ocr page 1

ocr page 2

Dit boek is gescand in het kader van het Incunabelen project.

Een incunabel of wiegendruk is een boek of geschrift dat gedrukt is vóór 1 januari 1501. Gezien de bijzondere aard van deze vroege gedrukte werken is besloten deze uitgebreid te beschrijven en te digitaliseren.

Meer informatie over de collectie is beschikbaar op: https://repertorium.librarv.uu.nl/collectie/incunabelen/

Bij deze boeken wordt ook de volledige buitenkant gescand en een scan gemaakt van het geopende boek. De hierna volgende scans zijn (in volgorde waarop ze getoond worden):

*Een deel van de banden in deze collectie bevatten meerdere titels, het is dus mogelijk dat de pagina's in deze overzichtsscan horen bij een andere titel.

ocr page 3

ocr page 4

Liber


Oétauus


appellant fndigenæ meum natale fofum.quatuor milibus paTuum abalba diftat:ad radices montis fituni:/ quo diftamnu na(citur:hæc dixi ne igratus erga patria uiderer meaqua nil mihi eftiucundius:nilantiquius. Acet pdignus.pelignifutpoft marfos:quoÊput nuncefulmo patria Ouidiirfita eea urbsiplao circun data mötibus:aquis irrigua quibus locus ille in æftate amenus efficiturJn hyeme autem frigidillimus: Oui; dius appellat fulmone aquofJ. Acer.bellicofus. Vicinus miles fäguie.i.qui erat excafteilo fâgulnis: quod adhuc retinet noni e amp;nbsp;cclebre eftmudinis quæ illic quot nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

annis celeberatur:poeta dicit caftellum fanguinis habuif Cxtera in obicaro famx amp;nbsp;finc noic uulgi fe,origlnéacalibus;quæ rdtincampania nomenque for Sednumero cafteHaualét: coiugitur acet titæ funt a calai conditore ut cale 5yllius:acahbus uinum „r,r -° calenum dictum:ubi etiam autore Catone ire ruftica fie Pcbgnus.gchdoiq; rapir fumoe. cohort. bant optimi cetones:calais fuit filius boreæ;amp; orthiæ fi Nec cedit Itudio uicinus languie miles: liæ erithei atheniefistqua rapuit boreas fine thraces no- Que géuere cales:no paru9códitor urbi: n,lneborcæ.Vnde Ou/diusiheroidtbu,.Nom(ne ^^ Vtfama eftcallais borccqueraptapauras petunt aquilonis erIcthida thraces.amp;alibt.Tam gelidus ,,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,°Tf,

ciTOsmec te tamen ipobe quonda. Ignibus arreis icaluif Onthyia uago geticisnutriuit in antris.

Haudillo lcuiorbcllis ueftina luuentus


ilhc gaurus nios utribus côfitis.rdé paplnius. Spedat amp;nbsp;Icario nêorofus palmitegaurus. Naualibusmaua le dicitur pprie locusi quo naues fiunt:amp; continentur priufg in aquâ deduca ur. Proie dicarchea.i.pùtecla nis colonis:puteoli prius uocabant dicharchla.quoniâ ca cluitas quonda iufliffime regebaturJnde a puttere frequëtia nomëaccepit:ut aliqui uo!uerunt:ab aqua^ putore quæ fuiphureæptotü iHu traétu featet. Grata patthenope:neapolis qua cumeiide chalcidéfes icoluerut amp;nbsp;ex pithercufis atheifq; uenieres. Vnde nea, polis.i. noua ciuitas appellata^ ideo graiatn panheno pen appellauir:hocnoniëa parthenope una ex fytcibus


fe neges. Geticis.threiciis quoniam getæ mixti fuerunt thracibus. Vago.quonlä ued uagätur. Vezina iuuen tus.ueftini fut coterminipelignis:amp; marruclnts:qui ufq; ad rruentü extenduntur ex allo latere funt confines fam naitibus amp;nbsp;campanis:apud ueftlnos erat quodam copia cafeiqui ueftlnus appeliatur:de quo Martialis.fi finc car ne uoles iétacula fumere frugl.Hœc tibi ueftio de grege maira uenit.fifcellum fuit oppidum ueftinotum. Pinna

uirente.plnna adhuc retinet nomequoniam dicitur erui tas pinnæ urbs uetuftiHima ultra pcligncs uerfus mare adriacum clara oliuetis amp;nbsp;olei copia acpafcuis:ideo pini Pedora pellis obit cefi uenatibus urii, uirentem appdlaufc. Auella.opp!dum ti^no% a quo [- ^ quos diues opü.quos diucsauogi ~auellana dicitur autore Macrobio:habet etiaea urbs pa- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n'

fcuauiridia:amp; quæ attonfa ftatim refurgunt. Marrucia Bt tota dabat ad beluum capania tradu. fimul.marrudnl amp;nbsp;frentani accolunt oram maris adriaci Dudiorum aduentû uicinis Icdibus ofci


Agmina denfauit uenatu dura ferarum. Qui fifcelle tuas arces pinnamque uirété pafcuacphaud tarde redeutia codetauell^ Marrucina fimulfrctanisemula pubes Corfinippfos magnueptheate trahebat. Omnibus in pugna fert fparP.oibus alto Affuete uolucrêccelo dimittere fundæ.


Prole di'carchca multo cum milite grafa„

ntir.1i fottita ê cuius fepulchri ineapoli oftedebatur. Nola : cla A fP ,.P P rP nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;raduirasadhuc nomeretinet qua hänlbal poft pugna ca

Aille amp;clanio contemptae temper acerrae nenfé expugnare adortus a Marcello g erat itus a mutis Sarranis etiam populos totafque uideres pulfusfugatu(q;ë:tiïc primü Hanibal didicit fepo0eilta Sarni mitis opes:i'llicq°s fulphure pigues ^a ulnd.nola e ppe ueCuuiu mote g nüedkit mos fûmæ 1 _ rlo ubi nafcit uinu græcutarfit ille mosïperante Fito.i qua cöflagratiaeduo ulri dariffiml defidetati funt.Saleius baffus amp;nbsp;Plinius g naturale fcripfit hilloriä. Poêo: Hänt ball. Aliphe:oppiduliïcâpaniæ amp;nbsp;er acerræ qs danius amnis undariöibus ifefta.iö dicit Virgilius:amp; uacuis cla nius no æquus acerris.fut aceræ ppe nolâ:amp; nuceriam.

Sarraftis populos:Sarnus fluuius adhucretinet nomen a quo farraftes popufrideo poeta miné appellat : farnü quoniä no eft preceps icurfu ncc accolas fundationibus uexar. Phlegreihnustcapus phlegreuscicäpania i quo hercules:ut uolut fabulæ ppe acherufiam palude deleuit gigäres amp;nbsp;a popa triüphi pompeis oppidum appellauit quod ideo fictu e autore Straboe que nia terra illa fuepre uirture prælioriï cocitarrix ctat.fulphurcus e ille tractus ideo calidas habet aquas amp;nbsp;aliquado naturali icendio fla


Phlcgrei legere Onus miCenushardens Ore gi'ganteo fedes rhacefia bai'.

Nó pchyte non ardétem fortita typhoea Inarimenon antiqui faxofa teloni's Inrula:nec paruis aberat calatia muris Surrenté amp;nbsp;pauper fulcicerealis auella In primiscapua heu rebus feruare ferenis. Incófulta modüamp;paruo peritura tumor. Leélos rectoris formabat feipio bello.


ufque ad populos:amp;ab alio latere picéos:a quibus true Seruabât:finueffa tepcns:fluéluq;fonorU ro fluuio reparantur:frentani dicuntur a frentfo oppido ,%i ~-.ri.'i! quod erat propetheaum appulum. Corfini. corfinlum Vultuinu.quaKpcucrterc filcntia amiçle. caput aliquando pelignorum fuit quod famnkes cornue Pudique amp;regaciaca lamo caicta domufq uniuerfis démontrantes ttaflato nomine Italicam appel Antiphate copffa freto : Hagnifq; paluftre lantes contra populum ro manum receptaculum propu Linternü:amp;quonda fato^conicia cumç. gnaculumquecolhtuerunt.Sylllus corfiniü afcribit mar rn, , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,%

rudnls. Magnum theate.theate caput fuit marrucino - Illicnuceria amp;gaurus naulibus apta ru.ideo ait magniï.adhuc retinet nomen.dicitur eni clui cas theatis. Sparus.eft telum agrefte:habebant etla fun

dasquibus aues ex acte deliciebant. Obit.circundat. lam ueroquos diues opum.poft lyrum amnem eft Campania dicta a capua:quondam in campania erant populofæ urbes:quæ capuam perinde ac earum capyt appellarunt:fcclix regio uini præftantia amp;nbsp;tritici.unde Plinius ait hinc fœlix ilia campania:quam ueteres di xerunt fummum liberi partis cum cerere certamen. Toto traftu.tota regtone.fradus proprie dicitur con-uallis. Oici fuerunt populi campaniæ antiquirißimi amp;nbsp;linguam per fe ofeam habebant ex qua amp;nbsp;quibuP dam aids fadaeftromana. SinuefTa.adhuc retinet nomen habens aquas callidas uoluprati amp;nbsp;curandæ uali tudini aptas.ideo finueffam appellat tepentem. Vulturnum.oppidum amp;nbsp;Ruuius dufdem nominis in cani pania. Amycle.in campania de leta: fuerunt a ferpentibus autore Plinio.ideo poeta dicit filentia illas euer tinc:quoniam nullo clamore hoftium deleta: funt.quare Virgilius tacitas dixerit amicias feruius rationes re/ fert. Fundi ciuitas campaniæ adhuc retinent nomen. Caieta.appellata eftacutuitate hrtoris : quoniam lacones qui illic habitarunt caieta curua appellant.aliqui uolunt denomiatam a nutrice æneæ. illic regnauit Lamus rex Ieftrigonum:aquo lamiarum familia Romæ.Hotatius ïcarminibus.Heli uetulio nobilis ab Ia'


Füdfque amp;regaciaca lamo caieta domuf^


Linternü:amp;quonda fato%conicia cump


mo. Domus antiphate.1.phormiæ:nam phormiis regnauit antiphates rex leftrigonum:phormias LaebO' nel condiderunt:Plinius alt:poft Caletam eft oppidum phormla: antiqua leftrigonum fedes. Comprelfa freto.quoniam eft ad mare inferum. Linremum.oppidum eft prope finuelTani habens ftagna amp;nbsp;paludes.

Cumæ.opptdûcapâiæ coditu a chalddefibus qui exeuobia uenerüt amp;nbsp;ct cucis a gbus nome accepit: cla% oraculo fybiltequäcumeäapeliät amp;nbsp;teplo Apollinis qddedalus pofuit:iö uir.arcecumea chalcidica apellat . ppe cumas cpallinaria fylua:alig uolut cumas a fluctibus di(2as:cymata.n.græce fluctus dicunt latic. Nu ccrfaropplda câpanlæ adhucretinet nonie. Gaurus.oppldu ad mare cum optima ftatlone naulum eripha etia dicitur.ideft bona nauigantibus:Papinius in fyluls:amp; placidum limen numenque euplea carinis etia eftI


Ille uiris pria amp;nbsp;ferro circundare pedus Adidderat leuiora domo de more parentu Gerabat telaabuftas fine cufpide cornos. Aclidis ufus eat:fadxq; adrura bipénes. Ipfc inter medios uenturæ ingetia laudis Signa dabat:uibraf fudé trafmittere faltu Muralis folias undofum frangere nando Indutusthoracauadum:fpc(ftacula tanta Ante acies uirtutis erant:fæpe alite planta


grar. Mifenus:ëpmontotin ppe cumas denomiatum amrfeo Comite æneæ ut placer Virgilio. Sedes bai: ba tus foefus ulyOis ithacenfis notre dedit bais ubi erat baL-neæ ab oibus celcbratæ fingût poetæ typheum gigan-tê fulmine deieétu fub his locis elfe fepultu. Iihacefia : ab Ithaca patria ulyxis. Prochyta:c ifula ante aufenum


ppe quam e iarime quæ amp;nbsp;ænaria dicitur a ftatiöe naui um æneæ fub qua dicit fepultus typheus g'gas. Infula telonls:capre£ ubi telon ut diétu éregnauit: faxofa ë ifu la nö peul a neapoli. Calacia:oppidiïcâpaniæppe fur rentu.Vnde pocula quonda afferebatur, Martialis .Sur Caftrorû fpatiûamp;faxo träfmintamp; hafta. rcntia bibis:nec myrrhlnapiaanec aurum.Sumcdabiït Martia frons facilefq; comæponerctroq? calices hæctibi uina fuos. Auella oppidü non procul a Camp;cshrcu,OT^amp;gral,^rt m^^^^

Afpeétu gratufep inerat uiletibus horror. indulgentia elata poft pugnam cannenfem defciuit ad Affuit amp;nbsp;famni's nódum ucrgéte fauore pœnos. Serenis:profperis. Medum: mcfura. Prauo


Ili'a perfonu amp;nbsp;campiper aperta uolätem Ipfe pedes prxuertitcquu: fiepe arduPidé


Ctfirics brcuior:flagrabant lumina miti'


Affuit amp;nbsp;famni's nódum uergéte fauore


tumore: fuperbia ut habebimus demum romani campa nos ui fubaltos calamitatibus afrecertît:amp; ecrum agros forte dlulferut. Sclpfo:g poftca cognominatus é aphricâus:hos populos formabat ad prællu:amp; uoluit uc pl lis.i.hadls utetent. Fetro:thorace ferreo de more parctu.na campani gerebat tela leuio. Virg. de capanis ait.teretes fut aclides illius tela:fed hæclëto mos eaptare flagello.aclis eft telu breue q,ameto iuuat, Àdru ta:ad ufururis amp;nbsp;arigulturelpfe Scipio que laudat poeta: Vibrare:ulbabat. MuralesrfofTas murc%i Va du:fluuiu. Alite plata:pedeceleti.i.curfu fupabat equu g admotis calcaribus /pellebat adeurfu. Præuertir: traflt.Vir.dixit uolucrecp fuga puerrit ebru.amp; horatius i fermoibus.illuc puerramur.i . trafeamus. Spaciii diftatia quæ erat ab uno latere caftro% ad aliud. Martiabellicofa amp;nbsp;feuera. Faciles:molles h retorta:. Fla grabant lumina.ad imitationem Virgilit tribuit hoc Scipidi poeta qui de Augufto fie cecinit ioaauo. gemi nas cui tepora flammas Læta uomunt.Suctolus de oculis augufti fic fcribit.Ôculos habuit claros:amp;nitidos gbus etiam exiftimarluolebat ineflequidda diuini ulgoris gaudebatcp fig fibi acrius Intucti quafiad fulgore folis uulru fuu fubmitteret.ad quod alludit fylllus dices:gratuf(pierat uifetibus horror. Affuit amp;nbsp;(ani:defcii bit nuc famnites g fut poft eäpanös orti a fabinis uoto uere facto .ide fabelli ditti p dimiutionëopicos g uica ti habitabat elecerdt fedefep illic pofuere fuas.nuc ad belln uenerüt p romanis fed ignominia: accepta: cum •Gfubtugä nillTi fût illis i mete ucicbat.poft clade ad canas defecerut ad Hanibale.LJylla tande eos deleuit n ii


Ia


ocr page 5

ocr page 6

ocr page 7

ocr page 8

ocr page 9

ocr page 10

ocr page 11

ocr page 12

ocr page 13

ocr page 14

ocr page 15

O


Oè




Eamp; c'TC^


E


o V, »


o DJ


O 3 O^ »


CT


»


O



m


0


Al nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ro~Cvcv - k,0to IJ

5^o r?iqaoiH

B^^^'7^ ^—iao^quot;21


» ^


O


c »1


R


6 Al


o


gt;^.Q!


