xquii^S ed hxrâ mihi ede fuppliccm;
-ocr page 439-Atque oratores mittere ad me domep ax auroîK quadrigas' Qui uchar.nam pedibus ire non queo.orgo iam rcuojtar. ⢠Ad me iri amp;nbsp;fupplicari egomct mihi cenfeo asquum An uero nugas cenfcas:nihil effe quod ego nunc feio.
Tantû portu apporto bonû.tam gaudiû affero grande. Vix ipfa domina hoc nifi feiat exoptare a di audeat Nûc ultro hoc déporté »haud phcet.neep id uero offeiü arbitrer Hic hoc uidctur mihi magis meo conucnire huic nuntio Aduetfum ut ucniat.obfecref:fe^ut nuntio hoc imptiam, Secudas fortunas decent fuperbise Sed tandé cû recogito.q potuit frire hæc feire me Hæ nâque ex moerore eximam benefadfa maiorameu exaugeam. Atq? illam-augeam ex infperato oportuno modo confundam faéta Thaltibii contemnamq? cis nuntios,fimulq; adeurfuram medicabor Me ad ludos olympiæ.fcd fpaciû hoc occidit,breuefl curriculo. Quam me pÅnitet.qd hoc oedufâm ianuâ uideo.ibo amp;nbsp;pultabo fores Apite atcp approperate.fores facite ut pareant.remonete moram. Nimis haec res fine cura geritur,nide quadudu hic aedes pulto Non opam daris.experiar fores an cubitian pedes plus ualcanr: Nimis uele ha: fores herû fugifTct.ea caufa ut haberet mald Defeffus fum pultando hoc portremû cd uobis.Gcl.ibo erqj hunc Gompcllo.faluus fis.Di.amp; tu falue.Gc.iam tu pifcaror fadus Quampridé non ediih.Gc.undc is.qd fers.quid fedinas;
Tua qd nihil refertme cures.Gc.qd ifheél.di.qs tu uides colubras Quid tam iracûdusldi.fi in te pudor adfit non me appellas, PoiTum fcirc ex re uerü.di.pores hodie non coenabis
Panegyris mulier.gelafimus parafitus. dinacin puer. Vifnâ obfccro has frâgit fores.ubi cft.fû hæc facishû mihi q nbsp;nbsp;Hue hollis uéis Ige.falueruo accerfitu uéio hue. Pâ can gra
Fores effrîgjs lge.ruosîclama tufdelîqunt.ego quid me Velles uifebam.nam cqdébarû miferehat.di.ergo auxilium Propere Iarû eft.Pa.qs nam hic loquitur ram prope nos.di.dinacium â Vbi is td.di.refpice mc.ôi 'reliqueegente paralitum Panegyris. Pa.dinaciû.di.iflnc îdiderc nomen maioresmihi Quid agis ldi.qd agam rogie3s.Pa.qd in rogitem Quid mecwert tibi.Pa.men faftrd is propudiofe? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Eloquere propere.di.iubc me omittere igitur hos Qui rennet. Pa.q retinér.di.rogas omnia membra Laiticudo mihi tenet. Pa.linguam quide fat feio tibi non Tcncre.di.ita celeri curriculo iui propere a portu tui Honoris caufa. Pc.ecqd apportas boni.di.nimio ipartior Mulco tanta plus q fperas, Pa. falua fum. Di.at ego perii
-ocr page 440-⢠Cui medalhm UfTirudo pbibit.Gc.gd ego cui mifero medulla Veneris fKepic fames.Paâecqiftm côuenifti,Di.mukös.
Pa. 'Ad uirû ecquem.Di.plurimos ucrû ex multis nequiorem Mullû g hic dt.Ge.quo modo ûm dudû ego illum patior. Dicere iniufte mihi praeterhac fi me inritalTis.Di.xdepol Efuries male.Ge.animu iducam.ut iftuc uerum tc Elocutu elTe arbitrer.Di.mudicias uolo fieri hie ferte. Hu c fcopas.fimulq j hirundinem.ut operam omnem anneorû Perdam.Si texturam improbam.dehinc iame p earu omnis celas«
Gc. Mifcra fulgebunt poftea.Di.quid illas itidem elTe cefcs Quafi tecu uefte unica.cape illas fcopas.Gel.capiam
Din Hoc egomet tu hoc conuerrc.Gel.fecero.Din.ecquis huc effert Nafeicernam cu aqua.Gel.fme luffragio populi tamen Aedilitatem hic gdem gerit.Din.age tu otius pinge humu Confperge ante ædis Gel faciam.Dm.faddû oportuit Ego hinc araneas de foribus dciiciam:amp; de pariete.* Aedepol rem negociofam.Pan,quid fic:nihil etiam feio. Nifi force hofpites uenturi fune.Din.letffos Hernice
Pan: Principium , placée de ledis Dm.alii ligna cediee.alii pifees Dcpurgace:quos pileator arruln.pernam amp;nbsp;glandiû deiicite.
Gel. Hic hercle homo nimiû fapir. Pan.non ecallor utego opinor Herae morem geris.Din.immo res omnis ielidas habeO Prae quod tu udis. Pan.tu eu igitur qua caufa eu miffus es Ad portu expedi.Din.dica poHqmemififli ad portum Cu luci fimul commodu radiofus cfle fol fuperabat Ex mari,dum percontor portitores ecqjnauis uenerit Ex afia.negant uenifre.confpifatus fum interim cercurû Quo ego me maiorem non uidiHc cenfco in portu uento Secundo uelo pafloperuenit.alius alium percontamur Cuia elf nauis.quid uehir. interim epignoniu confpicio Tnum uirum amp;nbsp;feruu iHchum.Pan.hem quid Epignoniu elocutus.Din.tuum uiru.Pan.amp;uiram meam.
Din. Venie inq.Pan.tû eum iplumuidilli.Din.icd ego libens. Argenti auriq;aduexit multu. Pan,nimis fadu bene.
Gcl. Hercle uero capiam feopastatq jhoc conucrram libens.
Din. Lanam purpuramep mulcam.Gd.hem qui uencrem uefliam Din. Ledos eburatos auratos.Gel.accubato legie
Din. Tû babylonica ôi periftromaton fella amp;faperia aduexit Ni niu bonae rei.Gel.hercle re gertabene. Din.poll ut occepi Narrare fidicinas.tiblcinas.fambucas:aduexit fecum Forma exumia,Gei,euge quando adbibero adludiabo
-ocr page 441-Turn fam ridicuhfiùmus.Din.poffchæc unguenta?
Mulrigencrum multa.GcI.non uend^ logos.i'-im hon Faciam audtionem.mihi obtigit hcrcdiras.makuoli gt;erquiftores Audlionum perierim hercules decimam effe audaciam tibi Quam noui gratulor.Din.poft autem aduexit fecum parafitos Hei perii mifer,Din.ridiculofiCTimos.Gel.rcuerram herde hoc Quod conucrri modo. Pan uidiftin uirum fororis pamphilippum? Non,Pan.adeft.Din.imo aiebant cum uenifte fimul fed ego hue Citus præcucurriiut nunciarem nuncium optabilem
,Gel. öenales logi fune â¢
Ilii quos negabam uendere illico.ô^ meo malo eft.quod maleuolenres Audeant.hercules Une qui deus fis difcelTilTes non male. Pa.ii intro Dinacium.iubc famulos rem diuinam mihi apparent.bcne uale ^d. Vin admïniftrem.Panjfat feruorü habeo domi.Gel.enim ucro
Gclafime opinor uenifti futtilc fi neq; illc adeft, neep hic Qui ucnic quicq fubuenit.ibo intro ad liberos amp;nbsp;difeam De didis melioribus,ni ni illos holes expello:ego occidi planilTume.
Epignomus.adolcfcens. Stichus feruus
Vm bene re gcfta faluus conuortor domu: neptumo grates c nbsp;nbsp;nbsp;Habeo amp;nbsp;ccpcftatibus:fimul mercurio;q me i mercimoniis -
luuic lucrifquc.quadruplicauit rem meam, olim quos abies Adfcda egrimonia:cos nue laetantis faciam aducntu meo Nam iam antiphoncm conucni ad finem meumteuque eo reucni' Ex inimicitia i gratiam ,uidcte quxfo^quid poteft pecunia Quoniam re bene gcfta rcdiBe me uidet, magnafq; adportauifte Diuicias domum fine aduocacis ibide in cercuro in ftega' In amiciciam atq? in gratiam conuoc{imus.amp; fic hodie apud me
⢠nbsp;nbsp;nbsp;Coenat amp;nbsp;frater mcus.nam heri ambo 1 uno portu fuimus.fed meaâ Hodie foluta eft nauis aliquanto prius.age abduc has introtquas Mecu adduxi ftiche.St.here.fiue ego taceamifeu loquar:fcio. Scire te quas multas tecum miferias muldaueiim.
Nunc huc diem unum ex multis illis miferiis uolo me eleutheriam Capere aduenientem domu;Ep.amp; ius acquu poftulas.fumas ftiche In hunc diem.te nihil moronabi quo lubet.cadum tibi ucteris Vin propino,Sc,papæ ducam hodie amicam:Ep.ucl decem. Dû de tuo.ubi eoenas hodie?.St,fi hanc rationem infthuis,amica ego Hibco ftephaniû hinc ex pioxumo tui fratris ancillam.eo Condidû fymbolam ad coenam:ac eius conferuû fangarinum fyrum Eadem eft amica ambobus.riuales fimus.Ep,age abduc,eas intro Nunc tibi dedo dicm:St,meam culpam habeto,nifi perexcruciaucro« Iam hcrcle ego per hortum amicam cranfibo meam, mi hanc
-ocr page 442-Occupatum noclem eadem fymbohm dabo.ó^ iubebo ad fangarinu â¢Coenam c^ui.aut egomct ibo jrep obfonabo obfenium. arq?
ld ne nos imremmi homines feruuïos potarc.amare.atq? ad toenam Condicere.Iicct hæc athenis nobis.fcd cü cogito potius q Indiuidiatn ueniam.eft cciam bic hoftium.abud autem Pofticum.noftrarum»harum aedium.pofticam partem magis» Vtuntur ædium:ea ibo obfonatum.eadem referam obfonium Per hortum.utroq? commeatus continet.ite hac fecundum Vos me.ego hunc lacero diem
Gclafimus. Parafitus.EfWgnomus adolefcens Gd» Ibros infpexi.tam confido g porift memeum
1 Obtenturum regem ridiculis meis » nunc interuifo iam n« A portu aduenerit.ur eum aducnientem meis didis delinii Epi» Hic quidem gclafimus cft parafitus.qui uenit.gc.aufpicio hodie Opeumo exiui foras.muflela murem abftulic.præter pedes Cum ftrena obfecrauit.fpedatu hic mihi eft.nam ut illa Vitam repperie hodie fibi.item me fpero fadurûaugurium,। Hoc facit cpignomus.hic quidem eft.qni artit.ibo arg? alcquar. Epignomcîut ego te nunc confpifio libens:ut prae læticia lachrymx Przfiliunt mihi ualuirtin ufÿ.Ep.furtentaeûrt fedulo.
Gelï Bene atq? amice dicis.di dent quae udis.propino cibi falutem plenis Faucibus.coenabis apud me quoniam faluus aduenis
Epi. Vocata cft opera,Ge.num quidem tam graue ert.jpmitte. Epi.certû é Gel, Sic facinq.Epi.certa res ert.ge.lubente hefde
Me facies.Epi.idem ego irtuc fcio: quando ufus uenictïfiet;
Geh Nunc ergo ufus cft.Epi.non aedepol portum.ge.quid Grauarc cenfcas.ncfcio quid ucro habeo in mundo. Epi.i modo Alium conutuam quaerito in hunc diem.gel.quin tu Promittis.Epi.non grauer fi portiem.Gel.unum quidem Hercle certum promitto tibi Iibcns:accipiam certo Si promiferis:Epi ualeas.gc.certum ert.Epi.cercum Coenabo domf.ge:quando.quidem tuam non uis promitere Vin ad ee eoenam ueniam«Epi.fipoÃim uelim ucrum Hic apud me cocnant alieni nouem.ge.haud portulo Equidem me in ledo accumbere fcis tu me effe uni Subfdii uimm.Ep.at moratores fiant populi fummiuiri, Ambracia neniunt huc legati publicc.Gel ergo oratores populi Summates uiri fummi accumbcnt:ego infimatis infimus
Ep Haud aequum cft te inter oratores accipi.gdequide herde orator fum Sed procedic parum,Epi.cras de reliquis nos uolo.mulcû uale.
Gel Peri hercle ucro plane nihil
-ocr page 443-Obnixe uno gelafimominus e:q dudum fuit Certum eft muftèlæ pofthic nuq crecÃre.mm inccrtiorcr^ Nullim noui beftiim.quin amp;nbsp;ipfa decies in die muÃt loucm Earn ego lufpicaui in re capiniimca.certû eft amicos: Conuocare:uc confulam qua lege nunc me' efurire oporeac , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Antiphofenex. Pdphilippus.Epignomus adnlefce sduo
**Tamedi bene ament. meafque mihi bene feruafEn filias.
i Vc mihi uolupeft paphilippequia uos in patriam domum RedifTe uidco.bene gefta re ambos te amp;nbsp;fratrem tuü.Pan.fatis Abfte accipiam nifi uideam rmhi te amicu efTe antipho nuc quia Tc amicu mihi experior edc.crcditur tibi.An.uocem ego Tead mead cocnam.frater cuus nifi dixiffet mihi re.apud fe Coen3tu«üeffe hodie:cu me ad fe ad cocnam uocat;amp; magis Par fuerat me dare uobis cocnam aduenienribus:q me ad illud Promiccere.nifi nolem ei aduerfirier.niacme gratiam abs te Inire uerbis nihil dcfidero.crasapud me etriris amp;nbsp;tu amp;nbsp;ille Cum uertris uxoribus. Pan, eat apud me perinde. nam ille Heri me iam tiocaoerat in hunc diem.fed fatin ego tecum Pacificatus fum antipho. An.quâdo ita rê geiTiftis uti uos Utilem Amicos atqjaddecet.pax cômerciûque eft uobis mecum, N im hoc tu facito cogites.nrcuiep homini res parata eft Firmi amici funt, fi res Iafla: labant indem amici conlahafeunrf Res amicos inucnic.Ep.iam redeo,nimia uoluptaft.fi diu Abfueris a domo.domu fi redierisdi tibi nulla cft aegritudo Animo obuiam.nam ita me abfcnce familiarem rem uxor Curauie meam.omnium me exilem atq; inanem fecit Aegritudinû.fed eccu fratrem pamphilippum incedit Cu foccro fuo.Pan.quid agitur epignome.Ep.qd tu quamdudum In portu uenis huc.Pan.10gifrime.Epi.poft ifla iaifte eft traqllus tibi ^^ Magis q mare qua ambo eftis uccdi.Ep.facis ut alias res foies hodie ne
Exoneramus nanem'frarer.Pan.cîem enter iioîo nos met potius Oneremus nofmctuicifïâtim nokiptarfhus.q mox
Coda es corna.inpranfus ego fum.Ep.abi intro ad mc:amp; laut. P^n. Deos falutatum atq; uxorem modo intro deuortor domum. Ep Apud nes hæc ilia feftinat cû forore uxor tua, Paniqrtumnm cft lam iftoc moreminus erit.Ep:iam ego apud te ero. An. priufquam Abis præfente ce huic apologum agere unum uolo. Ep.maxume An. Fuit olim quafi ego fum fenex ei.6i filix dux erâc:quafi nunc mex Sunt ex étant duobus nuptx fratribus.quafi nûc mex fint uobis, Pan. Miror quo euafuruft apologus.An.minori iUe adulefcenti lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B 2
-ocr page 444-fidicinam amp;nbsp;tibicinam peregre aduexcrat.quafi nunc tu.fcd ille Erat cekb^enextquafi ego nuite fum.Pan. perge obfccro Præfens hic quidFm cft apologus.An.deindeknex ille illi dixit Cuius erat tibicinequafi ego nunc tibi dico.Pan.aufenIro atep Animum aduorco fcdulo.An.ego tibi meam filiam bene qui cum Cubitares dedi.nuc mihi reddi ego a:quiieffe abfie:qui cum Cubiremreenfeo.Pan.quis illuc dicir.an ille quafi tu.An. quali Ego nunc dico tibi.immo duas dabo inquit ille adolefcens una fi parum cft
Et fi duarum pocnitebit inquit.addentur dux,Pan,qs illuc quæfô An ille quafi cgo.An.is ipfe quafi tu.fenex iUe;quafi ego. fi uis inquit quaruo
Sane dato.dum equidem hercle qd* edantaddas.meu ne cuteucet cibu Pan Videlicet pared illu fruffe fenem.qui dixerit,quonia ille illi pollicetur Qui eum cibum popofeeric.An.uiddicet fuifle illum nequam Adulefccntem:quiilico ubi ille pofcic;denegauit dare fe grand critici Hercle quia aequum poftulabac ille fenex quadoquidem filias illae Dederat dotemraccipere pro tibicina.Pan.htrde ille quidem certe Adolefcens dode uorfutus fuittquis enim illi concubinam dare Dotatam noluit»An,fenex quidem noluit fi pofcet mdipifei De cibo:quia nequinit qua lege licuit.uclle dixit fïeri.fiat ille Inquit adulefcens facis benigne inquit fenex, habeon Rem fidam inquit faciam ita inquit utfieri uoles, fed ego Ibo intro amp;nbsp;gratulabor uofirum ad uentum filiis,pofiea ibo lanatum In pilum.ibi fonebo fenedutem meam,poft ubi Iauero:otiofus uos Opperiar accumbens. Pan.graphicum mortale anthiphonem. Vtapologum fecit quam fabre id iam nunc fceleftus effe.
Ducit pro adulcfcentulo.dabitur homini amicamedum qux In ledo accendet fenem naque asdepol aliud quidem illi Quid amica poffic ncfcio.fed quid agit parafitus noftre gelafimus Etiam ualet.Epi.uidi ædcpoi homine haud pdudum.Pa. qd agit? Epi, Quod famelicus.Pan.quin uocafti hominem ad cÅnaâ.Ep. nequid
Adueniens perdere.atq; eccum tibi lupum ï fermone, præfés efuriens » Adeft.Pan.ludificcmur hominé.Epi.capti cófilii mcóré mones .
Gelafimus Parafitus Paphilippus EpiSnomus ado.ii. Gel. s nbsp;nbsp;nbsp;Edita qÃod occepi narrare uobis.cum hic nó adfui:CUaïcis
Deliberani ia:amp; cd cognatis meis.ira mihi audorcs fuere Vt egomet me hodie iugularé famæ.fcd uideo ne ego pâphilippü Cû fratre epignomo atque is eft,Aggrediar hominem.fperate Pâphilippe o fpes mea.o mea uita.o mea nolupras falue.
faluum gaudeo
-ocr page 445-ç^fM^M**â »y
Peregre in patria rediffe {äluum.Pa.falue gekfime. Ge ualuiQin BcneîPan.fuRentaui fedulo.Ge.ædepSl. gaudeo.ædepol megomet Mihi modiû nunc mille effe uelim argenn.Epi.quid eo opus eft.
Gel, Hûc ad rocn im hcrcle ut uocem.te non uocem aduorfum tc Fabulare.illud quidem ambos amp;uoccm,Epi.aedepol te uocem Libenter.fi fuperfiatlocus. Ge.quin tu ftas.obftrufero aliquid Strenue.Epamo und hoc potcft.Ge.quid.Ep.ubi conuiux Abierint.rum uenias.Ge.uæ aetati tuae. Ep.una lautum Non ad coenarn dico.Ga.di te jjerdunt.quid agis pamphidippe.
' Pan Ad cÅmm hercle alio promifî foras. Gc.quid forasÃ
Pin Foras hercle ucro. Gel. qui malû cibi lallo libet tibi foris roenarc.
Pan. Vt^ tu cenfes.gel.iubedum mihi coenarn coqui.atque ad illum Renunciari.Pal.folus coenabodomi.gcl.nó enim folus me uocato
Pa Ac ille ne fufeenfeat mea qui caufa fumptû fecit.Ge.facilc Exeufari poreft.mihi modo aufculra iubc coenarn domicoqui;
En Non me quidem faciet auiftore hodie ut iHû decipiat.
Gel. Non tu hincabis.nifimenon pcrlpicere cenfes.quid agas.caue fis tu tibi.
Nam illic homo tu hacredirarem inhiahquafî efuricns lupus Non tu fis quam effliftenrur homines norftu hic in uia.
Ep Tanto plu ris q defendant ire aduorfum iulTêro
Gd Non it quia tanto opere fuades.ne éuitat.îube domi Mihi.tibi.tuæqr uxori celeriter coenarn coqui:! « hercle faxis Non opinor dices deceptu fore.Pan.per hanc tibi cocnam In coemto gelafime elfe hodie licct.ger.ibis ne ad cocnam foras Pin Apud fratrem coeno in proxumo.Ge.certu ne eft.Pan.certum Gei. Aedcpol te hodie lapide perculTiim uelim. Pan. non metuo
Per hortû tranlibo.non prodibo in publicû.Ep.quid agis Gel fime.gcl.oratores tu accipis.habeas tibi.Ep.tua pol refert , Enim.Gcl.fiquidem in ca refert opera:utere.Ep.polle aedcpol Tibi opinor etiam uni locû confpicor.ubi accubes.
