. RâphâdâReeîièpiftoUPIyRliïqSIWIi^^ riz T^o Yefpal^o dedicnnuKoar^o^
Ãfüfdem de qruorPerfli îoeîsîonoVaknfmaximi: du^ bus Tullü dcofficiisuctnbusorawriis qftioibupdifputtua-
Ãiufdem de quibufdamQufnuhâani locis cum quodam Calfumjo dialogus»
Eiufdem 1oeictiiufdam QiiinfdiwiaceiusCiceronis ad Africum epidolaeicuiusinitiumeft: Epiftolam hanc couicio efflagitarunt codicillitui;cnarratio,a
-ocr page 2-Vminter loquédum de qnorudâ expofitionù bus in illam Plynii maioris elegantem acutilTi maq;epiftolam:mentionem feciffemusdaneq familiariter ame petiifti: utepiftolai^mego quoqinbi breuiter enarrare. Id uerotdemere ==i cepieéfacturû magis qdeneqcq tibi denegare nidereriqquod uHatecuiufqcnudeationeindigere celere« Sic.n.a tenerisufepunguiculisFuiftiinftitiitus: ut non folum acutiflima philoiaphorum dogmata 'pulcherrime calleas: fed praedantia aliorum quoq;audorumfcripta facile perciz pias.C^id,n.elcganriæ Iatinæin primisperitusnoinrelligar: cui abffrufaclt;»nituq;difficillimaAriftoteIisfcnfa fuerint p ceptafQuodndequoqepiftoIae iUiusloco fortafle dubitas: cxpofitionumuarietatemin caufaeffe facile contenderim. Adeo nanq: incondantes quidam in dia exponenda deprae hendunrurmtper q difficilefitiudicatu: plus ne 'conferant ähnaagisnoceantpllnianaeeloquentiaEdudiofis.Nosuero fu fceptamprouinciamita fumusexecuti:utq abaiiisrectefunt expofita approbentur.qux minus bene dida refutentur . Tu an redeinplerifq? difficilioribusloeisa communi fereexpo/ fitione diflentiamtfinodra cum alioru fcriptis cotulerlspulz chcrrimx diiudicabis.Valeeximiuni dudioruradecus.Pa? dusepndiaenonasmarnas.McctcIxxxx..
-ocr page 3-TN PLINKMATORTS FPISTOIAM AO TITVMVE
SPASIANVM RAPHAELIS REGII ENARRATIONES.
N openâs huius inferiptione Plynfus Ari/ dotelem imitatuseite uidetur, Vt.n.illc quinquaginta de animalibusuolumina hi (tonasammalmmiferipfit : fic plymus de return natura libros:naturalem hiHoriâ nuncupäuit:quod in eis return natura de? fcribatur atq; enatref.Hiflona nâqj enar/ ratio expofl tioq; tranffertur.Hac epiftola ocroprimum Tito Vefpafiam filio:quiuna cum patreimpez rabat:fummacum uen;rarioneopusdedicat,Oeindequibus de rebus tradlct: exponit. Turn quorex audoribusuolnminj buiq;ea fumpferiride quibusfcribitîcômemorat.Quarto Ic/ co infcriptioniscaufam aifignat:acuanasobtredatorumcala nias uituperat, Librosnaturalishiftoriæ.Attcntumfimul amp;beniuolum redditimpcratorem:cumamp;nouum opusfeait expofiturumtôi :ipfumiucundiiïimum appeUar.Trannatio/ ne uero a gregibusfumpta primus hic fenfus commendatur^ FÅruranâqiid proprise tempusdieiturquo pecudumgreges parereconfueuerunti Sit,n,hæctui praefatio uenilima dû maximoconfenefcit in patre,Mouitnupermihi rifumnebu/ lo quidam omnium uaniffimus:quicum in Gimnafio pataui no acutiffimam hanccpidolam explicate ndlet:afieruit no maximofed maxime: ut fit uocâdi cafus:eflelcgendum:fuac opinionisrationem mquonldamaudoritatem rctulitiqut icerent:dum haccpraefatio:maximeimperator:confencfcit in patre, Quaquidem corruprionequidineptiusfquid inful 'fiusfQLudaPiyniiclcgatiamagisahenumexcogirari potefl^^ Quis.n,unqTegitnon dicoapudPl\ nium;quonihiIcandidi us inuenitunfed apud quenq latmum eiufmodi gcnuslocu/ tionisfSednos ineptiis iftiufrnodinegledisficaccipiamus.ut amp;parri 6i fi!iopraefatiocaatq;appelatiocGuenirea PIj ânio di/-eatur.Nam Titusita (e participemimperiigeffit utuiucnti ta â¢cn patri omnia c5cederet,Titum igitur PI)nius ucriiTime a r
-ocr page 4-tfi^mmîipit^rdKirÿ^wiAffim«»» pritn^Hin/ mo patreconfmcfcerc cÅpirîpenndeacfi dicèret.Tu nomi/ nusiucundiflimustmperatoresappcllandusq niaximufpaz tet tuus:qui ia fenioreftcffedtus« Naq; tu folebas. Caufam affignatcur Tiro hoslibrosnuncupare dicarcq;conftituerit: quos iccirconugasuocatnein odiummuidiaq; incidat.Oni/ ms.n.fui iadanoiutFabiusinquitiodiofa cITc foIet.Simul ut hac extenuatione beniuolcnciam aucupetur,Totus uero hic lenfus de primoCatulli epigranimate:utip(e quoq; Plinius tedaturicftfumptus, Infert.n.Vtobticere moliar Catullum conterraneummeum.Hocueroadilludreferturtquodfdiz centioreepiftola dixit ufurum.Nam amp;nbsp;integrum Catulli car men ufurpattà uerbo minusoratorio uritur.Conterraneum .n.caftrenfe uerbum effe uidetur.Hincautcm quidam coHi gunt Plyniumïut CatuHustfuilTe ueronenfem ignorantes c5z terraneumnon tam idem territorium q eandem rcfpicere re gionem.Cum uero amp;nbsp;Suetonius amp;nbsp;Hieronymus amp;nbsp;deniq;pri.-fa omnesillumnouocomenfem fuifle dicanttconterraneum eiufdem regionisaccipiamustcumpræfertim fe Plymus fcre Romanum profiteatur. Agnofcis Khoc caftrenfe uerbum. Ambiguntnoc loco quidam ncq; determinare feiuttquodna fit ilIud caftréfe uerbum.Cum.n.quidamedoólis dicant ad Imperatoremreferri debcrc:quodin caftrislmperator Titus fuerit falutatus Qui dam uero conterraneu caftrenfe uerbü .effeafhrmenrx]uod eomilites fere in caftris uterenturtinful flifti: quife primosmundihomineseffeiadantiuträq; inter exponendumrefcruntopinionera,Iraqi auditorum mentes implicantiutquid certiiequatur:nihil penitus habeant. Ego neiftosimitari uidearjexiftimo conterraneum caftrenfe uer/ bum eflciquod comilitesin caftrisfrequentilTimc uteretur. In rarilTimonaqiufuiduerbum urbanisfuifteillud eft argu mentotquod eoperq raro uruntur fcriptores.Significatauté Plynius fe licenriofius uerbo caftrenfiac minusorarorio uti , Subficir.n,Agnofcisamp;hoccanrenfe uerbum,Ac fi diceret, Nofolum Catulli carmen epiftolæhuic nifercre audeo: fed uerbum etiam caftrenfeacminusoratorium.Quareagnofcis
-ocr page 5-hoc loco no admirtis:fedcognofcis fignificare ufdetur, Qui uero puMritimperatore elTe uerbum caftrenfGqcfTirusin ca finsimpcraror fuit falutatusuimihi quid dicät;pa^ attende re uidenf.Nâfi anreqTitusapptilatus eflet imperator îhoc nomen in ufu non fuiHetmo dkoimiUtùfed urb3noi3^amp; qui dem orato^;facilc uerbumcaftrefe imperatoruiden ponet» Cd ueroapud prifcosin frequenffimooraroÃifueritufu;no uideo:cur imperator uerbum caftréfe putari debeat. Quldf qdillud pronomen hoc eleganter ad pr^inquiora : inepte acminuslatineadlôginqorafolet referri^'C^are caftréfe uer * bunon imperator fed conterraneummihicîTeuidetur. 11/
|e.n.utfcis,Hic qucq;uacillätini;qui reprima Italiae lumiz n3cfre iaclanr.llle,n,,pnómcn uelad Catullum ueladVefpa fiandpattern referi debere aiunt.EradcatuHó quidemiqd ineo uerfutMeas eirealiquidputarenugastbreui fyllaba pro longa Catullusfueritufus.Sicq3amp; uernaculosprociuibus .uç ronefibusaccipidt;amp; illudfamulisexpdgeddputat,Ad Vc/ irpafianu ucro;qdmaxiraus raalebatappellan vefpafianusq ïucddiJrimu^rvlaximdueronoméduriufculum cc.Ac ift± quidc ineptiaénupà bi'fuIfifTimoquodânebuloncîacademia pataumadidemiata: fuere.Vtm.omittatqd 'nihil certa: expo fitiomsin mediumadduxitihoc fanepnomen illencq;ad Ca tulldneqjad Velpafianum patrepotreferri.Etad Catullu quidem no eftrefereddjqdtuncpmutari fyllabaenodicdtur cumbreuis^logamelcotra loga pro breuiponif.fed cdaut lirtcraadiicif.autdetrahituriauttrafponiturtut fiquis peu/ lappgulamt tedarurFabius;diceret.Quaretactfi Catullus Interim brcui pro logatuel cotra fit ufusaninimetameidcit/ co cuiufq didois l^âIlabasmutafleeiudicadus. Ad Vefpafia/ num liciopatre no polTereferrinerefellcdum qdemuidef; qnnullusfenfusinifiineptiffimusatq; infulfifTimusifi ifhuf/ modi admittatur relatiotehci pofrit.Quonaqipidoduriufz culd fefecit VefpafianusfNcpeaiunt quia maximus maluit ^pelanqiucddifrimus.Efto;quauisnuIlahiftorianitantur Qmd duritieiafpentanfuecfl ihocnominemaximusfPro fcelonihilplusiq in illoiucddiflimusiQuidfqd iftomodo
-ocr page 6-no fyltabæîfed nomina ipfa integra commatar£tarf Quoti fi faris fuperqj oncndimusnihil ifta cômcntatôe îfulfius ma gifq: a Plymiacurmmbuseffcalienum:rcliqiium eft:ut qd ipfi fcnnamusraperire non dubitemus, infigitur pronome inihi hoc loco non refcrre:fcd idicare uidetur.Nam freque ter hoc pronomen lUeeitra ullumnomen ullaq; relationem cum huiufmodi adiedóibus,Vtfcts;utn5 ignoras , Seis que dico:ab£olure ponitur:pro eoquffitnotiirimusamp;ciq feriz bitîamp;cuifcribitur.Irnmoueronuqcum illisadditamentis a quopiam erudito relanue ufurparur.Quedam igitur s^fibi amp;nbsp;Tito pulcherrime notum inuirPlvnius : g fe permutatis culufdam nominis fyllabisduriufculum fecerat:g uolebat ludicari a uemaculisamp; feruisTiti ac famulis.Quifnam uero hic fuerit:autquo i uerbo priores litteras immurauerit:ncc PIyniusip(capent;ncc gfgalius.quod fciam:Iitterarummo numeris comendauir.Quod uero qdamaiunt'huiusnoisim peraror priores fyllabas iforadico carmine a quodam fuiffc mutatas mihinon probatur,Neqp.n.fyHabx fed dicloum or do duntaxat in fotadicis carminibus immutatur: ut ex illo FrancifeiPhildphiad'Pium pontificem maximumcarmlnc aperte pater.
Laus tua:nô tua fräus. Virtusnon copia rc^^: Scandere te fecit hoc decus eximium.
Si enim,retro legaturifotadicum ficr;ac uerbo^ordo folum nô etiam fylaba^ imutabirur,«â¢
Eximium decus hoc fecit te fcadere regi Copiamô uirtus:fraus tua:nôtua laus;
Neque tarnen inficias eo illud in foradico quoque carmine fieri potuiffefut quis durior,ciTet' .Sed non magis in eo g in allo carminisâ genere. Innuit autem Plinius 'fe idcirco uerbis cailrenfibus uulgaribufquc uti tne durior obfeuriz orque uideatuftutelle qui permutatis prioribus fyllabis duriufculum fé fecit:g ulebat exiftimari a uernaculis Ti/ riamp;famuIis.Quiuero nuper î academia ladauituernaculos p ciulbus uctonrJibus accipiendos;« de tarn pciarauibe ma
-ocr page 7-Ic ttierctüricuius cxilesucmasäc fefüos cfre aöt, nbsp;nbsp;Sfmul ut
hac mea petuIanna.Haeceft fecunda dedicationis caufa. Id/ circo nanqjfc hoslibros Tito dedicafteait:utin quaedam acz ta excat.Qu3E nanq!principibusfcribuntur;ea uim adorum publicorum habere uidentur.Sed hic quoq;locusuarie amp;nbsp;le gitur amp;,exponitur.Quidam enim exeam legunt;exponunt$ utaliquid de tuis laudibus fcnbam.Quidam uero exeatad petulantiam refcrentesiatq; hæc pro hac fcnbfndu cITcpuZi tantes.Exponunt enimficuthxcmea petulana aliquid de, tuis rebusgeftis dica . Iftauero mihi fane q procul a uero fen fu effe uiderur.Neq; enim exire in acia aut laudare aut dege/ lt;ftisalicuiusfcribere fignificat:non magisqaut uitupare aut .fabulasfcribere.Illudnero Fabiiamp;Perfii:quorum audoritar tenituntur:manifeftead compofitionem refertur.Sigmd ta, men aptius exit apudPerfium,Hoc eft aptius componitur,â Quaeentm concinne fcribuntur : ca ex ore apte exire uiden/, tur.Inada uero cxire:utdixi:eftadorum publicorumaudo, rità teraadipifci,Exeantpræterea mihilegédum uidetur: ut libri in quadamadaexireintelligantur;quauis non inficier exeatquoq;Iegi pofletdumadopusnonad petulantiam refe ratur.Quare non quemadmodum iftiputanrieft accipien/ ; dum,Sed perindeacfidiceret Plymusjfehacquoq; caufaim .pulfuramtlibrosnaruralishiftoriae Tito dicarettut id petu/ 'lanna ac temeritate fuafieretquod in alia procaci ac petulan ti epiftola fua fadumnon effequeftuserat Titusmtinqnædâ âadapublica exirentac refer renrurindeqjTiti laudesabomni .bnscognofccrentur.Ada enimforenfiamtpublica: omnibus patentabommbufq; legi poffunt, Sciantqjomnesq ex aequo tecum uiuitimperium.Hoc ex hiftoriafumptum effe uidc/ tur.Nam ut tranquillusnarrat.Pofteaquam a Hierofolima/ rum expugnatione rediit Titus:nunquam deftint partici/ pem atque tutorem imperii agere. Triumphauit cum pa/ tre unaque ceniuram geffit:eidem collega di in tribuna/ tia poteftate : amp;nbsp;inin feptem confulatibus fmt.Sedhicquo ' q^Iocusuane legitur.Quidam enirntriumphalisdi ctfonus a 4
Ci
fuTextuq; confuhIégunt.Qüidam utroTriuphaleÃlt;fcorfonV iimiuscxeafqj conful.Cutnuero uno duraxat modo fcnpfe/ rit PIynius;eo^ialrcrosdecipi neccffeeft.Acnnhf qdem prior feripmra redilimia uiderunuc legarurTnuphalis amp;nbsp;corfori US tu fextuq; confuhSicnaq) amp;nbsp;fentusedpfpicuus.Sdorario coz hcretifi es uerbd:quod frequerer cû elegantiapræternnttitur fubintellieaf,Neeme mouetquod qdam dicunt, Titumfe/ pries cofulem fuiflejeum Plynius ei forfita hoc opusdicaue/ titfcxtum gcretf c5fulatum,llfo cga magisadducor:utfit le/ gamïquodius triijphaleac cêforium nó ita cleganter:utimpc riumuiuere dicitur, Idem prsetereauerbum exeointra duos fenfusrepetitum abelegannaPlvniiuideruralienum,Tranft/ rjsquoq;illearead pfonam mihi pa^ uidet effe concinnus; C^arefic mihimt diximidetureÃe Icgcdummtmtelhgarur Pljaiiusexponeremuo nam padoiperium ex æquocum Tiro iJiuat.Qui,n,triûpnanr;quicéfuram:côfuIatum:rnbunarum prætorfi præfcduram geruntîcum iis îpenum Viuerenientq dicitur. Ecquod hisnobiliusfecifli.Hocquoq;de hiftonac fumptum. Nam utidem TrâqlIusrefertipræfcduramquoq; praetorii Titus fufcepitnunq adid tempusnifi ab cqtateRoz manoadminidraram.Hoceftergoquod Plyniusmquinnobiz lius fccifti,Praeftarcsnaq;dignirare uiri illudriores efficiunt; qnosgeruntmagiftrarus.Hisaurablatiuusnoadillud copara tiuumnobilfusmihi refercdum uidcf fed cam potunfignifi/ carcmtmtclligamuspræfcdurâ Praeconi nobiliorem a Tito q antea fucrar:effcdam lUis honoribusiquospndem gcdcrat Titus ;hocétriûpho;ccnfuraî c5fularu,tribunatu,Præfedus auté Praetorii eum apudimperatorem opimer locumiquetri bunuscelcrum apud regest magiffereqtum apud didarores habebant. Omniaqî hæc reip.hic dininguendum efTenc adz monitioneqdem mihi dignumcfle uidererurmifi aqmbuf/ damhiefentuscum fequcnti confunderetur,Prcftasaure uerz bumeftfubaudiendum. Ernobisqdem qualisin conrubcrz rioffuifti fubinteHigatur.Cum Tito naq; PIyniusmilitauir, Eflaurem ita cuminterrogatione amp;quadam admiratione kz gendumiut mtcUiganius TitumhununilTimum btrngnilTi
-ocr page 9-mûcp încontubcmiofuiJîeu'dqaod facilequx feqnûtnnde clarant, Itaqs cum carens. Cum igiturinqurtomnia eaqua: enumerata funromamenta:alnsp3reantatq;3perta fint:amp; an te oculos uerfenruncum te Vcncrâtunnobisfola fupcreft3u daciamt tefamilianus coIamus.Quod quidem inquit tibi i/ putabis.acC diceret humanitatetuafretusrecolere familia/ nusaudeo.Quauisautem ego fim inculpa: tua tamen eftin caufa facilitas. Perfricui faciem necquicq profeci,Neauda ciam quidem fibiad Titum familiarius colendum fuperefle indecolhginquod cum pudorem deponere conatusfit; fron tem perfricandoimpudentemq; reddendomihil tarnen proz fecenrteum aliaiua Titüsipfcigens praftantifTimurq; occur rat:acetiâ logins ipm facibusamp; luminibus igenuamp;cloquetia funaoueat:abfeq; repc[lat,Facibusaute.f.lirrcra demedio ex f»unita élegédum,Eft n,a magnis fulgoribus:quos acics ocu o^ pferreno p6r;trailano fumpta Faces uero fgenu cloqué tiami'telligit;quaeamp; luméîgemia fabio ln prÅfatione primi libri de iftitutione oratoria dicitur.Id quod e Ciccron; sBru to fumprum effeuidetur.Vtenim hois decusinquit ingeni/ iim:Sic i'genii ipfiusluméeloquctia, Vnde ct fubiicit Plyni us.Fulgcratin nullo unquerius dictauis cloquencirnbuniz tiæ poteftatis facundia.Tribunosnaq; plurimum ualercelo/ quetia oportebat.Vt qbus fspenumero ad populum haben de ofones forer.Ea ueroattnbuir Tito PIj nius:quæfuiflein Pcricleantiq comici Eupolisamp;Ariftophanesuel cü cum re/ phendunt:fatenâ¬â.Cum,n.Atheniéfibus ofonem hêbat:tooa re ac fulgurareuidebaf, Quandotuore pris laudes tonasf Qiiato legedum effegnon uidetîPIynu libris fruftra feunv bit. Qiicadmodum fratrequoq; imitarcris excogitafti.Do micianu itelligir Titi fratrenatu mmorem'.qucpoenccscarz minumqi fcribedoj^ ftudiofumfuiffecoftar. Cum hacope/ ra codicere no eras in in hoc albo.hoc e. Cum hos1ibros fen/ here deftinaréueindicé no facieba Metaphoraaur fumptac aiudicibusforéfibusîquojynoîa in albo fenbebanf ; quo ab oibuslegi pofrcnt.C5diccre ucro:edenunciare:amp; condidtio apudlurlcfonfukos adionis eft nomen,Album autem tabula
-ocr page 10-erat de albafaun qua amp;nbsp;hôîa indicum K edida pratorum ah' oriïqj magiflratuum fchbebârur. Vnde apudjuris côfultos iigraul poena puniendi cenfenturiq prêtons album corru/ piffcnr. Praeterea eft quedam publica ér crudito^ rcicdio, Aliaroiqua ft libros Tironon dicaftcttuti potuiftcr.Fft auté haec quæq; trannanqaindicibuslumpta;q cum fufpedi fût reiici propric dicunf. Extra omnem igcniialea politus,hoc eft extra omne temerarium de igenio indicium periculumq; cóftitutus,Aleanâq; fortunae eft temerirasîquæ maxime in Iu disfpcclatur. Ecquod miremur per aduocatum defendit Cu Ciceroaduocatorum fuerit praeftâtiflïmusîguisnô mire tur:fi aItcriuspatrocinio îdâgere uidcaftHaecaurIuci fii uer ba obus nimiû doctireiiciût tCiccro ilibrii d'rep.ufurpauic. Mæc dodifljmûpflûlegerenolo, Qui primuscodidit ftili nafû,MuIti dftih nafo uaria dixeft;fed pauci admodûqfit ftila nafusjrccle hactenusexpofuert.Ahi nâq; dût ftili nalum fubdolâeé pûefiôis repræhéfi5ifq; irrifionc,AIii ftiJiacrimo niâ,3cerbitacé,dicacitaté:q î fatyms ufus eft Luciliusiftih na fû eécôrédûtjnfulfi uero qdâ rephêdédi ac Satyræ aerîoniâ ftili nafum effeblarrerant.Cæterum:utnihil ifto^ redeafle rirur;fic fortafle id quodmihi uidetur:eft uenflimûicôpo/ fi noms irrifionem repraehenfionéq; ftili nafum a Plynio di/ ci,Nam Ludliusnô hoium modo uitia eft jnfedatus: Verû Incptas quæq; fcriptogecôpofjtionesmt Cicero Fabiufq; teftâ turiirrifitaiq; rcprcehédit;qucm Perfuis inaltatus mollia la fciuaq;fui teporis pcetaÃc carmina in prima Satyra deridet, Hinc.n.illa funnCIaudere fic didicit uerfum Bereemthius Arys. Toruamimalloneis ipleruntcornua bombis: d pleraq: alia.Cuuero Lucilius primus omnium coeperitalioÃe irride re ftilum atey compofitionem: mirandum cft : curqucnq ab operis fui ledione reiecerinQuaqdem argumento a maiori fumpro colligit Plynius,Se honeftiore de caufa aliquem iu/ â âdicem rciiccre poffe.Hoc eft.n-quodinqt, Qiiantonoscau fatuis ab aliquoiudice defendimur;Hoc cft.Quate nos ho neftiUSaliquemiudicem a ferenda de ope noftro fenrcntia ic pellimusfNam ab aliquoiudice fe defenderc:fignificat ali/ quern iudicem rciiccre,Ad tollendam uero ambiguitate ml
-ocr page 11-hi magispîaccrctîfi fnadfua uoce defendimus: legeretur.