E^m


'Ci


Ad EP =gt; amp;nbsp;=3 ^=^ 0^0^


o E:


—amp; » t


OlC



C — 5— Mrêi

C^ » Qo


oË^^


P°^^ GA « e


Cl'4


te


n OQ


C


Pl


fb


»


^^'E ^'-^ 879.

=A Q. ngt; ^1 nbrto



»


amp;


-^ amp;nbsp;8»'»^ ii-pn g 3 er faamp; amp;nbsp;1= amp;nbsp;amp;nbsp;6


^TO gt;gt;nbsp;!206A^ -O Clt; nbsp;^?%^^ ro^


BSèÊ^ ^o


o»M


nt



E'


amp; iè


::• C7t


^m O3 ^X 1.^°


tab| amp;A R^^.


Sèoè^ ^^| Qa E


bquot; r—rt amp;nbsp;0 O ^


°.^3 ^. tn » P



B:^ ^8


a


D GA A


^^


Ol


ro 3


»


Bo n nbsp;» Ft


c:, o Cl


E o


^1^»



6 A)


Ad


» E



E Ad ÜQ rt'


TO C O

O


C 1 —'o


Ad


OU C'A


o =' sgt;^


»



$


»1


C


n


»--In

2^^ E-C^


zfl


: ^Ad


0


O 1


N


Ad


lub .amp; 3-0


»


O


o


AJ 0 ^1


O Alt E'


Ad C Ad


O


CA f^


C


0


O


r'k*ic Cl n 0 ^.^1 11


Ü


^■cro

C CU


:ro


Ad nbsp;O n


c Cl


c: o


3iEj


C Adi


^o _A CA ^(^ lt;^.^

E 3 CT'


Ë


Ad


1 E.^^^^'

C rt - ra«. O


AddtaO C n — Ad


Ad


c


Agt;



^'6 Sè fee


C o o o



n'm O O™CA


0 C


2 =1

8 cro P^ O =


^=c


Agt; ^ E £g 1 TCg^^

^8 E=:lt;o


^8


Ad


rop-



^^79


ra o i^^ a79


aandß


C O


C n Ad E E 0


o C


^1O c B?


AdI Ad


^1co CL re re 0 ^0 lt;nbsp;IdHn 8 OT:gt;


0 O D 0 E


oO 3 X CTC » lt;?O Clamp; n-, o

0 w—


^O^



O 0

H^?^


rt E


Oè



a H OT O


Z^^^O


„1 Ci x


w 3






8 £gt;


8^ B) »




Cl


1^^^ gt;nbsp;L' M, » amp;nbsp;o AI =


H


F* o Lto : Ad


O



» X


»


A3


K)-C f amp;nbsp;rt E:=ni


O ?



3.e;^^^EB B=P^z^-^' rt' ~'e———m.m


P


E= iO ta


—, o


0^3

E ^rç= 0^o


ramp;


Cl


O


Ao C ^


H^-.it-cro

TO 0 ctCT^ Ad

O^ ~ hæ= Cl0.0


E AdI »


A3


O


O


B^^^ E^-o E1lt;PCT» raquot;lt;o ta


0è@


O


O


o


o


^8


c Cu



Agt;


O ►, ra W a :


^» ê E

amp; 0 —gt; U '*?pë



C Ad



»i


o


0 -0 ä^^

O CT Ad@O 1 ^CA


Ad


AdiTO — EE ^H1»


»


Ad C


O


Ë


^1 rt t:


: xr»,,


^O


Ad C m, 0 TC A» ^ A


0


TC n


1.-0 O Ad 8 n


ra



E


Ade

O = rtc C O


0 o cE


^^1



=8 »1X


8 a


C


^E


Ad


0


^X^C^ EoHE ^m^hB


rç ^E


n z.egt;^^ra


Eooeo: 0 ^G ceOio.


o


Ad O O 0


» :3


amp;


Cl


Ad


6


rt.gt;


rre roè


8


O


amp;


^amp;


»1^

^E


O


0 ^


ft o


C


0 P


C Ad 8 C



^^ Eo^



A


C

2 0oc


a O C t^


0


C



C Ad


É:9»éo ^CT K 0 roOè —• CT

Cl O


X8 5-•

8 ^H.^3.

□ o n0


o O


C


C


Cl O nero


Ol


C. O rt

C



n C A P


C


6

A3


CÛ o n.


Ad


Ad. / 11


C Agt;


8


E^n'e8


MM'^


^ C 1'


O

ocr page 16

Belli punidJi: Compendium?

Oft primum bellumpunicum guo Carthaginenfesuiftifuerütad egates iniulas:quæfuntin' ter Sicilia amp;nbsp;Aphricä* Sicilia Sardiniae^ celeridefperadoe ftipedio etiam fupimpofito amif Os:Amilcar pater Annibalis:geo belloimpator fueratuiringctis fpiritus angebatur: amp;nbsp;deim perio proferédo cogitas per gngpanos:fn aphrica bellum geffit.Indecü exercitum in Hifpa' niam eiTettraiedurus Annibalem nouëfermeannos natum in tcplo Iunonis:quæapudillos fanguinehumäo placabatur:ta@isiacris iurare coegit fe cum primum ætas competeret hofte romäinominis fore acerrimum.in Hifpaniam profestus nouem anos eo ftudio bellum geffit:mmaius ani/ mo moliri g tunc gereret:uideretur.Nam ii diutius ulxiffetteo ducemilites armaitaliæ intuiident: qui Anni balisaufpicio tulcrunt:fed Opportunamors diftulit bellumgt;Inaciequippeoccifus eft:cui Afdrubal gener fuc cedit.hic magis conciliâdis populis g aulpicio bellico per otto anos rêpunicâauxit.Cum hoefcedus renoua ueruntRomai:utterminus imperii effet amnis iberus:amp; Saguntinis mediis interirnperia duorfipopuloicli bertasferuaretur.Hiccum Regulu quenda Tagum nomine necari:amp; caput haftæ affixum circuferriiuiTilYet ab illitis feruqcrucem amp;nbsp;ignominiam dominiægre ferente tentorio confotus eft. Quicaptus cum fupplicio afficeretur:eo habitu oris fuit:ut Ipedator fupplicii uidercturrfcffofqueminiftros conuitiis inceffens dni (ui crucc magna uocerepofeebattpoil necem Aidrubalis Annlbalin prætorium delatus fauore militum:amp; aura populari impator appellatuse.Quicu natura perturbatiois auidus effettamagna in eo indoles uitiorumiac uirtutûappareret:amp; præcepta patris:amp;iacra per quæiurauerat eumfponteinromanos currente impelleret ac fi decreta libi fuilTctitaliatamp;romanubellu nihil differendum ratusmefequoq; cundante aliquis cafus ofl primeret:ut Amilcarem amp;nbsp;Afdrubalem:olchadum fines quiamp;nt ultraiberum inuafit:amp; medium indignât, Iberum Sagunthinis amicis populi romani bellum intuliccaftra urbiadmouit amp;6aodauo menfe expugna tam diruit amp;Incendit.Necnö fabiu Pamphilum amp;nbsp;Valeriu Publicolam legatos romanorum portantes ludh magnanimi fenatus:eugppe ad poena ruptifœderis repofeebanttaudirt noluit:fed ftrepitu armoru: clfngp reque:tubaru littorephibuicQui ad carthaginefem nauigarut:gbus cafenatus datus cet:amp; carthaginenCes Annibali fuo fauere dicendis fententfls peripexifTentxbellum quod fe fabius geftare flnu dicebat: indixerunt: Annibali folo squato Saguntho furori amp;amentiæ luæ modû nonimpofuitzueru lupatispyreneis motibus cd Rhodanüamp; Druentiam Galliæ fluulos traiecilïet ad T ricaftinos profectus alpesipfas ad eum diem mill tibus fucceilasznifi fabulas Herculis in mediu efferreuelimusta^liberi patriszarcem amp;nbsp;munimeta populi Ro manlztotiufg italiæ tranfcenditzquodfimile portento uifum fuiffeferibit Pliniusznono die maximis labori bus in iugûalpiuuentu eft:ubirupêinaccelTam amp;nbsp;fuüm iter remorantëaceto zigniep diduxit.xv.die alpib^ fu peratis in italiâ defcenditzamp;ad Ticinu urbem amp;fluuiü elufdem nominis:nunc Papia appellaturcum. P.Sti pioneconfule manus conferuicin quo proelio Romanifuccubueruntzeum propter inopiam equitatus impe turn elephantorumin æquo campoferre nonpofent:amp;ipreconful uulneratus humeris filiizg obuidoriam de annibale ac poenis aphricanus poftea cognoiari meruit:liberatuseftzcöful cum Padu ratibus magno filen tio traleciffetzne hoftes infequerëtur Placëtia uenit. Inde ad Trebiam fluuiü fe recepit:impar equitatui in edi coloco:qui nunccollis fandigermaniappellaturzcaftra muniuitzAnnibal fubfecutus non procul abeo con fedit. Interim Sempronius Gracchus alter contui qui in Sicilia eratzutearn ab impetu barbarorum tueretur: a fenatu p litteras cdocluszcum apud Euripum Siculum Hierone rege allocutus ect:c0pofiti@ptpis edditio ne rebus liculis clafe per ora fuperi maris Arimmu.inde in caftraad collegam uenit:auidufq; pugna: manus temereeöferuirdterum uictor Annibalinde mouit.amp;fuperato apenino amp;nbsp;paludibus magna difficultate: Na ibi altero oculo captus e:cu proptermaxfnü frigus fomenta adhibere nequiret: ad Trafimenum lacum peru linum contendit, ibiqp locatis militibusadinfidias romanu exercitu profligauit temeritatc.C. Flaminii con fuliszquiuetantibus aufpiciiszamp;religioe pugna iniuit.Signa quippe rerum futuraru magna cu clade populi romanineglexit:namcum pauds ante diebus luftratole exercitu aretiu uerfus caftra moui(ret:equusan fignu iouis ftatoris repete concidit:* cu gallus gallinaceus edere recufaretpugnazphibete pullario.cuq; uexilla ter ræ affixa reuelli no poffent:ne collega fuu Seruiliu zqni adhuc Romæ erat:participeuidorlæ ac gloriæzüq cotraannibale fuiffetexpeftaret tribus horis adeo ptinaciter dimicans.neterræmotus:quis maximus mini me deprehederetur ipfe cum magna fui pte exercitus corruit.Nägndeeï milia Romaorüïeo plio defiderata func.decëmi.p hetruriâ fugiëdo Roma euafere.Q,uâ ftragéeüromaiintellexiffcnt magno terrore coneufti funt populuszquodnungan en diëfadüfucrat:Fabiü maxima dictatore creauit:gfibï Minutin zmagiftrum egtu afciuit.Didator obuia Annibali progrediës otriculos.deinde militibus die conftituta tibur cötëdit. An nibal poftdadë adTranfimenüSpoletü oppugnareadortus:cüexpugnarenópoffet:quafpolia inultabatß gna popularia trâftulit:amp;umbros picenoszoëmqp hora fuperi maris depopulatus Marfos pelignos Marru, cinos:Veftinofqueinuafitzdonec pcflem illam rabificam mitis campania fuofinuexcæpit: ubi, itineris duce noîs errore decepto.Nä pro cafino faltu cafilinü accæpit:cü in cäpü Aellatë defcëdiffet in quodä tractatu a di ctatore claufus ë.Sed uir ad oia impigerfarmetis ignitis cornibus bouü:gad duo milia fueratalligatis noctu euafittcn tatiri per faltus fugiëtes a ftatiuis amp;nbsp;cuftodils milites deturbaffent.indecladëilla memorabile ad ca nas uicuapuliæ in ripis aufidi populo romano intulit tcmetitate.M.Terentii Varronis: qui non Colum infi mozuerum etiam fordldo loco natus erat.conftatenim inter annales pattern eius laniumfuiffezipfum^ mcr '^cis paternæinftitorcmzln cuius ore canorelingua procax uibrabatpro fordidis hominibusiforoz cu diu eia Ç^'^OT-beraffetz* caulis oradis ingentes opes confequutus citet aura popularizquam uenali linguaaucupatus fuerat 'ad cofuiatum deuenitzut fua amentia amp;nbsp;furoreomnis fere italia fepulch­ Gannas haberet:cum ita bellum