Pan. Sane faciundû ccnfeo.ge.o lux cppidi.Ep.fi arte poteris Accubare.Gcl.uel inter cuneos ferreos.tantllu loci ubi Catellus cubct.id mihi fat eft loci.Pan.exorabo aliquo modo
Ep Veni.Ge.hucine.Ep.immo in carcerem.nam hic quidem Meliorem geniû tuum non facies.eamus tu.Pan.dcà Salutabo modo.poftea ad te continuo tranfeo.gel.quid agitur
Ep Dixi equidem in carcerem iresGcl.quin iufTeris
Eo quoq; ibo.Pan.difmortalcs.hic quidem ui in lumma incrucem Cocna aut prandio perduci poteft Gei.ita ingenium meum eft qui cum uis
à 5
-ocr page 446-Repugno mulco fadliusjg cum fimeâPa.non ergo is tu apud me Satis fpecla» ed mihi iam tua felfcitas dum parasitus mihi
lt;Acqj fratri fuidi.rem confregimusmunc ego nolo e gelafimo mihi re Catagelafimum.Ge.iam ne abidi gclafime uide quid es Capturus confilii.ego ne?tu ne?nnhme?tibi nefuides ut Annona ed granis,uides benignitates hominum perire Et prorymiac.uides ridiculos nihili fieri.atqj ipfos parafitarier; Nunq xdepol me uiuu quifg in cradinum.profpiciet diem Nam intus mihi iam potione uincea onerabo gulam Neqjego hoc committam:ut homines mortuum me picant fame ⢠Stichus feruus,
; Ore hoc fit.atqj ed ita mea fentenria.fi que homine expeffat m Eum fdenr prouifere.qui herde illa caufa nihil otiu% uenit Ide ego nue facio.qui prouifo fagarinû.qui nihil otius uenit Tame hac gratia iam hercle ego dccumba folus.fi ille hue no ,Venic.cadum modo hinc a me hue iuno tranffcrarn, * Podea accumbam;qua fenex tabefeit dies.j
Sagarinus Stichus ferui.ii.;
Aluetc athcn ctqu'snutrice? gra^iaeuerra herilis prima» s nbsp;nbsp;nbsp;Te uideo libens.fed atniça mea Si côferua gd agat dephaniû
Cura ê ut ualeat.nam dlcho mandauerâ.faluté ut nûciarctî Atque ci ut diceret me hodie uentu^.ut coend coqueret temperi. Sed dichus ed hic quidem.St.fecidi hercle facecias cd hoe donauidi Dono tuu feruum dichu.pro di ïmortales.quot ego .^ Voluptates fero.quot rifiones.quot iocosâquot fauia.faltationes Blanditius porthymias.Sa.diehe.St.hem.Sa.quid fit
Sti Euge fangarine lepididime.foro conuiuam dionyfiû mihique' Et tibi.nmep ædepol coena dida ed.locus liber datus cd mihi: amp;nbsp;? Tibi apud uos.nam apud nos ed conuiuiû.ibi noder cocnat ⢠'â Cum uxose:adco amp;nbsp;antipho ibidem herus ed noder .hoc mihi Dono dacund.Sa.quis fomniauir aupi.Sti.gd id ad te Attinet:proin tu lauare propera,Sa,lautus fum.Sti optime Sequere erge hac me intro.Sa.ego uero fequor,Sti.uoIo' Eluamus hodie,peregrina omnia relinque.athenas nunc colamus Sequere me.Sa.fequor amp;nbsp;domû redeundi prine piü placet Bona fcena drewiqj.obolum accedit mihi -, Stephanium ancilla,lt;
Irum uideri nemini uedrum uolo fpecdatores. quid ego hinc in Quae illic habito exea facia uos cerciores.domo dudum huc Accerfica fum,quoni4mnunci3tu ed idarû neturos uiros ibi Fedinamus omnes ledis dernedis duduimus muditnfque apparadis
-ocr page 447-Inter illud tarnen negocium meis eurauf amicis dirho Si, Conferuo fangarino meo cÅna cc(d»ut effet diebus ^ Obfonatus es.rxterû ego curando id adlcgaui.* Nue ibo hinc :amp; amicos meos curabo hic adueuientes»
Sigariuus. Stichus fetui duo.
Gite.ice foras.ferte pompam.cado te praeficio dichc.
a Omnibus modis temptare cercundnod^ hodie ,conuiuium Ita me di amet.lepide accipiâur.quoniâ hoc rccipiéur î loco Quifquis praetereat comeflâtû uolo occari. Sti.conuenit. Dû quidem hercle quifep uenîat cû uino fuo.nam hinc quidem Hodie polledura;praeter nos iaedura nemini dabitur.nofmet Inter nos minidremus monotrophe.hoc conuiuium cd Proopi|gus nodris.fatis comodule nucibus:fabulis:ficuhs. Oleas interrupto lupillo commuto crudulo fat ed feruo homini Modede melius facere fumptu:q ampliter fuumquenquc Decet.quibus diuiciac domi funt fcaphio amp;nbsp;cantharis bariochfs Bibuc.nos nodro famido poterio.tamen uiuimus nos tarnen Efficimus pro opibus nodra moenia:Saga.amica uter uir ubi Accumbamus.Sci.abi tu fanefuperionatq; adeoini tu feire poffis Falt;do ego hoc tecu diuido uide utram, tibi libet etiam nunccapere. Cape prouinciam.Sa.quid idue ed prcuinciae:Sri.ut^ fontale An libero imperium te inhibere mauis.San.nimio liquido libero Sed amica mea amp;nbsp;tua dû cÅnaqdûque fe exornat.nos Volo ramen ludere inter nos drategû te facio hue conuiuio.
^ Nimiû lepide in mente uenie potius q in fubfellio Cynice accipiemur q in Iecdicis.Sa.imo enim hic magis ed dulcius. Sed interim dratege noder cur hic cedat catharus Vide quot.cyathos hos bibimus.Sti.tot quot digiti funt tibi In manu:canno ed gracca.cxpente pinc:amp; tris pincremet ertara Tibi propino decuma fonte.ribi tuteide fi fapis.Sa.bene uos Bene hos:benc tc:bcnc mc:bene nodram etiam dephamum Bibe fi bibis.Sti.non mora erit apud mc.Sa.asdepol Conuiui fat ed.modo nodra huc amica accedar.id abed, Aliud nihil abed.lepide hoc add ed cibi propino Cantharum.uinum tu habes.Sti.nimis ucllem aliquid
⢠nbsp;nbsp;nbsp;Pulpamcnti.Sa.fi hopt quasadfunr pocnitet:nihil di Tene aquam.Sti.mdius dicis.nihil moror cuppedia. Bibe tibicem^gc fiqd agis bibendn hercle hoc ed ne nega. Quid hic fadidis.quod faciundu uides edè tibi.quin bibis: Age fiqd agis.accipe îquam.nô hoc impende publicum. Aut tuum idue ed te ucreci.eripe ex ore tibias
B4-
i
-ocr page 448-Sci. ybi iUit biberit uel feruito meum modamtuetta dabo. Nolo ego nlt;ÿ pro fammo bibercÃiuIIi relerimus poftea ⦠â ^ Nâqj ædepohquâifis defubito uel cadus uem pored:, ^^ Qüâ^ agitur.quâq grauatus fuifb.non nocuit ramen. Age tibicen*quando bibifti.refer ad labea tibiasduffla Celeriter tibi buccas:quafi proferpens belba.agedum fliehe Vter demutalTir.procul mutabitur.St.bonum ius dicis Impetrare oportet.quia aequum poftulas,agc ergo
Obferua fl peccaflis.mulca hie retinebo illico.Sa.optimum atqj Aequiflimum oras.St:hem tibi hoc.prfinum omniû haec Faccciafl;amare inter fe riuales duos.uno cantharo potare, Vnum feorrum ducere hoc memorabileft.ego tu fum.tu es Egomnianimi fumus;unam amicam amamus ambo.mecui^ Vbi eibrecum eft ramen tecum aurem ubi cft mecum aurem Ibi eft.neuter utri inuidet.Sa.ohe iam fatis nolo cbcedes Catuli ut ludunt uolo nunc uin amicam huc euccemus. Ea filtabit.Sri.cenfco.Sa.mea fuauis.amabihs,amana Stephanium ad mores tuos foras egredere.facis mihi pulchra es
Sti At enim pulcherrima,Sa,fac nos hilaros hilariores. Opera atq jaduencu tuo,peregrc aduenientes te expetimus, Srephanifcidium.melmeum.fi amabilitas tibi noftra PIacet.fi Cibi ambo accepi fumus.ftephanium.'
ScePhanium ancilla , eidem
Orem nobis geram meae deliciae.nam ita me ueneft amoena: m Amet.ut ego hic iam dudum.exilTem uobifeum foras
Mià me uobis exornarem.nam ita eft ingenium muliebie; * Bene cum lauta eft terfuomara.ficta elt.infedta eft tarnen
Nimicq; Abi mulier meretrix reppcric odium ocius â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. :V
Sua iinundieia:quam in perpetuum ut placeat munditia fua ni Sa Nimium lepide fabulata eft.Sti.ueneris mera eft orario ;
Singarine.Sa.quid eft.Sti.totus doIco.Sa.potus tanto miferlor r Ste Vtru tibi accumbo.Sti.urna ubi tu uis.Ste.cum ambebus uolo
Nam ambos amo.Sti.uapulac peculium.adu eft fugit hoc Libertas caput:Ste.dace mihi locum.ubi accumbam.amabo fiquidem Placeo.cum mihi cupio cum utroq jei mihi bene.Sti.
defpero.Sanlt;juid ais?
Sti Quid ego.Sa.ica me di ament.nuq ei fiet hodie hæc.qui non Saltem tamen age mulla mea.fuauitudo.lalta lalcabo.. Ego fimuhSri.nunq aedepol me iftoc uinces quin ego t » Ibidem pruriam,Ste.fiquidem mihi faltandu eft tum ues date Bibat tibicini.Sti.à quidem nobis.Sa.cene tibicen prim um
-ocr page 449-Cw»Mttn«*â't
Poflidea loci.fi hoc cduxeric.proinde ut conflictus antehac.
Celeriter lepidam amp;nbsp;fuauern cantionem aliquam occipit^ Cinaedicam.ubi perprurifeamusufqj exunguicul^dde huc aquam
Eidem duo;
Sa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ene tu hoc educe.dudû placuit potioinunc minus
t Grauare iam accipit.tene tu interim meus oculus.
Da mihi fuauium:dum illic bibit proHibiles tandem
Stantem Nantis autem dare amicum amicæ
Euge eugefic furi datur qui dicitur quanquam
Granatus non nocui.tametfageiam infla buccas'
^tc Nunc iam aliquid fuauiter redde cantionem.ueteri âprofui nonam Eidem;
S3, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Viionicus aut ccnydicus.qui hoc tale facere pollice
q Siidoc me uorfu uiceris alio mc prouocato fac tu hoc modo
Sti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Attu hoc modo,Sa.babæ.Sti.racæ,Sa.papæ.Sti,pax
Nunc panter ambo omnis uoco cinædus contra ibus,elle
Nobis non magis potis db quam fungo imber,j Intro hinc abeamus.nunc iam.fdratum fatis prouinoft â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;.
,Vos fpeófatores plaudite.arqj ite ad nos comelïatum; â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Æ,
Plauti Trinumus.', . .â¢io.^L
Hefaurum abllrufdm abiens peregre charmides Rcmq; omnem amico callidi mandat fuo t Iftoc abfente malc rem perdit filius .-
Nam amp;nbsp;ædis uendit. has mercatur callicles nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7.'
Virgo indotata foror illius pofcimr
Minus quo cum inuidia d dec dotem callicles ;-
Mandat qui dicat aurum ferre fele a patre.: â¢â-â- â
Vtuenitad ædisîhunc deludit charmides quot;
Senex ut rediit cuius nubuntur heri u '/v^. 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; uj;:,b.V i.
Luxuria Inopia ^..lub - ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r.^ru.r-f
Lu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Equere me mea gnata:uc munus fungaris tuum tn.
^U s Sequor fed finem fore quem dicam nefcio.Lu.adell Irem D Hlæ fune aedesu intro nunc iam.nunc ne gserret uoflrum.' . Paucis in uiam deducam.liquide operam dare proguttitis
Nunc primum igitur quas ego fim;amp; quae illa haic ftieti t â n'/ Huc quae abiit intro:dicam fi animum aduorneis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 1 ,;i
Primum mi plautus nomen luxuriae indidit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. -mrrib
Tu mihi hanc gnatam clTe uoluic inopiam, i ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;it:«..;
Sed huc quid introierit impulfu meo:accipite .n;ii
-ocr page 450-Et date uaciuas auris dum eloquor.adulcfcens quidam eft: Qui in hifeghaibtat aedibus is.ren paternam me adiutrice Perdidit qui me alê'ct nihil uidco efTc reliqui.dedi med gnatam: -Qui cum æcatem cxigat.fed de argumento ne expedetis fibulae. Senes qui hue ucnienf:hi rem uobis aperienc.huic nomen graece Eft thefiur ofabulac.philemo fcripfit.plautus uertit baibarc. Nomen trinûmo fecit.nunc hoc uos rogat ut licear poflidere. Hanc nomen fabulam.tantum eft ualctc.adefte cnm filentio.
Megaronides, E amicum caftigare ob merita Aala noxia
n Immant eft facinus.uerum in aetate utile ^conducibile. Nam ego amicû hodie mcû concaftigabo pro com erira noxia Inuitus.ni me id inuitet ut faciam fidcs.nam hie nimium modbus Mores inuafic bonos ita plerüq; omnis iam funt intermortui. Sed dum illi xgrotant interim mores mali quafi herba irrigua Succreuerunt uberrimx.neq; quicq hic uile nunc eft Nifi mores mali.coru licet iam meflem metere maximam Nimioqjhie pluris pauciorum gratiam faciunr.pares hemind Qua id quod profit pluribus.ita uincuntuilud nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, cgt;
Conducibile gratiae quae in rebus multis obftant.
Odiofxq? funt remoramcp faciunt rei priuatae amp;nbsp;publicae.
Gallicles Megaronides fenes duo, Cal nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Arem corona noftrum decorari uolo.uxor uenerare.ut
1 Nobis haec habicacio.bona.faufta.foelix fortunata^ eueniati Teqr ut qprimum poftimjuideam emortuam.
Me Hic ille eft fenedta aetate qui factus cft puerjquiadmifit In le culpam caftigabilcm.adgrediar hominem.
Cal Cuia uox prope me fonac.Me.tui bencuolentfs:fi ira es;ut ego uolo Sin aliter es inimici acq? irati tibi.Cal.o amice faluearep Aequalis ut uales megaronides.Mc.amp; tu xdepol falue callicles
Cal, Valen ualuiftin.Me ualeo amp;nbsp;ualui redius. Catquid agit Tua uxor ut ualet.Me.plulq ego uoIo.Cal.bene hercle Eft.illam tibi bene ualcre amp;nbsp;ulucre.Mc.crcdo hercle te Gaudere:fi quid mihi mali eft.Cal.omnibus amicis quod mihi eft. Cupio elTe idem.Me.eo tua uxor quid agir.Cal. immortalis cft. Viuit uiduraqj lt;ft.Me.bene hercle denucias deofque oro ut Vitae tua fuperft fupperat.dum quidem hercle tecum nupta Sit.Cal.fane uelim.Mc uin comucemus.tuam ego ducam. Et tu meam.faxo haud tantullum dedens uerborum mihi, Namep enim tu credo mihiiprudenti obrepferisme tu hercle * Faxo haud feias quam rem egens.Cal,habeas ut nadus.
-ocr page 451-Nou mala res optumaft.nam ego nunc fi ignotam capiam.quid ^ Agarn nefciam.Me.ædepol proindeâ¢ut bene uiuicurtdiu» Viuitur fed hoc animû aduorce.atqj aufer ridicularia Nam ego dedita opera hue ad te aduenio.CaPquid uenis* Malis ce ut uerbis multis milieu obiurgem.Cal.ment Nu quis eff hic alius præcer te atq; me.Cal.nemo eft.qd igitur? Rogitas re ne obiurgitem.nifi tute mihi, me cenfes Didu^ male.nam fi in te aegrotant artes animique tui Sin immutare uis ingeniu moribus.aut fi demutant mores Ingenifi tuum.neque eos antiquos feruas aft captas nouas Omnibus amicis morbu tu incuties grauemmt te uidere Audireque ægroti ficnt.Galiqd in mentem ucnit Tibi ifl^c difta dicere. Me quia omnis bonos bonafque Adeurare addecct;fufpicionem amp;nbsp;culpam ut abs fe fegregent. Non poteft utrunque fieri. Me.quapropfer.Cal.rogas:ne admittam Culpam .ego meo fum promus pedori fufpicio eft in pedore alieno Sica namnuc ego fi te furripuifTefufpiccr ioui coronam de capite; E capicolio;quod incubnine aftat fummo.fi id non feclis: atque Id tamen mihi lubca fufpicarier.qd tu id prohibere me potes. Ne fufpicer.fed iftud negocii fcire cupio qcquid eftiMe.haben,* Tu amicum aut familiarem quempiam:cui pedus fapiat.
Aedcpol haud dica dolo.funt quos fcio effe amicos;fut qup? fufpicor Sunt quo^e ingenia atq; animos no poffim nofcerc.adamici Partem an adinimici perucniant.fed tu ex amicis certis mihi es CertilTimus.fi quid me feciffe infeite aut improbe.fi id me Non acculas.tute ipfe obiurgandus es.feio. Me.à fi hue alia caufi Ad tc adueni æquû poftuIas.Cal.expedo fi quid dicas. Primû dum omniû male didatur tibi uulgo in fermonibus: Turpilucri cupidû cc uocanc eines tui.tu autem funt aliitqui te Vulruriû uocant.hoftis ne an cinis comedis.pamipenderc.. Hxc eu auido in te dici.excrucior mifer.Cal.eifatq j non eft Mihi in manu megaronides:qn dicat no eft merito nt ne dicanc^quot;â^ Id cft.Me.fuic ne hic tibi amicus charmides.
Cal. eft amp;nbsp;fuit.id ica effe
V^rcdas;rem tibi audorem dabo.nam poftq hic eins rem confregit Filius.nidarq: ipfe ad paupertatem protradum cfteife fuamquc Filiam elfe adultam uirginé fimul eius matre fuâquc uxore mortua Quoniam hinc ituruft ipfc infelcuticam:mihi cômédauit nirginem« Gnacam fnam.dd rem luam omnem.amp; illu corruptum filium Hic fi inimicus effet credothaud crederet.Me.qd tu adulefcentcm Quem effe corruptu uides;qui tuas mandatus eft fidei amp;nbsp;fiduciae«
-ocr page 452-Qyin cum rcftituisi^üin ad fruge corrigis.ci rd opera dare te fuerat Aliquantoe^ius.fi qui probioreft facere poflîs.non uti in eandem Tute accederes infamiam.malumcç ut eius cû tuo mifceres Malo- Cal.quid feci.Me. quod homo nequam
Gal.non illuc meum eft.
Me. Emiftin de adolefcenre has aedes? quid taces ?ubi nunc tute habitas ? Cal. Emi.atqj argentum dedi minas quadraginta adolefcenti ipfi In manum.Me.dediftin argentülCal.faclumineq; fardi piget.
Me; Aedepol fidei adolefcentem mandatum ryalæ /dedifti ne hoc pado ei
-^ Gladium qui fe occideret amp;nbsp;quid fecus é.aut quid intcreft dare \ Te in mmus.argcntû amanti homini adolefcenti.animi impoti Quâ exedificaret fuam inchoatam ignauiam.Cal.non ego ⢠Illi argentum reddere.Me.non redderes.neq; de illo quicq Neqjemeres tneqjuenderes :nec qui deterior eTet faceres copiam. Inronciliiftim cum:qui mandatuft tibi:illum qui mandauit eum Exturbafti ex aedibus ædepol mandatum pulchre:amp; curatu probe. Crede huic tuÿ iam fuam melius rem geftèrit. Cal.fubigis maledidis Me tuis megaronides nouo modo.adeo ut quod meae concreditum
Sit taciturnitati clam fidei amp;nbsp;fiducie.ne enunciarem cuiq. Neu facerem palam lut mihi neceffe fit iam id tibi concredere Me. Mihi quod credideris:fumes ubi pofueris.Cal.circufpicedum te ne
Quis adfit arbiter nobis.amp; quæfo itidem idem circulpice.
Me. Aufculto fiquid dicas.Cal.à taceas loquar.quoniam hinc eft Profedus peregre charmides;thefaurum mihi demonftrauir. Inhifee ædibus.hic in conclaui quodam.fed circûfpice jqe» Nemo eft.Gal, numorû philippeum ac tria milia
Id folusâfolum per amicitiam amp;nbsp;per fidem flens me obfecrauir. Suo ne gnato credcrem:ne uc cuiq.unde ad eum id Poftet,permanafcere.nunc ft ille hue faluus reuenifveddam Suum fibi.fi quid eo fuerit;cerro illius filiae.quà mihi mandata Si habeo;dorem unde dem;ut eam in fc dignam conditionem Conlocem;Mc.pro di immortales uctbis paucis q cito Alium fecifti me.'alitis ad te ueueram.fcd ut occepifti perge Porro proloquiiQhl;quid tibi ego dicam.âquiillius fapientiam Et meam fidelitatem:amp; celata omnia pene ille ignauus Funditus peftumdedit.Me.qui dum.Cal.quia rure dum fum Ego unos fex dies me abfente atqjinfciente in confultu meo' Edes uenales hafce infcribit.litteris.adcfuriuit magis Et inhiauit acrius lupus.obferuauit:dum dormitarent canes.
-ocr page 453-Gregem uniuerfum uoluft tecum allertere, feciflet ædcpol* ⢠Ni hxc prasfcnfifTcnt canfs/ed nue rogare ego u*cinjmte uolc Quid fuit cfficium meum me facere,face fciim. uc^ indicare IVÃe ei thefaurum aequum fuir:aduerfum quod cius Mc cbfecrauiffet pater.an ego alium dominû parerer Fieri hifce ædibus.qui emifTet.eius effet ne cius pecunia!
Emi cgomet potius a:dis argentum dedi .thefauri Caufa.ut ialudamico tradercm.ncque adeo hafcc emi Mihi nec ufuræ meaculh redemi rurfum a me argentu dedi Hæc funtîfeu rede;feu peruorfeifada funrregomee feciffe Ccnfitcor,tnegarcnides hem meamalefadazhem meam Auaririam tibi,hafcinc me proprer res maledid as Famas ferunt,Me.paufa.mfifti cafligatorem ruum ocrlufi fli Linguam,nihil eft qui refpondeam.Cal.nûc ego te quæfo Vtme opera d confdio iuucs.ccmuniecfque hanc met û meam Prouinciâ.Mc.poUiceor operam ergo ubi eris paulopoRdomi
Cal, Nunquid uis.Mc,cures ruam fidem.Cal.fit fedulo.Me.fcd qd aisâ Cal. Quid uis.Mc.ubi nunc adulcfcens habet, Cakpoflicutem
Hoc recepit eu redis ucndidit.Me,ifigt;uc uolcbam frire»
1 fane nûc iam fed quid ais ?CaI,quid,Me,nûc uirgci nempe apud te eft
Cal, Ita eft iuxtaq jcam euro cû mea.Mcucde facis,Cal,nd prius Quam abeo mcrogitaturus,Me.uaIe,nihil eft profedo fiultius jNeq5 ftolidius,nequemendacilcquius.neq? argutu magis.
