Dit boek is gescand in het kader van het Incunabelen project.
Een incunabel of wiegendruk is een boek of geschrift dat gedrukt is vóór 1 januari 1501. Gezien de bijzondere aard van deze vroege gedrukte werken is besloten deze uitgebreid te beschrijven en te digitaliseren.
Meer informatie over de collectie Is beschikbaar op: https://repertorium.librarv.uu.nl/collectie/incunabelen/
Bij deze boeken wordt ook de volledige buitenkant gescand en een scan gemaakt van het geopende boek. De hierna volgende scans zijn (in volgorde waarop ze getoond worden):
⢠nbsp;nbsp;nbsp;het midden van het geopende boek*
⢠nbsp;nbsp;nbsp;de rug van het boek
⢠nbsp;nbsp;nbsp;de kopsnede
⢠nbsp;nbsp;nbsp;de frontsnede
⢠nbsp;nbsp;nbsp;de staartsnede
⢠nbsp;nbsp;nbsp;het achterplat
*Een deel van de banden in deze collectie bevatten meerdere titels, het is dus mogelijk dat de pagina's in deze overzichtsscan horen bij een andere titel.
-ocr page 3-This book has been digitized as part of the Incunabula project.
An incunable or incunabulum is a book, pamphlet, or broadside that was printed before January 1st 1501. Due to their special nature a project has been started to better describe and then digitize these early printed works In our collection.
More information on this collection Is available here: https://repertorium.library.uu.nl/collectie/incunabelen/
The digitized version of these books includes scans of the outside of the book and a scan of the open book. The scans after this notice are (in the order in which they are shown):
⢠the open book (opened approximately in the middle)*
⢠the spine
⢠nbsp;nbsp;nbsp;the head edge
⢠nbsp;nbsp;nbsp;the fore edge
⢠nbsp;nbsp;nbsp;the bottom edge
⢠nbsp;nbsp;nbsp;the back board
*Some of the bindings in this collection contain multiple titles, therefore it is possible that this scan shows pages which belong to a different title.
-ocr page 4-|
noua te pertenti cum quid potiiTimum unarent non uidcrenc;puppes aucrterunt:feque ad fua caftra nanti ca rettulerunt.Sic Hannibal confliio arma pergame' riorum fuperauic:ncq; turn folum fed fxpe alias pede ftribus copns pan prudctia pepulit aduerfarios.qux dum in afia geruntur:accidit cafu ut legati prufiae ro mæ apud.L.Qyintum Flaminium conuilarem cocna renc.Atqueibi de Hannibale mentiôe fada ex his unâ diceret eum in prufiæ regno eilend poftero die Flami nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, mus fenatui detulit.Patres confcripti qui Hannibale uiuo nunç fc fine infidus futuros exiftimabant lega' tos in bichYniam mifcrunt. In his Flaminium : qui a rege peterent ne inimiaffimum fuum fecum haberet fibiquc dederet.his prufia negare aufus non eil. Illud rccufauit ne id a le fieri poftularent ep aduerfus ms hofpitii effet.ipfi fi poiTent comprehenderent ; locum ubi effet facile inuenturos. Hannibal enim uno loco fc tenebat in caftello g » ab rege datum erat muneri. Idtp fie ædificarat;ut in omnibus partibâ aedificii cxi tus haberetifemper uercnsne ufu euenirct quod acci/ dit. Hue cum legati romanorum ueniflent:ac multitu dine domum eius circundediifent puer ab lanua pro/ fpiciens Hannibali dixit plurcs praeter eofuetudmem armatos apparere. Qui imperauit ei. ut omnes fores aedificii circumirct:ac propere fibi renunciaret : num eodem modo unduj obfideretur . Puer cum celeriter quid effet rcnûcialTft;omnefq; exitus occupatos ofte' diffetifenfit id non fortuito factum fed fe peti neq;fbi diutius uitam effe retinendam : quam ne alieno arbi/ tno dimitteret memor pnftmarum uirtiitum ucnenu quod femper fecum habere confuei^at fumpfic. Sic iiir fortilTimus multis uariifque perWhetus laboribus anno acqiticuit feptuagefimo.Qyibus confiilibns in tenent non conuenitl. Manque atticus. M. Glaudio Marcello SC Quinto Fabio Labeone confulibus mor' tuum in annali fuo fenptum reliquit . Ac Polybuis Aemilio Paulo 0^.C.Bebio Pamphilo.Sulpitiâ autc |
.P.Cornelio Cethego SCBebio Pamphilo.Arq itfens uir tancifq; bellis diilndusno nihil temporis tribuit litten'.h ague aliquot eius libri funt græco fermone confecti.In his ad rhodios de.C.Mälii Valonis î afia rebus geflis Huius b lia gefta multi mcmoriæ prodi derunt.Sed ex his duo:qui cum coin caftris fuerunt : fimnlque uixeruntçp diu fortuna paffa eft. Philcnius ôC Sofiliis Iaccdæmonnis atque hoc Sofilo Hanibal Iittenrum græcarum ufus eft dodore.Scd nos tepus eft hums Iibn facere finem : 0C romanorum explicate lmpcracorcs:quo faciliâ collatis utrorumq; factis qui uiri proferendi fint poffit ludicari. Ato ortus municipio tufculo adolcfcc tulus priufq: honoribus opcram daret uerfatus eft in Sabinis cp ibi herediû a patre relidt ihabebat. Hortatu.L.Va' lern Flacci que in cöfulatu céfuraçp lia buit collegam ut.M.Perpenna ccnforinus narrare fo/ heus eft romam demigraiiit in forocp eiTerepic.Pnmu flipcdium mcruit anorum decem feptemep. Qy.fabio Maximo.M.Claudio confulibus.tribunus militum! ficilia fuit.Inde ut rediit caftra fccutus cft.P.Claudii neronis.magnique opera cius exiftimata eft in prelio ^ud Senam quo cecidit Hafdrubal frater Hanibalis Qiicftor obtigit.P.Africano confuli:cum quo non p fortis neceff tudiue uixit.Nanq pabeo perpetua diffen fit uica.Edilis.pl.fadus eft cum.C.Hcliuo. Prêter pro uinciam obtinuit fardimam.ex qua qucftor fiipenore tempore ex affrica decedens.Qy .Ennium poetam de duxerat-quod no minons exiftimamus $ quemlibet ampliffimum Ardinienfem triumphum.Confulatnm genit cum.L. Valerio Flacco.force prouinciam nadâ hifpaniam citenorcmiex^ ea triumphum deportauit Ibi cum diutius moraretur g? Scipio Affricanus con' ful iterü cuius in priori cöfulatu queftor fuerat uoluit S |
Liturae Latinae
Quarto n® 170.
541, Nepos, Cornelius, De vita illustrium virorum, [Milaan, Leon, Pachel en Ulr, Scinzenzeler c, 1484], 4°, min, X, 4°, 1701
Type 8. â H 5731. â MMW I 56. â Peddie II p. 197. â Pr. 5953.
Bl. 7 ontbreekt.
Op bl. la: âEst Johannis Baptistae Salvatorini et amicorumâ. Daaronder:
âIste mei liber est baptiste Salvatorini et hius(?) Eumenides fures tartara ad atra ferantquot;. â Samengeb. met nr. 644. â In den catalogus van 1608.[
644. Raphael Regius, Epistolae Plinii enarrationes. Disputatio de quibusdam locis Persii, Valerii Maximi, Tullii de officiis, ac tribus oratoriis quaestionibus [et alia opuscula], Venetië, Guigl, Anima mia de Cereto 26 Mei 1490, 4°, X, 4°, 1702 Typen 5, 8, â Init. c. â HC* 13810. â MMW I 296. â Pr. 5111. Samengeb. met nr. 541. â In den catalogus van 1845.
-ocr page 11--ocr page 12--ocr page 13--ocr page 14--ocr page 15-'AEMILII PWBI VIRI CLARiSSiMi DE VITA EXCELLENTIVM LIBER INCIPIT FELICITER.
ON DVBITO FORE Plerofque Attice qui hoc genus fcnpturæ le/ ue:ólt; :non fatis dignum fummorû uirorum perfonis indicent ; cum re latum logent quis muficam dociic nt Epaminûdam;aut in eius uiTtu rbus commemorati falcaffe cum comode fcienterque Jr ' tibiis cantaiTc.Sed hi erunt fere qui expertes litterarû græcarum nihil rectum nili quod ipforum moribâcö ueniat putabût.Hi h didicerint non eadem omnibus cffe honefta atm turpia;fed omnia maiorum îfhcutis nidicarimon admirabuntur nos in graiofum uirtuti/ ;bus exponendis mores eorum fccutos. Negi enim Ci imom fuit turpe athenienflum fummo uiro fotorem germanam habere in matrimonio.quippe cum ciues eius eodem uterenturinftituto-Acid quidem noflns moribus nefas habetur. Laudi in gracia ducitur ado lefcentulis ^plurimos habere amatores . Nulla lacez dæmoni tam efl nobilis uidua quæ non ad fcænam cat metcede conducta . Magnis in laudibus tota fuit * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;græcia uiftorem clympiae citan.In fcæna uero pro/
dire fle populo cffe fpedaculo neminiin eifdem genti bus fuic turpitudini:quæ omnia apud nos partim îfa mia:parcim humilia atq iab honeflate remota ponun quot;tur.Contra ea pleraqinodris moribus funt decora : ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quæ apud illos turpia putatur.Quem enim romano'
'mm pudet uxorem ducere in conuiuium 5 Aut cuius no marerfamilias primum locum tenet aedium atque jn celebritate uerfaturiQiiod multo fit aliter in grae' damam necpin conuiuium adhibetur nifi propiquo rumme^ feclet nifi interiore parte ædiumiquae gynae comtis appcllaturiqiio nemo accedit mfi propinqua cognatione coniunclus.Sed plura perfequi cum rna' F nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gmtudo uolunnms prohibet;tum feflinatiomt ea ex'
am
-ocr page 16-phceitiqua? exorfus fum.Qinr ad propnfïmm neme mus : Sc in hoc exponemus libro de una cxccllcnum imperatorum.,
MILTIADIS VITA.
ILTIADES Cimonis filius athénien fis cum ÃC antiquitare generis fitquot; gloria maiorum filt; fua modeftia unus omnin maxime floreret:caq; eilet aerate ut nö lam folum de eo bene fpcrare : fed ena confidere eines pofTenc fui.talem futurüm qualem eo gnitum iudicarunc.Accidit ut athenienfcs cherfone' fum colonos uellent mittere: CUIUS generis cum ma/ gnus numerus effetiS^ multi eins demigrationis pete/ rent focietitem ex his deledi delphos deliberatum miili funt:qui confulerent Apollinem quo potiiïimû duce utcrentur.Nam turn thraces eas regiones tene/ bant.cum quibus armis erat dimicandum. His confli lennbus nominacim Pythia praecepit ut Miltiadem fi fci imperatorem fumerennid fi feciuent incepta ^fpe/ ra futura.Hoc oraculi rcfponfo Miltiades cura dele^ damanu elaffe Cherfönefum profedus cura aeceflif fer lemnum 0^ incolas cius infulae fub poteftatem re digere ueilet athcnienfiumudcplenii fua fponte fare rent poftubflcfdllt irridentes refponderunt turn id fe faduros cum file domo nauibus proficifcens uento aquilone iienifîtr lemnurn.Hic enim uentus a fepten/ trionibus oriens aduerfum tenet athenis proficifcen/ tibus.Miltiades morandi tempus non habes ciirfum direxit quo tendebac:peruenit^ cherfonefum.Ibi bre m tempore barbarorum copiis difiedis tota regione quam petierat potitus loca cadellis idonea communi iuc:multitudinem quam fecum duxerat in agris collo cauit;crebrifci? cxcurrionibus locupletauit . Neq; mi/ nus ea re prudentia $ felicitate adiutus efl.Nam cum nirtute militum deuiciffet hoflium exercitus: fumma æquicate res conlfituiciat^ ipfe ibidem mauere deere
-ocr page 17-uït.Erarcmm inter eos dignitate regia q;uis carebat nomine.Ne$ id magis imperio $ lufticia confecutus Ne^ eo fodus athenienfibus quibus cum erat profe/ ftus officia praeftabarquibus rebus fiebat ut non mi nus eorum uoluntate perpetuo imperium obtineret qui mifcrant:^ illorum cum quibus erat profectus, Cherfonnefo tali modo conftituta lemnum reucrtigt; rur : Ãlt; ex pafto poftulat ut fibi urbem tradant. Illi enim dixerant cum uento borea domo profecius eo perueniffet ; fefe dedituros Se autem domum cherfo^ nefi habere.chares qui rum lemnum incolebant: öC fi praeter opinionem res ceciderat : tamen non dicto feci fecunda fortuna aduerfariorum capti : refiflere aufi iion funt:atque ex infula dimigrarunt. pari felicitate exteras infulas quae cyclades nominantur fub athe' nicnfium redegit potcQarcm.Eifdcm temporibus per farum rex Danus ex afia i europam exercitu traicöo fcythis bellu iferre decrcuit.Ponte fecit î hirtro flumi ne qua copias traduceret Eius pontis dum ipfe abeP fer cuftodes fliquic principes quos ferum ex ionia ôC xolide duxerat.quibus fingulis ipfari iurbiu ppetua dederat imperia. Sic enim putauit facillime fe grxea lingua loquentes g afia incoleret fub fua rrétu9 ^po' teftate fi amicis fuis oppida tuenda tradidiffet: quib^ fe oppreffo nulla fpcsfalunsrd nquerct.In hoc fuic tum numero Miltiades:cui illa cuflodia crederet.Hic cum crebri afferrentnuneu male rem gerere Darium: praemiq tab fcythis.Miltiades hortatus epotis curto des ne fortuna data occafionc liberade grxcix dimit teret.nam fi cum his copiis quas feed rräfportaiierat intenfTet Darius non folum europam fore tutam :fed ctiam eos qui afiam incolerent grxci genere liberos a perfarum ftituros dominanoe fic periculo .Id 0^ facile effici porte.Ponte enim refciffo regem uel hoftiii ferro uel inopia paucis diebus interiturum.Ad hoc rofiliit cu pienq; accederent Hirtixus milefiâ ne res coficcret obftitic dicens non idem ipfis qui fummas imperil te a ini
-ocr page 18-notent expedire 5^ multitiidim c pDarn' regnoipfo rum niteretur domfnatio.Qyo exemefo ip(os potefia reexpulfos ciuibus fms poenas daturos .league adeo fe abhorrere a exterorum confilio ; ut nihil putet ip fis utilius ^ confirmari regnum perfarum. Huius cum fencennam plurimi effent fecuti'Miltiades non dubitans tam multis conicus ad regis aures confilia fua peruentura cherfonefum reliquit.ac rurlus athe/ nas demigrauit: cuius ratio 0Cfinon ualuir: tamen tnagnopere ertlaudandaicumjamicior omnium liber tati $ fux futrit domination! .Darius autem cum ex europa in afiam redilfct hortantibus amicis ut grx Ciam redigeret in fiiam poteflatem cladem qiiingen tarum nauium comparauitxiqp Datin praefecitiSC Ar taphernem.hifjç ducenta peditum milia decem equi turn dedit:caufam interferens fe hortem ede atheni cnfibus g » eorum auxilio iones fardif expugnaffent: fuaep præfidia intcrfeciffent. llli praefecti regii clade ad eubocam appulfa celeriter Erychream ceperunt : omnef^ eius gentis ciues abreptofin afiam ad regem miferHnt.Inde ad atticam accefferunt: acfuafcopias in campum marathona deduxerunt. Is eft ab oppi do circiter milia padiifdecem. Hoc tumultu atheni enfes tam propinquo tame pmagno permoti auxili lim nuf^ nifi a lacedxmoniis petiuerunt:Philippum «5 curforem eius generis qui hemerodromi uocantur lacedxmonem miferunt ut nunciarct q !celeri opus effet auxilio. Domi autem creati decem praetores qm exercitui prmeffent: ieis Miltiades:inter quos magna fuit concentio utrum moenibus defenderent.an obui am irent hortibuf:an aecp contenderent. Vnus Miltia des maxime nitebatur; ut primo qiiocp tempore ca ftra fierent.Id fi factum effet fiC ciuibus animum accef furum cum inderent de eorum uirtute non defperari fle hortes eadem re fore tardiores h animaduerterent audere aduerfus fe tam exiguis copiis dimicari . Hoc in tempore nulla ciuiras athemeniibus auxilio fuit praîter platæenfes;ea mille milit militum.Itaq jherd
-ocr page 19-aductu decem milia armatorum compléta fiint;qnr manus mirabili flagrabat pugnandi cupiditate : quo faflum eft ut plus $ collège Miltiades ualnerit.Eius enim audontateimpulfi athenienfes copias ex urbe eduxeruntdocoque idoneo cadra fecerunt.deindepo dero die fub montis radicibus acie e regioneîdruda noua arte iii ftimma proelium commiferunt.Nancpat bores multis locis erantraræ hoc confilioà ut mon num tegerentur altitudine:filt; arborum tradu equita/ tus hodHim impediretur:ne multitudine clauderent. Dans 0( ffi non locum aequum uidebat fuis tarnen fre tus numero copiarum fuarû côfligere cupiebat. Eoq; magis qd* prius ^ Lacedaemonii üibfidio uenirenc di micare unie arbitrabatur.Itac f in acie peditum cctu : equitum dece milia produxit :prÅliumg ! commifit. In quo tanto plus uirtute ualuefc athenienfes ut dece plicem numerum hodiu profl!garent;adeoqi pteruez runt:ut perfae non cadra:fed naucs peterent, (^a pu gna nihil adhuc ed nobilius. Nulla enim un^ cam oigua manus tantas opes prodrauit.Cuiufuidonae no alienum uidetur quale premiii Miltiadi fit tributu docere:quo faciliufîteHigi poffit cade omnii i eiuitatii effe natura:ut populi nodri honores quonda fuerunt rari Sftenues:ob eamque caufam glonofimunc autc edufi atq; aboleti:fic olim apud athenienfes dude re-* perimus,Manque liuic Miltiadi qui athenas totamçp graeeiä liberauit.talis honos cributâed î porticu quae pocrile uocatur cum pugna depingeret marathonia: utin deccprætoçz numero prima cius imago poeret: Ifque hortaret milites prceliumque comitteret.Ide il le popup podea $ maius impiii e nactus ét largiciôe magidratuû corruptused trecctas datuas Demetrio Phalereo decreuit.Pod hoc prÅliû clade fepeuagka namu athcniefes eide Miltiadi dedefnut infulas quae barbaros adimierant bello pfequcrctur. Qijo iperio pletaftp ad officium redire coegit;non nullas ui cxpu gnauit.Ex his Parn infula opibus elatam cum ofone teconciliare non pofletxopias e nauibus eduxit.uibc
-ocr page 20-opibus claufir:omniq, âcommeatu priuauit Dein ume is ac tefludinibufcôrtitutus propius muros acceffit: cum lam in co cflec ut oppido potiretur procul in co tincnn lucus qui ex infula confpiciebaturmefcio quo cafu nocturno tempore incenfus cfl:cuius flamma ut ab oppidanif fiC oppugnatoribufeft uila utrifqp uenit in opinionem fignum a claffianis regiis datum. Qio faftum eft ut pani a deditione detererentur . ÃC ^Miltia des timens ne claflis regia aduentaret incenfis open bus quae ftatuerac:cum totidem nauibus atcp erat p fertus athenas magna cum offenfioe ciuuim fuorum rediret.Accufatus ergo proditionis g? cum Parum ex pngnare poffet a rege corruptus infectis rebus a pu gna difceffifTet.Eo tempor aeger erat uu1neribus quae in oppugnando oppido ceperat .Itacpquoniam ipfè pro fe dicere non poffet uerba fecit frater eius Dago ras . Caufa cognita capitis abfolutus pecunia multa tus eft. Eaq; lis quinquaginta talentis aeftimata cft quantus in claffem fumptus factus erat.Hac pecunia quod foluere non poterat in uincla publica cornee tus eft . Ibiq: diem obiit fupremum.hic fic fi crimine pano cft accufatus : tamen alla fuftcaufa damnatio nis.Nam^ atheniefes propter Pififtrati tyrannidem quae paucis annis ante fuerat omnium fuorum ciuiu potentiam extimefcebant. Miltiades multum in impe rus magiftratibufi^ uerfatus non indebatur pofte ef fe priuatus:prifertim cum confueeudine ad imperii cupiditatem trahi uiderctiir.Nam cherfonefo omnef 11los quofhabitarat annos perpetuam obtinuerat do minationem cyrannufqp fuerat appellatus fed inftus. Non erat enim ui confecutus: fed fuorum uoluntate: eamq; poteftatem bonitate retinebat. Omnes aurem 0C habentur Abdicuntur tyranni qui poteftatefnnr p petuain ea ciuitate:qux libertate ufa eft . Sed in Mil tiide erat cum fumma humanitas:tum mira comitas, ut nemo tam humilis effetxui non ad eum aditus pa teret.magna audoritas apud oes duitates nobile no mcn.laus rei militares maxima. Hæc populus refpie
-ocr page 21-nens malint eum innoxium plecti ^ fe diutius effe in timore.
THEMISTOCLIS VITA.
HEMISTOCLES Neocli filius athe^ nirlis.Hnms uitia ineiitis adolefccnae magnis funtemedata uirtutibus.adeo ut anteferatur hme nemo :pauci pares putentur Sed ab mino cordiendii. Pf eius Neocles generofus fint.Is uxore Acarnana eme duxit:ex qua natus eft Themiflocles .qui cum minus effet probatus parentibus cp 0C liberius inflo uiuebat: fiC rem familiarem negligebar : a patre exhaeredatus efl : qu.x contumelia non fregit cum;fed erexit .Nam cum ludicaffet fine fiimma induflna non poife eam exringui:totum fe dedidit reipublicae diligentius ami cis famxc p feruicns.multum in indiciis priuatis uer fabatur.fxpe m concionem populi prodibat. Nulla res maior fine eo gerebaturxelenterq? quae opus erat repcnebat.Necp minus in rebus gerendis promptâ ^ excogitandis erat.Qlâod 0Cde inflantibus ut ait Thu cydides uenffime iudicabat:óC de futuris callidiffime conciebar.Quo fadû êut breui rpe illuflraret. Primâ ante gradâ fuit capefédæ reipublicae bello Corcyraeo: ad quod gerendum praetor a populo factus mon folii præfenti bellocfed etiam reliquo tempore ferociorem rddidit duitatem. Nam cum pecunia publica quae ex metallis redibat largitione magifiratuum quot annis ïterirct:Ille perfuafit populo ut ea peciiia claffis cctu nauiiiædifirarcc.Qua celeriter effecta primum corcy raeos fregit. Deinde maritimos praedones confectado mare tutum reddidit.In quo ci idiuitiis ornauit: tu et pentiffimos belli naualif fecit atheuienfes.Id quantae faluti fuerit uniuerfae graeciae bello cognitu c pfico. Nam ci i Xerxes óf man amp;nbsp;terra bellû uniuerfæ ferret europe cû tatis eâ copiis îuafit :quâtas neq; ante neep poftea habuit quil^.Huius ei claffis milia ôC ducem
âtr^/?«^ * f»^ tarum naniumlongarum tuitrquam duo miha onera fequebantur.Terreflres autem exercitus fçptî solatorum milium peditum : equitum quadnngcntO''' - ,.rum milium fuerunt. Cuius deaduentu cum fama in
graeciam effet perlata : öt ;maxime athenienfes peti di cerentur propter pugnam marathoniam miferunt ddphos confultum quidnam facerent de rebus Ghs, Deliberantibus Pythia refpondit :ut moenibus ligne is fe munirent.Id refpofum quo ualeret cum intellige ret nemo;Themiftocles perfuafit confilium efTe Apol linis;utm naues fe fuaq; conferrent: eum enim fignifi cari murum ligneum. Tali confiho probato addunt ad fuperiores totidem naues triremes :fuaq; omnia quae moueri poterat parti m falaminam : parti m troe^ aenem afportant:arcem facerdotibus paudfq imaio/ nbus natu ac facra procuranda tradunt;reliquum op pidum relinquunt. Huius confilium plaenfq ciuita tibus difplicebat : fiC in terra dimicari magis placez bat . Iraq miffi funtdeledicum Leonida laccdæmo ,morumrege : qm Thermopylas occuparent :longiuf â¢q: barbaros progredi non pateretur.Hi lum hoflmm non fuflinuerunt : eo$ loco omnes interierunt. Ac cladis communis graeciae trecentarum nauium i qua ducentae erant athenienfium. Primum apud arthe^ mifium inter euboeam continentemg iterram cu clafz fiarns regis conflixit.Anguflias enim Thcmifloclcs quaercbat:ne multitudine circumiretur.hic ÃC fi pari proelio difccflerantitamen eodem loco non funt aufi manere:^ â erat periculum ne fi pars nauiû aduerfano rum euboeam fuperadentzancipiti premerent piculo. Quo fadû c ut ab arthemifio difcedcrct.Si aduerfiim athenas apud falamina claflem fuam conflituerent. At Xerfes Thermopylis expugnatis protinus acceffit aflû:idque nullis defcndetibus îterfedis facerdotibus quos in arceîuenerat inccdio deleuiticuius fama pter â nticlaflianicü manere non auderct:ÃC plurimi horta tec ut domos fuas difcedcrct.mocnibâq: fe deféderêt: Théiftocles unâ reftitit ;óCumuerfos eê pares aiebat;
-ocr page 23-Nam illorum urtwm à propugnaculum oppoten m pffe barbans.apud quam lam bis daltem regiam tecif .fe naufragiumdaccdæmomos autem male 0£; iniultc fatere qui id potius intuerentur quod ipforum domi nationi ^ quod uniuerfx græciæ utile efTet. C^are fi fuos legatos accipere uellent quos athenas rnife ranc.fe remitterent . Aliter illos nunqiin patriam ef fenc recepturi.Tarnen non effugit ciuium fuorum in, uidiam-Nanep ob eundem timorem quo damnatus erat Miltiades tertarum fuffragus e ciuitateaedus argos habitatum conceffit. Hic cum propter multas eius uirtutes magna cum dignitate uiucret lacedaemo nu legatos athenas miferunt;qui eum abfencem accu farent cp focietatcm cum rege perfæ ad graeciam op pnmendam fedffet.hoc crimine abfens proditionis eft damnatus.Id ut audiuit quod non fatis tutum fc argis uidebat corcyram demigrauit.Ibicum eius prî Cipes ciuitatis animaduertiffent timere ne propter lé bellum his lacedæmonii ô^ athénien les induceret ad Admetum molofforum regem cum quo ei hofpicium fuerat confugit.Huc cum ueniffet 6e in praefentia rex abeffetiquo maiore relig'one le receptum tueretur:fili am eius paruulam arripuit;0e cum ea le in (aerarium quod fumma colebatur cerimonia coniccic.Indc non prius egreffus ert m rex cum data dexcra in fidem re ciperct:quam prxftitic.Nam cum athenienfibns 6^ la cedæmoniifexpofceretur publice fupplicem non pro didit.monuitq; ut confulcret fibi. Difficile enim tffe in tarn propinquo loco tuto cum ucrfari . IcaCp phid nam cum deduci luffit : 6lt; quod fans effe prælidu de dic.Hic in nauem omnibus ignotus alccndit . Qye cu tempertate inaxima naxum ferretur ubi turn atheni^ cnfium erat exercitus : leniit Themiftodés li to per/ neniffet fibi cffe pereundum. Hac nccefftate coadus domino nauis quis lit aperit mulca pollicens fi le conferuaffet . Ar ille clanffimi uiri captus milencor dia diem noftemq; procul ab inlula in filo nauem tenuit in anchoxis ; netp quenquam ex ea exire
-ocr page 24-pafTus eft.Tnde cphefum perucmt.lbiq; Thcmiflodc lt;xpomt: cui111c pro merinssratiam poftea rettulit . Sao plcrofg; ata fcnpfifTe Themifloclem Xerxe régna tem Afiamtranfiffe.Sed ego potiiTinuim Thucydidi credo quod aetate proximus erat qui illorum tempo/ Tum hiRonam reliqueruntifi^ciufdem enotans fuit. ts autem ait ad Artaxerxem eu uenifTc : atq; his ucr/ bis epidolam mififle.Themiftocles ueni ad ce qui plu Timamala omnium graiorum in domum tuam intuli cum mihi neceflé fuit aduerfus pattern tuum bellare: pamamçp meam defendere . Idem multo plura bona lt;eci:poft^in tutoipamp;fl^ illein periculo effe coepit. Nam cumin afiam reuerti uellet praelio apud falami/ nam fado litteris eum certiorem feci idagi ut pons anem in hcllefponto fecerat diflblueretur arep ab ho/ ibuscirrumirctur,Quo nuncio ille periculo efl libe tatus.Nunc aurem confugi exagitatus a eunda grae' eia tuam petens amidciamxjuam fiero adeptus non minus me bonum amicum habebis^ fortem mimi/ cum ille expertus eft . Ea autem rogo ut de his rebus quas tecum colloqui uolo annum mihi temporis des co^tranfado adtc ucnire patiaris. Huius rex animi magnitudinem admirans rupicnfq; talem uirum fibi conciliari ucmam dedit.Ille omne illud tempus litte/ ns fermotnef perfarumdedit;qinbus adeo eruditusc ut multo commodius dicatur apudregem ucrba fecif fc à hi poterantqui in perfide erant nati.Hic cû mul ta regi effet pollicitusgratifTimum^ illud fi fins un confiliis uellet illud graîciambeHooppreffurum:ma gnis muneribus ab Artaxerxe donatus in afiam re/ dut : domiciliumq: magnefixfibi conflituit . Namep hanc urbem « rex donarat his ufus uerbis:aiix ei pa nem prxberct : ex qua regione quinquaginta talenta quo/ annis redibant.Larapfacum unde uinum fume/ ret;Mintham ex qua obfonium haberet.Huius ad no ftram memoriam monumenta manferunt duo:fepul/ erum prope oppidum in quo eft fepukus. flatuæ tu foro magnehæ : de cuius morte multis modis
-ocr page 25-apud pïerof$ fcnpcum cd ⢠Sed nos eundem potifli/ mum Thucididem anciorem probamus:qui illum ait magnefiae morbo mortuummrçp negatfniffe famam iienenum fua fpoce fumpfifre:cum fc quae regi de grae tia opprimenda pollicitus elTet:prae(lare poffe defpe/ tarer.Ide offa eius dain atrica ab amicis fepulta:quo mam legibus non cocederetur quod proditionis effet damnatus memoriae prodidit.
ARISTIDIS VITA.