â Sed haecmihinunc patrocinia ademinuncuparionc:hoceft dedicatione.Cam enim hos Tito dicaucrit libros Plynius; uidetur ipfum iudicem eJcgiirejficqi nullum fibiius ipCius reiiciendi reliquifle. Cumapud Catonem ilium ambitus hoftcm.PIunmum intere flc forriatur aligsiudicem an eli/ ganduobus probat Exemplisiöt candidatorum guorudam; qui Catonem ambitushoftem £ibi indicem elegerunt: amp;nbsp;Sd pioms Afiatici:quiad collegium tribunorum prouocauit, Nam fenatus Catone fuadente quod populu Romanum lar gihonibus corruptum uidercr:decrcuit:ut qui defignatifox rent magiftratus:fubireiudicium cogercntur:quauis nullos haberent accufatores. Quod quidem ctfi aegre tuliflcnt:amp;q magiftratus ambibât: amp;nbsp;plebs largatiombusaïTuetaicandida ti ramen duodecimmilia dragmarum in unum contulerunt fponfione fada:utqui largitionem fecifle foret depræhenz fus:argentumamitteret.Arbitrum autem elegerutCatonens ac eam pecuniam apud eum deponere ftatuerut.bed Caro pe cunia reiedauadesaccepit:acqucndam ex candidatis côtra fponfionem feciffecouidum pecunia muldauitlL.ucro Sd pio Afiaticus Africani frater ob praedam belli contra Antioz churn r^em gefti male diuifam damnatus:cumprædesnon daret:a Caio Minutio Augurimo Tribuno plebis i carcerem duci luffusad reliquos tribunosprouocauit. Cum ueroalii intercedere nolIcnt:Sempronius Gracchus: qui exprofeffo Scipionibus erat inimicustcumluraiTet fe nondum cum Sci/ Eiombusipfisin gratiam rediiiTefilld a collegae uiolctia pro ibuit:quod diceret indignumciTeamp;amaieftate populi Ro mani alienumcumicuiusÃüduhoftium duces in carcem c5/ iedifuiflent:eodem ipfumdeerudi. Vnde'prouocatioap pellatur.Quiad aliquem prouocat: iseum eligere ac fumz mum caufe fuatiudteernâeonftituere uidetur. Merito igitur indeprouocatio fuit appellara:utalieniauxilfi iudiciiq; inv ploratio.Prouocarenanq; cft porroamp; longeuocare ac alteri/ usopem'inuocarc.Hocautcm ucrbum eleganter accufatiuo cd ad prxpofitionecopulaftquisappellare in eadefignifica tioecitra pracpoÃtionc aceufatiuû expofcat, Tqqdéj excel
-ocr page 12-es.i^nciaincpreacpotius imp oquétia no loi û in miferabiho
fifTimo.Et Titum laudibusefferendoîamp;opus fuutw «tenu/ andoPIyniusmaximâ fibi conciliat.bcniuolenani. Et mola tantû (al£aIitât.hoceft;deos fibi,ppirios reddût.Mola utro * far erat tortu faleafperfumjquo in facrificusprifci utebatur, Autcafusmirabi es.Quidâmepreaepotius impcnte mife rabiles leguftcum c oquêtia nô lolûin mifcrabibbusîfed in atrocibusquoqj cafibusoftcntari poffit.Quarc mirabilesom nmo mihi Icgédüuiderur. Cu honoris prefatione ponedis, Honoris præfatôemuocat Pliniushuiufmodi uerboji leni/ niata,Vt ita dicam:urhoc uerbo urar.Quod uulgus appel? latjpermittatur niihi fic dicef fimiliaqjjnSautemJit honor auribusuertnstut quidam putat. Præterea itéré no trita au äoribus uia.EIcgarerattenrum reddit imperatorem eu no? ua minimcq; trita uia fibi iter effe diear. lam oia attingenda quægraeci idiopedias uocat.Quidam eyKUKÃö n c(i;4iaä rainus redc;uicgoquidéfcntio;legût:ut intelligamus eircu larem eruditione amp;nbsp;difciplinam : quem difciplinage orbem Fabiusuoeat.Sed de circular! difciplia PIjnius hodoco fen tire nôuidetur.Eam näquam tumabadolefcétia perceptam abillo fuifle maxime ucnfimile ertxumFabiusfenbat ; ci^ difciplinaÃe orbem futurooratori perq necertanum erte , « nemopraertaserte doctrina poiTinnifi oés difciplinas pereur ratJdiopædiasigitur hoc ertproprias umufcuiufcpcruditio nesmihi legcdum uideturjnnuit.n.übi opiniones fingulo^ de iis rebustquas feripfitîfuiffe attigédasiut de coeli ætemita tcArirtotelisatq? Platonisamp;âalio^;qui de mundo fcripferûr. Quoniamutait dominus Pifo thefauroscé oportetnô li?
us: fed in
bros,Pulchrum elegâfq; Pifonis didum. Thcfaunnâqifunt prcciofi.Libri uero hoc crt arborum cortices npllius - pretii; Vigitimilia regi.Finitus e amp;nbsp;certusnûcrus mie pïfinito po? fitusjutqda putat. Ncqj.n.é poeta Plymusiut certû definitu? qmûegi ja ifinito p5at:quis pocticis iterddfiguris urat. Sue «finis tpibusirta curaus.Succifiua tpa dnr :q negociisfueei? dufatq; fubtraûf. Mufitâus:murmurâus amp;nbsp;nobifcû fecreto loqmur. Necfidrcia opis haec é fed dicaturaiCorrupte qdê fic legitur hic locus co^ temeritatc;quifacile^fuas opiniones
-ocr page 13-prifcis cxemplanbusänteponüt. Cû,n,uetcribus in librisfic icnptumîueniatur. Hec fiducia eft operis,haec eft indicatum ra Jfti parum Plynii acumma perapienccspurantefq;nomcn fftud idicatura nihil fenfui conuenire; cotum hue locum de prauarunt;Slt; :uerba immutantes:^ illam fed copulam ex c5/ modo fuoaferibentesicum fenfus exigatut indicatura lega/ tur:amp;nihilillius copulæfed indigeat,Quarenrin uetuftis eft codicibusuta legatur.Haec fiducia eft operis, hxceft indi catura,Vtfit fenfus. Fiducia amp;nbsp;pretium noftrioperisin eo fo Io confiftit:quod ad te fcribimus,Hocuero pulchra ratione Comprobatur.Multainquitalioquiuiliaidcirco praeciofaui dentur : quod remplis funt dicata. Indicatura aurem pracci/ umfignihcarcaperteex ultimonaturalis hiftona: libro coi/ Iigi poteft,Sicenim ibi inquit Plyn,ius,Neq;cfthodiemurri/ nialterius praeftanrior indicatura. Quod fiunftidepraua/ runt;legatur:nu!luspenituseritfenfus, Quid.n.non cnefi/ duciaopens; Quid entdicaturaÆprofedonih11: cumaliud uerbumnoht mcriptufi, Nosquidemomnes patrem refra treqidiximus.GeftainquitK Vefpafiani patris amp;nbsp;tua amp;nbsp;Do/ mitianifratrismihi funtcelebrarà in eahiftoria: quam deno ftns fcnpri temponbus.Vnûaucem SC triginta libroshifto/ riarumaPlynio fuifte fcriptos ex epiftola iunioris Plyniino tu eft. Ahne Aufidi Bairi.Hicquoqi BafTus hiHoriam feri/ pfit;a cuius fine fcribere Plynius coepit. Vbi fit quaeres. Quxrelatiuumincuria librariorumafcriptum eradendum effeneadmomtiôequidem eft dignum, lampridempada (3ncirur,Quidamita lcgunt:ut per ada duolint uerba expo nûrq;:,quæ lampridem côfirmatur per resnoftrasgeftas;hoc eft: uera eftecomprobarur,Mihi perara participium elfe ui detur;hoceft compléta amp;nbsp;finita,Vtinrelligamusiampridem cditam abomnibusapprobari.Illud certelam pridemaduer bid praetentum tempusexpofcir. Etalioqui ftarutum erat. Nifi inquir geftorumueftrorum ronem habuiffem decreuez ram haeredi mandate ifiam hiftoriam emirtendam:nc uidc/ rerambitioniamp;glonaeuiuus ftuduifte. Proinde ucrooccu/ pâtibuslocû. Quanto fit ahirai candore Plynius: facilehinc
-ocr page 14-colligi pÃt.Se Haqs Si nsfaacreînquitâq locum occupât: amp;aa teg.uita fungätur:opera edüt:amp;nsq poft fefuturi funuguis cosnon ignoret fecum qdam cum aemulatione decercaturos Vtipfecum prioribusfecit,Huiusuero animi ab omniinui/ dia liberi fignumcfleainquodnola eorum:qui primiaucto resrerum de qbusfcnbit:fuerc:fuislibnspraepofuit, Scito in.coferetemme acutores.Quorudam impudentiam mali/ gnirateq; damnatiquicum enentiuratiffimihoceftiurifiura di uîculocum ueteribuscoiundiipfifq; proximi:quætn ab ïllisfucre prius excogitata: fibiita afcripferûr:utnullâprio rumauctorum fecerintmetionem:pcrindeac fiipfiprimiin uetores fuiirent.Iuratifli mosautamp;proximosaliiahter expo hunt.Quidammuuratilfimos litteratos accipidtiamp;quafi iu rciuradododilTimos affirmatos.Proximos uero eos inrelli/ gunt:quipp dodrinam proximi funtfame.AIiiadiuratilTi/ mis leguntficqi exponut.Adiurati cuius fuperlatiuo utitur Plyniusni dicuntur qui uinculo quodamamicicie quafi faz cramento aftndi funt.Hi ab aliis dCuoti dicuntur. Adiura/ tilTimisigiturid eftconiudilTimis'.Mihi ut deiftis diiudice opinionibus:pofterior hæc expofirio magisad Pljmi fefum accedere uideturttametfi ab iurati frimis exiftinie effe legen dum.Neq;.n,iuratusdlIa ronelirteratu fignificare uidetur cum iuratus proprie qui iurauit dicatur, Neq; proximi,p iis qui propius funtfamseamp; celeberrimis accipiuntur. Sicauté mihi exponendum uidetur.Vt dicarPlinius ueteresaduer/ bum tranfenptos ab iuratilTimis amp;nbsp;proximis. Hoc eft ab ns: qui deditiflimi maximeq; propinqui ipfis uetenbuseÃent Quo.n.qsalicuws c ftudiofior atq; familiarior: eo magisrô né ipfius nominishfe debct.Quinâ uero illi fuerint;ncc Ply niusipe traditmeenos facilepcipere poftumnstcum prifco^ opera pauca admodum extent.Masis aut degraecis g de lati msPlynium fentirc:exempla quae nibnciuntunaperte decla rat.Vcrgilius.n.ita imitatus eft Theocritum in bucolicis He fiodum !ngcprgicisamp;Horneyinæncidc:Vtaptiirimecum illis certafteiuifdeatur. Cicero cria quos fequarurimanifefte profitetur. Cura praefertim fors fiat ex ufura. Qui ex mu/
-ocr page 15-xuaniM pecattüruM ufo lucMHturïü ex ufura forte facere dicuntur.Vfuranâq; frequenter pro ufu pommr.Hacautem tnetaphora abiisqui niutuo pecuniasaccipiuntfumpta; Ply.« mus umificat eosftbimale confuleretq abaliisaccipientestq utfuafcribunttmaluntuiden furari qimitati effexum prae/ fertimex ufu aI^cno5 ^didto^ propria fibioperacôficcre pof fint. Infcn ptionisapudgræcos miraen felicitas.AiTignatu rusfuæ înferiptionis ratóem Plyniusîpriusgræcorum quorû darn uamtatem irridettquibuscd fitmaxima lepida^mfcri/ .ptionum copia:inis tarnen abutuntur: cumcaquaeinoperiz DUS contincnturtminimcinfcnprionibusrefpodcant. vtqui *ccrion hoceflfauum infcnpfere:penndeac fi opus illud ita omni fuauitate fitrefertummtmelic fauus, KNpiov naqi fa/ uus interpractatur ,Alii kc «à «Ju.aApgiaà :hoc eft cornu Amaltheae capræ quaelouem nutrifte dicitur.Ems uero cor^ nu rebusois generis affatij repleto Copia dea uti dicituridu aut agris fertilitatem immittinauthoium alicui diuitias fi/ nemolargitur.Qui ergo opus Rfpeea - ÃjuaA gad - inferi/ bit:in illo ob bona affatim côtineri flgnificati Vclut Jadis gallinacei.Prouerbiû é quo folcmus fignificare : nos ob et q nôinueniûf praeftituros. lam iämos pandcdæ.Sic quidem legitur ficq;etiâ a dodis exponiturlutpâdedæamp;enchiridi on amp;pinacidion fint genitiuiscafus.Mihi uero amp;nommatiui cé uidenrur:amp; uerbum illud mos imperiteafcriptu. Forfira autcm prius mox legebaturmt effet expofitio illiusbm bm Quod quidem cum fenfui nihil cenucniretun moris nomi/ natiuû fuiffc conuerfum maximeuetifimlleuidef.Sed hic quoqifupflue afcriptus uf, Nd padedae fere iplurali iueniü cur:amp; ille ntus infcriptioesautuacabit aut illosntôs pâdcdæ enchiridiopbcidiô excipiet:utîtelligâus pâdcdas échindiô Pinacidiô iferiptoes cé pp qs uadimomûamp;maximû qdqine gociû deferii poiTic , Pâdcdæuero dnr Iibri ob côtmetestq'/ Ies funt pâdedae iurifcôfulto^e.rrôevnâq; totû .^EXowai ca pio fignificat.Enchindiô pôt îterptan manuale: qd' femp in manibusfit habêdû:qle é Diui Augullini enchiridio.Pinacf dion uero tabella df «rrofov itiy Koö'ïhoceft a tabula di-
-ocr page 16-mfnntluum.PinacidiauPfO Ctiim TibroraM indicés dicStut Libriuero qui fie infenbunturî uidentur rerum omnium ca pna coraplcdiî Vadimonia delerippflit.hoc eft maxima quodqinegotium derelinqui.Nam quiiuadimonium defera iffetu lite cadebat:amp; in carcerem coniiciebatur. At cumitv traueris.hoc eft:cum libros eorumlegere coeperisinihil pror fus eorûquæ præfe feruntinferiptiôesnnucmcs, Noftri craf flores antiquitatum.exemplorum artiûq;.hic eft diftmguen/ dum:quâuisquidam cum usquæ fequunturiconfundant.La tinosaurem:urqui fintrudioresartium;minuslepidisurj in? feriptionibusair, Quamfacetiffimi lucubrationem dicunt. Qui inquit latinorum facetilTimifunninfcribunt opera fua Iucubrationcsiutis alTeritiqui ait Bibaculus eram amp;nbsp;uocabar Pantomimus.Furiusn3q; Bibaculusjqui ab eleganu imitatio ne Pantomimuseft appellatus îaiTerit q faceriffîmos latino/ rumopcrafua infcnbere lucubrationes.Varieautem legitur hic locus,Aliinaqiqfacetiftimejutfitaduerbium lcgunt atq; cum fuperiore fcnfu confundunt,Alii q facetiffimi quidem legunt.fcd ita urgenitibi fit cafus.Proiîloautc ucrbo dicunt puto rcponunticxponunrqr,puro facetifflmi effe hominis._ Qiudam afferituerbumin affuit putant effe commutanda: accu Varronisnomiriatiuoiungendu.Sedifta mihilögeabef fea uero Plynu fcnfu uidentur.Plyniusnaq;;utegoquide fen tio;rationeni eam;qua probat latmos rudiores antiquitatum cffc;quodilIorum q facetifflmilucubratioem dicunt: audio rlrare Furii Bibaculi côfirmar, Varro in fatyrisfuisfuftulit amp;nbsp;flexibula,Hic quoq: fenfusuanemepreq; exponitur.Quf/ darn.n,a(Ierunt Varronem defatyris luisfuftuliffe. hoc eft, remouiffe Flexibula inferiptiôemnimiû fcftiuam.Quod q dem manifcftæimpcri riæcffeconumcitur, Sæpe nâÅVarro in flcxibuhsallegarur.Alu fuftulit exponunt propaffus eft a fuffercndouitintelIigarurpaffus eft infcribere.Mihi fuftulit hocloco in altumtulitatq; extulirac denfq; eelebrauinfigni/ hcarcutderur.Eamnaq; infcriptionéVarro primusin lucem extuliffecelebrcqj rcddidiffepurandus eft, Flexibulumau/ temeftnomtmex gr2co latinoq;compofitum:ur epitogium
1
-ocr page 17-apud Ã^iinnIiannm,FIcclonâq;Iatinum ÃoV%Nqaod cSfi/ Iiû mércq; fignificat;græcû.Nâ flexibula dnrur qn honunû mentes fledentia.Scnpfit autem Varro Satyrasnô quales Lu cillus hexametro uerfu:fed tnmetroiambicoad fimilitudiz neni eomaedie arqî tragÅdieîqua^nonnuDasmenippeas: qf dam flexibula mfcnpüt.Sed nulle ea^^ extant. Apud grae coî defiitnugari.Oiodorusamp;bibliothecis hidorias fuas ifcn pfit.Hic locusnon folum male exponirurtfed corrupte quo/ q; legitur,Ncq; de temerariisquibufdam grammaticulismf/ roriqui tua imperitia omnia confunduntifed de uiris doctis graecatum litterarum non ignarisiqui tantum in crroré tam pueriliter fint lapfi . Aiur,n.Oiodoru idcirco apud graecos, defilffenugaritquodnuUa feftiuiore ifcriproe fitufusJftud uero manifeite eit falfum.NâDiodorus Siculus hittonas fu/ asiquasa mundi origine rtâpfrit;bibliorhcccn ifcripfiradqd' ex iis quae de uita ciusSuidas clarusauctor fcnbit: apemfli/ me colligi poteft.Quare non idcirco nugari defuife dicitur Diodorusiquodnullo feftiuiore titulo fit ufus.Sed quod lo gi ffimae hiftoriaeiquam a principio mundi repetens quadra/ ginta libris complexus cit;tadem impofuentfinem,ocdcito nulla ufus fit inferiptione Dtodorusiquod aperte fatfum e î nu ppter hoc defnfle nugari rede a Ptymo diceretur Æ Qtix naq; in infeript6e:quxfere uno duobufue fummuuerbis ab.* fQluitur:nuge ineire ponuntfProfcdo nuf^ minus loci nu/ gis q in libros titulis inuenierur.Quod igitur Plynius inqt Oiodo^ deiiiffenugamadhiftonae^plixitatemmo ad inferi ptionem mihiuidetureife refercndu.Bibliorhecen prcterea ^ bibliothecis eÃe legendu quisexcplana refragérurîfacile contenderim.Quis.n.unqbibliothecis rei inanimata: opera fua dicaturcQuidt quod infcribere proprie fignificat inferi ptionem tituTuq; libro apponere;non dicare amp;nbsp;feribere : in q fignificationeaecipiatur oportctifi bibliothecis î datiuolega tur.Facileautem crediderim Diodorum hiitoriasfuas ifen/ pfifle bibliotheeemquod magnitudine atq; prolixitate bibli otheca: pares uiderentur, Appion quidam grammaticus. Hic quoquelocus menda non caret quae tamen unius uncalis
-ocr page 18-ain c côiicriïonc follif.No.n.qdâraîfed quidem mihilcgê. dumuidetiir.Quidani.n.de obfcunshumilibufqjdid conz fuemt.Appion uero grammancus;q fuit Aegyptius ac romae gramatica docuitamp;hiftorias fcripfit;adeo notus illis tpibus eractutcymbalum mudi a Tiberio Caefare fuerit appellatus
Et ne in torum uideargræcosmfedari.Et ne uidear iquit prorfosgræcos infedari arq; damnaremelim nos intelligi atz qi effingi ex eoà ^artificumiudicio:qui in his libris inuenien turabfoluti flâimaquæq; opcra;quae fane ocsadmirantur:pê?' déti attj fufpenfo amp;nbsp;imperfedo titulo ifcnpfilTeihoc mode» Appelles aut Polycletus facicbatitanq incoata necdumperfe da ars uidereturjut contra uaria hominum indicia regreiTus foret adueniam: tanqemédatutis quicqdiopibusfui ITet de fideratumifi morte inrerceuti nofuiffent.Refert aütPlynius ipfe in,v.amp;,xxx.libro Appellera confueuilTeoperalam abfo/ futa in Pergula proponere poftq; ea lateretur quae a praeterea tibus rephenfa fuiITcnt: emendarer. Quare plenum uerecû diae illud eft.ModeflifTimum illud Plynio uideturiquod 5/ ftanres iUi aitfrices omnia opera tituIo pendenti tanqnouini ma amp;nbsp;ultimainferipferettaq fingulis Fatoamp;audoris morte aliquid foretadeptu atq; ereptum. Tria noamplius,Ex ora uibus inquit appellisoperibus tria dûtaxar abfolurcamp; perfe/ de infenpta tradunrur.hoc ran.Appelles fecit. Illa nero ah codé Plynio effe tradunturimago uencris e mari exeuntis. Gallor a :polluxcd Vidoria amp;nbsp;AlexandromagnoJtem ima/ go belli rellridis poll terga manibus Alexandro in curru tri/ umphâte. Quo apparuit.Ex quo inquit colligitur fummâ artis fecuritatem audori eo^opeÃi placuifle;cura tam pau/ ca pfcdcifcripferit. Etob id oîa ea magna îuidia fuef.obid îg tiqdabfoluteiUa tria opa infenptafueretmagnam aodori côflarût iuidiâ. Vt obiter caueâ illoshomero maHigas,Vrî terea mqt amp;nbsp;î rrafeurfu caueâiRos detractores; quos Home/ romalligas græco uocabulo appenauit; râq Homeri poerara eminéti frimi flagellaamp;fcuticæ forent,Maîrix.n,graece fcuti/ caamp; flagellû df.Qu.od qdénotû eu mafligos igrô faciat:nui deocurHoraeronwftigasquoqs p,g,n5p.c,fcriDi debeat,Pfi
-ocr page 19-musât èoilus qcîâcu î Môme^fuifrrtfucâus:rtcîcrômaftix uoluitappellan.ln fadû é ut oés dodoÃ^ufroÃ^ cà lûniatores Homeromaftigas uocemus. Obiterât ircrea arq; î trâfcurfu J)pric fighificar:nô tali câ:uf 'qdJexpoUûf; Qli.â utaudio dicere ftóïcós.Hüfufmoi nâqiphilofbphi-ahcnaïcripta rep/ hédebât:«r cactcrisdidores uidcréCRediusadfeos oêsHo/ mcromadigasappellariainqRoicosautdialcdicos aut epiz cureos.Mæcnâtç nola gda pfe feruntexcellere doclnna î cu/ iusiftosinuit Plymus ccexptes. Cd celerius ctelcphatipa/ riât.Elephân ut ipfe î oéfauonarrat:decé à nnosîuterô gefta/ re a uti lgo piitäf.abAriftoteledutäxat bicniS, Cemîus ét ad uerfus Thepbradû.Theophraftuscû primû tirtamus uoca/ ref,ab AnÃorele Theophraftus ob diunä eloquétiâ fuit apz pel la tus.Nâ Theophraftusdiuîe loquesmrerprafi pot. Qux nâuero fuerit ea mulienq î Theophraflû fcnpfenr : no me/ mini me IcgtHe.Fabiusqdc ioflauo îftitntionû oratona^ire fenupm a uetula qdâ atrica uniusuerbiaffedatoe annotata: hofpiré fuilTeappeilatû, Er ^uèrbiû îde naw.Hoc ^uerz bio uti folenius;cû qd praeter aequo amp;iudû fieri uïdemus;
Quid.n.ad te in meo uolummeî'Verba funtCatonis pfpi/ cua amp;nbsp;apta. Quid.n.illi aliudiâCatonisetymologiam appro j bat Plynius.EfTautpar^thefis.Exequeniur.n.uerbu adilld ;fecuri referf. Hoc ante me fecirin litteris nodris Valerius foranus.Huius foram Cicero in.iii.deoratore meminit.Scri pfitautopustqdcpopteidon hoce ifpedionum fpcculatioz nuq;appeIIauit.Scdmihiaut.rtfpt ppogræca uidcf afcnbc/ damt legamusqdnspiÃtrorrTfiZwv fcripfit:aut faite îfcriz Pfit legédûhoc mô.Quos gPôPTSiÃÅyinfcripfir,
Plura fortaffetq par eratîtibi pfertinv.g Andotelicae brez uitati es aiTuetustSed alioÃiquoq; rô hnda fuit : fiq forte hæc fibi attingéda putabût.Quibus facile qdem nifi mius rede abaliis expofita cofutaiTeitemereabipfis dilTcntire uiderer, Quod fi tibi hæc grata fuifle cognoucro:aliisquoq; operis il Iiaslocis;quacobfcuriora uidentur : aliquid luminisafferre temptabo. Vale,
b X
-ocr page 20-^^^/^.«»TRAPHAES - RCGIVS , HERMOLAO. BARBARO â¢zV SALVTEM.. -^ûgt;y .j^v;?«^â'
Ifpuranonenrquam mihi nuper amp;âineptiae 5lt; :con uiciaamp;foediirimicuiufdani calfurnii errores in d media Academia paramna expreiTerunnftudiofi iuuenes;utemittam efflagitare non defiftunt.Hu ie aliquid patrocinii cum nuncupatione quoq; co parare iflituerem:tu mihiin primis:cuiipfam di C3rem;occurrifti,SoIent»n,quaepraeflantibus doctrina ac diz gnitateuirisfcribuntOrjalits quoqiamp;grariora eeamp;facilius ^/« bari.Tuuero ca es difciplina^ omnium cognitione:urquem tecum pofTimus conferre; habeamus profecto neminem. Tu tuq; utraq; linguam ira calles;ut utra ttbi fit ingenita difficile iudicatu uideatur.Tuphilofophogidogmata;cu lunfcofuL to^i placita optime tenes,Tu deniq;tonus humanitatis ira es peritusiutnihil fit tarn in fludus tcnue.mhi1 tarn magma qd* tibi pukhernmenon firnotum.Hine amp;nbsp;merito quidem fir; utdocti omnes arq; fludiofi te colantite obferuennac rno fa? ne q acri ludiciofcnpra fua htteranafqj eonrrouerfias fuburi ant.Quare fi tibi rede uidebor in hac reprehenfione fcnfiffe nihil fflmihi dubitandum;quin dodinimus quifq; meam fitprobaturusopinionem. i Vale maximufludioru dccus,Padueidibus Maiis.M.cccclxxxyiii,
-ocr page 21-RAPHAFLIS REGII CONCLVSlONES ET Q-VS -STIÃNES IN NONNVLLOS ERRORVM CVlVS DAM CALFVRNII BESTIAE.