ocr page 17

geri arbitrareturutin roftris dedamaucratquïquaginta milia romano%in eo pramp;Ifo desiderata funt:qua Ara gem paulus Varronis collega pro patria prodigus animæfua morte nobilitauitrfuneftioremg; romäis reddi dit:cui Annibaiiufta pfoluicinquiens.Quätus paule iaces:quitot mihi milibus unus Maior Ictitiæ caufa es. Varro cu.1.equitibusuenufiam fe recepit.Annibalquäuis nönulli Suaderent amp;nbsp;Maharbal profectus equitum lmprimis:quidie quinto epula in capitolio pollicebatur:fi uidricia caftra pauidæ urbi:côftcrnatæ actot præ ftantiSTimis ciuibus exhauhæadmoueret.fortuna romanoriï:quæ femperiaduerfis cnituit:ita uolentefuper tanta re cogitabundus adnentum fuu ad urbem diftulit:præfentilætitia fie correptus ut fibi conflare minime uidereE.tûc ^iaharbal proclamaffe fertur.uineere Seis Annibal uictoria uti n€lds:Poflero die:ubi illuxitmili tes fpolia legeruntdtragemq; romana contemplati funtyrrja n}iliaamp; fexcenti milites romanieuaferunt amp;nbsp;ca t nuüum fe receperunt:quos paula frugi mulier magna Sedulitate exceptos fouitrçarro copias omnis canufiu) traduxit.Littgas ad fenatum dedit.tantum terrors amp;nbsp;tumultus intra mcenia romana fuit:utnil aliudg lucto epudircturZveru decreto Fabii:amp;fenatus omnia ut tata ftrages patiebatur Cedata funt quippe fpatio.xxx.die rüluduseftîinitusrçmnes fere Samnites lucailocr(fes:hirpini:Metapontini:Brutii:Apuliamp;alii populi co' plures:amp;cifalpini galli ad annibalcdefecerut:Varroniroma redeunti guis tâtæ calamitatis uir ftolidiffimus caufa fuiSTet ab omnibus ordinibus obuiaitu efl:amp;gratix aétæ q, de républicain tam aduerlafortuna no de fperaSTet. Interim magno ad urbes deficientes ab Annibale miffus eft:amp;utiuitas ctcogeret ipieper agrumca panu mareinfertipetiit neapolim oppugnaturus.Vrbem quippe maritima exoptabat:tamc moenia illius ur bis confpecta fuperatu diflicillima eti ab oppugnationedeterruerunt.indecapuam longa teporis fœlicitate ac indulgentia fortunæ luxuriante per deditionen^ccepit. llla naq; duitas in luxuria femper prona fuit no ige, niorum mo uitio fed dfflqamp;nti copia uoluptatn.amp;illecebris omnis amoenitatis maritimmuerreftriSq;: ut nec libidini nec fumptibus modus ullus edet.ubi cum AnnibalhyemaSIet amp;nbsp;campanis coditionibus pacis ut opta livrant conceffisthabita oratione in ftnatudpfc eu exercitu effeemiratus eft: amp;nbsp;eu uoluptatibusïmodicis dies noclefq; indulget:amp; epulis uinoq;:ac Scortis operam daretilaudatifïimusiuuenis perolla ni pater fuus pacu, uius obftetiSreÈeuminter epulas confodere dclfinaucrat.poftea Nolan?fecontulit:amp; cam per pditioncutfpe rauerat duitate potiri non poSTetteam effœminatorum militumcorona circundedit.Marcellus ut eum mûris fuccedere uidit:acic intra portainftruda cummagnoimpetu erupit ubiatroxpugnaaliquandiu fuit:fed dë filTimus iber prælium diremit.xxx.pccno% cedderunt.romanoru nulIus.Tcrtio die utcrqi in adem copias cduxit:amp; utrinq ; militibus adhortatis pugnatu eft.pœni terga uerterunt amp;nbsp;in caftra compulfi funt.tunc primu Annibal uincl fe pofle romanis dididt.poftero die indutiis datis gig fuos fepeliuit.Annibal hyberna repetes apuliæ circa arpos cöfedit.C-.Fabius poftannibahs pfedionëagrü campanu ferro i^niq depopulatus c. An nibalrarCto potitus eft præter arcem:i qua Salinatorpræfidii caufa Ce receperar.amp;aftu punlco naues tarctino rum plauftrisimportas miraculofe Annibal p monte egit:Marcellus inSicilia expugnauitfyracufasiubiarchi medes geometra infignis occubuit.Cu e fuperiore loco Marcellus inccndiu tantæ urbis pfpcxilTcr lachrymas emifit.Capua demü obfeira Annibal magna parte impedimutoierclida amp;nbsp;grauibusarmis:ciïdelectis equiti bus:peditibufq, ad feftinâdüaptiHimis capuâcôtëdit:amp; Tifata occupauitJbiqicum pugnarctur:atquc urbem oblidione liberare no poßet romä iter côuertit:amp;infefloagmïe agrû fregelantidepopulatus:näilli potes ici dcrantquo iter ad uibcipediretur:per frufinatc:fercntinat€anagnintiq;agrtiinlabicanu uenit:ïde Tufculuni contendit:amp;intra moenia no receptus gabios defeedit.oeto milibus paffuum ab urbeeaftrapofuit.Atappius proconful eum uiaappia fequutus porta capena romäingrdrus:confternati ciues:amp;matron* animum refus meretmedia urbe p carinas .amp; fuburä in exquilias Cotcdit.indedfydïus inter exquilinä amp;nbsp;collina portam ca ftra pofuUiædilcs plebis comeatum eo côportarûticÔfules fenatufq; in caftra uenerunt.ibi defummareipubli c*cöfultatum:placuitutconfules circa collinaiexquilinacp portam caftra ponerctiamp;.C.Caîphurnius prætor urbanus arci amp;nbsp;capitolio præeiret:amp; ut fenatus frequens in foro côtincret fiquid in tam fubitis cafibuscofulto opus effer.Interea annibal caftra metatus eftad anienc.iblœ ftatiuis pofitis ipfe cum duobus milibus equitiï aporta collina ufq;ad templüherculis progreffus eft:at^unde maxime poterat moenia fituq; urbis obequitas cötemplatur.tali licentia uagari annibalcimpûe romanus miles indigne feres timmißis equitibus eu reprefTit poftero die anicnem trafgreHus in actem copias eduxitpugnaturusinecromani pugna dctrecïauere ni defiffi mus imber præliü dlremiiïet.Quod eu fequenti die itidem accidiffet:Annibal prodamauitpetiudæ urbis in terdum fibi mcntem:intcrduni fortuna nö dari:amp;omnifpe depofita i brutios fe rccepit.Dtihæcin italia age rent duo fulmina belli fdpionespublius:amp; Gneus fratres in hifpania occubucrunt.ex quere morteil|icamp; ro mæluftus fuit.Sed.L.Martius Septimi filius eques romanus iuuenis follcrs amp;nbsp;ipiger difdpliaGnei fcipiois edoctus cu. T.fonteio.p.fcipiois legato militibus cx fuga colleclis:amp; gbufda de podiis deductis rcromana tutatus eft:amp;culpator roma: qrerefmecaligs illuc ubi duo clariffimiiperatores ceciderat pfidfciauderet:Sci pio:qpofteaappellat^caphricanus filius.p.fcipiois gi hifpania occubucrat:^ttuor fcrmc:ac.xx.anos nat^ ut eo mitteret comitio^die afflagitauit:amp;cnfenatores statis ronchcrentigrattiffiniaorone defuaa:tateacipc rio qd petebat differes ut i hifpania mittetet fine ctidatioe patres cömoult.Igit cü.xxx.qnq; remibus pfeedus p oïathufd maris alpes atq; gallicu finiï.deinde pyrenidrciïueétus pmotoriu emporiisc opias exposuit.inde Tarraconc pedibus cötendit:uhiconuentum fociorum habuit:eodcm legiones ex hybernis couenire cum iuf fiffetipfe cum quinq milibus fociorum a tarracone ad exercitum profestus eft:amp;uetcribus militibus pro con donc laudatis eos nouam carthaginem oppugnatum duxit:quam ingenti labore:ac Induftria expugnauit. Nam qua mari alluitur urbem ingreffus eft amp;ingrediens per aquam : Neptunum fibi duceni effe arbitratus eft, Inde pacata Hifpania foedere icto cum Syphace;ac ludis funebribus apud Carthaginem celebratis in a

ocr page 18

honorem patris patrulgptariconem uenit:interhæc Afdrubalex hifpania Scipione fugiens: ut Annlbalife coniugeretralpes trafcenditamp; Placentia expugnare conatus eft:cui Liuius Salinatorconfulobuiam procellit amp;nbsp;cum littera: afdrubalis ad fratréinterceptæ eirent:romamadSenatiïniiiræfunt:cum per interpretem eas legiffct Claudius Nero:Qui poftg patribus fentetiam aperuitfuâ :fex milibus pedituamp; mille equitibus ele lt;2is noctu profectus maximis itineribus annibale ignorate ad collegam uenit:quiad fenogalliam cadra ha, bebat.amp;cumanusconferuiflfentaidrubal uia elufus pugnando cecidit. Nero ea node:quæ fequütaé pugna citatiore gindeueneratagmine:fexta die in fuacadra reuerfus eft:amp;caputafdrubalis ante hoftiü datioes pro itei iuilit. Annibai dolore amp;nbsp;publico amp;nbsp;priuato Idus Carthaginis fortuna Ce cognofcerepfeffus EScipio Ro ma rediit:cui extra urbein æde bellonæ fenatus datus cft:amp;cum de rebus a fegeftis diireruiff€t:nectriiïphare pofret:quonia fine magiftratu rë gefrcrat:urbem ingreffus eft:amp; præda ærario illata:oës cëturiæingenti coti fenfu fauoreq^cofulëSdpionëcu.P.Liciniocraflb pötifice maximo crcaucrnt:amp;cü aphricâ prouinciâ decer ni fibi optaret:Fabio in fenatu aduerantc:quod optabat minime afTequutus eft. prouinciæ confulibus datæ Scipioni Sicilia crafTo Brutiieötra Annibalem Jtaçp Scipioadiutus abhetrufeis amp;nbsp;nonnullis aliis populis ita opus urfittutdle.xl.qua ex fyluls materies cæla eft :naues inftrudæarmatæçp in aquam deduct* fint.amp; non nulliuoluntarii ex marfis Pelignisamp;marrucinis nominain daffem Scipionis dederunt. Qui triginta nauf bus logis uolûtario%.vii. ferme milibus in naues ïpofitis in Sicilia traiecit:ubiuolûtarios milites in cëturias ordinemçp diftribuit.ex hifq^.ccc. iuuenes florctes ætate ac uiriü robore inermes drca fe habebat ignaros :ad quëufum ncqi armatine^ centuriati feruarëtur.lndecülocrëfes de defectione cogitaret:*Annibàl iam arce, potitus ad eos profïcifceretur:emeffana Scipio locros tranfyifit:amp;fugato Annibale:cum proditores fupplf cio affeciffetmeffanâ reuerfus eft:cum iam finis annieffenGedlius Metellus dictator a craflb: qui erat in bru Ciis comitiorum caufa dictuseft.amp;.L; Veturius Philo Magifter equita comitia perdictatorëhabita.M.Cor^ Cethegus:*.T.Sempro.Tuditanus confules creati:* dictator magiftratu fe abdicauit.Sdpioni pcofulicu eo exercitu amp;nbsp;claféquam habebat prorogatum in annum imperium eft:prouinciæ confulibus decretæ:Gamp; nelio Hetruria cum ueteri exercitu.Sempronio Brutii contra annibalë nouas legiones non (criberet. Hoc an no ftatua matris ideæ ex Peflimonteurbe Phrygiæ Romaaduecta eft:* MegaleOa inftituta.Scipioep nafica uir Optimus indicatus . Scipio procon(ul q,difciplina militarem fregiffet:amp;q,folute:non ut decebat impera rorem romand in Sëatu aceufatus eft:quëMetellus oratiöe defendit.iegati cum prætorein Sidliâ miffifunt: ut ea qua: uulgata erant rumoribus de cultu acdefidia impatoris:deçp fbluta militiædifdplina oculjs compta Roma referrct:Quibus uenietibusSyracufas Scipio no uerba:fed res ad purgadu fe præparauit: amp;rem allé effe ac diftu fueratoftendit. quippe omneexercitu eoconucnire clafTemq; expediri luffit: tang terreftrl: naua bq; prcelioeodiedimicadu tuiffet.pofterodie terreftres:nauale@exercitus noinftructos modo:fed hos de, currentesicladem uero in porta fimulacrd:*ipfam edentem naualis pugnæ oftedit: *cuarmamentaria hor rea:cæterofque belli apparatus uidi(rcnt:quodfcelix:fauftumq qpopulo Fomano:Iibig ectex decreto fenatus utin aphricam traiiceret:Scipionipermilerunt.qui fuos milites adhortatus nauigauitifuocp aduentu maxio terrorihoftibus fuit.IndeSiphace:Afdrubalëç, uicit.na noctu hybernaculapœnorû lignea: temerecpex ma tericagrornm extrusa incëdio abfumpfit.fic binis caftris deletis ingenti præda potitus eft.*Syphax captus ad Scipioneperducitur:queille Roma mifit.Carthaginenles Scipionëtimëtes muros ac propugnacula refi ciebit. Legatofep ad anibale mirerut:gillu in patria ia laborate reuocaret:quosannibal fledo audluit: acculas pœnos:gfupplemëtûacpecunia denegauerät:* eu excedes italiâ refpexilTet:deos acfe deteftatuseft: q, cruen tos milites romanoru fanguinc ad canna,:nöftatim ad urbem duxiffet:fexccrum milibus armatorum ad tra fimenum*cannas:cæfis circa Gafilinum cumas:nolamcp confenuiffe:* Scipionem iread carthaginem au fumtqui confulin italia pœnum hoftem n nuidiffet:hæcincufans in aphricam tranfmittens:ad lèptim claf fern appulit:copiifqueexpofitis zamam cótendit:ubiutrinçp magna follertia inftrudo exercitu :cum anibal pacem a Scipione peteret:* ille reçu farerinquiens:poftg pacem terre non potuifti:bellum quod diu optafti accipe.igitur pugnatum eft. Annibal uiftus ad rumentum fe recepit.Inde Carthaginem accitus in fenatu faf fasenec fpem falutis alibi g in pace ponëdam effe:unde legati carthaginefin ad Scipione ucnerc pace efflagi gitates. Scipio pacis cöditioibus datis carthaginë tributaria fecit.ïde exercitu ï naues ipofito in Sicilia traie cit:* p italiâ no minus lætâ pacis g uidoriæteffufis etiâ hoïbus caufa officii ad honores ßbedosuurbactia agreftium uias obfidente Romam uenittclarilTimoqs omnium triumpho ûrbe * capitoliiï inuectus eft.

ocr page 19

Primus

Liber

RDIOR ARma qui buscœlo fe gloria tol / iit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

Aeneadumtpatiturque ferox œnotriaiura

Carthago, da mufa de eus memorare laboru sAntiqua: hefperiæ qua tofque ad bella creari't. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

Et quot romauirosrfacri ' cam perfida pa^i («ns cadmea fuper regno certamina moui't. Quæfitumque di'u qua tandem poneret arce Terrarum fortuna caputiter marte {iniero luratumcp loui fcedus conuentaque patrum Sidonii fregere ducesiatq;impiusenfis Ter placidam fuafit temerando rumpere pace: Sed medio fi nem bello;excidiumq; uiciOim