RISTIDES LYSIMACHI Filiâathc nienfis aequalis fere fuit Themiflocli* Ita^ cum eo de principatu contendit, Nan^ obereciarunt inter fe.ln his au** rem cognitum effquato atteflaret do' .««entia innocentiae;$$ enim adeo excellebat Arifligt;' aesabffinentia ut unus poft hominum memoriam quod quidem nos audierimus cognomine iuftus fit -appellatus : tamen a Themiftocle collabefadus tefiu la lila exilio decem annorum mulcatus eft. Qm qui dem cumintelligeret reprimi concitatam multitudi/ nem non poffeteedenfç animaduerterct qiicdam feri beneem ut patria pelleretur: quaefiffe ab co dicitur : quare id faceret ; aut quid Ariftidcs commififfet : cur tantam poenam dignus duceretur. Cui ille refpondic fe ignorare Ariftidemffcd fibi non placere g? cupide elaboraffet ut praeter eaeteros iuftus appellaretur . Hic decem arinoi^um legitimam poenam non pertu/ . Iit. Nam poft$ Xerxes in graeciam defcendit fexto fere anno $ erat expulfus ; blcbifcito in patriam rc' ftitutus eft.Interfuit autem pugnae nauali apud fa' laminam quæ fada eft prius q; poena liberaretur . Idem prætor but athenienfium apud plateas in proc lio quo Mardonius fufus: barbarorumque exercitus interfedus . Necp aliud eft ullum huius in re miliz tari illuftre facium ^ huiusimperii memoria, lu/
-ocr page 26-â¢ftirix iicroÃf aegtan« !8dinttorentix mnînJn prîmes g? eius æquitire fadum ell cumin communi dilTe effet græaæ fimul cum Paufania;quo duce Mirdont ns crat fugatusmt fummaimpcm maritimi a lacedx monns tranlTerretur ad athemenfes . Nirq; ante id tempus ô^ man Ã^ terra duces crât lacedapmonn ; mm autem Ãc ;intemperantia Paufaniæ ÃCiufticia fadum efl Anflidis ut ornnes fere duitates græciæ ad athe/ nienfium focietatem fe applicarent :ÃCaduerfus bar/ baros hos duces diligerent fibi quos quo facilius re^ pellerent fi forte bellum renouare conarentur: ad claf fcs aedificandas excrcitufq: comparandos quantum pecuniae quaeque ciuiras daret Ariftldcs deledus efl gui conftitucret.ctus arbitrio quadringenta filt; fexa/ ginta talenta:quot annis delum funt collara.ld enim commune aerarium effe noluerunt.Quae omnis pecu nia portero tempore athcnas tranflata efl . hic qua fuerit abflinentia nullum efl certius indicium quam cum tantis rebus praefuiffetin tanta paupertate dei ceffitiutqui efferretur uix reliquerit. Qio fadum efl ut filix eius publice alerentur: fiC de communi aerario dotibus datis collocarentur. Deceflit autem fere pofl annum quartum $,Themiflocles athems erat expulfus.
PAVSANIAE VITA.
A VSANTAS LACEDAEMONTVS magnus homo:fed uarius in omni gp^ nere uitx fuit. Nam ut uirtutibus elu' Kit.fic urnis efl obrutus huiâ illuflrif/ fimum efl proelium apud piateas-Nan q? illo duce Mardonius Satrapes regius natione me/ âdus regis gener in primis omnium perfarum amp;nbsp;manu ⢠fortis 0^ confilii plenus cum ducentis milibus pedr/ tiim:quos uirinm legerat:fllt; uigmri milibus equitum. Haud ita magna manu graecia fugatus elt: eoqiipfe
-ocr page 27-dux cccidrt prÅlïoîqua uiflofw clarus plurima mifcc re ccpit;óC maiora concupifccre.Scd primum in eo eft rcprehenfus:g âcum ex præda tripodem aureum dek phis pofuidée epigrammate fcripto in quo erat hra fententia fuo dudu barbaros apud Plateas cfTe dcle^ tos:eiuf^ ulcloriaz ergo apollini donum dediiTc.Hos, uerfus iacedæmonu exculpferunt neep aliud fenpfez runt ^ nomina earum ciintatum quarum auxilio per fæ erant uicti.Pod id proelium eundem Paufaniâ eû elafle communi cyprum atq; hellefpontum miferunt: ut ex his rcgiombâ barbarorum praefidia depelleret. Pari felicitate in ca re ufus elatius fe gerere coepit ma/ iore ftp appetet res.Nam cum bizantio expugnato ce pilTet complures perfarum nobiles:atque ï his no nul los regis propinquos:hos dâ Xerxi remific :fimulans ex uinclis publicis dHigiffcà cum his Congylum ere tenfem qui litteras regi redderet un quibus hæc fuiffe feripta Thucydides memoriae jididit.Paufanias dux fpartae quos bizantii ceperatpoflq; propinquos tuos çognomt tibi muneri mâfitifcq; tecum affinitate con/ iungi cupit. Quare f tibi uidetur des ei filiam tuam nuptam . Id fi feceris óCfparten f lt;extera grxcia fub tuam poteffatem fe adiuuante redadurû pollicetur . His de rebus fi quid gen uolueris certum homine ad cum mittas face cum quo colloquatur.Rex tot horni num falute tam fibi neceffariorû magnopere ganifus cofeffim cum epiflola Arthabarii ad Paufama mittit in qua cum collaudat.Petit ne cui rei parcat ad ea per fidenda quae pollicetur.Si fecerit nulliâ ârei a fe repul fam laturû.HuiâPaufaniasuolutate cognita alacrior ad rem gerendam factus in fufpicionc cecidit laccdx^' moniorum .In quo facto domû rcuocatus accufatus capitis abfoluitunmulctatur tarnen pccûia.Qyam ob caufam ad claffem remiffus non eft. Atille poflnon inulto fua fponte ad exercitum rediit; ô^ ibi n callida fed dementi oratione cognita patefecit.Non eî mores patrios folum fed etiâ cultum ueftitumque mutauit:
b ii
-ocr page 28-äpparatti regio utcbafmcfle medica .Satellites meelt Ã^ æ5yptâ fequebantur.epulabatur mof perfarum hi xunotius q; qui aderant perpeti pofTent. Aditum pc tentibus conuenicndi non dabat : fuperbe refponde bat flt; crudeliter imperabat :Spartam redire nolebat. Colonas qui locus in agro troade eft fe contulerat: ibi confilia turn patnæ:tum fibi mimica capiebat.Id poftquam lacedxmonii refciuerunt legatos ad eum cum lana mifetunt. in qua more illorum erat fcrip tum nifi domum reuerteretur fc capitis cum damna turos.hoe nunçio motus fperans fe etiam cum pecu ma £ lt;potentia indans periculum pofTe depellere: do mum rediit.Huc ut uenit ab ephoris in uincula publi ca coniedused. Licet enim legibus eorum cuius c** photo haec facere regi huic tame fe expeduue : neque eo magis carebat fufpicione. Nam opinio manebat eum cum rege habere focictacem.Efl genufquoddam hominum quod ilotae uocatut: quorum magna mul ntudo agros lacedæmoniorum colit : feruorumque mtinere fungitur. hos quoque follicicare fpe 1 berta tis exidimabatur .Sed quod harum rerum nullum erat apertum crimen quo argui poffet non putabant de tali tamque claro uiro lufpicionibus oportere iudi can:£ (expedandum dum fe ipfa res aperiret.Interim Argilius quidam adolefcentulus quem puerum Pau fanias amore uenereo dilexerat cum cpidolam ab eo ad Arthabarum accepiflec ; eicp in fufpicio nem uenif fet aliquid in ea de fe effe fcripcum:quod nemo eo rum rediiffet qui fuper tali caufa eodem mifli erant uincula epiflolae laxauit:fignoque detradocognouic fi .pcrtuIifTct fibi effe pereundum : Erant in eadem epiftola quae ad ea pertinebant quae inter regem Paufaniamque conuenerant.Has ille litterasephoris tradidit. Non cd praetereunda grau itas Lacedaemo morum hoc loco.Nam ne huius quidem indicio im pnlfi funt ut Paiifaniam comprehenderent. Neque prius uim adhibendam putauerunt.^ fe ipfe iudicaf
-ocr page 29-fet.Itaque huic ludici quid fieri uellent praeceperunt. Fanum Neptuni eft Taenari quod uiolari nefas pu-* tant Græci . Eo ille index confugit un ara confedit . Hanc luxta locum fecerunt fub terra ex quo poftet audiri fl quis quid loqueretur cum Argilio . Huc ex Ephoris quidam defeenderunt. Paufanias ut audnut Argilium confugiffe in aram perturbatus uenit eo. Quem cum fupplicem dei inderet in ara feder.tem : quaerit canfæ quid fi tam repentini confiln :huic ille quid ex litteris comperiftet aperit. Modomagis Paii^ , (anias perturbatus orare coepit ne nunciaret : nec fe mentum de illo optime proderet . Quod fi earn nem/ am fibi dediffet tannfque implicitum rebus fubleuaP fet:magnoqne ei premio fucnrum. His rebus ephori cognitis fatius putanernnt in urbeeumcomprehcdi : quo cum eftent profcäi:£ lt;nbsp;Panfanias placato Argilio ut putabat Lacedaemonem reuertcretur :in itinere cu iam in eo effet ut coprehenderctur: fi^ ex nnltn cninP dam ephori qui eum admonere cupiebannfidias fibi fieri intellexit.Itaque paucis ante gradibus:^- qui fez quebantur in aedem Mmeruæ qnæ chalciÅcus noca tnr confugit.Hinc ne exire poftet ftatim Ephori nak lias eius ædis obftruxcrnnt : teSumep funt demoliti : quo facilius fub diuo interiret. Dicitur eo tempore matrem Paufaniae uixifte:eamq; la magno natu poft quam de fcelere filii competit in primis ad filium clau dendum lapidem ad introitum aedis attulifte.Sic Pan famas magnam belli gloriam turpi morte maculauic Hiccum femianimis de templo elatus eftet: confeftim animam efflauit. Cuius mortui corpus cum eodem non nulli dicerent inferri oportere:quo hi qui ad fupplicium effent dati ; difplicuit pluribus: Si procul ab co loco infoderunt quo erat mortuus. Inde pofte/ tius delphici refponfo exutus;aiq; loco fcpulcus ubi iiitam finierat.
b ui
-ocr page 30-CYHONIS VITA.
yMON MYLTIADIS FILTVS athemenfis diro admodum initia ufus eft adolefcenrix. Nam cum pater eius licem ocimatam popuZ lo foluere non pctniffet : ob earn quecaufam in umculis publicis de cefTiffetiCymon eadem cuftodi tenebaturmeque Icgr bus athenienfibus emitti poteratmfi pecuniam qua pater muldatus effet foluiffet.Habebat autem in ma' trimonio fotorem germanam fuam nomine Elpeni' cem : non magis amore $ more ductus. Nam athe/ nienfibus licet eodem patre natas uxores ducere . Huius coniugii cupidus Callias quidam non tam ge' nerofus ^ pecuniofius qui magnas pecunias ex me' tallis fecerat : egit tum Cymone : uteam fibi uxorem daret. Id fi impetraffet fc pro illo pecuniam fohitut r im.Is cum talem conditionem afpernaretur: Elpeni ces negault fe paffuram Myltiadis progeniem in um' culis publicis interire;quoniam prohibere: feque Galliae nupturam:fi ea quae polliceretur prxftitiuer. Tali modo cuftodia liberatus Cymon : celeriter ad principatum peruemt. Habebat emm fatis eloquen/ tiæ: fummam libcralititem : magnam prudentiam : cum luris ciuilis;tum rci militarisig ? cum patre a pue ro in exercitu fuerat uerfatus.Itaque hic populum urbanum in fua tenuitpoteftate ; iC apud exercitum plurimum ualnit audontace . Primum imperator apud flumen ftrymona magnas copias thracuin fu/ gauic. Oppidum amph'polim conftitnit : coque de/ cem imlia athenienfium in coloniam mifit. Idem ite' tum apud mychalem cypriorum i!Y phcenicum dii centarum nauiiim clafTem deuidam cepit. Eodemque dae pati fortuna m terta ufus eft.Nanquehoftium na
-ocr page 31-ii
Ilibus captis darim ex claiTc copias fuas eduxit : bar-' barommunoccncuriu maximam uim profiramt. Qiia uidoria magna praeda pontus cum domum re-' uerteretur quod lam non nu Ise infulae propter accr bitatem impetu defecerant:alienatas ad officium redi re coegit cyprum : quam eo tempore delopcs incole-â baut fpcontumacius fe geiferanc uacue fccit feffores neteres urbeifulaque cicciC:agros ciuibus dimifittha fios opulentia fretos fuo aduentu fregit. His e manu/ biis athenarum arx quae admeridiem uergit oftorna ta.Qi.ubns rebus cum unusin ciuitate maxime flore retunciditin eandemmuldiam quam pater fuus cacte rique athenienfium principes.Nam tertarum fuffra' glis Oâ 1111 hortratos uocant : decem annorum exilio muldatus eft.Cuius faSi celerius athemefes $ ipfum poenituit.Nam cii ille animo fommuidiae ingratont ciuium celTiffet:bellumqdacedaemonii athenicfibus indixiffent. confertim notae eius uirtutis defidenum confectitum eft.Itaque poft annum quintum: quo ex (»ulfus erat in patriam reuocarus eft . Ille cphofpitio acedaemoniorum utcbatunfatuis exiftimans conten dere laccdacmoncm fua fponte eft profeSus:pacem$ inter duas potentiffimas ciuitates conciliauit. Poft nequena multo cyprum cum ducentis nauibusimpe rator milfusicum eius maiorem partem infulae deui/ cilTet:in morbum implicitus in oppido Cythio eft mortuus.Hunc athemenfes non folum in bello : fed in pace diti defideraucrunt.Fuit enim tâta liberalitate cum^ompluribiis locis praedia hortofm haberet : uc nunç in eis cuftodcm impofuent frudus feruandi gratia:nc quis impediretur:quo minus eius rebus qui bus uellcc fruerctur, Semper eum pedilfequi cum nummis funt feciiti:uc fi quis opis ems indigeret ha/ beret quod ftatim daret : ne differendo uideretur negare . Saepe cum aliquem offenfum fortuna nide/ ret minus bene ueftitum fuum aminiculum dcdit . Quotidie fic cocna ei quoquebatur:ut quos conuoca/ b uil
-ocr page 32-tos uidiffetan foro omnes deuoraret :quod facere nul Ium diem prætermntcbac ; Nulli fides eius nulli ope ra : nnlli res familiaris defuit : multos locupletauit. Complures pauperes mortuos qui unde efferrentur non reliquiffent:fuo fumptu extulit, Sic fe gerendo minime eff mirandum fi «SC uita cius fuit fccura:0C mors acerba.
LYTANDRI VITA.
YSANDER LACEDAFMONiVS magnam reliquit fui famam magis fe/ licitate $ uirtnte partam.Athenicnfcs enim in peloponnexios fexto ô C uigcfi mo anno bellum gerentes confecifle ap paretild qua ratione confecutus ft latet . Non enim uirtute fuiexercitusTed immodeffia facium cft aduet fanorum:qui quod dicto audiences imperatoribus fu is non erant di(palati in agris relidis nauibusin ho ftium ucnerunt poteftatem.Qi;o facto athcnienfes fe lacedaemoniis dederunt. Hac uidoria Lyfanderda-' tus cum antea femper fadiofus audaxqp fuiflet;Sic fi' bi indulfic:ut einfOpera in maximum odium græciæ lacedaemonii peruenerît .Nam cum hanc caufam La cedæmonii didaffent fibi effe belli ut athenienfium in potentem dominationem refrigerent. Poftq: apud eghos flume Lyfander claffis hollium eft potitus :ni hil aliud moliens eftq«ut omnes ciuitates in fua te/ neret poteftatc;Cum id fe lacedaemoniorum caufa fa cere fimularet.Nanque undique qui athenienfium re bâ ftuduiftenc eiedis dece delegerat; in una quaque ci mtate gbus fummûîperiû poteftaté que ommnrerü committeret.Horumin numero nemo admittebatur nifi qm aut cius hofpitio contineretur : aut le illius
-ocr page 33-fore proprium fide confirmarat.Ita decern nirali pox teftate in omnibus urbibus conflicuta ipfius nutu omnia gerebantur.Cuius de crudelitate ac perfidia fads eft unam rem exempli gratia proferre ne de co' dem plura enumerando fatigemus leâorcs, Victor ex afia cum reucrterctur thaftumque dtuerttlTet: cp ea d uitas prxcipua fide fuerat erga athenienfes : perinde ac fi udem firmiflimi folerent effe amici : qui conftan tes fuiffent inimici;eam peruertere concupiuic . Vidit autem nifi m eo occultaftet uoluntatcm futurum :uc thafii dilaberentur : confulercntq; rebus fuis.Itaque decem uiralem fuam poteftatem fui ab illo conflitu/ tam fuftulerunt. Quo dolore incenfus iniit confilia reges lacedxmoniorum tollere . Sed fentiebat id fine ope deorum facere non poffeicp lacedaemonn omnia ad oracula referre confueuerant-Primum delphi cor rumpere eft conatus.Cum id non potuiffct dodonam adortus eft .Hinc quoque rcpulfus dixit fe uota fuf-â cepiffe quæ loui Hammoni folueret. exiftimans fe afros facilius corrupturum.Hac fpe cum profectus cf fet in afncam:mulcum eum antiftites louis fefelleriit. Nam non folum corrumpi non potuerunt : fed etiam legatos lacedaemona miferunt : qui Lifandrum accu farent ^ facerdotes phani corrumpere conatus effet Accufatus lioc crimine nudicumque abfolutus fen-' tentus orchomcniis miffus fubfidio occifus eft a the/ bamsapud alyarchum. Qiiam nero de eo foret ludi/ catum;oratio indicio fuic;qux poft mortem in domo eius reperta eftnn qua fiiadet lacedxmoniis ut regia poteftate diffolutaiex omnibus dux deligatur ad bel Ium gerendum, fed (cripta ut deorum uiderctur con gruere fentcntiae ; qua ille fe habiturum pecunia fi/ dens non dubitabat hanc ei fcripfiffe Cleon Alycar nâas dicitur.Atque hoc loco non eft praetereundum factum Pharnabazi Satrapis regu.Nam cu Lylandet
-ocr page 34-praefertis clafïïs in bello multa cvudclicer auateque fecifïct Deque his rebus fufpicaretur ad ciues fuos ef fc perlatum petiit a Pharnabazo : ut ad ephoros fbi tellimonium daret quanta fanditate bellum gcffinet: fodofque tradaHet.Dceaque re accurate fcnbcrcc. Magnam enim eius auSontatem in ea re futuram. Hinc ille liberaliterpollicetur librum grauem multis verbis confcripfit ;in quibus fummis cum effert lau^ dibus.Qyem cum lcgiffet;probaffetque dum dcfigna tur alterum pari magnitudine ut difcerni non poffet: fignatum fubiecitan quo accuratiffime cius auanti/ am perfidiamque accufarat : Hinc Lyfander domum cum rediffet : poftqide luis rebus getiis apud maxi mum magidratum quæ uoluerat dixerat teflimonii loco librum a Pharnabazo datum tradidit . Hunc fummoto Lyfandro cum ephori eognofcerent: ipfi legendum dederunt.Ita ille imprudens ipfc fuus fuit acculator.
ALCIBIADIS VITA.
tCiBlADES CLINIAE FILIVS ^ athcnicnfis. In hoc natura quid cf ficere poffituidetur experta . Con dat enim inter omnes qui de eo me moria: prodidcruntmihil illo fuif fe excellentius uel in uitiis uel in iiirtutibus.Nam in amplifftma ciuitate fummo gene le omnium aetatis fuae multo formofiffimus ad om nes res aptus confiliique plenus . Nanquc imperator f^uit fummus mari 6C terra:difertus:utin primis dicen do ualeret:K tanta erat commendatio ons atep ora/ töis ut nemo ei dicendo poffet refiftere.deinde cu tps pofceret:laboriofus:patiens.liberalis:fplendidus no minus in uita $ uiccu:affabilis:blandus: temporibus
-ocr page 35-caUMiffîme infenncns. Idem fmulacfe prafmjfcrac nec caufa fuberat quare animi laborem perferret : Iu xuriofus:diirolutus;Iibidinofus:iiitemperans repene batur : ut omnes admirarentur in uno homine tari/ nm diffimilitudmem ; tamque dmerfam naturam . Educatus eftin domo Perielis(priuignus cnim fuus fiuffe dicitur .)Eruducus a Socrate.foccrum Habuit Hipponieum omnium græcæ linguae eloquentia di/ fertiffimumiut fi ipfe fingere uellct:neque plura bona reminifci:neque maiora pofTet confequi: ^ ud form na uel natura tribucrat.lneunte adolcfcentia amatus eftamultis more grrecorumun eisa Socrate de quo mentionem facit Plato m fympofio . Nanquc eum induxit commemorâtem fe pernodafTe cum Socrate: neque aliter ab eo furrcxiffe ac filius a parente debue nt.Poftea ^â robuftmreft fadus non minus multos amauit. In quorum amore quoad licitum eft odio^ fa multa delicate lorofeq; fecit : quæ referremus nili maiora potioraq jhaberemus . Bello peloponnefia/ co huius confilio at^ audontate athemenfes bdz Ium fyracufanis indixerunt: ad quod gerendum ip^ fe dux deleduseft. Duo praeterea collegae dati Ni/ cias ôf Lamiciis. Id eum appareretur prius^claP fs exiret accid t:utuna node omnes hermx quae in oppido erant athems deiicerentur :præter unum qui ance lanuam crat;Androclidcs uocatus eft .hoc cum apparer.t non fine magna multorum côfenfione eile fidum : g? non ad pnuatum : fed ad publicam rem p rtineret : magnus multitudini timor eft inicdus: nequa repentina ins i ciuitate exifteret quae libertate opprimerer populi. Hoc maximeconuenirei Alcibi adern uidebatur^cp Slt;potentioramp; maior q; pnuaens exiftimabatur.Multos enim Iiberalitate deuinxerat: plures eiopera forenfi fuos reduxerat. Qiiare fiebat ut omniu oculos quoticfcunq; î publicum prodiffet ad fe conuerterct.neque ei par quif^ in cmitate poe
-ocr page 36-retur. Ttaque non folum fpcm in eo habebantmaxi^ mam : fed etiam timorem ; rp filt; obeffe plurimum fiC prodeffe poterat . Afpergebatur etiam infamia cpin domo fm facere myftena dicebatur ; quod nefas erat more athenienfium ; idque non ad religionem fed ad coniurationem pertinere exidimabatur. Hoc crimi/ nein contentione ab inimicis compellebatur. Sed in ftabat tempus ad bellum proficifcendi. Id ille intu/ ens neque Ignorans ciuium fuorum confuetudinem poftulabat : fiquid de fe agi uellent potius de præ/ fenti qneitio haberetur : ^ abfens inuidia ecrimine accufaretur . Inimici uero eius quiefeendum in prae/ fenti quia nocere non poffe intelligebanc : St !illud tempus expedandum decreuerunt : quo fi cxiffet: ut abfentem aggrederentur . Itaque fecerunt. Nam poft ^ in Siciliam cum perueniffe crediderunt abfentem g ?facra uiolaffct reum feceruntqua de re cum ei nun cius a magiftratu in Siciliam minus eilet : ut domum ad caufam dicendam rediret : effetque magna fpe prouinciæ benc admmiftrandæ non parère uoluit: amp;nbsp;in triremem quae ad eum deportandum erat miffa afccndit : ac thurios in Italiam perueftus multa fe/ cum reputans de immoderata ciuium fuorum licen/ tia crudelitateque erga nobiles utiliffimum ratus im pendentem euitare tempeflatem clam fe a cuflodi/ bus fubduxit:6lt; inde primum elidem : deindethebas ucit. Poftep autem fe capitis damnatum bonis publi catis audiuit:flCid quod ufu uencrat olympiade fa^ cerdotes a populo coaftos ut fe deuouerent : eiufque deuotionis quo teftanor effet memoria exemplum in pila lapidea incifum effe pofitum in publico îaeedæ-* monem dcmigrauit.Ibi ut ipfe praedicare cofueuerac non aduerlus patrtara:fcd inimicos fuos bellu geifit : g jiidem hortes effent duitati. Nam cum intelligerct fe plurimum prodeife reipublicae ex ea eieciffe: plufcp iræ fuæ ^ utilitati communi paruiffe -Itaque huius
-ocr page 37-ronriiobcfdscrrtnnn tiim Perferfge amfadam fece runt.deinde deceliam in attica mumcrnnczpræfidioqj perpetuo ibi pofito in obfidione athenas tenuerunt. Eiufdem opera ioniam a focietate auerterunt atheni cnfium: quo fado multo fupcriorcs bello efle coepe runt. Neep nero his rebus tarn amici Alcibiadi fune fadi $ timoreab eo alienati. Nam cum acerrimi uin prxdantem prudentiam in omnibus rebus cognofcc rent pertimuerunt ne cantate patrie durius aliquado ab ipfis defcifceret amp;i cum tuisin gratiam rediret .Ita cp tempus cius interficiendi quaerere mdituerunt . Id Alcibiadi diutius caelari non potuit, cratenim ea fa gacitatc ut decipi no poffet :praeferrim cum animum atrendiffec ad cauendum.ltaq ? ad Thyfapherne prae ferium regis Danife contulit.cuius cum in intimam aimcitiam perucniffct;öi achemenfium male gdlisin fidliarebus opes fendeerexontra lacedsemoniorum crefcere uideret : initio curo Pifancho praetore qui apud farouro exercitum habebat per intemiinciofcol lrquitur;0ide reditu luo facit mentionem .Erat enim eodem quo Alcibiades fenfu populi potentia: non amicus;2c optimatum fautor. Ab hoc deditutus pri mum per Thrafybulum Lyci filiumab exercitu re/ dpitur : prxtorep fit apud farnum. Poft fuffragante Theramene plcbifcito reftituitur:pari^ abfenf impe no praeficitur fimulcu Thrafybulo :fiC Theramene, homm imperio canta commutatio rerum fada eft ut lacedaemonii qui paulo ante uictores uiguerant per tenti pacem peterent. Virii enim erant qumej proe his terreftribus:tnbus naualibus.in quibus ducentas naucs triremes amiferant: quae captae in hoftium ue nerant poceftacem.Alcibiades fimul cum collegis re ceperatloniam hellcfpontum:multas praeterea urbes græcas qux in ora fitae funt afiae : quarum expugna ueraut q:plures:in his bizannumineq ; minus multas confilio ad amicitiam adiunxerant ; cp in capros de tr.et.da fuerant ufi. In praeda honulh locupletato
-ocr page 38-exercitu maximis rebus geftis athenas ueneruntiHis cum obuiam umuerfa ciuicas m pirxeum defcendif fet tanta fuit omnium expeftatio uifendi Alcibiadis: ut ad eius triremem uulgis conflueret:perinde ae fi fo kis adueniffet.Sic enim populo erat pcrfuafum SC ad uerfus fuperiores à Cpræ fentes fecundas res accidiffe eiâ *opera.Ita$ Sd fidliæ admiifum ö CLacedaemonio turn uidorias culpæ fuæ tribuebant : quod talem ui rum ex ciuitate extuliffent.Neçp id fine caufa arbitra n uidebantur.Nam poflq; exercitui praeeffe coeperat: ncq: tcrra:ne$ man hoftes pares effe potuerat.Hie uc naui egreffus efl:q;q; Theramenes £lt; Thrafybulus eifdem rebus praefuerant fimulqi uenerant in piræeû tame ilium unum omnes perfequebantur .Et id quod 'Tiunquam antca ufuenerat nifi olympix uiâonbust coronis aureis aeneife puulgo donabatur: Ille lachry mans talem beniuolentiam ciuium fuortim accipie bat reminifccAs priftini tempons acerbitatem.Poilq; adu uenit:concione aduocata fic uerba fecit:ut nemo tarn ferus fuerit : quin eius cafum lachrymant.Inimj cumçp his fe oflenderit : quorum opera patria pulfus fuerat : perindeac ft alius populus non ille ipfe qui turn flebat eum facnlegii damnaffet . Keftirura ergo huic funt publice bona ⢠Iidcm illi olympiads facet dotes ruTfus refacrare funt coach : qui eum deuoue rant: pilæq;lüæ in quibus deuotio fuerat fcripta in marc praecipitatae.Haec Alcibiadi laetitia minus fuit diuturna.Nam cum ei effent honores decreti : totaep refpublica domi bdliq; tradita:uc unius arbitrio ge rereturiôC ipfe portuiaffet ut duo fibi collegae daten tur Thrafybulus ÃC Adimantus:neque id negatum ef fet claffe in afiam profcSusicp apud cymen minus ex fententia rem gefferat in inuidiam recidit.Nihil enim eum non efficere poffe ducebant.Ex quo fiebat ut om nia minus profpere gefta cius culpae tribuerent :cum
-ocr page 39-â anir dim négligenret antmalitioQ feeï/Te loquerentur finit accidit . Nam corruptum a rege capere cyinert noluidè arguebant itaque huic maxime imputamus malo canfam fuifTe nimiam opinionem ingemi atep uirtutis.Timebatur enim non minus ^ diligebatur: ne fecunda fortuna magnifq? elatus opibns tyranni dem concupifceret:quibus rebus fadumeft ut abfen ti magiftratum abrogarent ; fiC alium m eius locutn fubflituerent.Id ille ut audiuit domum rcuerti nolu it;0Cfe pacaram contulit.Ibique tria cafiel1a cominu nitiit bornos : biram.themeonticosimanuq j collega âprimus grædæ ciuitans in Thraciam introntiglorio fius exiflimans barbatorum praeda locupletati : ^ graiorum ;qua ex re creuerat farna cum opibus:ma gnamcç amicitiam fibi cum quibufdam regibus thra ciae pepcrerat : neep tarnen a cantate paenx potuit re cedere.Nam cum ^ud egos flumen Philodes praetor athcnicnfium clanem con(lituiflct fuam:ne^ longe abelTct Lyfander praetor laccdaemoniorum:qui in eo erat occupatus:ut bellum ^- diutiffime duceret: quod ipfis pecunia a rege fiippeditabatur :contra athénien fibus exhaudis : praeter arma 0Cnanis nihil erat fu per:Alcibiades ad athenienfium uenit exercitum ; ibi que praefente uulgo agere coepit : fl ucllent ft coactu rum Lyfandrum dimicare : aut pacem petere : refpon dent lacedaemonios eo nolle confligere claffe: cp pede flribus copiis plus ^ nauibus ualercnt. Sibi autem effe facile Seiicem regem thracum deduceremt eos ter ra depelleret. Qiio facto necefranoauc claffe conflic turos:aut bellum compofleuros. Id fiC fi uere didum Philodcs animaduertebat : tamen poftulata facere noluit : cpfentiebat fe Alcibiade recepto nullius momenti apud exercitum futurum . Et fl quid fecundi euenifTec : nullam in ea re luam partem
â fore . Contra ea fl quid aduerfi accidifiet ; ft
-ocr page 40-unum dus delicti- futurum reum. Ab hoc difceden? Alcibiades quoniam inquit uictoriæ patris repit«* gnas;illud moneo luxta hortes cartra habeas nauti«' ca.Periculum cfteim ne immodertia militum nortro rum occafio detur Lyfandro nortri opprimendi exct citus.nec fea res illum fefellit. Nam Lyfander cfi per t fpeculatores comperirtetiuulgum athemenfiumi tci;^ ram praedatam exirtemauefi^ pene ianes relidas item fms rei gerend« non dimific ; eoc^ impetu totum bep um delcuic. At Alcibiades uiftis athenienfibus non fans tuta cadem loca fibi arbitrans penitus in thraci am fc fupra propontidem abdidit : fperans ibi facilli me fuam fortunam occuli pofle.Falfo . Nam thraccs port$ cum cum magna peeunia uenifTe fenferunt : in lidias fecerunt:qui ea quae apportauit abftulerunt:ip fum capere non potuerunt.llle cernés nullum locum fibi tutum in Graecia propter potentiam Lacedaerno-* morum:ad Pharnabazum in afiam tranfiit. Quern quidem adeo fua cepit humanitate : ut cum nemo in amiciciam antecederet . Nancy ei grimium dederat (n phrygia cartrumiex quo quinquaginta talenta uedi/ galis habebat.Qua fortuna Alcibiades non erat con tentus ; neque athenas uidas Lacedaemoniis fcruirc poterat pati.Itaque ad patriam liberandam omni fe/ tebatur cogitatione.Sed mdebat id fine rege perfarû non porte fieri.Ideog; eum amicum fibi cupiebat ad/ iungi:ne$ dubitabat facile fe confecturum : fi modo eius conueniendi habmrtet potertatem. Nam Cyrum fratrem ei bellum clam parare lacedaemomifadmuan tibus fciebat. Id fi apperuirtet magnam fe initurum gratia uidebat.Haec cum molirctur:peteretlt;y a Phar nabazo ut ad regem mitteretur : eodem tempore Cri/ tias csreriç tyranni athenienfium certos hommes ad Lyfandrum in afiam miferunt: qui eum certio/ rem facerent nifi Alcibiadem fuftulirtet : nihil earum fore ratum:quas ipfe athenis conftituirtct . Qiiare fi fuas res gertas manere uellcc illum perfequeretur.His
-ocr page 41-17
Laron febus commotus flatuit accuratius fibi agen/ dum cum Pharnabazo focietatcm . Huic ergo renun oat : quæ regi cum lacedsemonus eflent irrita futura, nfi Alcibiadem uiuum aut mortuum tradidiflèt da* re non pofTc.Non tulit hoc Satrapes AC uiolare dx/ mentiam:q !regis opes minui maluit .Itaque mifit Si famctiem Bagrum ad Alcibiadem interficiendum: cum ille effet in phrygia iterq: ad regem compararet. MiiTi clam uicinitati in qua tum Alcibiades erat:danc negocium ut eum interficiant. Hli cum fecuro aggre' di non auderent noftu ligna contulerunt circa fami/ neam in qua quiefcebat:eamque fuccenderunt:ut in^ cendio conficerent:quem manu fuperan poife diffide banc.1lie autem in fonitu flammæ eft excitatus ; A^ fi gladius ei erat fubduäus familiaris fui fubalare tegt; Ium cripuit.Nâlt;j erat cum eo quidam ex arcadia ho fpcs qui nunq; difcedere uoluerat . Hunc fequi fc lu-' bctiAt :ld quod in praefentia ueftimcntornm fuit arri puit.his in igncm eiedis flammae uim tranfiit.Quem Ut barbari incendium effiigiffe eminus uidcrunt.telis miffis îterfêcerunticaputçp eius ad Pharnabazum ret tulerunt. At mulier quae cum eo uiuere confudieraC muliebri fua ucfte conteftum aedificii incendio mor' tuum cremauit : quod ad uiuum interimendum erat comparatum.Sic Alcibiades annos circiter quadra' ginta natus diem obut fupremum.Hunc infamatum a plerifq? tres grauiffimi hiflorici fumnus laudibus extulerunt.Tucydides qui cnifdem aetatis fuit Theo' pompus qui fuit poft aliquâto natus:Alt; Timaeus qui quidem duo maledicentifTimi nefcio quo modo i illo uno laudando confcierunt.Nan^ ea quae fupra dixi mus de co prxdicarunt:atq ; hoc amplius cum athe/ nis fplendidiflima ciuitatc natus effet fplcndoreac di gnitate fuperaffe uitae . Poft^mde expulfus thebas ucnerit:adeo ftudiis eorum inferuiffeiut nemo cum la bore corponlq ; uiribus puffet aequiparare. Omnes ei
C
-ocr page 42-boetri magis firmitati corporis $ ingenii acumini in* feruiunt.Eundem apud Lacedaemonios: quorum mo ribus fumma uirtus in patictia ponebatur:iic duricte fe dediffc ut parfimonia uidus atque cultus omnes U cedaemonios uincerct. Fuiife apud trachas homines iiinolentos:rebu^ue uenereis deditos . hos quo^ in his rebus antecemfTe . uenifTe ad perfas apud quos fi/ noma laus elTet fortiter ucnari;luxuriofe uiuere.horn fic imitatum confuetudincm:utilliipfi eum î his ma' ximeadmirar«.Qyibus rebus effecific ut apud quof cuna effet pricipes poneretur:habetetur^ cariiTimâ. Sed fatis de hoc:reliquos ordiamur.