T oq ?in!iï-j . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H . uâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
PoIidamanta pro Ncroneamp;Troiades pro Romanishncptcni miumaccepcrunr:qui fic Iliad Perfii expofueröt.Nemihi Pulydamas amp;nbsp;Troiadcs labeonem Ptattulertnt.
Qui prifds Rudent poetis minime a Perfio iUisuerfibus : ut quidam putantircprehenduntur.
Eft nuncbryfaeî quemucnofus liber adii. Suntquospacuuiusamp;uerucofa moretur Anthiopa aerumnis cor ludificabile fulda, Locus ille Perfii mendofcaquibufdamlegiturmakq; expoz nitor.
Audaci quicuq; aeflate cratino.
Iratum eupolidem praegrandi cum fcne palles, Afpiceamp; haecfi forte aliquiddecodiusaudis. Inde uaporaia ledor mini ferueat aure, Aceruus chrjzfippi indodemmiun» ad librorum'cbryfippi ipfiusmultitudinem ab iis referturtqui fic ultimum Perfii carmen expofucrût.
Inuenruschryfipppe ruifinitor acreui.
Illud Valerii maximi caputperuerfe amp;nbsp;legi amp;nbsp;exponiaqbufz dam afrerimus.MaioresRatasfolennefq; cerimonias.^ quae fequuntur.
Vtrum bene dicere an perfuadere fit rhetorices finis, Vtrum eadem quaeftio prima femper ex utraq: patte tradan dafit,
Vtrum ex artis oratoriae praeceptis ac heroici carminisdi^f/ tare:Aeneam quadraginta Siamplius annos natum a decoy Cæfarie poetaillis uerfibus Iaudarit.Rcftitit Aeneas clara q;in luce refulfit
Os humerofq; dco fimilis;nanq;ipfa decoram; Cæfariem nato genitrixlumcnqjiuucnrae, PurpureumÃlaetos oculisafflarat,honores, b 5
-ocr page 22-Triplicem capiendi conûlii diuifionem aPanjetio ftoicoafff â\gO3tam:minus redein primo deofficiis a Cicerone repre/. henfam fuiffeconrendimus, tiâ^ia i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. IlludEnmididumin primo de officiis perperam amp;nbsp;legitur amp;nbsp;exponitur.Salmacidas fpolia fme fanguineamp;fudore,
ii: * â *'? iâ.'.iUf -rnoJlc.i- -; -?;-!/*- t'fyöw. ? '
iriiniSâ/: unxnc-pi.:'l-;'jlt;J br(th--n i:.j/ « nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;.-rhs â
/»irruddHttemnm.np «?â¢/-ffan. â
.x^ry's^^irrniuiiS^lir^IJndiupniJch'-r n: ^ni';*^'.in-â.-
U 0'1
01'1- M- m'â¢â¢ ;3'.f quot;âPnunif-i
,33ifiâ.'''ir.bf;iji.';lt;i nâ
tvfrfiij
T-ttalaio'â'^ rfar. ziiq-n- fiT/noinot-iââ lt;3
unsiâ -umf.
Ar-nb r. aîoid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'^ ^i
no ?j;5ï»Aiiiiflâ^âïââ:bui.kudi;«««,h r.^-q '.n
âibloL 'Ki7 vnribrâH
âlononpRir hUiiÃnao aoaxl'.âi-mu
-ocr page 23-RAPHAELIS REGH IN NONNVLLOSERRORVM CVIVSDAM CALFVRNII BESTIAE DISPVTATIO, Atnerfj grauiflimo clanlTimxhmusacadéiæ iudiciop3terä eflec5tetus:qmeex auditore^ ffirore:ex dircfptilo dodore effecit:cuiufdä tn loams bergoniéfis:q pofuspamâ ac nomefibi a parenbus Ipofitû mauult Calfumius Bnxic^ fisnoran;calünjas i mefæpiuspnuanm pubiiccq; iaclacas: ft tneljiucu di flimoCofpedu ufo erudinffinn iuucncs rerudc/ re amp;nbsp;cofurare decreul;ut ocs mrcliigansquæin me falfo euoz muitunipm ueriffimercgcn polTe.Neqj.n.fuus cuiq négligé dus eft honor;amp; rediffima elfeacademia; ludiciaego potini iuum:qui plurimis maximifq; honoribus ab ipa fui affectus: JS uinli meapræftare debeo:amp; foediflimi errores ab ifto Cal fumio.podeaq ego defu pfitcri:difrcminari:mihi in primis uidétur explodédi;quo hac faltem rône academiæ:cui pluri mum debeo:aliquid a megranae referatur:Quo,n. anno me primü in hane urbem ftudl0Ã^'gratia cotuh:cum Caraldum Siculum doctum quidem uiÃiiftd muneri profitendae in tan ta academia rhetoricesminnsaptu ducentorum florenorum promiffo Bononia euocatumihoc in ampIifTimo loco facile conuiciiTem atq; coarguiffemitantoiuuenû fcholaftico^ far uoreiegrcgia arris oraroriac.Pcrmitraturmthi quoq; dicere; ledtura fuit demandatamt calfumiusifte mihi tune quoque competitor qturpifTimam tulerit rcpulfam. Sola naq;falfi nominisquo maximegloriarur:oftentarionc fretus:cum de ftnullum unq in litteris periculum feciflendoctorumiuuez na fuffragiis idignus fuitiudicatustimimihi præponereCq î mediaacadcia amp;nbsp;legiffcamp;difputaue.Peruinduero deiceps ânosita fui côprobatusmt duop q eruditi côpetitores:,p qb^ uin amp;nbsp;granofiffimi amp;nbsp;potêri ffimiâbibât:meab hoc munere î acadcia pfirédi repellere î caffû fuerîr conati.Cû.n.docfifTi miluuencs me puinhusofficio meo fügitauditonbufq; mi? nime ingratumelfe uiderenttnunq potuerunt committere; nt apud ft plus gratia cuiufq pcefuepoffcnriq iurifiuradi re hgio^q doctioriDi aptionbufippfenoribusfuffragari lubcf.
b 4
-ocr page 24-Acmntune;cum rcpulfam ferre fumuifusjarquifTuna acadc miæ inniruta bbeogtuncacadcmûeipfi prateracfuiffcnt pe nitusuiolara:amp; cgofuifTcm eóprobarus;^ calfurniusiftema/ ximocu dedecorefuiffetrepulfus. Sua^zuero ineptia^ ûbi côfcius:cû umutc me loco depellerepofle defperaret: ad ifi dias amp;dolos ac flagirfofiflimas côfpiratôesconfagit.fcelcftif finnfqj padionibus cumiHo redorejqui pouus ruptor corni ptotq; éappellandus effecit:utquæmihi comitio^ die : una omniu fcholaftico^eiuuenum uoceacuoluntate lectura ire^ fuerat ddata:£ibipoftridietrigihta trium dûtaxat fcholaftiz co^ fuffcagiasjqüod pm(lituta fieri minime poterat: deman dariuideref.Acnefic qdcm uoti compos unq fuiflet:nifimi quifrimusille reclorriofolû ipfeplura q debebattaduerfum hietulidet fuffragia:fedc5plures«iam fcelerisfui focios: q ideiaccret :induxifrcr:itaq; facinusdifpofuiffct utalius fex: alius decc:aliusduodccim:alius uiginti.alius ét plura.quod incredibile eft;fed ue^:pro fingulis fuffragia tulerit.HuiuD modi igiturfceleribus rhetorica inacademia ^fitendam coz tra bono^ommum doctorüq? luuenum uolûtatc calfumius ille muafir.fuifq; ineptiis ita p duos annosmqnauinut non fo 1à tresuna hora;quiduix tnuialibusuicoruq;magiftnsdafî explicet ledionesifed in fÅdiûimos quoq: St ioîÅcifmos amp;nbsp;barbanfmosinter legendum quotidie incidatidcprauataq; î Guria librario^ exemplariatcu emendare ingemi tarditate ne fciattpcruerfe auctorum feriptaSilegatamp;exp5at.Quarc ab omnibusfcholafticisiuuenibus:quialigdm litteris profece rut derelidusipuerulos corrogartquibus feprimu efle mun di hominéprimiïq,lraliarlumé impuderidime ladare quo tidicnon defiftir:eoq;uefania:puenit;utneminem pratter fe quicq litterarum fcire fibi'pfuadeat:feq;primumartis orato natprofefforem pu ter:cum neq; latinancq; uernacula lingua nifi ineptiffimc loquifciar:Hicnâq; fir:utfuartfirmiratis coz 'feius mccu in certamen litterariuiqdeftuiris dodishonedif fimu detcédereno audeat.C5uiciifq;uero amp;nbsp;caldnusjqd cd ahis oibustuhumairari deditis ê rurpiffimuimeubiqi oncraf ndûftat,Quid.n.alidiftû priinû orbterra^6i fua^quoru
-ocr page 25-dam inCuUo^ üAatione hominc;nc in hoc pukhernmum certamen defcéderctîpotuit deterrerc^Num aetasfAt ægua/ les fere fumüs.NùdignirasfAr nunckxaganf à nni:cû oibus dodlilTimo^iuucnum fuffragiisjego dignustq arte oratorii in Academia hac Patauina ^fitercrifui iudicatus.Kle-utfep/ tus ifulfufq; turpiffimefuitreprobarus.Nû opa fortaflequae fcripfit;et toll urafos^Armhil unqafe copofitu prêter carmi na qdam nullis mufisnulloq; Apollie fcripracnufir. Nam q ïTeretu beautófimorumenôTub illiusnoie legunfexpones; cas Guerrino Veronenfi Oibonoq: Vinccnno ^fitentibus a difcipulis coHedasillû cofudiffe: ac fibi fpudcnflime Venz dicafie.nc dubitadumgdemc:certiflimuq;huius rei illudc argumétü;quod ex eo tépore:quo fibi easarrogauit.Duodc cimautéamp;ampliusanni agunfinihil aliudunqcmifit.Mea uero extamcu alla qdam opufcula;rum deeloquénæ laudi/ bus:quo anno coepi^fitcri:habitus panegyricus. Nüorones aut hic autakbi babiræiHû tanifupbû forfitâ efficiuntÆ At nemoeftiqipm unq nifiblatterante pindeuearq; taupemugi enréaudierit.Ego ucroneq;Academiae neqi amicis ut pro fc ofonem bremexpofcétfbus defuinuq,Quid ergo tide in ci edqtfmeciafuaspferrim ieptas expofitiones ipugnâtein cô/ têtioné defecdere noaudet;'Ncpe amp;Imguæ amp;nbsp;igenii tarditas CUIUS itanatura danatus e:utaratonte artiq oratoriae aptior eé dodilTirai emufq! Inialudiccf: Cinn. eloquétia tribus co det natura:arte exerciattoem natura atq; igenio uacantïexFa bii Quintiliam cofilio rusfut raittcdnHucaccedit ludicii i firmirastquonifi acri fuerint pdinliberaluîartiù ^feflbres in mille turpiirimoslabanf errores oportet. Idu uero Calz fumiü amp;nbsp;igenio carere amp;nbsp;corruprifumocêiudicio cu ex aliis q plurimis.tu ex eary Codufionu enarrationei^in no nullos erropeipfius potifTimdcuraui publicadastaptinime unicuiq; liquerepoc.Quam ob rem quo melius faciliufqj an muneri ^ntendaein tanta Academia rhetonccsaptusfit dciudicarc fgt;ofritis:dum primam c3clufi5cm grimacicam expono,quae oattéte audiatis,Tametfi autideoratoi «princeps fuæfacu diaefuamtate nos oésidignosputatimihi tamencumipfo fer
-ocr page 26-moncin cfTeuobisperfuadcarisncIim,*
Polydamanta pro Nerone amp;nbsp;TroiadasproKomams ieptc nimiumacceperunnqui ficiHud PerfncxpofuerunrNemi/ hi Pulydamas amp;nbsp;Troiades Labeonem Prætukn'r.Siqd a nul go paedagogo^ diffères uamlTimeCalfucniinuq ram ieptas cxpofitjones tanrofq;erroresin enodandisPerfii fatyris difTe minalTcs;qn potius aliquamclariffimaeoium Academiæ róz neiiihabuifrcs:in quâaliqdoulgarc abfurdûuc;ncdum ma« ' xima flagitia inuehere turpifrinmeff.Nunc uero ira iepte.tta infulfc legis:ita temcre:itaincöfideratcoia cxponis:urfi rufti coÃi pueroÃemagifter effes, Quid.n. Polydamas eu Nerone tâtum habet fimihtudmismt ,p eoabelegatiffimo poeta po/ ni debeat;Polydamasnamp;; ulrfuitforn flimusipainxamätif fimus;oi uirtute ornatiHimus.Nero côtra mollifTiniusi ef^ foeminarifrimus;patriæpnicio/rimus;oibi)s dcniqi uitiis mq naniTimusiArqui dicesiut Polydamasmukösdomiununde amp;nbsp;noméaccepitata Nero mukös kcrfecit, Hcc gdéuera fût fednihilad ppofirjm f3ciunt.llle;n,hoftes utaccrnmuspa triæ ,ppiignator,Nero eines Komanos utcru deliffimus ryrâz nusîtereminQuare iftiusmodi îeptiæ ab elegâtia Perfil acu mincq;maxime fûtakenæ.Sed qd Troiadas ^ Romanis hoc loco accipicdas fcntisxum fatvrusnudum qcq in Komano^ ipfoÃemolkcic lafciuiäq; dixeritfNeq;.n,cx artis oratoriae p/ ceptisexabruptoad couicia c deueniédum;mfiforte de tuis monbusalienosiudieasiqci citra ullam eam amp;nbsp;alios amp;nbsp;me m pnmisita cotumelusiniuriifq; onerasjutuenlTime furere ni deans.Cæte^e fettoPerfiû iter prudennlTimoselegatiflirnof q; poetas:cû ab aliis praedantibus uiris;tumaMartiale in ph/ mis hoc didicho numerari.
Septus in libro memoratur Perfiusuno:
(^aleuisi tota Marfus Amazonide: QuidfSi Polydamas ponatur p Neronc:fibiipfi repugnare uidefPerfius. Cur.n. de Imperatoris opinioenthil fccurare dicat;q paulo ante ne unum qdemfuafcripta icetuÃeefle nianifeftecontederitfNc e^.n. Satyra: ,pbis meraroribus;ncdijNcroniofutn fceleflifri moigratx folcut efle.Quin potius fere Idignaeludicanftquae
-ocr page 27-a principibusleganf»Quod fi fan's fupq; oflédi incpfilTjmü IfuIfifTimucf fore fenfumlacprfus a Saryn clegatia alienum: fi Polydamas pNcroneSi :Troiadesp Romanis accipiantur: ni3c qd mihi piacear:apencdum uidef:n5 utru difcas ofurn ïgratinime;q plurimisameaffedus bmeficiisxalûnus ramé côuicüfq; infedare nô defiftis:quiq;adeo rardo es ingenio: ut nihilnifi uuIgarc pcipere poiris:Sed quo ingeniofi adolefcê tes ruos dedi Kanr errorcs:acuerum Satyri fenfum pcipiant. Id uero quo fiar facilius totumillius Satyraepn'cipium nihil abs te irclk'Clum uidefbreuitcr enarrandum , Inuchif itaq; Eotiffimum ea Saryra Perfius in uana fui teporis pocra^am/ irionem:^ uul^i laudibus capti ira lafciuis carminibus feri/ bendis infudabat:utadextrema ufep maciemdeduccrenf. Si mulaûr amp;nbsp;corruptuuulgiiudicium amp;nbsp;foedas adulationes rcz phédir.Principium ucroéq maximefatvræ côueniésxum fii indignationis plenum fitamp; admirationis.Vidctur.n. Perfius diutecd de rebushumanis cogitafre:amp; tadem in hacexclama tionem erupiffe.Ocuras hoium.o quarum é in rebus inanef Qua qdem exclamatione fignificare uidef uanaseffe oium hoium curas:praeterqeog^;qbuspp felpfam uirrusexcoléda cenfef.Fi^it autPerfius fibiamicdadefle :q cum camafpe ramaudinet exclamationciSaryrum rogdtiquistam dura fit Iecfurus:cum lafciua duraxarmolliaq; carmina Romanispla ceant.Amici igirurea éinterrogariojnon poetae ,ut tu infulfe fuperioreaelfare expofuifh.Quae nero feqtur poetae cft non amici.Min tu inudaisfNenio.Sic aütédifringuêdum:alioq fenfus confudenf:acqu^amico uerba funrafcnbcdaiSaryro artribuctur:^ contra quæ poetae: afTignabuntur amico.Koz gatnâqiamicum poeta cum quadam admirationeamp; empha/ fi:ac fi dicar.Mihine hoc dicis:quinihil de uulgiopinioneeii ro:ac defola pédeo roe^Deinde rnfum iferttac nemine ce Ic/ du^e affirmar.Iduero fic côprobaramicus,Herculæ nemo aci duoud.Haec naq;amici uerba fur Satyri primuapproba tis rnfum:dcinde paululumabeo difTenrirc ac duosuel tres folumlecturos inferre uolentis;nifi poeta fermonem exci/ pienscum quadamidignatione eum iterpellalTet: nemiqeq;
-ocr page 28-prorfus Tedtu^afleueraffet.En^nJlIud nlrimu nemo: cun, quadaafTcueranoneÃ; amici rephenfione Ifgcdum.Quare amicusinferrTurpeeireamp;miferabile;fi nemo Saryri fcripta kdurus fir.Eo autem didoeSmotus poeta cum quadamad mirationerogat amicumicur fit turpetmifcrabik.Sinemo fuo^ carminum futuruseledorjcumipe uulgt defe opinio né nihili faciat.Hoc.n:fubiicit,Nemihi Pulydamas amp;nbsp;Troz fades labeone PraetulenntrNugae. Tâdem ad id in quoutin pierifq;aliisabs rc di fTentio Calfurnioium VaniÃimeperue turn c.Quod quidem ut fuperiora nihil percipiensoia eöfu difti;nihil orno rede expofuifti:dum alio^ueftigiis ififtere ingenii tarditate cogeris acnihil ipfe boni excogitare uaics. Hinc fadum é:Vt cd faryrâ hâç q difficillima cognituq: di/ gniitimâ una hora unaq; plcdione peurriffes: miferädiq; aux dititorestui ne unumqdem fenfum perciperentiteq; utmex Jiusamp; accuratiuus exponeresrogarérteosad comérariaremii: lercs.Ipfi ucro te uaniITimum cenebulonem demum cognox fcentesame, peuerunt:ut fibi obfcurioracleganilimi acutifx fimiq; poetae fenfa honefta mercedc accepta enarrarem, Quibusegonon folum morem gelTi: fed enarrationes quo çmcasin cemmétariolum unde haec fere funt defchpra rez degitCumnullum fatyri illiusobfeuriorem locufn rcde abf tetqui primum Italiae lumen dici affedasjexpofitum fuilTc uidcremiut iam prima orbisterra^caligo mihi efle uideax ris.Sed quis tandem uerus eftillius catminis fenfusfHicnex 'â' pe;utmihi quidem uiderur.Anes follicitus inquit pocta: ne llias adii Labeonis ineptiffimi poctænn qua de Polydamax tc amp;nbsp;Troiadibus multa fit mcntioihuic meo opufeujo a Rox manis praeferaturfAr ego populi Romani iudictum non plu ris qnugas facio.Cummterrogatione uero legendum eÃ;ac ne^ ut no accipiédum:n5 ,p certe;ut putat Calfumius maxi ma I^treraÃ^caligo.Exrrinfecus adruererisaut times autqd tale é fubaudiendum.Cum.n.dixifTet amicus Turpe amp;nbsp;mife rabilctuidcbarur de gloria poets admodum cite follicitus. Earn follicitudmem deponendam effe poeta cenfettcumpo puli Romani ludicium Si corruptum fit amp;nbsp;peruerfum:
-ocr page 29-amp; perinde atq; nags nihili hciondum,Polydamanta nerd pro Neroneaccipereac troiadas proRomanis:non minusab furdumeft:gfiquis cum dicatur Acneasamp; Dido Maronem Statio præponere:Acncar«ipfum pro Dominanoac Didone prolulia fiue populo Romano accipiat,Polidamasenimac Troiadesita Labeonem extollere dicuntur^Vt Aeneas Virgi lium.Medea ouidium,Achilles Statium,Namfrcqutntiflt/ me ea;dequibus in aliquo operetradatunpro opere ipfo po/ mfolentrVtcd dicitur Virgiliusin Aenea, Lucanusin Phar falia.Martialis Epigrammaton.u, Stellae delmuum mei columba:
Verona licetaudiente dicam:
V icit maxime pafferem Catulli,
Tanto Stella meus ruo Catullo,
Quantopafferemaior eftcolumba Videfnc tardiffime Cal furmt;utcolumba ac paffer pro opcnbuside columba ac paf ferecompofitisielegantiffimea Martialeponuntunita Poly/ damantaamp; troiadas pro opere de Polydamante: amp;nbsp;troiadiz bus compofito hic accipi debereÆFuitenim PolydamasVnus eprincipibus troianis:deciuus gedismulraHomerusm Iliagt; de refert:Quod opus Actius Labeoe Grxcoinlatinum inz eptiffime tranfferens ita Polydamanta fufcepit laudandum: ut Virgilius Acncam.Dcifta Actiilliade paulo poll Satyrus jpfe meminit,Non eft hicIlias Adii Ebria Veratro:amp;item paulo poft,Hoc ego opertum.Hocridere meum tam nil nul la tibi uendolIiade. Eanrnuncquidam indocti ac penitusin diciocarentesuadentCalfurniumiftum in exponendis fab tem pocnsmultum ualercfquauisnarnra abartc diccdi alie nnm effeconcedant:cumne unum quidem illius Satyre fen/ fumrede expofueritiomniaq; fic confuderit:utin plerifq; Perfiusfibiipfi Contradicere uideatur.Iduero Vnicuiq;uei mediocriter docto ex fecund« conclufionis enarratione aper tiffimepatebit,
Qui prifcisftudentpoetisminimeaPerfio illis uerfibus: Vcquidamputantreprathenduntur,
EftnuncBryfseiquem uenofus liber Adii.