[Neque confidenfiloquius:nequepcriurius;g urbani aflidui . ' y Ciuestques feurras uccanr.arque cgomet me adeo cû illis ,* iVna ibidem traho,qui illo^ uribis falfis acceptor fui, ,Qui omnia fe fimulant feire .nec quicq fciunr.
Quod quifque in animo habet.aut habiturefont fit Sciunt,id quod in aurem rex reginæ dixerirJeiunt quod 7 luno fabulata fit cum ioue qua enequefururameque fadafunt: f Tarnen illi fciunr,falfo.nam uero laudenc:fulpcnt;qucm uclinf
Non flocifariut;dum illud quod lubcat, feiant^^nis-Mortalis.l)unc aiebant callidem indignum ciuirare hac ; .
Effe uiu ere.bonis qui hunc adolefcentem euerrifler fuis
* '; Ego de uerbis eo^e famigeraropi infcius proflui amicum Cafligatum innoxiû.quod fi exquiratur ufque ab flirpe audcritas. .
JVnde quicquid auditu dicanr,nifi id appareat famigerator.
Ne fit cû damno amp;nbsp;malo.hoc ita fi flat,publico fiat bono, Pauciffimi faxï;q fciät,g jnefciût oedufioréque habeat ftultiloquéciâ, Lyfitclcs.adolefcens, lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¦
-ocr page 454-⢠vius res Ãtpul in meo c^f^e ucrfo mulfum in cogifando m DoRirc ïdi^ifcor.egomet me eóquoquo.amp; macerc;6d defetigo Magifttr mihi exercitor animus,hinc efhfed hoc nó liquet.
Nee fatis cogicatum.fi neram potius harû mihiartem expetefTam Vtram aetati agunda: arbitrer firmiorem.amori ne an rei Obfcqui potius par fier.utra in parte plus uolu ptati fit uitac Ad xtatem agundam.de hac re mihi fans baud liquet.nifi hoc Si faciam opinor.fimul exputem.iudex hm reus Quae ad earn rem.ita faciam.ita placet.çynnium primum Amoris artis cloquar.qucmadmodum expcdianr.nung .Amor quéq nili cupidum hominem poftular:fc in plagas Goniicere.eos cupit, cos confecfatur.fubdole blanditur.ab re Confulit.blandiloquentulus.harpago.mendax.cuppcs.auartfc ⦠Elegans.defpöliatordacebricolarum hominum corruptor. Blandus inops.celati indagator.nam quam ad quod clamat Qua extemplo fcuis fagittis pcrcufTus eftJlico res foras ILabitur.Iiquitur.da mihi hoc mei meum;fi me amasdiandis., ibi ille cuculos ocelle mi fiat.SCiftucià fi amplius uis dari;
. Dabitur ibi illa pendentem ferit,iam ampliuj orat.non lac jld eft mali.ni amplius etiam quod bibit.quod comeh. Quod facit fumpti.nox datur, ducitur familia tota, jVcftipicii undfor.ami cuffos.flabeUifere.fandaligetuIac JCantrices.cidellatrices.nuncii tenuncii.raprores panis amp;nbsp;peni. ;Fit ipfe: dum illis comis eft ;inops amaror.hæc ego cum ago cd Meo animo recolo:ubi qui eger;q precii fir parui.apage re Amor non places.nihil re utor.quag illud eft dulcetelTc amp;nbsp;bibere. Amor amara dat.tibi fatis quod aegre fit.fugit forum, Fugat uos cognatos.fugat ipfe fe a fuo contuitu: Neqrenim eum fibi amictiuolunt dici.mille modis amor Ignoranduft procul adhibendus eft.atqj abhincndu Nam qui in amore praecipitauit:peius perit.q fi laxo fabati Apage fis amor.tuas res tibi habe.amor mihi amicus ne fuas unq. Sunt tamen quos miferos maleqj habeas.quos tibi obnoxios Fecifti certunft ad frugem applicare animus.quaq ibi animo; -Labos grandis cwirur.boni fibi haec expecunfrem fiedm.honorem,. gt;rGloriam.amp; gratum.hoc probis preciunft eo mihi magis lubet⢠'Cum probis potius;geu improbis uiucreuamdicis.
Philto fencx, Lyhteles adolefctns.
Vo illic homo fe penetrauic ex sedibus.Ly.pater adfum; Impera quod uis.neqj tibi ero in mora.neq;
latebrofe me abs tuo
-ocr page 455-ConTpeóhu occulcabo, Phil.feccris par tuisræccrjs fadiS 4 gt;bil£ni prS^ ^Tnum ft percoles.per pietatem nolo ^o cû im prolis te u#is jGnate mijneque in uia.neque in foro ullii.fermonem exequi» Noui ego hoc faeculam moribus quibus fit,m31us)bonumtmalü Elfe uolc.uc fit fui fimilis.turbant.mifeent mores mali rapax, cl-^^ , âAuarus .inuidus .(acrum prophanum.publicu priuatum habeh^^ iHiulca gens hæc ego doleo.hæc funt:quae excruciant
Hæc dies nedtefq? tibi canto ut caueas^quod manu non qucunt Tangere . tantû fes habent.q^ manus abftincant.
iCætera rapc,trhac.fugc:Iate|iachrumas,haec mihi cûuideo Eliciunt.quia ego ad hoc genus hominû duraui.quin prius \Me ad pluris penetraui.nam hümores maiorun^audanc Eofdcm^titant.hifcc ego te artibus gratiam facio.neu colasâ Neu imbuas ingenium.meo modojamp; moribus uiuito antiquis» Quae ego tibi praccipico.amp; facito.nihil ego illos moror fatuos Mores amp;nbsp;turbidos.quibus boni dedecorant fe.hæc tibi fi mea Imperia capefTcs.muIta bonain peiore confident.
Semper ego uiq; ad hanc aetatem ab incunte adolefcenty Tui feruiui feruitutem imperiis amp;nbsp;praeceptis pater: Proin ego me liberum effe ratus fum.pro imperio tuo
.Meum animu cibi feruitutem fcruirc æquum cenfui. rOä* benno Cà animo inde abineunce retate, depugnat fuo. tVc^ id ira ne effe mauelit:ut cum animus aequum* cenfeat. tAn ita potius:ut patentis eum efïè:6: cognati uclint Si animus hominem perpulit adlu eft.fi animo feruiuit non fibi. J Si ipfe animu perpulit dum uiuifuiclor uidlomm elder.^ â« ^Tu fi animu uicifli.potius g animus te.efl quod gaudeas». ]Nimio fetius tui opuflite ita effe g ut animo lubcr. j quot;* a Qui animu uincunc:q quos animus femper probiores,^ Cluentis.Ly.iflaec ego mihi femper habui aetati tegumentum \Meæ,ne penetraffem me ufg ubi effet damni conciliabolum /Ne nodru irem ob ambularuneu fuum adimerem alteri» Neu tibi egritudinen^i^ pater parerem .parfi fedulo Sarta teda tua praecepta ufqihabui mea modeftia. ®0» Quid exprobras.bene quod fecilli.nbi fecifli. non mihi. » Mihi quidem aeras ada efl.tua illuc refert maxime. ⢠Is probas e11;quem non penitet g probus fit.amp; frugi bonae Benefacta benefacis aliis pertegito.ne perpluan.
^y
Qui ipfus fe contemnit, incaflidoleft induflriæ. Ob cam rem haec pater à utumaui.quia res quædanft quam uolo Ego me abs te exorare.Phil.quid id ell.ueniam iam dare geftio.'j
-ocr page 456-Ly ^dukfccnti huic genere fummoamico:at^ «quali meo, Minus quilt;aute Ai cogitate fuaifc rem tradauit.patcr Bene uolo ego illi ftcerc.fi tu non ncuis.Phil.ncmpe de tuo.
Ly De mco.'nam quodâ tuunft.meumft^omnc meum eft aurem tuum.
Phil. Quid is.cget nciöW.habuit ne rem ÃLy.habuit â¢
Phil. Qui earn perdidit.publicis ne adfinis fuit.an maritumis Negotiis mercaturam ne.an uei^es habuit.ubi rem perdidit Ly Nihil iftoni.Phil.quid igitur ^eqeomitatem xdepol Pater praeterea aliquanti! ammi caufa A deliciis difperdiditi Phil Aedepol hominem praedicatu ferme famihariter.qui / ^QSfdon nuq per uirtutem rem confregittattç eget.
ygt;jgt;* ?Nihil moror eu tibi efTc amicu.cum eiufmodi uitturibus » ^y Qy*^ fi^^ omni malitia:fi tolerare eius egeftatem uolo.
p^ Phil De mendico male meretur qui ei dat quod edit:autquod bibat quot;^im Aiillud quod dactpcrdit.Aiilli producit uiram ad mifenam gt;Non eo hoc dicotqua quae tu uis:ego uclim:Ad faciam lubens, fSed ego hoc uerbum cum illi cuidam dico, pratmonftro tibi \ Vt ita te aliorum mifereatteaue tui alius mifcreat.
, Ly â Deferere illum:Ai deiuuare in rebus aduerfis pudet.
Phil.^Pol pudere q pigere pracftat totidem litteris,Ly.aedepol Deum uirtutem dicam pater Ai maiorum:Ai tua multa bona Bene parta habemus.bene fi amico feceris.ne pigeat fecifle. Vt potius pudeat;fi non feceris.Phil.dem magnis diuiciis fiquid Demas plus fit an mimusfLy.minus pater, fed ciui Immunifïco feu quid cantari fofet quod habes:ne habeas.
â . Et illud quod nûc non habes habeas malum.quando quidem'
⢠Nec tibi bene efle potes pati;nec alteri.Philjfcio equidem Iftuc ita folcre fieri.ucrum gnate mi is cft immunus;cui Nihil eft qui munus fungatur fuum.Ly.deum uirtute Habemus:Ai qui nofmet utamur pater:Ai aliis qui comitati Stmus bencuolentibus.Phil,non aedepol tibi pernegare pofTum Quicq quod uelis;cuius egeftatem tolerare.uù «loquere Audacder patri.Ly.lefbonico huic adulefcenti charmidae filio Qui illic habitat.Phil.qui comedit quod fuit.quod non fuit Ly fNe obprobra pater.mulca ueniunt homini:qu« { uult quae ne uult
, Phil.) Agedum eloquere quid dare illi nunc uis.Ly.nihil cuicp pater* Sapientiae aetas condimentuftifapiens aetan cibus efts PhildMentire aedepol gnaceiacq } id nunc facis;haud confuctudinc: ^Nam rapiens quidam pol ipfe fingit fortunam fibi.
-ocr page 457-VniwtniK^
*^Eû ne multi quæ ne uok euemunt.nifi fictor malus fiet,
Ly Mulra Opera opus fi(Ãuare;qui fe fic1fcrem probum
Vicæ efTe agendæ expetit.fed hic admodum aduleftenmlus.
Phil. Non ærate uerum ingenio adipifcitur fapientia
Ly Tu modo ne me prohibeas accipereifiqd det mihi Phil. An eo egeftatem tu tolerabilis fi quid abillo acceperis,
Ly Eo pater, Phil.pol ago illam uolo me rationem edoceas.
Ly Licet fein tu illum quo genere gnatus fit. Phitfeio adprime probo.
Ly Soror illi cft adulta uirgo grandis.eam cupio parer ducere Vxorem.Phihfine doce.Ly.fiSc dote.Phi.uxorem.Ly.ita tua re falua.
Hoc padlo ab illo inibis fumam gracia neq? cômodius
V41o paAo ei poteris auxliaricr. Phil.ego indotatam te
Vxoret® ut patiar.Ly.patiundu ed pater.ôi eo pilt;do
Addideris nodrae lepidamfamam familiae.Phil.multa ego peffum
Do(da dicta amp;nbsp;quanuis facude loqui:hidonam ueeere Atcpantiquam:hacc mea feneCdus fudinet uepe ego quando
Te6damiciciam amp;nbsp;gratiam in nodram domu uideoadlicere:
Et fi aduerfatur tibi fui.idaec indicio tibi permitto pode.duce,
Ly Di te ferualTmt mihi.fed adde ad idam gratiam unum,*
Phil. Quid id cd autem unû.Ly.cloquar,tu te ad eum adeas ^u re concilies.tute pofcas.ecce res nimio cicius
r,Tranfiges.firmu omne erinquod tu egeris:grauius erit
Tuuunu uerbum ad eam rem g centd mea,Phil.ecce autem In benignitate hoc reperi negocium dabitur opera.
⢠Lepidus uiuis hx funt aedes.hic habetlefbonico
Ed nomen.age rem cura.ego te opperiar domi.
Philco fenex.
On optima haec funr:ncq; ego ut aequum cenfco:
n nbsp;nbsp;Verum meliora funt.g quae deterruma.
Sed hoc unum confolatur me atq? mimu meum ^Quia qui nihil aliud nifi quod fibi foli placet Confulit: aduorfum filium nugas agit.
Mifer ax animo fic.fatius nihilo facit
Suæ fenclt;duti:is acriorem hyeme parat.
Cum illam oporcunam tempedatem conciet. Sed aperiuntur aedes quo ibam commode â¢
Jlpfc exit lefbonicus cum feruo foras, Lefbonicus adoleffens.Stafmus feruus.PhyIto fencx Inus gndecim dies fut.qd '^ his aedibus minas quadraginta m Accepidi a callicle.ed ne hoc qd* dico dalime.Sa'cu cofidero Meminide uideor fieri.Le.gd faedund eo. Scajeomedum
-ocr page 458-Expocum.exarLini.cIocmn.fn balineis, pifcator piÃer abflulir. can il. ecqiy.holicorfs.myropolai.aucupes.confie cieo C^am fi ru obitiafformicis papauercm.Lc.minus Herde Inhifce rebus fumprus eft exitniis.Sra.quid qd ' dedifti fcorcis.
Lc Ibidem una traho.Sta:quid quod ego defraudaui.
Lc Hem ifta ratio maxuma cft.Sta.fion tibi illud apparere
£ Si fumas poceft nifi tu immortale rere efle argentum tibi. Sero atqj ftulcc prius quod cautum oportuit; poftq, Comedit rem;poft rationem putat. Le.neqaq argenti Ratio comparet tamen.Sta.ratio quidafh hcrcle apparet Argentum oechete minas quadraginta acccpifti a callide Et ille aedis.abfte mancipio acccpit.Lc.admodum.
Phil. Pol opinor adfinis nofter ardis uendidit.pater cum peregre Veniet.in porta cft locus.nifi forte inuenirem filiu eu repferie
Sta, Trapezitae mille drachmarum olympicum;quas de ratione Debuiftitredditac.Le.ncmpc.quas fpopondi.Sta.immo Quas dependit inquit.qua fponfione pro nuper tu exadus es. Pro illo adulcfccntc:quem tu aiebas cfTe diuitem.fadum. Vc quidem iffud pederit.Lc.fadum id quoqj eft. Nam nunc eum uidi miferium amp;nbsp;me cius mifertuft
Sta. Miferet re aliorumicui te nec miferct necpudet.^-^;^,^-^^ Phil. Tempus adeundi.Le.cft ne hic philto qui aduenit
Is hcrcle cft ipfus.Sca.aedepol næ ego iftum uelim meum Fieri feruum cum fuo peculio.Phil.herum atq; feruum plurimum Philto iubet faluere Icfbonicum amp;nbsp;ftafimû.Le.di diunc Tibi philto quæquonqj optes.quid agit filius.
Phil. Bene uult tibi.Le.ædepol mutuum mccum facit.
Sta, Ne quicq illud uerbunft bene uult.nifi qui bene facit ;
Ego quoc^ uolo effe Iibcr;nc quicq uolo.hic poftuler Frugi effe.nugas poftulit.Phil.meus gnatus me ad te Miht.inter fe acq? uos affinitatem ut conciliarem amp;nbsp;gratiam î Tuam uolt fotorem ducere uxorcm:amp; mihi Sententia cademft.amp; uolo.Lc.haud nefcio tu;
Bonis cuis rebus(meas res inrides malas.Phil.homo ego fumï Homo tu cs.ita me amabit iuppiter.net^ te derifum ueni. Neqj dignum pufo.ucrum hoc:ut dixi.meus me orauit filius: Vt ruam fororem pofccrem fibi uxorem.Lc.mcarum return Me nouiffe equuft ordinem;cum ueftris noftra non eft Aequa facio.adfinitatem uobis aliam quaerite'«
Sta, Satin tu lânus mentis autanimi tui.qui conditionem Hanc repudiesmam illum tibi ferentarium,effe amicum
-ocr page 459-Inucntiim intellegoXcuhin hinc dierecte. Sta.fi Herde Ire occipiam uotis.Le.nifi gd meahiîk Uis phiko tibi ⢠Refpódi. Phil,benigniorem lefbonice te mihi g nunc' Experior erre;confido fore.nam amp;nbsp;fluite faceret^ fluite fabularicr Vtrumcy lefbonice in aetate haud bonunfl.Sta.ucÃi herclc Hic dicit.Le.oculu tibi effodiam;fi uerbu addideris.
Sta Hercle quid dicam tamen.nam fi fic non licebitdufeus dixero, Phil. Ita tu nue dicis non effe equiperabiles ueftras eûnoffris Fatflionestatcp opes.Lc.dico.^hiI.quid tue fiin sedem Ad coenam ueneris.atque ibi opulentus tibi par forte ut ueneric Appofita fît coenampopularem quam uocanr.fi illi congeflac Sint epulae a clientibus.fiquit tibi placeat.quod illi congeflu fiet Aedes »e an ineÅnatus.cû opulento accumbes . Le, edam Nifi fi ille uctct.Sta,at pol ego etiam fi uctet cdaj:atque ambabus zMalis expictis uorem.amp; quod illi placet praeripiam potiffimum. Neque illi concedam gcg de uita mea^ïTereeondari neminem -r-^' Apud menfam dccet.nam ibi de diuinis atque humanis cernitur Phil. Rcm fabulare.Sta.non tibi dicam dolo,decedam ego iiy
De uia:defemica:dc honore populi,ue^ quod admentré attinet. Non hcrcle hoc longe:nifi me pugnis uicerit coena hac annona eft Sine facris hereditas.Phtl,femper tu hoc facito lefbonice cogites Id optumu effe.tute ut fis optumus.fi id neque uiae faltem ut. Optumis fis proximus.nûc conditione hanc:quam ego fero Et quam abfle peto dare:atque accipere lefbonicc,te uolo»dei
« Diuices fune.deos decet opulcncia:^ faffioues.uepe nos homûcuü C Salilla anime.quac eu extéplo amiffimus :æque mendicus t Atque ille opulentiffimus cenfetur ad acherotem mortuus,.
Sta MiÃe ni tu illuc tecû diuitias feras:ubi mortuus fis
Ita fis ut nomen cluet.Phil.nue ut fcias hic fadfiones atque opes Non effe.neque nos tuam negligere gratiam fine dote pofcc tuam Sororem filio;quae res bene uorrat habcon paCdam:quid taces.
Sta. Proh di immortales conditionem quoiufmodi.Phil.quin fabulare Di bene uortat.fpondeo.Sta.heu ubi ufus nihil erat diddo: fpondeo Diccbat:nunc hic quoniam opus eft.non quit dicere.
Lc. Cum ad finicate ucflra me arbitramini dignum:habeo uobis ⢠Philco,magnam gratiam fed amp;nbsp;fi hercics grauirer edidit ftultitia mea.
Phileo eft ager fub urbe hic nobis eum dabo dotem forori. Nam is de ftultitia mca.folus fuperfic praeter uicam reliquus
Phil» ProfecLo dotem nihil moror.Le.certunft.dare.
Sta» Noftram ne nutricem here:qua enos educat:ab aliena re
C2
-ocr page 460-^nobis cauefis feceris gd edemus nofmerpoficj.Le;etiam tu races Tibi ego rawonem reddam.Sra.jJïanc perimus nifi quid ego Cominifeor.phiko te uoIo.PhiI.fi quid uis ftafime.Sta.huc.
Cócede aliquantum.Phil.Iicet.Sta.arrano tibi ego hoc.
Dico ne ille ex te fciat:neuc alius quifg.Phil.crede
Audacter quid lubct.Sta.pcr decs atqj homines dico ne tu Illum agrum tuum linas unq fieri neq; gnati tui.
Ei rei argumentum dicam.Phil.audire aedepol lubet.Sta.primum Omnium olim terra cum profcinditur.^ quinto queq; fulco Moriuntur boues.Phil.apage.Sta.acheronris hoftiu in noftroft Agro.tum uinum priufg coaduft:pendet putidum.
Confuadet homini credo amp;nbsp;fi fceleftus eft.ac mihi infidelis on cft.Sra.audi extera poft id frumen quado alibi meft/s meximaft
Tribus tantis illi minus reddittquam obfeucns.Phil.hem illic
(2^^ Oportet obferi mores malos.fi in obferendo poffint intcrficicr.
Sta. Neqjung quifg:fi cuius ille ager fuit:
Quin peftume ei res uorterit.ciuium fuit alii exuiatum Abierunt:aliijmortui.alii fe fufpenderc.hem nunc hic Cuius eft ut adincicas redadus.P hi.apagc a me iftunc agrü
Sta. Magis apage dicas.fi ominia audiucris.nam fulguritaftunc
Alterna: arbores.fues moriuntur angina accrrumæ Oues feabra: funtttam glabræ hé g hcc eft manus
Turn autem fyrorum genus.quod patientiftumum Hominum nemo cxrat.qui ibi fex menfes uixerit.
Ica cunéfi lôlfticiaà morbo decidunt. Phil.credo ego
Iftuc ftafime ita elTe.fed campas genus multo larorum lam anteit patientia.Sta.fed ifte eft ager profecto ut te Audiui loqui malos in quem omnes publice mitti decet; Sicut fortunatorum memorant infulas;quo eundi qui Aetatem egerunt cafte conueniant contra iftoc Detrudi maleficos xquum uidetur.qui quidem iftius fintmodi
Hofpicium eft calamitatis.quid uerbis opuft quamuis Malam rem quaeras.illic repcrias^-^jat tu hercle illi
Ec ahbi.Sta.cauefis dixeris me tibi dixiffe hoc.Phil.dixifti,
Arcano fatis.Sca quin hie quidem cupit illum ab fefe
.Abalienarier.fi qtWdem repperire poftet cuius os fublinat.
Meus quidem hercle nug fiec.Sta.fi fapies quidem.