THRASYBVLIVITA.
HRASYBVLVS LYCI FILIVS athenienfis.fi per fe uirtus fine fortu/ na ponderanda fit:dubito an hunc pri mum omnium ponam. Illi fine dubio neminem praefero fide conflantia ma/ gnitudine animi in patriam amore. Nam quod multi uolucrunt:pauci potuert ab uno tv ranno patriam liberare.Huic contigit ut a tngita op preffam tyrannis ex feruitutc in libertatem uêdicaret. Sed hefcio quo modo cum cum nemo anteiret his uir rutibus multi nobilitate praecurrerunt.Primum pelo pônefio bello multa hic fine Alcibiade gcffitzille nul* lam rem fine hoc.quae ille uniucrfa naturali quodam bono fecit lucri.Sed illa tamen omnia communia im peratoribus cum militibus fiC fortunatep in proelii eo curfu abiit res a confilio ad uircs uimcppugnantium. Itac piure fiio no nulla ab imperatore milcsg pliuima uero a fortuna uendicat.Scq? his plus ualuiuc ^ du/ rjs prudentiam uerc potefl prxdicare.quare illud ma gnificentiffimum factum propriu cft Thrafybuli. Na cu trigita cyrani praepofiti a lacedaemoniis feruitutc oppreffas teneret athenas: pluries ciues gbus i bello
-ocr page 43-pepercerat fornina:part«m patria expunnent ipartim intcrfecifTcntiplunmorum bona publicata inter ledi iiififTentinon folum princeps fed Ã^ folus initio bellö his indixit.hic enim cum philen confugilTct quod eft caftellum in attica mumnuimum non plus habuit fe cum triginta de fuis.Hoc initium fuit falutis atticogC hoc robur 1bertatis clarifTima e ciuitatis . Nc^ uero hic non contemptus eft primo a tyrannis:ne® eiâ fo/ hcitudo:quae quidem res SCillis contemnentibus per niciei:fiChuic defpedo faluci fuit . Haec enim illos ad perfequendum fcgnes;hos autem tempore ad Compaq randum dato fecit robuftiores.Qyo magis praecepta illud omnium î animis eife debcf.mhil in bello opor' tere contemni:nec fine caufa dici matrem timidi flere non folere.Ncq; tamen pro opinione Thrafybuli au/ Sae funt opes :nam iam tum illis temporibus fortius boni pro libertate loquebantur $ pugnabant .hinc i Piraeeum tranfiit munichiamq; muniuichanc bis ty' ranni oppugnare funt adorti;ab eaeg turpiter rcpulfi protinus in urbem armis impedimcntifq; amiffis rcfu gcrt.Vfus eft Thrafybulus non minus prudentia $ fortitudine.Nam ceactes uiolan uetuit.ciues enim ci uibus parcere xquum cenfebat.Neg squif$ eft uulnc ratus nifi qui prior impugnare uoluit.Neminc lacen' tem uefte (poliauit.Nil attigit nifi arma quorum indi gebatiÃC quae ad nidum pertinebant.In fecundo proe lio cecidit Cricias dux tyrannorû cû quidc aduerfus Thrafybulii fortiffime pugnaret:hoc deieSo Paufani as uenit atticis auxilio rex lacedaemomorum.Is inter. Thrafybulii AC cos qui urbe tenebat fecit pace his co/ ditionibusmequi praeter triginta tyrânos fil ldecc qui poftea praetores creati fugioris more crudelitatis erat ufi afficerentur exiliomeue bona publicaretur.reipu/ blicae ^curatio populo redderet.Prxdaru hoc quo/ q iThrafybuli quod recociliata pace cû plurimum m emitate poftet legem tulitmequis ante aciarum rerum accufaretunneue muldaref:eâ^ illi legem obliuioms c li
-ocr page 44-anp?llarunt. Nc^ nero hanc tantum ferendam curaâ uit:fed etiam ut «aleret effecit. Nam cum qmdam ex his qui fimul cum eo in exilio fuerant caedem facere eorum uellent cum quibus in gratiam reditum erat: publice prohibuit ê^id quod pollicitus erat praedi/ tit;huic pro tantis mentis honoris corona a populo data c : foda duabus uirgulis oleaginis : quam quod amor cimum non uis exprefferat nullam habuit inui diam : magnac pfuit gloria : Bene ergo Pittacus ille qui fepeem fapientum numero ed habitusxum ci mi tyleni multa milia lugerum agri ôC munera darent: nolite rogo uos inquit mihi dare quod multi inuide ant:pluresetiam concupifcat.quare ex idis nolo arn^ plius q; centum mgera: quae fiC meam animi æquita/ tem:0( :uedram uoluntatemindicent.Nam parua mu nera diunnadocupletia non propria effc confucrunt.' Illa igitur corona contentus Thrafybulus ncq; arn^ phus requifiuit :ncque quen$ honore fe anceccffiffc exidimauic . hie fcquenti tempore cum praetor claf/ fern ad ficiliam appuliffet : neeg fatis diligenter in ca^ dns eius agerentur uigiliæ a barbans ex oppido no du eruptione facta in tabernaculo interfectus ed*
CONONIS VITA.
ONON ATHENIENSIS Peloponc/ fio bello acceffic ad rempu.in ecq; ciuf opere magnus fuic.n^ amp;(praetor pe/ dedribus exercitibus praefuinfiC prae/ fediis cladis res magnas man gedit.
Qiias ob caufas prxeipuus ei honos habitus ed. Nane pomnibus unus infulis præfuitun qua potcda te Pheras cepit coloniam lacedemoniorum. Fuit eti/ am extremo peloponnefio bello praetor cum apud egos flumen copiae athenicfium a Lyfandro fune de uidae.Sed tum abfiiic ;coq; peius res adminidrata c: na 0 Cprudens rei militans K diliges erat ipern. Ita^
-ocr page 45-liemini erat his temporibus dubium fi affuifTet: illam athenitnfes calamitatem accepturos non fuifTc. Ro/ bus autem afflidis cum patriam obfiden audiret no quæfiuit ubi ipfe tuto uiueret:fed unde praefidio pof Kt efle ciuibus fuis . Itag; contulit fe ad Pliarnabazu fatrapem lonix 0lt; lydiac:eundemq ; generum regis SC propinquum;apud quern ut multu gratia ualerct mul to laborc multifq; effecit periculis.Nam cum lacedx/ monii athcnienfibus deuidis in focietatc non mane/ rent quam cum Artaxerxe fecerant:Agefilaumtp bel latum mififfent î afiam maximeimpulfi a Thifapher ne qui ex nimis regis ab amicicia ciusdefecerat : Ãc :eu lacedaemonns coierat focietatem.Hüc aducrfus Phar Tiabazus habitus eft imperator:re quidem uera eyer' citui praefuit Cononiciufq; omnia arbitrio gefta fût . hic militum ducem fummum Agefilaiim impediuit : faepeqp eius confilns obditit. Neep uero non fuit aper turn fl ille non fuiffet : Agefilaum afiam tauro tenus regi fulffe erepturum.Qui poftea q:domum a fuis cigt; uibus reuocatus cfl:cp boctii fli athenicfes lacedaemo niis bellumindixcrät.Conon nihilo feciâapud præfe Ãos regis uerfabacihifcp oïbâ magno erat ufui.Defe cerat a rege Tifaphcrnes;necp id ta Artaxerxi ^ cacte ris erat apertu.multis enim magmfq; meritis apud re gern etiam cum in officio non maneret ualebat. Necp admirandum fi non facile ad cedendum inducebatur temmifccs eins fe opera Cyrum fratrem fupcranè.Hu ius acculandi grana Conon a Pharnabazo ad regem miffus : podq :uenit primum ex more perfarum ad Chiliarchum qui fecundum gradum imperii tenebat tetrauftem accefftffeque offendit cum rege colloqui uelle.ncmo enim fine hoc admittiturhuic ille inquit nulla mora eft:fed tu delibera uerum colloqui malis an per litterasquae cogitas.Ncceffeeff enim fi;in con/ fpedum ucneris:uenerari te rege ;quod Profcynin illi uotat:hoc fi ribi graue cft:pro me nihilofecms editis mandatis cohcies quod ftudcs.Tu Conon mihi utro c ili
-ocr page 46-inquit non eft graue quemuïs honorem habere regi : fed ucrcor ne emirati meæ fit opprobrio fi cum ex ea duitate fim profectus quae exteris gentibus imperare confueuent potius barbarorum $ illius more fugar. Itacp quae huicuolebat fenpea tradidit.Qmbâ eogni ns rex cantum auctoritate eiâ morus c.ut Tifaphemc hofte uidicantà lacedæmomos bello pfequi lufferic Et ei pcrmifent quc uellct eligere ad difpenfandâ pe cumam.id arbitrium Conon negamcfui effe confilii: fed ipfius qui optime fiios noffe deberet.Sed fuadere: Pharnabazo id negoeil darec;hinc magnis muneribâ donatis ad mare eft miffusmt Cyprus Ã^ phoenicibus cæcenfque duitatibus maritimis nauis longas impe/ raretxiaffemcp qua proxima aeftate mare tueri poftet compararet dato adiucore Pharnabazo ficut ipfe uo luerac.Id ut lacedaemoniis eft nunciacum non fine eu ra rem adminiftrarunt:quod maius bellum imminere arbitrabantur $ fi cum barbaro folum côcenderent. Nam ducem fortem prudentem regis opibus prxfutu rum ac fecum dimicaturum uidebant;quem neçp con filio neep copiis fuperare poffent. Hac mete magnam contrahunt claftcm:proficifcunt Lyfaudro duce.hos Conon apud Gniduin adortus magno proelio fugat : mulcas nauis capic:complures 3primit. Qiia uidoria non folum athenx fed eoam cuncta grxcia quae fub lacedxmoniorum fuerac imperio liberata eft. Conon cum parte nauium in patriam uenit.Muros dirutos a Lyfandro utrofep ô^ Piraeei 0^ athenarum reficiendos curatipecuuiaeque.l.talenta quae a Pharnabazo acce perae ciuibus fuis donat . Accidit huic quod ex/ teris montalibus ut inconfideratiorin fecunda $ in aduerfa effet fortuna.Nam dafte Pelopönefiorü deui da;cum ultimi fe iniurias patrix putaret plura cocu'' giuit q; efficere potuit.Neq: tamen ea non pia S Cpro/ ada fueriioquod potius patrix opes augeri qtregis maluic.Nam cum magnam auctoritatem fibi pugna illa naualnquam apud Gmdum fecerant coftituiftec
-ocr page 47-2*
non foliim inter barbaros fed enam omnes graeriT rf uitates clam dare opcram cÅpit;utloniam amp;: æoliam reftitueret athenienfibus.id cum minus diligenter eP fet cxlatum Tyriabarus qui fardibus praeerat Cono/ nem euocauit fimulans ad regem eum le mittere nelle magna feflinatione hums nuncio parés cum ueniflec in inncula comedns eft,In quibus aliq-diu fuit. Non nulli eum ad regem abduftumubi^ eum pernfTe fcri/ ptum reliqiierunt.Contra ea Dion hiftoricus cui nos plurimum de perficis rebus credimus effugiffe fcripfic illud addubitat utrum Tyriabato fciente an impru/ dente lit facium.
p
DIONIS VITA.
ION HIPPARINI FILIVS Syracu fanus nobili genere natus utra ç impii catus tyrannidedionyfiorum:nä(5 ille fupenor Ariftomachc fororê Dionis habuit à matrimonio.cx q duos filios Hypparinu ^ Nyfen j)creauit:totideq; filias Sophro fynem ö^ Areten quarti priore Dionyfio filio eide cui regnum reliquit nuptum dedit:alteram Areten Dioni Dion autem praeter nobilem propinquitatem genero fam^ maiorum famam multa alia ab natura habuit bona.In his igenium docile come aptum ad artes op timas:tnagnam corporis dignicatem:quæ non mini/ mû cömendatur:magnas praeterea diurnas a patre re lidas;quasipte tvranni muneribus auxerat. Erat inti mus Dionyfio priori neq; minus propter mores ^ af fmitate.Nacp ôC fi Dionyfii crudelitas ei difpliccbat : tamc falut ipropter neceftitudme magis etiam fuorij caufa ftudeoat.Aderatî magnis rebus :ciiifq; cofilio multiimouebatur tyrannus:nifi qua in re maior iph* cupiditas interceflerat:legiones uero ocs quæ effent il lu ftriores p Dione admimftrabaniur . Camp;as gdc ille diiigêter obeudo fideliter adminifträdo crudeliffimü
c nil
-ocr page 48-nonîn tyranni fua humanitate renebar.Hunc a Dio nyfio mifCum carthasmenfes lufceperunt: utnemi'' nem un$ grasca li^ua loquentem magis fmt admira ti-Necp uero hæc Dionyfium fugiebant. Nam quan to effec fibi ornamento fentiebat. Qun fiebat ut uni huic maxime indulgerecmeq? eum fecus diligerent ac filium:qui quidem cum Platonem Tarentum uemfTe fama in ficiliam effet perlata adolefcenti negate non potuit quin eum arcefferet. Cum Dion eius audiendi cupiditate flagraret:deditergo huic ueniam :magna' ^eum ambitione Syracufas perduxit .Qiicm Dio« adeo admiratus eft at^ adamauir:ut fe torum ci tra/ derer . Neq; uero minus Plato delectatus cft Dione. Iraq; cum a Dionviio tyranno crudeliter uiolacus ef fee quippe quem uenundari luffinctuamcn eodem te/ diit eiufdem Dionis precibus adductus. Interim in morbum incidit Dionyfius;quo cum graui conflida/ returiquaefiuit a medicis Dion quemadmodum fe ha bcrerdimulq; de his petiit fi forte maiori effet pencil Io ut fibi fateretur . Nam uelle fe cum co colloqui de parendo regno:cp forons fuæ filios ex illo natos par tern regni putabat debere habere.id medici non tactic runt;ói ad Dionyfium filium fermonem rettulerunt: Qiio ille commotus ne agendi effet Dioni poteftafpa tn foporem medicos dare coegit:hoc ergo fumpto fo no fopitus diem obiit fupremum. Tale initium fuit Dionis élt; Dionyfii fimultatis:eaque multis rebus au 8a efl.Sed tarnen primis temporibus aliquandiu f/ mulata intercos amicitia mafincu Dion no defifleret obfecrar Dionyfium ut Platonem athenis arcefferet 2lt;cius confiliis uteretur : ille qui in aliqua re ucllec patrem imitari morem ei genït:eodéque tpe Phihftu rafloncu Syracufas reduxit hominemamicu no ma gis tyrânoq; tyrânis.Sed 3 hoc î eo meo libro plura fune expolita q de hiftoricis cofenptus eft .Plato aiic tantum apud Dionyfiiiaudoritace potuit ualuitquc eloquentiamtei perfuafent tyrannidis facere finemv
-ocr page 49-Iibcrratcq: reddere fyracufanifa qua noliintace Phili fti confilio deterritus aliquanto.crudelior effe coepit. Qm quidem cum a Dione fe fuperari uideret ingemo audontate amore populi uerens ne fi cum fecum ha beret aliquam occafionem fui daret opprimendi ma ucm ei triremem dedit : qua Corinthum deueherctur: ofledens fe id utriuf^ facere caufa ne cum inter fe ri' merent alteruter alterum praeoccuparet J dcum fadû multi indignarentur magnaeq ; effet inuidiae tyranno Dionyfius omnia quae moueri poterant Dionis in na uis impofuit:ad eumlt;^ mifit .Sic emm exidiman uo* lebat id fe non odio hominis fed fuae falucis feciffe caufa:poftea ucro audiuic eum in Peloponcfo manu comparareifibique bellum facere conari :Arcten Dio nis uxorem alu nuptum dedit Filiumque eius fie edu can iuffituit mdulgendo turpiflimus îbueretur cupi ditatibus.Nam puero priuf^ pubes effet fcorta addu cebantunuino epulifq; obruebatur me^ ullum tem/ pus fobrio rdinquebaturus ufqi co uite datum com/ mutatum ferre non potuiciPod^ in patnam rdiit pa ter.fNauqpappofiti erant cuflodes geum a pridino ui(3:u deducerent)ut fe fuperiore parce aedium dciece rit:atcç ita intererit Sed illuc reuertor : poflq; corin' thum peruenit Dion flC eodem perfugit Heraclides ab eodem expulfus Dionyfio qui praefectus fuerat cquitum:omni ratione bellum comparare cccperunr: fed no multum proficiebanc :q gt;multorum annorum tyrannus magnarum opum putabatur:quam ob catr fampauci ad fociecatem periculi perducebantur, fed Dion fretus non tam fuis copiis $ odii tyram maxio animo duabus onerariis nauibus quinquagita anoi?e imperium munitum quingctis logis nauibus decem equitum cetumq ; peditum milibus jifedus oppngna tum:quod oibus gentibus admirabile ed uifum adeo facile gtulitiut pod diem tertiii$ ficilia attigent : fy tacufas introierit.Ex quo inrdligi poted nullum effe imper.u tutu nili beniuolentia inunitum.Eo tempore
-ocr page 50-aberat Dionvfmsrô^ in ïtalïa claffc eppenebaftäduef fanorum ratus neminem fine magnis copiis ad fe ueti turum.Qiie res eû fefellit.Nâ Dion his ipfis qui fub aduerfatii fuerant potLftate;regios fpintus rcpreffit: totiufq? eins partis ficiba epctitul eft qua: fub Diony fii potcftatc fuerat. Paricg modo urbis fyracufarum præter arcem 0C infulam adiunâam oppido : coque rem perduxitmt talibus pactionibus pacem tyrannuf facere uclle.Siciliam Dion obtinerct:italiam Dionyfi nsrSyracufas Apollocrates: cui maximam fidem uni habebat Dion. Has tam profperas tamque inopina' tas refconfecuta eft fubita commutatio:guod fortugt; na fua mobilitate quem paulo ante extulerat demer gere eft adorta:primum i filio de quo commemoraui lupra fuam uim exercuit. Nam cum uxorem reduxif fec quae alii fuerat traditaifiliumcj uellet reuocare ad utreutem a perdita luxuria : accepit grauiffimum pa rens vulnus morte filii : deinde orta diHcnfione inter eum Heraclidem qui quidem principatum non concc debat faftionem comparauit: neque his miniis uale bat apnd optimates quorum confenfu praeerat claP fi Cum Dion exercitum pcdeftrem teneret : non tulit hoc animo aequo :Dion uerfum illum Homeri rec tulit ex fecunda ripfodia : in quo hæe fententta eft non pofte bene gen rernpu . multorum imperiis . Qiod didû magna inuidia confecuta eft.Nam qiapc ruifte fe omnia uidebatur in fua poteftate efte uelle: hanc ille non lenire obfequio fed acerbitate opprime re ftuduit.Heradidemq; cum fyracufaf ueniftet: inter ficiendum curauit.Quod fadum omnibus maximum timorem iniecit. Nemo enim illo interfecto fe tutum putabat: ille autem aduerfario remoto licentius co' rum boiia quos fciebat aduerfiis ft fenfifte militibus difpernuit :quibus diuifis cum quotidiani maximi fierent fumptus : celeriter pecunia decfte cocpitmc^ quo manus porrigeret fuppetebat nifi in amicorum pofteftioes.ld eiufmodi erat ut cu milices rccocilialTet
-ocr page 51-amirrerct optimates;quartim rerum cura frâgebatur: fie infuctus male audiendi non æquo animo ferebat de fe ab his male exifhman xeniorum paulo ante in caelum fuerat elatus laudibus. Vulgus autem offenfa in eum militum uoluntatc liberius loquebatur: 0C ty rannu non ferendum diditabat : Haec illeintuens cU quemadmodum fedarct nefcirct : ut quorfum euade/ ret timeretxGallicratcs quidam ciuis achenienfis qui fimul cum eo cx Peloponnefo in ficiliam uenerat:Ho mo 0^ callidus fiC ad fraudem acutus fine ulla religio ne ac fide.adit ad Dionem flCait eum in magno peri/ culo effe propter offenfionem populi filt; odium mili^ tumxquod nullo modo emeare poffet : nifi alicui fuo^ rum ncgocium daret:qui fe fimularet illi inimicum quem tnuenifTet idoneum facile omnium amicos co/ gmeurum aduerfanofq: fublaturum : quod inimici cius diffidentis fuos fenfus aperturi forent.Tali cone filio probato excepit has partes ipfe Callicrates 0Cfe armat imprudentia Dionis . Ad eum interficiendum focios conquirit:aduerfarios eius conuenit: coniura' tione confirmât . Res multis confciis quae gereretur clara refertur ad Artflomachen fotorem Dionis uxo remep Areten.Illae timore pertentae conueniiint cuiâ de periculo timebant . At ille negat a Callicrate fieri fibi infidias.Sed illa quae agerent fieri praecepto fiio. Mulieres nihilofecius Callicratem in aedem Proferpi nae deduciit:ac iurare cogunt nihil ab illo periculi fo re Dioni. Ille hac religione non modo non detentus fed ad maturandum concitatus eft : iierens ne prins confiliû apirec fuû $ conata feciffetxhanc mente pro ximo die fefto cu a couentu fe remotii Dion domi tc nerct:atcp î coclaui edito recubuifTeticonfcnsloca mu nitiora oppidi tradidit ; domum cuftodibus fepfit a foribâ q n difcedebat certos praefecitinaue trireme ar matifornat: Philocratoq : fri fuo tradit:eâque î portu agitari iubet:ut fi exercer remiges uellet cogitas fi for te côfilns obflitiffet fortuna ut hcret quo fligeret ad
-ocr page 52-falutcm . Suorum autem numero fagunrinos adole^ fcentcs quofdam elegit cum audaciflimos ; tum uiri/ bus maximis.hifij dat negociummt ad Dionem eant inermes ficut conucniendi eius gratia uidercntur ue/ mre.hi propter nonnam funtintromiffi. At illi udi/ men eius intrarunt foribus obferatis in ledo cuban tern inuaduntcolligantifit drepitus adeo ut exaudiri poifet foris;hic ficut ante fepe didum eft ^ muifa fit lingularis potentia 0Cmiferanda uita qui fe metui ^ amari malunt cuiuis facile intelledu fuit . Nanij illi ipfi cuftodes fi propria fuiffent uoluntatc foribus cf-fradis ftruare cum potuifTenngâ illi inermes telum fo tis flagitantes uiuum tenebant. Cui cum fuccurreret nemo Lygo quidam fyracufanus per feneftras gladi/ um dedit : quo Dion interfedus eft . Confeda caede cum multitudo uifendi gratia introuftet non nulli ab infeiis pro noxiis conciduntur : nam celeri ru/ more delato Dioni uim allatam multi concurrerant: quibus tale facinus difplicebat, hi falfa fufpitione dudi immerentes inermes ut fceleracos occidunt . huius de morte ut palam fadumeft mirabiliter uul gi mutata eft uoluncas . Nam qui uiuum cum ty/ rannum uocitarant : eundem liberatorem patriae ty rannique cxpulforcm praedicabant. Sic fubito mi/ lencordia odio fuccelTcrat : ut eum fiio fanguine fi poftent ab Acheronte cuperentredimere-ltaq; i urbe celeberrimo loco elatus publice fepulcri monumen/ to donatus cft:diem obiit circiter annos quinquagin ta quinque natus;quartum poft annum ^ ex Pelopei nelo in ficiliam redierat.
IPHICRATIS VITA.