-ocr page 30-'SuntquosPacuuiusamp;uermcofa moretur, ' ââ Antiopa aerumnis cor ludificabile fulciat1 Qtiantashuic locooffuderit tenebras iflud primum Italian Jurneniex eo facillime apparenquod redum poeta fenfum in contrarium omnino peruemr.Eosenim aSatyro affirma? uit repræhendiîqui ueterumpoerarumfintftudiofi. Quam fane expofinonem fi admiferimusjnon hic folum fed reliqui fere huius fatyrae fenfus pcrucitentiir, Naubiq;eos taxat Sa/ tyrusiqui lafciuamolliaq; carmina amp;nbsp;fenbutamp; audiunt.Hoc uero fic habere cum ex aliis multis: tum ex his Satyri uerfu busaperte colligi poteft, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠âlt;
Hic neq; more probo uideastnec uoccTerena
Ingentes trepidare Titos: cum carmina lumbum Æ Intrant:amp; tremulo fcalpuntur utirimauerfu:
Tun uetuleaunculis alienis colligis efcas Auriculis:quibusamp; dicas cute pditusohe;amp; paulo poft, Hicaliqscui circa humerosiacinthina laena eft, Phyllidas Hypfipylas Vatum amp;nbsp;plorabile fiqd
. Eliquati tenero fupplanatuerba palato.
AfTcnfere uiri:amp;itcm paulo poft.
Quispopuli fermoeft/Quis.nfnifi carmina molli Nunc demumnumero fluere;utper leuefcucros Effunditiundura unguesfScir tendere uerfum
â¢Non fecusac fl oculo rubricam dirigat uno. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quidfea
quaefequunt möne apertiiriuje ifti repugnant expofitioniT Sednumerusdecoreftamp;iunctura addita crudis. Claudere fic dedicit uerfum.Bereepehius AtySj!
Et qui ceruleum dirimebat Nerea delphin. Sic coftam bugo fubduximus Apenino.
Arma uiÃe.nonne hoc fpumofum amp;nbsp;cortice pingui Vr ramale uètusuegrandi fubere ecdura,'â
Qui dnam igitur tcnep; amp;laxa ceruicc 1egendum eft.'â
Torua mimailoneis iplerunt cornuabôbisÃquæfequutur, Ex'his liquidoigcnioflimo cinq ;patere arbitror iftam expo/ fitionem ruam ratâd iffime Calfuminon modoiiulfam efle, Vcrumprorfus latyri pfopofitoaducrfarii,Quid:ânifiperin
-ocr page 31-de atq; Ripes ae truhcusc6murti fmfu peniroscarcres monne ex primo Raum huiusfatyræ duriore uerfu poiuiRi percipe rendam expofmonem löge a Satyri fenfu eue ahcnam^Qua enim fronte qui afpcra fcnhit:eos rcpræhendat;quosfcueri/ ora prifco^opcra deledent/ SednullothurelitJDisHercatî duitis brcuisut femucia rediJndignaf Satyrusmttâdeue^ explicemUS fenfum:Veterespoctastut durosacnimiû afpez rosaboibusnegbgiiac potiusniolliaamp;lafciua quorûdam re centtoÃi carmina amp;nbsp;legi Ã^ memoriae âcômedari. Sctifneiftaiu expofirionétua oppoûns fretibus huic ueniTimo poets fen/ fui repugnare/Mes ucro enarratio! FabiUS Quintilianus cu alibutuin primo de rftitutioeoraroria libroadipulaf;dum poetas ueeeresq nouas pueris potiusec plegendos affirmat; Sandiras certe ingtiamp; ut ficdicamtuirilitas ab his pcreda:qn nosmoiadelicia^ uitia dicediquoq; roe defluximus. Idem »n.viii.Erfi neceUe fitmetèré illum horrore dicendimalimt q illanoua licenam.Quiddn eiufdcopens decimo libro no nePacuuium Adiucp poetas g maxime comedat^Tragædix fcriptores inqtAdfiusatq; Pacuuius cIarifTinu grauirate fnia rum ucrborüq;amp;audoritatepfonaÃ^. exteri, nitoramp; fuma jn excolledisopenbusmanus magisuideri poteft teporibus qipfis defuiffe.Vtrum ig^tu^hoÃ^auäoÃ^de uetenbus poc/ tis redius ftnfiffe dicédum eft. Mihigdem uterq; in eadem fnia elTe uiderunfi uerfus ipficum iterrogarione idignatioz nisplena Jcgantur.Eftnûc Bryfæi quern Venofusliber Adiif Rreliqua'.Vt itelligamus nemincm efteqgrauiore.'uel Adii uel Pacuuli ledioe deledef.Vege ocs ad molliarecétum feri ptoge poëmata fern.Notum cft.n, irerroganones affirmati/ uas in negatioes ciTe refoIuédas.Arq;hüc qdem Satyri fefum nerouerioré elfe côtendenm.quem fi tu primusâVani/Timc nebulo uidiflesmoiam primumIraliæ luraé;fed clanffimu totiusmûdifolê re effeubiq;clamares. Cu uero nihil quicq peipereualeasmifi utab alis eft expofiturn unter triuiales ma giftrosac potiuseos paedagogoslde qbusin primo Fabius me minitme te pudeamumerari.Depædagogis inqt hocampli/ MSîutautfmteruditi pIanæiquam primam eê curamuelim
-ocr page 32-3iitTenon Gfrecrudftosrciant.NihiLn.pciusffl nsqui pauIS aligd ultra primas litterasprogrcfTi falfam Sibi feientie per/ fuafioncmiduerunt.Nam amp;nbsp;cederepræciendi peritisidignâ tur;amp; ùelutiure quodam poteftatis;quo fere hoc hominum genusi'tumefcitJimperiofiatquterim faeuicntcs ftulticiam fu am perdocctrSi Quintiliani tempore fuiffes arrogantiffime CalfuFniiexiftimarem eum inte pouflimum fern. Nam Ãi falfam fcicntiæperfuafionem:cum nihil feiasaduifliîamp;eede re praecipiendi peritisidignarisramp;impenofe adeo tumideq; ftulticiam fnamperdocesmteumigemofiadolcfccnteste er/ rorisarguuntiftatim tcitafenrire clamesrtuâqâ ,opinionem ,p ratione habendam;ac te primum Italie eÃelumen.Ac tua q/ dem arrogantia id efficismt omnes pueri:quos fufeipiseru/ diendos;non folum nihil ex remfi îeptias difeanr: Sed ex ige niofis quoq; tardiflimieuadat.Sediamad teniae cocluficnis enarrati oncm defeendamus.
Locusille Perfii mendofe a qbufdam gramaticis legitur malaeq; exponitur. Audaci qcûq;afflaie Cratino, Iratum Eupolidem pr^gradicumfenepallcs: Afpice amp;nbsp;haec fi forte aliquid decoriusaudisi
IndeuapQrata ledtormihiferucaure, Hadenustenobi/ liffimipoeræ fenfanon modonon percepifferVerum meptif fimequoqjperuertiffeluce clariusoftendi.Nucfi te coargue ro uerbaipfa poetae depraualfe corrupteq; Icgiifetcognolcef ne tetadem Vaniffimum effenebulonemTAtquonam pado id flagitii fuit cômiffum T Difee fed ira cadat: nafo rugofaq; (anna;Dum uereresauias tibi de pulmone rcuello.Tu qdcm Calfurni:qui primum Italie lumen haben affedasi Vnde 0i:iegifti 8lt;;ita cxpofiiifh:VradiIIud decodius referaturtcu nifi inde legatur;nullusnifi ieptusamp; ifu!fusac prorfusa poe raeelegantiamodeniaq; alienus amp;fibi ipfe contrarius fenfus fit futurus.Cum.n.qualesfanratu fuarum lectoresucliteé defenbatifumma utitur modc{ha;quaein 1urnam conuerti/ tur:arrogâtiam;fi undelcgatur:cum ad illud;quod de fe ait Satyrus;manifefte referatur:hoc eftad illud.Si forteahquid decodiusaudismt Exponatur.Vnde ex quo dccodiopi Va/
-ocr page 33-porata ledormihi femeat aiirc.Sj aperte Perffushoc pado tui fimillimus uideref.Sua.nJp£e amp;nbsp;oftenraret amp;nbsp;laudaret. Quod qdcubiq;ac potifTimu nocloco uitat.Quod.n.ingelt;« nu é:cafui attribumcum ingr:Si fortealigd decorius auBis Sic pauIoante.Si forte gd aptius exit.Hutufmodi pterea co/ parariua dimmuróem gdamfignificatac minus etw g pofiti ua,Vt iteHigaus paulo apriustpaulo decodius,Ad hæc:quogt; na modo gfq fcrucat aure uaporara ex co quod nondu legitiâ Fieri certe no pot.Quare iam unicuiq; patere arbitror,Vnde minime efle legédu.Indeigif legafïutad uereris comoediae audores referaturtexpoarurq;: ideaguoÃ^audoÃ^ ueteris co mÅdiæ Icdöc.Sitq; fenfus.Veli^ mea^z fatyra3 ^ ledorcs fint: q frequcti ueteris comoediaeledióe prius imbutas uaporataf q; aures habeant,Hoc ego modo cû in academia efitebar: fo Icbâ uera audoÃefenfa nmariun primifqiomni diligctia uiz dere;neqdmedaeautdeprauationis in iis:q forent enarrâda incfret.Ita qplunma e tu Horatii tu Quintiliani ope^ depra uatócs intcr lcgendummihi fublarae fuereïc quibus una noc loco referre libet.Legebatur ab omnibus amp;nbsp;dwi s amp;nbsp;indodis Horarii illud in primo carmîc.Hûc fi nobilium turba qriti/ um.Ego cû uidercm nobiles amp;nbsp;turba pa^e inter fe conuemre: minimeq; nili inepte poffecoiungitatqiab Horatii cadore per q eile alienûîutidéuerbum intra duos uerfusbis repeteref: coepi diligétiusomnia fcrurannn primifq;Porphyriôis enar r5es;ex qbus dare cognoui neqqnobiliû fedmobiliû eclegc dum.Ac mcæ gdé corredioni dodi ocs font a ftipulati.Tuât nô folu quae Iibrano^culpa font deprauata; nô corrigis;fed ultro etiam multa corrupts . Nup.n.cum Suetonii TranglIi cädidifTimihiftoriciledione auditorcs:allicere ac reuocare conareris:ilia in Caefarem didatur dereliqsraccam:fic de/ prauaditut fpôfam p fpôda amp;nbsp;legeris amp;nbsp;expofoeris.Quod q dem uel unum re penitus ludicio carere:maximooibus argu mento effe p5t,Scd quo meliusintelligaf:q fis aprusexponé/ dis audo^ fmfibustuerba ipfa Tranqllifobuciaruf, Practez reo iquitadoes DoIobellae St curionispamsun gbuseuDolo bella pellicem regmædpondâ interiore regiaeledicac.At cu/
C
-ocr page 34-rio ftabulum Nicomedis^ âbithj^nfenm fornicet« dicant, C^iis hoc locomü^prfus eoiuaeäs fenfu non uideât fpôfâ aa etRa librariisitafit in qbufdam excplanbus deprauatû nulli praeter q inepto fenfui couenirefQuanaq; roneOolobella eae fatem leétiræ regiae fpofam interiore appellaiTeticum fponz faitaadfpofum refer3tur;utfihus3d patre.Sponfam,n,An/ toni!;fp5fani Catonisrecte dicimus,Spofam ledicae rede di ci qs unqnifi ftoliduspurauitfAdde qtf coparatiuum illudî interior! facileunuqucqiuel mediocri ingenio praedicu ad/ monet:nullo padofpofalegedd ec. Na fieitenor fpofatexte nor quoqt ee dicefiquonihil ftulriusexcogirari pot.Duas uc ro ce ledicae fpodasnotius c q ut fit îdicâdu.Acure ât fimuI amp;falfc DoIobeIla Cæfaré ledicae regiae fpodam interiorem uocar:uthac metaphora fignificcteum perinde arq; fpodam nnq a ledica regia difcedere cofueflc.Sugillarenunc atq;con tencr^rae te dodosoisne defiftasmaledice Calfurni:qn ra turpiil unis flaginis SC nobiIifrimos latinae linguæ audorcs in qnaftilamp;miferandos pueros imbuifti.Adolefcctes naqi pauz Jo eruditioresteabarte oratoria penitusab horrete eÃe da/ nffimo^ audo^ fenfa manifefleperuerterc :uidetes parti feadaliaitudiaiparcim FerranâBononiâq;.Vt uiros igenio faeddiaq; praeHates ac rede pulcherrimaquaeqj linguae latiae opaex poneres audiantifunt pfedi.Quod.n.ingenui iuucz nes fcholaftici Germanise '/nganacocsfcretrdfalpinuq ma ximepilatum linguæ latinae audo^cognicôe ddedanf : hac clarilumamoiumacademiam reliqucrdt:tuis ineptiis tmfq; infulfis ledioibus acceptu ed referedum.Namutdealiista/ cea:cumnupoesclamarenr:rrisabfte una hora cum maximo amp;nbsp;academie dedecore amp;nbsp;ftudiofo^ luuenddetrimero impli/ can ledioesiqlibetifllmeluculcuiïimâ artificiofiiTimaq; Ci ceronisoratôem:in qexplicâda infulfiiTimusuidebansdcho atamreliqfti ciq; Statii Papinii fyluas a Domitio Calderino diligetifflme enarratas antepoluidi.Quo fane quid magis ab eoicui rhctorica profitcda ufurpafiahend cd iudicaddÃgo quidemnijqpotuiadduciiutnifi fefhsac feriatisdiebuspoe tarn aliquêiquodgrâmanci eft propnum enarraremteum ,p
-ocr page 35-fïtendæ arris oraroriæmunus:mihi demandatum efleuide/ rem;fediam quartae condufioniYnoftrae rationem aHiane/ mus.
AceruusChryfippiidodenimiumadhbroÃ/ipfiusChry fippimultitudine abiisrefertunqui fle ultimumPerfucarz »nen expofuerunrJnuenrus Chryuppe tui finitoracerui. Tu quidem infuIfifTime Calfumii in hoc quoqiexponendo uer Juab errore difcedere nefciuifh.Quid.n.faeiasiicum per in/ genii tarditatem nihil ipenoui excogitare ualeas:amp;âalienisue fligusribi fit infiftendûÃgo ueronüg adduci potuiiut acer iiu Chryfippiad libror Chryfippiipfius multitudine.refcz rédûpuraré.NihiI.n.ftcaut ialisaut acuminishcret hoc di/ diufed ieprû ^r(us eet ab dcgâtiaq; faryri alienó. Cumulus naq; Iibro^Chryfippi:gadfcptfecta ólt;:amplius uolumina a Oiogcue Laertio fcripfiUerraditiincpte accruus Chryfippi diccrefîcû lihro^ ipfoÃlt;; cogene dutaxatnôaChrifippo ui/ dear côfcdus.Quare uel pignore depofito côtenderim alia céChryfippiaceruû.Acfi Chryfippi qdé ipfius opera exta/ rentjfacile qfnam fit huiufmodiaceruuscolIigeref /Cu uez ro nulla repiant:hocargumetonitor:utaceruil Chryfippi cf fe exiftime numeri denarii deciesmultiplicati:hoceft eenre narii fummam:quod Perfius ipfe hanc fummam defignare uidetur.Auaru.n.inducit phoad parandas diuirias Ironicos hortati rudere fe rriplicaiTe:qdruplicaire;decupIica(re roga tég? Chryhppû ubi fiftcreac quiefeere debeatjeû ipfius acer ui finitorinuentusicupiditati modüimponerenefciat. Siqui dem cum dicatlam decies reditîrueas;neq; ulteriorismimcz n faciat mentionem; aperte mihi ngnificare uidetur denaz rii numen deciesiteratifummamiCh^ippi aceruum effe; Chryfippusnanq;centum talentorum fummam;diuiriarum parandarum cumulum conftituilfe uidetur ; quam fiquis adeptus cupiditati modum non impofuifTet ; infatiabilis foz ret iudicandus.Hunc ego efle Chryfippi aceruum tantifper exiftimabo;dum aut ipfc autquisalius hac meliorem affo rat cxpofitionem,Quod enim quidam putant ad Soriten argumeniationcm referendum mihi eatenus âprobatur ; fi c z
-ocr page 36-jntelliguntchryfïppum fonte p additionem fuiffeufumiea coftituédadiuinaÃ^ fümatq unufqfq; deberetec córctus.Scd de argumétatione auarusminime fentire uidetur.putabâ ue/ rotearrogänifime Calfumi:q dodo^ principatum affedas aliquidpulchri fenfusnouæq;expofitôis fup hoc in difputa/ tôem aUatuji.Sedeû in tâhoneftiiTimû certamédefeendere au(us non fueris;dodi iam oés te uanifrimû ciTe nebulonem caqipfitentquac non aliis modo exponere nefeiasjue^enewfe qdem intelligasjapcrte cognofcût,Arguméto funt Pertii faty ræ:qiia^ ne unum qdem obfeurioré fenfum rede expofuifti Vertuis ineptiis ita omnia confudiftiiutauditop e nemo ^r/ fusquædiceres.percipere poffet.Quaredefinat maligni qui dämme autipfi foli imperitiuideanftaut quo tecum eolian: elegantes habeanfitanropere tibi fauereneq; exponédis poe/ rismaximeapptumee:iadare:cu nepoeticogequidem op^ ullam nifi uulgaré teneas cognitione,Quod fi fatisfupq;olté dimus in qualesquantofq; errores inter pfitédû labaris ;nue unum faltem de qplurimis eoÃfjquos pnuatim miferandos pueros doces:aperiaraus:uthinc omnesintelligant te no mi/ nusfolurx orationi qcarmimbusexponédisineptumefledd ueroex quintæeonclufionisnoftræ edifertationefacile perci pietur.