Lepide herede de agro ego hunc fcnem deterrui.
Nam qui ufuamus nihil eft:fi illum amiferit,
Phil Redeo ad te lefbonicc.Le.dic Ioles mihi.quid hic Locutus tecum.Phil.quid cenfeft homoft
-ocr page 461-Vult fieri liberâ¦ueriim quod dennen habet.â¢
Et ego elTe locu ples.uerum ncquirg uolo.Sta. licitiftn Si uelles nunc quoniam nihil eft;non licct.Le.quid tecum fiafime
Sta. ^hil.
Phil.
Lef.
Lef.
Sta
C4I,
Cal
De iftoc quod dixifli modo fi antea uoluifles^enes nunc feto cupis. De doté mecum conuenire nihil potes.quid tibi lubetttutc Agito cum mto meo.nunc tu On fororem filio pofco meo⢠Ã^x res bene uorcat:quid nunc etiam non uis.Lc.quid libc quando ita uistdi bene uortant.fpondco nung Acdepol cuig tam expetflacus ftlius natus:q illud elf Spondeo natum mihi.Sta.di fortunabunt ueftra confilia Ita uolo.Le.fed ftafime abi huc ad meam fororem ad callidcm
Dic hoc^iegocii quomodo acatum efi.Staabituri
Et gratulator meas forori,Sta.fcilicct.Phi.i hac lefbonice
Mecum ut coram nuptiis dies conibtuatur.eadéhaec confirmabimus
Tu iflue cura:quod iufTi.ego iam hic ero.dic callidi me ut Conueniat.Sca,quin tu i modo.Lc.de dote ut uideac
Quid pelTit faólo.Sta.i modo.Le.nam certûft fine
Dote addcre,Sca,quin tu i modo.Le.neq? enim illi'
Damno ung effe patiar.Sta.abi modo.Lc. meam Neglegenfwra.Sta.i.modo.Lef.o pater.jequum uidctur Quin quod peccarim.Sta.i modo.Le.potifTimum mihi
Id obfit.Sta i modo.Le.o pater en ung afpiciam te;â
I modo i modo i modo.tandem impetraui abiret.di:
Veftram fidem acdepol re gefta pcflume:gcfta probe Si quidem ager nobis faluus eft. amp;fi admodum
In ambiguo eft etiam.niinc quid de hac re fiat.
Sed id fi alienatur adluft de collo meo geftandus Peregre clipeus.galea larcina.effugiec ex urbe ubi erunt Fadfx nuptiac.ibic iftac aliquo in maximam malam crucem Latrocinatum aut in afiam;aut in ciliciam.ibo huc Quo mihi imperatuftamp;fi odi hanc domum.
Poftg exturbauit hic nos ex noftris aedibus
CaUides fenex.Seruus Scafimus,
Vo modo tu iftuc ftafime dixifti.Sta noftru herile filium Lefbonicû fuam fororem defpondiffe hoc m*do.CaI.cui
Homini defpodit.Sta.lyficeli philtonis filio:fine dote
Sine dote ille illam tantas diuitias dabit.non credibileâ Dicis.Sra.ac tu acdepol nullus credas.fi hoc non credis;ego
Ciedidero.Cal.quid.Sca.me nihil penderc.Cal. quâdudû Illuceat ubi aóhïft.Sca.ilico hic ante hoftiû tam modo Inquit preneftinus.Cal.canton in re perdita g in re z*^
Cj
-ocr page 462-^-K^alui lefbgnirns factius eft fruyilfonSM.arqj equidem ^â^^Ipfus ultro uenic^hilco oratum fdio.Cal.fiagaium quidem
Herde fiec.nifi des dabitur uirgini poftremoædcpol ego Bâ'*'â ^â ^me attinere intellego.ibo ad meum calligatorem Arqj ab eo eonfibum petam.Sta.propemodum quid illic Pertinet lentio.amp; fubolet mihi.ut agro euortat Icfbonicum r? Quando euertit ædibus.o here charmide quoniam abfente te A Hie tua res diftrahitur tibi.utinam tc redilie faluum uideam. y Vt mimifosTucs ulrifcar:ut mihi ut frga tc fui amp;nbsp;fum referas \ Gratiam.nimium difficilert repperiri amicum ita ut nomen 'Eluet.cui tuam cum rem crederis fine omni cura dormias:
Sed generum noftrum ire cccillum uideo cum affini luo.^
'Ncfcio quid non fatis inter cos conuenit.celcri gradu Funt urercp.ille reprehendit hunc priorem pallio. Haud iuxta me aftiterunt.huc aliquantum abfeffcroi Eli lubido orationem audire duorum affinium.
Adol.duo.Lyfitales.Lelbonicus.Scruus Stafimus» Dtfllico.noli aduerfari.neqj tc occulraffis mihi.Lc.potin s Vt me irc:quo profetftus fum fmas.Ly fi in rem tuam
Lef bonrre elfe uidearur gloria: aut famae:linam.Le. quid eft Facillimum facis.Ly.quid id ert.Le.amlco miuriam
Ly Neqi meuft neqj facere didici. Le. indocilis q dode facis Qy*^ faceres fiquis docuiffet cc.ut fic odio elles mihi,-
J^ Qui bene cum fimulas facere mihi.te male facis.malc confulis
V Ly Ego ne. Le.cu nc.Ly.quid malefacio.Le.quod ego uolo
ld cum facis.Ly.tuæ rei bene contulere cupio.Lc.tu mihi
Es melior q egomet mihi.far Epio.fans in rem quae
Sint meam ego confpicio mihi.Ly.an id cft faperc:ut qui
Beneficium beneuolente repu dics.Lc.nullum beneficium
Effe duco idiquod cui facias:non placet.Ly.fcio egotfii
Sentioipfe quid agamtneqj a me officium migrât
quot; Nec cuis depellor didis.quin rumori feruiam.Le.quid ais?
Lv Nam retineri nequeo quin dicam eatqua epromeres {Ita ne tandem maiores famam tradiderunt tibi tui: Vt uirtute eori^m anteparta per flagirium perderes. Atqj honori pofterorum tuorum ut uindex fieres. Tibi piirercp aucfq; facilem facir amp;nbsp;planam uiam Ad quaerendum honorem,tu fecifti ut difficilius foret Culpa maxime amp;defidia:tuifque ftulcis moribus:pracoptauifti Amorem tuum uti uirtuti praeponet«.nunc re hoc pado^ â Credis pofte obtegere errata.Le.ah nch itart. Ly.capefis
-ocr page 463-( nbsp;nbsp;C^^mm ^ t^ -
Virruccm animotôi corde expelle d^diim moJn foro oj^ram A nicis ditaiir in ledo amicae ut foiitus es,arque ^o idum Aerum nbi relinqui ob eim rem.enixe expedo:uc tibi fit qui te Corrigere pollis.ne omnino inopiam eines obiedare,poninr tibi Quos tu ini ricos habes.Lc.omnii ego illic quae tu diixftiifcio»
Vel exfigniuero:ur rem pacriam:amp; glori im maiorum
Fediri in meum.fciebam ut elTe me deccretifacere non
Quibam mifer.ita ui ucncri^uidusiocio caprusnn fraudem Incidi.Ãd tibi nunciproindæc merercifumas habeo gratias. ÆAt. operam perire meam fic amp;nbsp;te;haec dida corde fperncrc
E Perpeti nequeo.fimul me piget parum pudere re c Et poUremoMili me aufculcastarque hoc ut dico facisâ¢
Tutc pone te latebis.facile ne inueniat te honor â¦
In occultoJacebis.cum tc maxume clarum uolesJ^inoui Equidemlefbonice imperitum âtuum ingenium admodum.
Scio ce fpontc non tuapte errafTe.fcd amorem tibi
Pedus obfcurafTe^rque ipfe amoris reneo omnis uias nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ Ita eH amor.balida ut iacitur.nihil fic celere eft.nequc*aolat.y â^â*, Arque is mores hominum moros amp;nbsp;morofôs efficit 4 Minus placet magis quod fuadetur.quod difuadetur placet.
Cnm inopiad cupias.quando eius copiafl.rum non uelis.
Y Ille qui afpcllit is compellit.ille qui non fuadct.uctat.
InGnüfl amp;nbsp;malum in hofpicium deuorti ad cupidinem.
Sed ce moneo hoc etiam arque etiam.ut reputes.quid facere expetas; Si ifluc ut conare facis indicium.tuum incendes genus.
Tum igitur tibi quaerit cupido.genus qui reflinguas tuum. Atque erir.fi nadus.proinde ut corde amantes fune capti -^gt;:^'^'^^-'''''''
/Nefeiunt illum quidem.relinques genus.qui conclufit tuura Facillc ed inuenru^^Irur ignis.tametfi ab inimicis petas. Sed tu obfurgans me a peccatis rapis deteriorem in uiam. Meam uis fororem tibi dem.fuadesifine dote.hoc non conuenit. Me qui abufus fum tantam rem patriam.porro in diuitns EfTe.agrumque habcrc.egere illam aurem,ut me merito oderit. Nunquam erit alienis grauis^qui fuis fe concinnat leu em Sicut dixi ficiam.nolo te iadari diutius.Ly.tanto wicliuft te Sororis caufa egeflatam exequi.arque cum agrum me habere Qua re tua qui tolleres moenia.Les.nolo ego mihi te Tam profpicere.qui meam egeflarcm leues.fed ut inops Infamis ne fim.nc mihi hanc famam differant.me Germanam meam furorem in concubinatum tibicine dotc. Dediffe.magis q in matrimonium.quis me improbior
-ocr page 464-^Pcrhibatur^fre.hæc farnigenticie hmefter.mefum rdlurec, pEc fi fine dote dux^isitibi fir emolumentum honoris.mihi J^Quod obiedfent fiet.Ly.cui re didfarorem renfes forc.fi
à Abde agriiacceperi.neque uolo:ncque poftulorncq? cefeo-uc^tamen ' Is ed honos homini pudieoimeminiffe officium fuum.feio equidem \Teammarus ut fis ftudio foboler.fentio.id agis ut ubi adfinicatem Inter nes nodram addrinxcnsiatqj eum agrum dederis, iNequirg hic tibi fit.qui uitam cobsieffugias ex urbe |Inanis profugiens;patriam deferens.cognatos adfiniratem.amicos Fallis nuptiis mea opera hinc proterritum te meaq? auaritia autumet Id me comiffurumtut patiar ficrime animum iduxeris. quis me à Improbrior perhibeatur eHc.hacc famigeratio re honedct;me agitem t Conlurulet.amp;fi fine dote dixeris tibi fit emolumentum honoris. \ Mihi autem quod obicedent fiet.Sta,non enim poffum quin exclamé Euge euge lyficeles facile palmam habes hic uilt;dus.uicit tua comoedia Hic agit magis ex argumcnto:amp; ucrfus meliores facit etia ob dultina Tuam te tueris.multa abomina;Lc;quid tibi interpellatio iAut in concilium hue accedo ed.Sta.eodem pardo quo hue acceffi ^Abfccfferó.Le.i hac mecum domum lyfireles ibi de idis rebus plura gt;nbsp;Fabulabimur.Ly.mhil ego in occulco agere foleoimeus ut animus ,Eft:cloquar.à mihi tua foror:ut ego aequum ccnfeo.ira nuptu datur Sine dotc;neqj tu hinc habiturus:quod meum eric:id erit tuum Sin aliter animatus es;benc quod agas cneniet cibi.ego amicus ।Nung tibi ero:alio paedo:fi fententia ed.Sta.abiit hctcle illic quidem.ccquid audis lyGteles.cgo te uolo.hic quoq; hinc Abiit.dafime redas (olus.quid ego nunc agammià uti farcinam CondringamiSd clypeum ad dorfum accomodem fulcimenta labeam fuppingi foccos.non fidi poted.uideo catulam militarem Me futurum aut longius.aut aliquem ad regem in faginam H^rus fe coniecic mcus.eredoad fummos bellatores Acrem fugitorem fore.amp; capeurum fpolia.fibi illum qui Meo hero aduerfus uencric.egomet autem quo me extemplo arcum Mihi amp;nbsp;pharetram amp;nbsp;fagittas fumpfcro caffidem in caput:dormibo Placide in tabernaculo.ad forum ibo.nundius fextus cui jTalentum mutuem dedi repofeam.ut habeam mecum quod Feram uiaticum.
Megaronidcs .Callides.fenes duo, T mihi rem narras callides.nullo modo poted fieri prorfus U Quin dos detur uirgini.Cal.nacp herclc honede fieri ferme Non potcd:uc earn perpetiar ire in matrimonium fine dote Cum eius rem penes me habeam domi.Me.parata dos domid
-ocr page 465-U-4?ntHfn
Nifi erpoftire uismccim fine dote bâter nuptum ccnlc^et. Poft ad eas tute philroncm à d dotem dare te et di(»s facere Id dus ob amicitiam patris.uerû hoc ego uercor ne iftæc polhcitatto Te in crimen populo ponat atque Infamiam.non temere dicant Te benignu uirgini.datam tibi dotem ci;quim dares eius a patre Ex ea Iargicate illi:ncqucita nefit data columen re fidere illi Er derraxiffe autument.nunc fi operiri nisaduentû diarmidis Perlonguft.huic ducendi interea abfcefteric. Cal.nam herde Omnia iftxc «eniunc in nantem mihi Me.uidefi hoc utibile magis Atip in rem deputasmeadeam Icfbonicum edoceas ut res fc habet.
Cal Vt ego nunc adulefcenti rhefaurum indicem indomito: P leng amoris:ac lafciuiae.minime herde ucro.nam certe feio
Locum quoq j omnem ubi fituft ccmederit.quem federe Metuo : ionirum ne ille exaudiat.neu ipfam rem iudicer: Dotem dare fi dixerim,Me;quo pado ergo agetur.Caudam des
Depromi poteft.dum occafio ei reperiacur.intérim ab amico Alicunde argentu rogem.Me.potin eft ab amico alicûde exorari
Ca Poteft.Me.gerx ne tu illud uetbumadurû inueneri^mihi quidem
Herde non eft quod dem mutuû.Cal,malin herde ut uerum Dicas g fides mutetur. Mt. fed uide confilium fi placet
Ca Qiiid confilift.Me.feitumtut ego opinor confilium lueni. Catquid ' ê
Me Homo coducatur aliquis iam quantum porefbquafi fit peregrinus.
Cal. Quid is feie facere poftca.Me is homo exornetur graphice
In peregrinum modûtignora freies.q non uifa fit. falfidicus confide
^^^ Qy*^ turn poftca.Me.quafi ad adulefcentem a patre ex fcleutia
Veniat.falutem ei nundiet uerbis patris illûbcne gerere rem
Et ualere:amp; uiuere,amp; eum redicurû adurum ferat.
Epiftolas duas eas nos confignemus.quafi fine a patre
Det alteram illi.alteram dicat tibi dare fefe uelle.Cal.pergc
Porro dicere.Me. fequc auru ferre uirgini dotem a patre
Dicat parremq; id.iuffiftèauru tibi dare,renes iam?
Cal. Propcmodum atque aufculto pcrlubens.Me.tum tu igitur demum.
Adolefcenti auru dabis.ubi erit locata uirgo in matrimonium.
Cal. Scite herde fane. Me.hoc ubi rhefaurû effoderis.fufpitiouem
Ab adolefcentc amoucris.cenfebic aurum effe a patre aJienatum
Tibi tu de rhefauro fumes.Cal.fatis feite amp;nbsp;probe
ifquot;^ ââQuag hoc me aetatis fyeophantari pudet.fed epiftulas.
4 fetando obfignaras adfcret.fi quando obfignaras ^Attulerit epiftolasmon ne arbitraris eu adulefcéte anuli 'Paterni fîgnû noffe.Me.etiam tu races fexcenræ ad can;^ 'Kern caufæ poffunt conligi.illû que habuic.perdidic
-ocr page 466-Ãliiim poQ fjcic nouom.ûm fi oMignams non feret diri hoc Porcii apud portitd^em eas refignatasubj mfpróï'afque efie .
, In huiufmodi negotio diem fermonem terere fegniries merart. Qixauis fermones poflunt longi texierjabi effodias aurum lam confeftim clanculum:feruos.anfillas:amoue.3rqtie audin j^X^rd clHMe.uxorem quoque ipfam hanc rem ut edes face.
Nam pol tacere nuq quicqfl quod queat.
xQixld nunc flas?quin eu re hincamoues:amp; te moues.aperi - Deprome, inde hauri ad hanc rem quceffat eff.cennnuo ;Operito dcnuo.fed clanculum ficuc praecepi eundos
/-Exturba xdibus.Cal.ita faciam.Me.ac enim nimis
Longo fermonc utimur diem.conficimus.quod iam properate^ Opus nihil ed de figno.quod ucrearc me uidc.Cal.Iepida dl Illa caufa.ur commemoraui dicerc.apud portitores effc Infpedas.Mc denies dici tempus non uides.quid illum putas Natura illa atq? ingemo.iam dudum ebriufl. quid uis Probare poterit tum quod maxumud adferre.non petere Hifce dicet. Caliam fat efl.Me.ego fyeophantam iam conduco De foro.epillolafque iam confignabo duas, cumque Huc adulefcentem medicatum probe mitram. Cat co Ego igitur intro ad officium mcum.tu iduc agc.Me.adum reddam.
Charmides fenex, Alfipotenti Sd multipotenti rouis fratri:amp;nerei neptune.
s Lætus lubens laudes ago;amp; gratesrgratiafep habeo.6i fiudibus falfts
Cum penes te potefias omni» quidem foret amp;nbsp;meat uitx Quoniam tuis me ex locis in patriam redeam facis Atip neptune tibi ante alios deos gratias agc:arq; habeo fummas. Nam te omnes facuuque feuerumque atqjamdis moribus comemorar Spurcificum.iinanem.intolcrandum:ucfanum.contra opera Expertus.nam pol placido te amp;nbsp;demeti meo ulq? modo:ut uolui ufus Sà in alio atque hanc tuam gloriam iam ante auribus aceeperâ.ôi Nobiles apud homines pauperibus te parcere lolitum. diuires Damnare atque domare.abi laudo fcis ordine.ut aequunff.
Tradire hominesJioc dis dignûd.femper mendicis modefti fint Fidus fuidi.mfidum effe icerant.nam abfque foret te;fat fcio in alto DiflraxifTcnttdifque tuliffenc fatellites rui me miferum fede: Bonaque omnia.item una mecum paffim ceruleos per campos.ita la Qirafi canes haud fecus circuffabanc nauem turbines, uenit Imber fludufque atque procella infenfaerfregere malum Ruere ancennas.feindere uelarni tua pax propitia foret prxflo.
-ocr page 467-C^Apage me fis deinde hinc eerrunft ocio me dare fanâs ^ma habeo* ^4^ibuS aerumnis deludaui filio.du diuinas qiÃero.fed gs hie eft
Qui in plateam îgreditur eu nouo ornatu:fpecieque fimul» Pel quang domû cupioroperiang hic rem gerat» Sycophanta»Charmides fenex»
1^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vie ego diei nomen trinûmo faciam.nâ ego operam meam Tribus nummis hodie locaui ad artes nugatorias aduenio ex fcleucia
Macedonia,afia atque araftiaiquas ego neque oculis neque pedibus Vng ufurpaui.uiden egebas quid negocii dat homini Mifero mali.qui ego nunc fubigor mû nûmorum caulâ:ut has Epipolas dica ab eo hoîe me accepifle.que ego qui fit homoincfcio. Neg? noui.ncq j natus nec ne is fueritnd folide fcio.Ch.pol hic guide Fungino genere eft.capite fe totu tegit.hillurica facies uidetur Hominis.co ornatu aduenit.SyuIle g me /onduxitmbi conduxit Adduxit domu.qux uoluit mihi dixit.docuit.amp; præmôftrauit Prius quomodo:quiqucagereminuncadco fiquid ego addidero Amplius.eo conduror melius de me nugas conciliauerit; Vt ille me exornauituta fum ornatus.argentum hoc facit;
Ipfe ornamenta a chorago hæc fumpfit fuo periculoinunc Ego fi potero ornamentis hominem circum ducere:dabo operam Vt me ede ipfum plane lycophantam fentiat.Char.g magis SpeCdotminus placer mihi hxc/bminis facies.mira fune^ Ni illic homoft aut dormitatonautfetior zonarius.loca ContemplSt.circum(pe(ftat fefc:atquc aedis nofcirat: credo Aedepol quo mox furatum ueniat fpeculatur loca magis, lubidoft Obferuare gd agat.ei rei operam dabo.Sy.has regiones demóftrauit Mihi ille conduiftor meus.apud illas aedis fiftendae mihi fune Sycophantix.fores pultabo.Ch.ad noftras ades hic quidem Habet redam uiam.hercle opinor mihiaduenienti hac nodu Agitandae funt uigiliae.Sy.aptrite hoc.aperite.heus ecquis His foribus tutelam gerit.Ch.quid adulefcens quaeris.quid uis Quid iftas pultas, Sy.heus fenex cenfus coniuratori rede Rationem dedi lefbonicum hic adulefccntem quaero.in his Regionibus ubi habitet. amp;nbsp;item alterum adiftan»capitis albitudinem Caliden aiebat uocari:qui has mihi dedit epiftulas.j
Ch, Meum gnatum hic quidem lefbonicum quaErit:amp; amicum meum Cui ego Iiberofque bonaque comendaui calidem.Sy.fac me fi Scis certior hifee homines ubi habitent pater.Ch.quid eos quaeris? Aut quis es?aut unde es faut unde aduenisiSy.multa fimul Rogitas.nefeio quid expediam potiftimum.fin unum quicquid
-ocr page 468-SingiIhtim amp;nbsp;j^acide percuncT-aber»;^ meum nomen;8i Mea facU amp;nbsp;itencra e^ faxo fcias.Ch.faciam ita ut uisi Agedum nomen tuum primum memora mihi.Sy. magnum Facinus incipis fic petere.Ch.quid ita,Sy.cjuia pater Si ance lucem ire occipias a meo primo nomine: concubium Sic nodis prius g ad podremu perucneris.Ch. opus Fadoft amp;nbsp;piatico ad cuum nomen uc cu prodicas.Sy.eft Minnfculum alcerum quafi uafculum uinarium.Cb.hic homo Solide fyeophmea eft quid ais tu adoIefcetTs.Syquid eft , Ch « Eloquere illi tibi quid homines debent:quos tu quaeritas, Sy Pater iftius adulefcencis dedit has duas mihi epiftulas lefbonici Ch, Mihi eft amicus.tcneo hunc manifeftarium me fibi
Epiftulas dedifte dicitdudam hominem probc.Sy.ita uc Occepi:fi animum aduortas dicà m.Ch.dabo Operam tibi.