Rdiorarma.Propoficio eft qua Syllius captans attentioneacdocilitatem oftedittaperittp fc de feripturum bellum punicum fecundm.Attentum facitauditorem rerum magnitudine propo, • fita.Docilcfumma paucis comprehenfa.Caufa principii Fabius inquitmuffaalia eft g utaudi torum quo fit nobis in cæteris partibus accomodatiorcöparcmus.id fieri tribus uelmaxïe po teft:fi beniuoIiï:attctu.docilcfecerimus auditorc.Suntamp;illa €Xcitadis adaudicdünö inutilia Tinos neg diu moraturosmeçp extra caufadi(2urosexiftiment. Docile fine dubio âhæcipfa præftatattâio.fed amp;nbsp;illud breuiter.amp;dilucidefummarei:de qcognofcere debeantidicaucrimus:qd Höerus atg Virgilius ope%fuo^pricipiis faciut.nâiftius rei modus eft:utppofitiöiAmill or fit:g expofitiöi: necquógdgfit aéturfcd deqbus dietur^fit orator oftêdat.SüingtSyllius defcripturus arma amp;nbsp;præ, ftâtiâ bellica populiromani:q illius gloria no md Ptorn orbe ppagata eft:uc%ufg ad aftra penetra, uitamp;qCarthago belli ftudiofilTima: amp;romaiæmu la Îperii leges amp;iugumromano^z fubirepatigcon daamp;amp; hoe primofeendog bello punico. na tertio ab æmiliano Scipiôe fuditus eft eueria: amp;nbsp;cineres i capitoliu relatitrcftitutafuitpofteaab Augufto eo, deano:quoChorynthus. Aeneadu: romanorti:g ab Aenea ducut originc:quo% ars militia erat: qua amp;nbsp;gloria fimul amp;ipiu copararut: Ageregppe ac pa ti fortia romano^zerat. Ferox : bellicofa . Ferocia enim in bejlo dicitur: amp;nbsp;feroxeft ppetuu epitheto Martis. Oerrotriaiura:romanas leges amp;nbsp;italas.na Italia dida cernotria ab cenotrio fratre peucetii fi, lio Licadis regis arcadir:aaufones in finu câpano cenotros appellault. Strabo ait:Illa ps Italiæ:q ca freto ficulo ufg ad finu tarentinu : amp;nbsp;poffidomate ptedit apud antiques cenctria dicebat.Et regia re gu ocnotrio%padofia erat ubi AlexadermoloffoRz rex oraculo deceptus cæfus ê.Poftmedû totaitalia œnotria dcâ eft. Da mufa decus:beniuoln reddit

auditore Îuocatiôc mufa$:quas præfidcre uatibus antiquitascredidit.Poetæ fiatim poRmaximam propofitionëemerendi fauoris gratia mulasinuocät:utar' rogantiam deuitent:amp;cum ad aliquem locum peruenerint grauiorcm:uota repctunt:quod Horatius in arte poetica præcepit. Needeusintcrfitznifi nodus iudice dignus inciderit.Precatur ergo darifibi a numine poffe memorare labores nobilis ac generofæ irallæ:amp; quot amp;nbsp;præftâti(Timos uiros ilia habuerit:cu populus cartha ginenfis iada foedera uiolando:ut imperaret bellum contra lus fafgpopulo romanoinrulit:Etcum diu dubi Wüeft amp;nbsp;quæfltu in utra iftarum urbium:poftuarios utring labores ucllet fortuna ponere caput orbis: amp;nbsp;im perii federn. Antiquæ:nobilis italiæ:quæamp;hefpcria dicitur. Quot:ad numerum refertur. Quâtos:ad praedantia bellicam. Gens cadmea.carthaginenfis oriiïda a phœnicibus:quibus imperauir Cadmus. Per fida uioiatrixmulla fide feruata. Paeti facrirfœderis facrofandiiquoniä ï percutiendis fœderibus 1uppiter inuocabatur.Sex fuerunt foederainter romanos amp;nbsp;cartaginenfes ante fecunda bellu punitu:quæ in æneis ta^ bulls lcripta:in temploiouis capitolini feruata fuerüt.autore Polybio.I'rimü fuiteiettis regibus.M.bruto: amp;nbsp;Valeriocöfuilbus.Item alia duo ante primum bellum puniefi.Quartu peracto primo bello tum Ludatio co fule.Quintum poft illudludatli.Sextum cu Hafdrubale. Super regno:de rcgno:ut.f.1mperaret: quonia de imperiodimicabatur.uter.fdmperaret.Sed Hannibal ea tranfgrefTus eftquæferuanda funt:cünödeuira:lcd imperio certatur. Quæfitum:dubitatum:qui enim dubitatlnquirit:amp;addubitatio generatdolorem:unde doiere aliquando idem eftquodinquirerc.Ariftotelesinmeraphificis.Mulrinonindcluerutinquit:amp;Virgi lius in ethna:(itamen Virgilii eft:quæ fubillius nomlnccircunfertur.Nöeft hiccaula delendi. Tande.poft multa prælia :amp;diutinos labores. Qua arce:romana.f.an punica.i.capitolio an byrfa. Ter matre finiero: Tria inquitbella punica fuerunt fed medium:quod narraturus (um maioris negocii fuitatg dircriminis.amp;fic tangit capita rerum:quas narraturus eft. Martefiniftro:infoelicieuctu pugnamp;:quoniamfemperuidifuerut. Ioui:quiinuocabatur in lanciendis fcederibus.lege formulamapud Liuium. Conucnta:pacta fcnatorum Impius enfis:armamagno ftudio ac temporis intcruallo comparata. Temerando :uiolandoiada foedera. Finemtutfcilicet altera pars deleretur: ExcidiuniguicilTim:! parte operis mei huiusiguitlicet præfari mi hi quod in principio fummætotius profelTifuntplerig rerumfcriptores.bellumaxime memorabileoium:q unqgefta funt me fcripturum:quod Hannibale duce carthaginenfes cum populo romano gelTertmt.N a neg ualldiores opibusullæinter Ieciuitates:gentef^c0tuleruntarma:ncq:h1srantuunguirumautroboris fuit:amp; haudignoras belli artes ïter feded expertas primo punico coferebat bello amp;nbsp;adeo uaria belli fortuna.ancepO^ mars fuit:utppius fuerintperieulo:qutuicerut. Odiis etia maioribus certarunt quiribus :romanisindignati bus:q, ultoribus uidiultro inferretarma:pocnis g fupbeauareqp crederet Speratuuictis elTe. ViólPmtmu a ilii

ocr page 20

Liber'

tuo. Gentesdpfi romani fciIicetamp;cartFiaginenfes:quogzuterq3alteri excidia moliebatur:amp;neuter altera impareuolebar. Molit%:parauerutfumma ope. Q,uis:quibus belli fortuaconceilit ut uincerct:adeo crue ta uictoria fuicutloco patebitluo. Referauit dardanusarces:Scipioaphricäus G arthaginc ad tributu réde git:amp; utbc lila totiens rebe|icamp;contumacem:prlmafq;fibi partes uendicantepopulo romano perulam fe, clt. Agcnoreas:catthaginenfes poenos appellat:fydonios:tyrios:phœnicas:agenoteos:cadmeos: farranos quia origine habuerunta Phœnida:ubieft Sydon:tyrus:Sarra:amp;ubi regnauit Agenor parer Cadmi. Du ctor dardanus:Scipio romanus dux bdli.Romaos appellat dardanios:rheteos:pergameos:a:neadas:Laurcl tes:aufonios:ccnotros:ideos:heetor€os:teucros. °

Molita: gentes:propiufque fuere peri'clo Quis fnpare datum referauit dardanus arces Dudtor agenoreasiobfeda palatia uallo Pcenorum ac muris defendit roma falutem Tantarum caufas irarumrodiumg perenni Seruatum ftudio:amp; mandata nepotibus arma Fasaperirc mihi:fuperafquc recludere métes. lanq; adeo magni repetam primordia motus Pygmaleoneis quondaq? per cærula terris Pollutum fugigis fraterno crimine regnum Fatali dido lybies appellitur oræ: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

TÛ precio mercata locos noua moenia ponit Cingere qua feéto permiflum littora tauro. Hic luno ante argos;ßc credidit alta uetuftas: Ante agamenoniam gratiffima tedla mycene

Aeneas.n.cx Troia ucit:iagruTaurcte : ducetibus fatis admaiota reruinitia:cuius filius Afcaius A1 bacodldit:aquo reges albâi:uf^ ad Amuliû amp;nbsp;nü niitorcicuius fdiaRhea Syluia eópreffaa Marte in luco Marti$:qerat lubalbano mote Remu pepit: ac Romulti:aquo Roma. Obfefla pala.ual.pœ. qtn anibalad anienccadra pofuit:amp;ad porta colli na adegtas hafta ïtra urbis moenia prius cötorfit. un Pli.loques de ftatuis ait. Etadeodiferimen oc fublatu c:ut ânibalis et ftatuæ tribus locis ea urbe uifant itra culus muros folus hoftiüeifithaftâ.l'a latiüëmose reglôe ad auctinü. amp;nbsp;palatiapoit.p to ta urbe. Tatarucas ira%:pcaEnûc ut liceat fibi api re cas ppetui odtirqd interutruqppopulüufp fuir. Srudio:uolatatc pfeuerâti. Mâdatq nepotibus arma:bellü punica in genere intelligit: quod dido elufa ab ænea:ut Virgil. finxit:a quo romaiducüt origincducceforibus fuis gerëdd contra æneadas niâdauit:amp;imitât Virgi.apdquot; quëdido moritura dicit: Exoriarcahqs noQris ex oflibus ultor : Qui face dardäiosrfcrroq: fegte co|onos.Nuncoliquo euepdabor fe rpcuires.Littora httoribuseötraria fluctibus udasimficor.arma armis pugnctzipfiq: nepotcs.amp; in fecundouolumine Syllius canit. 1pfa pyram fuper ingente ftans faucia dido Mandabat tyriis ultricia belli futuris. Superafgue recludere mentas:nam paulopoft narrabituaticiniû iunonis amp;nbsp;præfagia eladû populi romai:amp; in tranlitu alpin uenus apod ioue quefta eft times romanis fuis.ille oia fata reclufit:amp;iuno monuit Annibalem:cumcalera ad anienem metatus edet:ne urbe potirifperarctdnuiro ioue:quëfuper Capitoliu ful mina moliente oftëdit:amp; Martern in campomartio:amp;ægida Paîladis:amp;ipfam paHada gorgoneos accinda furores:aliaqp numina in urbem declinaile:uteam a barbaris tueretur. Recludere:aperire:promete. Adeo certe. Pygmalioneis :Narratio cft:qua ca odii:amp; per cofeques tanti belli aperitur:amp;repetit paucis aductum Didonis in aphricam:quæ tanræ fœlicitatis fuit ut inter barbaras amp;nbsp;efleias nationes nonani coloniam dedu cerepotuerit:Carthaginem.f.quam puto Didonem denoialTe a nomine Carthaginis tanganguftiore:quæil liüsHerculis filia fuit:qui Tyricolebatur:8tCicero fcri.in libris de natura deorum: Arx quæinæditoloco urbis fita erat Byrfa appellabatur.Appianus dicit Phoenices codidiife Carthaginemin Lybia annis quinqua, ginta ante Iliicaptiuitatem:condit rcqifuifTe Xorumamp;CarchedonetHancurbemiuno caput terrarulore deftinauerat:qulppcilla magis g argis amp;nbsp;Mycenis delevabatur. Poeni quippe iunonem haereditaria fuper' ftitionehumano fanguine placabant. Verum cum uidiffetroman os uagariiamclaffe per mare tyrrhenum timens Carthagini belli furorem poenis immifit:quinaualiproelioucti fueruntad egates:quæfuntin mari li cuIo:utdiVumeft. Pygmalioneis:phccniffis:ubi regnauit Pygmalion. Fraternocrimine:qm Pygmalion frater Sycheü maritü fuum fraude necauerat:utillius thefauro potiretur.Dido monita fomniotutfcri.Appia. colleVis hiis:quibus Pygmaleonis fæuitia inuifa fuerat:pccuniif(pin ununi congeftis in Lybiam nauigauit: amp;nbsp;illic ubi nuncCarthago eft confed.t. Oræ fatali:regionilybies ad qua fata cam ducebant:ut Carthago con deretur. SeVo tauro:didofoluens ex Phoenicia in cyprum uela dedit: ubi Bytias Veneris facerdos cum ma gna puellarum manu quæ ad facra uenerant didoni fe iunxit.inde ad aphrycam uentüeft:ubiemittantiï terre quarum clrcudaretcorin bubulum:quoddiffeVum in multas ligulas comprehendit fere fpatium uigintifta, diorum.expellctibus deinde eos incolis:inquit Apianus:tantumloli deprecati funt:in quod fe conferrent: g turn taurino corio circundare pofTcntJlli fe iureiurandoconcefTuros firmauerunt.hii corium per minuta feci tes circumpofaere loco ubi nunc eftarx carthaginis:quæ ob id Byrfa appellataeft:amp;iö canit Virgili. Mercati Œ folum fa Vi de nomine Bvrfam.Taurino quitum poffentcircudare tergo. Littora:quoniamIocus ubi car thago erat eft peninfula habens ambitum ftadiorum.cc.lx.muro cinctum fupercilium etiam €reclum:amp; cir cumdrea habiturum.illic fuit Byrfa arx. Ante argos:argi urbs PeIoponnefi caput argiuæ regionis ubi diciE nata iuno.Myccne urbs etia Peloponnefi:ubi regnauit agamenon.hæ urbes iunonifacræ habebatur. amp;nbsp;erät

Alca:prifca. Profugis:didoniac comitibus profugis ex Phoenicia; Optauit:clegit propter loci oportu nitatc:cu effet ad mare.Sic Virgilios; Optauitq; locu regno. Aeternam gentem:nunquamcefraturumimpe rium*gentcm nunquam habituram finem. Fxerere: attollere caput fuperalias urbes : qua: alti nomi

ocr page 21

Optauit profugisæternam condere gentem. Vcrû ubi magnanimis roma caput urbibo alte Exercre:ac miffas etiam trans æquora clames Totum Ggna uidet uidricia ferre per orbem lam propius metuens bellandi corda furore Phcenicu extimulatrfed enim conamine primz Contufo pugnirfaddifquc in gurgite ceptis Sicanio lybicis:iterum inflatura capeflcys Arma remolitur:dux tfmina fufficit unus Turbanti terras:pontumque Qouere paranti, lamque deæ cunelas fibi belliger induit iras AnnibaI;hunc audet folum componere fatis Sanguineo cum læta ufrotate, in regna latini Turbine mox fexuo uenientum nefeia cladu. Intulerit latio fpreta me troius inquit Evul dardanjä:amp; bis numina capta penates; Sceptraq; fundarit uiddor lauinia tcucris:, Dum romanatux t cinecadauera ripæ quot;ti Non capiant:fimihTep mihi per celrica rura Sagume pergameo trebia;amp; ftipantibus armis