Illud Valerii maximi caput peruerfeamp;legi amp;nbsp;expoiagra/ maticis qbufda affernmus.Maiorcs ftatasfolenefqicerimoni aspotificum fenretia.bn gerendaÃ^ re^^ audoritate, Augu^ obferuatôe ApoHinis prædicatôe. Vatumlibrisîportéto^ de pulfisiherruica difciplinaexplicari uoIuerut,Hunc quoq:lo 'â¢cûut dealiis taceâtq plures funr q ut brcuiterpoflint nume/ rariîtuaîgenu tarditateitacófudiftuutuepe fenfummiieran di pucritquos fruffra crudiedoscorrogaftitcij nihil ^ficiant nôdû peipe potuerit.Ta lpite.n.diflîxiftiut quit aptefcparâ da funt:coiûxens;6lt; :cotta q copulâda feparans.Primû nâq; hæc tria infulfenimiû copulam , Apollinis prædicariôe ua/ tû*Hoc eft;fib) lIi^appollinis.Deindctria q fcquûtur: non miusîdode c3iûda fucre.LibnsportctoÃc dcpulfistut libri portetoÃe hoc é magicaartis:ut tu expofuiÃi.a romanis dez
-ocr page 37-pulfrintdligäntat.Sieaütcmtffa fnrifa fenfu ipfo dineffauquot; ciuQ fl3giriofe adniodüredt âgifti:quoÃi primumé.Apolhr nis prædicatôe.alrep^.uatü libns.tenium porreto^ dpulfiSr Nam romanos cerimoniae turn aliistq enumerat Valeriusex pheaban faura apolIinis prædicatoe;hoc é oraculisrefpôûP qjapollinis:tü uatû libris hocé fibvlimisiquo^curä qndecij niri gerebant:tû portento^ dcpullis;hoc eft eo^ quaeproteo derenf:depulüonibus.Siquädo.n,aut peftisaut benü aur f4i/ mes port edebatur futura:qbufdâ cerimoniis ac farnficiis co mani eaauerrere depfHcrereq; ftudebant,Ac clamabis illud depLilfus participia eile neeeÃarieq; cum libris copulari,Sic quidem tibi ita uidetur: qui ÃhebctifTimo es ingenio ^ pe^ nirusludiciocares.Sed ego ucl grandi pignoredcpofiro cc^ tendenm depulfiseo in Iocon6eflepafncipium;fednomcamp; quidemfubftantiuü^Sic.n,dcpulfa declinatur ut rcpulfauit cum dicitur.Ille in cofulatus petitóc tulit repulfam.At dices mei peeptoretita femp expofuerunt.Quafiuero deceat cd q fcmundi primum hoiemefteladettalitnas expofitocs feq fa tuaspra:fertim:ac non nio fenfadedipfumquoqs uerbog^ co texumpuertentcs.Cum igiturin iistam pueriliterturpiter® labansiquacad grâmaticam fpcclâtiin quibufqj fruftra aetate côtri u1ft i;quid in iis q ad rhetoricam pertinet;facéréeslu di/ candus^Profectonihul te effe ineptius ^fitédae rhetoricae amp;nbsp;tuiipfi fautores praedicant,amp; nos cum ex multis aliis tu ex eo manifefte eoiligimusjquod ne tria qudc ucrba cotinuarc po/ tesiquin faediirimos in barbarifmos folÅcifmofq; incurras; Quid igitur quifq mireturifinullis prouocationibus potui/ ftrimpellimt in media Academia de rhetoricis fahem quaez (h'onibns difputarcs;cuamp;âoium fis ifantiffimus amp;nbsp;differendi ronem penitus ignoresfQiio naq;pacfohuius priae qlboms, Vt^ bene dicere an pfuadcre fit rneronces fimstaltera partf defendere potniffcsicu neq^argumetadi ncq;obicdiyrndedi tibifacultasadfitfQuâq.n.cû Qüâ*âhliano fcntio:bn dicere fine ec rhctoricesnifq; oibus q a^ufdä cotradicutura usan noratoibusrnduqs i dcprauaroesilhusopis fcnpfiirn pfuade re quoqi fine ce facile tibi ui argumetojiextoififle ; faepiufqj
-ocr page 38-«ht ipt repugnare coegifem . Venz fuga tibfpulcherrïmèâ co/ fufiiifti.Nolui{li,n.cômitrcre:utqc5dopmionis ac faniæ ti^ bi falfo Calfurniidûtaxat nominecoparaftiiid unica delitte risdifpurarioneamittcres,Qiiid.n.fecifles:cum ad fedam d uentü fuiirer quaeftioné, ''Vt^cadcm quacdioprima femp ex utraq; parte trananda fir:cumneq: ipfam mtclhgas quælrio/ ncm;amp; ubi tradeturignores; Tâcrfi aût certum eft eandemq ftionem no femp ab adoreamp; reo prima effe rradadam: re tax 'men ita uerfafTemmtfirpiusa tcipfo fuerisdiffcfurus, Fabia DiqpLvfi.de iftitutioe oratoria Iibro:qllionc hac feite decide tc adduxiIfcyriufq;dcaabfte no pcipi facile dcdaralTe.Fabi/ usm.candem quæftionem no femper primam ex utraq; parte cfrctrad3ndam:ca quoq; röne:quam bis explicat uerbisinv tfturpbare.Deniq; in accufatSeinquinut uacuuq; fe uterq; de fendatmriufqaducrfariumar^atioium rc^necefTe eft orz âdine eflcdiuerium;Ego iiero corederimhaefabn rationejoi quot;fl corrigarunminime id quod ppofitu c comprobari. Nam â nihri impedit quo minus in caufts ucneficii:casdis: repctuda * rum: ambitus fimiliuq; cade quacftio abadof prima reoq; fe .,p rradetunminimeq; nccefTe cft:omnium reÃ^ ordinem cc di uerfum.Quod fl clamafrcs Fabnaudoritan credendum ce tecum exemplis amp;nbsp;Ciceronis amp;nbsp;Fabii ipfiusegiftemiqbuslux â cc clariusoftcdiflem eandem quaâft:oncm ab utraq; partedae â penumero prima fuiffe tradatam.Quid tu hlattcrafTcsiAd 'cöuicia credo;quoÃi tibi maxima eft copia: cofugiffes: Vern ⢠ab ingenioffs dodifq; iuuenibus exibilams explofufq;merito fuiAcs.Ego uero ipfos apnlTime docuiffem uenftimam qde a Fabio adduci rôncmiicduino tuifimihum deprauaraimi/ i hiqiprimûîdûillud diuinum opus enarrarem: fuiilc corrc/ ⦠dam.EoÃ^.n,qulantea illudopusexpofuerunt emendareue â conati funrubi flaginû eéicû maximum infinnemoanimad/ ; ucrtir.InefTc aûtmendam in Fabiicontexru;fans ex iis q pau Ãoanre diximusiapparec.Copiofiusuero id oftédimus in bis â annorat0ibus:quas indcprau3toesillius operis breui.emitfe/ -âmus, Sedquonâ moemedan deberfNepe mutua ablatluus;
qq exéplaria oiaiq qdc ego uiderim:refragétur : éafenbeqz dusmt in mutua accufatôe legatur,Nam in mutua accufatóf
-ocr page 39-quae «VfiKafSyöpj« eraree drincceÃecr^oiuj ordinejee diuerfümjcu utrûq;eo^;qui Ce îuicê eadécrimmcaccufantî 'oporrear prius fc purgare innocctGq;onderéîq aduerfarinm cnminetur.Sic ignur clcgcndûiut egocorrexfîne p Ãantifn mus rhetor paà ' ft bi côlhnfle uidea^Quodfitu uel hue fo quot;^â Quintiliam locu cmédafTesirccü ginara Ãoccafurä eloqn itia u^q; ladares.cgo q ôdingétas amp;nbsp;amphusîQuintiliani ip flus oratoriis inftirutôibus dephendi corruptiôes ac plæraft^; correxi:nihil iftaÃ^tragÅdiaÃ^moueo:minlmcq; eu quo pia de iis q affero:in difputatôem defcedere uereor.Sed tu meli/ us:quipingenii tarditatrmhil lâ aut difpütadoautaudiédo percipere ualcs.Quid enim isaquoqùam diicatiquiea quae exarte rcdiffimeqi dida funtuephédatac damnet. Tunâq; Cà inofonetquâ de Academie reéloris laudibusKalédis max iistte qnunc artébratonam ^fitensîcûfummotuo dedeco/ 're tacercihabuudigniratcm quoq;ccrporisipfinseômcdaiïc dixinemq; flaua Caefaric maximam præfc ferre animi lenita téinuq deftitifti blattcrare:me potiusredoré urmoUcuiru,-peraffe q ut dignitate corporis prarRäte laudaffe ; cumapud græcosolim didüilluduulgo fuerit iadarum.NulIus coma tusequi non.Quafi uero amp;nbsp;tucteum illud fuir in ufu adagia pauci admodumexgrædsnon fuerint comati;amp; nûcfereom nesnô folum iuuenes;fedét fencsicomati nô ,pdeantfaùt qfq pratter te:qui ftqd unq cogitastturpia femp cogitas î ex uérb meis flagitii quicq potueritfufpicari.Cæterû ut melius hoc rediufq;abiis:qpuerfo non funtiudicio intelligaf; totus ib le locus de meaofonehie defcribatur.Côplura mq alia quac dercdonsnfi generofiratcdicipoffetinô folû mihi uideop termirtédatfed excellétêâquoq;ipfius corporisdignitaréiqua maximeamp; pnneepes amp;nbsp;magiRratuseSmedaf:ne nos longiore dctineâofone:cogorptcrire.Quod gdemihi co mius molcz ⢠ftûé:qd p üofmctipn os iHd côtéplari potcftis;q,pbû;qgra/ ue:q modeRu;q fit gratiofû.Qiiâtâ flau3 ilia Cæfanes præ fe ferat animi lcnitatc;m3nfuerudincm:trâquillir3té:qq; to/ tm^corporisfpecicsac forma ram eleganter compacta impez »odignaelTcuideatur Hxc autemeo liberius praetermitto:
c4
-ocr page 40-âquodpradmtifTjmui rcdoftalraamp;fojtanjtKcoTporis Ijor na fempiutcaducà arep fragili3;praujfecit ac ferecótcrnpfir, Vnieuq; anima difciplmis acomni uirtutu gnein primisccfu it excolcduà quae fequunf.PoteHne qs probusrcdoq; mdi/ cio pdirusaliud qcand acpudieu oîoqî honedum ex bac lau datoismCae particula fufpicanÆProfero nemo nifi turpiITi/ «nusac flagttiofilTirausaliter arcpin bona parté:quæ mini di da funt:accipiet:cd præfertim lenitatem animi ac manfuetu dmem flauiscapillis fignificari audorfit Galenusmedico^ facandiirimus.Quid{quodnonfa flauam Carfariem laudo lt;q eaanimi tranqUuanse^ indicium affirmo.quot;'Ac filaudaffem jquidcmnd me rede fecifk cum alio^complunü:tü Lycut/ gi feucri/Timilacedaemonio^ legum coditons audontate fa cile docere, ficÃ.ur î ipfiusuita refert Plurarchus.dicere fo litus crat.Coma pulchros:uenuftiores.Deforme6aut forno/
⢠tiores fieri adoIefcetes.Dcniq; fi râtû inert peccati i hac lauz darocicur tuc m difputaróem nô defcediftùcûaduerfosmep ClïBmas fres calûnias tuasirres itidé publicaui condufionesjâ GaÃ^.n.pn'a haec crat.Ex artis oraronx pccpris AcadcmiæRe dora flaua Cæfarie fuir laudatus.Sed tue urbis praetoribus hoc praetextu excufauerisiquod cotra meas coclufionesar/ gumctarinon poffestqnecirra Academiaequoq; redoré dice rcs,Nuncfun iis in qbusnullû left nomen rcdonsîcurmecû lt;nbsp;difc^care acrrccIasr 'NimiÃ^ qLiia uaniÃimus omnió impq/ 'dctiirimurq;nebulo exirtis:fol0q; pucros ftulticias tuaspdo/ ⢠cere pulch^ putas.Cû uihsaûr dodissnifi forte cuuicusico/ â i gredi aufus esnûq.Ouod fi in certamen defeediffes te ui rO/ 'num coegiflemraut Vergilid ercons danareiaurq ego de fla/ ua redorisnfi Cæfarie dixiirem:approbare,ld.n.terna quee â quot;iftio noftra petebar. ''i
Vr^ ex amsoraroriarpræcepris ac Heroici carminis dignita ' tc Aenea quadragintaamp;ampliusannosnarum a decora Cacia ⢠riepoeta illis uerfibus laudant; -
Reftitit Aeneasclaraq; in luce rcfulfit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ;
Os humcrofq;deo fimilismanqiipfa decorami Cxfariem nato genitnxiumequuuentas vru . gt;i,f^,lt;;^
-ocr page 41-Purpurcà rij:amp; ictos oculis afflant honoresîQuid none Wat terabis hebetiffime Calfurni/Videfne aeneama lapienti(Tiz mo fimul ÃCeloquennflinio poeta nul la re alia magis g deco ra Cæfane apollim fimilem defignan ÆVidefne te ut bubonf undiq; liqueisirrcntum.''Si emm affirmans aneam lam qua* dragenanum ex artea decora Cæfanefuifle laudatum:aper te profiterisredorera guoqj nondum quinq;0 d uiginti annos natumaflaua coma rede tnentoeç fuiffe comendarum,Sm artem oratoriam principi poetarum uergilio putansauferen damifaciestu qdem ex fluita opinione tua. Seddodi omnes in te lapidesconiiciendoscenfebur.Atdamabisut quofdam cui fimiles:qbusnulla alla re magis places:qquodamp; ineptus esamp; rtoIidus;dicereaudio:Vergilio poetae licuifle aeneam a decora caefarie laudareiquomagisDidoni placeret. Meuero m caeru praefernmphilofophopz amp;nbsp;grauiffimorum uiuorum non dccuilTe flauam Cacfanem noiare. Quafiuero autacne* arn Didoni aliter comendare no potuerit poeta: aut ego in c5 uentuStolcoÃ^ cynicorumue phorumofonem habuenmiac no potiusin caeru peripateticorum eoruqmiroru: q unacum animi dotibusbona quoqj corporis ac fortunae ad bene beare* qiuiuedum neceflana femper cxiftimarur: âQuarccx peripa tencorum fnfaabillistribus dutaxat amp;nbsp;laudaridCuiruperati unufquifqjporeft.Conrrariorum.n.eadem effe difciplmam nemoeflin Academia praeter te:quiignoret.Quero igifabf te an abomnium corponspartium detormitatequifq uitupe rari polTit^Si concedisiflatim infero.Cuvnon,lt;3^ a pu ichriru dine laudari:Si inficians:tterumabs te quero;an rcde.L.PÃ* fbneraeloquétiæ parensafetuili colore.a pilofis genista puti dis dcncibusiaboculorum denique fupcrcilioje toriufq; fron tisamp; uuliusturpitudine uituperarit;Si fateris:iterum qucro an fuenteoraam praetermiflurusiqui fuperciliorum memi* nerit;fi quidem Pifo fuilTet comatusfHoc tibl non uidcniut comam fuerit practcrmiiruriis:opinor uel inultus refponde/ bis.Acne tibi pfuadeas me haec finxiffeiaudi locum ex ofone an Pifonem fumprum.lamne fentis bellua:iamne fentit'quas 'fit hominumquerelafronris ruac/Nemoqueritur Syrumne*
-ocr page 42-Ccio quem degregenouiCforum factum elTc confulcm, Nou n.nos colonrte feruilismôpilolægenæ mon dérespundi de/ ccperunr:oculi fupereihaurons,Vukusdeniq; tqtus : qui fer moquidam taenusmennseft hicin fraudem hominesimpu htjhiceosquibus erarignotusdccepK.fcfclIiniduxitiamp;quac fequunrur,Qiud;ânonneamp; pnfeis amp;nbsp;noftris temporibusamp;a pulchntudjneamp;adeformitate quibufdam non hominibus modotVerum famiJiisquoqi cognomma indita fueruntÆ Ac utdealus taceamjCalfurnius ille qui primus BeHia fuitapz pellatusullo certe cognomine dignatuseit,quod ut tuibeftiæ p q fimihïuidcbatur.Cuiusquidcm nomen cum tibi impu/ dentiffime arrogansxognomine quoq; tuis ferinis moribus abomniq;eiuiiitate alienis ac truciRimo ori tuomaximecoz uenicorudignifrimus es iudicandus.Cum.n,uiimanisbellua in omnes ferarismete pudeatpoQhac ab omnibus Calfurmu bæftiam nominari.Cum.n,omnigratia careas: nomcn illud ioanesiquo gratia dei apudnosfignificarurjtibi a parentibus jndltum:minimeruismoribuscoueniebat. Calfurmus uero cum calefaciendis fumistq erudiendispuerismulto fisapti* ondiuinaquadam prouidennaappellari maluifti.Quaq.n, Plutarchus in uita Numa ePornpiln refert ex quoruaam opi lJione:ciuamcertenon probatiGcnrem CaIfurniam a quoda Calpo Numæipflus filio fuifTededudamtego tamen conté derim Calfurniositaa calefaciendis furnisfuiifenominator VtFabiia fabis,Ciceronesa Cicere.LentuIi alere leguminis bus optime coledisfuere cognominati.Nfq;,n,cfl nomegræ cum truculente bcftia;quimenuperm barbanimum iddif/ fe tuis miferandis pueris perfuafiditquod Calfurmum p.F: litteram iannam citraocm afpiratioem fcripfiffem.Siue.n. acalefacicdis fumis:utego fetio:fiuea Calpo:ut quidam pu tant: Calfurmus deducaturoino p,f,littrram latinam :non per ph.afpiratum:cumfitdidio latina fcribi debet. At daz mabisGraeci 0,9,Litteram afpiratam fcribunt.Id qdem ne monegat.Sedin fcribedisnominibusnoftris Græci mhil lit terarum a nobismuruätur:fuifq;düraxat femputuntur. Suf flanunc Calfurni beftiaipucrifqiacomnibus imperitispfua/
-ocr page 43-der«cuMîtc primum effemundihominemjquandonein co qdem nommeferibendoproferédoue : quo folo nitcnsjquó quantopere gloriaris:barbarifmi foeditatem uitare potueris un^Ego quidem cum primum te accepi lpreto ucronomiz ne Calfumium malic nominari; putam te aliquam paterni 'artificii rationem habuiiTc.Cum enim parer tuusà Carbo/ nariam fecerit amp;nbsp;furnorum ferri fundendi calefaciendorum icuram femper habuerit;credebam teei;qui tegenuit;aluiri educamtiacut bonis artibus iftitueterisnuUisparcens impen â¢fis;fuumq; faepenumero uel nece/Tariis defraudans genium: .omni diligentia eurauitialiquidgrana: referre; memoriam/ q;ipfius artificii Hfanominisacalcfacmndisfurnis declinari arrogatione aeternitati comendareuoluiffe.Sed cum Calfur nium per ph,afpiratum;ut Graecum nomen fcribendum af/ ieras;uidco te ut in relimns.Sicin hocquoq: in patremmaxi jneimpium femper fuine.Is enim cum ardoretui mdendi; quem feneduti baculum columenq; fibi prarparatum effe pu rabat;Bononiam ufq;ubi tunc queq; degebas paedagogusiex alpibus Bergomatum peeksiuiuet;ac qfibi magiftrum Zan nmum.Sic enim antea in patria uocabarisundicaretunuenirC neminem poflentandem cafu tibiobuiauit;accum dextram iungera: dextrac;tcq;amp;amplcxariamp;ofculari paterna cuperet carirarcifantaimpietate abftefuirrcpulfus:ut eum nolueris . agnofcere parctem;ncq;uHisblandiciis ullifue precibus; aut cuiufq facerdotis cxhortaiionibusadduci potucris;utin ocgt; culto Laltcmcumipfo colloquereris . Omne igitur fpciqua jnteinfelix;pater collocaratabiiciens:domum tnftis admd/ .dum rediit.Vbi,cumaVicinia rota;quidnam ageret magiftec Zaninusrogaretur; barbare quidem; fed tarnen non inepte. Nefeio ego refpondirquid agat.Sediamnô Zamnusifed fcal forniusnominaf;^ qd eni me benc fcalforniauinhoc eft ma gnopere deeepit.Montani nâq; Bergomarcs Sealformas dect ptioncs3tq;fallacias dicûc.Itanominusin pfem q in patria: quâipudctiffiniecs afpnatus: igrarû ipiûq;tc præftitifti.Et te phîa:moralis peritumcé métin nihil pudet cum qui pare tes patriamq!non agnofcunt :Ex fnÃ3amp; phôrumôi lurikon/
-ocr page 44-fuTrorum inter fgnomfnfofos infamcfq; habeantur At dicesi nihil prohiberez q fît malus:philofophi3c moralis tn eépe/ rirum.Curitaqj.M.TiiHium non defcndisja qijo nos Panac/ ni Stoici diuifionem minus bene fuiÃercprarhtufam in pri/ mo de officiis fexta côdufione nolim côtendimusi Qiiid de te fentire débeteruditiiuutnescum Ciceronemipm in libro de officiispræferrim extra ocm ingcnii aleam politum:ab er rore liberum praedare nefciasÃgo nâq; hancpropofui côclu fioncmnon ut Ciceronem errons argueremifed quo omnes îrelligerétîtcuta bonis moribusifica philofophiaequoq:mo ralis itudio prorfusalienum effe. Carregiam concjufionem ipfam explicemus.
Triplicem capiendi confilii diuifionema Panaetio Stoico affignatam minus redein primo dc officiis a Cicerone reprac hefam fuiife contendimusfQuid afferes pro Cicerone Calz furni BefliaÃgonâq; Panæriû minus bn rephcfumficondo, Intripkci capicdi cofiln deliberationea Panaetioaflignata duo prermiHa mgr Cicero:cu aligd in diuidedo prenre ma ximum uirium habcarur.Nec.n.folum inquit Vtrum hone Ãum an turpe fit:dchbcrari folet:fcd ctiam duobus propofi ris honedis, V trum honediusjteq ; duobus propofitis unliz bus.Vtrum ufilius.lra quani illerripIicem purauircirc ratio né: in quin^â partes didnbui debere repentur. Ego contra non aliam d triplicem capiendi confilii rationem poruidea Panaetioadignan contendo.Cum,n.Sroicae fedae addidus fuerit:comparariuogradri quem non admittit Stoico^dcg/ maturi non debuir.Rede itaq; triplicem capiendiconulu de? Iiberatioem ex Stoicorum fnia Panterius inuexit. Nam amp;nbsp;ho nedune fadufit an turpe dubitatur:amp; conducatid nec ne de quo deliberarur:amp;utrum fit praeponendum:quandoutile cumhonedppugnare uidetur.Minus rede igitur Cicero hoc loco Panaetiu repraehedidcuidctur:Tu q primumlumclta liaeteeeiadasiqd pro Cicerone dicasmibil hcs.Ego ficeum defcndo;uraireramâM.Tullium: quis inopere de officiis Stoicosfcquaturjeo tamen in Ioco:ut Acadcmicumjib ipfo tum Stoico^ dogmate:diffentir«:ficqp Panaetiumnomiuna
-ocr page 45-repræhcndefc:'qui de officiis praecipiens maluerit Stoicae fed« dogmatis:qcômums oibusfere hominibusconfuetudi nis ronem hére.Sed hxc tibiBæftia nofolum funtignota.Ve rum nepcipere qdemuales.Ad ultimae igitur cóclufióis ap/ probationem reuertamur.
llludEnmi didum in primo de officiis ppcramamp; legitur amp;exponitur:Salmacidas fpolia fine fanguine amp;nbsp;fudore. Tu qdem beftianunq diurnum illud Ciceronis de officiis opus legifti.Sed cûblarteresmehûc locum deprauaiTemó minore esierrore:quin ponus maiore:qiiq hadenusfic amp;nbsp;legerûtôi expofuerûtJlli.n.facile meam 43 babût corredioné:Tufiuc meritiafiue iuid'afiue potus utroq; ab illo ta gradi flagitio nareno defidis. Naamp; una didioin duasdiuidif:amp;quoded uerbum:idnomen efleputatur:6t dcniqjquodcft pimperaz tiuum modumcum quadam increpatione legédumud enu/ ciatiue citra ullam obiurgationem effertur.Sic,n,fere expoz nitur utSalmaciuocandi fircafus:das uerbum indicandi: Sf fpolia cafusaccufadi.Vt intelligatur: 0 falmaci tu das amp;nbsp;traz disfpolia fine fangume amp;nbsp;fudore:hoc cft:fine ulla cotentione Irtaucro mihi noexpofitiolfed d^rauatiouidetur.Eftenim hocmibeUesdidum haudei dilfimllctquod nunequoq;in probisufurpaf.l.pugna cummulierculis:cum uirisautnec5 tendas.Quare mihi fic ui detur legcdum'.ut fpolia imperan difitueiWmnocafusaccufandiiquem ro carminis,Eft.n.hc roicummon admitiinamp;Salmacidas Grecus fitaccufatiuus ut ncintelligatur.Molles atq; ibelles uirgines:qlisfuifle falx macis legitur expugna.Nam utinqt Scx.Pompeius:q feftus aplerifqnmperitenominaturicum Feftus prænomcnelTenuf q iuematur.Salmacisnympha Caeli amp;nbsp;exrae filia molliffima ferturfuiffecaufa fonnsHalycamafi aquae appellandae Salz macidis:quam q bibilTct uitio impudicitiae mollefcererob eam rem:quod eiusaditusangudatus parietibus occafionem Iargituriuuenibus pcrulantibuspuerojlt;: pucllaruq; uiolada rumiquianopatet effu^umdnde Ennius falmacidas fpolia fmc (anguine amp;nbsp;fudore.Eianunc Calfurni Bedia pcrfuadere puensftudeme huc quoq;locum corrupifle :cum amp;nbsp;fenfus i tegritas amp;nbsp;carminis qualitas fpolia Verbumeffeaperte deda
-ocr page 46-rent, Si.n,nomen cïTetmltimam fyHabamtquaeânätara brems exprimam dactyli cite oporteret.Qiiareçorrûperim ego an correxerim hunc locum uidennrdocli uiri;quorumiudid/ umut plurum facio:ficruu tuiq; fimilium nihilipendopror fufatq; contemno Quod fiud minimam tuorum puenuum errorum particulam attingeremjamp;crudirosiuuenes optuu/ .deremtamp;huiefermoni finis non inuenircâ¬â.Quid.n,tu recte exponastqui per ingénu rarditatem no modo nihil ex te ipfo excogitate poffistfed ne alio^ qdem enarrationes percipiasi' -Num cftra]feradis puerisexpedandum:ut hifloricu aliqu⬠-rede fibi praelegasicum Suetonium candiffimuiu lucidiUrz muq;fcriprorem tarn flagitiofe corrupiffe deprehendaris^ Num Perfium aur Horatium aur aliquem paulo terfiorem poetam cum alienis demum expofitionibus tibi fir infiften/ dumiNum Ciceronisrhetoncos aliudue egregiumopusxJ natura abattis oratoriae .totiufq; philofophiaecognitioe peni tus fis alienustnihilq; inter legendumtnifi uerbe^ quamuul go dncconftrudionem amp;nbsp;qdem confufe afferas^HinC fit Vt iiuepoetasifiueoratorcs:fiuc hiftoricos explicare conens ni hil tamen ^ensinuenire ualeasiquod diu auditoribus tuis placerepouit.Nam cum primum aliquemuel pulcherrimu audorepraelegere caepiftiiuteum deponasac dimittasaliu/ q; incipias: tantisper efflagitare no dcfiftunt:donccuoti cora potes efficianturmoquod digna cognitu opera no libérer au diuntjfcd quo te ad fenfa praeflantumaudoRzexponeda per jndeatqjafmumad lyramnatum deludanr.Cui igitur miri* dumfi rotJ Academiae ira esingratusjut dodiflimus quifq; honorisfAcademiatipfiuspublica -qiutilirarisamantiflimus amunereprofitedixui es ineptiAlmusp uirili fua repellere ftuduent.Ac fi tedcamp;occulrcjut aequifTimis Acadcmixlc/ gibuscauerur:fuffragia in pyxides fuiAcnr conieda: ineptiis tuis dignifTimam nup tuIiuesrcpulfam,Non folum.n.noué amp;quinquaginra tquorfanepro re non ruIiflitSedoiaferefuf fragiaprccibusquorûdam fprerisîaduerfus rtolidiraté ruam collata fuiAcnt. Complutesnaq; eruditi iuucnes:ne tuafla gitia comprobarequorudamimprobitate uiderenturfuffra
-ocr page 47-gium ferre noÃueruntQyatu ob rem fi tibi rede confulere icircsïpnmo quoq; tempoream oraronæprofircndæ renun ciaresiAd araroriaq; maximeiflishumensuftis latcnbusufti ons turpjtudinKidi tonus corporis uaOïtati conueniétemei tra moram te conferres;neq;cómirteres utinuins;ac redami tibus îgemoffimis quibufqnuuenibus clannimam omnium Academiam tuis leptifTimis fimulac flagmoirifimis lectioni bus collueresacqunfamares.