Sy Hanc me iuflit lefbonico fuo gnato dare epiftulam, Ec item hanc alteram fuo amico callidiiuflit dare.
Ch. Mihi quoq? aedepol quoniam hie nugatur:contra nugari lubet. Vbi ipfe crac.SyÃene rem gerebat.Ch.crgo ubi.
Sy In feleutia.Ch.ab ipfon iftas accepifii.Sy.e manibus Dedit mihi ipfe in manus.Ch.qua.facie eft hemo
Sy Sefquipede qui dem efl g tu longior,Ch.nouiflin hominem à Sy Ridicule rogiras quo cum una cibum capere foleo.Ch.quod Eft ei nomen.Sy.quod de edepol homini probo Ch. lubet
'Audire.Sy.Ille aedepol ille.ue mifero mihi.Ch.quid eft Negocii.Sy.deuoraui nomen imprudens modo.Ch.non ^ Placet qui amicos intra dentes conclufos habet.Sy,arq: etiam Modo uorfibatur mihi in labris primoribus.Ch.temperi Huic hödie anteueni.Sy.teneor manifefto mifcr.Ch.iam Ne comentatus es nomen.Sy.deum hertlc me arqj Hominum pudec.Ch.uide homo ut hominem noueris;
Sy Tang me fieri iftuc folec:quod in manu teneas
Acqj oculis uideisnd defideres litteris recoin inifrar. Ch. Eft principium nomini caliicias.Sy.non eft.Ch.callippus Sy Non eft.Ch.cailicIemides,Sy.non eft.Ch.callinicus ; Sy Non efl.Ch.callimaicus.Sy.nil agis.neq? adeo aedepol
Floccifacio.quando cgomec memini mci.Ch.at enim multi Lefbonici func hic:nifi nomen patris dices:non monftrare PofTum iftos homines:quos tu quæritas.quod ad exemplum eft ConiecFura fi reperire poflumus.Sy.ad hoc exemplum eft Ch, An chares an charmides.Sy.hem
Iftic erictgui dlum di perdanc.Ch.dixi ego_ iamdudum tibi
-ocr page 469-Te potius benedicere æquunft hominiamico:g mile Satininccr labra atqiie denrcs latuic uirminiini j^^ccii. ⢠Ne male Ioquare ei præfenti amico,Sy.quid ergo iIlc ignaüiflïmus Mihi Iaticabac.Ch.fi appellaflèsirefpondifïet nomine.
Sed ipfc ubi eft.Sy.poI illum reliquiad rhadamantcm in cecropia Infula.Ch.qui homo elf.ne infipientior qui ipfc egotnec
Vbi firn quxriccm.fed nihil difcunducic huic rei.quid ais ; Sy.quid Hoc quod te rogo:quos locos adilfi.Sy.nimiû miris modis Mirabiles.Ch.Jubet audire tyli moleffunff.Sy.quin difcupio Dicere.omniu primum in pontum adueefi arabiam Terram fumus.Ch.eo an etiam arabiaff in ponto.Sy. cft non Illa ubi thus gignitur.fed ubi abfeinthiu fit.arqj cinila gallinacea Nimiefin graphicuhunc nugatorem,fed ego fum infipientior Qui egomet:unde redeam hunc rogitem:qua: ego feiam.atq j hic Neiciat.nifiquia luber experiri quo euafuruft denique Quod cft tibi nomen adulefcens Sy.pax idem nomen mihi Hoc quottidianuff.Ch.ædepol nomen nugatoriûjquafi dicas Siquid crediderim tibi pax penilTe ilico.fed quid ais ⢠Quo indeiiffi porro.Sy.fi animu aduortes eloquartad caput Amnis quod de cxlo exoritur fub folio iouis.Ch.fub folio iouis Ita dico.Ch.e cacIo.Sy.atque medio quidem.Ch.eo an etiam In cadum afeendilfiSy.immo doripla adueeffi fumus Vfque aqua aduorfa per_anienê.Ch.eo an etiarn uidiffl louem.Sy.callidis ad uillam aiebant ferui depromptu cibum Mandere porro,Ch,porro nolo quicq praedices Eo herde fies moleffus,Ch.nam pudicum neminem EfTe oportet qui abs terra ad cælum peruenerit. Dimittam ut te uclle uideo,fed monifra hofce homines mihi. Hos ego quaero.quibus me oportet has deferre epiftolas. Quid ais tu nunc.fi forte cd ipfum charmidem confpexeris Illum quem tibi iffas dedifie commemoras epiftolas.
Noueris ne hominemfSy.ne tu me ædcpol arbitrate beluam. Qui quidem nonnouiffe poTmiqui cum aetatem exegerim An ille ita effet lfultus:qui mille nummos crederet Philippeum.quod me auru deferre iuffit ad gnatum fuum Atque ad amicfi callidem:cui rem aiebat mandaffe Tiic fuam; Mihi concrederet.ni me ille Siego illum noffem probe. Enimuero ego nunc fycophanta: huic fycophantari uolo Si hunc poffum illis mille nummis philippeis circunducere Quos fibi me dediffe dixif:quem ego qui feit homo nefeio; Neque oculis ante hunc diem unquam uidi ei nimirum crederem
-ocr page 470-®ui fi capitis res fietmummû nung eredam plumbcû, Adgrediumfûft.hi^ homo mafti^ieus.pax te tribus uerbis uolo.
Sy Vd trecentis.Ch,haben tu id au^ qued adeepifti a charmide, Sy Atqj etiam philippeum numeratum illius in menfi manu Mille mîmes.Ch.nempe ab ipfo id accepifti charmide.
Sy Mi^ quin ab auo cius auc proauo acciperem:qui func mortui. Ch. Adulefcens cedo dum idue aurum mihi.Sy.quod ego aurum Dem tibi.Ch.quod a me te accepiffe faiTus.Sy.abile accepiffe
Chi Ita loquor.Sy.quis tu homo es ? Ch.qui guile nummu
-Tibi dedi ego fum charmidcs.Sy.neq? sedepol tu is es:nec^ hodie (Is unq eris auro huic quidem.ac fi fs nugator nugari nugatori ^ Poftulas.Ch.charmides ego fum.Sy.nequieg hercle es.
Nam nihil auri fero nimis argute obrepfifti meapfc occafiuncute⢠'Poftq ego me auru ferre dixi;poft tu fadfus charmides. Prius tu non eras:g auri feci mentione.nihil agis proin tu Te itidem ut charmidatus es:rurfum recharmida.
Chi Quis ego fum igitur:fiquidem is non fum qui fum.Sy. quid Id ad me artinictdum ille ne fistquem ego elTe nolo. fis mca Caufa quod lubet.prius non is eras:qui eras.nunc is faflus qui Tu non eras;Ch.agc fiquid agis.Sy.quid ego agami
Ch. Auru redde.Sy dormitas fenex'Ch.faffus charmidcm DedifTc auru tibi.Sy.fcriptum quidem.Ch.properasï An non properas abire aÃutum ab his regionibus. Dormitator priufq ego hic te iubeo multari male
Sy ' Quaobrem.Ch.quia illum quem ementitus es:ego fum ipfus Charmides:quem tibi epiftulas dediffe aiebas.Sy.eo que Es.Ch.is enimucro fum.Sy.ain tu tandem is ipfus es;
Gh. Ipfus inq charmides fum.Sy.ergo ipfus ne es.
Ch. IpfiiTimus abi hinc ab ocuIis.Sy.enimuero ferio quoniam aduenis Vapulas meo arbitratu amp;nbsp;nonorum edilium.
Ch At etiam male dicis.Sy.immo faluus quando quidem Aduenis di te perdant fi te floccifacio.an periiHe prius Ego ob hanc operam argentu accipi te macio in fortunio. Sed herum qui fis:qui non fis floccum.non interdum lbo ad ilium renuntiabo.qui mihi tris nummos dedit, Vtfciat fe perdidRTe.ego abco.malc uiue amp;nbsp;uale Quod di te omnes aduenientem peregre perdant charmides.
Ch Poftq ille hinc abiit, poft loquendi libere uidetur Tempus ueniffe.atqjoccafio iam dudum meum ille Pectus pungit aculeus.quid illi negotii fuerit ante.ædis meas. Nam epiftula illa mihi concenturiat metum in corde
-ocr page 471-Et illud mille nûmum quam ré agat nunq ædepol Temere rintinabuln nifi qui illud cradacaut monet ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Mutû racer.fed quis hic eft qui hue in plateam ertrfuram îcipitî Lubec obferuare quid agat hue concefTero
Ch
Stafimus fauusXharmides fenex
Tafime fac te propere celercm.recipc te ad dominum dornft s Ne fubiro metus exoriatur fcapulis ftulticiam abde.gradum
Adproperauamdudum faftunft cum abiftidomo Cauefis tibime bubuli in re cottabi crebri erepent.
Sta
Sta
Si abieris ab heri queftione. tft dcfticcris currere.ecce' Hominem te ftafimc nihil.fat in thermopolio condalium Es oblitus.poftq termopocafti gueturem.recipe te Et recurre petere recenti.ch.hic quifqs eft curculioft Exercitoris huc hominem curfurû docet.Sra.quid homo Nihil non ^udet te.tribus ne te pateris memoria efTe oblitum. An uero quia cû frugi hominibus ibi bibifti:qui ab alieno Facile cohiberent manus.terruchus fuit cerconicus. Crinnus.cercobolus.collabus Oculi crepidae crunicrepidæ Ferriteri maftigiae inter cos ne homines condariû te Redipifci poftulas.quc^ eorum unus fubripuit currenti Curfori fold,Ch.ita me di ament graphicu furem Quid ego?quid periitIpctaminifi.etiam laborem addam Nû apponam apotecham iufuper:quin tu quod periit Periifte ducis.cape uorforiam.recipe read hepz. Ch.non Fugitiuuft hic homo cómeminit domi.Sta. utinam Veteres mores ueceris parfimoniæ potius maiori honori Hic effent quam mores mali:Ch.diimortales bafilica hic quidem Facinora inceptat loqui.Sta.qui quæritjuerera amare hunc Morem maio^âfcias:nam nûc mores nihil ficiunr:quod licet: Nifi quod lubct ambitio iam more fândaftJiberaft a legibus. Scuta iacerc fugcreqjhoftis more habent licntiam Petere honorem pro Hagitio more fit.Ch.morcm improbum Strenuos praeterire more fir.Ch.neq id eft.Sta.mores
ÃLeges perduxerût iam in poteftatem fuam;magis qui fune jObnoxii q patentes liberis.eaemiferæ etiam
gt;Ad parietem funt fixae clauis ferreis ubi malos moras iAdógi nimio fuerat aequius.Ch.lubet adire atque iAppellare hunc.uepzaufculto pcrlubens fed metuo JSi compellabo ne aha rem occipiat loqui,Sta.neque y Iftis quicq lege fandunft.leges mori feruiunt:mores autem
Rapere properant:qua faepe.qua publicum.herclc iftis malam
-ocr page 472-g.em magnam moribus dignunfl : dari.non ne hoc Publice anilium aduorti.nam /lt; genus hominum hominibus Vniuerfts eft adudFfum.atqj omni populo malefacit.
Malefidem feruando.illis quoque abrogant eti-im fidem.qui nihil Meriti,quippe ex eorum ingenio ingenium horum probant Hoe qui in mentem ucneric mihi:re ipfa modo comonicus fum. Siquis mutuum quid dederit.fit pro proprio perditu.
Quu iam repetasunimicum amicum beneficio inuenis tuo.
Si mage exigere cupias duarum rerum exoritur optio.
Vel illud quod credideris perdas.uel illum amicum miferis;
Ch. Meus cd hic quidem dafimus fcruus.Sta.nam ego talencü mutuum Quod dederam talento inimicum mihi emi.amicû uendidi. Sed ego fum infipientior qui rebus eurem publicis: potiusq , Id quod proxumud meo tergo.tutc iam geram co domum.
Ch. Heus tu afta ilico.audi heus cu.Sta.non do.Chiat ego te dare uolo Sta. Quid fi egomet te uelle noIo.Ch.ha nimium dafime fluiter. Sta. Emere meliudâeui imperes.Ch.pol ego emi:atquc argentum Dedi:fed fi non ditio audies es.quid ago.Sta.damnum malum.* Ch» Bene mones.ita facere certund. Sc.nili quidem es obnoxius. Ch. Si bonus es.obnoxius fum.fin fecus es.faciam uti iubcs.St.quid ld ad me attinet bonis ne feruis tu utareian malis?Ch.quia Boni malique in ea re pars tibi cil.St, partem alteram tibi Permitto.illam alteram ad me quod boni edtapponito.
Ch. Si eris meritus fiet.refpice ad me hue.ego fu charmides. Sta. Hem quis ed:qui mentionem facit homo hominis optimi: Ch. Ipfe homo optimus,St.marc.terra.caelum.di Uedram fidern Sarin ego oculis plane uidco.ed ne ipfus an non ed.is ed Gerte is ed.is ed profedo.o mi here exoptatiflime falue.
Ch. Salue dafime.Sta,faluu te.Ch.fcio amp;nbsp;credo tibi.fed omitto. Alia hoc mihi refponde. liberi quid agunc mci.quos reliqui hie Filium arqjfiIiam:Sc.uiuunt.ualent nempe.Ch.ucertç.St.utenç ' Ch. Di me faluum à dferuatum uolunt.caetera intus ociofe percundabor « QSæ uolo.eamus intro,fequere.St.quo tu te agis,Ch,quonâ nifi Domû,Sta.hiccine nos habitare cenfesfCh,ubi nam ego alibi cenfeâ
Sta lamjCh.quid iam.St.non funt nodrae aedes.Ch.quid
Ego ex te audio*St,uendidit tuus natus xdis,Ch.perii.Sr.præfenraris Argenti minis numeratis.Gh.quot.Sr.quadragfnia.
Ch. Occidi.qui eas emit.St.callicles.cui tuara rem comendaucras Is habitatum hue comigrauit.nofqj exturbauit foras.
Ch. Vbi nunc filius meus habirat.Sc.hic in hoc podiculo.Ch.male difpii St ⢠Credidi aegre cibi id ubi audides fore. Ch.cgo mifer meis
-ocr page 473-^Periculis fain.per marii maxima ueélus capitali periculo ? Per praedones plurimos me feruaui l#luus redii, nunc hi^ Difperii mifer propter cofdem.quori jcaufa fui ha» aetate^ (Exercitus adimit animam mihi aegritudo ffafimc.tene me« ^tA Vis ne aquam tibi petam.Ch.rcs quom iam animam agebat Tum ciTe offufam oportuit.
CaUides.Charmides fenes.Stafimus feruus, GJ 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vid hoc hic clamoris audio ante aedis meas.
Ch ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;O caUides.o callicks quali ne amico mea comendaui bonaÆ
Cah nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Probo.amp; fideli.fii fidbamp;: cum magna fide.amp; falue
Et amp;luum ceaducninè gaudco.Ch.crcdo omnia ift^c.fi icaft Vcprodicas.fed quis ide eft tuus ornatus. Cal.ego dicam ubi* Thefaurum effodiebam intus.doté filiae tuae quae daretur»» Sed intus narrabo tibi amp;nbsp;hoc.amp; alia.fequcreiCh.ftafime.
Sta. Hem. Ch.ftrenue curre in pireeusatque unum curriculum Face nidebis iam illic naucm:qua aduedi fumus ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..â¢
Videco fangarionem quae imperauerim curare:uc efferantur^ Et tu ito (imuLfoIutuft portitori iam portorium
Sta Nihil ed morx.Ch.tu ambula aedatu reddi,Sta illic fuRi Atque hic fum.Cal fequere tu me hac intro.Ch.fequor.
Sta .Hic meo hero amico folus firmus iedicit:neque demutauicanimum X De firma fide hic unus ut ego fufpicor feruat fidem.
X' 'Quanq labores multos ob rem eu ego cepide cenfco
Hic homo eft omniû hominum praecipuus uoluptatibus gaudiifqj Antcponcndus.ita comoda quæ cupio eueniut.quod ago Adfcquitur.fubeft.fubfcquitur.ita gaudiis gaudiufuppetat, Lyfiteles adulefcerts.
A jOdo mc ftafimus Idbonici feruus conucnit.is mihi dixit Suum heru peregre huc adueniffe charmidem.^ Nunc mihi is propere conucnicdus eft: ut quae cu eius . ⢠Filio egitei rei fundus pater fit potior.eo.fed feres ha: Sonitu fuo mihi moram obiiciunt incommodae, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Charmides.Callicles fenes.ii.Lyfiteles.Lefbonicus.adoI.üî Ch gt;1 Eque fuit:ncque erit.ncque effe qucnq hominu interdum Arbitor:cui fides:fidelitafqucamicum erga aequiperet fuum ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nam ex hædifleauiffet mc ex aedibus.fi abfque te force.
Cal Siquid amicu erga benefÃnaue confului fideliter ft Z Non uideor meruifte laudem,culpa caruiffe arbitror, Æ. cNam beneficiû homini propriû quod datur proprium erit d^'Quod datum uteduftud repetendi copiaft:quando udis, Ch Eft ita ut cu dicis.fed ego hoc nequeo mirari latis.
-ocr page 474-Sinn fotorem defpondifTe fùam fn ram fortem familiam Lyfireli quiéem philtonis fiho.L^,enim me nominat. Ch. Familiam eptimanf Ãécnpauir.Ly quid ego ceffo hos
Con1oqui.fed maneam etiam opinor.nag; hoc fómodum Orditur foquiXh.ua.Cal.quid eibCh.oblirus incus Dudum tibi fum dii ere.modo mihiaduenienti nugator Qijuidam arcefntohui.lmmimis pergraphicus fyrophanta: Is mille numum fe aurum meo datu tibi f^re:amp; gnaro Lefbonico aiebat meo.quem ego nec qui effet noram:neqj Eum ante ufq ronfpexi priuSjfed quid rides.'Cal.meo AdIegatu uenir.quaG qui aurû mihi ferret abile:quod darem Tuæ gnarae doté:ut filius tuus quando illiamedarcm:efft Allatu id rbde crederet,neu quis rem ipfam pollet intrUigerÃi Ecrhefaunj tuum me effe penes.arqj eum a me lege populi Patrium pofceret.Ch.feite aedcpol.Cal.mcgaronidcs Comunis hoc fneus amp;nbsp;tuus bencuolens comentuft
Ch Qui nue laudo confihu.S iprobo.Ly.gd ego reptus dû fermone ucreor Incerrumpere.folusfto:ner quod conatus fum agere ago, homines Conloquar.Ch.quis hic eff:qui huc ad nos incedit;Ly.charmiden Soeeiji fuum lyficeles falucar.Gh.di dent tibi lyfîrdesiquæuelis. Non ego fum falure dignus.Ly.imo falue callidesinunc primé AequûQ me habere.tunica propior pallio efl.Cb.deos
Volo cofilia ueQra reât uorrere:filiam mea tibi defponfatä effe audio Ly Nifi tu ne uis.Ch.immo haud nolo.Ly.fponden ergo
Tuam gnatam uxorem mihi.Ch.fpondeoamp;mille auri Philippia dotis.Ly.dotena nihil moror.Cal.fi illa tibi placet; Placenda dos quoq? efliquam dat ribi.Ch.pofIremo quod uis Npn duces.nifi illud quod non uis feras.Cal.ins hic orar.Ly.ipctrabit Te Adnocito arqj arbitro illinc lege filiam tua fpoden mihi Vvorem d.lri.Ch.fpondco.Cal.amp; ego fpondeo idem hoc.
Ly o Ãlute adfines mei.Gh.atq: ædepol font tes quas proprer tibi tarnen Snrcéfui.Cal.quid ego feci.Ch.meum corrumpi quia ppeffus filium Cal. Si id mea uoluntate fiélûlliquod mihi furrenfas.
Sed fine me hoc abdeiperrare'quod uoIo.Ch.quid id eft Cal; Scies fignid fluite fecinutea miffa facias on.quid qflas
C.ymr.Ch.crmSafur cor mihi amp;nbsp;metuo.Cal.quidndid eft Ch, Cu ille irafl:uc effe nolo id cm cior. metuo fi id denegem
Quod me oras:ni re Icuforem erga me puccs.non'grauabor Faciam ira ut uis.Cd.probus es co ut illum euocem
Ch. Mlférunil malepmerira ur merfra:fi mihi uleifei no licet.Cal, apice Hoc aperire propere Si lefbonicû fi domifl foras euocate ita
-ocr page 475-wrwWw
Subftofl.propere quod eum ronuérum uoîo.Le.quis homo
Tarn tumukuofo fonicu me exduic^bito foras Cal. beur uoloi*â Tuus atque amirun.âLc.fatm cd falue dic mihi. Ohl.redfe hiuï^
Patrem reduce fahxum peregre gaudeo.LeCquis id ait, Cakego
Lef. Tun uididi.Cakô d tute idem uidcas licet.Le.o parer pater mi
Saluc.Ch,falue multum gnate mi.Lef.fi quid cibi pater laboris
Ch Nihil euenit.ne time.bene re geda faluus redeo.fi tu modo
Frugi ede uis haec tibi padaft callidi filia.Lc.ego ducam pater:
Titiam amp;nbsp;fiquam aliam iubcbis.Ch.quaq tibi fuccenfui.
Ca Miferia una quidc hominidîffirî.Ch.immo huic parûd
Nâ fi pro peccatis cenru ducat uxores parûd. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â,
Lef /At iam podhac temperabo.C.dicis fi facies modo
Ca ZwiSc qc^caufa:cd quin uxorem eras domû ducat .Ch. optimud.
^/^Licet tu in perendinu paratus fis:ut ducas plaudite.
* Plauti TrnculentusJ'
Argumentum.
/£;Res unam pereunt adulcfcenres mulierem
Rure unus.altcr urbe.peregre tertius
Vtqueida ingenti militem tangat bolo.
Clam fibi fuppofuit daddediHo editum
Vi magna feruos edrae trucibus moribus.
It peni rapiant domini parfimeniim tâ
Et is tamen mollitur miles aducnft . tl
Natique caufa dac propenfa muncra, '⢠nbsp;nbsp;*- ⢠'
Tandem comprefTx pater cognofeit omnia:
Vtque natam ducattqui uiriarat: ronuenit,
Suu.nque is repetita meretrice fubditum.