Primus

nis erant dufumardentiffimauirtute fubnixa:amp;innumeris clara triumphis:amp;quæiam ad totius orbisimp© rum :amp;tatamillam magnitudinem afpirabat. Totum orbcmderuitaHeftuiiplius Junonis poeta.nani res Inimicorum quâuisexiguæfint:tamcninuidismagnæuident.VndedidtOuidius.Viciniïqi pecus gradius uber habet-nunenim tuncromani nauigabant per omnia mariarfed uixin Sicilia traiecerur duceoppioclau dio caudice:ficob id cognominato :quoniam primus fuafit romanis nauim cotccnderc.Ron ani quippe: ut feri.Seneca ad paulini i de breuicate uitæ:pluriü tabulaRi contextu caudiceappellabat. Vnde tabula: cddices di eunt. Tranguillus in tyberio:Claudiuscaudex primus freto claffe: traiedo pecnos ficilia expulit. Propius: uicinius times igtcartliagini:amp;ne romai rpiusac cederet primi belli punici fufcitauiticcdia. Pliccni cu:carthaginefiu. Cotuforfrado atq; urclotna luc cubueratpœnii primo bello punico.côfule 1ufta» tio. Priæpugnæ:pmi belli puici. Fractis ceptis. cotufeis conatibus^ principiis punicis i mari ficu, loadegates. Sicanio:Oculo mari.Sicaniantiqffiz ma ges hifpana aficoriamnedenoiata habitaucrut prius latiu:ind€ifidlia trärgrem ficania denoiarut durauit at primu belln punicurtiad-xxiiii.annos. Arma remolif.retradat amp;inftaurat: amp;nbsp;ficcoflatu e fecunda bcllu punicuduceannibalci Dux:annibal ipfe folemffimusad oïâ. Snfbcinfubmiuidrataf' fedtuiiunois. Agmina:exercitn cotra romaos.ipe duxingt ftrenuus amp;nbsp;crudelis in romanos erat iuno nipmagnocxerdtu:unde tale nacta duce bellu mo uit. Turbattriunoniparanti turbareamp;puocarei pernicieromanorç mare ac terras. [nduitiras deæ .iJpe Annibal cöccpitaïo fuoïromanos tales iras quales iuno habebat acerbißimaromani noisini' mica. Audet:pprcr illius amplitudine amp;follcrtiä bellandi. Solüthûcunûannibalc. Cöponerefa tis.i.opponere romaniszutipfa fatoquodädcftina uerat.unde ctil uiro tain fanguineo rupblret:amp; talé duce quale diu optaucrat:tànde nafta eflct: proui' dens opera amp;aufpidoannibahs calamitates roma horum quadam ftomachatione romanis infultat: dicens.Eftoæneas me inuita in italiam nauigauit: amp;nbsp;regno atep uxore potitus eft:quod mihi dolori fu it.fed maiorpfedo erituoluptasin calamitatib^ ue ftris oromaniqui illuni amp;martc gentiueftrein(cribitis:gfueritdolor in adueutu æneæ.rcpfdâ inquit dolo, rem uoluptate propedic uentura. Haudinfeiatno ignara:cum dTer nume. Cladum:quibusannibalroma nos initalia affecit. In reena latini:in italiam amp;nbsp;latiu cuius caput eft roma.in latio regnauitlatinus rexabori ginumamp;foceræneæx Mox:paulopoft. Sæuo turbincxcrudcliffimo martisimpetu. lntu.Ia:uerba iunOquot; nis infultantisro.nomini amp;nbsp;cladibus faturis amp;utiturconceffioneper quandam ftomachationem. Exhldar da.æneas troianus oriundus a dardanoiouis filio. Tntuleritteftoinquire, æneas potuitinferre in latiu troia nosamp;numina:amp;ad dedecus æneam profugum exulem appellat. Dardaniam:ipfostroianos.fic Virg. lliu in italiam portas uiötofqi penates quos appellat numina bis capta ad cotemptutquia bis troia capra fuit prius ab hercule tempore Laomedontis :poftea regnante priamo. Varro ait in fecundo rerumhumanatu. dardanu ex Samothracia in phrygiam: amp;nbsp;ænea e phrygia iitaliam penates attuliflfe. Cafius hemina famothraeddeos tradit apud nos penates dici.Samothraces autc dii funt:utautor eft Varrc:duæ uiriles fpcefesæneæ:quæillic ante portas locabantur.Nigidius ait penatts dii apollo amp;nbsp;neprunus. Dionyfius air.Roma: faceUu efthaud p 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cul a foro uia qua iturad carinas:in quo funt dii penates iuuenes duo pila tenentes:in aliis teplis iuuenes duo

| nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;militari habitu penates didi:qa per eos penitus fpiramustper quos corpus amp;nbsp;animam habemus; Sceptra la Iulna:regnumapudlauinum:quodæneas in latio condidit:amp;anoie uxoris lauinumappellauit.efto inquit q, potuerit fibi amp;nbsp;fuis in latio fedem:amp; regnum parauerit: quod per fceptru fignificat.amp; regnaueritin urbelaut no. Dum:modoinquit cernamhas calamitates non curo ad uotum me inuita omnia rùcceffiflc æneæ. Ti eine: ad Ticinum urbem amp;fluuiumeiufdem nominis annibal exercitu romanum primo pfligauit.P.Scipio neconfule.Ticinusnunedidtur papia: Similis mihi:eo animiafFe@uin romanos quo ego Rimtquonia pu inanteScipione in ipfo fluuio agpa trebiæ cotta romanosalTurrexittminatufcp eft fcipio fe cum primum pof fetaTueum iIlladempturum:amp;Trebiam poenum non italumappellaujt:amp;annibal appellat ilium fun trcbia.

Pcr celtica rura:galliam cifalpinam:nam galli earn oram italiæincolucrunr:quos grædunouocabulo ceb tas appellant. Pergameo:romano. Stipantibus:rcplentibusamp;condenfantibus alucum amp;uadum.nam fti । parccftcondenfarc.Virg.Dulcia mdla ftipant. *^

ocr page 22

Liber

Trafimenus:facus perutinus dcnoïatus:ut fingit poeta a Trafimenoiutleneformofinimo amato ab Agy Ia nympha.apudhunc lacum Flaminius cecidit:amp; exercitus romanus profligatus eft. Taborfanguineputre facto in maximacopia. Dum canas cumulumhefperiæ:cannæuicusapuïiæ propeaufidu:ubi romai me morabilclllaamp;luctuosam cladem accæperunt:utibitotius fere italiæ nideret enfefePulchru: na qnquaginta miliaromanor u meo proelio defiderata funt.amp;conful l'aulus.Ideo dicit Plinius:Noncan* bullo inlignes romani nominis. Campumlapyga:apulum:apuliadicta eft iapygia:abIapyge filio Dedali:amp;puellæ crete fisiqui illic regnauit:amp; peucetius in iapygiis motibus habitauit amp;nbsp;accolas anominefuo peucetios denomina uit. Sublimis: alacri animo geftiens in aere. Vadi du. hhtealueurepletu cadaucrib^fq ; ad fup ficiem:utfupatis ia ripis dubiueet ubi fuerit uadu ideftalueusamp;cocauitas fluuii. Cotutibusxoiun

Corpotibufq; ui'ru retro fluat.ac fua largo Stagna reformidet trafimenus turbida tabo Dû cannas tumulamp;hefp]£tcampumq ; cruore Aufonio merfumrfublimis lapyga cernam Teque uadidubium coeuntibus aufide ripis Per ciypeostgaleafq; uirumtcæfofcp per artus Vixiteradriacirumpentem ad littora ponti Hæc aittac luucncm facfta ad mauortia flamat Ingenio motus aufdus fylcique Snifter Is fuitexuberaro afhirfed deuius æqui.

Et pact's defpcétus honos:pcni'tufque medullis Sanguinis humani'flagrat.fi u's fuper æui' Flore ui'rensauet egates abolere parentum Dedccus:ac fie ulo demergere fœdera ponto. Det mente i'uno:ac laudum fpe corda fatigat, laquegut nocturno penetrat capitolia ulfu Aut rapidis fertur per fummas paffibus alpes Sæpe etiam famuli' turbato ad lumina fomno Fxpauere trucem per uafta flentia uocem: Ac largo fudore ui'rnm i'nucnere futuras Mifcente puguas:amp;inania bella gerentem:

Ctispptercadaucra qbus erat repletusalue^. Riï pentc:cü difficultate emittentein mareadriacuip' pter cadauera:q curfum ïpedlebant. Hæcaitdu no fcilicet:amp;HanibaIcferocifIimiïad bclla geren da accedit. Fadaad mauortia:adlaubc bellica amp;nbsp;gloria. Ingeio motus auidus:defcribitmores an nibalis amp;caïliduïgeniü:dequo Liuius.Nullo labo re autcorpus fatigari :autaius uici poterat: caloris ac frigoris patictia par:cib':potiöirq; defidcrio na turali:nuolütate modus finitus:uigilia^:fomniq; needie :necnodedifcrimiata tpa:id qd gercdis re bus lupfuifTetgeti datiï:ea neg, molli lirato neep Q lentio accerfita.multi fæpe militari ffgulo optuhu miiacctcïter cuftodias:ftatóefq;militü cörpexeriït ueftitus nihil ïter æqles excelles :armaarep eg cöfpt ciebant:eqtu peditumep idclöge primus cratiprin ceps filiü ïibat:ultïus plio excedebat:hastâtas uiri ulrtutes igetia uitia *qbat:inhüana crud;:liras°pfi dia plufgpunicatnihil ueri:nibilfandi: nullufque dei metusinulluiufiurâdû:nulla religio. Auidus motus.i.piurbatiöis amp;tumultus:cücct eius aïusï ges. Tngëio:fiiapte naturaicrat.n.natura talis, ingeniu proprieeqdâiterioraïuis:q ïtelligïus ea q ab aliis no dididmus.pÖit etiâ amp;nbsp;p natura a poe tis.utïhoclocoamp;apud Virgi.ï geor. Fideique fi nifterinullâ hns fidë:qm in ipfo fuit perfidiaplufq punica. Exubetâs:redüdâfundi(paftutia. Deui us æg:alienus ab oîiuftitia. Armato.i.ipfi anni baliin arm's nulla erat rcuerctia numïs.nffllus pudormulla pietas.oia.n.facra profana hebat: ac fi nulliï fuif fet numen. Improba uirtus:inihtiabilis:amp;quæ nullo fine cotinebatur.amp;defpiciebat pacem animus ad bel la natus. His fuper:præter hæcquæ dida tu nt æras uiridis eu ad pUgnâ incitabat.natus quippe erat.xxvi. annos cam afdrubaloedfus eft in Hifpania:cuiipfe fucceffit. Auet egates aboiere:ideft cupit delete infami am:quam fui maiores pugna naualiadegates infulas uieü aLudatio confule acceperunt:cum quo fcederaia efta funt:quæannibal in ipfo mari ficulo mergere amp;nbsp;irrita facere decreuerat:ut dedecus fuorum parentumin perniciem romanorum uerteret. Dat mentemiuno:imitatio eft Virgiliana.illcenlm introduit iunonem impellentem turnum ad pugnam contra troianos: AcIaudum fpecorda fatigat:ideftimmittitin animaip fius annlbalis ingentem ardorem laudis: quam ex rebus geftis contra romanos confequuturus cfTet. Trahi mur:inquit Cicero omnes laudis ftudio:amp; optimusquifque maxime gloria ducitur.ad gloriam quippe nati fumas amp;nbsp;honorem:quieftpræmium uirtutis:quo animus generofus cenferi gaudet. Fatigat:ftimulat:amp;ac cendit:ut id eöfeqreturad quod aiUs a natura bn inftitutuspperare debet at fine adéquat fuu. lag; aut nodur no:tâtus erat ardor belli amp;nbsp;rabies anibalis qua ferebatur in romaos:ut per quiete fe in capitollu irrumpere:amp; alpes luperare uiderct*pugnæ fimulacra obire:Cice.li;ii.de diuinationeloquens dçaioru ui: natura:atque motu dicit.Itaquein eo amp;nbsp;formæ uerfantur amp;nbsp;aedones.amp; multa audiri:multa dici uidentur.hæc.f.imbecil/ Io remiffoqueaio multa olbus modis confufaamp;uariata aerfanturin an!mis:amp;agitantur:dequibus uigilates autcogitauimus aut egimus. Hocamp;Lucretiusait.Tn fomnis eadem plærunque uidemurobire caufidlci cas agere amp;nbsp;componere Ic^csdndupcratorcs pugnare ad proelia obiret Capitolia:capitoliumdiftum cft'.quo niamteu fundameta effodereturinuctu illic fuir caput huanu quod portedebat caput orbis eo loci futurum.

Turbatoad lumina fomno:adco uocchorrendam noctu in fomnis annibal emittebat:utfamuli experge, facti amp;nbsp;territi luminibus edm adire cogerentur:ignari quidfibi uellet:cumper quietem tam horrende clama tet. Trucem:horrendam. yaRahlentlatnoftcmintcmpeftam. Inania bella:fimulacra pugnæ.

ocr page 23

Primus

Hanc rabiem m fines italu : faturniaquearua Addiderat tandem puero patrius furor ogus Sarrana priTci barca: de gente uetuPos Abelo numerabatauofmanep orba marito Cum fugeret dido famulu tyron : impia diri Belides iuuenisuitauerat arma tyranni Et fe participem cafus fociarat in omnis Nobilis hoc ortu:amp; dextra fpedtatus anylcar Vt fari primam$ datumdiflinguere lingua Annibali uocem:folers nutrirefurores Romanum feuitpueriliin pectore bellum Vrbe fuit media facrum genitricis elifa: Manibus:amp; patria tyriis formidine cultum Quod taxi circu:amp;pieex fqualetibus umbris Abdiderant:cælique arcebat lumine templum Hoc fefe:ut perhibent curis mortalibus olim Exuerat regina loco:Rantmarmore mœftæ Effigies:belufque parens:omnirquenepotum . A belo feries:Aat gloria gentis agenor Et qui longa dedit terris cognomina pheenix Ipfa Tedet tadem iternum coniunda fycheo Ante pedes enfis phrigius iacet ordine centum Stant arxexlique deis:hereboque potenti: Hic crine effufotatque ennea: numina diux Atque acherota uocat Hygia cu uefte facerdos

Hanc tabiem:huncfurorem fngtamp;rabicin romanos addideratannibali furor patrisamflcarir. Inanes: contta italia. Saturnia arua:italiam amp;nbsp;Jatiu in quo latuitfaturnus apudianü.Cui.ï faflis. Didaquog; eftla, tiü latëte deo.fiuedida eft italia faturnia ab ubertate re%:utait Dionyfius Alicarnafeus.ipfeueroingtnullam terra ubertate rcruomniuitaliæ cöparabo.ïqua uidi triü fruduüculturas æftiuâ:liybernâamp;autunalcd hoc In câpanoagro.nô mitti ergo fi tam uberrima terra faturnia appellarunt.na fatums putauerutdetiomnium fœlicitatumtamp;copiofa ati^fertilia faturno dicabat. Pueroannibalimato nouëfermeannosi Prius furor:nä amilcar coegit eu lutare fe cti ætas cöpeteret capitalem fore hoftë populi ro. Addiderat:innatæ.f.ferociæ:amp; cupiditati bellieæ. Tâdem:cûcffetilleexercittiin hiipaniâ traieefur^â filiu relidutus. Cttus farta na prifd barcæ de gcte:repetit poeta origincamilz caris altius:qua referebatad barca g eu didone ex ty ro1libia nauigauit.amp; a bclo: g fuit rex afyrioß: ori, ginëhabebat:ideo ait belidcs iuuenis.ab hoc barca cognomiata ëfaclio barchinaapud catthaginë:cu lus caput erat amilcar. Belus prius rex afirioyz fydc ralis fcictiæ reptorfepult^ cïmedia babylöe:aquo reges afiribell cognominati funt. Famula tyrö:fcr uientëpygmaliöityräno.tyrus adiunda fuit cotine ti quoda aggere ab Alexandro magno eu ea obfidc ret.infula.n.crat.amp;tyrii propterpurpuræ tinctura no folum a regibus ucRzetiâ a romanis libertate do nati funt. Belides iuuenis: barcas g origineduce batabelo. T^rranitpygmaliois. Hoc ortu tali ori gineacrebus geftis nobile:utinqt Atiftoteles:dicit ld qdexbonopdiit femïe:generofum atquoda fua natura no degenerat. Spectatus dextera:clarus bel Io amp;nbsp;uiribus. Solers nutrire furores: feies mouere aios ad idignationcamp;ipdlcread quofeuq; afleê': Seuicinferuit pedtoriipfius annibalis. Vrbe fuit media:defcribitreplu iquoannibaliurauit bellucu tra ronianos:amp;dicitillu iuraffep manes didonis:q uis aliq fcripferitiurafTcad pedes hcrculis:uh Mar. loqucs de ftatna herculis qua uidex i priuatis edib' habebat ficfcribit Hac puer ad libycas annibalaras Primaformidie.horrore ac ueneratide maiorum: qm iuno fanguine humano hic placabat^ Taxus: cft arbor triftis amp;nbsp;dira in arcadia ta pfentis eft ucnc ni ut fi quis Cub ea fumpto cibo dormiatflati moria tur:ifixQclauoæneo arbor fit ïnoxia:a taxo toxica dicta funt qfi taxica.Picea motes amatatep frigora feralis arbor. Squaletibusdncultisamp;fcralibusfpi' cea:tedailex cupreous crantdicatæ buftoac fera' les.fqualidum diciturincultumamp;fbrdidum:inquit Sex.Pompelus fie appellatu q, proximefimilitudinë habet fquamæ pifeiü. Stat:ereftæ funt flatuæ marmo reæ maiorum; Mœftæ:hoceftadlaudëartifidsquiin marmore afFedus expreffir. Belus parcs:primus rex afTyrio^amp;auâor generis.nomineparentis uenltnômodo pater fed auusiabauùsamp;attauus.Series efl rerum quædâ continuata congredio. Nepotiï: fuccefro^zamp;quifuerntpoftbelum. Gloria gentis: quonia agenor lignificatuirn uehemeter fortë. Phœnix:g dédit nomëphœniciæ.Tpfa fedet eternti cóiuóta fycheo: hiftoriä fequit poeta:quod de ænea Didonetp canit Vir.fabulofum ë:amp; id ennius prirnti fi nxit ad ignominiaeartha-ginenfium quos aphricanus domuit cuius res geftas cclebrauit analibus. Dido cti in aphricâ noua coloniam deduxiffet fugiens Pygmalionem q, fiycheum auumculumamp;uirum fuum fiueacerua:utaitrrogus:hcrculis fa cerdotem qui honos apud phœnicas a regefecudus erat aras herculeasmactauerat:amp;hyarbas getulus eäuxo rem cuperet ne fides marito prius dato uiolaretfibi mortem cöfciuit. de qua trogus:cum hyarbas mauritano rum rex decem pœnorum principibus ad feacccrfitis elifæ nuptias fubbell denuntiatiöe petit.refpöditdido feituram quo fua amp;nbsp;ùrbis fata uocarent:in hoc trium menfium fumpto nbsp;nbsp;tio pyra in ultima parte urbisiftru