-ocr page 48-RAPHAEL REGIVS HIERONYMO DONATO MARCOQ VE DANDVLO CLARISS.AR T1VM ET IVRIS VtRIVSQ , VE DOCTORIBVS AC PAVLO PISANO SAPIENTISSIMO ELOCT VENTISSIMO Q^VE SENATOR! FELICITATEM
I Tfi fcio uos maioribus diftringi ncgociis:q ut commodenoftras nugasaut legereaut audire e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poilins:dialoguni ramémihinuper cumquo/
dam Calfumio Beftia denonullis Quintilia/ mlocis habitum:uobis defcnbere decreuh fi/ mul ut per q acri iudicio uenro fubiiciatunfimul utudhic aperte cognofcaris:quanto in errore quidamuerfcnrur:qfub diticio Calfumii noie dudi ilium numéro dodoÃi uirorum putant afcnbcndum.Adeo naq;rudis:tam nullo ingenio: ira .diilorto eft iudiciomtmefane q poenitear grauionbus qbuf dam quacftionibusHermolao Barbaro ^udioÃ^focciraini di catisipfum in certamen litterarium fupenoreaeftate prouo/ calTe.Tametfi.n^uidebam eum ineptum maximenjinfulfum élïe:coq;tune in difputationem defcendcre noluinc:minime tamen adduci potcramtur eorum:quæ ne mediocriter qdem dodis ignota funt:imperitum elfe puraremjeum praeferrim fe omnibusdodisanteponat^Nunc uero quid de ifto fitfen/ tiendumex hoc dialogo;fi quandouobisipfum pcurrcrc ua cabirtfacile diiudicare potcn tis.ln quo qdem foloccifmosab ifto inter difputandum admiflbsdi minusmihi reprathen/ fos uideritis:nihil cft:quod miremini.Bediæ nâq; adeo rufti eus eft fermomtnullamadmittat corredionem. Valere clarilTima ftudio^omamcta, Paduaeidibus martiis: Mcccc^xxyiiii,
-ocr page 49-i RAPHAELIS REGII IN NONNVLLAS EATYAz RVM CYIVSOAM CALFVRNII BESTIAE EXPCb SITIONVM CÃNCLVSIONES. gt;nbsp;.
Grain cpiftolà Fabii ad Tryphonem oro funeduntaxat quo naues rerraralligantunaccipiendaeit :non pro aura : ut quiz dam putant.'
Nudaeartes in prologo Fabiiipfiusiperitead dialeÃcâ maz themancaftÿ difciplinasaquibnfdam referuntur.
HIudeiufdem Fabiiin primocapite corrupte legitur. Qua/ re prxcipienda funtophmatqux fiquisgrauabiturnon rari
' oni defueritfed homini.
Senfusille in eodem capiteprimo.Dd tamen intellfgatur id quod prius dixi:bonum elTe.hoc remedium : (luite ab eb tint confufus : qui bonùcû remedio putauit copulandum
-ocr page 50-RAPHAHUS REGII DE OâVATVOR Q_VIN TILIANLLOCIS CVM Q, VOÃAM CALFVRNIO BESTIA OIALOGVS 'RAPHAEL, CALFVRNIVamp;
Eri puerorum turba Hipatus'Calfumii citri onqnem profeffioms tux rationemîmeâapud fcholas grauiflimis conuiciis es aggrelFus: quiz bus idcircomhil rnduquodab iftiufmodi lut gifs dodos ^bofq; uiros fempcr abhorrere ani _________ma Juerti.Nnncin corona pHantu ingemo do dnnaqj^uucntim fcholafticorum cum fimusicur calumniis omiffis; non conaris ca refenere:quibusnuperquofdam ex ''erroribusin ipfo flarim Quintiliani principio tibi admilTis; palam repratnendiarqumprobaui^* rCal.Quos erroresdi cis.Egonon committo crroresmeqjficdixKut tu repbcndifti jRaphaeliamp;quoniampado igitur illudin epiftolaad Tryz phonem Bibliopolam expofuifli^Sed fi tantopere efflagitan
* turiq tuaffirma^ermittamus uela ucnrisiamp;oratn foluenti/
bus bn pcemur.C^oinqmôorâeéaccipiédâ dixifii/i Cal; Ego dixiqd* ora nTnuematurpro fune:quo naues ad terram liganturturdicit Tortellius:fenfui.conueniebat^ Sedqd' ego nunquam legeram oram in eafignificatione,Et quis Tortelli us alleget Liuiu in nono:tnnodicit cuius decadis:amp;ego nu q potui inuenire, Raph.Ida funtex nsquædâiquæ mihiamp; repphenfa amp;nbsp;magno dodiffimi cuiufqtalopulatujex Acadcz mia fuere explofa.Cum,n.addubites:ut^ora profune repe/ riatur : profitearifq; oram inea figmficatoe tenunqafaduer Kffe:VenfTima ea efïecoHigunftquæab eo^ plcrifq;;qui illi præîedôi interfuere notatatillico fuere diuulgata.Tein Tor telliu utperperamuerbûillud exponenteipetulantifTime fu ifrc inuedu.ac fandeafreruifreita oram ibi ^ aura ce accipi endammtplodryp plaudrodici confucuit:amp;'fortafle auram potius ccfcribcndu,Ncq;,n,ficri pônutorâm ea fignificano/ neaccipiédâ probaris:quætibitumambigua:tum ignota fo/ ret.AIioq illudnééraudo^fenpta cxplicareT) auditoà ^mé tes penitus ipiicare. Quam ucrofeira fitida expofirio; no ab
-ocr page 51-refucrit diTigêtïus pfcrutari,Ac primum quofurore dudu Tortelliuni redïflimeoram^funeîquo nanes terræ aHigan turïcxponétcmjtam impudéter laceraftiï CaUVidef nbi ToneUius in oibusbcncdixiHe; 'Raph,^hmmc ucro.Ho/ monanq; fuit.Ncq; omma poITumusocs.Scd de plerifq; bene pcepit;amp; de hoc adeo rede;urq contra fentiat;prorfusamp; in/ genioamp;iudfcio carere conuincatur.Mequn.ora in ca epiftola aliter q pro funeaccipi p5r:neq; aliter q oram legi. Gal. Apudqueminueniftioram pro funef Raph, Cum apud alios complures îtûin quarto Fabii ipfius uolumine;ubi de narrationis bremrate praecipiens hoc fubücit cxçplû . In pop turn ueniiNauim profpexi:quanti uehercrintcrrogaui:dep/ cio conueniiConfcendi.Sublarae funt anchors:,Soluimus ora: ouech furaus. Cal.Et ego uidi ilium locum Quintiliani, Scd uellem utadduceres aliumaudorem, ,Raph,Si accura/ te illud Fabii exemplumlegiiTesmunq te oram pro fune mz ueniffe pernegalTes ; cum fole clariusconflet oram eo in foco nulla in ahafignificatione q pro fune accipi pofle.Neqim.ad aliuduerbum q ad illud foluimuspotcft referri, Quare fa/ ncq miror;curaliu expofcas audordVt.n.nuUa certior Ari/ flordisinterpiatio ex peripateticos fchtetiaq quae ex ipfius Ariflotelis fumitur uerbis;éhabêda;SicQuinrilianifVnfa ip fius uerbiscomprobata:altcrius teflimonioaudoritateuein/ digere minime uidcnrur,Neq;.n,ueI te iudice ibi ora pro au/ ra accipere poffumus,SoIuimusoram:cumneccflario ad uer burn illud foluimusreferarurjmfi forte putasFabiü itaî utri busaurasinclufas habuifle.ut solus Uetos Vlyffi olim tradi diffe narratur, Cal.Ego fcio quod non inueniturora pro fune:amp; ideo nonpotes probare teflimonio alicuius alteri/ US, Rapha. Ego quidem faepiusme legiiTe mcminirfed auctorum didanuncmihinon occurrunt.Neq; enim hodie quenquam audorem euoluhutid inuenirem.quodmihimi nimeertcontrouerfumtcum prcefertimte in difputationem defccfbram nefcirem:ncc tamen fi feiffem in co inueOigan/ dotempusconterere libuiiTett cum cui Fabii audoritas fa/ tis non efljis mihi fatuus eflç uideaturjCaetenim tibi mos
d 2
-ocr page 52-g$Mtur,E«cehoc.T.Liun mihi diöutö occufrifjnjpfisqu» icç trepidatum eft nauibustdum ne hofles cum fuis fimulir/ rumpcrcnc:trahuncfcilas,or3sôlt;: anchoras ne in moliédomo 'Mcuetîpræcidôht.Videfne oras hoc loco duntaxat prorue détibus eile accipicndasf Cal.Et cgofcio ^ iftud dictu ad ducituraTortellio;fcdforrafte fidum eft;quia dicirggt;iftud fcnbicura Liuio innono libro;S^ndicitcuiusdecadis. Ka; . Rede me tuaÃ^ ineptiarum admones:quarum fermeiam era oblitus.Quis crederer Calfumiumiquife primum Italiae lu men primumq jmundihominem eêiadat. Calf.Et fü for tafle. nbsp;nbsp;Raph.Scio fummopereq; laetor mihi rem efle cum
tantouiro.Scd quis crederet te eaignorare;quæne mediocri terquidem dodisfunt ignora^Quis.n.ueltriuialis magifter ignorat Liuium Centura amp;nbsp;quadraginta Iibrosita in quatuorz dceim decadasdiftinxifleturlibrorum ipforum ordo mini« me fuerit perturbarusfNuquam neanimaduertifli.T.Liui/ ummodom.xunonunquamin.xxr.mxerdum in,xxxv.amp; de incepscitraomnem decadis mennonemteum ab alus gramz maricistfum a Prifciano allegari ÆQuare define Tortellium conuiciisinfedari feite atq; eleganter Lim herba afferentem: ac potiusincipe contemplaritutfatyriuerbis urar Quam fit tibi curta fupellex.Sicn^q; facileperfpinestan fis unicum ira lise lumen Cal.Ego deiftis mininiis pa^curotdummodo intelligam maiora punda totiuslinguae latinætquæ tu ignoz ras penitus, Raph.Ingenuæ fareormuIta eéapud fcnptores amp;nbsp;græcos amp;nbsp;latinosquacmihi minus pcrcipiutur.Sed ubi hsre à minia defütimaioraiHaiq tibi cognita eèladasin temer loçû . muenirefolenr. Cæterum.ad oram fermonem referamus»
Cal.Nondum fciuifti mihi adducerealium audoremq ⢠Quinnlianumiqui ora pofuerirpro fune. nbsp;nbsp;Raph.Simihj
omniumqusccuq; lcgi:memoriaeflet;facile te qplunmoru f audorum fcriptisobruerem.Sed cumne fperandum quide hoc fitcuiquanr.utniemorialedorurnauditoruq? omnium (tenaci fit pfsedirus;fanequammiror;cur tantopere idamcef \ flagitesicum prsefertimiu Liuii decadas diligentereuolueris . facile fis depfjchenfurus te petulanter nimium in TortelUa
-ocr page 53-fuiRciuecliim.^dd deturtiBiid'quod aperte falfum eftîorï profune ähbmon intiemn,Ego tarnen uef grandi pignore de pöfi^10 Cortrenden moram in Eabn epiflola ad Triphoné nul la ioaKà ft^ïficahondefleâcnpfentlà rii. nbsp;nbsp;Caltèt ego dixi
tjtiod erärBonûîfenfüsifi ora profUnérepenatur, nbsp;nbsp;nbsp;Ra.
tgd nerodèl deeem aüreispdmis dt^ofiris afferocria fi alibi bon repenaturminime inalia fignincanonc g pro fune in ca ep/ftolaoram acopi poffotequ^ümmfi ptmax effemalue/ tis'd rarófparcre:uiargumento^fareri compellam, nbsp;nbsp;Caf:
^ adidfadcs; .i-â* RäiSi miHiredferefpodere tenon pigocz «âitîÃgoidftanf^rffccbini daböiSennfnóFabium in primiSi iras rerftim effe6^elegantem:utnihil Ãn eius feriptis minus benc ornatcutpöfifum déphcndarur. nbsp;nbsp;nbsp;Cal.Sen rioamp;ira'c
â Raph. At duôôcrba ideni rignificâna fn connnenribiis fenft bus ufurparcilongcà Fabif candoré omaruÅ uideturèlTealf enufn.Sic.n.inquit Fabius,Scd fi tanropeefnagiranrurâ: q to affirmaszpmirramus uela uenrisramp;oram foluénbus bene pre temfOrä igiturfi non pro fune;ut ego afTerorpro aura cert« or tu putasiaccipietur. Aura ueroeadem cum uentoeffeiudi/ 'taturuametnaura lenior. Ventus dicatur effeuchenientior. Dcindefioram pro funenoh aeceperimusad quodnam,net/ bum putas referendamr 'Cal.Ego dixiquodfi pro furte inucniatundebebat conffrui cumparricipio foluennbus.Sip «Htaponaturreum uerbo bene precemur. Raph. Siap tilTimedemôflrauero Fabiûalrc^lingüælatinæ lumen fÅz diiTimucoucifolaecifmu:fi ora paura accipi5us:fctiefneora 'Pauraibi fuiffepofitâf Calf.Nunqid offendes. Ka.Tibi quidem qui ingemirtarditatemhil peipereualesifortafTcnu q.Hisuero fcholafticisiuucnibusamp;ingeniööi doörina pol? lenribusid eueffigiodemonffrabo.Nam ft ora noti pro fune accipitunfed proaurat pculdubioad iHducrbum precemiir referarufoporret . At praetor uerbupi cumaduerbiistUis be ncmaleue copularum folo conrenrumteR dandicafutnee un quam accufat£uum admitrit:utcum dicitur.Amicis bcneuni micis male precandum eft. Calf.Iftudmanifeftefalfum
-ocr page 54-cîqina precorfemper cumâccafatfuoconftruituriquod «M am pueri fciunt. - Kapha Tuos quidempucrcç^eci fimilc çR ignorare id quodnbi quoquecRignotum«Sed pfC/ cor uerbumiurfme Rhsbene maleueaduerbiis accuUhup iä gt omnes facile fciuntuta^um illis copularum.peculandi c^ lum refugere;cum badenusnüim aiaduerteiis: putros tuos docere minime potuiRi. Cal.Ãgo no folco'docercmeosdi fcipulos falfam grâmacieam. Ka, Et cur alicuiusitu öonrate róneue aliqua id nooRendiseffe falfumiquod ego ita ueji CécontédoïVtqui cótra fenriatmihiIkia^J'b;
Audoritatesnuncnon ueniunt in métemxrasnulle adduce Ra,Etiam fi rota peruigilaueris nodenunullura tame éx Jad ms compencsauaonbusiqui ab iRo errore Rare uideatur, .Neq;.n.qtra rónemcR uiurparumiutuerbo precorcum Ulis aduerbnsiundoiaccufandi cafus non adiiciatu ncumaduer^ bia ipfa cafuUm uice fungantur.Perindcnaq; dicimus. Indoz iRis pertinacibus male precemursac fi malam fortunam illis â precari dlceremur.Quapropter ne Fabius in tantumfoloecif mum incidiRciCoai^uatur:ora non proaura:ut tu expofuiRi fed pro fune duntaxattquonaues terra âalli^ntur:accipienz darn eiTencmmicR dubitandum, Cal, Ego ^babo eras multisaudoritatibusiquod precor Temp côRruitur cumae/ cufatiuo;amp; fic oRendamtebonsjje hucra^ effeJgna^,j Rapb, Eo pacto panafecerimus.Hodie naqjnon a rhetorica modo mea potiflamum opera uifus esahenustue^/ ipfaquoq; gramahees rudimentaignorate.Sedquanam ratione tutaris idquod fecudo loco reprehedinudasartes a Fabio accipi Di aIeclicam.Gâ¬omctriam:Arithmeticam;Muficam;ARroIo/ giam,Taraetfi.n.quibu.fdam placet iRa expofitio: mihi ra/ -mennunq potuit probarimtquae Fabii fentetiacapertiRimc - aduerfan. u/deatur. Cal.Ego non dixi fic.fed aliter ex/ pofui. nbsp;nbsp;nbsp;Kaph.Nihil faciliusq ad inficiakm cofugere fla/
tum:cum prxfernm ex multorum fermone acceperis q ma/ ximeaPabii inflituto alienum iRiufmodifenfumun philoz fopho^auditorio mihinupaptiRime fuiRe demonflrani.
-ocr page 55-Sedufde he turpfüslït fhipudétiffîmeidnegärfc^aodtnuà tis-audiétibusaffcfuiflhq ingenue profiteri te fiuniaha ffagji litate lapfutn c/Tc. , Cabcgo feiomenon eflelaprum/ Raph. Quonamigitürpacfoexpofuiflif nbsp;nbsp;Galf Ego dixi
^uod nudasartespofuit Quintilianus pro libris : in quibuS omnia praecepta alictiiusartis non traduntur. Raph, â¢Tu quidem enarrationem meam referre utiles , Sed ciï eam «ödum plene popepotueris;facile apparet te 1111usauclorén fuilFetfittÿ utq te audierüt;teftätur;expofuifre.Cü utro idî ficieris:ad ternû fi placet errarû trafeamus* Cal. Tufernp diös meerraffe.Egonôerro.Tu esille g erras, Ra,N6 îfigt; ciasco mequoq;iterdu labi,Sed î defédédis erroribuspertP 'haxeé haudquag côfueui.Qgarefi tibi minus redeaut dice reaut dixifreuideor:nie corrigasuelim. Cal. Tudixintî utmihi fuir relatûxû me carpebasun prima Quintiliam epi ftolaieüneq; prima fitneqsfcda. Ra.Megdéin ipfa flarim Quintiliani ad Tryphone epiftola te imaximû leidifTe erro rlpdicalTc rccordor.ln pria uerodixiffenô memini «Quod tnfi dixi noanimifed lingujedutaxaterror fuit.Tufi aTia n hés:4ââ ^Phédastad remiilocûu quo mihigrauiteradmodû erralTeuiderisreu ertamur, Cal.Quiséifte locus;quot;Ra, IHc utro ciprio capirerubufic Fabius ait.Quare præcipiéda £untopnma:q fiquisgrauabitur:nö rationi3efuerit:fed hoz mini.Quomodo legifti defuerintnuméro pluraliian defue Tit fingularif Cal,Anteqtibi rcfpondcam;uoIo uidcrequo modôpræcedennamtelbgis. Qua; fiquis grauabirur . Qus â¦cuiufcafusf Ra. Tu quidem difputandi legcpéruèrtis.