-ocr page 53-PHTCR-ATES ATHENIENSIS non tam magnitudine return ge' Harum ^ disciplina militari nobiz litatus eil.Fuit enim talis dux ut non foLum xtatis fuæ cum primis comparerctur;fed ne de maioribuf natu quidem quifq; anteponeretur . Multum uero in belloeft uerfatus:f3epe exercitibus praefuit;nufquam culpa male rem geflicifemper confilio uicit ;tantumep eo ualuit:ut multa in re militari partim noua attule/ ritipartim meliora fecerit. Nam$ ille pedeftna arma mutauit:cum ante illum impetatorem maximis clipe is brcuibufq iaftts minutis gladiis uterentur.Ille e c5 trano peltam pro parma fecit.a quo poftea peltaftx pedites appellantur.ut ad motus concurfufq jeflent Ic uiorcs.Haftæ modum duplicauit:gladios longiores fedendem genus loricarum fiC pro fertis ategaenis Im teas dedit. Quo facto expeditiores milites reddidit, nam pondere detrado quodq; corpus tergeret fiC leue eftet curauic:bellum cum thracibus geftic. Sentem fo cium athénien fium in regnum reftituit apud corithu tanta feueritate exercitui praefuit : ut nullae unquam in graecia neq; exercitatiores copiae neq; magis dido audientes fuerint diiciin eaq; confuetudinem addu/ xit:ut cum proelii fignum ab imperatore eftet datum fine ducis opera fie ordinatae confifterent ; ut finguli ab pcntiffimo imperatore difpofiti uidercntur. Hoc exercitu moram lacedaemoniorum intercepit : quod maxime tota celebratum eftgraecia . 1rerum eodem bello omnes copias eorum fugauit. Qiio facto ina/ gnam adeptus eft gloriam cum Artaxerxes aegyptio tegi bellum inferre noluitdphicratcm ab athenicnfi^ bus petiiiit ducem quem praeficeret exercitui condu/ do.cuius numeris duodecim milium fuic.Qiicm qui/ dem fie omni difdplma militari erudiuit;ut quemad modum quondam Fabiani milites romani appellati funt:fic iphicratefes apud grazecs i fumna laude fue tic.ldc fubfidiolacedxmoniis ^fedul Epaminundae
a?
retardauit impetus .Nam mïi cius aduentus appro* pinquadet non prius thcbani fparca abfeeiCiTent : $ captam incendio delefTcnt.Fuit autem à Canimo ma/ gno fit corporeimperatonaque forma : ut ipfo afpcZ âu cuius iniiceret admirationem fui :fed in labore re miffus nimis parumq; patiens : ut Theopompus me/ moriae prodidit:bonus ucro ciuis fideç magna quod cum in aliis rcbufdcclaraucnt tum maxime in Amin tae macedonis libris tuendis.Nanep Eurydice mater Perdicx S CPhilippi cum his duobus puerif Amynta mortuo ad Iphicratem confugit leiuf^ opibus dcfcn fa cft,Vixit ad fenectutem placatis in fe fuorum ciui* um animis:caufam capitis femel dixit bello fociali: fi mul cum Thimothco:co^ indicio cft abfolutus .Me nefihea filium reliquit ex Tarfa natum Coti regis fi/ lia.Is cum interrogaretur utrum pluris patrem ma/ tremue faccret:matrcm inquit .Id cum omnibus mi* rum uideretur;at ille mento inquit facio .Nam patet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4
quacum in fe fuit thracem me genuit: Contra mater achenienfem.
CHABRIADIS VITA
HABRIAS ATHENIENSIS HIC quoq iin fummis habitus ed ducibus: ref^ multas memoria dignas gcffit. Sed ex his elucet maxime inuentum eius i proelio quod apud thcbas fecit: cum boetiis fubfidio ucniflet . Nan^ in ea uiäona fidentem fummum ducem Agefilaum fugatis iam ab eo conducticiis cateruis reliquam phalangem loco uetuit cedere: obnixo» genu fcuto proieda^ haflai impetum excipere hoitium docuit.Id nouu Agefilaâ intucs progredi non eft aufus:fuof$ iam incurrentes tuba reuocauit.Hoc ufq ieo graecia fama celebratum c:ut illo ftatu Chabrias fibi ftatua fieri uolueritiquae publice Ci ab athcnicnfibus in foro conftituta cft. Ex quo factum eft uc poftca Atheletx exteng Ãartifices
-ocr page 55-hl's flatibus ftatuis ponendis uteretur cum uiSonam eiTent adepti. Chabrias autem multa in europa bella adminiilrauit.Cum dux athenienfium eilet: in egyp' to fua fponte gciTit.Nam Neprenabum adiurum pro fertus regnum eiconfbtuic . Fecit idem cypri:fed pu' blice ab athenienfibus Euagorae adiutor datus :necp prius inde difceitt q; totam infulam bello dcuîceret. Qija ex re achenienfes magnam gloriam funt adepti. Interim bellum inter xgypcios fC perfas conflatum eil: SC athenienfes cum Artaxerxe focietatem habe/ bantdacedacmonii cum ægyptns :a quibus magnas praedas Agefilaus rex eorum faciebat.Id meues Cha brias cum in re nulla Agefilao cederet fua fponte eos adiutum profedus ægvptiæ claffi praefuit : pedeiiri bus copiis Agefilaus.Tum praefedi regis perfae lega tos miferunt athenas queilum : quod Chabrias ad'* uerfum regem bellum gereret cum egyptns :athenien fcs diem certam Chabriae praeilituerunt : quam ance domum nifi rediifet : capitis fe illum damnaturos de nunciarunt.Hoc ille nuncio athenas rediit:ncque ibi diutius eft moratus $ fuit neceife . non cnim libenter erant ate oculos cimum fuorum:cp SCuiucbat laute : AC indulgebat fibi liberalius q; ut inuidiam uulgi pof let cffugerc.Eflenim hoc commune uitium i magnif libcrif($ duitatibus: ut inuidia gloriae comes fit . Et libenter de his detrahunt quos emergere uideant alti us:neque animo aequo pauperes alienam opulentum intuentur fortunam.Ita^ Chabrias quoad ei licebat plurimum aberat.Neçp uero folus ille aberat athenis libenter : fed omnes fere principes fecerunt idem g» tantum fe ab inuidia putabant futuros quantum a confpectu fuorum rcceiiiffent. Itaq: Conon plunmd cypri uixit . Iphicrates in thracia Timotheus Icfb: Chares in Sygaco. DiiTimilis quidem Chares horum K fadis fl^ moribus:fed tfi athenis 0Chonoratus Ac po tes.Chabrias at periit bello fociali tali moioppugna bât atheiefes Chmxrat i claife Chabrias pnuaeâ.fed
-ocr page 56-omnes qui in magiftratucr.mt auSorftare anteibat; cumque magis milites g;qui præerant afpiciebant. Quæ tes ei maturauit mortem.Nam dum primus ftu det portum intrare- :gubernatorem iubet eo dirigere naucm;ipfe fibi perniciei fuit.Cum enim eo penetraP fct exterae non funt fecuta?.Qqo fado circûfufus ho ftium concurfu cum forniTime pugnarent naius ro^ Pro percuda coepit fidere.Hinc cum refugere non pof fct fi fe in mare deieciflct.g â fuberat clafTis athcnienfi urn qux exciperet natantem : perire maluit g armis abiedis nauem relinquere:in qua fiierat uedus.Id cæ ten facere noluerunt : qui narïdo in tutum peruene/ runt.At ille præilare honeflam mortem exiftimans tnrpt uitx cominus pugnans tclis hoftium mcerfe/ dus eft.
TIMOTHEI VITA.
IMOTHEVS CONONIS FILIVS athenienfis hie a patre acceptam glo^ nam multis auxit uirtunbus.Fuic eam difertus impiger laboriofus rei milita ris permis neque minus ciuitatis regen daeimulta huius funt praeclare fada : fed haec maxîc illuflna.Olynthios ôC Byzantios bello fubegit , Sa/ mum cepit:in qua oppugnanda fiiperiori bello ache^ menfes mille AC ducenta talenta confumpferant - Id ille fmc ulla publica impenfa populo redituit:aduer^ fum Cotum bella genit;ab eog mille AC ducenta tale ta praedae in publicum detulit.Cizicum obfidione Ii/ berauit.Anobarzamum fimul cum Agefilao auxilio profedus efl:a quo cum Laco pecuniam numeratam accepiffetrillc ciuis fuos agro atq; urbibus augeri ma luit g id tumere cuius partem domumfuam ferre pof fet.itaque accepit Erichthonem AC Sertum, Idem elidi praefedus circunuchens peloponnefiim Laco/ ilicem populatus cladem eorum fugauic. Corcyram
-ocr page 57-15
fub wpenum atheniennum redegit- Sociofque idem adiun2lt;it Epïrotas Athamantias Chaonas omnefque cas gertes:qux mare illiid adiaccnt. Qiio fado laceZ d.Tmonii de diutina cocennone decitertóé fua fpócc athcnienfibus imperii maritimi prîcipatû côcenèrût : paccmg ihis legibus côftitucrût: ut athemenfes mari duces eiTent.Qiiæ uidoria tantae fuit atticis læticiæ : lit rum primum arx paci publice fint fadx: eiq; dex puluinar lit inftitutu.Cuius laudis ut memoria ma/ nerct;Timothco publice datuamin foro pofueruntig honos huic uni ante id tempus contigit;uc cum patri populus ftaeuä pofuincnfilio quoq idaret . Sic iugt; ta pohta recens filii uetercm patris renouauit memoria. Hic cum effet magno natu S Cmagiflratus gerere defif fct:bello athenicnfes undiq; premi funtcccpti:dcfcce/ Tat famus:defcierat hcllcfpontus.Philippus lam nine iialens Macedo multa molicbatur;cui oppofitus Cha res cum effet non fatis in co prxfidii putabat. Fit Me nedheus prxtor films Iphicratis gener Timothei : SC ad bcllü proficifcitur;decernitur.Huicin cófiliü danc diio ufu óCfapicntia prxdantcs:quorum confilio ute fetur pater öcfocenquod in his rata erat audoritas : ut magna fpes effet per ens amiffa poffc recuperari.Hi cum Samum profedi effent ÃC eodem Chares aductu cognito cum fuis copiis profici fcereturmequid abien re fc gedum uideretur.accidit cum ad infulam appro pinquarennut magna tempedas oriretur :quam euita re duo uctercs imperatores utile arbitrati nia cladem fupprefferunr.At ille temeraria ufus ratione no cedit maiorum natu audontatuôC in fua manu effet fortii-quot; na quo contedcrat peruenit.Eodemqueut loqueretur ad Timotheum ÃC Iphicratem niincium mifit hlc ma Ic re geda complunbusamidis nauibus eodem unde erat profedus fe recepitilitterafq; athenas publice mi fit übi prodine duffe Samum capere nifi a Timotheo Clt; Iphicrate dedrtus eiTet.popuIus acer fufpicax : ob eamgp rem mobilis aduerfanus muidus etiam poten' d
-ocr page 58-tiæ in rrimcn iiocabatur.domum reuocat : acaifan/ ttir proditionis.Hoc ludicio damnatur Timotheus: lifcp eius æftimatur centum talentis. Ille odio ingra-' tae duitatis coadus chalcidc fe contulit. Huius pofl mortem cum populus indicii fui poemterc tmulde nouem partis detraxit;« decem talenta Cononem fi/ lius eius ad mnn quandam partem reficiendam lufTit dare.in quo fortunae uarietas eflanimaduerfa .Nam quos auus Conon muros cx hoftium praeda patriae fIhtueratzeofdem nepos cum fnmma ignominia fami liae ex fua re familiari reficere coadus eft. Timothei autem moderatae fapientifqne nitae cum pleraij ipoP nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
fumus proferre tefhmoma uno erimus cotenti : quod ex eo facile conci poterit ^ carus fuis fuerit. Cuathe/ nis adolefcentulus caufam diceret : non foliim amici pnuatiq; hofpites ad eum defendendum ronucnerne: fed etiam in eis Lafon tyrannus qui illo tempore fuit omnium potencidimns.Hic cum in patria fine fatelli tibus fe tutum no arbitraretur athcnas fine ullo prae fidio uenit;tantiq; hofpitem fecit;nt mallet fe capitis pcriculi iadire q; Timotheo de fama dimicanti deeife. Hunc aduerfus tamen Timocheâ poftea populi niiTn bellum geifitipatrix fandiora lura $ hofpitii effedn xit.Haec extrema fuât aetas imperatorum athcnicnfni Iphicratis:Chabri3e;Timothei.Neq; poft illorû obi/ turn quifquam dux in illa urbe fuit dignus memoria. Venio nunc ad fortiffimum uirum maximiq jconfilii omnium barbarorum exceptis duobus carthagmen/ flbus Hamilchare « Hannibale.Dc quo hoc plura re feremusiçp « obfcuriora funt eins gefta pleratp: Sc ea quae proipere ei cefferunt:non magnitudine copiaîû led confiluiquo tarnen omnes fuperabat acciderunt. Quorum mfi ratio explicata fuerit res apparete non poterunt.
DATAMIS VITA.
-ocr page 59-ATAMES PATRE CAHISSARE natione Chare.matre ScythifTa natus primum militum numero fuit apud Artaxerxem eorum qui regiam tuebâ tur^ater eius Caminares quod 0^ ma* nu fortis £ lt;bello Rrenuus :ô^ regi mul tis locis fidelis erat repertus habuit prouinciam cili* dæ luxta cappadociam quam incolunt leucofyri.Da tames militare munus ftingens primum qualis effet apparuit in bello quod rex aduerfus gaduiios gcffit. Nanque hic multis milibus regiorum mterfeftis ma/ gni fuit cius opera.Quo fadum eft cum in eo bello ce cidiffet Camiffares paterna ci traderetur prouicia, Pa ri fe uirtute poftea præbuit;cû Androphrodates luP lu regis bello profequeretur eos qui defecerant .Na^p cius opera hoflcs:cum caftra lam mtraffent profliga/ ti funt : excrcitufq ireliquus conferuatus efl. Qiia ex re maioribâ rebns praeeffe coepit.Erat eo tepore Thyâ Dynaftes Paphlagoniae antiquo genere narus a Phi* limcne illo quem Homerus troico bello filt; Patroclo interfedum ait.Is regis dido audiens non erat :quam ob cautam bello eum perfequi conftituit: eiqirei prae fecit Datamen propinquum.Paphlagonis nanque ex fratre 0fforore erant nati, quam ob caufam Data* mes primum experiri uoluit ut fine armis propin* quum ad officium reduceret . Ad quem cum uemffet finc praeddio quod ab amico nullas uercretur infidi* as pene interiit.Nam Thyiis earn clam interficere uo luit.Erat mater cum Datame amita Paphlagonis : ea quid ageretur refeutifiliumq; monuit . Ille fuga peri* culum euitaulc : bcllumt^ indixit Thyo:in quo cum Ariobarzane praefedo lydiae ÃC ionise cotiiifq; phry giæ defertus effet : nihilo fegnius petfeueraiiit : ui uumiÿ Thyum cepit cû uxore AC liberis:cuius facti ne prius fama ad regem quam ipfe perueniret dedit opa. Iraqi omnibus îfciis eo ubi erat rex uenit ipoflcroquc die Thyum hominem maximi corgis terribiliqi facie d li
-ocr page 60-quod fie niger fie capillo longo barba^ erat prolixa optima ticfle contexitiquatn là trapæ regn gerere con fucueranc Ornauit etiam torqueatq: armillis aiireis: cætcroq; regio cultu : ipie agrefti duplicug anniculo circundatusihirtaq; tuica:gerens in capite galeam ue natonanndextra manu clauamdimflra copulam qua nictum ante fe Ãhyû agebatme fi feram befliam cap/ tarn duceret.Quem cum omnes profpicerent propter nouitatem ornatus ignotamq jformam ob eamque rem magnus effet concurfus;fuit nemo non qni agno feeree Thyum regi nunciarec:primo non ac credidit. Itaque Pharnabazum mifit exploratum : a quo ut rem geflam comperie rtatim admitti lulTic magnope re deledatus cum facto.tum ornatu .In primis quod non uilis rex in poteflatem inopinanti uenerat .Ica^ magnifice Datatnen donatum ad exercitum mifit:qui cum contrahebatur duce Pharnabazo 0dTeutrade ad bellum acgyptium : paricp eum atq; illos imperio effe iufTit.Podea uero ^ Pharnabazum rex ruocauit illi fumma imperii tradita ed; hic cum maxio dudio compararet exercitum: aegyprumque proficifci para/ ret:fubito a regae Ife fût ei midaeuit afpim aggredere/ turig cataoma tenebatiqux gens lacet fupra ciliciam Cofinis cappadoci3e:nancpafpis falcuofam regionem cadcilifep munitam incolens non folum ipeno regis non parebat.fed et finitimis regiones uexâbat.filt;quæ régi portarentur arripicbat.Datames öC fi loge aberat ab his regionibus fit : a minore re abdrahebatutitamc regis uoluntact morem gerendum putauic. Itaque eu paucis fed uiris fortibus nauem confcendic:exidimäs id quod accidie facilius fe imprudentem parua manii oppreffurum ^ pa ratum;^uis magno exercitu.Hac delatus in ciliciam egreffus inde dies nodefque iter ficiens taurum tranfit : eoque quo duduerac uenit. Ouxric quibus locis fit afpis : cognofcit haud longe a bede:profectumeà eum uenatûquedum Ipeculatur. aduéeus eius cauta cOgnofcitur.Pifidas cum us quos
-ocr page 61--3.1
frfum habebat adrefftendum afpis comparât. Id Datames ubiaudiuit arma capit : fiios lèqui lubct : ipfcequo concitato ad hortem uehitur:quem procul afpis confpiciens ad fc ferentem pertimefcit : atque a conatu refiftendi detentus fefe dedit. Hunc Datames uindum ad regem ducendum tradit Mithridati.Haec dum geruntur Artaxerxes remimfcensa quanto bel lo ad quam paruam rem principem ducum mififTet fc ipfc rcprehendit;0( :nuncium ad exercitum acrem mi/ fing, nondum Datamen profedum putabat : qui di/ ceret ne ab exercitu difcederet. Hic pnufquam perue niret quo erat profedusan itinere conuenit qm alpim ducebant - Qtia celeritate cum magnam beniuolenti am regis Datames confecutus ertet non minorem in/ uidiam aulicorum excepingâillum uiuum plunf^ fe omnes fieri uidebant.Qiio fado eundi ad eum oppri mendum confenferunt : hxc Pandates gazae curtos regiae amicus Datami perfenpta ci mittit : in quibus docet eum magno fore periculo fiquid illo imperan/ te in aegypto aduerfi accidiffec. Nan^ eam cOc con/ luctudinem regum;utcafus aducrfos hominibus tri buant;fecundos fortunx fuae . Quo facile fieri ut im ficllantur ad eorum perniciem:quorumdudu res ma e geftae nuncicntur.Illum hoc maiore fore difcnmie quod quibus rex maxime obediat eos habeat immiZ ciffimos. Talibus ille litteris cognitis cum lam ad ex ercitum acrem uemfffcquod non ignorabat ea nere feripta defifcere a rege eonrtituit. Neq; tamen quic^ fecit quod fide fua effet indignum.Nam Androde ma gnetem exercitui prajfecit.lpfe cum fuis in cappadoci am difcediticoniundamque huic paphlagoniam oc' cupat caelans qua uolimtate effet in regem. Clam cu Ariobarzane facit amiciciam : manum comparat : ut bes munitas fuis tuendas tradit. Sed haec propter hyemale tempus minus profpere fuccedebant. Audic Pifidasquafdam copias aduerfus (e parare filium : eo d 111
-ocr page 62-Arfidcum cum exercitu mittit. Cadit in proelio ado^ lcfcens:proficifcitur eo pater non iti cum magna ma nu cælans quantum uulnus accepilTet:^ prins ad ho dem peruenire cupiebat : $ de male re gerta fama ad fuos perneniretme cognita filii morte animi debilita/ rentur militum.Qyo contenderat penienit.hifque lo cis caftra ponit : ut neque circumin multitudine ad' uerfariorum poffer : neque impediri quo minus ipfe ad dimicandum manum haberet expeditam, trat cû co Metrobarzanes focer eius præfedus equitum . Is dcfperati genen rebus ad hortes tranffugit. Id Data' mes iitaudiuit ; fenfit fl m turbam exiffct ab homme tam nccertario fe rdidum.futurum ut caeteri confliû fequerenturan uulgus edit fuo luffu Metrobarzanem profeSum pro perfuga:quo facilius receptus interfice ret hortes.Quare relinqui eum non par effe:ôf omnes confertim fequi:quod fi animo rtrenuo feriffentifutu' rum ut aduerfarii non portent refirtere : cum à Cincra uallum ÃC foris caederentur. Haere probata exercitii eduxit:Metrobarzanem perfequitur tantum qiii dum ad hortes peruenerat Datames figna inferri mbct.Pi' fidae noua re commoti in opinionem adducuntu^er fugas mala fide compoficoq? feciffe : ut recepti effent maiori calamitati:primiim eos adoriuntur. Illi cum quid ageretur aut quare fieret ignorarent coacti fune cum eis pugnare ad quos tranfierant:ab hifque ftare quos reliquerant.Qyibus cum neutri parcerent celeri ter funt concifi.Reliquos pifidas refirtentes Datames iuuadic. Primo impetu pellit: fugientes perfequitur : multos interficit : cartra hortmm capit , tali confilio uno tempore 0Cproditores perculit : S Cholis profli' gauit.Et quod ad fuam perniciem fuerat cogitatum : id ad falutem conuertit.Qiio neque acutius ullius im peratoris cogitatum : neque celerius factum ufquam legimus : ab hoc tamen uiro Scifmas maximo natu filius dcfcuc:0t ad regem traufac.^ de defectione pa/
-ocr page 63-tn's detulit.Qâonûdo Artaxerxes commotus quod intdligebat fibi cum uiro forti ac fitenno negocium efTerqui cum cogirafTct facere auderet : êC prius cogita re ^ conari confueffet.Androphrodatem cappadoci am mittic.hic ne intrare pofTct faltum in quo dliciæ portae funt fits : Datames præoccuparc ftuduit.Sed tam fubito copias contrahere non potuit:a qua re de pulfus cum ea manu quam contraxerat locum dele/ git talem:ut neque circumiretur ab hoftibus : neque prætenret aduerfaniis :quin ancipitibus locis preme retur Ãh dimicare eo uellet non multum obeffe mul ntudo hoflium fuae paucitati poffet . Haec amp;C h An/ drophrodates uidcbat:tamen rtatiiit côgredi $ cum tantis copiis refugere . aut tam diu uno loco federe : habebat barbarorum equitum uigintupeditum cen/ tum milia:quos illi Gardaces appellant : ciufdemque generis.in.funditorum.Praeterea cappadocum.vni. armeniorum decem : paphlagonum quinqueiphry-' gum decemdydorum quinque : afpendiorum ^pifi/ darum circiter tria:cilicum duoicaptianornm totidc: ex graecia codueforum tria miliadeuis armaturae ma ximu numerum.Has aduerfus copias fpes ois cofifle bat Datami in fcdocique natura . Nanq: huius parte non hébat uigefimam militum.Quibus fretâ côflixit aduerfanoriiq; mulca milia côcidit;cû de ipfius exer^ citii non amplius hominum mille cecidiffet .Qua ob caufam poftero die trophæû pofuit : quo loco pridie pugnatum. Hic cum caftra mouiffet inferior copiis inpenor omnibus proeliis difcederet: qp nunquam manum cpnfereret nifi aduerfanos locorum aguftus daufiflec :quod pento regionum callideqp cogitanti faepe accidebat. Androphrodates cum bellum duci maiore regis calamitate $ aduerfariorum uideret: pacemep atque amiciciam hortatus ed : ut cum rege rn gratiam rediret . Qyam ille£ lt;fi non fidam fore d 1111
-ocr page 64-pufabat:tamfn conditionem acrepit:feque ad Arta' xerxem legatos mifTurnm d;xic.Sic bellum quod rex aduerfus Ultimen fufeeperat fcdatum.Androphro' dates in phrvsiam fe recepit.At rex quod implacabt le odium in Datamen fufeeperat ; pofl^ bello cum opprimi non poffe animaduertit :infidiis interficere ftuduit:quas ille plerafque uitauit;Sicut cum nuncia turn effet quofdim fibi infidian qui in amicorum erant numero:de quibus quod inimici detulerant : ne que credendum:neque negligcndum putauic:expcriri uoluit;uerum falfum ne fibi eifet relatum . Icaque eo profectuseft : in quo innere futuras infidias cucnire dixerat Sed elegit corpore flatura fimillimi ifui : eiep ueflitum fuum dedit.atque eo loco ire quo ipfe con fueucrat luffit.lpfe autem ornatus uerfitu militari inter corporis cuftodes iter facere coepit . Atinfidia' tores podq; in cum locum agmen pcruenit decepti ordine atque ueflitu in eum faciunt impetum qui fup pofitus erat. Praedixerat autem his Datames cum quibus iter faciebat:ut parati effent facere quod ipfd uidiffent.Ipfe ut cocurrcntis infidiatores ammaduer nt tela in eos conieat.hoc idem cum uniuerfi fcciffct priuf$ peruenirent ad cum quem aggredi nolebant: confixi ccciderunt:hic tamen tam callidus uir extre mo tempore captus ed:Mithridatis Ariobarzanis fi/ lii dolo.Nanqueis pollicitus efl regi fecum mcerfc'' ftntum 1à eirex promitteret : ut quodeunep uellet li/ ceret impune facere ifidemq?de ea re more perfarum dextra dediffet.Hanc ut recepit a rege miffam copias parat : fiC abfens amicitiam cum Datame fecit : regis prouinciam nexat :cartclla expugnat imagnasprx«' das capit : quarum partem fuis difpertit : partem ad Datamen mittit;pari modo complura caflella ci tra/ dit.haec diu faciendo perfuafit homini fe infinitum aduerfus regem fufccpiffe bellum : cum nihilo ma/ gis nequam fufpicionem illi praeberet infidiarum.ne
-ocr page 65-que colloquium dus petiuit :ncque in confpe3uni ucnirc fluduic.Sic abfens amicitiam gerebat :ut non beneficus mutuis : fed odio communi quod erga re/ gern fufceperanc connen uiderentur. Id cum fatis fe confirmaiTe arbitratus eft:certiorem facit Data^ men tempus effe maiores exercitus parari: öC bellum cum rege fufcipi:dequa re fi ei uideretur quo uellec in colloquium uenirec . Probata re colloquendi tem pus fumitur :locufquc quo conucniretur , Huc Migt; thndates cum uno cui maximam habebat fidem ate aliquot dies uenit :compluribus que locis feparatim gladios obruit :caquc loca diligenter notât .Ipfo au tem colloquendi die utrique locum qui explorarent: atque ipfos fcrutarentur mittunt. Deindeipfi fune congrenuHic cum aliquadiu in colloquio fuiifent: 8C diuerfi difcefliiTenc:iamq; procul Datames abeffet: Mithridates priuf$ ad fuos peruenirec nequam fuf picionem pareret in eundem locum rcuertitur: atque ibi ubi telum erat impofitum refedit :ut fi lafTirudinc cuperet acquiefcerc:Datamcnquc rcuocauit fimulans fe quodam in colloquio effe oblicum unterim telum quod latebat procube: nudatumque uagina uefte te/ xit :ac Datami uenienti ait digrediendum : fe ani/ maduertiffe locum qiicndam qui erat in confpedu ad cadra ponenda effe idoneum : Quem cum digito monffrarctA ille confpiceret:aucrfum ferro traffixit: 1 priufqi q: quifquam poffet fuccurrerc interfecit: ita ille uir qui multofconfilio:neminem perfidia ceperat fimulata captus e ft amicitia.
D ATAMIS.VITA FELICITER FINIT:
-ocr page 66-EPAMINVNDAE VITA.