Prologus.
Erparuam partem podulat plautus loci de uedris magnis
^ ' ⢠Atque amoenis moembusathenasiquo fine architedis coferat Quid nunc daturin edis.an non?at nunc meliorem â¢â Quidem uobis me ablaturu fine mora, quid fi dcuedro Quippiam orem abducere me herdein odiis relident
, Mores pridini ad negandû ut celeri lingua utamini»
Sed hoc agamus;qua huc uentund gratia.
Athenis trado ita:ut hoc cd profcenium Tanrifper dum rranfigimus hanc comediam. Hic habitat mulicr:nomcn cui cd phronefium» Hxc huius fxculi mores in le poffidet.
-ocr page 476-Nung ab amatore fuo.poQuIat id quod datüft.
bed reliquati datoperam;nc fit »liquu poffcndo:arq5 auferendo
Vt mos eft muliertm.nam omnes id faciunt.cum (c amari . Intellegunt,ea fc peperifTc pucru fimulat militi.
Quo citius rem ab eo auferat.cum puluifculo.quid multa?
Superem mulierem his.cum anima ad eum habenti euorceric « Dinarchus adulcfcens,
,On ornnis actas ad perdifcendu fit eft naantidum is pdifcat n Quod perçât modis.nec^ ea ratione me abfq jfe unq X Educet ucnus.quam penes amSntû fumma fammarû redit. /Quot amans exemplis ludificetur.quot modis pereat. IQuotque exoretur exorabulis.quot illic blanditiac.quot illic Iracundia: funr.quotfunt pclamanda:di uoftram fidem.habui
iQuid peierandum eft.cciam prêter munera.primum
r Dum mocret animus.premium fi.oboluft.obeunt tres notftis, rTutor interca loci aut aera aut uinum.aut olcum.auc triticum; ^Temptat benignus nc an bonx frugi fies:qua{i in pifeinam ^Rete qui iaculû parat;quando abiit rete peffum; abducit, vlnfra fin iecitTetern;pifcis nc effugiat cauct dû hue (Dum illuc rete ore impedit pifeis.ufeç adeo dolium foras eduxit \Itidem cft amator.fi id quod oratur dedittatq? eft benignus Potiufg frugi bonae adduntur normes, interim ille Hamû uorat.fi femel amori« poculum accepit mere.
Eaep intra pectus fe penctrauit potio.externpio âamp; ipfus :Perit amp;nbsp;rcs;6t fides.fi iratum fcortum forteft amatori fuo :
; Bis periit amator:abre atqp animo fimul.fin alter
(alteri potior eft idem perit
Si raras nodes ducitub animo perit.Ã increpauit ipfus Gaudet res perit ita amp;nbsp;in aedibus lenoniis priufg unum. Dederis:centum qua: pefeat parat.aut petit au^ confeifta
⢠Pallula cft.aut empta ancilla.autaliquod uafum argenteumt Aut uafum aeneum aliquod.aut ledus dapfilis.aut armariola Graeca,uft aliquit femper quod pereat debet amans fcorro
1Suo*atqjhaec edamus nos damna induftria.cum lam rem i' Fidemep.nofe^.nofmet perdimus.ncep parentes:neque i ; Cognati fencianwquos cum cælamus fie facimus cófcios â¢Qui noftrae serati tempeftiue remperant.unde anre parata Demus poft partoribus.faxim.Ienonum amp;nbsp;fcortorum plus cft iEt minus damnofo^ hominü;q nunc funr:fict iNam nunc Icnonu amp;nbsp;fcortorum plus cft ferc
Nam nufq alibi.üc func circum argentarias;g olim
-ocr page 477-f'Mufcanim cd cum caletur maximc.fcorti lenon«
iQÿ â^* fedcut quotidie, ea nimia cd »ario quippe qui eer« feio ⢠)Aeri plus fcortorum effe lam quam ponderum, ⢠Oli*ââ qâ-^'dé quam ad rem dicam in argentariis 'Referre.habere. nili pro tabulis,nefeio ubi ha: perferibantur Vfuraria accipiat dico cxpcnfi.neq? cenfeat
^'Podremo id magno in poj5ulo.mulier hominibus XRc placida atque ociofa uilt;dis hoftibus. -amare oportet. Omnes qui quod dent habenc.nam mihi haec meretrix Qux hic habet phronefiumluum nomen . omnem Ex pedore cmouit meo phronefim.nam phroncis \Edfapicntia.nam me fuilTilc huic fateor fummuatque intumum jQuodamancis mulco peiTimum ed pecuniae, eadem podquam 'Alium repperic qui plus daret damnofiorem me exinde Amouit loco.quem infedum ac odiofum fibi effe memorabat mala Babylonienfem militem.is nunc dicitur utnturus pertgre Eo nunc comenca ed dolum.peperide fimulatfefc.uc me [Extrudat foras.eum ede fimulanc milite puero patrent Aeque ut tu folo pergracceturmiliti.eum idi fuppolitum Pueru.opus.pcdima mihi uerba retur dare fetan me cenfuit
^, Athenas nudius tertius legaeus.hinc quo cum publico Imperio fui.fed haec quibus melius ed daphiumed ancillula jCum ea quolt;^ etiam mihi fuic commercium:
Adaphium ancilla.Dinarchus idem
Ad, . D fores aufcuicaco arqjadferua has aedis, *Nequis aduencor grauior abeac:quam aducniat. Neu qui manus attulerit deriles intro ad nos: pGrauidaS foras exporcet.noui ego hominum motes.
\Ita nunc adulcfcentcs morati funt.quin ei
Aut fc nec adueniunc ad fcorta congerones
Confukafunc confilio;quando intto adueniunt:
।Vnus eorum aliquis ocuidamicx ulque oggerit.dum illi /gant ÆCd uident quempiam fc adfcruaretobludunf.qui cudodem
1ObIcedent per ioculum amp;nbsp;Iudum.de nodro Ixpe edunt quod
⢠( Fartores faciunt.fit pol hoe.ôi pars fpodatorum feiftis.
IHxc uos me baud menciri.ubi ufus pugnx 0C uirruti de praedonibus prxdam capere Ac nos rurfum lepide referimus gratiam furibus nodris lNam ipfi uident cum eo^ aggerimus bona loqui
1 nbsp;nbsp;nbsp;Edam ultro Ipfi'agcrunt ad nos.Di.mc illis qdc hxc uerberat uerbis
I^m ego huc dom congefTi. Art.comemini.ùm pol ego Vitam fidorgi erir.mecû adducawi.Di.heus mane dum Allaphium pnufqAft.quis reuocac.Di.fcies rcfpicc hue.
Ad. Quis ed.Oi.uobis qui mulca bona efTc uuk.
All. Daco fi efTe uis.Di.faxo crunc.refpice
Hue modo.Ad.io enicas me miferam quil^ es.Di.pefTima
Mane. Afl.odiofus cs dinarchus ne illic ellStqj
Is ell is aduas lilii icculi . fcr concra manum. amp;nbsp;pariter
Gradere cibi fcruioiacque audiens fum imperii.Dï.cucce quid agis Ad, Valeo.amp; ualidun.teneo peregre quoniaff i aduenis uiuus Di Benigne dicis ada ce amabo.Ãd fine me ire:quo iulTic.Di.eas
Sed quid ais.quid uis idic quo icer inceptas quis ed
Que arcedlsiAd.archinam obdecriccm.Di.mala feemina es * Ad. * Soleo una ed difeiphna. Di.manifedam mendacii mala
Ad
Di
Te ceneo. Ad.quid iam amabo.Di.quia te adducicura huc dixeras Eu ipfum.Ad.in onei a fe nunc mulier faÃi ed ex uiro.0i.mala ed Prxdigilcor fed eandem loquere qui fis homo. Di.ed adaphium Vnus arnicor: Ad.nimis ociofum arbitror hominem ede. Di.quia Nam arbitrare. Ad.quia tuo uedimento à cibo alienis
Rebâ curas.Di.nos mihi dedidis ociofû, A.qd iâ amabo.Di. expedibo Rem perdidi.meun negotiû abdulidis.fi rem feruadèm. Fuie ubi negoeiofus cfdm.As.an eucc bene rem publicam Auc amoris alia lege habere polle podulas.quin ru ociofus fias . lila haud ego habui publicum.per uorfe interpretaris. Nam aduorfum legem amem ob meam fcripturam pecudem accipit« Fieriquc. As.idcm quod tu facis:faciunc rem male gerentes.ubi non Ed fcripeura:unde denmneufant publicanos.Di.maleuertic Res pecuaria mihi apud uos.nunc uicilTin uolo habere Aratiuncula pro copia apud uos.Ad.non aruus hic qui atari fcleat Sed pafcuus ed ager.fi rationes habiturus, Ad pueros ire melius ed huc nos habemus publicunUi alil Sune publicani.Di.urroq; percognoui probe idem⢠Ad. Idoc porcu ociofus.cu illic amp;nbsp;hie peru orfus eS.fed utris Cun re die mauis.Di.procaciores edis uos.fed illi periuriofi.' Illis perit quicquid datur.neq? ipfis apparet quicq
Vos faltem fiquid quacritis;amp; bibitis:^: comedis.
Podremo illi funt improbi.uos neq amp;nbsp;gloriofi.maleqr
In nos illis.Ad,e3 ommia cibi dicis dinarche,amp; nodram
Ec illorum uicem.Di.quid idue. Ad.rationem dicam, quia qui ÃT -Alterum incufat probri.ipfum fe intueri oportet, F nbsp;nbsp;nbsp;Tua nobis fapiens nihil habes.nos neq^ abde habemus«
-ocr page 479-Di o aftiphium hiudffloc modofoIiM « me ante appellire;
Scd bhnde.cum illuc quod apud ijljs nunc cft:apud me haberé» Aft. Duin uiuic.homine noneris.ubi mortuus eft.quTkfeasç»
Tedû uiuebas noueram.Di.an me mortuum arbitrare
Aft. Qui potis eft amibo.plenius qui antehac amator furnmus Habitus eftuftune ad amicam uerius ucrimonia referre.
Di nbsp;Veftra hercle facium iniiAia.qua c pperaueritis olim rapere Ociofe oportuir.diu ut eftem in columis uobls.
Aft Amator fimilis elf oppidi holfiIis.Di.quo argumento eft.Aft. quant Primû expugnari potis eft atftator.optimû eft arnica i Di.ôC ego fateor Sed loge aliter eft amicus arque amator,certo hercle quetcrimus Amomini optimus amicus.non hercle occiderunr.mihi ^etiam Fündig xdis.Aft.cur obfccio ergo ante hoftium p ignoto/alieno QuJt aftas.i inero haud alienus tu quide es.nam ecaftor neminem Hodie mage amat corde atqranimo fuo.fiquidem habes fu ndum Arqj xdis.Oi.in medio funt linguae liez ueftrz arcy orationes» dCorda bella fune fica aeque acerbo aceto linguis diefa dulcia ÃDatis.corde amare fatuis amantis.fiqd no danunt.Ar.non didici. Fabulare,Di.no iftxc mea benignitas docuit te fabulari. Art.fed iftos Qui Cà geniis fuis belligérant parce pmi.Di.mala es atque eadé quae Soles in Iccebra.Aft.ut expedatus peregre aduenifti.nam cbfccroj Cupiebat ce hera uidcre.Di.qtiid cande -Aft.ee unûex omnibus amat
Di Euge.funde amp;nbsp;aides per cernpus fubueniftis mihi.fc qd ais aftaphium.Aft.quid uisz
Di Eft ne incus nuc phroncfiü.Aft.cibi quidé incus, Di.ualct. As.lmo Aedcpol melius iam credo forc:ubi cc uidebir.
Di Hoe nobis uitium maximu eft:cü ama»nus:cunc perimus.'s Si illud quod nolumus dicitur palam eu mcnriuncur:à Veru elTe in fciti credimus.ne ut in xftu mucanrur irae
Aft. Eia haud ita cft rcs.Di.ain cute amare. Aft.immo unice unum.
Di PeperilTe eam audiui. Aft.ha obfecro race dinarche. Di.qd iam.
Aft, Hoprifeo mifera mentio quotiens fit partionis.ita pane Tibi fuit phronefium ideft i intro amabo.
Vifc illam aeque operire ibi,iam exibit nam Iduabat, Di Quid ais cu«qua cnunq fuit prxgnans:qui parere potuit ⢠nbsp;nbsp;t'lam equide uterum illi:quod feiammunq extumeat fenfi.
Aft. (Celabat metuebacque tc:ncfibi perfuaderes utabortioni iOperam daret: puerumque litte nccarct.cum pol ifti puero quidem iEft pacer babylonienfis miles,cuius nunc ifta aduentu expetit Immo abeo ut nunciacuft iam hic ad futurum aide eû nodum
AducrufTemiror.Di.ibo igit intro. Aft.quippini ea audader.qud
-ocr page 480-Oomum ad te.nam tu ædcpol noner. ftd fam nunc dinarche Qua mox te«cccpifti.iam hie crol^pc eil:profecta quo fum Di Redi uero ad^Jutu,c|o interim te apud uos opperibor. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠⢠â¢
Aflaphium ancilla.
« A ha ha herde quieuic.qa itroiuic odiu candeibla fum, âh Nunc quidem meo arbitratu loquar Iiberc:quæ uolamf
) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ec quaelubebic huic homineamâ?i me hera apud nos dixie
^Veniam de tonis nam fundi aedes,obligatæ fune ob moris prandium y Verum apud hunc me hera cofilia fumme loquicur liberetmagifque .
Adeo ei confiliarius hic amicus cd q auxiliarius.
Dum fuie dedic.nunc nihil habcc.quod habebac nos habemus Idinc id habeciquod nos habuimus.humanum facinus fadu ed Adutum forcunx folene mucaricr.uaria uica ed.nos diuiteiji Eum meminimus.atqoe illi pauperes nos.uercere fefe memorial zVices fic.quid ica mirecur fi egee.neceffe ed nos pacicr a uita ^Aequum fadum ed.piaculum ed mifereri nos hominum
Rem malegerencium.bonis ede oportee dentibus lenam probam
Adridere quisquis ueniac:blandecà alloqui.malc corde Confulcari.bene loqui.lingua meretricem ede fimilem feneis condecect
fQuaque hominem aeeingericjprofetdoauc malumaut damnum
* Dari.nunq amatoris meretricem oportet caufam nofeere.
। Quin ubi nihil dec:pro infrequente eum mittas militia domum;
Nec unq quifq probus erit amatortnili qui rei
Inimicud fux.nugx fune.nifi quod modo cum dederitquot;
* Dare iam iubcat denuo.is amatur.hic apud nos:qui quod edit
,locatus datum.dum habeat tum amet.ubi nihil habeat, JAlium quxdum expiat.xquo animo ipfe dnil habeat.
v Aliis qui habent det locum:probus ed amator:qui
Q Reludis rebus rem perdit fuam.at nos male agere predicant;
1Viri folere fecum:nofq? ede auaras.qui fi nunquam⢠Alienos agimus tandem.nam ecador nodri q fatis dedit Sux quifq amicx amator, neqjpol latis accepimus.
Neque ulla latis popofcit.nam quando derilis ed amaror Satis fi negat fe^abere quod det foli:nec fatis accipimus⢠Satis cum quod dec non habet.femper datores nonos v) Oportet quxrcrc:qui de thefauris integris dona
' Danunt.hui ut hic agredis ed adolcfccns;qui hinc aber
-ocr page 481-Nimis po! mortalis fepidustnimifque probus dator Sed is clam parre eriam banc ncdcn» illae nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠.i.
Ber hortu tranfiliuirad nics.cu uolo conucnire « ⢠Sed eil huic unus femus UJoIcncifTimus.
lt; Qui ubi quanq; noilraiunidet prope ædis hafee egrediens ^Icem ut de frumento anferes clamore abOerret: amp;nbsp;ibigit» . --Is item edagrefbs'fcd foreffquicquid cd futurû feri^mr« Ecquis huic tutelam ianuæ gcrit?erquis intus exit?
Straedaxferuus. Adaphium ancilla
q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vis illic cd q tam ^roteme nodras aedis arietat,
Alt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ego fum refpice ad me.St.quid ego,Ad.nonne ego
^tr. uideor te tibi
Ad Quid ubi ad hafee accedio ed aedis propc:aut pultarie ft Salue.Scr.fjtis ed mihi tuae falutis:nihilmoroi.non faluco. Aegrotare malim q efte tua in falure fanior
At uolo fcire quid debetur hic tibi nodræ domi. Aft, comprime.
Str, Spero meam quidem herde.tu quem feliris comprimas^ Imprudens per ridiculum ut rufiico fuadet duprum
Aft. Iram dixi.Str.ut ede t oepidi fidem fi eftuna altera,Aft.nimis hic Quidem truculentus.Str.pergin male loqui mulier mihi.
Aft Quid tibi ego autem dico.Srr.quia enim me truculentum nomines Nunc adeo nifi abis alt;ftutum?ac dicis qtiid quaeras.fcito⢠lam hercle ego hic te mulierjquafi fus catulos pedibus Proteram.Aft.rus merum hir quidem eft pudendum:amp;uero Glutinum pecus.Str.aduenidi huc fubtenrarû exornatis odibus '^ Quia tibi infuafoinfecidi propudiofa pallulam,an eoâ Edla es quia coepidi arma?aduenias.nunc places', iâ*â ' Cum me illi uelim mentiri,dices quid quod te rogo* Mancupium:qui accipias geda tecum.hæ nos an nos Dignos dant.lauiniæ hic fune quas habes uiedorias, Aft Ne attigas mc.Scr.tangam ita meamabit farculum
Vcf^o me ruri iam ex amaucrim patulum moueri Cunep ira necdein in dramentis pemoÃire perpetem Quam tuas centum eoenaras noeftes mihi dond pari Rus tu imprebras ut na(da es hominé.quem pudear probri *â r
⢠Sed quid apud noftras negocii mulier cd aedis tibi, ⢠Quid tp hoc occurras in urbem.â¢quotienfrüq? aduunimus Aft, Mulieres conucnire uolo uoftras.Str,quas tu mulieres
Mihi narras:ubimufca nulla femina eft in scdibus:nulla idinc Mulier habiratuus inquam abierunt abi,Ad*quid clamas in fane. Str Abire hinc ni proper* grandigras,iam ego iftoc fijftos ',
-ocr page 482-Ãompofiros.crifpos.cinnos tuos unguentatos ufq; ex terebro. Expellam.A^iquanâ gratia.Str.fi adeo foras nodras iudas audes Accederc.quiaqp illis buccas tam bdle purpuriditas habes ⢠Afti Erubui mccaftor mifera propter damorem ruüStr.ita ne erubuidi
Quid ucTO corpori reliqueris tuo poteftaté coloris ulli capiedi mala Buccas rubriceta omne corpus incinxit tibi.peflumac edis. A/bqd é Quod uobis pefTume hacc:Str.fcio ego plift qmeaibitraris feire. QH*^ ^â^ ^^ obfecro qd* fcias.Str. herilis nofter filius apud udlra perit -Vtperaduce eum iniiciatis in malam fraudem:amp; premium.
Sanus fi uidear edicam*Aft.dicis contuAelia.ncmo hominu Hic perire folct.apud nos res pduntfuas:ubi perdiderunt Res:abirc hic Q nolunt uti ius licct:cgo non nouiadulefcentem VcfIrum.Scr.ueron.Aft,ferio.âStr.quid maceria illa ait in horjo Quae eft:qUSE in nodes fingulas latere fir minor.qua is ad uos Darnni permenfus uiam eft:Aft.non mirû.uctus eft maceria laceres Si ueeeres ruunc.Ser.ain tu lateres uctercs ruere;nunquafii Edepol mihi quifq homo mortalis pofthac duaru rerö creduic. Ni ego ueftra heroamara fada denarrauero.Aft.eft ne ille Violentus.St^lt;fuam non enim ille meretriculis muniendis rem Cogir:ueru parfimoniæ duritiae xq? quae nunc duo fciara.
Exportatur peffumu.hem tuos exungula.male uiuiris.
Egone hic muficem.iam enim eccere ibo ad forumtarqjhæc Fada narrabo fem.neq; iftuc in fc geftir. Aft.ergo coget exanimem Mali.fi ccaftor hic homo finapi uiditct;non cenfeam tam ede Triftern poffe.Str.at pol ero bencuolens uti eftis uos.Aft. ucrû ego Illu;quäg uiolcntuft;fpcro immutari pór blandimentis
Ornamentis caeceris merecriciis.uidi ecquidcm iumentum ex »^;\lt;Jz indomico domicum
â ^Fieri atqj alias beluas.nuncad heram ire uidebo ecrum odium Progreditur mcum.triftis exit.ad conuenirc etiam hic di i phrenefitu Dinarchus. Aftaphium ancilla.
Di« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ifcis ego credo qui ufqj dum uiuonc lauanc;minus diu â¢
p Eauare:q haec lauat phorncfium.fi proinde amentur Mulieres diu qlauant.omnes amarores balneatores fient.
Aft. Non quis parum pdurarifoppcririer.Di.quin hercle ladys iam fum Durado mifcr.Aft mihi quoqj prae ladicudlc op^ é lauarc.di. Qobfecro Hercle aftaphiû intro hac nuntia me ad ede cui ^»peret fuamu/n Vcfatis laucnt.Aft.licct.Di.audin criâ.Aft.qd uis. Di.di me Perdunt qui ce reuocaui.nô tibi dicebâ i modo.Aft. quid iam Reuocabas.Di.îprobus nihilicp homo q tibi mille padus pcpit morte. Sed qd haec hic auté câdiu ante aedis ftecit;nefcio que præftolaca (ft
-ocr page 483-Credo militem illum fludent.Tam quafi üuVufïi triduo prius ⢠Prxdiuinant quo'die cfuri fient.ilkfinianc omnes iUieO Animus omnibus.me nimio magis refpicietmbi ismuc ucncric Quafi hinc ducentos annos fuerim mortuus.uerû feruire fuaue eft ⢠Ve'mifcro mihi poft actum plector.quia ante partu perdidi Vcrû nuncfi qua mihi obtigerit hereditas magna atque luculenta Nunc poftq fcio dulce.atqueamatu quid fit tv pecunia.ita ego illam Aedepol feruem itaque parce uicticem.ut nulla faxim cis dies Paucos fict.ego iftos.qui nu^c me culpant confutauero Sed adfentio aperiri fores quaeabforbent qcqd uenic ifra peffulos Phtoncftum.Dinarchus.
n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vm tibi nam amabo ianua e mordax mea? quo introire
⢠Metuas mea uoluptas, Di.feruide ut tota floretgt;ut oleum Nitide nitet.Phr.qui ram infacetus Icmno adqeniés?quid uc Nqp des amicae dinarchæ fuauium.Di.uah ajipulo herclc Ego nunc.Phr.atquc adeo male.quo te auortifti.Di.faluc Phroncfium.Phr.lâlùc hicne hodie coenas?faluus cum aduenis?