Cum.n.tuas expofitioesimpugnemituum eft no rogare, fed ârefpodere.Quare pueriles illas mitte interrogatóes : mihiq;: iut moriserrnde. Cal.Tu ignorasilludamp;i0nonis rudere, *R.Hoc tibi qd difficile maxieq; feoditu uf.Mihiuero adeo uulgatu puenlcqr.nt ne dubitare qdc de eoquenq exillime, Quis.n.c uel rudid puero^:qnó uideat eo in locoiqua : rela tiina accufandielTe cafumf Cal.Q^uidam mihi retulit quod tu dixcraseirenominatiuu cafiim. Raph. Meti/ ?us eft ille qiufquisfuit î quo te : qui me litteras ignorare d 4
-ocr page 56-ftmper calumniarirJalfo gaudio afficeret «que KfMcfR^. Jed quo tandem pado illud legiftpdqfeieritandtfuehnt/-p CaLEgo cum domio Ommbuno praeceptore meoiJego.defu. entnumero fiflgulari:^itaeffelegendum prædpicndafuni fi temporis manifeÃe docet» . Kaph» Qgiqfihanæu» gæ moderator fumme luuentac.GlohaKomaoæ Quintilia»' nc togae. In cuius manusperuemfli exponendusjTuqui rhtgt; loricam in Academia profiteris:prxcipicnda eo in locofutu/ p.temporiseffeparticipium alTererenon crubefcisfGum pf etincwpmaa partiQpusdifeerneFenefciuntigraugc^a triuiji Jibusmagiftrisuapularefolenr.Tepuerorum maginrumida ignorantemnon ludicabimusflagrisfubuciundum,''CaU' Tupotiusquamego uerheradusefles: cumgrauabiturquod CRfuturi tempons.manifefleoflendat: quod praecipiendac participium futuri temporis» Raph, O medici mez diara pertundite uenam.Videquo te iflud tuum deducat ar gumentum.Multigrauabuntur praecepta a Quintiliano tra/ dit^erime hacmoratione tradita futuri temporis parnripi^ ymiurgrauabunturuerbumf 'CaLEgo dicoquod c« fu â¢ruri tempQuistquianuJla praecepta adhuc traditafunta Qui tiliano. Raph, nbsp;nbsp;nbsp;Siquiequam eorumquae aFabiotra/
'dunruf,perciperes;nunq iftaab0i ueirtate ahena: in corona praefertim tot podiflimorumluuenum tam temere iadares« Quiemmfienpotelhutnulla Fabius ad eum ufquc locum tradiderit praeceptatquilamacapitis initio parentibucprac-ce penrr^e filusnaris flarim quam opimam fpcmeoncipiap fif(Jue,nurricesin pnmisodxiiismoribuspraeditasamp;ridelo queres adhibeantrd -eindepcdagogos:qui aurfint dodiraut fenon cfledodos faanr.Tum ut pueri iter quos educabitur fututusor3tor:6lt;:probi fint;amp; bene loquantur. Vidctumen bihaec praecepta non effe. CaI.Suntbn.Sed paruaamp;Ieuia» R.Ego difficillima fadu ea ee cotederim.fedlogiore ferma ne opus cét.Quare ad robura rcdeamus.Velim mihicäm af fignarcsicur defueruuniratisnumeroputçsicgcdû ce. CaJ« xNoIo teiflud hodiedocefc:quia tunômteHigishûc locum:
-ocr page 57-ft^turtcofififtwpefe^ ifalsi » Vrtrnoftrumtorrnrnpathûclâ Cm doctormwfK iüdicium.Ãgo tjuidem meæ corrcäionrs »5ncm /rftftrm4iï» ;ut dóchsomnjijus:qui eanucceperunr;ue çlTïWa öideatur.Séd pofteaq ifta tua perfuaüone ralfa frui; qdlfKrqpmaiiis:foediITicna quatuor ca flagitia:quac tnihi in philofophorum auditorio rcpræhcfa fucrcibcmgnæ «bi c5 donenturiad dq;quarnondumm difputationem fuereaddu daitranfeauJcfiraubucucriraseluccfcarifimulut errores dif ffminan exAMdehua explodaomr.Scito mira rehaÃcnus Cum non (HnAfexiaefoué furnumb'abu paginas prælegensqi dragmea iamp;qnpiïin locatum corrupte icgiffettum peruerfe expofuificiuq ÃdliÃgoOmnia bÃne expoftiKOic unumex is qüæ nwleueldegiuelcxpaltn, m; R, Nrgabifne te per/ berfe illud (Meem expofuiflequod ego ultimo loco noraui« Dum tarnen inteUigaturidquod prius dixi bonum effe:hoC remediumiCum bonum remedium ita confuderisturad bo nas nutrices doitofq; paedagogos aiîerueriseflê referendumÆ CaLji'J^Nefeioquid dicas.Egobene legi. R. Qui bene cxpofufris facile ddudicabunt ; ii praeflantes mediciî quibufsnó Ãft ignoKiniiticmedianon fanisifeda-gronS dunt* afat adbihen foiiare.lMutTicibas çcrtc maleloquen tibüÿpacd* gogifcçifnpentis remedie farentadbibendaud quod ^legan teraFabio præc^iuidebttsquiconq; ita didinxentlutbonü ud nutricesredleloquäiKidodoÃ^ paedagogos: remedium tieroaiäleumtquialumnoadefle praecipituraffiduns;referai tur.Quodqtndom fiquo ingemocflesifacüeexiHôrum pro nominum id®hoc eleginrt ufuperciperepoKn fti.Vtenim Md pronomen longinquianti^hoc propiaquiori refpondère folct.: GljCaliEgb fcioifl;*nidIimäcu. Ehe unum aliud ex iistquacmakexpofui cd: Rapb;rcT Quamlibentiffimeuc ro.Quonam modo11Iudgt;le^ifti m capitecoiin quo Fabius idelirteris uerba facirMnudiaflibec artiseft;diiudicare litto »rarum Conos,1 Cal.Vclletupnusiquod tumihiexpone/ resquaedam iaaterora, gt;? Raph ^Tenon decet tergiuerfarij cum praefertitu uideas auioes bosfcholafticos iuucnes tuam
-ocr page 58-impudconam demirantestqcrf dim nflhi rdponderfdebraà âd interroganoncm conucrrans. Quare ft meinon uis:höru fairem habeas rationcmiqui omnesabRcefflagiranMVt qua pactoid legcnsttandcm in medium proferas,nbCabNe/ mo eftin lraliaquiiftud fciar, RaphyZ Maximoqu^ dem omnium rifu iftud fuit idcirco exceprumî quod penp tusnôeftfalfumxum te idfairem ignorare imprudensaper/ âtefarcaris.Qiiare facinftrudiorcrasm difpurationem rcuer taris. Poftrjujccum multo plures q pridie cohfloxiffent amp;nbsp;fcholaftici iuiienesamp; dodoresianguftiirimeqtfcdercmus.Ec quid inqCalfufm non ftaspromilTisfCurmje penitus litte/ rarum ignarum elfe non odendisflnuehifline precor cum be ne makufadùcrbnsiundum etiam accufatiuo copu lariÆp Gal.De ifto dicemusalio tepore. Tu hen dixiftiquod illud Quintilianiin epiftolaad Tryphonem non pordfaliter iegu qoram pro fune;quonauésad terram Iigantur.Sioftendcro tibi quqd ét aliter legipotentqm'ddiccsf iR.Si uahdaid mS ftraucris ratione: dodum fgemofumqj.Sin minus: te lulfum jmpentumq; duudieabo. . amp;nbsp;GaLEgo uolo te docere unumt quodnûquam fortafle uidiÃi, Raph. Gratiairi of ficio fupgerisicnm egoquoq; teiam multa docuerim.Scdqd namiftüdeftiquod ram acuteexcogitaÃi.''t Cal. Ego dico qdpoteftlegi on'am.Erat.nxjriagenusnauigii apdâanriquos: quod ru ignorabas:ur A, Gellius air.Sicnanq; inteUigcmusî 5oluencibusoriam:ideftnauemfut ouidiusdixiT Soluerat oe baliociairemdc nttorepaflori5ntGi p.3pb,bNouicios à quidem foedilfimosifto tuonauigio erroresinuelm Calfur ni:non quod oriaapud uetcres genus namgii non fuerit , Sed quia Fabii tempore in ufu efie deficrit; Fabiusuero ipfe in epiÃola prxlertim tam famiamp;arfuerbumiam cum reipfaex oletumnequaquf affedaffet, Vt enim prifca uerba iterdum orationem pulcherrimecómftndantdicabcpiftolari fliloma xiqiefuntaliéna. :r:;CaI,Quomodokis oriam in ufu non fuilfetempore Qyinâtiliaoïf 1 Raph. ExipfiusGelid verbis hocapertccoUigitüriquiociam apud prifeosgenusna
-ocr page 59-uigiifuifreDtifcorum fetarum rcfVmotiiöfoTÃMödcndït Seäfnent rabiicemppreoriainufu,Apud quem ung orator ram-foiuecèoauGiM in lüa.frgntFicauônc iuucniIh;Quod,nlt; Statutarmnicnfttrisinihrl Ut.Namex Fabu fcnrcntia fcrma Bisau^oritas.âa.poenstVtqui mein neceiTitati alligantur: no rftpetendauij. GaUln^ua ügmficanonc diÅfoluere nauc non murntni âru-Kapli.. r Wempe in esequam amp;nbsp;tu accipis Siillud Papinianum continet carmen,NequndtudioflimKut uenes Soluerenauem apud Solutam ofonem fenbentes ldft ^iftcaf.quolt;iifte fomniat;Sed diffoluere;ac in ligna tabulas Celanosex quibusconflat rcfolaerc;ncciinq in alia Spudora tores inucniturfigrHfic3tionc.Qu.am obrem ifla taaoria in qua fabricanda amp;oleum di operam Proram nodtem fruftra toolumpfifhmtrceondm aUquidan medium adduxiffc uigt; dererisicamiainpridcnffol uta cancqjconfeöa ex afuiabiw nnlongc eft ab elegantia - Fumi cà ndoïcqr aliéna. Qram iracg profunequonauesterræ alligantur in epiftolaad Tryphone: iquodamp;fenfui amp;imetaphoræ qua utitur Fabius: maxime congruinäZa dodfiÃimoquoqi probatur: legendum effeno mini dubiumeffe debet. nbsp;nbsp;nbsp;Gal.Egqnon dixiquod otia de
bet Iegi:fedquod potfft. nbsp;nbsp;nbsp;Raph^go uero non folum no
deberc:fedne legiquidem oriam poffe: pcrfpicue monftraui Quarefilibetad aha tranfeamusnifi fortaffeuis id ortende te:quod hen es pollicitus:Verbum illud precor cum bene maleueaduerbusiuncfumaccufatiuo quoq; copulari:nô mb do datluo; nbsp;nbsp;Gal.Adhucnon potuiinucnire. nbsp;nbsp;Raph.
Facilehocmihi credifur.Tota naqmodein fabricanda oria fuifti occupatus. Sed cura tuad excufandum errorem in ip fo ftatiminitio comiflura redieris.non ab reentifi egoquoq; de nudis artibusiterum aliquid fuerolocutus:quo ocs itelli gantiteeum quoq; locumamp;puerfe expofuifle:amp; uulgaram mihi enarrationem nondum,percipere potuiffe. Cal, Ego detuaexpofinone nihil fcio.Nudasaütcra artesdixi po ni pro libris in quibus orania praecepta pertinentia ad atz
-ocr page 60-tem ofatedim won tradunmer ⢠iRaphuonli-Silua cfthæc expoÃtioxa pudquem auclorcmamip etuövddiblifasrsl^uf pan inucnirti,if.CaLi ât.JiNcgt;ciiniteKhocplt;x{ 'o;amp;Hömnx diget renimomaalifluav eH.ÃafiHmunHcrinaitl conuMnà ime effl^jtahasalftim audorem giEabiumiguiDra'profusâ he ufuseiret.Nunc tenibiiïpn^ttnçgaffiïdttltj nxitnoxaiüf qindigere:quodamp;rMQqiicft:^ in alrafrrqucnhuJ'acapinj!« fignibcanoneJVnnâqjproprie cfl colledio pracepf© rum ad aliquemfinem uitacuUlcrarendenrmmracfrequenhiTimr q dem in lue ufurparur fignrficariooe. Quatre Ãùq pximunq cxpofuiftiineqi ad dialcchcain.mathemantafqi dHerphnaà ut omocs qu:Ãhporledioni ibrerfutae wftamuridixifti rrfe tendum:netcpiâcar:füius audotuaremius ita opofderip confitfn.SLsCaLtgecKjbrd -^KKqBauisnoB habfanTaltqui audorem, ' » Râph.pjn tTuqtiidcm®ae h3bes audoren« fed quia amnium«ingrà tiiTununiiperquemprbfitias 'Jare^ ri non uis.Cum enim eum lotum enarrarem Seruingramma nci audorirarcnifus artcspro libclli}^brcuicer de aliqua ane confcriptis accipienda dixi^Sedcor nudafa Rabio dicuntur artest ; Ol.^uiaomnra praecepta non xomplechuntur Raph»iVcl ex iftacolligiporcn.expofitione falfa amp;nbsp;incp ta:re ira ut rcpræhtndi:Ex |^uiiIc.Ncq:cnim idärco libelli dearre oratoria compofitnartesnudae appeiJanrut: quod j* eis omniaquaccunq; ad artemfpedantmonpræcipïùnrurmiy fi forfiran putas Ciceronis rheroricoà in quibusde fola muen tione prarcepratradunturnnnamero nudatum arijum effe colIocandos.ScdnudaeartesideodicunturîqUod in cas nuda praecepta Citraullumfercorationtsornarum tradûtur. Qua read alja:fiquid tu percipere potesihocquoqiex me difeejac ruos difcipulospriftinam dedocere cura cxpofinonem. '' Cal.Ego nihilatc difco,Tumulra3medidicifti^;-jRaph. Nifl multo antequam tu in hac celeberrima Academia amp;nbsp;Fa/ bu in(bfunonesamp; pulcherrimaqusecp lannaelingua? opeva p fefruseffcarq; enarrairem:id ucnfimile emq uideri poires Cum ucroqua ^fitete meexcepræ fucrût expofitióes: oî co
-ocr page 61-Kwrionehabere curanens:/! quid FaWfacrminutn rede ex/ ponisid mihi acceptum totum eft referedum. Qiiæ ucro pz uerfeamp;kgisamp;exponisïtum igemi tarditariirum fallaci doz drjnæpfuâfionuquam nbi iduifti: proculdubio funtafcrtz béda.Sedh« ominisüelimmihi totumilium Fabii fenfum aut pkgasiaut iftud Quintiliani opus mihiâaccommodes* Nam plcruqinudiCillx artes.Quid femur^R.eliqua.n.mihi nôoccurrunt.TupIegefi placet. Cai.Ego kgâ.Sednon uoz Joutuideas meum librum.Nampleruqjnudæ iH^e artesniz quot;nbsp;unafubtilïtatisaffedione franguntatqs concidunt qcgd ein ofonegenetofius. R.QuomofRekge filibet. Nimia fuhrt litatisigdfubüdff Cal^imia fubtiutatisafledicie, R.Lc giftineafleÃioncf Cal.Legiamp;fic cxpofui. R.Nücte habeo irreiitumfinifi cum maximo dedecore tuo no polTis difhteri tein hoc guoq;Iibrariopi deprauatiooesfecutum fuifle.Veps adduci no poterammt credere te adeo rudem^efTeiut eaigno res:quaepueris quoq; minimefunt ignota, Cal.Egoiteg^fa/ teor quod ita legi.Vis'tu fortaffe dicerrquod affedio nonc uocabulumlatinu. R.Minime uero.Sed uel decem aureis numis depofitis conrédonullo modoaffedione hoc loco cc Jegédum.Neqiemm aut fenfusautlarinac elegantiae ratio pa titurmtaffedione legatur.Vtemni animi corporifue affecz tionem eleganterdicimusnta fubtiliratisaffcaionem latino rum nemo unq fcripfit,Quare nonaffedione fed affedatio . ne dodiftimus qmfqi femp cenfuit eirclegcndu, Cal.Qua re quéadmodû dicimusanicior nbiidicere n poffumusafle ctionéfubtilitaris. R.Aflicior nbijpro eoquod eft maOTorf biamore demneiorlatine dici fentisflftud uero eftnô.Quin tilianumifcd latina lingua corrumpere atq; inqnare.Tuïftaf ftulticias pueros multis precibus corrogatos docesfTnuiali um profedo magiftrorum difcipulianicior tibi in ea;quan« dixnfigmficatiôenequâq latine dicinon ignorât. Tu q repri mumhoiem mundicfTe iadasipofteaq cÅpifti rhetoricam legere.grämaricae esoblitus.Aflicior bone uir pafTiuunie uer bummuod quidem ita demumcum datiuo copulatur; fi K pro ablatiuoponaturamp; a feptimocafu excipiaturîut cum oés
-ocr page 62-ciodi prÃdican^Academiam tibi maximo dedecore affici, Quaqadtlatmeafficiorribi dicereturiminimetamen fubti Hrafisaffcdioneredelegerctur. Cum.n.fubrihtas affedioz nemnon habear: fubnlitatisaffccfio dici no pór. Namaffeo rioutplerifq; in locis amp;nbsp;in rhetoricisamp; in Thufculanis quae? â¢fiïonibus Cicero fe(latur:écorponsanimiuealiqua deçà côz mutatio.Quarenô affedione;quod turn a Fabii fenfu turn a latinitate êalicnum:fedaffedatione quo uerbo SC fenfus pfi citurtamp;pabius frequénffime utitur;proculdubio lesédum «idetur. Cal.cgonodixiiqdfoIumaffeclioneciTet fegedu. 'â¢R.Tantane esimpudentiarut id negare audeas: quod nupes confeiTus^Perhibetequ^efo tcflimonium uerirari dodiiTimi iuuenes tuq,âin primis Magnifice rcdor. CaI.Ego dixi quod utroqs modolegi pot. R.Minime uero.Vna.n.dûtaxatéue ntas.Ncq; fieri p5t:utFabius utroq; fenpfent niodo: cd præ fernmaffedio longe ab affedarionealiud fitjd quod ex eo rum uerborumtundehaednomina declinatur:figniftcatione facile pcipi poreft.Et afficereqdem quid fignicet: notius eft qut nunc fie dedaradum.Affedare uero fignicationem mi/ hi ignorareuiderisxd,p affedatipne poni affedionem poffe profitearis. CaI.Ego meliusfcio g ru qdfitaffedare.Nam nr ait Feftus Pompeius.Affedare eft aium inclinatum habe/ re, R.Iftam no credo Sex. Pompeii eédefcrlptionéiut quae huius uerbiuim plene non Exponat.Eft.n.proprie'affedare aliquid conari;quod efficere non polRs repugnantenatural Quod fere rurpeeft:uralibi Fabius.Nihil odiofius affeda/ none, Cal.Hodic legi Feftum Pompeium : qui fie exponit utdixi, R,Afferatur Sex. Pompeius. Nihil tuae memoriae credo. Cal.Sratim tibioftedam tenefeire qd dicas. Da mi/ hi Feftum Pompeium.Affedare eft animum idinatum ha/ bcrc.Sicdicit F cftus Pompeiusiquod tu negabas.Nonneego femp dixi;quod tunefdslitteras.Nucescociufus. R.Quid cumul ruaris bone uiefNihil équod latticia efferaris, Etfi.n.
-ocr page 63-. Fompdifententfa pIcnepcipiânohjpöKqd'eius opusaquods infulfoita'fujtmurilatumiutnulfius fere uerbi cxpofino in tcgrahabeaturnftam tamendefenpriooem quanuis macam mihi fuffragari:tibiq; refmgarijoftendo.Nam fiaffedare ex Pompeii fenrenda eft animum inclinatum habere:Afficta/ do certe eritanimiadaliquam rem inclinatio; qus e fignifica tioquidema Fabiifenfu minimealienauidetur.Sed Laureti tius Valla ætansnoftræâVarro melius pleniufq; hocucrbum Exponit, Cuiusferipta quidemfi diligentiushae nodeptrz Iegens:facilcift3 perfuafione depofita yeræ fenrennæaccez des:req; pro affedatione nimiumimperiteaffcdioné legiflc fi quid eft in te ingenii; animaduertcs, Cal.Ego bene fcioquod dicat Vallenfis. r Raph, Si paulo accuratiusiterum caput illudperlegeris;in quo deaffedu Ãi affedionedifferit;aperte in maximo te effe errorecognofces Séd dehoc fansfuperq;. Nunc tertium mihi repræhenfum fijplacet difcutiamus. Herinanq; nec quomodolegcrisincc quo padoiIlud.Fabii expofueris. Quare praecipiendafunt optima;quaefiqujsgrauabitur non rationi defuerit ; fed hoz mini : explicate noluifti, Calf.Scis quare, Qlt; uiamdeo quod tunon intelli^siftum'Iöcum;amp; ideo nollem te doce/ re, ) Raph, Maximam pratte fers mgratirudincru; qui cum multa tam Exmedidiceris;hoc ramennoltsenuclea re;cum prxiertim totadfintfcholaftici luucnrs: qui iftam re conditam cupiunt audirec\pofitioncm. ' Cal, Si iftinon eflent;nunq dicerem illud quod accepi a domino Omniboz no preceprore meo. Mamille fentiebat;quod ifte locus fic erat legendus,Quæfiquisgrauabitor non ratio fibi defno rirfedhomo, R, An Olbonus Vir elegariffimustcuius ego^quoq; fu£difcipulus;iftiuscorruptiôis,mérirernâq! ft di cere corrediôis;fueritaudor facileex ipio fefrr.q nullus mfi inepriffimus cc pôt;itelljgif, Gal.Imo éoptius fenfus,Signi hear enim quod ipfe eft traditurus optima præceptaîne
-ocr page 64-tAtio fibi dceffc poflÃKfïcutfi legens N/coktus addueerct acuta argumëta:quæ heet ab auditoribusnon iteJligertntur tamennon deeffent ron: Nicokti, K'Quxuerboru iha fût portétafCum fimihtudincsad iferendam rebus lucem fok? antadhibcrinflo fimili ira hunc fenfum obfeuraftùut nemo qd dicere udis pcipere ponitJncaufa ucro cquodncSrctus leger defuerit numero ungulant ut haedenus ab oibusfere corrupteledum fuJKaliasqucq;amp;qdem foedioresadiecidi deprauationes.Non folum.n.fibipronomequodamp;fenfui rc pugnatis nullisin cxcmplaribusi*uenitur:alcribcndum pu/ tasifed duosquoq; dandicafusin redos temerarie nimium: cumnufq fie feriptum lueniarunaufus es coniurareiutlega/ tur.Quaefiquisgrauabitumo rofibi defuennfed homo, Ac nerborum quidem ifte contextusnon eft icongruus: fed ifti/ nfntodi fenfusfic ea Fabii elegannaalienus;ur neuiro qdem nel mediocriter dodouideature/Tc dignus.Qyi nanqi Fabi os dicerer ronem fibi non defuturamxum roipfa fibi nunq dcdrepoftinfiucoptima praecipiantur fiuepeffimaialioqur iwisamitrerctappcllationem .Qriaretardifrjme Calfumi â on Quintilianum modocorrumpis merum Omnibonum quoq?Vincentiuum hoiem ætatenoftra facundifTunumicm tantum aferibis flagiriumimaximo dedecore afficis , Q^ uo oaqspado uir amp;nbsp;igeniofusSeruditusequatuor Vniusfenfus uerbistria imutare fibi permififletdftud naqsnon corrigere fed prorfuscorrumpereaudores forer. Cal. Ego fcio qd' fic legebat ut dixiiquia ficiuemoin meis fenpris: quaefub eo collegi. R. Tu qdem forralTe multa profitente omnibono txcepifttSedeum non perciperes quae dicerenturUta omnia conmdtftimtnon Qmniboni enarrationesifed ineptae Calfut tui confufiones fmtappellande.Ncq; ificiaseoiOmnibonum r^uoqr.utaliKhacdcnus: defuerit unitatis numero legifte. fcgonaq; primusuenfTtmarone dudus hunc locumemeda^ m.Sedid pronomen aliuduc tale extrinfecus fubaudicdum puraffe.Quod fi tu quoq jfidegiffestrot praedantiummrciy a;jdorirate;fanleopinioncm tuam protegere potuifles. Nue tibi hoc patrocinium tanta temeritate aclemifti. Q_ uam ob
-ocr page 65-tcninè re^udcannamnuïtam deponerepctfuallöficmImci qyapprobare emendationem um facilem praefertimiut uni/ us duntaxat Iictera:afcriprione perfiaatuntam fenfuscando n perfpicuitadcp conuemmtemmtdodiffimusquifqjfchola fticusmuenis mihicerutim granasegent;qd fibiantea igno/ Tummerfpicuum iUuflrcmq! reddiderim hunc locum.