EPAMINVNDAS POLYMNI films Thebanus . de hoc pnuiq? fcribamus hæc praecipienda uidc tur Icdonbus ne alienos mores ad fuos referant:neue ea quae ip/ fis leuiora funt :pan modo apud cJEteros fuiffe arbitrentur . Scimus enim muficen no/ fins moribus abeffe a principis perfona. Saltare cti/ am in uitiis poni.Quæ omnia apud graecos óCgrata Alaude digna dicuntur.cum autem exprimere ima/ gmem confuetudinis atep uitae uelimus Epaminiidae nihil uidemur debere praetermittere quod pertineat ad eam declarandam. Qiiare dicemus primum de ge nere euis:deinde quibus difciplinis;£lt; a quibus fit cru diCus.Tum de monbus ingeniique facultatibus : Si fi qua alla digna memoria erunt.Poftremo de rebus ge KISquæ plurimis omnium anteponuntur uirtutibuf. Natus Igitur patre quo diximus honefto genere pau' per lam a maioribus relidus .Eruditus autem fic : ut nemo thebanus magis.Nam filt; citarizare 6( .cantare ad cordarum fonum doctus eft a Dionyfio qui non minore fuitnn muficis gloria $ Damon aut Lampus quorum peruulgata funt nomina.carmina cantare ti bus ab Olimprodoro.Saltare a Calphrone;Atphilo fophiæ praeceptorem habuit Lyfiam Tarentinum Pythagoreum : cui quidem fic fuit deditus: ut adolc fcens trulcm 0( ;feuern fene omnibus aequalibus fiiis in familiaritate antepofuerit. Neque prius eum a fe dimiferit ^ doctrinis tanto anteceffit condifcipulos : ut facili incelligi poffet pari modo fuperaturum om/ nes in cactcris arcibus.'Atgp haec ad noflrà m confuc tudinem funt leuia Ã^ potius contemnenda .At î græ ,cia utique olim magnae laudi erant . Poft$ ephebus ifadus cillât palaeftrx dare operam coepit : non tam
-ocr page 67-magnitudini uirium fefmuit $ uelocitati.illatn enim' ad adaetharumufum: hanc belli exiftimabat utilita tem pertinere.Icaque exercebatur plurimm currendo 8^ ludando ad eum flnem:qiioad flans complecti pof fet atque contendere. In armif plurimum ftudii conlu mebat:ad hanc corporis firmitatem plura etiam ani/ mi bona accefferant . Erat enim modeflus : prudens: grauts;tcmponbus fapientèr utens:pcritus belli fortif manu animo maximo:adeo uentatis diligens : ut nee loco quidem mentiretur . Idem continens clæmens paticnflt;5 admirandum in modum mon folum popu h fed etiam am'corum fcrenfiniunasun pnmifq? com miffa caelans.Qiiod interdum non minus prodcfl^ diferte dicere ftudiofus audiendi. Ex hoc enim facilli me difci arbitrabatur.Itaep cum in circulum uenilTec à quo aut de republica difpucarecur:aut philofophia fermo haberetur nun$ inde prius difcelTit ^ad fine ferma effet deductus.Paupertate âadeo facile ppeffus eft.ut de republica nihil praeter gloriam cÅperit;ami eorum in fe tuendo caruit facultatibus : fide ad alios fublcuandos faepe fic ufus emt poffit ludicari omnia ei cum amicis finffe communia. Nam cum aut ciuium fuorum aliquis ab hoftibus fuiffet captus ; aut uirgo amici nubilis : quam propter paupertatem collocare non poffetiamicorum confilium habebat: óf quâtum 1 quifque daret pro facultatibus imperabat : camque fummam cum faceretpnufc^ acciperet pecuniam ad duccbat:cum qui quaerebat ad eos qui côferebât :eicp ut ipf inumerarent faciebat : ut ille ad quernea res perueniebat fciret quantum cuiqi deberet . Tentara auté eius e abftinentia a Diomedonte ciziceno. Nac^ is rogatu Artaxerxis Epaminundam pecunia comi'' pendum fufeeperat. Hic magno cum pondere auri Thebas ucnit;0f Michitum adolefccntulum quinque talentis ad tuam perduxit uoluntacem ; quem tum
-ocr page 68-Epaminimdas plurimum diligebat. Michirus Epami nundam conuenit : 0( :caufam aduentus DiomedonZ tis oflendit . At ille Diomedonte coram nihil inquic opus pecunia eft . Nam ft ea rex uult qua: thebams fint utilia gratis faccre fum paratus , Sin autem con^ tranamon habet auri atque argenti fatismanq j orbis terrarum diuitias accipere nolo pro patriae cantate. Tu qui me incognitum tcntafti;tuiquc fimilem exifti maftnnon miror;tibiignofco.Sed egredere propere : ne alios corrumpas cum me non potueris,i.tu Mihi/ te argentum huic reddeiautmfi id cöfcftim facts rego te tradam magiftratui. Hunc Diomedon cum roga/ rct:ut tuto exiret fuaque quæ attuliftet liceret efferre: iftud inquit faciam:neq: tua caufa fed mea : ne ft tibi fit pecunia adempta aliquis dicatid me ereptum per/ ueniffe : quod delatum accipere noluiffem:a quo cum quæftfTec quo fe duci uellec : SC ille athenas dixif/ fee : prae fidium dedit : ut tuto perueniret . Neque uero id fatis habuit: fed etiam ut inuiolatusm na/ uem afeenderet per Chabnam athenienfcm de quo fupra mentionem fecimus . Abftinentiacenc hoc fatis teftimonium : plurima quidem proferre poffe/ mus : fed modus adhibendus eft : quoniam uno hoc uolumine uitam excellentium:uirorum complu/ rium concludere : quorum feparatim multis milibus iierfuum complures feriptores ante nos explicarunt. Fuit ô^ difertus ut nemo thcbanus par effet cloquen/ tiamcque minus concinnus in breuitate refpondendi in perpetua oratione ornatus:habuit obtrectatore Mcncdidcm quendam indidem thebis aduerfarium in adminiftranda republica fatis exercitatum in dice do:ur chebanum fcilicet.Nanque illi genti plus ineft uirium ^ ingemi . Is quod in re militari florere Epa/ minudam indebat hortari folcbat thcbanos :ut pace bello anteferrentme illius imperatoris opera defide/ raretur.Huic ille fallis inquit uerbo ciuis tuos cp hos
-ocr page 69-a bello euocas.Ocn enim nomine feruitutem concih/ ans. Nam parieur pax bello.Itaque qui ea diutina no lunt frunbello exercitati elle debent. Qiiare fi princi-quot; pes græciæ elle uultis cadris eft uobis utendum non palæftra .Idemille Menedidcs cum huic obiicerec quod liberos non haberet neque uxorem duxiffetima ximeque infolentta g gt;fibi Agamemnonis bello glo riam uideretur confecutus. At ille define inquit Me nedida de uxore mihi exprobrare.Nam nulliusîifta re minus $ tuo uti confilio nolo. Habebat enim Me' nedides fufpicionem adulterii.g? autem me Agamem noncm aemulari putas falleris .Nanque ille cum uni' iicrfa graecia uix decern annis unam cepit urbem ;ego contra ex una urbe noflra dieque uno totam graeci' am lacedaemoniis fugatis liberam.Idem cum in con' uentum ueniiTet arcadum petens ut focictatem cum thebanis ôC argiuis facerent;contra Calliftracus athe nienfium legatus qui eloquentia omnes eo praeftabac tempore poftularet : ut potius amicitias fequerentut atticorum : fiCin oratione fua multa mucefus effet in thebanos ÃC argiuos i meifqi hoc pofuiffet animad' uertere debere arcadas quales utraque ciuitas emis procreaffct;cx quibus de caeteris poffent ludicare. Ar gluos enim füllte Oreftem èC Alcineonem matricidas: thebis Oedipum natum:qui cum patrem fuum inter' feciffet: ex matre liberos procrealfet huic in refpon/ dendo Epaminudas cum de caeteris peroraffetipofl^ ad illa duo obprobria peruenit admirari fe dixit flui tinam rhetoris Attici:qui non animaduertcrit inno' centes illos naros domi fcclere admiffo cum patria ef fent piilfi receptos effe ab athenienfibus.Sed maxime CIUS eloquentia eluxit fparrae : quo cum omnium fo' Ciorum conueniffent legati coram frequentiffimole/ gionum conuentu fic lacedæmoniorum tyrannidem coarguit:ut non minus illa oratione opes eorum con cufferic^ leuctnca pugna. Tum enim perfecit quod port apparuit:ut auxilio fociorum lacedaemonii pn'
-ocr page 70-«arentur :fuiffe autem patientem : fiiorumcp inninas ferentem cimum quod fc patris irafci nefas effe duce ret;hxc funt teftimonia. cum eum propter inuidiam ciucs praeficere uoluiffcnt iduxque cifet delectus belli imperitus : cuius errore eo effet deducta res illa mili'' tum: ut omnes de falute pertimefeerent : Oâ locorum anguillis claufi ab hoflibus obfidebantur defiderari coepta eft Epaminunds diligentia. Erat enim ibi pri uatus numero militis.A quo cum peteret opem nulZ iam adhibuit memoriam contumeliae . Et exercitum obfidionc liberatum domum reduxit incolumem Ne queuero hoc femel fecit fed faepius : Maxime autem fmt illuflre cum in peloponnefum exercitum duxiffet aduerfus lacedsmonios : haberetque collegas fuos quorum alter erat Pelopidas uir fortis ac flrcnuus: hic cum criminibus aducrfariorum omnes in muidi' am ueniffct;ob eamque rem Imperium his effet abro' gatum:atq; in eorum locum alii praetores fuccefiffct: Epaminundas plebifcito non paruit.Idemque ut fa^ cerent perfuafit collegis l ófbellum quod fufeeperae geffit - Nimqianimaduertebat ubiid feciff/t totum exercitum propter praetorum imprudentiam infei'' tiamlt; 5belli periturum. lex erat thebis quae morte muldabat: fi quis imperium diutius retinuiffet ^ le/ ge praefinitum foret:Hanc Epaminundas cum rcipu. conferuauds caufa latam uideret ad perniciem emi/ tatis conferre noluit : «. quattuor menfibus diutius ^populus iuiferat geffit imperium .Poft^ domum reditum efl:collegae eius hoc crimine-accufabantur. Quibus ille permifitut omnem caufam in fe tranf/ ferrenc:fuaÅ opera fadum contenderenc.ut legi non obedirent.Qiia defenfione illis periculo liberatis ne/ mo Epaminundam refponfurum putabatiquod quid diceret non haberet.At ille in indicium nenit . Nihil eorum negauit qus aducrfarii crimini dabant:omz nia^ quae collega: dixerant confeffus eft : neq; reçu
-ocr page 71-fault quo minus legis poenam fubfrct , Sed unum ab his penuicucin periculo fuo infcriberent-Epami nudas a thebanis morte muldatus eft;quod cos eoe' git apud leudram fuperare lacedæmnmos.quos ante fe imperatorem nemo bÅtiorum aufus hut afpiccre. In acie quo^ uno proelio non folum thebas abinte ritu retraxitifcd etiam uniuerfam græciam in liberta tem ucndicauit.Eoq; res utrorumçp perduxit : ut the barn fpartam oppugnarent . Lacedæmonu fans ha' bere fi falui effe poffent : neque prius bellare deftme óp Meffane conflituta urbem eorum obfidione dau/ fit . Hæc cum dixiffet rifus omnium cum hilaritate coortus eft : neque quifquam iudex aufus eft ferre fuffragium.Sic a ludicio capitis maxima difceffit gio ria.Hic extremo tempore imperator apud Mantine/ am cum acie indruda audacius inflaret hoflibus
cognitus a lacedxmomis quod in unius pernicie eius patriae fitam putabant falutemniuerfi in unum impetum fecerunt.Neep prius abfeefferunt $ magna caede multifque occifis ipfum Epaminundam pu/ gnantem fparo eminus percuffum concidere uide' runt. Huius caufa aliquantum retardati funt boetii. J Neq; tamen prius pugna excefferunt ^ repugnantes cr-fVllt; profligarunt At Epaminundas cum ammaduertercr mortiferum fe uulniis accepifle limulque fi ferrumi quod ex hadili in corpore remanferat extraxiffet' animam flatim amiffurummfq; eo retinuit quoad re nunciatum eft uiciffc boetios. Id pofllt;$ audiuit fatis (^fruni^C^ inquit uixinnuidus enim morior. Tum ferro extra/ do confeflim exanimatus eft: Hic uxorem nune pt-ft^^ duxit . In quo cum reprehenderetur quod liberos non relinqueret a Pelopida qni filium habebat infa'i
nem maleq; eum in eo patriae confulcrc diceret. uide|,j inquit ne tu peius confutas qui talem ex te natumk reiidurus fis . Neque uero flirps mihi poted deeffe.j Manque ex me natam relinquo pugnam leudncam:'
-ocr page 72-qux non modo mihi fuperdes fed etiam immortalis fit ncccffe eft.Qi}O tempore duce Pelopida exules the bas occuparunt: ÃCprxfidium lacedæmomorum ex arceexpulerunt.Epaminundas $ diu fafta eft cædes enuum domum ie retinuit:^ â neque malos defendere uolcbat:ne^ impugnare:necj5manus fiiorum fangui/ ne cruentare.Manque omnem ciuilem uiâonam fune ftam putabat. Idemquepod^ academiam pugnare cum lacedaemoniis coepitin primis ftetit. Huius de uirtutibus uitaque fatis erit diftum fi hoc unum adgt; junxero quod nemo eat inficias thebas fii ante Epa/ minundam natum';: fifpofl eiufdem interitum pcrpe tuo alieno paruiffeimpcno-Cu ea q; diu ille praefue/ rit rtipu.caput fuiffe totius graeciae : ex quo intelligi poted unum hominem pluris q; duitatem fuiife.
EPAMINVNDAE VITA FELICITER. FINIT .
PELOPIDAE VITA.
ELOPIDAS THEBANVS HA gis hiflorus ^ uulgo notus : cuius de uirtutibus dubito quemadmo/ dum exponam: cpucrcor fi res ex/ plicare incipiam non uitam eiuse/ narrare fed hi floriam uidear feri bere:fi tantummodo fummas attigero:ne rudibus iit/ terarum graecatum minus lucide appareat quantus fuerit ille uir. Itaque utrique rei occurram quantum potero:0i :medebor;cum facictati :tiim ignorantiae le ftorum.Phebidas lacedaempnius cum exercitii olyn-' thum duceret:itcrque per thebas faceret :arcem oppi/ di quae cadmea nominatur' occupauit : impulfu per paucorum thebanorum qui aduerfariae fadioni quo
-ocr page 73-facibus reflectent laconum rebus findebant . Idlt;p fuo pnuato non publico fecit confilio:quo fado eum lacedæmonn ab exercitu remoueruntipecumaq ;mul ftarunt:nc(^ eo magis arcem thebams reddiderunt: fp fufreptis inimicitiis fatius ducebant eos obiiden liberari. Nam Peloponnefum bellum athenafque deuidas: cum thebams fibirem efTe exiflimabant: Clt; cos effe folos qui aduerfus refiftere auderent.Hac mente amicis fuis fummas poteftates dederant:altcriâ fadionis principes partim interfecerant:alios in exili um eieccrant:in quibus Pelopidas hic de quo fcriber cxorfi furnus pulfus patria carebat.Hi omnes fere a/ thenas fc cotulerant ;non ut fequerétur ocium:fed ut quenque ex proximo locum fors optuliffet eo patria recuperare niteretur.Itaque cum tempus eft uifum rei gerendae communitercum his qui thebis idem fentte baut diem delegerunt ad mimicos opprimcndos:ciuT tatemqueliberandam eumiquo maximi magiflratus fimul confucuerant epulari .Magn^p fæpe res non ita magnis copiis funt geftae.Sed profefto nun^ ab tam tenui initio tantae opes funt profligatae . Nam duo/ dccim adolefcentuli coierunt ex liis qui exilio erant muldati : cum omnino non effent amplius centumï qui tanto fe offerrent periculo : qua paucitate perruP fa efflacedaemoniorum potentia . Hi enim non mai gis aduerfariorum fadionis $ fpartanis co tempore bellum intulcnint:qui principes erant totiuf graeciae: quorum imperio maicftas:ncqucita multo poft Icu/ ftricam pugnam ab hoc initio perculfa cecidit . Illi igitur duodecim quorum erat dux Pelopidas : cum athenis intcrdiu exiflent ut uefperafeéte caelo thebas poffent peruemre cum canibusuenaticis exierunt re tia ferentes ucftiru agrcfti quo minore fufpitione fa/ cerent ircr:qui cum empore ipfo quo ftudueranc petueniffertidomum Caroms deucnerunt ; a quo Si tempus filt; dies erat datus.Hoc loco libet interponere
. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C
e
-ocr page 74-ie fi feiunäum a fepoHea cftmimia fiducia ^tx ca\s^ mitati foleat efTe.Nam magiflracuum thebanorû fla'â nm ad aures pcruenit cxules i urbem deuemffe :id illi uinoepulîfque dediti iifque co defpexerûtmt ne quae rere quidem de tanta re laborarint.Accefüt end quod magis aperiret eorum dcmetiam,Allata eft enim epk ftola atheis ab Archio uno tyfarchix qui tum maxi mum magidratum thebis optinebat ; i qua omnia de profeciione exulum fcripta erant.Qqæ cum fam accu bann in conuiuio effet data ficut erat fignata i pului/ num fubiiciens;in craftinum iquit differo res feueras. At illf omnes cum lam nox procerTifTet uinolenn ab exulibus duce Pelopida funt interfeclf.Qijibus rebus confectis uulgo ad arma libertate^ uocato non fold qui in urbe eranc:fed etiam undique ex agris concur/ rerunc:præfidium lacedæmoniorum ex arce pepule/ runt:pacriam obfidfone liberarunc:audores cadmeae occupandas partim occiderunt :partfm in exilium efe cerunc.Hoc tam turbido tempore ficut fupra docui/ mus;Epaminundasquoad cum ciiiibus dimicatu eft domiquietus fuit. Itaq; haec liberadarum thebarum propria laus cd Pelopidae.Cætef fere omnes commu nes cum Epaminunda.Nançp leudrica pugnaimpera tore Epaminund rhic fuit delectae manus quae prima phalangem prodrauit laconum:omnibâ praeterea pc riculis affuit . Sicut fpartam cum oppugnauit alteru tenuit cornuiquoque Meffena celerius reflitueretur le gacus in perfas eft profectus. Deniq ihaec fuit altéra perfona thebis;fed tarnen fecûda ica ut proxima effet Epaminiidae.Conflidatus autem ed cum aduerfa for tuna. Nam ÃC initio ficut odendimus exiil patria ca/ ruic;ôc lcum thcffaliam in potedatem thebanorum eu perec redigere legationifçg lure fatis cedum fe arbitra recur:quod apiid omnes genres fadum effe confueffet a tyranno Alexandro Pheraeo fimul cum Hifmenia comprehenfus in uincla coniedus ed .Hane Epami/ nundas recuperauit bello perfcquens Alexandrum.
-ocr page 75-Poft id faSum nunquamis animo placari potuit m nim:3 quo erat inolatns.Ita^perfuafit thebams ut fubfidio thcfîaliæ proficifcerencur:tyrannofque eius expellerent.Cuius belli cum ei fumma effec ciata: coq? cum exercitu profedus eifer: non dubitauit fimulac confpexit hortem confligerenn quo proelio Alexan/ drum utanimaducmtincenfus ira equum in eum co/ CKauit:proculque digrcfTus a fuis conieSu telorum confoffus cecidit. Atque hoc fecunda uiSoria acci/ dit . Nam iara inclinatae erant tyrannorum copiae. Quo fado omnes rheiTaliaeduitatesinterfeSum Pelo pidam coronis aureis0Crtatuis aeneis ; liberof^ eius inulto agro donarunt.
AGESILAI VITA.
GESILAVS LACEDAEMONIVS cum a caetens feriptonbâ : turn eximie a Xenophonte Socratico collaudatus ert.eo enim ufus ert familianiTime.Hic primum de regno cum leutychide fra-* â tris filio habuit contentionem. Mos c enim a maioribus lacedaemoniis traditus ut duos ha berent femper reges nomine magis $ imperio ex dua bus familiis Procli amp;C Erirthenis : qui principes ex progenie Herculis fpartae reges fuerunt:horum ex al tera in alterius familiae locum fitri non licebat . Ita^ uterque fuum retinebat ordinem . Primum ideo ha/ bebatur qui maximus natu effet ex liberis eius qui regnans decefTiffet i-fin is uirilem fexum non reliz quiifet : tum diligebatur qui proximus effet propin/ quitate.Mortuus erat Agis rex frater Agefilai: filium reliquerat Leutychidem quem ille tnaum non agno' rat.Eundem monens fuum effe dixerat. Is de honore regni ciiAgefilao fuo patruo contcdit. Neç id quod pctiuit côfecutus eft . Nam Lyfandro fuffragäte hoie e ii
-ocr page 76-Ut offendimus fupra fa9iofo Si ;his temporibus pot? te Agefilaus ante latus eft . hic fimulac imperil poti tus eft perfuafit lacedæmoniis ut exercitum emitteret in afiam;bellumqu? regi facerent docens fatuis effe in afia ^ in europa dimicare.Nanque fama ixierat Ar/ taxerxem comparare claffcm : pedeftrifque exercitus quos in græciam mitteret.Data poteftate canta cele/ ntace ufus eftut prius in afiam cum copiis peruene-* rv q; regii Satrapa cum fcircnc profectum. Qiio faZ ftum eftut omnes imperatores imparatos impruden tefep offenderet.Id ut cognomt Tifaphernes qui fum mum imperium tum inter praefectos habebat regios inducias a Licone pcciuit:fimulans fe dare operam ut lacedaemoniis cum rege conuenirct:re autem ucra ad copias comparandas:eafcp impetrauit Tnmeftris. Iu rauit autem uterq jfe fine dolo inducias conferuacu^ rum : in qua pactione fumma fide manfit Agefilaus: contra ea rifaphemes nihil aliud $ bellum compa/ raulC.Id ält; fi fentiebac L-acoitamemufiuranduin fer/ liabat multumq; in eo côfequi fe dicebat cpTifapher nes periuno fuo fiChommes fuis rebus abalienaret.0C deos fibi iratos redderet. Se autem feruata religione confirmare exercitum :ciianimaducrterec deona nu men facere fecum hommefq; fibi conciliari amitiorel: cp his ftuderc confuefTent:quos coferuaf fide inderet. Poft$ induciariu pretenic dies:barbarus no dubitas cpipfiâ erat plurima domicilia î caria: 0lt; ea regio his tcporibâ mulco pueabae locupleciffima eo pociffimü hoftis îpecû facturos.oes fuas copias : eo cocraxerac. Ac Agefilaus in phrygiam fe conuercit:eaque pnâ de populatus eft:q; Tifaphernes ufq; fe moneret. Magna præda militibus locupletatis cphefum hyematu exer citum reduxit:atquejbi officinis armorum inftitutis magna Iduftria belli iparauit fiC quo ftudiofius arma rcc Ifigniuftp ornaret premia 45pofuic:gbâ donarcf: quorum egregia in ea re fuiffet induftna. Fecit idem 1 exercitationu generibus ut qui caeceris prxfticiffent:
-ocr page 77-eos magnis affir^'rct muneribus.His igiturrebus effe eit ut 5lt; ornatifTimum Ãt ;cxercitannimum haberet exercitum.Huic cum tempus effer uifum copias extra . here ex hybemarulismidit fi quo effet iter faâurâ pa lam pronunciaffet hortis nöcrcdituros:aliafq; regio-* nes occupaturos:nec dubitaturos aliud effe facturum ac pronunciaffet.Itaque cum ille fardis fe iturû dixif' fet:Tifaphernes eandem cariam defendcdam putauit In quo cum cum opinio fefellirter uidumq; fe uidiffet ronfilio fero fuis præfidio profedus crt. Nam cû illo ueniffec lam Agcfilaâ multis locis expugnatis magna erat praeda potitus. Laco autem cum uideret hortes equitatu fuperare nun^ in campo fui fecit potertatc : fiC his locis manum confemit : quibus plus pedertres copiae ualerent:pepulit ergo quoticnfcunq; cogreffus ert multo maiores aduerfariorum copias:^: fic in afia uerfatus ert:utomniiiopinione uidor duceretur. Hic cum animo meditaretur proficifciin pcrfas : 0fipfum regem adoririmuncius ei domo ucnit:ephorum luffu bellum athenienfcs:0f boetes indixiffe lacedaemoniis quare ucnirc non dubitaret.In hoc nonminus cP pie tas fufpicicda ert ^ uirtus bellica.qui cû uiÃori prac effet exercitui maximamq ; haberet fiduciam: regni g farum potiundi tanta modertia dicto audiens fuitiuf fis abfcntium magirtracuum:ut fi priuatusî comitio effet fparrxxuius exemplum utinam imperatores nri fequi uoluiffent:fed illuc redeamus Agenlaus opulen ti uimo regno præpofuit bona exiftimatônc:mulrocp glonofius duxit fi inrtitutii patriae paruiffet q; fi bel/ lo fuperaffet afiam.Hac igitur mente hcllefpontû co pias traiecit:cintaque ufus ert edentate ut quod itet Xerxes ano uertete cofcceratihic trafierit triginta die bus.Cii là hand longe abeffeta pclopônefo obfirtere ei conati funt athenicfes fit boetu cætenqi emû focii apud coroneà quos omnes graui peodio uicit. Hums mftonaeud maxima fuit laus qd cû pleriquc ex ftiga fe in templu minerux côieciffent:quærctetur(i iab eo e lu
-ocr page 78-quid his fieri ueUct:?lt; fi aliquot uulnera acceperat co prod o0lt; :iratus uidcbarur omnibus qui aduerfus ar ma tulerant:tamen antetulit ire religionem £lt; eos ne tuit molari.Neep hoc folum in graecia fecit ut templa deorum fanda haberetded etiam apud barbaros fum ma religione oia fimulacra arafep conferuauit.Itacp praedicabat mirari fc non facnlegorum numero habe ri qm fupplicibus eorum nocuifTent;aiit non grauion bus poenis affici $ religionem minuerit.^ qui phana fpoliarent.Poft hoc proelium collatum eft omne bel Ium circa connthum.Ideoque corinthum eft appella tum.Hic cum una pugna decem milia hoflium Agefi lao duce cecidiifent eoq; fado opes aduerfariorum de biliracæ uidercntur:tantum abfuit ab infolentia glo riaemt commiferatus firfortunam græciæ quod tarn multi aife uidi uitio aduerfariorum concidiffent.Nä q; illa multitudine fi fana mens effet græciæ fupplici um perfas dare potuiffe .idem cum aduerfarios intra moenia compuliffetiôt :ut corîthum oppugnaret mul tl hortarentur:negauit id fuse uirtuti coniienire. Sc emmeum effe dixit qui ad officium peccatis redire co geretmôqui urbes nobiliffimas expugnaret græciae . Nam fi inquit eos extinguere noluerimus qui nobifcü aduerfus barbaros fteterutmofmeeipfi nos expugna/ uerimus illis quiefcetibus.Quo fado fine negocio cü uoluerint nos oppriment.Interim accidit illa calami/ tas apui leudram lacedacmonus quo ne ,pficif;eretur cum a plerifcp ad exeundum premeretur;ut fi de exitu diurnaret exire noluit. Idem cum Epaminundas fpar-* tarn oppugnaret.effecep fine muns oppidiitalc fe im peratorc præbuit:ut eo tempore omnibus apparuerit mfi ille fuiffet fpareä futuram non fuiffeun quo quidc difcriminc ctleritas eius confilii faluti fuit uniuerfis. Nam cum quidam adolefcctuli hoflium aduentu per tenti adthebanos tranffugere uellenc;ÃC locum extra urbe editum coepiffent.Agefilaus qui perniciofiffimu fore uideret fi ammaduerfu effet quc^ ad holles trap
-ocr page 79-fugere cônarÃrum fuis conuemc : ar^ ut fi bonoanP mofeciflènc laudauit confihum eorum:quod eum lo/ cum occupafTentà leid quoq; fieri debef ammaduer tiffe.Sic adolefcentulos fimulata laudatione recupe/ rauitió^ adiundis de fuis comitibus locum tutum reli quit.Nâçp illi audo numero eorum qui expertes erät confiln commouere fe non funt aufneoq! libentius cp latere arbitrabantur quae co§icarat. Sine dubio poll: leudricam pugnam lacedaemonu fe nunep refecerunt: neq: pnflinum Imperium récupérait.Cum interi Age Illaus non defttit quibulcun^ rebus polTet patriam luuare.Nam eumpræcipue lacedaemonu indigerent pecunia : ille omnibus qui a rege defecerantpræfidio fuit.A quibus magna donatus pecunia patriam fuble uauit.Atqi in hoc illudi primis fu it admirabile cum maxima munera ei ab regibus ô^dynaftis ciuitati/ bufque conferrenturmihil unq; in domum fuam con/ tulit;nihil de uidumihil de ueftitu laconum mutauic domo eadem fuit contentus qua Erifthenes progeni/ tor maiorum fuorum fuerat ufus.Qiam qui intrarac nullum fignum libidinismullum luxuriae uidere po-' terat.Contra ea plurima patientiae arep abftinentiae . Sic enim inflruda ut nulla î re differret cuiufuis îopif atçp pnuatixAtcp hic tantus uir ut naturam fautrice habuerat in tribuendis animi uirtutibus :fic malefica nadus eft in corpore exiguo :£ lt;claudus altero pede : quae res etiam nonnullam afferebat deformitate: atep ignoti faciem eius cum intuerentur contemnebat .qui autem uirtutem nouerant no poterant admirari fatis. Quod ei ufu uenit cum annorum odoginta fubfidio Thaco 111 aegyptiiiffctiiC in ada cum fuis accubuiffec fine ullo tedo:ftratuq; haberet tale ut terra teda effet: ftramentis:ne^ huc amplius ^âpellis effet miedaieo/ demcy comites omnes accubuiffet ueftitu humili at$ obfoleto:uceori iornatus nomodo i his rege nemine fignificarct : fed hominis non beatiffimi fufpicionem praeberet.Huius de aduentu fama cum ad regios effet e uit
-ocr page 80-perlata edenter muneri en cuiiifiÿ generis fune alla' ta . his quaerentibus Agefilaum uix fides fada eft unum effe ex his qui turn accubabant.Qui cum regis uerbis quae attulerant dedilTent ulle praeteruirulma AC huiufmodi genera obfonii quae prüfens tempus defiderabat nihil accepit:unguenta coronas fecunda tp menfam feruis difpcrtiit:caetcra referri uifTit . Qiio facto eum barban magis etiam contempferunt : g? eu ignorâtia bonace rerû illa potiffimû fumpfiffe arbitra bancur - Hic cum ex aegypto reuertcretur donatus a rege Nathabide ducentis uiginti talentis quae ille mu neri populo fuo daretiueniffetcp in portum qui Mène lai uocatur lacens inter evrenas ô^ aegyptum in mor/ bum implicitus deceffit : ibi eum amici quo (parcam facilius perfcrr portent g » mcl non habebant cacra eu cûfuderunc;atque ica domum rettulerunt.
EVHENIS VITA.
EVMENES CARDIANVSihu' lus ft uirtuti par data effet fortuna non illeqdc maior fed multo illu/ Uror atq: ét honoratior:quod ma' gnos holes lurtute metiüc n fortu na.Nacü aetaseiâ iridi(fee î ca epa quibus macedones florerent multum ei dtcraxit uiuc tl quod alienae erat duitatis.Neque aliud huic defuit ^ generofa ftirps: ACfl ille domertico fummo genere erat:tamcn macedones eum fbi aliquado aceponi idi gne ferebant.Naque tamen non patiebantur ; uicebat cni ois cura nigdantia patientia calliditate AC edenta te ingenii. Hic peradolefcctulus ad amicitiam accertic Philippi Amyntae filii ibreuiq? teporem itima pucic familiaritatem. Fulgebat enim iam in adolefccntulo indoles uircutis.ltaq; en habuit ad manum fcribaelo co;cp mfio ap3 graios hononficctiâ c ^ ap3 romaôf.