âauelut placatura uirl manes inferiali ante nuptias miffura multas h olfias.cedit:amp; fumpto gladio pyra afcë dit atq; ita ad populum rcfpiciës ituram fe ad uirum flcut præciperent dixit uitamg; gladio finiuir.Fnfs phry gius relictusabænea quo te intcremit.Oui.præbuitæneas amp;câm mortis amp;cnic:ifa fua dido cociditufa maquot; nu. Erebo:plutoni. Enneædiuæ:proferplnæ;cnnaoppidumeft ficiliæ inter firacufasamp;erycem montcha bens capum fertilem amp;nbsp;fioridu adeo ut canes fagire non polTiut.ubi quoda auctore ftrabone erat ædes cererl aepferpinæ facra:propeenna rapta fuit pCerpiarundeennea diua dicit, nunc dicitur caftriï ennæ:aqua enne fapöpuUapud Liuiü:amp;cofmographos.Adierö fludnfcro^ ftyxëpalus amp;nbsp;figniflcat triftitia ex qua ideo did

ocr page 24

Libet.

für nafdcocytus:qùoniam ex triftitia oritur ludus. Vefteftygiamigra.niger enim cofor Plutoni dicatus amp;nbsp;Rumpitdeferumpedo emittit. Exdti:euocatiabinferis.manuingt Nonius dicitur darii:udeamp;maeide uoluntdeos appellari manes:ideftbonos acplperos:qa melior mors fapientioribus g uita probet. Nanes: ut ait Aurelius audore lex.Popeio dicatur boi-unde dii maes.manuantig bona dicebant. Maes dii abaugu ribus uocabant:eos per oia manare credebaticofip deos fuposatq;inferos dicebant, manes etiam ponuntur pro anima:utfupra manibus elifæ lacrum.i.dicatum umbræ ipfius Didonis. Per inania: aerc:quiccorpus rarum. Ad hæc pcnetralia:locafacra dicata manibus elifa::penetralefacrificiddicitur:quodininteriore par telactarii conficitur:undeamp;penetraliacuiufçpdnt amp;nbsp;penes nosiquodin poteftate noftra c. Hitus:^ litateuultus in indolecotcplaref in puero. Ora: faciem amp;nbsp;uultuan.f.palleret audito ftridoreamp; uifo

rabo.unde cuinterrito uultu ingrederet optimam fpefutura: uirtutis:cuius ia tucindoles cernebatur daret, MalTyla: cuantis.i.furetis amp;nbsp;correpta: fpiri tu ptianatico facerdotis:Naeuare furere dicius: amp;nbsp;bacchari.lmitatur Virgil.fingetein qrto a:nei.Di donceuocaffe lacerdotem gctis Maftyla:: qmagi cis carmibus multuualebat.fed Pii.li.xxx. cp æthy opes hefpii magicæ ualuerint no memït: fed ei'ar tis luctorcfuifezoroaftëipfide.poftea apud Td mefln uiguiile.ïde trafiuifle ad thefTalas urbes.un Menader fabula cöplexä âbages mulierü detrabc' tiuJunaeca:lo theriala cognoïauit.amp;ió Papi.ïthe baide: Qualis p nubila pbœbes Atracia rubet ar te labor:amp;rhóbütheßalu apud poetaflegimus. Diros rirus:crudcles : ac deteftabiles:qm numina apud illos huanofanguie placabant.Vn feri: Dio nyfias alicar.ueteres faturno facrificabantcæde ho minu:utapud cartha.quonfqi ftetit. Tabo:fagui ne putrefacto cæfo^.f.i facris illius nefariis. Au' dito car.Virg.forib^cardo ftridebatahenis.amp; ani bal cuhoctcplu igrederct:audiretq; ftridorecardi nuac flamas uideret no timuitg, magna idolcofte ditpatrig exofculatus efiliü:amp;talibus uerbis hor ratus cad bcllû romais inferendum. Gens rediui uaphrygu:uerba Amilcaris hortatis filiu cotrano

Immugit teUusitumpitcp horreda pef umbras Sibila inacccnfi flagrant altaribusi^nes. Tum magico uolitant cantu per inania manes Excitituultufq; in marmore fudat elifæ. Aunibal bæc patrio iuflu ad penetralia fertur Ingreflicp habitustatep ora e ? ploratamilcar Non ille euantis maHylæ palluit iras: Nonaliros templi ritus afperfaque tabo Limina amp;nbsp;audito furgœites cardine flammas Olli pcrmulcefls genitor caput ofculo libat Attollitcp animos hortando:amp; talibus impltl Gés rediuiua phrygu cadmeæ ftirpis alumnos Foederibus non æqua premit;fi fata negarint Dedecus id patriæ noflra depellere dextra. Hæc tua fit laus nate uelis age concipe bella Latura exitium laurentibus horreat ortus lam pubes tyrrhena tuostpartufq^rccufent

His acuit Rimulis;fubnekqjhaud mollia diRu Romanos terra;atq; undis ubicopetet ætas Ferro ignK^ fequar;rheteaque fatareuoluam

nien romanuigbusromaos icoteptu atg luidia m trahit: augetque rei indignitatem:utmagispuerilc alum accedat oftedes carthaginefes alti nois:amp;dematis fi mifccderlbus iniquis ab iniuftis romaniSfg aphrygibus femiuiris origine habuerunt. [nde mouetillum ap fona Cuadicens conatumfeeffeamp;conaturum totis uiribus:uttali dedecore patriam liberetfuam:fedfi fata no pcrmitterent:hortarur:monctquefilium:uthoconusaHumat:nepaterinca(rumuideaturlaboraire-.amp;dein, ceps:qUoad uixerit laboraturum. Rediuiua:rehouataa Phrygibus femiuiris.rediuiuum eftauetufto reno uatum. Cicero prima actione m uerrem.Vtrum exiftimatis minus operis elTeunam colunam efficere ab Ire gra nouamuUolapide rediuiuo. Alunos.i.carthagincfes oriudosacadmo multi nois rege Phœniciæ. Fœderibus'quæ fuerunt percuta eu Lutatio poft prima bellüpunicû ab ipfo amilcare pâtre ânibalis:cuiau' chore Polybiopoteftas data c a carthaginefibus faciédi gcquide repu,edet.Cedens igitur tepori ad Luctariu mint Iegatos:gui de fœdereagerent.Conditiôes pacis hæfuerunt:ut Carthaginenfes omniSicilia cederent: neep deinceps nyeroni bellum inferrent:amp;ut omnes captiuos fine precio redderent: atque talenta argenti cu boica duo milia amp;nbsp;ducenta romanis penderent annos uiginti. Patres id præterea conditioibus addideruttut nofoIum Siciliarfed etia oibus infulis quæiter ficilia atque Italiam medtefuntearthaginefes cederet. Amil car igitur qui hæc foedera percnfTeratiuiringetis fpirirus:amp; prudetia ac fortitudie nemini fecudus agebatur; amp;nbsp;ideo filiu ad patriæ libertate tuedam:pellcdumque dedecus accedebat. Premit:urget:amp;reprimit abincce ptis. Concipe bella:animoiam incipias cogitare de bello futuro cum romanis. Iaurentibusromais: a Lau rento oppido Latii. Pubes tyrrhena:iuuentus romana amp;nbsp;itala. Tyrrhenosiinquit Strabo romani herrufeos appellant: a Tyrrheno atys filio:quiex Lydia colonos in hac regione traduxit:* ingreffus radu hanc oram a fuomomine Tyrrheniam uocauit. Subiidtrfubiugltipfe anibal uerbis patris. Haud mollia diftutuerba fi feferentia claramindolem:quonianihilpuerile:nihilmolle autfœmineiïfapiebant: fed uirile. Romanos terra attp undis:uerba anibalis iuratis bellum cotra romaos. Rhetea fataddeftromana prædixerant ora, cula populum romanuni futurum dominum totius orbis:quodamp;Virgiliusrepctit.Rheteumeftpromonto rium Troadis.amp; quia romani originem habebant a Troianis.idco ata romanaappellatrhetea. Non fupe rirferuat decorum perfidi amp;nbsp;impii pueri annibalis:cui nullus erat del metus.nullus pudorddeft no obftabunt mihi diiinuocati;cum foedera iafta fuerunt, Martem cohibentia paaa:fœdera:quæuetabant bellum.

ocr page 25

Primus

Tarpdaçfaxa.i.capitoliu:culnomëdedit tarpeia uirgo filia tarpeiarci capitolins præeratcu puonatuc Interromanos amp;fabinos.irtupescapirolinanöerltmihiimpuia queadmodufuit gallis fenonibusgt; Noftri martis:qnobls fauet nÖ illius que romani parente fuumdicunt:amp;illü gentifùæinfcribunt. Tuosmanes! tua aïam o dido:quæ bella gerendumcûRonianis mandadi. Triformiduæ proferpinæiVarro ait.luno diftaq,unacaioueiuuat.luna q,iola luceat nottninde dicta noctiluca hanc ut folem apollincqda dianam uocant:quæamp;deuiana dicitur.epicarmusamp;ennius appellantproferpinam quia fub terra niodo in dextram modo in Oniftram moneat. Rcdudit:aperii hoftias uiuas amp;nbsp;(ic extifpidnam fignificatin qua amp;nbsp;arufpidna hetrufd claruerüt:ut auCtoreftCice.in libris de di.

Nonfuperi mihimo mattem cohibentia pacfta Non ceifæ obRiterint alpcs:tarpciaq; faxa.• Hanc mentem luro noftri per numina marlis Per manes regina tuos.tum nigra triformi Hoftia mactatur diuæ:raptimque recludit Spirante;;artus pofcens refponfa facerdos Ac fugientem animam properatis cofuUt extis. AH ubi quæfitas artis de more uetufto• Intrauit mentes fuperufti Oc deinde profatur. Aetolos late conderni milite caamp;pos. Id^oque lacus flagrantes fanguine cerno: Quata procul moles fcopulis ad fydera tendit Cuiusin aerio pendenttua uertice caftra. lamcpiugis agmen rapitur:trepidantia fumant Mcenia:amp; hefperio tellus porreda fub axe Sidoniis lucet flammis:fluit ccce cruentus

Eridanus.iacet ore truci fuper arma uirofq; Tertia qui tulerit fublimis opima tonanti. Heu quinam fubitis horrefeit turbida nimbis TempeHas:ruptoquc polo micat igneus ither Magna parant fuperi. tonat alti regia cadi: Bellantemqueiouem cerno.uenientia fata , Scire ultra uctuit iuno:fibr%que repente Conticuere:latent cafus: longique labores. Sic claufum linquens arcano pedtore bellum Atque hominum finem gades : calpecp fecutus

uinatioe. SpirätestadhucuiuosutexinfpeClöecx tord podet uaticinarlfutura. Animâ:hoftiæ fecte ProperatiÈcelcriter apertis: Cöfulit:petitïde for tes arte qua callebatamp;pfitcbaE. Vbiintrauit me/ tes fupegz:poftg correpta fuit fpiritu ac repleta nu/ mine:amp; potuititelligerenuminu metes infpectis extis coepituatidnari. Aetolos late:uatidniu facer dotis cuius furetis decoyzferuat poeta:qm no fcrua to re^ ordie:Ced aCta furore feric hiftoriæ cofudit: amp;nbsp;ab eo incipitqdpoftremufult amp;nbsp;qbufdautit Tuo lucris ut uatidnantedecet.p capos ætolos itelligit apuliam in qua regnauit Diomedes stolus cu dau ni regis filia uxoreduxiffet.iapulia fuit pugna ca nenfis:de qua itelligit. Cöfterni:opiri:amp; tegica daueribus cæférü militum Lacus;pugnaad trafime nu ïtelligitlacû pu(inûubi.xvlt;mil.ro.ccddederunt amp;flaminius coful: 1deosomanoab ida lylna tro, • iana. Flagratis:repletosfaguie purpureo utuidea tur flagrare. Quata pculmolestalpes itelligitiq ru fumitate pruptis faxis nono die anibalcaftra po fuitto ait pendettua caftra. Rapiuraptidudt aer, fus italia quo alpib^ fupatis.xv.die puenit. Trepi datia fumatmevniatfagunthu intelligiticefa ab ani bale odauo mefe poftg oppugnaricepta c. Axe he fpio:hifpanocamp;Io hefpia hifpaniaab hefro ftella qm cad occatu (olis:amp;ultra iberù eft fagûthus ppc mare. Sydoniis:punicis; Eridani:ique emitiût Ticinus amp;nbsp;træbia:amp; fie itelligit pugnâad ticinu amp;nbsp;trebiâ. lacet ore trud:Marcellüinuit g quiges co, ful fuit amp;ifidlis drcuuëtus ab annibalei apulia nô pcul a ueflufia cæfns c.Marcellus cæfo uiridomaro duce ifubru apud claftidiu uicu tertia opima fpolia iOui Feretrio retulit.prima retulerat Romulus cæfo Acroe duce cecinefinfecuda Cornelius caffus cæfo