Di Promifi iube. coenabo ubi tu iuftèris.P h.hoc me libentiacies Di Aedepol me magis, nempe tu eris hodiemecû mea phronifium Phr. Velim fi fieri poftïc. Di. cedo foleas mlhi properare afferte Menfam aniabo: Phr.fanû es.Dtnon ædepol bibere pcffuipiam.â Ita animo maleftâPhr.mane aliquid fiet cibiîDi:perfifti Aqua.fan rediitanimus.de ne (oleas.cedo uiuum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;*
Phr .Idem es ecaftor qui foies fed dfeXsmihi bene nam ambulafti Di Huc quide hcrclctene.quando rui uidendi eft
Copia.Phr.côplccftdrè libens.Di.at hoc eft melle dulci dulcius»
â ⢠'Hic tuis fortunis iuppiter præftant mere
Da dune fuiulum.Phr.immo uel decern.utinaiftoc pauq efTem;
Di Plus polliccre qegoa te poftulo.utinam a principio
Rei item parfiftem meæ.uc nunc reparcis fuauiis.Phr.fiquid ttbl Comp'endi ficciâc pofltm facftam.Di.atdepoI uelim iam auertilTe lam^ol mihi quidem atque oculis meis.Phr.num tibi fordere uidcor. Di Non mihiquidem.uerum tempeftas memini cniondam fuit»
Cum inter nos forderemus alteri led quid ego facinus audiui Adueniens tftum:quod tu hic abfeente me noui nescii gefferis,â Uhr Cunqj bene priueniftit fane gaudeo tibi mca confilia fummas Sempe» credidi eqdem nec pepcri puerumec prxgnansâ Fui, ueru adfimullui.me efte prægnanré.haud eram.
Di Quapropter mea uita. Phr.proprer militem babylonienfemj Qui quafi uxorem fibi me habebat anno uno:dum hic fuir.
Di Ego fenferam.fed quid iftif. cui rei item adfimulare rettuIir.Phr.ut
-ocr page 484-Wiet aliqui fi aquae ufey eft amp;nbsp;rcdimiciflû.rfuerfionê utad me faceret Denuo nunt hue yniiAc nuper #d me epiftukm;fefecxperrurum: Quad fefe penderem fiqd peperifTem educarem tolerem bona fua mt Habiruriioia eiïè.Di.aufculro libens.qd denique agitis?Phr. mater. Ancillas iubet.quoniam iam dicimus menfis aduenrat prope, Aliam aliorfum ire.pra:mandare amp;nbsp;quaerere puerum aut Puellam.gfupponantur mihi.qd mulca uerba faciam tonffricem Syram nouifb noliram quae erga aedem fefe habet. Di.noui⢠Phr. Haec una opera circuit per familias pucj^m uefîigae clanculum'ad me
Detulit datum fibi.effe dixir.mercis male.eû.Di.nunc non ilk Pepcrit?qua: pcperit prior.fed poftcrior.Phor,ordine omnem rem tenes.⢠Muhe ut praemifit nûciû miles mihi no multo poft hæc aderit
Di Nûc eu te inceiim quafi puerpera l^c procura, Phr;quipini ubi fine
Labore res geri pulchre pot adfum queq; æquû eft queftum Efte calidum»Di.quid me futurum eft.quando miles ueneric.relilt;ftus ne abs ce uiuam.
Phr, Vbi illud quod uolo b^bro ab illo:facile inueniâ quo medo Diuorcium amp;nbsp;difeordum inter nos parcm.poft id ego totum tecû Mea uoluptas uiig aero alTiduo.Di.imfho leerde uero accubuo Mauclimtquin dis hodie facruficare pro puero uolo adfeititio
Phr Immo hcrclc uero quinto die quod frerioportet cenfeo Non audesaligd quot;mihi dare munus ciuilium lucrum.Di.I^erclc Videor facerem mihi uoluptas me heia ubi qulppiam me Pofees.Phr.ae ego ubi abdulit.Di.iam faxo hie aderit, feruolum hue Mitram meum.Phr.fic facito.Di.quicquid auto ent.boni confulas Phr. Ecaftor munus tc curaturum fcio.ut cuius me non poenireat
Mirtc mihi.Di.nu quippiam me uis aliud.Phr.ut quâdo otium Tibi fie me rcuifas.Di.ualeas.Phr.ualc.Di.pro di imortales non Amanrÿ mulierislt;fed loriae unanimantis fidentis fuir:⢠Officium facerc.qd 'modo hæc facit mihi.fu ppofinonem pueri Quâmihi credidit germanæ quod forori non credit foror Oftendie mihi iam fefe medullitusife infidelem nunqeâ Dum uiuae foPe.cgo ne illam ut nó amem?cgo ne illud no beneudi Me potias non ambo;quâ huic défît amor ego ifti non muniitmitta lam modo ex hoc loco iubebo ad iftarn quinqj perferri minas PrxecreA obfonari dûtaxat hie mina multo illi potius bene erit Qux bene uult mihi;q mihimet omnia quaemihi facio mala.
Phronefium meretrix.
-ocr page 485-Vero ifti date mamma.ut nyferx matres follicit^que ⢠p Exanimo fuut cruciantque xdepol cómlt;itü malc Guque cam re in corde agito:nimio minus perhibemur Malo q fumus ingenio.ego prima de me modo didra didito Quanta dl cura in animo.quancû corde capio dolorem: Dolus ne occidat morte p«cri.mater dida quod fum.co magis Studeo uitæ:quæ hoc aula fum.cancumdé dolum adgrediar Lucri caufa auara probrum.fum exécuta alienos dolores Mihi fuppofuimullam rem «portet dolofe:adgrediri:nifi Aflutat accuraracq: exequare:uofmet iam uidetis ut ornata Incedo puerperio.ego nunc me effe aegram adfimulo Male quod mulier facere incoepic.ciusnifi efficere perpetrat Id illi rtfbrbond illi fenio eff.ea illi miferaemiferiaft Si benefacere inroepit.cius enim cito odium percipit Nimilcp pai»cac fune defdTae maleqj facere occeperent Nimifqj paucx efficiunt.liquid occeperint benefacere ⢠Mulieri nimio malefacere melius cft onus:q bene Ego quod mala fum.matris opera mala fum amp;nbsp;me aptc^alitia me grauidam effc adfimulaui militi babylonio.cam nunc Malitiam accuratam miles inueniat uolo.iffic haud multo poll Credo adcric.nunc prius pra^aucro feiens cumqj Ornatu ut grauida quafi puerperio cubcm.darc mihi Huc eiedam at^ ignem in aram ut ucnerer.uicinam meara^ Hic apponite;atque abite ab oculis.opiecium face ut Accubam.accede adiutarc fie dccet.puerpcram fcleas Mihi date pallium inice in me hue archilis.ubi cft aftaphium Fer hue uerbcnam mihi thus amp;nbsp;bellaria.dare aquarn manibus Nunc ccaftor ut ucniret miles uclim.
Scratophanes milcs.Phorncfium mcretrix.Staphium ancilla E expedetis fpedatores mcas pugnas tlum praedicem 1^ Manibus duellis prædicarc foleo haud in fermonibus.
Scio ego multos memorauiffe milites mendacium ⢠Et homeronidam 6d poftilam illi memorari poseft. Qui amp;nbsp;conuidi amp;nbsp;condemnati falfis depugna fient Non laudanSus eft qui plus credit.quæ audit, q ⢠Quæ uidct.num placet cu illi plus laudant:quae audiunt Qua qtiac uident.pluris cft occulacus teftis:unus q auriti Decem qui audiunt audita dieunr.qui uident plane fciunt Non placet que (curae laudant manipularis mufitanc Neque illi quorum lingua dadio^ aciem praeftringit domi Strenui nimio plus prefunt populo:q arguti Si cati
-ocr page 486-facile fibi facunditatem ift'rtus a^uta inuenic
Sine uirtute argutmn einem mihi habeam pro præfica
Que alios conlaudar eabfe fe ucro non poteft,nunc Amicam decimo menfe poft athenas atticas uifo Qua grauidam reliqui meo côprefTu.quid ea agat Phr, Vide quis loquitur.Aftadam propinquat Mlles mea
Phronefium ribi adcft ftratophanes
Nunc tibi opus egram ut te adfimulesiPhr.tace.
Cui adhuc ego tu malam e monet ruri ame maficio
Vincereft repperit mulier ut ego opinor uina dea aut
Hominem ut uolo.Str.euge aftaphium eccam mihi-Aduorfum.Phro.falue ecaftor ftratophanes uenire faluum
St, Scio fed peperit ne obfecro phronefium. Aft.peperit puerum * Nimium lepidum.Str.ecquid mihi fimilis eft:Aft rogas.' Quin ubi naruft.machaeram amp;nbsp;clipeum pofeebae fibi nbsp;nbsp;â¢
St. Meus eft feio iam de argumentis nimium quidem fimilis eft
Aft Pape iam manuft;St.iam ne lectae legionem quam fpoliarc
Velit;Aft.herfnudius quintusnatus qdem ille eft.Sta.qd poftea Inter tot dies quidem herclc iam acdum aliquid oportuit
Quid illiexutero exicioft priufq poterat ire in proelium
Aft Consequere atque illam Gluta amp;nbsp;gratu^re illi.St.fequor
Phr. Vbi illa obfecro eft quae me hic reliquid abfe abifti
Aft Adfum adduco ribi exoptatum ftratophanem.Ph.ubi is eft obfecro St. Mars peregre adueniens falurat nerienem uxorem fuam. Cum tu recde proucnifti cumqj es aucda
Liberis gratulor, cu mihi tibique magnum dcdifti decus
Phr. Salue qui memrerfecifti pene amp;nbsp;uita à ;lumine.quiqj⢠Mihi magnos dolores per uoluptatem tuam condidiftiî corpus. Quo nunc etiam morbo mifera fum.Sr.eia quam obrem mea uolupcis
Tibi obuenit labos ifte.filium peperifti.g edis (poliis opplcbit rua# Phr Multo cÃftor magis oppletis opus eft tritici granariis.næ ille priug
Spolia capiat hinc noslt;xtinxic famcs,St.habe bonum animum Phr. Sauiü fis pete hinc ab me nequeo caput
Tollere.ita do.i^q; me ego doleo
Neque iam queO pedibus mea (ponte ambuIarc:Sta, fime ex medio*
Mari fauiu petere tuum iubeas;petere haud pigeat me. Id ita ede experta es,nunc experiere mea phornefm me te Amare .adduxi ancillas cibi eccas ex fyria duas ;iftas dono Adduce hoc tu iftas.fed reginae domi fuæ Riere ambæ
-ocr page 487-Verum pitna ego excidi minu.his^tc donc» ,poenfur . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Ne te quod ancillae funt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ nbsp;nbsp;nbsp;*
Phr *Iam. quin etiam fuperducas quae mihi comedant cibû.St.hoc quidé Herde fi ingrarund donû cedo m mihi illam puere pallulam. Mea uolupeas attuli eccam pallulam ex pari gratia tibi tene cibi. Phr* Hoccine mihi oblabores tantos tantillum dari Str.pcri mifer lam auro contra condat filius amp;nbsp;ianum nihilipedit.addit purpuram Exorat tibi attuli tuas ponto amoenas.rene tibi uolupeas mea Accipe hoc.abduce hafcc.iwcofpedns ucdras.Phr.amp; quidem has Me nihil cador.neep me res.Scra.nihil ne huic fat ed?ne unum uerbû 'Quidem dixit* uiginti minis uenire iliace pode credo dona:qux ei Dono dedi.uehemencer mihi nunc ed irata.fentioxaccp intelligo. Verufh adibo.quid ais nunc cu 1nunc uis me uolupeas mea Quo uocacus fumure ad eoenamtmox hue cubicum iuero. .Qü*^ races ?planiffumc xdepol perü.fed quid illuc boni ed. Quis homo ed.qui inducit pompam tantam?certund quo ferant Obfcruarc.huic credo fereur.uerum iam fcibo magis.
Geta.Stratophanes miles phronefium â¢
Te ite liac dmul mulieri dagmnigeruli foras gerrones
i nbsp;nbsp;nbsp;Cononi exagogae.Ãtin fe quis amat nequid quin
Nihilis icacp improi^ifc partibuiexpoliat« Nam hoc qui feitammequis id quaerat ex me.domifit quæfacit Improba fada amator qui bona fua pro dercore habet.foras nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^
lubct ferri.meruit publicos.mundifTimund.puras fibi cfTc uolt Aedis.domi qcquid habet perditur exeo.quando quidem ipfus P erdicud.fecreto hercle quidem illum adiurabo:neque mea quidem Opera unq nihilominus propere g potcd peribit Nam iam de hoc obfonio de mina deminui, modo quinque Numos mihi detraxi partem herculaneam.nam hoc ad fimile ed Q^fi de Huuio qui aquam deriuac fibi.nifi deriuccur tamen Oginis aqua abeat in mari.na hoc in mare abiit mifereque Periit fine bona omnigratia.hxc cu uideo fieri.fuffuror ⢠Suppilo de praeda praedam capio.meretricc ego item ede reor Mare ut cd.quod des dcuorat nunq habundat.hoc faltem Seruat me di illi fubedapparcc.des quantum uis r^fquarrf
* Apparet:neque datori neque acceptricx.uelut meretrix meu herum Mifertim fua blanditia intullir in
Pauperiem.priuauit bonis.luce honore.ate^ amicis.
Atac eccam.aded propinque:ctedo audiuide hxc me loqui Pallida ed.uc peperic puerum alloquar quafi nefeiam. iubeo Yos lalucre.Phr.noder geea.quid ais ut ualcs.Gcca.ualco Qi. uenio E 2
-ocr page 488-Aifminus ualcnrcm.ói tnehustquywlcat.fero.herus meus ocellus Tuus ad ce ferre me^æe iunîc tibi doua quæ uides.iHos ferre. Et has quinq; argenti minas.Phor,poI.haud pcric.quod ilium Tantum amo.Gctta.iufhr opcrare.uc hæc grata haberes tibi. Grataqp ecaftor habeo.iube auferri intro hxc ad me Ecquid auditis ecquae tam imperat fuis.Gc,«olo auferant Deficcari iubet.Phr.îpudens me cafttor.quanti eft negotii?
Tu bona fide.tu ne ais impudentem me elle ipfa;quæ fis llabulum Flagirii.Phr.dic amabo te ubi eft dinarchfts.Gc. domi.
Phr.dic ob hæc dona
Quæ abmiferit.mc ilium amare plurimum omnium hominum Erga eû^ honorem eumq? habere omnium maximum.
Acqj ut hue ueniac obfecrarc.Gc.ilicct.fed quifnam illic hemof? Qui ipfus fecum eil tridis animo hcrcle homoft fuo mifcr⢠Quifqs eftïdignus eft me caftor.Phr.ecquid eft non * nouifti obfecro
Qui illic apud me erar huius pater.ufq jad icntaculum lullt ali.manfi.tufcultauitobferuaui.qucm pernam noni Hominem.nihil illicque ert illic eft me intuetur gemens; Traxit ex intimo uentre fufpirium,hoc.uide.dentibus Frendit icit.femur.Ge.num obfecro nan^ariolus.qui ipfus Se uerberat.Sc.nûc ego meos animos uiolentos meamq iiram Ex pecftorc iam promam.loquerc unde es tu Cuius es?cur aufus inclementer mihi dicerc.GeJubido eft Iftuc ne mihi refponfas?Gc.hæc non ego te flocifacio; â Quid tu leur aula es alium redicere amare homine.Ph.Iibirunft Ain tandem iftuc primu experiar tu rantuli doni raufa; Holerum.atcp æfcarum.amp; pofcarum mæchum malachum Goncinnatum.umbratilocum ympanotribam amas Hominem non naucijqftæ hercles.Gc.meo.nchero tu improbe Et male dicere audes fons uitii amp;nbsp;peiun.Srr.uerbum unum Adde iftocwam hcrcle ego te hic affatim officiam.Ge.tange Modo.iim ego ce hic aguum faciam.amp; medium diftruncabo. Si tu in legione bellator ciuis.at ego in culina aucs, . Si aequum facias.gduentores meos no incufes quorum mihi Dona accepta amp;nbsp;grata habeo.tuaqjingrataq jquæ abftc accepi. Tu pol ego Si. donis priuatus fum 6iperi. Ph. plane.iftuc eft Quid nunc ergo hic odiofe es confeffus omnibus te iis Peri hcrcle hodie.mfi hunc atc abigo.Gc.acccde huc modo Adi huc modo.Scr.cciam fcelus minicaretquem ego Affatim iam iam concipilabo.quid tibi huc iJentic eft?
-ocr page 489-Quid tibi hanc aditio cd?quid tibi^anc nâtio cd inquam ^\inicam ineam Jenioriere ctiusjfi manu uiceris.*
Ce Quid manu uicenmiStra.fae quod iuflï.mane.iam e^o te hic , Affatim conficiam.Ge.occidi opptumum eft.capeio ell.illam Machaeram longiorem habes:q hacc cd.fed herum Sincdû petere:fiquidcm belligerandum eft tecum. Ibo domum ego.tecum bellator arbitrum acqum caeperim Sed ego ceffo mi hinc amoucre uenire.dû faluo licet Phronefium mStetrix miles.Stratophanes.
Ate iam foleas atqj meintro aedutû ducite:nam mihi de ueto d Miferas codoluit caput.Scr.qd mihi future e.cui duaeâcülæ Dolenttquibus te domui.ia ne abiffi.hem fic daf.quo paedo Exclifflis quæfo elopirius planius q exclufus nuncfum pulchro Ludificor.finc quantulo mihi opere nue pfuaderi potcft.ut ego hifcc Suffringam talos.totis aedibus num quippia auarum, ut ad mores mulierum
P oftq filium peperic.animos fubftulit.nuc quafi mihi dicat hacc te Iubeo:neq; uolo introire in xdis.at ego nolo.no co:cglt;ffixo Dicat me in diebus pauculis crudum uirum effe.fequere me hac.uerbum fateft.
Srabax adolef^ns.Aftaphinm ancilla.⢠Vs mane dudum hinc ire me iuftic pater.ut bubus r nbsp;nbsp;nbsp;Glande prandio depromerem.poft iUoc uemiq aducnit
Si dis placer ad uiHamiargcntu meo qui debebar patri Qui ouis tarentinas erat mercatus de patre.qnærit pattern Dico cffe in urbe.interrogo quid eu uelit home: cruminam Sibi de collo dctraxit.minas uiginti mi dat.accipio Iibens. Condo in cruminam.ille abiit:cgo perpere minas ouis In crumina hac in urbem detuli.fuic acdepol mars Meo iratus patri.nam oucs illius haud longeibfunt a lupis Ntyic ego illos mundulos urbanos amafios.
Hoc iftu exponam:atqjomnes eliciam foras eradicare cft ⢠Certu cum primis pattern.poft id locorum mlt;crcm.nunc Hodie efferam ad hanc argentum q mage amo quam Matrem meam.tarccquis nufia eft:ccquis aperit ho^oftiumi Aft. Quid illuc alienum cft amabo miftrabax.qui no extemplo IntreAn ne oportuit ita te quidem.qui es familiaris.Str.ibitur Ne me morari cenfeas.Afta.lepide facis
Stratilax Aftaphium.
Str, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Irum uidetur ruri herilem filium ftrabacé no redifft.nifi fi
m danculû conlapfus c hic in corrupteUâ fuâ. Afta.ia pol hic
-ocr page 490-r^c inchtnatge fi afpexerit^ Srr.niijio minus feuos ia fum aftaphium Qua fuiaam non f#m tmculentus.noli meruere quid ms?, Ada. Quid?ruam expeelo cruculcnrutn.Srr.dic impera mihr.quid tibi Er quo uis modo.nóuos omnis mores habeo ueeeres perdidi.
Vel amare pofTumxuel etiam feortum ducere. Afla.lepide me cafior Nuncias:fcd die mihi an SC paraficü te forrefTe ducere Str. Incdlexifli lepide quid ego diccrem.hcus tu iam poliq
In urbcm crebro conuenio;hic fitflus iam fum cauillator Probus afla.quid id eil amabo.ill cc ridi0blaria:cauillationes uis Opinor dicere.ica ut pauxillum différât a cauillibus.fequere Intro me amabomca uoluptas.Str.tcne hoc tibnrabenem hebeto Vt mecum hac nod:e fies.Afl.pcri rabonem quam effe dicam Str. Hane beluam.Afta.quin cu arabonem dicis.Str.ita facio lucri* Vt prxnellinis coena ell ciconia. Afta.fequere obfecro.Scr. ftrabacc Hie opperiar modo fi rure ueniat. Aft.is qdé apud nos é.h^ drabax , Modo rure uenic.Str.prius ne g ad matrem fuam.heu acdepoJ Hominem nihili. AHa.an ne aucé ut foles iam ne.Scr.nihil dico Afta.I intro amabo.tedo manum.Str.tc nc in tabernam ducor Deuorforiarn ubi male accipiar mea mihi pecunia
Dinarchus adolefcens;
⢠Eqjgnatus eflmccp progjgnetty.neqj potes reperiricr n nbsp;nbsp;Cui ego nunc diduaut fadum melius q mihi effe uelim Di magni ut ego laetus fum:6C laetitia differor:ita ad me Magna nunciauit chiamus hodie gaudia,mea dona de Amata acceptaque habita effe apud phroncfium.cum hoc iam Volupeft tum hoc nimio magnae mellinia: mihi:militis odiofa Ingrataquc habita totus haudeo.mea pila eft:fi repudiatur. Miâes:mulicr mecum perit faluus fum Quia pcreo.fi non percam plane efuriam nunc fpcculabor. Quid tibi agatur;quis fa introtqui foras ueuiat.procul Hmcobferuabo:miles quid fadurus fuat, Qyia nihil habeo unum animos monuit mihi omnia agam precario Ancilla Adolefcens.