-ocr page 81-Nini apud nos ruera fîcut funt mercenarii feribr exi ftimineur.At apud illoscöerano nemo ad id orficiu admittit mfi honefto loco ô^ fideô^ îduftna cognita: quod uecefTe eil omnium confiboÃZ eum effe gtiçipé. Hunc locum renuit amicitiae apud Philippum annof feptc;illo iterfecio eodem gradu fuit apud AlfXadru annos trcdecim.Nomnimo tempore praefuit ena alte ri equitum alæ:quæ etherice appellaoatur.Venq; au tem confilio Temper affuit:fl^ omnium rerum habitus eft parcicips . Alexandro babylone mortuo cum re/ gna finguhs familiaribus difparciretur ; ôt fumma re rum tradita effent tuenda eidem cui Alexander mo/ tiens anulum fuum dederat Perdicae ; ex quo omnes conieccrant eum regnum ei commendaffe quoad libe n eiusin fuam tutelam perueniffent. Aberant enim Gratherus fiC Antipater qui antecedere hunc uidebau tur;mnrcuus erat ephefeio quem numeru Alexander quod facile intelligi poffet plurimi fecerat:Hoc tepor dataefl Eumeni cappadocia fiuc potius dida. Nam tum in hoflium eratpotcflate. Hunc fibi Perdicas ad iunxerat magno ftudio quod in homine fidem 0C idu ftnam magnam uidebatmo dubitans fi eum pellexif fet magno ufui fore fibiin his rebâ quas appabat-Co gitabat enim quod fere omnes in magnis imperiis concupifcunt omnium partis corripere ate pcomple.^ 01. Neque uero hoc tempor folus fecit fed car ten quo cp omnes qui Alexandri fuerant amici: primus Leo natus maccdoniam praeoccupare praedeftinauerat . Is multis magnis pollicitationibus pcrfuadcre Eume ni ftuduit:ut Perdicam defereret:ac fecum faceret io/ cietatem. Cum perducere eum non poffet interficere conatus cfl^SfJcciffet nifi ille clam ex praefidiis eâ cffu giffetunteri coflata funeilla bella quae ad iternicionc pod Alexadn mortem gefta func;omncfq; cocurreft ad Perdicam opprimcndu:quc Ãf fi infirmum mdebat gâunus omnibus refidere cogebatur;tamcamicumn
feruit;nequc falutis $ fidei fuit cupidior. Praefecerat
-ocr page 82-eum Perdicas ei patri afiae quæ inter taurum môtetft iaccc atque hellefpontum ôC illum unum oppoluerat europols aduerianis . Ipfe aegyptum oppugnatum aduerfus Ptolemæû erat ^fcdus.Eumenes cum ne/ que magnas copias neg; firmas haberet g» inexercita t« ô C non multo ante erant contracteM^uentare au/ tem diccrentur:helleipontû(ÿ tranfiife Antypater SC Craterus magno cum exercitu macedonum uiri cum claritate:tum ufu belli praedantes . Macedones ucro milites ea tunc erant fama qua nunc romani feruntur Etenim Temper habiti funt fortiHimi qui fummam im peril potirentur. Eumenes intelligebat fi copiae fux cognoicerent aduerfus quos ducerentur non modo n icuras:fed fimul cum nuncio dilapfuras Jtatç hoc eiâ fuit prudent!flimum confilium:ut denis itineribus mi lices duceret:in quibus ueflra audire non poffent ; i3C his perfuaderet fe contra quofdam barbaros profici' fci.ltaq! tenuit hoejpropoftû óC prius macieexerci/ tum eduxit proeliumc p commific ^ milites fuâ fcirenc cum quibus arma conterrcnt:effecit etiam illud loco/ nimâ praeoccupatione ut equitatu potus dimicaret quo plus ualebat g; peditatu quo erat deterior. Quo rum acccrrimo concurfu cum magnam partem diei ef fet oppugnatum cadit Grateruf dux ÃC Neoptolemus qui fecundum locum impern tenebat . Cum hoc con currit ipfe Eumenes.Qyi cum inter fe complexiin ter tam ex equis decidiffent ut facile incelligi poffet ini' mica mente contendiffe animo^p magis etiam pugnaf fe $ corpore:non prius didradi fun t: ^ alterum ani ma reliquent,Ab hoc aliquot plagis Eumenes iiulne ratur: neque eo magis ex proelio exceffit : fed acrius holhbâ indititihic equitibâ profligatis icerfedo duce Gratero multis praeterea filt; maxime nobilibufcaptis; pedeilrifexercitufqp à ea loca erat dcdudâ:ut_iuito Eu mene elabi n po(Tcc:pacc ab eo petic.Qiia cu îpetrafTec in fide non mäfit:öi le fimulac potuit à 'Antipatrum recepit .Eumenes Craterum ex acie.femiu luura elatu
-ocr page 83-r-'create ftudint Cum id no poffer pro hominis digni tate proque prifima amic.'tia(Nanque iJlonfus erat Alexander uiuo familianter)aplo funere exrnlic :cfra lt;5 in macedomam uxori cius ac libens remifit.Hxc dum apud hellefpontum geruntur Perdicas apud flu men nilum interficitur a Seleuco filt; Antâgono:rerum tp fummaad Antipatrum defertur, Hic qui deferue/ runt exercitu (uffragium ferente capitis abfentes darn nantur.in his Eumenes hac ille perçu1fus plaga non fuccubuic : neque co fecius bellum admmiftrauinfed exiles res ammi magnitudinem ô^ fi non frangebant timen non minuebat, hunc perfequens Antigonus cum omni genere copiarum abundaret faepein it'nelt;' ribus nexabatur : neq; unq; ad manum accedere lice/ bac nifi his locis quibus multis poffent pauci refifte/ re Sed extremo tempore cum cofilio capi non poffer multitudine circunuentus eftihuic tamen multis fuis amiffis fe expediuit ; filt;in caftellum phrygisequod hora appellatur confugit, in quo circunfederetur 0C ucrerccur ne uno loco manens equos militares perde/ ret igifpacium non effet agitandi. callidum fuit eius inuencum quemadmodum flans iumentum calefieri exerceriq; poffet quo libétius ôC cibo uteretur ÃC aâeor fions motu non remoneretur . Subflnngebat caput oco altius $ nt prioribus pedibus plane terram pof fet attingere.deinde pofl uerberibus cogebat exulta' re fit calces remittere: qui motus non minus fudorcm excutiebat cp fi in fpacio decurreret.quo fadû c quod cibus mirabile eft iiifum ut atque iumenta mtida ex caftello educeret: cii coplures menfes i obfidione fuif fet qnonenlcunque noluit Ã^ apparatum óf munitôes Antigoni alias incedit alias diliecit. Tenuit autem fe uno loco $ diu fuic hyems:quod caftrû fubfidia hre non poterar:uer appropinquabat. Simulata deditio' ne dii 3 coditoibâ tradat praefectis.Antigoni ipofuit: fec p ac fuos ois extraxit icolumes. Ad huc 01yrnpias mater quae fuerat Alcxadn cum litteras 0 lt;nucros mi
-ocr page 84-fiffet in afiam confuiturn utrum repetitam in macedo mam uenirct(Nam turn in epiro habitabat)^ eas ref occuparet.Huic ille primum fuafit ne fc moucret: ÃC expedaret quoad Alexandri filius regnum adipifcere tunfin aliqua cupiditate raperetur in macedoma om/ nium imunarum obliuifceretur.filt; in nemine acerbio te uteretur imperio.horum nihil ea fecit.Nam amp;nbsp;ima cedoniam profeda cft:^ ibi crudeliffime fe geffit . Pe/ tit autem ab Eumene abfete ne pateretur Philippi do mus fiC familiae mimiciffimos interimere: ferretq; ope libens Alexandri . Qiiam neniam fi daret ^primum exercitus pararet quos fibi fubfidio adducere.Id quo facilius faceret fe omnibus prxfedis qui in officio ma nebant mifiife litterasiutei parerent eiufque confiliis uteretur.His uerbis Eumenes permotus fatius duxit fi ita tuliffet fortuna perire benementis referctem gra' tiam;^ ingratum uiuere.Itaque copias contraxit;bel Ium aduerfus Antigonum c0parauit:quod una erant macedoncs complures nobiles.In his Peucefles fuit : qui corporis curtos fuerat Alcxandritum aurem op/ tinebat pcrfidc:0 CAntigonus cuius fub imperio pha lanx erat macedonum inuidiam uerens quam Tamo effugere non potuit fi potius ipfe alienigenas fummi imperii potiretur ^ alii macedonum qnorum ibi erat multirudo.In principiis nomine Alexandri (latuit ca bernaculu :in coc j feliam aeream cum fceptro ut dia^ demate luffit poni:at^ omnes quotidie conuenire :ut ibi de fummis rebus confilia caperentur credens mi' nore fe inuidia fore fi fpecie imperii nomimfque fimu latione Alexandri bellum uiderctur adminirtrare : quod ÃC fecit. Nam cum non ad Eumenis principia led ad regia conuemretur.atque ibi de rebus ddioc^ raretur quodammodo latebat: cum tamen per eum uml gereretur omnia.Hic impar aetatis ci iAntigono conflixit no acie inftrucla:fedin itinere : eiimq ima fe acceptu à media hiematum coegit redire. Ipfe i fmirla regione perfidis hiematu copias diuifit: no ut uoluit
-ocr page 85-fed mâlitnm cogebat uokintas . Nan$ iHa phalanx Alexandri magni quae afiam peragrarat deuiceratc^ perfas mucceraca cum glona turn etiam licencia non parère fe ducibus fed imperare poftulabat;utuûc ue teram faciunt.Itaque periculum ef tne faciant : quod illi fecerunt ftia intemperantia nimiaqp licencia ut om nia perdant : neq; minus eos cum quibus ftetenne cp aduerfus quos fecerint : quod fi quis illorum uecera^ norum legat facta:paria horum cognofeat : neque rc ullam nifi tempus mrereffe iudicct. Sed ad illos re/ uertar:hiberna fumpferac non ad ufum belli : fed ad ipforum luxunamdonge^ inter fe diffenferant.Hoc Antigonus cum compenflec i intelligeretqp fe parent non effe paracis aduerfanis: ftatuit aliquid tibi confi ilinoui effe capiendum;Dua e erantmaequa ex medis ubi ille hiemabat ad aducrlariorum hibernacula pof fet petueniri . Quarum brcuior per loca defcrta quae nemo incolebat propter aquae inopiamcaeterum die turn erat fere decern.ill a autem qua omnef commea/ bant altero tanto longiorem habebat anfradum :fed erat copiofa:omniumcp rerum abundans:hae fi profi fccretur inteUigebat prius aduerfarios refcirutos de fuo aduentu : $ ille tertiam pattern confeciffet itine^ ns fui per loca fola concenderet:fperabat fe imprudc tem hoflem oppreffurum ad hanc rem coficienda im perauit ^plurimos uires atq? etiam culleos compara ri.Pod: haec pabulum ipraeterea cibaria coda dierü dccem;utque quamminime fieret ignis in câlins . Itet quod habebat omnes caelat. Sic paratus qua confli/ tuerat proficifcicur : dimidium fere fpacium confece/ tat . Cum ex fumo caftrorum eius fufpicio allata cfl ad Eumenem laoflem appropinquare;conueuiunt du ces quaeritur quid opus fit fado;intelligebanc omnes tam celeriter copias ipforn contrahi non polle cp An tigonus affuturus uidebatur.hic omnibus titubatibâ à (de rebus fummis defperantibus Eumenes ait fi ede litatem uelinc adhibere £ lt;imperata facere quod ace n
-ocr page 86-fecerint fe rem expediturum .Nam quod diebus quin g; hortis tranfirtc pofTet fe effeSurum ut non minus totidem dierum fpacio retardaretur. Qiiarc circumi rent fuafqi quifqiie copias contraheret. Ad Antigo' ni autem referendum impetum tale capit confilium. Certos mittit hommes ad infirmes montes qui oburi eant innen aduerfanorum.hifque præcepit ut prima node q ilanffimepoffint ignis faciant ^-maximos :at que hos fecunda uigilia minuant ; tertia per exiguos rcddant:êlt; affimulata caftrorum confuetudine fufpi' donem innciant hoftibus his locis efTe caftra ac de «orum aductu ce praenunciatû: Idemq portera node faciâtô Qiiibus imperatum diligenter praeceptum eu rant.Antigonus tenebris obortis ignis conipicatur. Credit de fuo aducntu eHe auditum ÃCaduerfarios 11/ lue fuas contraxifTe copiasimu tat confilium 0^ quo mam imprudentem adoriri non poffet fledit iter fu' «m;flC illum anfractum lôgiorem copiofa: mæ capit. lbiqjdicm unum opgitur ad laffitudinem fedandam militum ac reficienda lumenta:quo integriore cxerci tu decerneret. Hic Eumenes callidum imperatorem ui cit confi lio:celeritatemque impcdiuit eius.Ne^ tamc multum profecit . Nam inuidia ducum cum quibus erat perfidiaque militum macedonum ueteranorum cum fupenor proelio difccfliffec Antigono cft deditâ: cum exercitus ei ter ante feparatis temporibus iuraf fet fe eum defenfurum nec un^ deferturum. Sed tan/ ta fuit non nullorum uirtutis obtrectatio : ut fidem a mittere mallent q cum non prodere.Atep hunc Anti goniis cum ei fuiifet infeftiffimus conferuafTet fi per fuos effet licitum c pab nullo fe plus adiuuari poffe in telligebat in his rebus quas inpcdere lam apparebat omnibus.Imminebat eim Seleucus L-yfimachus Pto lemaeus opibus iam ualentes: cum quibus ei de fum/ mis rebus erat dimicandum . Sed non paffi funt hi qm circa crant:quod uidcbant Eumene reepto omnis prae illo parui futuros . Ipfe autem Antigonus adeo erat icenfis:utmfi magna fpe maximarum teru leniri
-ocr page 87-non poffer.TneJ eum eum in curtodiam dcdiffct pfx fedus cuflodum quaefiffer quemadmodum feruari uelletmc acerrimum iqufe leonem aut fèrocifTimum elephantum, non dum enim (latuerat conieruare eu nec ne . Veniebat autem ad Eumenem utrunquegequot; nus hominum:ô^ qui propter odium frudum oculis ex eius cafu capere uellent : filt; qui proprer ueterem amicitiam colloqui confolari«^ cuperent. Multi eti-* am qui eius formam cognofeere fludebant qualis cP fct quem tam diu taque ualde umuiffent :cuiusin per nicie pofitam fpem habmlTent uidorix.At Eumc' nes cum diutius in uinculis effet ait Onomarcho pe nes quem fumma imperii erat cudodiæ fe mirari qua re lamtertium diem fic teneretur. Non enim hoc con uenire Antigoni prudentiae : ut fic deuteretur uido: cum aut interfici aut miffum fieri iubcret:Hic cum fc rocius Onomarcho loqiii uiderccur : quid tu inquit animo fi ido eras cur non proelio cecidifti : potius quam in poteftatem inimici uenircs(Huic Eumenes urinam quidem iflud eueniffet : fed co non accidit ^ nun^cum fortiore fum congreffus .Non enim cum quo$ arma contuli quin his mihi fuccubuent. Non enim uirture hoftium led amicorum perfidia decidi. Neep id falfum.Nam óf dignitate fuit honeda óf uirt bus ad laborem ferendum firmus : neque tarn magno corpore ^ figura uenuda.Dc hoc Antigonufcum (o lufcondituere non auderet ad confilium rettulit.Hic cum omnes uel primo perturbati admirarentur non iam de eo fumptum ede fupplicium : a quo tot an^ nos adeo effent male habiti ut fæpe ad defperaciO'' nem forent addufti.quicp maximos duces îtcrfeciffet: denique in quo uno effet tâtum ut quoad ille umeret ipfi fecnri ede non poffent : interfecto nihil habituri negocii eennpodremo fi illi fdderet falutê quaerebat qbus amicis effet ufurus.fefe enim cum Eumene apd dim non futuros.hic cognita côfilii uoluntate tame ufep ad feptimu diem deliberddi fibi fpacium reliquit. Tum âc cü uererceur nequa fedicio exercitus oriiccuc
-ocr page 88-uctiiit ad cum quenç admitti êC quotidianum ui9û amoueri luffic.Nam negabat fi ci uim allaturum qui aliquando fuiffet amicus.Hic tarnen non amplius ^ triduum fame fatigatus cum cadra monerentur infci cute Antigono lugulatus eft a cuftodibus. Sic Fume nes annorum quinq j0(.quadraginta cum ab anno ui gefimo ut fupra fepce annos Philippo apparuiftet fiC tredecim apnd Alexandrum eundem locum optinnif let in his nni equitum alæ praefuiftetzpoft autem Aie xandri magni mortem imperator exercitus duxiffet î fummofq^ duces parti repuliflet partim intcrfeciflet captus non Antigoni uirtutc: fed macedonum perm rio talem habuit exitum uitæ.Iu quo $ta fuerit om mum opinio eorum qui poft Alexandrum magnum reges funt appellati:ex hoc facillime poteft indicari
nemo Eumene nino rex appellatus cft fed praefer CTus.lidcm poft huius occafum ftatim regnum orna tum nomenque fumpferunt: neque quod initio prae dicarunt le Alexandri liberis regnum feruare præfta re uolncrunr;£ lt;uno propugnatore fnblato quid fen/ tirent aperuerunt.Huius fcelens principes fnerût An tigonus:PtolemaEus:Seleucus:L-vfimachâ:Cafandcr. Antigonus autem Eumenem mortuum propinquis eius lepeliendum tradidit ei mUitanihoneftoq; fune/ re comitante toto exercitu humauerunt: opaque eins in Cappadociam ad matrem atq; uxorem liberofq; eiâ deportanda curarunt.
PHOCIONIS VITA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pâ
HOCION ATHENIENSIS £lt;fi f^ pe exercitibus praefuit fummofi^ ma^* giftratns cepit:tamc mnltoeius notior integritas cuitae q irei militans labor Itacp huius memoria eft nullanlliusat magna fama ex quo cognomine bonus eft appellatâ. Fuitenim perpetuo pauper cum ditiftimus efte pofler
-ocr page 89-propter frequentes delatos honores poteflatef^ fnmgt; rnas quae eia populo dabann.r.Hic cum a rege Php lippo munera magna âpecuniae repudiaret : legatique hortarentur accipere fimulq iadmoneret fi ipfe his fa dlecareret liberis tamen fuis profpiceret quibus diffi dleelTetin fumma paupertate tantam paternam tueri gloriam.His ille fi mei fimilcs erunt : idem hic inquit agellus illos alet qm me ad hac dignitatem perduxit: fin diifimiles funt futuri nolo meis impenfis illorum all augeri^ luxuriam:eidem cum prope ad annu odo gefimum profpera peruemifet fortuna extremis tem-quot; poribus magnum î odium perucnit fuorum cimum . Primo cum Demade de urbe tradenda Antipatro co' ftnferat:ciufg icofilio Demofthenes tum exteris qui bene de republica mereri exiftimabantur plebifcitoi exilium erant expulfi-Neg : in eo folum offenderat q3 patrix male confuluerat fed etiam quod amiciciæ ft dem non prxftiterat.Nâç auftus adiutufcp a Demo fthene eum quem tenebat afcenderat gradum cum ad uerfus Charetem eum fubornarct ab eodem ï ludiciis cum capitis caufam diceret defenfus aliquotiens libc/ ratus difcefferatzhnnc non folum in periculis nOn de-quot; fendit fed etiam prodidic cocidit autem maxime uno crimine.Qiu cum apud eum fummum effet imperium populi 5c Nicanore Cafidri praefectu ifidiari piraeeo atheniefium a Darcylo moneretur : cidecp poftularct ut prouiderct ne commeatibus ciuitas pnuaretur .hie audiente populo Phocion negauit cffe pericula : feçp eius rei obfidem fore pollicitus e :ne^ ita multo pod Nicanor pirxeo eft potitus:ad que rccuperandü cum populus armatus concurnffetulle no modo neminem ad arma uocauit;fed ne armatâ âquidc praeeffe iiqluit: fine quo athenae omnino ec no pofTunc.Erant eo tpre athenis dtx fadioes quoru una populi cam agebat : altera optimatum:in hac erat Phocion;0C Demetrius phalcrcâiharu utraq imaccdonû patrociniis nitebat. Nam populares Polygconti fauebât; optimales cum
-ocr page 90-CafanJro fentiebanr.Tnt?iâim a Polyphercóce Cafan' der macedoma piilfus eft:quo facto populus fuperior factus flatim duces aduerfana e factionis capitis dam^ natos patria propulit.In his Phocionem fic Demetri/ iim Phalereum : deep ea re legatos ad Po1Yperconrem mifit : qui ab eo peterent ut fua decreta confirmaret. hoc eodem profeciâ eft 0cPhocion:quo ut uemt cau' fam apud Ph-lippum regem uerbo re ipfa quidc ap3 Polypercontem luffus eftdicere.Nanqueis tum regis rebus praeerat. Hic cum ab Agnone acculatus efl g» piraeeum Nicanori prodidiffet ex confimili fententia in cuftodiam comesus athenas deductus eft: utibi 3 eo legibâ fieret indicium.Huc ubi peruentum eft cum propter aetatem pedibus lam non ualeret uehiculo^ portaretur:magni concurfus funt fadi:cum aln remi/ nifcentes ueteris famae aetatis mifererctur: plurimi uc ro ira axacuerentur propter proditionis fufpitionem Piraeeumaximeque g »aduerfus populi commoda î fe nedute fteterat.Qiia de re ne perorandi quidem ci da ta eft facultaa:ö^ dicendi cautam. Inde ludicio legitim mis quibufdam confedis damnatus traditus eft unde cimuiris;quibus ad fupplicium more athenicnfiü pu^ blicc damnat! tradi folent. Hic cum ad mortem duce' recur obuius ci fuit Emphiletus quo familiariter fue' rat ufüs. Is cum lachrymans dixiffet o ^ digna perpe tens Phocion.Huic ille at non inopinata inquit hûc enim exitum pierique clan uiri habuerunt athenien/ fes.In hoc tantum fuit odium multitudinis ut ne/ mo aufus fit eum liber fepelire. Itaque a feruis fe/ pultus eft.
TIMOLEONIS VITA.
-ocr page 91-IMOIEON CORTNTHIVS SiNE du bio magnus ommûiudicio hic uir exntit.Nantf huic um contigit quod nefcio an ulli : ut patriam in qua erat natus oppreffam a tyranuo liberaret: te a Syracufis quibus auxilio erat mif fus inueteratam femitutem depcllerct;totam(j Sicili' am multos annos bello uexatam a barbanfij oppref fam fuo aduentu in priflmum reftituent. Sed in his rebufnon fimplici fortuna conflictatus eft.ôd id quod difficilius putatur multo fapiennus tulit fecundam^ aduerfam fortunam. Nam cum frater eius Timopha' nes dux a corinthiis delectus tyrannidem per milites mercenarios occupaffet particepfq; regni poffet effe : tantum abfuit a focietate fcelerismt antetulerit fuoru ciuium libertatem fratris faluti fit: patriae legibus ob' remperareifandius duxerit $ imperare patriae. Hac mente per arufpicem communem^ affinem cui foror cxeifdem parentibus nata nupta erat fratrem tyran' num interficiendum curauit.lpfe non modo manum attulit:fed ne afpicere quidem fraternum fanguinem iioluit.Nam dum res conficeretur procul in praefidio fuit:nequis fatclles poffet fuccurrere .hoc praedanffi' mum eius facinus non pari modo probatum eft ab omnibus . nonnulli enim laefam ab eo pietatem pu' tabant fl^ inuidia laudem uirtutis obterebant. Ma/ ter uero poft id facium neque domum ad fc filium ad mifit:neque afpexit: quin eum fratricidam impium' que deteftans compellaret . Quibus uerbis adeo ille eft commotus:uc non nun$ uitae fine facere noluerit atqsex ingratorum hominum confpeâu morte dece dere.Intcrim Dione fyracufis interfecto:Dionyfiâ rur fus fyracufanorum potitus cft;cuius aduerfam opem a corinthiis petiuerunt :deccmque quo in bello ute' fentur.poftulart.Huc Timoleon miffus incredibili fc licitate Dionyfium tota ficilia depulit : eu interficere poffet nolmtututo® ut corynthium guemret effecit s f U
-ocr page 92-quod utrorûlt;$ DionyfioB^ opibus corithu faeps ad/ mtt fueranc:cuius benignitatis memoriam nolebat ex tareieamcp praeclaram uidonam ducebat; ex qua plâ effet daemenux.^ crudelitatis. Podremo ut non fÅ Ium auribus acciperetur fed etiam oculis cerneretur quem ôC ex quanto regno ad quam fortunam detrufif fct poft Dionyfu deceifum cum Hecata bellauit : qui aducrfatus fuerat Dionyfio :quem non odio tyranni dis diffcnfiife fed cupiditate indicio fuit g » ipfe expul fo Dionyfio Imperium dimittef noluit.hoc fuperato Timoleon maximas copias carthagmenfium apud crimniftum flumen fugauit:ac fans hinc coegit fi lice rec a fr1cam optincre;qui lam coplures annos poffeffio nem ficilix tenebant.Ccpit etiam Mamercum italicü ducem hominem bellicofnm 6⬠potentem qui tyran nos adiutum in ficiliam uenerat.Qiubus rebus confc dis cum propter diuturnitatem belli non folum rgio nes fed etiam urbes defertas uideret.conquifiuit quos ?otuit:primura ficu los.deinde coritho accerfiuit co-' onos:4âab his initio fyracufae erant conditac.Ciui aus tietenbus fua reftituitmouis bello uacuefadas poffeffiones diuifit. Vrbium moenia dificda phanacp diferta refecit.Ciuitatibus leges libcrtateq; reddidit: £lt; maximo bello tantum ocium ton infulae concilia Ult ut hic conditor urbium earum ;non illi qui initio deduxerant uideretur. Arcem fyracufis qua muniue rat Dionyfius ad urbem obfidcndama fundamentis dificcic;c3ctera tyrannidis propugnacula demolitus eftideditep opamut^minie multa ueftigia feruitutis maneret.Cum tantis cifet opibus ut etiam iuitifipare poftet ; tantum autem heree amorem oii ificuloruiut nullo recufante regnii optincrct:maluit fe diligi q? me tui.Itaqi cum primum potuit Imperium depoiuit : fif priuacus fyracufis quod rdiquu uita efuit uixit. necp ucro id imperite fccit.Nam quod ceteri fgcs imperio potuerût:hic beniuolentia tenuit.Nullus honos huic defumne^ poftea fyracufis res ulla gefta e publica d
-ocr page 93-qua prius fit decrcntni;^ Timoleontis fentétia rogui ta.Nullius un^ confilium non modo ante]atum:fcd ne comparatum quidc c.Ncq; id magis beniuolcntia fadiim eft qsprudêcia Hic cum aetate lam proiieSus effet fine ullo morbo luta oculorum amifit.Qiiam ca lamitatem ita moderate tulit:ut neque cum querentc quifq audierit neque eo minus pnuatis publicif^ re bus tntcrftierit.Veniebat autem in theatrum cum ibi concilium populi haberetur propter ualitudinem ue ftus iumcntis iundis:at(^ ita de nehiculo quae nide bantur d)ccbat:neque hoc illi quifq tribuebat fupet biæ:Nihil enim nnqneq; mfolens neep gloriofutn egt; core cius cxnt.Qiii quidem cum fuas laudes audiret pradican nii^ aliud dixit $ fc in ea re maximas diis gratias agere;atque habere;quod cum ficiliam recrea te conftituiffetitum fe potiffimum ducem effe uoluiP fenc.Nihil enim rerum humanarum fine deorum no mine agi putabat.Iraq fuae domi facellum Automat thias con ftitueratadque fandiffime colebat. Ad hac hominis excellentem bonitatem mirabiles accefterût cafus.Nam proelia maxima natali die fuo fecitomnia quo fadum eft ut eiufdem natalem feftum haberet uniuerfa f cilia.Huic quidam Lameftius homo pctu^ lans ô^ ingratus uadimodium cum uellet imponere Oâ cum illo le lege agere dicerctiôt : complures concur-' riffenc :qui procacitatem hominis manibus coercere conarentur : Timoleon orauit omnes ne id facerent. Nanque id ut Lameftio caetenfq liceret fe maximos labores fummaquc adiiffe pericula. Hanc enim fpccie em libertatis effe fi omnibus g iquifque uellct legibus experiri liceret.Id cum quidam Lameftii fimilis nomi ne Demenetus in concione populi rebus gcftis eius detrahere coepiffctiac nonnullamueheretur in Timo leonta:dixit mic demum fe uoti effe compotem. Naq haec a dus immortalibus femper precatum : ut talem hbenatem rertitueret fyracufanisn qua cuiuis liceret *1^ quo uellet impune dicere.Hic eu diem fuppremum f iii
-ocr page 94-obnfTct publice a fvracufams in gymnafio quod TP moleontcum appellatur tota celebrante ficilia fepul tus eft.Hi fere fueruntgræciæ gentis duces qui memo ria digm uideantur praeter reges.Manque eos attinge re noluimus quod omnium res geltae leparatim funt relatxmcque tamen hi admodum hint multi; laccdac monilis autem Agefilaus nomine non potedate fuit rex ficut exteri fparram.ex his uero qui dominatum ipeno teniieft excellentiffimi fuefc ut nos ludicamâ g farum Cyrus S CDarius Hidafpi filius:qiiorum uter/ que priuatus uirtute regni ic adeptus.Prior honlapd mafugetasin prcelio cecidit. Darius fenedute diem obiit fupremum.Tres funt prætârea eiuldem generis Xerxef0^ duo Artaxerxes Macrochir quoq; ÃC Meno. Xerxi maxime eft illuftre quod maximis poll hominil memoriam exercitibus terra mariq? bellum îtnlit græ ciæ;at Macrochir praecipuam habet laudem ampliffi mae pulciaerrimaetj corporis formae quam icredibili omauit uirtute belli.Nanep illo gfani riemo fmt maz nu fortior,Memnon autem luditie fama floruit.Nam cum matris fuæ fcelere amififlet uxore tantum indui fit dolofuut eum pietas uinceret.Ex his duo eodc no mine morbo nature debitum reddiderunt : tertius ab Artabano praefecto ferro iterfedus cfl. Ex macedonû autem genere duo multo exteros anteceffertit rex ge/ darum gloria Philippus Amyntx films fiC Alexadet magnus:horfl alter babylone morbo confumptus eft Philippus aegis a Paufania cum fpedatumdudos iret iuxta theatrum occifus eft.Vnuscpirotes Pyrrhus g cum populo ro.bellamt.ls cum argos oppidi ioppuz gnaret in peloponnefo lapide idus interiit. Vnus itc ficulus Dionyfius prior. Nam ö^ manu fortis fiC belh peritus fuit;0Cid quodin tyranno no facile repentur minime libidinofusinon luxuriofusmon auarus:nul lius rei denique cupidus nifi fingularis perperuiq; im pcrii:ob eamep rem crudelis.Nam dum id ftudiutmu nue nullius peperen unae.;quem eius mfidiatorem pu
-ocr page 95-MTft.Pic cum uirnitc ryVannidcm fibi pèpchffcc rtiagt; gna retinuit felicitatc:maiorque annos fexaginta na/ tus d'ceffit florente regno.Neque in tam mulos annif cuiufquam ex (ua ftirpe funâ uidit:cum ex tribus uxo nbus libcros procrealTet:mulcicp ei nati effet nepotes, fuerunt praeterea mulo reges ex amicis Alexandri ma gm qui poft obitum cius imperia ceperunt-In his An tigonus filt; huius filius Demetrius Lyfimachus Selen eus Ptolemaeus.Ex his Antigonus cum aduerfus Se/ leucum Lyfimachumcj jdimicaret in proelio occifus c Pan laeto affectus eft Lyfimachâ a Seleuco.Na focic/ täte diffoluta bellum inter fe gefferunt.At Demetrius cum tiliam fuam Seleucoin matrimonium dedifTet.nc que co magis fida inter eos amicicia manere potuiffet captus bello î cuftodia focer genen periit morbo -Ne que ita multo pofl Seleucâ a Ptolemaeo Cerauno do' lo interfectus cft:qucille a patre eypulfum alexadria alienaru opu indigentem receperat.lpfe autem Ptole' maeus cum uiuus filio regnu tradidillet ab illo codent uita pnuatus dicitur. De quibâ quonia fatis dictu pu/ tamusmoin cômodû uidetur no praeterire Hamilcare 0C Hinibalc:quos óf animi magnitudic óf calliditate oes in africa natos praeflitiffe conflat.
HAMILCARIS VITA.