IaiteToIuniohetru(co%ducc.fpolia Opimadiceba turquæ duxduci detrahebat ab opibus diamp;a ut fen titPIutarchus qm erant preciofiora ceteris fpoliis. Horrefeit tepeftas nimbiszLiuiys ait cum annibal copias In aciem eduxifret pugnaturus prope urbem imber ingens grandine mixtus ita utracp aciem turbauitut uixar mis retentis in caftra tefe receperint.Nimbus eft uisuenticupluuia: Rupto polorfciffis nubibus amp;diducis corufcat emittendo flammam: Bellantem iouem:quoniam ui(usfuitiuppiterfupercapitolium tranans fub minacontra annibalem. Venientia fata:eaquæ futura erant de annibalemoluit iunoanlbalem fcire finem fuum:amp;calamitatem.nam poftg fupatus a Scipione fuit:in afiam ad Antilochum fe contulit:indead prufiam regem bythiniæ.Vbi cum a Romanis reponeretur haufto uenenouitam finiuit exeeratus regnum prufiæ:amp; hofpitales deo uiolatæ ab eo fidei teftes inuocans poculu exhaufit.ideo dicit poeta latent cafus logig;labores: pofitusfuitin arca apudlibiffam cum titulo.hicfitus eft annibal. Fibri coticuerc :ideft ftatim facerdos obti' ticuit.ncc potuit in extis cognofccre futuros cafus uetate iunone. At^hominufine gadey Liuius ait Ita de Indeneuem annisin hifpania augendopunico imperio rem geffitutappareretmaius eum g quod gereretagi tare in animo bellum.gades funtduæinfulæ ad fretum gaditanum fiue herculedubi heteûtes pofuit coliïnas quafi terminosexpeditionis fuæcum illicacceffiffet ad interficiendum gerionc.Quidä dixeritaurore Stra' Gone columnasherculis illas dici: quæ uifebantur in temploherculis apud gades.amp;erat ex ære cubito^odo in quibus fumptus templieöftrudi eratinCcriptus.de quibus fie feribit Plinius, proxima aut faucibus utrinqi Impofitlmontescocrcentclauftra .abylaaphricæ amp;europæcalpelaborùm herculis metæ:quam obeaufamï dlgenæ columnas eius dei uocantereduntep perfoffas exclufa anteaadmififfe maria amp;nbsp;rerum natura mutafle faciem. Hominumfincs;quoniam ultra gades nonfunthabitatoresrcalpemons eft ad fretu uerfus europa

ocr page 26

Liber

utdlcTumeft. Garamanttea(igna:Iybica.garamâtæfunt populiaphricæ ultra getuIos.amikar nono anno quo exercitu in hifpaniâ traieceratin acie cecidit:cui fucccflit afdrubal gener.amp;perocto annos impia tenuit.

Duclortyrius:Amilcar pecnus. Opesfolis occidui:opes hifpanorum:quif'untad folisoccarum.iberusamp; betis funtfluminahifpaiæ.ide beticolæamp;iberiibetica eft pars ulteri oris hifpâiæ:eadc ab incolis appellat tur detania.aquondareiiquahifpaniâ opibus fuperabat.interfecatur betifluuio. Spatiis iniquisiideft äguftis quoniâ eos uexabat:nec pmittebatuagari:fed coercebat bello. Triftia corda ducis:defcribit nunc afdruba hs naturam. Triftia;feuera amp;nbsp;fine aliqua hilaritate. Immedicabilis: quæ non poteratfedari/eft autem ira ebullitio fangujs circa peordia. Feritas eplufg ui rium:amp;caditin hoiem earone:qua ocni humani tatë depofuit;amp; nioribus iam eft fera: nomine tm ho.feritati opponitur heroica uirtus q natura tran fcendit humana:amp;aliquid in fe diuinitatis habere uidef. Ari fto.i.vii.mora.loqucs deferitate ficfcri. ut dicitur de qbufda efferatis gentibus circa pontu alios crudis deleétarlialios huanis carnibustaliosi

Dum fert herculeis garamanti'ca Ggna colum's Occumbit fæuo tyrius certamine cludior. Interea rerum afdrubalitraduntur habenæ: Occiduiqui foil's opcs;amp; uulgusiberum Beticolafcp uiros fpatiis agitabat iniquis. Triftia corda ducis:fimul immedicabilis ira Et fruélus regni fcritas:crat afper amore '~ Sanguinis:amp; metui demens credebat honore. Nec nota docilis pcenaTatiare furores.

Ore excellcntamp;: amp;nbsp;fpcdlatum fortibus aufis Antiqua de ftirpetagu:fuperuq;:hominumlt;p Immemor:ereào fuffixum robore moefti's

hccplfdu feradffimusoftreoruq,:pu«os carped .OO^OUansfrfeffoe functe regem; nos aclufitanos in æqnoaialê labifur occafum ha Auriteri tagus alcito cognomine fontis bens rameta auritaquo flu.hic Tagus regulus co gnoiabat. Creexccllctc:formaamp;uiribus pflatc.

Immemorhominum;amp;diudiid eft nullamha.


Perq;antra amp;nbsp;ripas nymphis ululatus iberis Meonium non ille uadum;nonlydi'a mallet Stagna Gbiincc qui riguo perfunditur auro Campum:atq3illatis hèrmiflauefcit harenis Primus inire manutpoftremus pocremartem: Cum rapidum effuGs ageret fublimis habenis Quadrupede no enfe uirum:no eminus hafta Siftere erat:uolitabatouas:aciefq; per ambas lam tagus auratis agnofcebatur i'n armis.

Quem poftqua diro fufpenfüm robore uidit Deformem lateri famulus clam corripit enfem

DilecTum domino pemix.frrumpfc maulam Atq;i'mmi'tc ferit geminato uulnere pedtus. At peeni fuccenfa 1'ra:turbatoqucluétu: Et feui's gens læta ruunt: tormentaq; portant. Non 1'gnes:candenfq; calybi's:no uerbera paffi létibus innumeris lacerum fcindenti'a corpus Carnificæue maus penitus uemfufa medullis Pefti's:amp;i'n medio lucentes uulnere flamma: Ceflauere:ferum ui'fu dictucptpcr artem. Sæuiti'æ extêti quantum tormenta ui'debant.

yicc tradere na tos:ut jcouiuiis coedatur.prerea in qt:Coitus mafculoru feritas eamp; mala cofuetudo.il Ios ergoq malignitate cæterosfupafTent hacifami appellatioe notabatatiqiamp;cotra cualiqucadmira batur heroem:diuuq;appellabat;utlacones dicere cofueuerut. Docilis;dicif:q potdifeere:*aptus c ad aliqua rc. Nota pœnatfuppliçio uulgato: fed pp Ïfitâ feritatefempnouu allqd fupphciu excogi tabat.cu aliqs noccs ea pcena eratamciendus. Eu rores:ira aï fui. Tagus flu.ex Celtiberia origine bensrone hiïaniratis:amp;oblitus holcm ab homie: quicunq^fit ille nôeffcalieniï:amp;nefas eé uiolari re gern a rege potinknu;fr numëuelle fanda elle in' ter holes Çoeietate crudelitas minimehûanû main ciinqütr Seneca.Îndignûq, ta miti aio. Ferinaifta rabies eft fanguine gaudere acuulneribu s:amp;able' do hole in filueftre aial tranfire. Sine funere:firie honoreexeqaru: AfeitotaTipto noka Tago qui herharcas aureas, Meoniüno illeuadamp;fenfus e: gratior fuitafdrubali cædes taghamp;fuppliciiïoï au to qdferût Pado!'' amp;nbsp;hermus.Meôia:puïcia aliæ alio noie lydia dea a I ydo fratre Tyrrhci.duofhët fluuios uoiuetes aurniPadolu g oritur ex Tinblo monte amp;hermüqlabitur ex möteiro. Meonium 'uadiï;Padoliï. llle^afdrubak Riguo:flu(tf. Fla uefcitiauriflauo colore tigitppter narenas auratas amp;nbsp;per câpGfparfas;excrercéte fluuio icapofg, unda te. Inirç:inibatpugnâ primt'amp;poftrcus difcede, bat. Poereipoepat, Ageret:admotis calcaribus i pelleret. SublimisididEin altu elatus. No erat fi fterema dabat alicui eu reprimere autuulnerare. Auratis armis:al|uditad au% Tagi aquo hic deno minabatur. Diro robore:crudeli lignoamp;cruce. Deformc;laceiu. Pernix:uelox. Aula:tctoriu Af drubalb:quëcofodit i ultionedni fui: que ille rata ignominia affecerat. Ludu:qcægritudoexeius

qcarus fueritinteritu acerbo. Sæüis:crudelitare:funt.n.effcrati. Tormcta:qbus iJlu torqueret. Candens malybs:ignitum ferrum.Chalybes funt populi in poto apud quos generofius ferru repertu eft. amp;nbsp;chalybs ap pellarn: Verbcrarfuntinftrumenta obloga quibus aliqucuerberamus:utuimina:flagella:lora. inde uerbe rare eft uerberibus cedere. Paflimiubiqpifiueundiqi. 1nnumeris idibus: crebris uerberibus. Camificæ: iliorum qui feruu laniabant amp;nbsp;torquebant. Peftismiagnum malumfignificat. Omnifanguincruptotenu fo exomnibus membris liquefadis.ibCOnfumptis. Mes intadamanetidefcribitpoeta fortitudinem huiUs

ocr page 27

Creuerunt artus atq;omni fangui'ne rupto Offa liquefacis fumarunt feruida membris Mens intaCa manet:fuperat:ridetq; dolores SpeCanti fimiiisrfeffofque labore mmiftros Incrcpitat:dominiq; crucem clamore repofcit Hæc inter fpretæ miferanda piacula pœnæ Erepto trepidus duCorc exercitus una Annibale uoce:atq; alacri certamine pofcit: Huic Rudia accendi^patrix uirtutis imago. Huic fama in populos iurati^cdita belli. •Huic uirides aufis animirferùorque decorus: Atquearmata dolis mens:amp; uis infita fandi. Primi duCorem lybici clamore falutant. Mox amp;nbsp;pyrenes populi;amp; bellator iberus. Continuoqueferox oritur fiducia menti Ceffide imperio tantum terræque marifque Eoliis candens auftris:amp; lampade pheebi Aeftifero lybiæ torquetur fubdita cancro.

Primus

Teruffortltudo enim eft uirtus animiin mediocritatecô(iftens:quæuerfatur circa terribilegênusmortismteft in bello quia morte nihil eft terribiliusma aufertoêbonüquod eft in uita.de hocferuo Li.ait. côpræhenfufçp a clrcunAantibus baud alio g fi euafifTctuultu tormentisquo^cu laceraret co fuit habitu oris ut fupantelætV tia ridetis ctfpecicfbuerit.huiusfcrtitudinis feruilis meminit et Valerius. Repofcitcrucedni: cupiebataffi gi palo:utfucratdns:cuius fuppliciü eiefto aïoamp; forti repofcebat. Piacula:piarin hac fignificatoc eft expur gare.inde piacula:amp; dicunt ca gbus utebanturantiqui ad aliquodIcelusexpiandû.unde dicitSino Virgilia, nus.culpä hanc mifero% mortepiabunt.hocfupplicium fetuierat tag piaculacædis g illecômiferat: credidit gppe rudis antigtas cæfb% manes talibus inferiis delectari:amp;iö Achilles höericus patrocli funus taquot; lib^ ornauituiaimis.amp;æneas turnu occidit p pal late. I'iaculaicxpurgatiöcs. Pœnæfpretæ:fup, plicii qd ille forti aio fpernebat ac deridebat. Ere pto duciore:cæfoafdrubale. Alacri certâine:læto ftudioamp; eötetoe pofcit annibale ductore if eexerct tus.Liul.aiti afdrubalislociïhaud dubia res fuit gn frogatiuä militarequa ex tcploannibalitraftoriii delatus ïpatorqpingcti oium clamore atq; alTcnfu appellat^erat.fauor et plebis fequebat. imago pri mæ uirtûtis:qmamilcar ut fcri.polybius amp;nbsp;prüden tia amp;nbsp;robore aï nulli fuit fccudus. Studia:conatus amp;nbsp;aî cupiditateq in romanos ducebat amp;nbsp;ad imitati onëpatemæ uirtutis:a qua degenerate tutpiffimu eft.infiftëdügppeeft maio^zueftigiis fi clari illi fue rutamp; domeftiea exëpla Cpni no debente Famaiura ti belli:qm iutauerat ad aras ie fore hofte populi ro mani: amp;nbsp;hæc fama uulgaca eratipopulout no pof fg:annibalcitra dedecus ceßarc.igit hæcoiamen, të illius honoris amp;nbsp;gloriæ cupidam accendebat ne degenerare uideret. Animi uiridesiapti i illa æta te ad audendu.natns enim erat ut di@umeft.xxvi. annos. Feruordecorus:ardorpugnandig decus afferebat annibaii. Primi ductorem : defetibit populos qui cæfo afdrubaleappellauerunt anniba' fem ductorem exercitus :falutarurq;imperator€mb