Æ Epide efficiam mea hera officium.inde intus modo ut tu tuu Icem effigias,ama id quod decet rem tuam cffun ex inani Nunc dum iffi lubet dum habes tempus ci obfecundes. Prome ucnuftatem amanti tuam.ut gaudia compares * Ego interim hic reffrieicis praefidcbo.ifte dum fic faciat domum Ad tc exagogam.^ queq interim iftuc ad uos Qui fit:hodie intromittam.tu perge ut lubet.ludin iffos.
Di Quis eff iffe affaphium.indica qui pent. Affft.amabo hiccine Tu cras?Di.moleffus ne fum?Affa.nunc magis g fuiffi na nifi quin
-ocr page 491-4
Nobis afuft:nobis molemus. Di. fed c^fecro di mihi operinr yirré quæ uolo.Di.nam quid cil,AlH.mea refeonó mus fed Intus bolos quos dat.Di quid amator nouus quifpiam:
Afla,Integrum amp;nbsp;plenum adortaft thefaurum.Di.qu ls efl
Ada: Eloquar.fed diu taceto.nouidin tun hunc ftrabaccm.Di.quid ni Ada. Solus fummam habet hie »pud nos,nunc is ed fundus nobis.
Animo bond male gerit.Di.pcrii.herde ego idem .Ad.dokus es Qui fada infeed a facere uerbfs podulcs thetis quoq; etiam Lamentando laufam fecit fil^.Di.non ego nunc inero Ad uos mittar.Ad.quid num miles magis? Di.quia
Enim plus dedi.Ad.pIus enim cd inrromidus;q dabas
Sine uiciffim.qui dant öperam:oblitos quod dant:operam utief. Litreraî didicidi.quando dis.fine alios didere.
Di Didant.dû mihi comentari id liceat ni oblitus fiem Quod dedi.âAdunterea magider dû tu cômentabere Voit interim illam indidé cômentari.qui rem acciperet. Identidem î Di.de di equidem hodie ei quinis argenti deferri ⢠nbsp;nbsp;'''
Minas praeterea unam inoblônatû.Ada.idem idoc delafu dio' De eo nunc bene fum tua uirtutc.Di.imo amp;nbsp;inimici mei\ Bona idaec edent-mortuum herclc mc.q ut id patiar Mauelim mihi inimicos inunierc.q me inimicis meis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Nam inuidere alii bene ede.tibi male ede miferum ed Quid inuidene egent.illis quibus inuidetur rem habent
Ada. Stultus quidc es operire.Di.quid fam. Ad.quia pol mauelî nûc licet Di nbsp;nbsp;Da obfouii me participé fieri. Ad.à nolebas participate.«auferres
Dimidiû domum.nam idem ut acheronei hic ratio accepti Scribitur.intro acceptu quando aereptund.non pored
Ferri foras.bene uale.Di.fidc. Af.omittcs me.Di.omitto ftro.Af.ad tc Quidc. Di.îmo idoc ad uos.Ad.iri no poted. Didmo pored Experiri fine,Ad.imo opperire.uis ed experiri*
Diejm adeffe nifi occupacad.Di.refidc hem frudra fit.redin?
Ad, At non redeam.fi uocac me:quae in me porcdtplufq poted Vno uerbo eloquere:Di.mitti me uro. Ad.mendax es abi»
Di Vnû aiebat. Ad.(India dixti uçba atqj mendacia.
Di Abiit îtro.induit ego ut hæc mihi patiar fieri ? iam hearle
* nbsp;nbsp;Ego tibi in lecebra ludos faciam clamore in ma.qua:
Aduerfum Icgcm accepidi plurimis pecuniam lam hercle apud omnes magifcratus faxoterit nomen tuum Poft id ego in te manu iniieiam quadrupus ucnefica Suppoferix pucrû ego acdcpol tua probra apcribo omniat Nihil me.perdidi omne qdbd fuir.fio impudens.
Nec mihi adeftad alium peufi.iam quos capis calceos fed qd E 4.
-ocr page 492-Ego bic chn^p.quid fi m^'u-beac^ntromitticr.conecptis me no Filt;n:u.rum uerbis.i#rem 6 lenic.nugx funt.fi fbmulos pugnis * Cxdis.manibns plus dolec.de nihilo nihil ell irafci:quæ ce non Floccifacic.fed quicf hoc eft pro di immortales callidem uidco fencm , Altera tonftricem huius:alteram ancillam fuam:meus qui adfims Fuic.ancillas duas conftridas ducere*perc#nui poftq
Vna cura cor meum mouit.modo timco:ne me malefada antiqua Mea fine luenia oia Calli.fenex Ancilla.li.Dinarch? adoleicés
Cal nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gon tibi maledicam.auc cibi mtle uelim ut animo meoft
e Propemodum expcrre eftis q ego firn tranquillus ufqj
Homo.rogitaui ego uos uerberantis has pendetis fimul Commemini.quo quicg pado fitis confefTe.fcio hie nunc Volo fcire eodem pado.fine malo fateamini quag ucs⢠Colubrino ingenio ambæ eftis.edico prius ne duplicis habeatis Linguas ne ego bilinguis uos necem] nifi ad tintinnaculus . Volcis uos educi uiros.An.uis fubegic ueru farerinta lora laedunt Brâchia.Cal.at fi ueru mihi eritis faffac.An.uincis exolue.Catmihi Etiim nuq fifnegotii faffis incertufq; fum.nifi quia
Timeo tamc.An.ego nec qd peccaui kio.Cal.ommu primu diuerfa é Ec eni fic iftud uolo.ne iter uos fignifeeeis.ego ero paries loquere tu
An Qn^ loquar.Cil.quid puero adülbnya quem peperit filia Meo nepori.capica rerum expeditc.An.iftæ dedi. Cal.iam Tace.accepiftin puerum tu ab hac?An.accepi.Cal.tace Nihil moror praeterea.fatis,eft fafla.An.inficias non to Cal. lam liuorcm fcapulis iftoc concinas tuis . conueniunt
Adhuc utriuiqjuerba.Di.u^ milcro mihi mea nunc facinora A periuntur:clam quae fpcraui forc.Cal.lc quere tu qui dare Te huic puerum iuftîc, An.hera maior mea.Cal.quid tu Cur eum accepifti?An.hera me rogauit minor.puer ut Ferretur.eacç ut celarentur omnia.Cal.loquere tu
Quid eo fecifti puero.An.ad meam heram detuli.Cal.quid de * Puero ttCi hera facic. An.here meae extemplo dedit.Cal;cui. Malu here.An.duæ funt iftæ.Ãal.caue nifi qdquot; te rogo:nifi Ea quae exquiro. An.mater filiae dono dedit inquam.Cal.plus Qui duduinq loquere.An.plus tu rogicas. Cal. refponde Ocius quid illa cui donacuft. An.fuppofuir,CaI.cuilt; An.fibi Pro filio.Cal.pro filiolo? Di.obfecro uoftram fidem.ut faciIuR Alia quam aliae unde puerum natum parec.hæc labore alieno Pueru peperit fine doloribus.puer quidem beatus.mater duas Habet:(K auias duas.iam metuo patres quot fuere uidefis Facinus muliebre.An.magis pol haec maheia pertinet ad uiros Qua ad mulieres.uir eam non mulier pregnantem fecit
-ocr page 493-Ci iEc idein egoilac fcio.cu bom ei euftos FiÃftf. An.puls poteft g pUl VaIce,uir eranpkis ualcbat.uicic qd* potebac:acj^m uni Cal Ec tibi quidem her de idem atculit magnum'malu.An.de iftoc Ipla amp;nbsp;ft tu taceas re ab fe experta intellego, Cabnunq te Facere hodie ut cuius quis ciTee diceret.An tacuiat nunc Non tacebo quando ad^hneceffe indicem,Di lapideus fum Cômouere me mifernon audeo.res palam omnis eft meo Illic nunc funt capiti oftia.meum illuc facimus mcaftulcitia eft Timeo g mox non miner.^al,loquere filiam meam Quis integram ftuprauerit.uideo ego ce protcr mala Fadfa qui es patronus parieti. Di.neque uiuus neque mortuus Sum:ncc quid nue faciam fcio.neque ut hinc abeam:neque uc Ad ITuncadeam fcio.timore torpeo. Cal.dicin an non An, Dinarchus cui illam prius dici fponderas. Cal.ubi is homo eft
, Quem ditis.Di.adfum callicles.per tua obfecro genua Vttu iftuc infipienter faefLnfapienter feras mihiq iignofcas Quod animi impos uini uitio fecerim.Cal.non placet In mutû guippiam côferri:quod loqui non poceft.njm uinumft Fabulare pofTic fe defenderet.non uinum moderari Sed uim folent:qui quidem probi fune ucrum Qui improbus eft.ftue fubibic.fi adeo caret cameto, Tamen ab ingenio eft improbus.Di.feio Equidem quae uolo mulca mihi audienda obnoxia.ego tibi Me obnoxium elle fateor:culee compote mi Callicles uide quxfo ne facias imuriam.reus olut us Caufam dicic.tam eftis iuero.fanum es.Cal.fbluite illas Agice.abice.tu domum.amp; tu autem domum eloquere Hxc hera: ut puerum reddat fiquis eum*petat.eamus â¢Intus.Di.quid uis intus me ire.tu es praetor mihi. V erum te obfccro:ut tuam gnara des uxorem callicles. : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.b
Cal Eunde ftulte iudicaire quidem iftam re incelligo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
bftm haud manfifti ut ego darem illam.tutc fumpfifti tiK Nunc habeas.ut natius ucrum hoc ego re njulcabo bolo. Sex talenta malana dotis demam pro iftaftinfeitia Di Bene agis merum.filium iftîne tute melius eft repetere. * Caecerum uxorem quaprimu poteft abduci ex sedibus. Cal Ego^deo iam illi remittam nunciij.adimeo dicam ut aliam Conditionem filio inuemat fuo,ac ego ab hac puerum repefcam Ne mox infidis eat nihil eft.nam ipia amp;nbsp;ulrro uc fadunft fecit Omneren palam : fed nimiu pol oporcuna ecce able Egreditur'foras.neifta ifimalum lionge habet;qua: ufe^ illinc
-ocr page 494-Coî pungit meum.⢠Threq^fium meretrix. Adulcfcccns, Dinarchus.Aftaphium ancilla.
Littera amp;nbsp;lutCa eft meretrixinifi quae lapitiuino ad rem fuâ , b Si alia membra uino madcant.cor fic fairem fobrium.
Nam mihi diuidia eft in rontricem i#ea?licut in ultam male Ea dixit.eum dinarchi puerum inucnmm filium.
Vbi id audiuinquaq penes eft me omnis rcs.amp; liberi Video eccum qui meis tutorem me adop»tis bonis « Di. Mulier adfum profeduft.Ph.quid agitur uoluptas mea Di Non uoluptas.aufer nugas.nihil ego nunc de ifta c re agoi Pht. Scio me cador quid uis.ôd quid portulas.amp; quid petas.
Me uidere uis,amp; me ce amare portulas.puerun peris. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Di Di immortales ut planiloqua crt.paucis ut rem ipfaui atigit, Phr. Scio equidem fponfam cibi efre:0^ filium ex fponfa tua. ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«
Et tibi uxorem ducendam iam elTe.ahbiiam animum tuum Me quafi pro derehdfa fis habiturus.fed tarnen cogitato mus Pufillus g fit fapiens bertia:xtatem qui uni cubili
Nang cômittic fuam.quaû unum ebfideatur aliunde perfugium Gerit.Di.ocium ubi crit;de tftis rebus turn amplius tecum loquar, Nunc4»uerum redde. Ph.immo amabo l^ os dies aliquos linas Eum elft apud me.Di.minime.nam eo quid opus.
Phr. In re mea triduû hoc faltcm:dum aliquo miles cii cuducirur In cam rem fiquid habebo:tibi quoqi etiam proderit.fi auferes Puerû:1 milite omnis turn mihi fpcs animam efflauerit , Di Factu cupio nam re facere fi uelim non crt locus.nune puero Vtcre amp;nbsp;procura:quando procures habes.Ph.multum amabo Te ob irtam rem me cartor ubi domi metues malum, fugito huc Ad mc laltcm.amicus mihi crto manublnarius.Di,bene uale Phornefium.Fh.iam tufn oculum uocas id quoq jinterim Fucarim nomem comemoraui tcr.Di.nûquid uis facultas opere , Vbi mihi e»it ad te uenero.Ph.iUe quidem abiit acceflir dicere Hic quis uidelicct:ucru «rt uerbum quod memoratur.ubi amici ibidem opus.propter huc fpes etiam fe hodie tantum rim * * Militcm:quem ec^rtor mage ama g dudum.id quod cupio inde Auferrerqua: cum multum abftulimus haud multo apparet, quod Datum ert.ita funt gloriae meretricia.Artraha race.Ph.qd ert obTecro, Art. Adert pueri. Ph.fine euipfe adire huc.fmefi is crt medo
Sine eum ipfum adire ut cuqio ad me hac reerta fi tenent : Ne irtum ecartor hodie hartis confecTu fallanis
Miles AnciIa,Mcrctrix.R.uftirtis
-ocr page 495-Omihiamare fero fuppluium damnis ad arnica meam ⢠e Vtillud acceptum fit priUs;qucd perdicb;hocäddäinfupcr Sed qui uideo hera atqj ancilla ante ædis.adcûda e haec mihi ⢠Quid hic uos agitis.Ph»ne me appcHat.Mi.nimm fcuis. Ph.fie Poem es utmihi molertus ne fies. Mi,qdaftaphiûlh As.merito ecaftor Tibi fuccenfetlegon atqjfte iHi end paru male ucIo.Nli.ego Mea uoluptas fiquid peccaui.prius fupplciû ad banc mina fero Auri fi mihi rides.Ph.manus uctant prius gpenes fefe habeât:quifq Credere puero opus eft cibVhn.opus eft matri aurem qua: pucru huit Opus nutrici utré habeat uetcris uini largirer ui dies nolt;ftefque Potec.opus iftic non opus eft carbonibus.fafciis opus eft puluinis Cunnis.incunabulis.oleum opus eft.farina.purus eft rorum diem. Nun^hoc uno dic efficiatur opus:quin opus fempcr fiet.
Non enim poffunt militares pueri cranio exducicr
Mi Jlt;cfpicc ergo.accipe hoc.qui iftuc exefficias opus.Ph.cedo Qu mg parum eft. Mi.ad omne manus iftic poftt paruft Tuo arbiraru quod iubebis addabicur.da nunc fauium Phr Miete me ingodiofus, Mi.nihil fit, non amor.teneur dTcS. Ruf Plus decem pondo amoris paufillis perdidi.accipe hoc Atqj auferto intro.ubi mea amica eft cenrium.neque ruri neque Hic operis quifg facio.corruwipor fi cu ita mifer⢠Cubando in lecto hic expedando ebduruided eccam uideo Heus amica quid agis.Mi.quis illic homo. Ph:qucm Ego caftor mageamo g cc.Mi.g me,quomodo
Phr Hoc modo uc moleftus ne fis. Mi, iam abis poftg aurum habes Ph Condidi intro quod dcdifti.Ruf.adcm arnica.te adk quor, Phr Ac egoad ce ibo.Ruf.ad me dcIicia.Phr.hercle ucro ferio.Ru.quang Ego nbi uidcor ftulcus gaudere aliqui me uolo.nam quang Eft bella malo tuo mfi tu ego aliqui guadeo.uin ce Ampledcr.amp;fuauiu dem. Ph.quid uis face.gaudeam
Mi Mqps ne ance oculos ego illam patiar.alics amplexarier; Mortuu hercle me duco fatius.abftine hoc mulier manu * Nifi te mea manu in machaera 6dhunc uis mfcri
Ruf. NihiliphâriQtius eft miles.ii ^ amari portulas.auro haud ferro Deterrere potes ne amet. Mi.qui malum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
⢠nbsp;nbsp;Bella aut eacieta eft quaeames homine iftimodi.Phr.uenit ne In me^cc tibi quod uerbum in cauea dixit hirtrio 'Omnes homines ad fuum quxftum calent amp;nbsp;firtidiunt
Mi Huccinc homine ce amplexarier ca horridum arque fqualidum. Phr Quang hic fqualidum eft qdaquam hic horridus.citus bellu init Mi Dedi ego aupr.Ph.dcdiftnfilio cibaria
-ocr page 496-Aft: Nilne fi hänfnerum effe /peras:alju opus cd aurimina »
Idi. Malam rem his Si n^gnam.magnopere fcrua uiaricum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Quid illi debet nifi tna.Ru.quxnam rria, Mi, Vnguenta nodes faSium.Ph.par pari refpondet.
Verum nunc filtern fjamas;da tu mihi de tuis deliciis fum Quicquid pauxilluIum.Mi.quid ita.Ph.ahmuo eil quod idem Didum fupcrfert campas dicit abaui confultam illuc
Mi, Mihi homo caue faxis uulnus tibi iam cui funt dentes ferrei Vulgo ad fe'omnis intromimt.abflme illinc tu manum
Ruf, Iam herclc iam magno tu uapulato uir flrenuus. Mi, Dedi ego huic aurum.Ru,atego argentum.Mi.at etiam pallulam Ruf. At ego oues etiam,nam amp;nbsp;alia multa quæ pofcet dabo
Melius te munere certare mecum q minaciis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Phr, Lepidus ecaflor mortalis ell,flrabax mi perge obfecro
Stultus atcpinlanus damnis certant.nos faluac fumus, ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Mi, Age prior tyro aliquid,Ru.iinmo tu prior perde à peri. Mi, Hem cibi talentum argenti philippei efl.tene tibi.
Phr, Tanto melior ifbder eflo.fed amp;nbsp;uellro uiuito.Mimbi eH quod Tu das.folue zonas.prouocacur.quid times.Ru.tu peregrinus.hic Habitotimeo meos.non ego ambulo.pecua ad hanc ego in Crumina obligata defero. Mi. quid dedi^r diffinxi hominem Ruf,lmmo ego uero qui dedi.Ph.iintro amabo amp;nbsp;tu ergo ad me, Ruf, Cii tu eris mecum quidem.quid tu quid ais.Mi.cû hoc an ego Podcrior dedi.Ph.tu dcdilli.iam daturus cll.i/luc habeo.hoc expeto* y Veni utriq: mos geratur amborum ex lententia
Filc ut rem gratam uidecthoc accipiudunff.quod datur, Ruf. Meum quidem re ledlum cerre occupare non linam Alla. Lepide me callor aucupabarep tx mea lententia Phr, -Aeque ut rem bene gdlam uellram rurfum bene geram
Amabo liquid animardll facere.faciaminflt iam: Veneris cauli adplaudite.eius haec in tutela ed fabula,, Spedatotfs bene ualetc.plauditc arqj exurgite,
F* I N r S.,
P lautinæ uiginti ComÅdise.dîguæ latinæ delicix:magna ex parte itc^ emendatae per Georgium Alexandrinum. De cuius eruditionâ^ amp;nbsp;dili gentia iudicent legentes.Impreffac fuere opera : 6i impendio Pauli de Feraria.atqj Dionyfii de Bononia,
TARVISII. M.CCCCLXXXII.DIE.XXI.FV^NII.IOANNE MOCE NIGO PRINCIPE IVGVNDISSIMO ET DVCE FOELICISSImo
-ocr page 497-|
J'^ * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Regiftrum hJïusrhbri I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» |
⢠yt^o.duni- , 4 ,^ | |||
|
Te,quid | ||||
|
Prim« alb« |
M.promiGrti |
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r bumbomatidé? | ||
|
reuercdiiTimo |
hinc | |||
|
b |
uitam |
* infmuat . |
.licibuSn ' *4 | |
|
Plauti |
quam, i |
i^uidem , * fed fóAV' 'â |
aduigila nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, .,,; | |
|
teneo |
â k ⢠|
frater â¢Â». nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;« » | ||
|
et férues. |
ancilla ⢠|
f- ⢠â |
pegniuni | |
|
urbem |
jlubec |
, qus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. |
â1 | |
|
So.apage |
quot; Ã adulierio |
^bclTc , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,.* | ||
|
fuas nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'' |
faluc' |
facitisÆ, | ||
|
Am.iam |
1 |
hacP** |
â ero uoluptas | |
|
alcumen« |
Catcrua |
c ⢠|
hodiequot;' | |
|
fed age* |
Ãp.^mat |
Car. ergo | ||
|
quid |
die iam 1 |
eodem |
Tr: ecquem | |
|
d |
Pc.ergoâ |
curi |
hodie» | |
|
tniximos |
m . â |
f in lamentando |
» Tr.licec nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* | |
|
iuCTic |
plauti/ |
U⢠Z , |
Gr, uidecur â¢. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'* | |
|
Li. non |
lamdudum |
nimium |
⢠B nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1* | |
|
illos |
rem |
quot; tflinc ' |
turn | |
|
e |
pro multum |
fane |
' obnixe ⢠, - nbsp;nbsp;* | |
|
nunc |
n |
itidem^ |
peregre | |
|
Sca.urinam |
Mn. æquû |
X |
inte | |
|
neque nam |
Ni.^quippe arcem |
Certos ne qfg |
Eone nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*** | |
|
f |
ut fi |
quis |
. inuentum | |
|
euclio |
* O |
â atque ego . |
uult fieri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» « nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T | |
|
pices |
philolaches»- |
â»y |
.uirtufcni â. | |
|
meus |
phi: quid. |
nam g nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,gt; |
- i» * * D | |
|
UOS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠|
litigium |
quid lom |
periculis ^ * â¢â ^fubitoft ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^t | |
|
g |
fumus |
illis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\ * |
ââ a | |
|
Eg-O^gO.- ^ tandem |
Er lt;ibi |
feortum ⢠* |
mufcarum* |
y |
|
A.uidefis |
hinc |
Ah. ne |
pucro | |
|
Confidentem^ |
, me lubes |
re aduocatos |
uerum | |
|
Se iam |
aitfc |
ql tibi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' â | ||
|
lunenturemâ |
q |
Ag.calidum |
nobis ufufl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ^' | |
|
A.uenus |
Da. credo | |||
|
inter |
heus |
quidem m , '.' | ||
|
nee |
fiquid |
anatamcnides | ||
J^iUnj^fp'ti^^i yrnr^t^^t^nj ^^^ Ã^ '^^j4 ^*y^ (11^4^ A^^'^^t^
â I.
i
-ocr page 501--ocr page 502--ocr page 503-