AHILCAR HANNIBALIS fili US cognomîc barchos Carthagine fis prîo punico bello fed tcporibâ extremis admodum adolefcentuiâ fficilia prajec coepit exercitiui.Cn ate eiâ aduentu 0c mari óf terra ma leres gererent carthigmenfiumnpft ubi affuit nun^ hofti cefTir.neq? loen nocendi deditffxpeq; c cotrano occafione data laceffiuitffemperque fugior difceffit . Qjo fado cum pene omnia i ficilia poem amififfent: f ilii
-ocr page 96-ille erycem fic defendit: ut bellum eo loco geftum n3 uideretiir.Interim Carchaginenfas claffe apudinfu/ las aegatis.A.G.Luctatio coufule romanorum fupe/ rati ftatucrunt belli finem facere ;camq jrem arbitrio permiferunc Hamilcaris . Ille fllt; fi flagrabat bellandi cupiditate:tamen paci feruiendum putauit : g gt;nbsp;patri/ am exhauftam fumptibus diutius calamitatem belli ferre non pofCe intelligebat . Sed itant flaturi mente agitaret fl paulummodo res effent refedae bellum re noiiare romanofçp armis perfequi donec aut certe up ciffenc aut uidi manum dedilTent. Hoc conlilio pa/ cem conciliauit:in qua taiita fuit ferocia : uc cum Ca' tulus negaret bellum compofiturum nifi ille cum fuif qui Erycem tenuerunt armis relidis ficilia decederet luccumbcnte patria ipfe periturum fe potius dixerit ^ cum tanto flagitio domum rediret .Non enim luae effet uirtutis arma a patria accepta aduerfus hortis aduerfanis tradere : huius pertinaciae cedit Catulus, at ille ut Carthaginem uenit multo aliter ac fperabac rempublicam fe habentem coguouit.Nanque diutur nitatem externi mali tantum exarxit inteUiniim bel lum:utnunq; pari periculo fuerit Carthago nifi cum deferta ert. Primo mercenarii milices qui aduerfus ro manos fuerant defciuerunt: quorum numerus erat ul ginci milium - hi totam abalienart Africam ipfam: Carthaginemoppugnarunt.Qyibus malis adeo lunt pocni perteriti:ut auxilia etiam a romanis petiiiennt: eaeç impetrannt .Sed extremo cum prope lam ad def perationem perucniflent : Hamilcarem imperatorem feccrt .Is non foli i hoftis a muris carthaginis remo/ iiit cu amplius cetum milia fada eflent armato$ ided ct eo compulit:ut locorum anguillis claufi plures fa me $ ferro intenrent:omnia oppida alienata . In his Uticam atque hipponem ualentiffima totius africx rcrtituit patnxine^ eo finc contentus fed etiam finis impeniprogaiiititota africa tâtum ocium reddidit.ut nullum i ea bellu uideretur multis annis fuiife. Reüâ
-ocr page 97-bis ex fentenda peragis fide« aîo atep inferto roma' ms quo facilius caufa bellandi reperirct effecit ;utim peraror cum exercitu in hifpaniam mictcrctiir:eoq; fe cum duxit filium Hannibalem annorum nouem . Erat praeterea cum eo adolcfcens illurtrif formofus Hafdrubal ;quc nonulli diligi turpius $ par erat ab Amilcare loquebantur.Non enim maledici tanto ui/ ro deeffc poterant.Qqo fadiim cft ut a praefecto mo*' rum Hafdrubal cum eo uetarecur effe:huic ille filiam fiiam in matrimonium dedit : quod moribus eorum non poterat interdici focero gener .De hoc ideo metv tioncm fecimus quod Amilcare occifo ille exercitui praefuit:refcp magnas geffit:0( :princeps largitione ue tuftos peruertit mores carchaginenfuim: eiufdcmque port mortem.nam Hannibal ab exercitu accepit im^ perium.At Amilcar poftea $ mare tranfiit in hifpa niamt^ uenic magnas tes fecunda geffit fortuna : ma^ ximas bellicofiffimalgp gentes fubegit. Egs armis ut ris pecunia totam locupletauit africam . Hic cum in Italiam bellum inferr meditaretur nono anno poft^ in hifpaniam ucnerac in proelio pugnans aduerfus uedones occifus eft.huius perpetuum odium erga ro manos maxime concitaffe uidctur fecundum bellum pumcum.Nanqp Hannibal filius eius afliduis patris obtertationibus eo eft perductus:ut interire ^ torna nos non experiri mallet.
HANNIBALIS VITA
ANNIBAL AHILCARTS FILIVS carthagincfis fi ucrum eft quod nemo dubitat ut populus romanus omnes gentes uittute fuperarit non eft mfi/ ciandu Hannibalem tanto prafftitiffe exteros imperatores prudentia : quo populus romanâ atecedat fortitudine cudas natibes. Nam quotienfeunque cum eo congreifus cft in itali#
-ocr page 98-fcmper difcefTic fupenot.Quod mfi domi ciuium fuo rumïnuidia debilitatus effet romanos uidetur fiipe-* rare potuiffe;fed multorum obtrcdatio deuicit unius uirtutem.Hic autem uelut haereditate rcliönm odiü paternum erga romanos fic confirmauir:ut prius ani mam $ id depofucnt.Qiii quidem cum patria pulfus effet ÃC alienarum apum indigerccmu^ deflitent:ani mo bellare cum romanis . Nam ut omittam Philip/ )um:quem abfenfhoflem reddidit romanis omnium ns temporibus potentiffimus rex Antiochus fuit. nunc canta cupiditate icendit bellandi : ut ufque a ru aro mari arma conatus fit inferre italix: ad quem cu egati ueniflent romani qui de eiufuoluntate explora ren t:darëtque operam confiliis clädeflinis ut Hanni balem in fufpicionem regi adducerent; tan^ ab ipfis corruptu alia acq; antea fentire : neep id fruftra feciP fent : idcp Hannibal comperiffet feep ab interioribus confiliis fegregari uidiffctitempore dato adiit regem: eique cum multa de fide fua ó Codio in romanos com memoraffet : hoc adiunxic pater ingt meus Amilcar puerulo ut ''otc non amplius nouem annos nato fhif paniam imperator proficifcens carthagine loui opei mo maximo hoftias immolauit:qua ediurna res dum conficiebatut:qu3efiuit a me uellem ne fecum ï caftra proficifciid cum libenter accepiffem:atquc ab eo pez tere coepiffem ne dubitaret ducere:tum ille faciam in/ quit fi fidem mihi quam poftulo dcderis:fimul me ad aram adduxittapud quam facrificare inflicuerat:eam que exteris remotis tenentem mrare luffitnunq? me in amicitia cum romanis fore.Id ego lufiurandum pa tn datum ufque ad hanc diem ita conferuaui : ut ne/ mini dubium effe debeat quin reliquo tempof eadem mete fim futurus. Quare figd amice de romanis cogi tibis no imprudenter feceris fi me caclaris:cum quidc bellum parabis te ipfum fruflrabens fi non me in eo principe pofuerts.Hac igit ætate cum pre i hifpaniâ profectus eil:cuius poil obitû Hafdrubalc iperacoce
-ocr page 99-fuffeSö equitatui omm praefuit.hoc quoq iinterfefto exercitus fummam imperil ad cum detulit. id cartha ;incm delatum publice côprobatum ert . Sic Hanni* pal minor quinque ô^uiginti annis natus imperator adus proximo triennio omnes gentes hifpaniæ bel o fubegit.Sagûcû foederata auicacê ni expugnauit: très exercitus maximos comparauit,Ex his unum in africam mifit: Alterum cum Hafdrubale fratre in hiP pauia rcliquit:Tcrtium in italiam fecum duxir . Saiz turn pvreneum tranfitc ;quacunque icer fecit cum om nibus incolis conflixit:nemincm nifi utctum dimifit. Ad alpes poflea ^ uenit quae italiam ab gallta fetun gunt quas nemo unq: cum exercitu ante eum praeter Herculem graium tranfierat.quo facto is hodie faltuf graius appellatur:Alpicos conantes prohibere tranfi turn concidit:loca patcfecit:itincra munut: effecitque: ut ca elaphantus oneratus ire pofTetiqua antea unus homo inermis uix poterat repere : has copias tradu xit in iraliamq ;peruenit.Conflixerat apud rhodanû cum.P.Cornelio Scipione côfule.eumque pepulerat. Cum hoc eodem claftidio apud padum decernit: fan cium inde ac fugatum dimittit.Tertio idem Scipio cû collega Tiberio longo apud trebiam aduerfus cum uenit:cum his manum cófcruit.utrofque profligauit: inde per ligures apenmUm tranfiit petens hetruriam: hoc itinere adeo graui morbo afficitur oculorum : ut poftea nunt^ dextro aeque bene ufus lit. Qua ualitu dine cum etiam turn premeretur ledicaq; ferretur .C. Flaminium confulcm apud trafimenum cu m exercitu infidus circunuencum occidit. Neep multo poft. C. Centenium praetorem :cum delecta manu faltus occu pantcm:hinc in apuliam pcruenit;lbi obuiam ci uez ucrunt duo confutes . C. Terentius 2lt; . L. Aemilius utriufque exercitus uno proelio fugauit. Paulum con lulem occidit;0C aliquot praeterea confulareo In his â¢P .Scruilium Germinium : qui anno fuperiore fuc* tat conful.hac pugna pugnata romam profectus eft
-ocr page 100-nullo refiftenteu'n ptopfnqws urbis montibus moM' tus eft.Cum aliquot ibi dies caftra habuiftet fiC reuet teretur capuam. Qiuntus Fabius maximus didatot to .1 agro falerno ei fe obiecit.hie claufis locorum an guftiis nodu fine ullo detrimento exercitus fe expedi Ult.Fabio callidiffimo imperatori dedit uerba.nâque adducta nocte farmenta in cornibus iumentorum di* ligata incenditenifque genens multitudinem magna difpalatam immific.Quo repentino obiectu uifo tau'* tum tcrorem iniecit exercitui romanorum : ut egredi extra uallum nemo fit aufus. Hanc poft rem geftam non ita multis diebus. M, Minutnim Ruffum magr drum equitum pari ac dictatorem imperio dolo per ductum in proelium fugauic .T . Sempronium Grac^ thu iteru cofulein lucanis abfensi ifidiasindudlum fubftulit.M.Claudium Marcellum quinquies confu** lem apud uenufiam pari modo interfecit: longum eft enumerare proelia.Qiiarc hoc unum fatis erit dictum ex quo intelligi poffet ^tus ille fuerit : q;diu in italia fuit:nemoci in acie rcftitit : nemo aduerfus eum poft canenfem pugnam in campo caftra pofuit.Hic nuciâ patriam detenfum reuocatus bellum geifit aduerfus .P.Scipionem hliumiquem ipfe primum apud rhoda numaterum apud padum;tertio apud trcbiam fugaue rat.Cum hoc exhauftis lam patnæ facultatibus cupi uit ipraefentianim bellum componere :quo ualentior poftea congrederetur.In colloquui conuenincoditoes non conucncrunt:poft id faftum paucis diebus apud 5?amam cum eodem coflixit.pulfus incredibiledudu biduo 0( :duabus nodibus adrumentum peruenit.qui abeft a Zama circiter milia paffâ treceta .In hac fuga numida equi fimul cum eo ex acie excefferât infidiati funtei:quosn folii effugit fed etiam ipfos oppreffir. Adrumenti reliquos ex fuga collegit.Nouis delectibâ paucis diebus multos contraxit.ci iin apparado acer rime effet occupatus;carthagincfes'bellu tu romanis
-ocr page 101-çôpofuerüt. Ille nihilo fccius exercitui poflea praefu jeref« i a frica scfTit.Itemc^ Mago frater eius ufcp ad .P.Siupitiû.C.Aureliû côfules:his enim magratibus legati carthaginefes roma uenefc;qui fenatui populo romano gratias agerent quod cum his pacem fecif lent : ob camque rem corona aurea eos donarent : fi-' mulquc peterent:ut obfides eorum Fregellis eiTct: cap tiuique redderent.His ex fenatufconfulto refponfum eft munus eorum gratû acceptum«^ eifeiobfides quo loco rogarent futuros : captiuos non remiffuros : cp Hanibalem cuius opera fufeeptum bellum foret ini«* miciftimum nomini romano ó fnunc cum imperio apud exercitum haberent.Itemtf fratrem cius Mago nem. Hoc refponfo Carthaginenfes cognito Hanniz balem domum Magoneq: rcuocarunt. Hic ut rediit praetor fadus eftiDoftq rex fuerit anno fecnndo amp;( .ut gefimo.Vtemm fomae confulcs:fic carthagine quot annis annui bini reges creabantur.In eo magratu pa ri diligentia fe Hannibal praebuit ac fuerat in bello. Manque effecit ex noms ueftigalibufnon folum ut ef fet pecunia quae romantfex foedere ponderccur:(ed et fupereffet quae in aerario poneretur.Deidc anno poft praeturam Marco Claudio Lucio Furio confulibus: roma legati Carthaginem ucnerunt . Hos Hannibal fui expofcendi gratia miffos ratus priuf^ his fenatuf daret nauc cofcediticlamatqi i fyria ad Antiochum profugic.hac re palam fada poeni naucs duafquae eu comprehenderent fi poffent confequi miferunt: bona eius publicariit:domum a fundamentis difiecerunt:ip fu exulem indicarunt.At Hannibal ano tertio poft^ domo ^fugerat.L.Cornelio Qiito Minutio cofulibâ cu qumq; nauibus africa accept i finibus cyreneoaz: fi forte carthaginefes ad bellii Antiochi fpe fiduciat^ iducere pofTetxuilam perfuaferatmt cum exercitibus i Italiam proficifceretur,Huc Magone fratre exciuit. Id ubi poeni refciuenit Magoem eade.q fratre poena
-ocr page 102-afTecemnt.inis defperans rebus eu foluiffent naties ac uda nentis dediflent:Hanibalad Antiochum guenit. De Magonis intentu duplex memoria prodita efl.Na ^alii naufragio:alii a ferms ipfius mterfedum eum fenptum reliquerunt. Antiochus autem fi tam in age do bello parereuoluiffet cofilns eius $ ifufripicdo inftituerat propiuftyten ^ thermopylis de fumma imperii dimicaffet-C^cm ctfi multa ftulta conari ui/ dcbar:tamen nulla deferuitin rcrpræfnic paucis naui bus quas ex fyna luffiis eratin aiiam ducere. hifque aduerfus rhodiorum clafTem in pamphilio mari con flixit.Qyo cum multitudine aduerfariorum fui fupe rarentumpfe quo rem geffit fuit fuperior . Antiocho fugato iicrés ne dederetur quod fine dubio accidiffet fi fm feciifet potcftatem cretam ad corthynios uenit: ut ubi quo fe conferret confideraret.Vtdit autem uir omnium callidiffimus magno fe fore periculo rufi quid præuidiflet propter auannam cretenfium. ma gnam enim fecum pecumam portabat:de qua fcicbac cxiffe famam.Itatg capit tale confilium:amphoras eo plures complet piumbo:fummas operit auro Ã^ arge to.has corthyniis praefentibâ deponit î tcplo dyanæ fimulans fe fuas fortunas illorum fidci credere . HâS in errore ductis datuas aeneas quas fecum portabat omnes fua pecunia complet:eaf($ in propatulo domi abticit.Corthynii templum magna cura cuftodiunc non tam a caeteris $ ab Hannibalc:ne ille infcientibâ illis tolleret fecume pportaret.Sic conferuatis fuis re bus pocnusillufis crecenfibus omnibus ad prufiam i pontum peruenit : apud quem eodem anno fuit erga italiam;nelt;j aliud quic$ egit ^ rege armarit flC exci tant aduerfus romanos.Qijem cum inderet domefti/ ds rebus minus eiTe robuitum : conciliabat cazteros reges :adiungebattp bellicofis nationes . Diifidebat ab eo Pergamenus rex Eumenes romanis amiciffi miis:bellumq pinter eos gerebatur fiC mari terra. Quo magis cupiebat eu Hambal o ppnmi.fed utrobitp Eu
-ocr page 103-Irenes phifualtbarrrrpr''^ rommorum fonentcm Qiiem lt;1 remouiffet faciliora fibicærcra fore arbitra bariir.Ad hunc mterfidcJum talem mut rationem. dalTc paucis diebus erant decertaturi . Superabatur nauium mu]titudine;dolo erat pugnandum: cum par non effet armis iimperauit ^plurimas uenenatas fer peuces uiuas colligi:eaf«5in uafa fidilra comici. Ha/ rum cum confeciffet magnam multitu ''inem die ipfo quo fadurus erat nauale proelium claffianos conuo/ cat;hifque prxeepit omnes ut in unam Eumenis re/ gis concurrant nauem : a caetens tantum fatis habe/ ant fe defendere. Id facile illos ferpencum mulntudl'' ne confectuuros.Rex autem qua nauc ueheretur : ut fcirent fe fadurum.quem fi aut cepiffentiautiuterfe/ ciffent magno his pollicetur premio fore . Tali cohor tatione militum facia claffis ab utrifq; in proelium de ducitur.C^arum acie conflituta priuf$ fignum pu' gnæ daretur Hannibal: ut palam faceret fuis quo lo/ co Eumenes effet : tabellarium in fcapha cum cadu/ ceo mittit . Qui ubi ad naues aduerfariorum perue/ nit:epiflolam offendens fe regem profefTns eft quaere-' re.Statim ad Eumenem deductus eft quod nemo du^ bitabat aliquid de pace effe fcnptum. Tabellarius du CIS naue declarata fuif eodem unde ierat fc recepit.Ac Eumenes foluca epiftola nihil in ea fppenc nifi quod ad irridendum cum pertmcrcc.Cuius à fi caufam mi rabatur:necà repenebatur :tamen proelium ftatim ccgt; mittere dubitauit.horum in concurfu bithynu Han nibalis praecepto uniuerfi nauem Eumenes adoriiic: quorum uim cum rex fuftincre non poffec fuga falutc petiit:qua colecutâ no effet nifi intra fua prxfidia fc rectpiuet qua ein ^ximo littorc erant collocata .Reli quae ggamenac naues cu aduerfarios premeret acrius tepente 111 eas uafa fidilia de quibus fupra mentione fecimus comici coepta funt. Que lada iitio nfum pu/ gnatibus excitait.Necp quafid fi-*ret poterat ftelligi. l^oft^ autem naucs complétas eöfpexerunt fcrpctibâ
-ocr page 104-noua re pertenti cum quid potifTimum.unarent non uidcrent:puppcs auerterunt:feque ad fua cadra nanti ca rettulcmnt.Sic Hannibal confilio arma pergamegt; norum fupcrauit:ne^ turn folum fed fæpe alias pede dribus copus pan prudctia pepulit aduerfanos.qux Hum in afia gcruntur:accidit cafu ut legati prufiae ro mx apud.L.Qymeum Flaminium conlularem cocna rent. Atqueibi de Hannibale mencioe fa fta ex his unâ diceret eum in prufiæ regno eftead podero die Flami mus fenatui detulit.Patres confcripti qui Hannibale uiuo nun$ fc fine infidus futuros exidimabant lega' tos in bithymam miferunt . In his Flaminium : qui a rege peterent ne inimicidimum fuum fecum haberet fibique dederet.his prufia negare aufus non ed. Illud recufauit ne id a (e ficri podularcnt cpaduerfus ms hofpitii effet.ipfi fi poflent comprehenderent ; locum ubi edet facile inuenturos. Hannibal enim uno Ipco fc tenebat in cadello epab rege datum erat muneri. Idcp fic xdificaratiutin omnibus partibâ aedificii exi tus haberetifemper uerensne ufu euenirct quod acci/ dit. Huc cum legati romanorum ueniiTent:ac multitii dine domum eius circundedi(Tenr puer ab lanua pro/ fpiciens Hannibali dixit plurcs praeter cofuetudinem armatos apparere. Qjiimperauic ei.ut omnes fores aedificii circumirct;ac propere fibi renunciaret : num eodem modo unduj onfidererur. Puer cum celeriter quid effet rcnüciaffetiomnefi^ exitus occupatos ode' didetifenfitid non fortuito factum fed fé peti neq;fbi diutius uitam effe retinendam : quam ne alieno arbi/ trio dimitteret memor pridinarum uirtutum ucnenu quod femper fecum habere confueu^at fumpfit. Sic iiir fortidimus multis uariifque perfWidus laboribus anno acqiiicuit feptuagefimo.Qqibus confulibus in tenent non conuenitl. Nanqiie atticus. M. Claudio Marcello 0CQuinto Fabio Labeone confulibus mor' tuum in annali fuo fenptum reliquit . Ac Polybuis Aemilio Paulo d^.C.Bebio Parnphilo.SuIpitiâ autc
-ocr page 105-.P.Cornelio Cethego SfRcbiâo Pamphilo.Ar^Ji tftus mr tannfcp bdlis didridns no nihil temporis tnbuit Ijtteri'.haquc aliquot dus libri funt græco termone confedi.In his ad rhodios de.C.Main Valonisiaha rebus geflis Huius b 11a geha multi memoriae prodi derunt.Sed ex his duo:qui cum co m caftris fuerunt : fimnlqiie uixerunt q idiu furtuna paffa eft. Philcnius 0^ Sofilus laccdæmonnis atque hoc Sofilo Hanibal litnnrum graecarum ufus etc dodore.Scd nos répus dl hums libri facere finem ; Ãd romanorum explicate imperatores:quo faciliâ collatis utrorumq; factis qui uin praeferendi fine poffit ludican.
Ato ortus municipio tufculo adolefcc tulus priufq: honoribus operam daret ucrfatus eft in Sabinis g? ibi herediû a ;patre relictu habebat.Hortatu.L .Va^ leni Flacci que in côfulatu ccfuraq; lia buit collegam ut.M.Perpenna cenforinus narrare fo/ litus eft romam demigrauit in forocp efTerepit.Pnmü ftipcdiiim meruit anorum decem fepeemqj. Qipfabio Maximo.M.Claudio confulibus.tribunus militum! ficilia fuit.Inde ut rediit caftra fccutus eft.P .Claudii neronis.magnique opera eius exiftimata eft in prelio ^ud Senam quo cecidit Hafdrubal frater Hanibalis Qiicftor obtigit.P.Africano confuli:cum quo non p fortis necefT tiidine uixit.Nang jab co perpetua difTen fit uita.Edilis,pl.faftus eft cum.C Heliuo. Prêter pro uinciam obtinuit fardmiam.ex qua queftor fnpenore tempore ex affrica decedens.Qy .Ennium poetam de duxeratquod nô minons exiftimamus ç quemlibet ampliffimum ftrdinienfem tnumphum.Confulatum geffit cum.L. Valerio Flacco.forte prouinciam naef hifpaniam citeriorcm:exg ; ea triumphumdepoitauit ibi cum diutius moraretur g? Scipio Affricanus conlt; fill itetû eulus in priori côfulatu queftor fuerat uoluit
S
-ocr page 106-eum de prouincia depellere S^ ipfe ei fucedere «neqne . hoc per fenatum efficere potuit;cum quidem fcipio î emicate principatum obtineret . g^turn non potentia fed lure res.p.adminiflrabatur.f^a ex re iratus fem tu peracto priuatus in urbe mmfit . At Cno cefor cd codem flacco factus feuere prefuit ei poteflati.Nam 0^ in complures nobiles animaducrtit;ó^ multas res no nas in edidum addidioquarc luxuria reprimeret que iam turn incipiebat pululare.Circiter annos oduagin ginta ufq; ad extremam etatem ab adolefcencia rci.p. caufa fuiapere inimicicias non deffitit a multis repta tus non modo nullum detrimentum exiftimatioms fe cit:fed quoad utxit uirtutum laude crcuit. In omnib* rebus fingulari fuit prudentia S Cinduflna.Na Ãf agri cola folens ô t rei.p.perituslunfconfultus Ãt magnâ imperator filt; probabilis orator élt; ;cupidiffimus litte/ rarum fuit.Cearum ftudnim Ãi ;fenior arripuerat, ta' men tantii progreffum fecit ut non facile repente pof fis ncq; de grecis neq; de italicis rebus quod ei fuerit î cognitum.Ab adolefcencia confecit orationes.Senex hifforias fcnbere mftituit.quarû funt libri fepte.Pri/ mus continet res gcflas regum populi ro .Secundâ AC tertius unde quae^^ ciuitas orta fit ttalica . Ob qua re ocs origines uidecur appellaffe. In quarto ante bellii pumeum primuln quinto fecudum.Attj hæc oii ca pitulatim funt dicta.Reliquat^ bella pan modo perfc cutus eft ufq: ad præcuram Scrgu galbe qui deripuic lufitanos.At^ horû bellorû duces nönominauit;fed fine nominibus res notauic.In hifdem expofuit quæ in italia hifpaniifg iuiderentur admiranda. In quibâ multa indullria SC diligentia comparée multa doctrix na.Hums de uita öd moribus plura in eo libro profe cuti fumus quem feparatim de eo fecimus, rogatu fi ti Pomponii actici.C^are ftudiofos Catonis ad illud uolumen delegamus.
-ocr page 107-Vita.T.Atnci PcmponnEx cofnchb nepote'.'
OMPONIVSatncus ab origine ulcP ⦠'ma ftirpis romane generatus perpetuo ââ a maioribus acceptam aegueftrem obti nuit dignitatem.Paire ufus eft diligen te.indulgente Ã^ ut turn erant tempora dinâpnmifg! ftudiofo litterarum.hic proutipfe ama bat litteras omnibus dodrinis:quibus puerilis ætas î priri debet filium crudiuit. Erat autem in puero pret docilitatem ingemi fumma fuauitas oris ac uocis : ut non folum celeriter acciperet quae tradebantur fed ét excellenter pronuntiaret. Qiia ex re in pueritia nobi/ lis inter aequales ferebatur : danufe p explendefccbat gencrofi condifcipuli animo aequo ferre posent .