Cal.Ego non ficintelligo, Raph. nbsp;nbsp;nbsp;Hoc ribi facile af/
fentiorJJiftortonanq» es amp;nbsp;ingemo amp;ludicio.Grasaha fi uör uensdifeutientur.PoRndie cum Laurentium Valläm qui/ bufdam oilendcrem eadem: quae pridie ego de affeâanorie retulerara:prarcipientcm:eccc Calfurniu$aducntansclamare coepit.Nunc omnes cognofeent re nefcire litteras. Ecce medi porraui Laurentium vaUenfcmtquiconfirmatmeamopini/ onemï5^ afeéfione legendum effe dicmquemadmodum ego quotp dicebam. Raph. nbsp;nbsp;nbsp;Ifte doclifTimi iuuenes aper
teinfanit furorequmpeditusaut quæ a Valla præcipiuntur non percipit:aut ca quoq; corrumpit.Quid clamas Calfumi Cal.Ego portauiVallenfcm dicentem utego,, Raph' ,Ego 'Qq;eiufdéaudoritate nitor.Quare uidene utFabii ira Latu retii quDqiftnptaautn pcipias autinucrfelegas, Cal. Era melius quamtuinteiligo amp;nbsp;legd.Ecce dicitquodaffedio ire quenriiltme apud Quintilianum inuemtur his uerbis:Ab hoc fit affedoquo etiam Gicero i librisad Herenium utitur Non tarnaffedanda q (uperiorcs:fed tarnen adhibenda non tauq.Apudeundem nunquam nifi me incuria fefellerit aut memoria fallatJegi afffdioncnEfrcqucntcrapudQ_uintili/ anum amp;nbsp;exteros ut illud «Nihilâodiofius affedionc.Quid nunc dices.''Nan ego femper dixhqaod nefeis bonas litterasf .Rapha., Videorne uobis dodiffimis iuuenes uares falz fus^an potiusudApolline ipfo uerior^tmiramurfiiftqubi q; fere Fabii inHituriones corrupte legitxum Valla: eleganti/ as pueris qu0q;non ignotasnec intelhgat:amp; ita peruertatiut Luce clarius fibiipfe Vallanoflræætans Varro in eodem ca.' pire repugnantia dicere coarguaturfQui enim fieri pored ut Valla afferataffedionem apud.M.Tullium non mucnirhcd 'affedionisipfius definitionem aCiceroneipfoS^m rhetoric
-ocr page 66-CIS amp;nbsp;m Thufculanisquaedionibusaffignitam Paulo fuperf/ US defcrjpfentfProfedo fic capuripfummchojp. Affcautn nufquidcorrcpcriffeapud.Mar. Tullium t frequcnnfTimc affeaionemtconcraapud Qumrltanum frcquentiffime af/ fcdumuaro affedioné.H^c paucula ccrrenih prorfus inge/ oio carcrcsjtibi documentoré potuerunt : Vallant perfpiz cueamc ftareaicq; fic illiuscapitis finemmt tu peruertiftief â¢fe legendum.Scd qua fubiiciuntunnon ne te fbpitcm effe a/ perriirime oftendunt: qiii puerilem adeo deprauationema librariisadmüTam peruidercnon potucrisfSic.n.paulo port Valla air.Affedioncm modo Cicero fic définit . Affedioeft animiamp; corporis ex tern pore aliqua de cauia muranomtlæz ncia:cupiditas.metus:moleftia;morbus;debilir3samp;alia quae in ecdemgcncre rcperiuntur.Modo fic,Affectio eft quædâ ex temporumaut negotio^cuentu aut adminiflratione aut hominum ftudio commutatio rerummtnec talcs quales an/ te habitae funtiaut plcrijq; haben folennhabendaeuideantur Sentlfne hebetifTimc CalfumiVallam pugnacia dicere mifi -ahteratqjtu fommasicapirisillius finis legaturi CaLTu femper corrurnpislibros.Ãgo fic lego utin omnibus inueni/ 'turferiptum, Raph. Non inficior multa ex iis quae impræffa fuere exemplaria ifto modo effe deptauata. Sed demus quod falfum cft:in omnibus fic legi ut tu fom/ nias,Ve Igrandi tamen pignore d^pofito audacter conten/ derim affectationem in fine capitis biseffelegendummbi tu affedrionem legifli.Apudeundem mfi me incuria fefellerit aut memoria fallamilq legi affedtat3néfrcqnter apd Q _;uî tilianuSicærerosmt ibinihil odiofusaffectaroe.quod fi cor/ Tigernefeisifliufmoi pueriles elcgaria^ uallaecorruproesrqd Ãcaftigadis Fabii iflirutoibusiquo openihil emcdofius:faci/ «fPrOfedo fi amp;nbsp;tibi amp;nbsp;pueris tuis recte cofulerc poffesaliud qdopis plcgcres;hûcq;aiidoréâtâtifpdpôcrcs:dû meis iopis cius deprauaroesannotatoibusextremaipona manu.Ad mil le fiquidcmamp;amplius tanti auCtorisâloca deorauara emenda ut ficqjcxpofui ut cadidiffimusfimul amp;nbsp;facillimus omnibus fi futurus, Cal.Ego etiâ fcripücômétaria in Q^uintilia/
-ocr page 67-num. Raph, Heri furtum prodfdiftncum fc profiteor«â Omnibono ea cxcepiffecollegiffeq; fueris profelTus, Quod fiahquid tibi glonaecompararecupisunMacaronea nodum' euiqcxpofita commentaria feribas. Sic enim aliorum labori res uigihafqiribi ueodicarenon,uideberisudquod in heauto timorumeno Terentii feciffeifamarisiquae naq; tumaGuer rino Veronenfi tumabOmnibono Vincentinoi illiuj comas diæ enarrationemlexcogitarafuereiconfudine ac ribi ipude tiflimeafcripfiffdpdicans. Cal.ego nopoffum amplmslo/ quidoloreonstquem parior. Raph. Laborafnead/ hucuitioorisf nbsp;nbsp;Cal.Maximocerte. nbsp;nbsp;Raph. Nun
q eo;mihi crcdeUiberabens.Scmper enimmaledicus ens. Sé peruitiofeloqueris.nec unq artis oraronæ finem;fiue illud hiperfuadere;fiuc quod ucriuseft;bencdicerc:a flequcri5, Cal.Tu fempnugisabundas.Egonekiodicerc tot uerbajfed facio iudicem illum dodorem;qui uideat fi Vallenfis dicit ea quxego dicebam.Ecceuobis relinquo hunc Quinternio nc Vallenlis.Mcoportetircdomnni, R. Fae oinocras ad'audiédam redeasfniam.Ac poftndiequidem in difputa/ tionem reuernnolumquod diceret fibi no efle honori mecu de litteris difceptare. MeueroelegatiasVallaemanu feriptas atrulifleacccpcratjin^busficaffeclatione erat feriptum: ut ego dixeram effelegen.Sed quoin me aliquid mali ; quareft holsnatura;machjnaretur;quedam Vngarumiuuenemfcho lafticum fubornauit;qul a me peteret ;ut amp;nbsp;quadam ediffici lioribusad Atticum Ciceronisepiftolaamp;quédam Fabii locd fic puerfe qdem abipfo ledum atq;expofitum;ut Fabiusin folÅcifmûcôiiciaftenodare.SicnuIlud de accctibus peeptu utea librariis deprauatum eonfudit. Prætereanunq eadem flexa amp;nbsp;acura:quia eadem flexat actita Vtiqi neutra eludit Vocem latinam,Ego uerocum Vngaro meaperte temptanti tandcpfuafiiTemtmihiinuicc fuai « aliqd peciuap^ expone/ reruaqjaureusndmusdepofituscét;fcepi me qdé Fabii loctï naticxpofitu^:acluce clariusonfuÃlt;:gräde flagitiü abifto cal furnio ibi fuilTeadmiflu.Eplam at qd'amp; cognitucctpulch ra Elogior idIgeret expoe; iphô^ auditorio publice enarraturi
C t
-ocr page 68-Locum Igitur Fabii cum exponere'cocpilTem: Galfùmiumz cpobatubulantem.fui.erroris iudiccmmihildum inlidiarum fubefleputAnaiconihtuiflemieccequidam fedeftiab illo Be/ ftiaituculennfliraoitnnufliud quod eutntu fuit depræben Ãiminjc ira coeperunt tbrerpeHarciut Pauluni abfumtiqujn ftndii pugionibujfuenmeofecIus.Fainulus certe iftrus bcz ftiæac potiusquorüdam ujnccnfino^:quo^ tft pedagogus^ Ãernardinuin Viridemluucnem fane ftudiofum:dc ra acroA diniónamihi lUara ccnquerentcm:citra ullam loci difputa uönibus dedicari rarjonem findoenfc DcrculTit. Ex qua quit dcmjre faQleumcuiqiparerf.potefl^Ãeuiatn iflum abomm et üilitarehumanttareqjac difciplina effe alienum dignumque qui in aequamdefertarummfularummehumanam focieraz remlacRadios prarfernm amoenitatesjnfclkt;pnmo quoqr pempore deponetur.;Zijn ^«quot;le.rXV.M.r.n^iin cn-uTâ. r
stf.-'ilibntfn'ih.t .luamn âjodsli-j
znqnd.jp^mxd
111
y'. Ui
i; 'yj!
jp.rgt;11
gt;'
odgt;t
'Ti1
â lt; .C. i t.ïâUl
wïq-dq . 1' KI-'l-LJ pt
rd â â *id0
3 tuhui;
lâiir.
jyncsbbuU: n nr/ndWïâ^.iib;
mnsn
17 raune
it Jj Ml'jqr aH0Hâ'j7â
itfUnÿ.'ibù tnidcu' ?\d jd n.âbe' âf
â RAPAÃL KEGIVS SIGISMVNDO VNGARO 'SA LVTEM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Li
Væ fupenorehyemea Calfurnio quodam be ftia fubomawsucl propofito aureo.numo pO q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftulannutnbl exponeremndcirco inhunc ufa
⢠i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qidiem diftnli enarradaiquod Calfnrmusirtfi cuius foediffimoserrores i Academia dilTemt nacos repbendebam:cum argumentis ftulticü asfuasnon folum tutati non poflctiucrum in diesquoq ;maj ?^s,m3giCqj rudisSiimpcnrus depræhenderctunad arma co ugiriac flagKrotiÃimos quofdani e fuisimmiritiquime pax giombus aggrederctur.Inud ueromihiab omni ciuilitate a modo a fludus huraanioribusura uifum eft alienum : utiftü ad naturam ferarum proximeaccedere mentoqibcftiam co/ gnommari captum ab omnibus:quibusidnotum eftuudi« ri mihi pcrfuadcam.Quid enim magis ab homine Rudia p/ fertim humaniora proluenti ab horrere cenfendum eft; qui eu^ a quo modefte ciuiliterq;ac ex Academiae more:grauitet inter profitendum erraffe coarguarismon conuitusmodo ac mille contumeliis:Ve^ enfibus pugionibufqi ét infedarix« rareq;utquibusipfeflagitiis totus fis pcrditusaUisin audii6 riorum panetibusaferibantur/C^anquamautem uel hxt fola dariffimoomnibuspoffunnlTeargumctouftam ab om m humanitatetfluc pro eruditione atq; dodnnaiaccipiatun .flue pro eo amoretquohomini homo conciliatunprorfus ee «alienum : ex enarratione tarnen eiusquoq; loci Åiintiliam: quemmihi iftius impulfu propofuiui exponmaum : facile conflabit iftüeffc uaniffiraû fimul 8lt;arrogâriffimûnebuloj nem;quiamp; incognita pro cognitis habeat:amp;ca pfiteaturquat non pcipir;amp; errores quibus puerorum mentes impheattar/ mis quoq: tutari pulchrum puter. Id utro quo facilius in ⢠telligarur : locus ipfe Fabii : ut eft tejafferente abiRoBcftta .gt; -ledusîpnmû defenbaftdemdeut fuit expofitusirtferafiV« raqi eiusexpolitio fimalc^ epiftohe Ciceronis ad Atticum'fa fciciatur,'u*
-ocr page 70-Sic fgifin Mfmotubi dèacceptf^s agit Fabiusifere in exê plaribusc dclcnpnï.Prxtcrca nuq eadéflexa amp;nbsp;acuratga ea/ deflexa Siiacura unq;neutra cludet uocé iatina.Hochabu pz ccptu fie Beftiaiftc amp;nbsp;legif amp;nbsp;cxpofuit:Vt Fabïusipfcjmâife Rariûfolaecifmum incidite couincatur.ISiautoniittatquod illiusamp; copulae loco ex præpofinoncreétiusfenfus pcrfpicui MM conuenire non aiaduemueacedequaenulla rone copula ri poITunttconedenda putauit.llla enun or fublata diflindiz one fic confudir.Quia eadem flexa et acurauuc^neutraclu/ det uocélannannut inâunû fenfu; confudéda ccaffirmant: cum mû duo fintt^fineptaratio uideatur:amp; a (oloccifmo fat bios defendi non poffit.Cum.n.uelit offendere Fabius in ea dem uóce nunqacutam fimul amp;nbsp;flexam reperiri:minus apta' uri ranôe luderetuncum nihil ad propofitum faciat : fi neqj fiexaneejacutauoxlariano eludit. Löge igifaliam alTignat Fabius róné apteidqd* ,ppofuit dcmôflranré.Nûq,n.eadeni uox flexatacuta idcircoéinqrtquia eadem flexaex acuta eu ⢠Ãattquod qdéuerbûidcirco Fabiusptermifitjqd âfacile fub audiri por.Circuflexu naqiaccérd ex acuto« graui conflare Moriusefl:q utfit exponêdum.Necÿ inficioramp;quoq;poflelc/ ei ut 47ena ponaCarq;é uerbû fubaudiaf:ufitelligaus eandc flexa ét acuta eé.Siji.flexa ex acutagrauiep coflattnimi^ ifle xa criracuta.Sed ii ex legaf:niagiapfpicuusuidtf eeflilus.ut itel ligaf flcxa ex acuta quoep coflarc.Carter fiue ex fme amp;nbsp;Ie gafata c diftineôédûmtiHdaduerbiû utiqifcqntis fefus fic itMo.hoe mo.Vtiq; neutra eludetuocé lanna.C^od fr i unû côfûdat féfû:a folÅcifmo Fabiusdefédi npôtjReutra.n.no mêqdexgrâmarka rôc x loqndi'cSfuctudie aurgtôaut abla huo copulaf:citra iolÅcifmi foeditatecû ntisillis eadem fle xaamp;acura neqq cônedipôr.Vt.nJde degâterq; df;Neurra ba^ uoeû dudif uocélarmi;ûc barbare dicercf neu tra eadé flexaamp;acura eludet uocelatinâ.Rufltca certe nomo barbara hmufmoi oro cet.Hucacccdit:qdiHa pricuJaunq; n mediu f^aut primu autfed^ioroe Iqcûfortin côfueuit.qrene Fabi as Quintilianusalre^ larix liguæ Ipeciniédoqndi rone igno rafunnanifeflofai in foloecisnos incidiflc coarguatur: ita diz H/nguimusiu tilla quldctü . Qtyaeadem flexa ex acuta: ra^
-ocr page 71-tio fupcnon'sprxcepH fntdli^atur.Hoc utro lt;nbsp;Vtiq; neutra eludet uöccm Jannam taliud præccpmm eJTe cognofcatur,quot; Sic cmm amp;nbsp;fenfuspcrlpicuierunt;ncc Fabiusruftice barbare ç fcripfifle coarguctur.Quod quidem fiagitum ab Ådepel li'ncm potefttfit Ka lcgarurtut ine Befba putauit efle confurt dandum,Hinc ucro manifefte tibi loquere poreft:quäris er/ roribus auditorum fuorum mentes BeOia iheimplicetiquii râqDæ ad gramatjcam fpcdantî quaeq) ne mediocriter quiz dem dodiSfuntignotattam pueriliter turpiterq; labaf.tgo terte ad grandi pignore depofito conrcMdenm cetumamp;aniz phusFabn loca:cumfecundum nondum praelegent librum aut pcruerfeexpofira;autcorruptc:ut funtalibrariis dcpraz â¡ataifuifle Icda.Åiod fi mihi fingulosaureosnumosp lim gulis deprauationwustproponcre animnm induceres ; facile rd reipfaeomprobatem Sed lam ad eius ^iflolæ enarratio/ 'nem rranfeamus;quam ut exponerem: illius opera potifflz Inum cfflagitafti:penndcacfi ego tanq alter Gorgias:dcqqa cuq; re propofita mc refpófiwefle profitererlacnannihi fa ris eflettquæalTeFam tutan.^d ut edarrogitiJTimus: quam wfepercipere non pote(l:aliisquoq; incognitam efle putamt Ãam ucro ego fieexponäm ut quaoblcuriora uidentur : firn «nodaturusjac qüx corrupte ucl tu ucl ipfcâdefcripfit:emeu daturus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
'7Ad Atricu igifür ea (cribiturepiftolafq paucis ante diebus '7/4^'^ Rom a profcausper 1ititras a Cicerone petierat:utfibialiqdj«:52^-de rebusurbanispferiberer.Cui Ciceronondum quicq acci/ â'o/ «o. difle:ex qtioïpfedifceflït:quod admonitione dignum uidea euciQuidtaméde Tenediorum caufa decrcücrit fenatus eer riorem facit:acquotidiefcaliqd fetipturumtctiafi nihilno/ ni accident pollicetur.dudcns autemcpidolam cum Artico jocatur.Ac primusquidem eius cpiftoleleufus ita eft perfpiz caustut nihil expolitionisindigere uidcatur.EpmoIam nie couicioefflagirardt codicilli tui.Eiusucro periodi cuius ini tium e.Nam res qdemipfa;claululam corruptefcripfiflitda bittficep in exeplanbus fere legitutflednifi dabatjurrépus fit nodum prxcentum:legatui:aihil redi fenfus eJiuef.Quod
-ocr page 72-aero.M.Tuîlius mquirfpiftolas interdumdebere alfaefnari Idcaccipumusiut itelJ^gamusdcrebuskuibusnegiigcrerlofj Nam ailucinari proprie e conuiuenbusoeuhs aligd ronrem plaritquod uerbum tame ad animum quoqjtranffertur. AI/ iucinatur.n.qLrtfqsahquidaliter atq: efl:accipit. Illud quoq; medofe fcnpfifti.Teneido^ igitur libertas fecuritenedta pa fa c.Sicaut in exemplaribus quoqifere legitur. Sed Tenedio ruralegedum effenotiusêq ut fit dubitandum.Tenedii natv q; populi fuere tenedum îfulam'habirates,Apudprtfeosuo ro nofecuris modo Tenediain prouerbio fuir,Verum horne quoq; Tenedius:4 gt;eoqrruculetoforet afpefto.Nam Ttn^ rextaquoamp;infulaTenedos fuitappeUataicum antcaleucoz phrm uocaref:quod falfoanduerca fuitpatri accufarus: le/ iecauitmrcarnifexfccunmin manu renensipoit accufarons â¢humerosHarettaceu qfalfoqueq acfufalTe foret dephefusi cueftigio iudicisiuffu pcureret.Hincigiturapud pnfcos fe/ iCunsTenedia in puerbiofun.Siue utArirtoreles mTenedio Xumciuibtareinqt; quod rex Tenedius cumfecuri indicans jniuriaquéq affictctfS iUicointerfici iubebatAIu quod rex quot;idem ftatoit:urin aduIteno dcphéfis fecuricaput amputare tur.Quodqdemmfilio quoq;obleruafTeof.Vndcin numif matum altero.qdem laterefecurissin altero ducefacies ex eo^ dem collo^deuntes uidebanf,Aliaequoqi de fccuriTenedia afferunt rones.SedpFimanMhioîüm uenfimiHimauidetur Facete igitur Cicero fimul «Sicrudite libertatem TenediorC fecuri Tenedia peifam fuiffeainhoeê penitus fublatam :-ut qui fecuri teneoiafi«flent pcuffi.Nam Tenedii cumanteali berieffet fuifq? uineretlegibusîfenatus decretoea'funt über state priuatiîquisamp;CiceronisôfCalfidn amp;'Bibuliôt faucnii . patrocinio fuerintufi.Significataûtgt;Ciccro Articû quoq: Te nediis affuiffceu mqt.Ote magis ab Sipjlo mênoê honori ficafadtaxu te diceretpolluiardi Sexti Pafeiftinffe.Sipilus qde iflc.Vnuselegaris ttnedio^ fuiffe uf,Pafaucro renedio ⢠â fuaccufaror.Corrupteat honorificat diceret: ut fere i' exem
plaribus legiffcnpfiif1;cu.Ã hononfice amp;nbsp;diceret Vmtatis
-ocr page 73-numéro fit kgcndum.Rclfqua iniuscpiftolæita fbnt aperta ut nullaindigeant enarrationejmfiforre dubitas quid libiuc Iit Ciamp;fó m^qfiQi*CviciiE(ibtK^3«i V^ÃaatMttqt Amt multiihuuinfausta^tnirt «ktidutfaoKn^rtamp;^ii^ hoipqu^^ dem fenfui aliquà drdâefieufdtanHjja nâoq: tdnuiqdto UU nwiupjrnwf/fià nfHïitot^rt'Ae JfliPifcf»buw.Xiôlt;ilt;lt; m/ gandiaduerbium facile contenderim ^rBbcndUni {tji|aolt;â uisex«».T^^f MAâifagciuïrhociwo âl^gaü Literni pew^ata^ ita fuhr multis ludiimbusingemi; no multetn artis,Vtitelà g'li^MtfiVirtflMMiVSM^IWil^^
Id qd'de EnmoOuidius aitxnnius igmio m^wtHqsff^ter^ dis,Lucretius nanq; naturale pbjj||(fiilMii|^^iiw^?K^^ plexusEmp^ -dlt;itilt;sgt;i^bi
Græco m li^v!»m ÃRgUM^W«
quod ab Attico legatur.Sit neris Virum te putabo.Si Saluniier nlt;» pucabo.^^eâçj la^SR^^t^' ferennani rji^ifei^tit«SSqbe ditus ...
RoI^rmc locis ribi recipiocnni^p^yj-^n^v to calendas Iulias. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bIccccTxxxjj^ ^,
Si quid forte litte
Veneriis fuit deferiptum Principe AugulT . cimo Calendaslumas. Mcccdxxxx.
-ocr page 74-⢠.'i'jruAjhij (Of HlSTI?n;
t Oepnaârioiû îhoclibrlloiâinifiiÿMrreâôn NiiSnrrrc ' ^inrlt;rcrcinkd3(harTä.EpjÃok huic j(rfcrare audco : Vkbat puofäsat.^uc^ebncyÃliinariJiuii. U . :i
Aul ^aiuAcfmios cfleaitiamp;dicij^dic»;#|iqui4 detuisre busgcftudicat m.iiti.nu hu ^ ma amp;fulgtrur ^ fulgurat amp;fat]rrui jrfetyrisà qasç-
J) quoqi.m.v«
Dr crudi pro detrudit lodmampfolMMBciit» ii fidric-nflducùm.vi. Vâf' - -Orr- nr aHMiiK ^urorcsproaudlorcs 91.1^1» â r^i' 'â^''^ â^'â '⢠'n - -j-j-jJ.ib Air fftlt;espro^«ûfiendfaodlMiprà wdkgt;ri in.fx« J--^lt;.i'/gt;^i DidoraprodDdhorrs in.x.* â-Oinmur â Comiaiiif pmeomuc^fmcsllay copula in.xif.Æ Dciiidicarcfgt;rodirûdjcare in.«u.
»eutpnem.xtiü; â,
f.xv.Sdlpûfuhiinma uerfuJBtnumerus^ nutnerii Feme öfrrueatm.xnXcdkormihiftTucataure â* Ac.pAtamp;depalfusprodepuÃisA fic ^dcm ribt in uidetur proficnbiuideturin.tix. ' â^ ^* '⢠⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.â Videtur pro uideatur io.xxiâ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oii;' Exnx pro terrein.xxrft.â^'^^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ â In.xxmi.hxc quatuor uerba tra funtimpflautintegra no uiz deanfur,Lectionibuspolloeres atq;infamarer Dudu pro dudus1n.xxv1.Q30furore dudui Defientsdefibâat tn.xxix._, Jngranrfimum pto tngrarifrimusin.xnf. nbsp;nbsp;nbsp;â'} , â' Quif^proquo^ dc«iirimà pro dodtifimiifi^deoraoan ^^'pwua.fain.xxxui?\' Æ. - nbsp;nbsp;â
McJodspföIocümein ùlriOM.nhutfpiftal« toebifac tib: Ãtqiucftquunrur, . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ;
-ocr page 75--ocr page 76--ocr page 77-