Iraqi incitabat omnes ftudio fuo.quo in numero fue/ runt.L.torquatus.C mani.E.M.cicero quos confuc/ tudine fua fte libi deuinxit:ut nemo his perpetuo fue tir carior. Pater mature deceffit. ipfe adulefcentulus proprer affinitatem.P.fulpini qui tribunus plebis in terfedus eft:non expers fuit illius periculi. Nanq ani na poponii confobnna nupferat.M.Seruio fratri Sui pimltacp interfedo Sulpitio poftea q uidit cinnano tumultu ciuitatem effe perturbatam neqfibi dari fa/ cultatem pro dignitate uiuendi quin alterutram par/ tem offenderet:difrotiatis animis ciuiii:quum alii fyl^ lanisralu cynams fauerent partibus;idoneum tempus ratus ftudiis obfequedi fuis:athenas fe contulit : ncq eo fecius adulefcertcm marium hoftem ludicatum ui nit opibus fuis cuiâ fugam pecunia fublcuauit. Acne nia peregrinatio detnmentu aliquod afferret rei fami Iiari eodem magnam partem fortunatu traiecitfuarii. Hic ita uixit ut uniuerfis athemefibus merito effet ca nffimus.Nam prêter grariâ quæ lam in adulefcëtulo niagna cranfæpe luis opibus inopiâ eoiû publicâ le
-ocr page 108-uauit.QUâim enim ufuram facere publiée neceffe effec n^^ eius conditionem aequam haberentifemper fe in terpofuic:at^ ita ut neqjufura un^abus accient: necp longius cp didumcflct debere paffus fit : Qyod iitrunq; eratuffalutaremam necp mdulgendo inuete rafeere eorum aes alienum patiebatur : neq; multipli' candis ufuris crefcere.Auxit hoc officium alia quocp libcralitate.Nam uniucrfos frumento donauit ita ut fingulis feptem modii tritici darenturiqui modus mc fure medimnus athenis appcllatur.Hic aut fic fe gere bat;ut communis infimis par principibus inderetur: quo fadum eff ut huic omnes honores quos poffenc Publice haberct-ciuemep facere (luderent.quo benefit do ille uti noluit .quod non nulli ita interpretantur amitti duitatem romanam alia afcita Quamdinaffu it nequa fibi rtatua poneretur reftiiit;abfens prohibe re non potuit: Ita^ aliquotipfi 0Cphidie lods faiV ftiffimis pofuerunt.Hunc enim in omni procuratio/ ne rei.pu.publicum actorem auctoreqp habebant.Igi tur primum illud munus fortunae.quod in ea potiffi/ mum urbe natus eff in qua domicilium orbis terra/ rum effet imperii ut eandem fiCpatriam haberet filt; do mum uoluic.Hoc fpecimen prudentiae . quod quum î eamquot;ciuitatem fe contuliffet quc antiquitate, humani tateModnna præflaret omnes;unus ei ante alios tue/ nt cariffimus.huc ex Afia fylla decedens quum ueiP fet.$diu ibi fuitlecum habuit pomponium : captus adukfcentis £ lt;humanitate £ lt;doctrina.Sic enim grx cæ loquebatur.nc athenis natus uideretur. Tanta au tem luaultas erat fermonis lacini : ut appareret in eo natiuum quendam leporem effe no afcitumddem poc mata pronuntiabat fi^graecc.fdatine fic ut (upra ni hil poffet addi.Qiiibus rebus fadum eft ut fylla nuP â¢^ ab fe.dimitteret cuperetej fecum deducere.qui cum pfuadere tentarct. noli oro te inquitj Pomponius ad' uerfum eos me ueHe ducere.cum quibus ne contra ce
-ocr page 109-arma ferre italiam reliqui. At fylla adolefecntis offi/ cio collaudato omnia munera ei quæ athenis accepe Tat proficifccns luffit deferri.Hic complures anos mo ratusquû ö Crei familian trn opere daret ^tum fi indi Jigens deberet patcrfamilias:filt; omnia reliqua tempo' ra aut litteris aut athenienfium rei.p.tribueret nihil/ ominus amicis urbana officia praedicit.Nam filt; ad co mitia eorum uentitauitA fi qua res maior ada ed no defuitideut Ciceroni in omnibus fuis periculis fingu/ larem fidem praebuit cui ex patria fugieti fextertia du centa £lt; quadraginta milia donauititranquiUatis au/ tem rebus romanis remigrauit romamiut opinor. L, coda fit;.L.torquato confuhbus. quem diem fic uni' uerfa ciuitas athenienfium profecuta ed ut lachrimis defidem futuri dolorem indicaret. Habebat auuncu/ lum.C^.cecilium aequitem ro.familiarem.L . luculli diuitem difficillima natura.cuius fic afpentatem ueri tus cd;ut quem nemo terre poffer huius fine offendo-' ne ad fumman. fcnedutem retinuerit bemuolentiam. quo fado tulit pietatis frudum, Cecilius enim mori/ ens tedamento adoptauit eum haeredemq ; fecit:ex do drante:ex qua haereditate accepit circiter centies fex/ terctum.Erat nupta foror attici.Qii.Tullio Ciceroni.â eafcj nuptias.M.Cicero conciiiaratcum quo a condi fcipulatu uiuebat comundiffime : multo etiam fami/ liarius ^cum.q.ut iudican poffir plusi amieicia ua 1ère fimilitudinem morum.^ affinitatem. Vtebatur autem intime.q.hortenfio qui his temporibus princi patum eloquentiae tenebaoutmtclligi nopoffet uret cum plus diligeret Ccero an hortenfius. oCid quod erat difficillimum efficiebatait inter quos tantae lau' dis effet emulatio nulla itercederet obtrcdatóieffertp talium uirorum copula. In re.pu . ita uerfacus cd ut femper optimarum partium fiC effet A exidimaretur. Ne^ tarnen fc cimlibus Hudibus committeret :quod
g lit
-ocr page 110-non migis eos in fua poreflate exiflimabat efTc qni fe ns dediffent ^ qm maritimis ladarentur. Honores non petiit qiium ci paterent propter uel gratiam i.cl dignitatem.quod neque pen more maiorum neque ca pl poflent conferuatis legibus in tarn effufis ambiz tus largitionibus : neqiie e re.pub. fine periculo cor-' tuptis duitatis moribus . Ad haflarn publicam nunŠacceffit.Nullius rei neg? praes.ne^ manceps fa ftiis tint.Neminem neep fuo nommemeep fubfenbens acciifault . In ius de fua re nun^ iit : ludicium nulz lum habuit:Multorum confulum prætorumq; præ' feduras delatas fie accepit ait neminem in prouinciâ fit feciitus. honore fuerit contentus .rei familiaris def fiexerit fructum.qm ne cum. q. quidem cicerone uo'
ucrit irein Afiam.quum apud cum legati locum ob tinere poffet .Non enim decere fe arbitrabatur quum praeturam gerere nuluilfet adedam ede praetoris, qua in re non folum dignitati feruicbat . fed fit iam tran-' quillitati.cum fufpitiones quoep uitarct criminum: quo fiebat lit eius obferuantia omnibus edet carior quum earn officio non timon ncq; fpei tribui uide^ rent.lncidit cefarianum ciuilc bellum quum haberet annos circiter fexaginta . Vfus cd aetatis uacatione. necp fe quoçp mouit ex urbe.Qiiae amicis fuis opâ fiic rant ad pompenim pfici fcentibusiomma ex fua re fa miliari dedic.lpfum pompeium conuindum non of/ fendit.Nullum ab eo habebat ornamenrum ut extez ri.qui per eum aut honores aut diuitias caeperant . quorum partim inuitiffimi cadra funt fecuti : partim lumma cum cius offcnfionc domi remanferunt. Attiz ci autem quics tantopere caefan fuit grata : ut ui/ dor quum priuatis pecunias per epidolis impera' ret huic non folum moledus non fuerit : led fit lam forons filium fit « Qy â Ciceronis ex Pompeii cadris concederit . Sic uctere indicuto uitx effugit no/
-ocr page 111-ua pericula.Securum eft illud. occifn 'Cæfare quan do ref. pu .penes brutos uideretur efte filt; cafTium: ac tota cluitas fe ad cum conuercifTe uideretur ; Sic . M. bruto ufus cft.ut nulloille adolefcens equali familia Mus q: hoc fenc : neeg folum eum principem confilii haberet fed à Ciam in conuictu.Excogitatum eft a qui bufdam ut priuatum æranum exfans interfectori^ bus ab equitibus .Ro . conftitueretur.Id facile effici poffe arbitrari funt fi £lt; principes eius ordinis pecu nias contuliffent.Itag^ appellatus efta.G Flauio Bru tl familiari atticus.ut eius rei princeps effe uellet . Ac ille qui amicis officia preftanda fine faftione exiftima ret:femper«5 a talibus fe confiliis remouiffet : rcfpon dit fl quid brutus de fuis facultatibns uti uoluiffet: ufurum $tum hx paterentur .fed ncq; cum quo$ de ea re collocuturum ncq; coiturum. fie ille confenfio' nis globus huius unius diffenfionc difiedus eft . neep multo poft fuperior effe cepit Antonius ita ut brutus 0£ :caffins prouttiarum que iis necis caufa date erant: a confule dcfpetatis rebus in exilium proficifeeren^ tut:Atticus qui pecuniam fimul cum exteris confer-' re nolueratiflorcnti illi parti.abiefto bruto Italian ce denti fextcrcia centum milia muneri mifit . eidem in epyro abfcns trecenta luffit darimcç co magis poten tl adulatus eft antonio:ncq: dcfperatos reliquit. Secu turn eft bellum geftunrapud mutinam. In quo fi tan turn cum prudentem dicam minus ^ debeam prxdi-' ccm:quum ille poems diuinus fucnt: fi diuinatio ap' pellanda eft perpétua naturalis bonitas :qux nullis cafibus agitur neqi minuitur:Hoftis antoniuf ludica tus italia ceffcrat . fpes reftituendi nulla erat .non fo Ium inimici oui turn erant potcntiffimi ô^ plurimi fed fi^ iam qui aducrfariis eius fe dabant ÃC in co ledcndo aliquam confecuturos fc fpabantcommoditatem An ^onu familiares infequebantut : uxorem fuluiam om
-ocr page 112-nibus rebus fpoltare cupiebant «liberos Si sain extin' guère parabit. Atticus quum Ciceronis intima fami/ hantate uteretur: amiciuimus eJTet bruto non modo nihil lis mdulfit ad antonium uiolandum fed e con'' trano familiares eins ex urbe profugientes q;tü potu it texit quibus rebus indiguerunt adiuuit«P.uero uo lumnio ea tribuit ut plura a parente proficifci non potuennt.lpfi autem fuluie quum litibus deflinareZ tur magnifq tterroribus nexaretur « tanta diligentia officium fuum præftiut :ut nullum illa preflitent ua dimonium fine attico - qui fponfor omnium rerum fuerit.Quin etiam quum illa fundum cmiffetin diem ne^ poll calamitatem uerfuram facere potuiffet . ille fc incerpofuic:pecuniamq; fine foenoreifine^ ulla fti/ pulacione credidit.maximum exiflimis queflum.me morem gratum^ cognofci.fimul($aperire:fe non for tunæ fed hominibus folere elfe amicum: quae quum faciebat nemo eum temporis caufa facere poterat exi ftimare:Nemini enimin opinione uemebat Antoni^ iim rerum potiturum.Sed fenfim is a non nullis opti natibus eius reprehendebatur, quod parum odiife malos eines uideretur. Ille autem fui ludicii : potius quid fe facere par effent intuebatur ^ quid alii lau/ daturi forent: Conuerfa fubito fortuna eft:ut antoni ns rediit in Italiam nemo non magno in periculo aclicumputarat propter intimam familiaritatem cicc ronis sebrutiutac p ad aduencum imperatorum de fo'' ro decefferat timens profcriptionem fjatebatq: apud .P.uolumnium . cui ut oftendimus paulo ante opem tulerat. Tanta uanetas iis temporibus fuit fortunae ut modo hi. modo illi in fummo edent aut fafligio aut periculo habebate^ fecum. q .Gellium canium aequalem ftmillimum^ fui.Hoc quoq ifit attici bom' tatis exemplum quod cum eo quem puerumi_n ludo cognouerat adeo cöiunäe uixit ut ad extrema xtate
-ocr page 113-amidda eorum creuedc. Antonius autem îi fi tanto odio ferebatur in ciceronem:ut non folum ei fed om nibus etiam eius amicis eifet inimicus-:eof^ uellet p fenbere multis hortantibus.tarnen attici memor fuit off]cillât ei quum requififfet ubi nam effet tua manu fenpfit ne timeret.Rat mq; ad fe ueniret.fe eum SC gel lium canium de profcriptorum numéro excmiffe. Ac ne quod periculum incideret quod noctu fiebat præ' fidium ei mifit. Sic atticus in fummo timore non fo' Ium Sibi fed 0C lam ei quem canflimum habebat prae fidio fuit.Nccp enim fue folum a quo^ auxiliu petiit falutis fed coniundim : ut appareret nullam leiun«â ftam fibi ab eo uclle fortunam ; Qyod fi gubernator prjecipua laude fertur qui naucm ex hyeme maricp Icopulofo feruat:cur non fingulans eius cxiffimetur pr..dentia! qui ex tot tanç grauibus procellis ciuilf/ bus ad incolumitatem peruemtiquibusex malis ut fe emerferitmihil aliud egit:$ ut pluris quibuf rebus poffet effet auxilio;quum profenptos praemiis impe ratorum uulgus conquireret : nemo in epirum uenit cui res ulla defuerit.nemini non ibi perpetuo marten' dl poteftas facta eft.Qyin etiam pou praelium philip penfc interitum^ .C. caffii Ã^. M.bruti iiilium mocil' lam praetorem ÃC cius filium;aulum^ torquatum cæ terofçp pari fortuna percultos itiflitueric tuen at^ ex epyro his omnia famotraciam fupportan lufferit.Dif fidle efl omnia perfequi SC non neceffana. Illud unu intelligi uolumus illius liberalicatem neq; temporarf am necp callidam fuiffe:Id ex ipfis rebus ac tempori/ bus indicari poteft.quod non florentibus fe uindica' uit:fed afflictis femper fuccurne.qui quidem feruih' am bruti matrem non minus poft morte eius q flore' te coluerit. Sic liberalitatc utens nullas inimicicias geffit quod neep ledebat quen$:necp fi quam inuiri/ am acceperat non malebat ulufci ^ obliuilci.Idem
-ocr page 114-immortali memoria perrepta retinebat bénéficia .que autem ipfe tribuerat.tam dm meminerat quoad lUe gratus erat qui acceperat. Itaçp hic fecit ut uere dictu uideacur.fui ciucp mores fingunt fortunam. Neep ea/ men prius ille fortunam $ feipfe finxit, qui cauit ne/ qua in re lure plecteretur : his igitur rebus effecit ut . M. lupfanmfAgrippa intima familiaritate conuin/ ftns adolefcenti Cæfari quum propter fuamgratiam a raefans potetiam nullius conditionis non haberet poteffatem potiffimum eius diligeret affinitatem, pre optarctep equitis romani filiam generofarum nuptâ. are p harum nuptiarum conciliator fuitmon eft enim celandum;M.antonius triumuir rei. pu. cuius gratia cum augere poffcffiones poffet fuas : tantum abfuit a cupiditate pecuniae.ut nulla in re ufus fit ea nifi inde precandis amicorum aut periculis aut incommodis. Quod quidem fubipfa proferiptione penlluflre fuir. Nam cum.L.faufei aequitis.Ro.aequalis fui qui com plures annos ftudio dudus philofophiae athenis ha Ditabat habebatq iin italia preciofas poffcffiones tri/ urnuiri bona ucndidi ffent confuetudine ea qiia turn res gerebantur.attici labore at^ induffria factum eft; ut eodem nuncio faufeus fieret clarior fe patrimoni/ um amififfc SC recuperaffe . Idem. L .iulium calidium quem incretu catuliq; mortem multo elcgantiffimum poetam noftram tuliffe ctatem uere uideor poffe con t-?ndere:ne(p minus üirum bonum optimifçp artibus eruditum quem poft profcnptionem equitum prop/ ter magnas eius affricanas poffcffiones in profcripto rum numerum .p.uolummo prefefto fabrum Anto/ nii abfentem relatum expcdiuit.Qiâod in praefcnci utrum ei laboriofius an gloriofius fuerit difficile fuit indicare quod in eorum periculis non (ecus abfentes ^ pratfentes amicos attico effe curae cognitum c.Nc'' quiero minus ille uir bonus paterfamilias habitus eft ciuis.Nam quum effet pccuniofus nemo illo mi
-ocr page 115-15
nus fuit cmay,minus edificator.Neque tamen non im pnmis bene hibitamt omnibufq joptimis rebus ufus eft.Nun domum habuit in ualle quinuali pamphi/ Iianam ab auticulo hereditate relidam, emusamæni tasnou ædificô fed lilua conftabat ⢠ipfumemm tc/ dum antiquitus conftitutum plus falis qjfumptus habebatan quo nihil commutauit nifi fi quid netu/ flate cordus eft;Vfus eft familia (i utilitate ludicanZ dum eft Optima. fi forma uix mediocri. nam^in ea erant pueri litteratiffimi .anagnofte optimi fiC pluri/ mi libram : ut ne pediffecus quidem quif^cnet qui non utrunep horum pulchre facere poftet pari modo artifices ceteri quos cultus domefticuf defiderat ap/ prime boni, neep tamen Irorum quc$ nifi domi na^ tum;domicp fadum habuitiquod eft lignum non fo/ Ium continentie fed SC lam diligentic: Nam Slt; non in temperanter concupifcere quod a plurimis uideas: continentis debet duciifiC potius diligentia ç prætio pararcinon mediocris eft induftne elegans non ma' gniticus:fplendidus non fumptuofus : omni diligent tia mudita n affluebä affectabat.fuppellex modica;fî multa.ut in neutram partem confpici poffet.Nec prae t.ribo q;^ non nullis leuc uifum iri putem quumim primis lautus effet eques RoA non parum liberali/ ter domû fiiâ orum ordini ihominies inuitaret fcimuf non amplius q; terna milia arris pereqiin fingulos menfes ex ephemeride eum cxpenfum lumptui ferre folitum:atq ihoc non auditum:fcd cognitum prædi' camus. Saepe propter familiaritatem domefticis re' bus interfuimus.Nemo in conuiuio eius aliud acroa' ma audiuit ft anagnoften quod nos quidem locun' diffimum aroitramur necpunij fine aliqua Icdionc apud cum caenatum eft ut non minus ammo ^ ucn' fecouiuae deledarentur. Namm cos uocabat quoru motes a fuis non abhorrèrent, (^nm tanca pecuniae
-ocr page 116-faSa effet aeceffio nihil de quotidiano cultu mutauit nihil de uitæ con fuetudincitantaq ;ufus eft modera' none ut neep ï fextemo uities quod a patre acceperat parum fe fplendidc gcfTcntincq: in fexterno centies af fluentius uixcn ciquæ mflttueratipanq; faftigio Acte nt in utraqi fortuna.Nullos habuit ortos nulla fub/ urbanam:auc maritimam fumptuofam uillam neep î Italia prêter ardatinum Si nométanum rud'cum præ dium.omnifq ieius pecuniae redditus conflabatî Epy roticis et urbanis poffeffionibâ.Ex quo cognofci po-' teft ufum eum pecunia non magnitudine fed ratione metiri folitum.Mendacium neq; dicebatmeep pati po terat.Itacp eius comitas non fine feuentate erat : neep graultas fine facilitate.ut difficile effet intellectu utrû eum amici magis uererentur ^ amarent.Qiiirquid ro gabatur religiofe promittebat quod non liberalis fed lenis arbitrabatur polliceri quod proflare no poffct. Idem in niterrdo quod femcl admififfet tanta erat CU'' ramt non mandatam fed fuam rem uiderctur agere : nunqi fufcepci negocii cum pertcfum eft . Suam enim cxiftimationem in ea re agi putabat: qùa nihil habe' bat carius:quo fiebat ut omnia ciceronis catonis .M. que hortenfu:auli torquati multorum præterea equi turn.Ro.négocia procuraret . Ex quo ludican pote/ rat non inertia fed ludicio fugiffe rei. pu. procuration nem.Humanitatis uero nullum afferre maius teftimo mum poffum qua quod adolefcens idem feui fylle fuc ric iucundiffimus:fonex adolcfcenti. M. bruto . cum cqualibus autem fuis.Qti.hortcfio.Sf.M.cicerone fic uixerit uc ludican difficile fit cm aetati fuent aptiffi/ mus .^$cum praecipuedilexit Cicero iit ne frater quidem ci quintus carior fucrit:aut familiarior Ei rei funt idicio praeter cos liberos ï quibus de eo facit mc tionem quimuulgus iam funt aediti: undecim uolii mina epiftolarum ab confulacu cius iifq; ad extremû tempus ad acticum miffaium quae qui legat non mul
-ocr page 117-turn dcfiderer byfloriam contextam illorum tempo/ rum : Sie enim omnia de ftudns principum mnis du cum:mutationibus rei.p.perferipea funt:uc nihil ï lis non appareat filt; facile exiftimarf poffit prudentiam quodammodo elfe diuinationem . Non enim cicero ea folum quis uiuo fe acciderunt futura predixit fed lam qux nunc ufu ucniunc cecinit ut uates De pic täte autem attici quid plura commemorem quum hoc iptum uere gloriantem audierim in funere ma' trif fuæquam extulit annorum nonaginta cum effet. vii.ölt; :letata fenun$ eu matre in grana rediiffe: muà cu forore fuiffe in fimultatequa prope equalc hcbac. C^od eft fignum aut nullam unq; inter eos querimo niam intercefiffe.auc hunc ea fuiife in fuos indulgen tia ut quos amare deberet irafci eis nefas duceret.neq; id fecit natura, foliiquanqua omnes ei paremus fed etiam dodrina nam C Cprincipum philofophorum Ita percepta habuit precepta:utiis ad uitam agedam no ad oftctationem utcretur.Monfetmaiorii fumm* imitator fuit anncuitatifq; amacor:quam adeo dili genter habuit cognitam : ut eam totam in eo nolumi ne expofuent quo magiflratus omauit.Nullaeni lex ne^ pax neep bellum neep res illuflnsed.P .R. . quae non in eo fiio tempore fit notata.£lt; quod difficillimu fuit fic familiarum originem fubtexuit ut ex eo claro rnm uirorum propagines poffimus cogere. Fecit hoc idem feparatim in alus libns uc.M.Bruti Rogatu mZ niam familiam a ftirpe ad hanc aetatem ordine enu/ merauent notans qui a quo ortus quos honores qm bufep temporibus cepiffet.pan modomarcelli claudii de Marcellorum fcipionis cornelii èC fabiimaximuFa biorum amp;(. aemiliornm quoqu quibus libris nihil po' teft effe dulcius iis qui aliquam cupiditatem habent noticix clarorum uirorum. Attigit quo^ poeticam credimus ne cius expers effet fuauitatis . Nan^ uerfi/ bus qm honore rcrumq; gertarum amplitudine exte' h
-ocr page 118-ros romani poptili prcflitcrût expofint ita ne fub fin gulorum imaginibus fada magiftratuf (j; eorum non ampliâ quaternis quinifc^ uerfibus defcripferit.quod uix credendum fit tantas res tam breuiter potuifte de daran.Eft ÃCiam liber græce confedus de confulat« Ciceronis. Hadenus adico uiuo ædita haec a nobis funt. Nunc quoniam fortuna nos fuperftites ei effe uoluit.reliqua perfequemur.Ec q;tiim potuerimus re rum exemplis ledores docebimus Sicut fupra fignifi cauimus fuos cuiep mores picrumq; conciliate fortu/ nam-Nancphic contentus ordine xqueftri quo erat ortus à affinitatem peruemt imperatoris diui tilii quii lam ante familiaritatem eius effiet confecutus nui/ la alia re $ elegatia uitsE qua eæteros ceperat princi pes duitatis dignitate pan fortuna humiliore: Tanta enim proCpentas Cxfarum eft eum confecuta ut ni/ hil ei non tribuerit fortuna:quod cui$ ante detulerit 0C conciliant q; ciuis romanus quuiit confequi.Nata eft autem attico neptis ex agrippa cui uirginem fililt;' am collocarat. Hanc cefar uix anniculam Tiberio dandio neroni drufila nato:priuigno fuo defpodit. quae conuindio neceffiitudinem eorum fanxit familia ricatem reddidit frequenriorem:$uis ante haec fpori falia non folum quum ab urbe abeffiet nun^ ad fuo tum quee^ litteras mifit:qui attico mietetet quid age rec in primis quid legeret quibufqiin locis.AC ^diuef fet moraturus.fed etiam quu n effiet in urbe At prop/ ter fuas ifinitas occupationes minus faepe $ ucllet at tico frueretur nullus dies tarnen temere ceffierit quo non ad eum fcnberet.quo non aliquid de antiquitate ab eo requireret.modo aliquam ci quaeftionem poeti cam proponeret interdum locans eius ucrbofiores cli ceret epiftolas Ex quo accidit quum ædis louis fere/ tril in Capitolio ab romulo conftituta uecuftacc ateg
-ocr page 119-in curia deteSa pvolabercntur ucatneiammonftu cae far earn reficiendam curaret .Neep uero ab .H. anto nio minus abfens litteris colebatur adeo ut accurate ille exuieum litteris quid ageret quid curae fibi habe ret certiorem faceret atticum. Hoc quale fit facilius exiftimabit is qni ludicare poterit quantae fit fapien'' oae eorum retinere ufum beniuolcntiam^ in quos maximarum rerum non folum emulatio fed obtreSa tio tanta intercedebat .quantam fuit incidere neceffe. inter caefarem at^antonium quum fe uterq: princi^ pern non folum urbis romæ fed orbis terrarum effe cuperet:Tali modo quum;vu.Slt; Ixx.annos compleP fet at^ ad extremam feneSutem non minus dignitaz te ^ gratia fortunat^ creuiflet multas enim haeredita tes nulla alia re ^ bonitate confecutus .tantae proP pentate ufus ualitudinis;ut annis triginta medicina non indiguifTet.Naäuseft morbum quem initio SC ip fe sc medici contempferunt.nä putat elle tenafmon. cui remédia celena faciliacp proponebatur . In hoc cum très menfo fine ullis doloribus praeter q:quos ex curatione capiebat confumpfiifet fubito tanta uis morbi in unum inteflinum prorupit ut extremo tem pore per lumbos fiftule putris erumperent.Atqi hoc prius $ ci accideret .pofl^ in dies dolores accrefeere: febrefq; accefTilTe fenfit. Agrippam generum ad feac cerfiri iufTic . fiC cum eo.l.cornelium balbum.fextuep peduceum : hos ut ueniffe uidit in cubitum innixus, quantam inquit curam diligentiam«^ in ualinidme mea tuenda hoc tempore adhibuerim quum uos te/ des habeam nihil neceffe eft pluribus uerbis comme/ morare.quibus quoniam ucfpcro fatiffeci : me nihil reliqui feciffe quod ad fanandum me pertineret : reli quum eftut ego met mihi confulam.Id nos igno tare uolui Nam mihi ftat alere morbum defi/ »iere . nane ghis diebus quicquid cibi fumpfi ita
-ocr page 120-produxi uitam ut auxerim dolores fine fpc falucis: quare a uobis peto primumut confibum probetis meum.deinde ne fruftrajde hortando conemmi: Hac oratione habita tanta cóftancia uocifatq; uultus ut non ex uita fed ex domo in domum uideretur migra' te : quum quidem Agrippa eum flens arq jofculans oraret atq jobfecraret: ne ad id quod natura cogeret. ipfcquoq; fibi accellerarct .£lt; quoma tu quo^ poflet temporibus fuperefle fe fibi mifq j referuaret preces cius taciturna lua obftinatione depreflit:Sic quum bi duum cibo fe abdinuiflet fubito febrif deceffit leuior c pmorbus effe cepit.tamen propofitum nihilo feci/ US peregit.ica^p die quinto poft$ id coniilium ime' rat pridie RKapnlis.gn.domicio.C -Sofio confulibâ deceffit.Elatus ed in lecticula ut ipfe prasfenpferat fi ne ulla pompa funeris comitantibus omnibus bonis maxima uulgi frequentia . Sepultus eft iuxta uiam Appiam ad quintumlapidem in monumento.Qy .ce cilii auunculi fui.
Ad preftantifTimum iurifconfultum.D «Theodorum piatum patricium Mediolancfem.
Cum legerem nuper pomponii Attici Vitâ a cornelio Nepote nobile hyfto' rico editam uir clariflïme Theodore uifa mihi eft res digna quam ad te mic terem . Nam fi recle fentio illitis uiri mores ó^ ftudia fatis tibi óduitæ tux inftituto conuenire nidentur. fuit.n. Atticus ftudiis humanitatis fatis deditus. qui bus tu nedum operam dedifti Verum etiam in eis ex cellis.In congreifu Ãd conuerfatione hominum mode ftiflimus ille fuit.At tu dono quodam nature l mo' rum elegantia quofeun^ in amorem filt; benmolenti/ am tuam mirum inmodum allicis, promptus ille in conferendis beneficus flC fubleuandis calamitofis fuif fe legitur.At tibi quoe ghoc peculiare filt; proprium c ut quofcun^ potes: prefertim in quibus aliquod fpc
-ocr page 121-cmcn Virtutis appareat Ãtfconfilio Ã^opeadiuues. Vincit ille fateor te opibus quibus abundantifTimus fuit qua ex re erga multos benificentiffimuffiC libera/ hiïimus.fijit.Tu uero iuris ciuilis öC legum diumaru fciencia illum fuperas.Quod ergo pluris facio q; miil tis pecuniis abiidalTe:cum hec quidc fortunae bonanl la uero uirtutis fit ingenii effe cenfeantur .Qiianq: et inter mediocres opes tuas liberalis tarnen Sc beneficâ ipfe uidcansiita ut nullum in te penitus anantie uefti gium ficuti lam te noui appareat : Cum igitur tanta î ter te £lt; ipfum Atticum Viræ congruentia ÃCfimiliz tudo fit non abfurdum putam fi tue humanitati Vi tam illius dono traderem : Vt apud te extet tanc p pi/ gnus £lt; monumentum amicitiae noftræ:qtiam leges dum ocium tibi fuerit. Ac fi quid addi poteft cumulo tui erga me amoris cura quantum in teert ut medio Attico illudadiciatur.Nam tuam beniuolentiam ma gnifacio ut debeo.quippe quae ex ucra cantate Ãlt; mr tute proficifcitur. Vale ÃC me ut facis ama.
Tuus gcgd e lacobus bechetus illurtriffime bone Marie mfabnum ducis fecretanus ac gubernator
-ocr page 122-Magnifico SC lUuflri mrifconfulto domino Theo doro piato amicorum praecipuo.
Francifcus philelfus Sal.Legeram ego iampridc:qu3à de mta à Cmoribus.T.Pôpomi aenei Cornelius nepos uir difernfTimus accuratilTime fenpferat. Eadc tn tua opera leäitafie me plunmu iuuit . Tibicp habeo gras quod me fludiorü tuorû aeque ac pulchemmorû deli catiffimorumq; munerû parcificem fieri uolucris.Nec po(Tcm no tibi admodû gratulari pftantiflimû igeniu tuû:qui cû fis lurifcôfultus lUudnsin negligas tri ma' fuetions has mufas:quas abufq; meute adolefcentia adamaras.Quod aût ad.T.Pôponiu attinet.Ego non tm 1111 te parc:ficuti grauiifimâ ^facûdifTimufq j uir la/ cobus bechetus arbitratur.fed fupenorcicum generis antiquitatcztü ingenio öd doctrina ec iudico .Nec 1113 ptereundû cenfcoiQâ longe pluris faciûda fitea quam ex opibâ partis ftudiis labonbufcp tuis exerces :^ at' tici liberalitas . Vfu cni fien uidcmus ut qui magnas opes fine ullo labore;fed uel parêtû hereditate uel for tuna affecuti fint:exuberantius illis interdii ^ fi quae fitas haberet utâtur,Delectans quoq; ædificiorû ele' gâtia.hoc®î urbanis atçp fuburbanis tuo fumptu SC cura extrudis apparenquae res;tû ad ré.publica tû ad animi magnitudine demôftrâdâ ptinet.Optaré huiuf modi uiros hac tepeftate maiore in numéro héremâ : quibâ uirtus fiC bonx artes forent in prætio:minâ.n . laboraremâ.Vnû tn n poffum n mirari:quod cü is at ticus tm ualeret apud.M.Antonium SC auctoritate Si gfaiminus ftuducrituit ei.M.tul.cicerone qui cû fami hariifimecóiüctiifimcqp uixcrat recöciliarenquäquam puto id officii pictatifcp genus idcirco ab illo effe prae termiffumiquod intelligeret ea effe immanitate atque truculentia antonianum ingenium: ut nullis nec prae cibus nec rationibus flecti poffet.Ac ne medici quidc humaniores qui lint:quanuis defperannt de labite aegrotantis:accommodatis abftinent falutiferif® re/
-ocr page 123-mediis.Permulta.n .cafus fokt afferre utiliatquæ ra/ oom aduerfantur. Vak.Mediolani ex aedibâ notïris â¢uii.nonas lanuarias.
Ad Mgnificum.D.Theodorum piatura. Petrus cornerus.
Qyicquid in aeîæo gefferunt littore reges:
Cecropii(5 duces bellica turba uirum: C^icquid Ãi Ifmemus magno certamine du9ot Qi}im fuo totiens fanguine tinxit humum: Qyotep ferus latio romani nominis hortis Hannibal:attuleric damna cruenta folo: Hortiles acies fpartanus robore duro Fuderit ut Miksxaftracç uida manu Accipe pieridum decus o lumencp falufqne Accipe doctorum fpes Theodore uirum.i Acmylii hirtoriam Maecenas perlege dodi. Attice feu mauis iam Theodore legi. Qjam tuus imprcffit petrus cognomine didus Corncrus:uocis dedicatipfe tuis. Te mihi pifonem Mcffallamcp effe difertum Duco;uir dodis concelebrande uiris. Vale.
Antonius Pelotus de Theodoro piato liberaliffP mo iureconfulto :ac optimo Patricio.
C^od Piatus Ingenti Theodorus poffidet xrc: Id totum fandae uomeamictciae.
Dignus ob ingenium pilios qui muat in annos: Dignus ab aeterna portencate coli.
-ocr page 124-|
Epidola Peth comlt;h ad Theodors platS. |
fo.ï. |
|
Prohemiiim Aemilii probiad atticum iv |
Uita meV |
|
tiadis. |
fo.11. |
|
Themifloclis nita. |
fo.V. |
|
Arirtidis uica amp;C paufanie eodem. |
fo viii. |
|
Cymonisuita. |
fo.x. |
|
Lifandn uica. |
fo.xi. |
|
Alcibiadis mta. nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;â |
fo-xn. |
|
Tra fibull uita. |
fo.xvi. |
|
Cononis uita. |
fo.xvii. |
|
Dionis uita. , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* |
fo.xviïi- |
|
Iphicratis uita. |
fo.xxi. |
|
Caabnadis uita. |
fo .yxiï. |
|
Timothei uita. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïquot; |
fo.xxni. |
|
Datamis uita. |
fo.XXVi |
|
Epaminunde uita. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* |
fo.xxviü |
|
Pdopide uita. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. |
fo.xxxi. |
|
Agcfilai uita. |
fo.xxxiiï |
|
Eumenis uita. |
fo.xxxv. |
|
Phocionis uita. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠|
fo.xxxix |
|
Timoleonis uita. |
fo.xlii. |
|
Amilcaris uita. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. |
fo.xlmï. |
|
Anibalis uita. |
foxlv. |
|
Catonis uita. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. |
fo. xlix. |
|
Pomponii attici uita. |
fo.l. |
|
EpVa lacobi becheti ad Theodors platS.^ |
fo.lll. |
|
Epta fracifci philelfi ad eunde Thcdlbru. |
fo.liiï. |