Pyrenes populi:ghitatad pyrencos motes g gallias ab hifpaniis diuidüt. Bellatoribetustbellicofus populo hifpaiæ. Gellilieimperiotfiducia aio concepitannibal rei confidëdæ quam moliebatur:cumueniffcnt fub fubditionetotpopuliamp;marctquoniam cratiam imperator:*terra maricp tem gerere poterat, habebat iam hifpanias amp;Lybiä. Ferox:magnaamp; bello apta. Eo!iiscädensauftris:defcribitlybiam: quæeftexpofita adauftrû:* fubditacacro figno cœlefti.diuiditurabafia uetfus orientem nilofIuuio: qui feprem oftiis in ma reeuoluitur.Verfus feptentrionem diuiditur abeuropa freto gaditano.Srra.ait.Qui itaq; terra r: otbëdiuife runt:inæqualiter id fecere.q, autem in tria diuiferunt tripartita diuifio indicat:fed tâtum abeft Lybia tertia eë orbis partem:ut etiam pofita cum europa afiæ non æquetur. amp;nbsp;fortafic minor eft :g europa. Viribus pfecto multo impar.nam maxima mediterranean pars amp;nbsp;regio circa oceanum deferra eft.amp;ad folitudinem accedit: gmultaloca quæ habitari pofTent non habitanturpropter feras.multum queer torrida zona occupatiiö ait Syllius.Et lampadephcebi torquetur maxime.f.foleafccdctead cäcrum.tunc.n.radii quafi perpcdicularitcr fuper illos defcëdunt.Syene profecto ciuitas prouincia: thebaidos fubæftiuo tropico conftituta eft: amp;nbsp;eo die utingt Macrobiusquo fol certam partem ingrediturcäcrihora diei fexta:quoniä fol tune fuper ipfam uertië uertieem ciuitatis nulla illicpoteftïterris de quolibetcorpore umbraiaci.Vndelucanus:atq;umbras nufg fie CtenteSyene.* fie erit fyene principium torridæ zonæ:in qua quihabirât:ut a:thiopes:amp; qui funtiuna pte tabrobanæinfulæ fole exiftentein cancro umbra faciuntin auftrû.fit.n.tuncfol fcptcntrionalis.fpatiûZonæ torridæ eft a cacro ad capricornum:a qua fol nung receditdiuidës eâ per paralellos:a capricorne ad câcrû:q funt illiusterminirfol enim ncc poteft afeedere fupra câcrum.nec defeendereinfra capricornum:amp;ideo hune infimum foils terminum nomine capricorniappellauerunt:quoniâ inde fol incipitafccdere:ut facit capra eu pasciturappetens frôdes.terminuaütæftiuum nomine cancriquonialde fol incipit regredi adcapricornum ut facit cancer.cælnm amp;fic terra quæ fubefttang punctu in gne p partes diuiditur:græci appellant zonas.nof cingula quæ terra ambiuntiappellamusamp;utcæli regiones fefehabentin calore acrigore ita amp;nbsp;terra gequide circaduas extremitates.i.fcptëtrionc:amp;auftru:quonia a foie nimiil di flat :ppetuo gclu rigct:amp; fie hitarinp0 teft:quonia glacialis ille aer necanimalibus nec frugibusultä miniftrat.afflatu quippeaeris temperati ciaui, uunt;ln medio coelo ë zona per qua foi fert obliquus:*nungabipfa receditiqua fua pntia fempadurit. In ter hanc.'* utracp extrema duærelinquunt temperat* calore mediæ zonæ:* rigore duarum extremi rc:qua rum temperatarum alteram nos habitamus:quæeft ad Septentrionem:cuius uertexa hobis femperuidet pp obliquitatem orizontis qui nobis adeo deprimiturut fteliæ ambiëtes polumarcticum nügpoffint occidere

ocr page 28

Liber „ cofmite.alteraeftad äuftrum imperuia nobis propter torrida Zopam qu*eft in medio an aliquihabitentea non eftmeum iudicare:fcd dodoribus relinquere .fiautfanthabitatores fupra iealium uertice habendadicit auftrinus:amp;feptentriones noftri occultantur propter rotdditatem terræamp; obliquitatem orizontis qui illis de primitur in aulirum amp;nbsp;eleuaturfupra polum noftrum:utrario Mathematica cogit.Zodiacus ganoftris figni fer dicitur eft obliquus:amp;hocprimuintellexit AnaximâderMilefius:amp;figna quæiniproluntcleoftratus.ha bet duas portastut dixi quas tranfgredinon poteft.lncapricorno fit brumale folftitium aquo incipitafcedere per lineam eclipticam:amp;intcrrecat cquinoaialemiariete:amp; equino(2iumuernum:quoniam circulusæqui' noctialis eft in medio torrida:zonæ. Inde afeedit

Aut Ingens afelatustaut pars tertia terris Termmus huic rofeos amnis lageus ad ortus Septeno impellens tumefactu gurgite potum

ad canc%amp;ibi facitfolftitiu æftiuü.tradufqifol mo tu Primi mobilis facitcirculu æftiualc.fledtitpoftea obliquus ad capricornu:amp;iterfecat ite^æquinoéti alc in libra facitæquinodiû autunale'.amp;iic fol circu ittorridazonaac diuiditin æquales diftätias tra/ dus motu primimobilis.i.cæli ultimi in quo funt ftellæ fixe qdab oriéte in occidctc m ouet.loi at reli gq? plaetæ côtrario motu ab occidere in orientc:uh dicicapud Ouid.cÓtrarius euehor orbi.amp; Manliüs Aftronomus ait.cotra^ nitentiafigna. Sed utfyde ra ingt feneca cötrariümundoiter intedunt. Na ni fi effet motus primimobilised fex figna fint fup ori zontéquoRZfingula fingulis menfiDus luftratfolp fexmenfes cotinuos effet fol fuporizontë amp;cötra afignoIibræ ufep ad ariete edet lub terra: amp;nbsp;ficefTet noxp fex menfes.Diuinaigifpuidctia fol fingulis diebus motu fibi contrario circuuoluit:amp; facit dies

Herculeo dirimente fretotdiducfta propinquis Europes ufdetatua fugis ultra oblidetequor Nec patitur nomen proferri longius athlas.

Athlas fubduefto tracturus ucrtice czlum Sydera nubiferum fulci^aput ætheriafque Erigit æternum qpm pages ardua ceruix Canet barba gelurfronteq; immaibus umbris' Pinea filua premit uaftant caua tempora uenti Nimbofocpruunt fpumantia flumina ridtu. Tu gemina: laterum fauces maria alta fatigant Atq; ubi ferius equos titan immerfit anhelos Flammiferu condunt fumanti gurgite currum Sed qua fc campis fqualentibusaphrica tendit

ac nodesidiuides reuolutoibus fuis zonaaduftâp æqles lineas:amp; fie tota adurit plus minufue ut eft il Ilusacccflus:amp; recefTus.LybiaigiEeft ga eft ppc tor rida zona aliqua ex pte:aliquauero fub torrida : amp;nbsp;fub tropicocacriiö torquet:amp;aduritur:illaing ps maxime qauteftppelinea æftiuâ amp;nbsp;cäerti:autfub Ifisamp;hæceft inhabitabilis ppter nimios ardores amp;nbsp;ideo corpaillo% q amp;nbsp;circa tropicu:amp; fub tropico habitantfuntnigra ut æthiopu :indorum amp;nbsp;fimili

Serpentum largo coquitur foccundaucneno.

Um. Candens:ignita amp;adufta. Auftris eoliis:uentis calidis ut eft aufterg flat a meridie:cuiexpofita eft libia eolios appellat auftros ab eolo qui rex uento% fingitur a poetis amp;nbsp;hoc no fine ratioc.Na Pli.audoreeolus hel lenis filius rationem uento%inuenit. Lampadephœbi:ardoreafcendct! ad cancru:qatunc fit aphrica pro pior:amp; fua uicinitate illam adurit .magna ex parte hbyæ inquit:auteftunum latus afiæ amp;nbsp;fie orbis diuidetin duas partes:auteft tertia pars ipfis terristutmathematici diuiferunt. Huic:Lybiæ terminus eft. Ad ortus ro feos:ideftuerfus orientem. Amnis lageus?id eft Nilus fluuius ægyptia lago:g fuit pater Ptolæmci:un luue nalis.Ad Pharon amp;nbsp;nilum famofaep mœnialagi. Septeno gurgitetramis feptë in quos fcinditur nilus. Pon tum:mare mediterraneumin quod fe exonerat. TumefactumialTurgentem propter aquarum copiam: qua nilus ex mauro uertice deuoluit. Atquadiuerfas:ponitaliumterminumuerfusfeptentrionem. Cfæmcn tior:temperatior:quoniam non aduritur folis ardoribus:fed habetclæmentiorem aeris temperiem. Diuer fasarCtosturfam maiorem amp;nbsp;minorem.ideflipfum feptentrionem.ardos græce latine dicitururfa:quæ fuit affixa polo boreali:ùtpoetæ fabulatur. Herculeo freto:angufto mari gaditano:qüoaphrica ab europa diri mituté Diduda:diuifa puis motibus ab europa. Aequor:oceanusathlâticus'.athlas eftinfinib9mauritâiæ mons cxilis:amp;undique teres adeo excellus:uteius cacumen cerni nequeat:qm a nubibus nungrdingtur:aut hyeme aut æftate. columnam cæli dicunt illum effe indigenæ:qui mons eft ultra fretu gaditanu adfiniftram qui fi uerticem fubtraherettquo cælum fulcit æthereæ compages ruerent.ideo dixit athlas fubdudo tradatu rusuertice cælu. Caputdpiius athlantis. Nubiferumtobdudum niuibus. Fulcit:fuftinet.inde fulcra dicu turea quæfuftinct. Èrigit:attollit machinam c,ccleftem:neruat:qmutdixiputaturcoluna coeli.amp; cacumen propter nubes non ccrnitunPli.deathlante fieferi. per autololes iter ëad mötë:uel fabulofiflimu athlantem emediis huncharenis in cælum attolli prodideruntafperumfqualentemqua uergitadlittora Oceani:cui eo, gnomëimpofuiteundeopacum:nemororumq;:amp;fcatebris fontium riguumqua (pedac^hricam: Canet albefcit. Vaftat:pulfar.icefriit:imitatioeVirgiliana. Ruut:fluutcum impetu.Virgili^:Iu flumina mento Præcipitantfenis:amp; glacie riget horrida barba. IZidutoreeuomcnti nimbos amp;nbsp;aqua. Tumgeminælate rum fauces: duo brachia ipfius athlantis mare repellunt:amp;faciunttang clauftrum. In quo fql occidcs:utpoe tice loquartequos fu osabfcodit:fauces dicuturinrer anguftu. Equos anhelos:defatigatos diurno curfu pcœ Ium. Titan:fbl. Fumanti:propterignemfolarc:gimmergi£:amp;curru. Sed qua:dcfcribit ea parte aphrica: quæ eft uerfus torrida zona amp;nbsp;meridie, dcrcripfit prius terminos, nucautëmaia amp;nbsp;dotes iphusaphricæ cait ,Squalendbusricukis amp;inhabitatisto Tcdit:dilatatamp;extëditur. Cogtur:aduritur:quiacftfabtorrida zo.

ocr page 29

Primus

Fœhx qua pingues mitis plaga'tcmperat agros Nec cererecnnea:pharfo nec uiéta colono.

Hic paflim exultant numidæ.gens infcia freni Quis inter gemmastper ludum mobilis aures Quadrupede fleélit no cædens uitga lupatis Altrix bellorum:bellatorum $ uirorum Tellus:nec fidens nudo fine fraudibus enfi

Altera complebant hifpanx cadra cohortes Auxilia europæ genitoris parta tropheis. Martius huiefonipes camposdiinnitibus iplet feluic iuga cornipedeserecti bellica raptant: Noneleus eat eampo feruentior axis.

Prodiga gens animæ:amp; pperate facilifa morte Nanq;ubi tranfeendit florentesuiribus annos Impatiens ruifpemit nouifle fenedtam. Et fati modus in dextra eft.hic omne metallum Electri gemino pallent de fcn?inc ucnæ.

At(,ariQs chalybis fœtus humo horrida nutrit Sedfcelerum caufas operitdcus.aftur auarus Vifeeribus laceræ telluris mergitur imis Etreditinfcelix effofo concolor auro

Hinc certant pacftole tibi duriufque : tagufque Quique fuper grauios lucétes uoluft harenas Itrfernæ populis referens obliuia læthes • Ncc ccreri terra indocilis : ncc inhofpita bacco Nullag palladia fefe magis arbore tollit Hæpoftquam tyrio genres ceflere tyranno:

na*habet maximäcopiä fcrpamp;tf. Fccûda abundas uenenis: Fœlix qpingues.hlHa pars q uergitadleptfr trione* athiate monte ferulis e* flciteHigitnumidia amp;nbsp;mauricania .Straficair.Mauritania feraecefTe.pre tn excepta quæ deferta eft* fluminibus:amp;lacubusabundareaboibus coceffum eft. Mitis Plaga : regio tepa ta* qualitas aeris. Neccerere ennca.licula ubienna fertilis. Phariocolono.ægyptio.pharus eft infula amp;nbsp;turris ante Alixâdriâægypti.Indephario.i.ægiptio:ficiliaamp; ægyptustrat horrea romano%. Paßim.ubi^ nullis certis domiciliis.Numidæ dicuntquafiiftabiles amp;nbsp;pmutantes fuamapaliatdeqbus Gc loquit.iii.Nul la domus plauftris habitant migrate p arataNos atgp errâtes circuueetare penates dicit.Numida a nemo uer, bo græcoqdf^nificatpafco :erant.ngt;Numidamp;in ftar pafto%. Ges ifda freni:qm no utuf frenisrfed equos autore Stra.adeo obteperates ifefforibus ha bentutfola uirgula gubenent.cquiingt collaria ex ligno habet aut pilo cofeda.cxgbushabena depen detrfuntqctnotraäidhm fcquunt.Virg.amp;Nunii de ifrenicingut. Lupatis.frenis.Lupatü c gcn^ fre ni. Sine fraudibus:qmenfibus p fe duris addebat uenenümeepugnabätfine fraude. Altera comple bant.defcribithifpanosqui fubannibale militarut quos amilcar pater uiftorüscöparaueratfuis. Tro pheis.uidorlis.Trophca dicunt figna erectain lo co in quo hoftes uerrebant in fuga.eræci Tropeö media correpta.noftri at tropheü addita afpiratiöe amp;accipit ta pro ligno:quam pro ipfa uiefroria. Huic:hifpano militi. Martius:bellicofusæquus. Eredi: alacres ad trahedu curru bellicu cx quo pu gnabâtantig. Eleusaxis.i.equi curreres i certam! nibus olymplcis ppeelidcnofuntitauelocesuteg hifpani.elis eft urbs peloponeUi prope qua :amp;ipfa fiebatludiolympiciiuftituti ab argonautis autore Herculei honore pelopis.Virg. Hic uelad eleime tas maxia capi Sudabitfpatia. Prodiga ecs anïæ; dehis ficfcri.Stra.Multa reuera pfpedaëmoncdi' uulgâtde oib^hifpaniæ getibus potilimû de iacé tibus ad boreânec foliïde lllarû fortitudie et crude lirate acamentia ritu belu^. Propareiadmoucrc at^afeifeere ante tepus. rati modus eftidcxtra.l. termin^uitæ mortifq$c In dextra eo%:qm perofi ui ta feiterficlut. Hic ocmctaUu.Stra.ait.na augear, getu CCS ferra nullibi rerra^ neq; tm neq; ta pbatu generari hactenus copertu c.auru.n.no fold ex me tallis eflodit ue§zct fluit. Vena: eledritPli.loqucs de cicaro ficait Vbicuq; gnta argctlportio eftele, Ctru uocat.fitamp;cura electru argetoaddito qd fi gn ta portioneexceffiticudibus no refiftit. io dicit dc gemio femine.qrfieft eledru ex auro amp;nbsp;argento, Atros fœtus chalybls.i.ipfum ferru quo multæ cru delitates fiunt. Humus horrida:bellicofà hifpa,

nia: Sed fcelerum caufas operit deus afturauaris Vifceribuslacere telluris mergit.deusïquit abfcödit metal la q funt ca fcelerüïulfceribus terræ:ied humana cupiditas eruit.Vir. Auri facra fames. Aftur auatusraftures runtpopullhifpaniæ:afturia ïgt Pll.plurimâ auri gignit neep i alia pre terras tot feculis hæc fertilitas; Lace ræ.effolTæ. CÔcolorauro:qmfofrores auricûfunti aurifodinis aurcucolorëcôtrahût:amp;fic de cæteris me, tallis. Hîc:ex haccopia auri q no folü apudhifpäos effodit ue% et fluit.Pactolus c fluui^ iydiæ de quo fupra: rDurius.ëHu.hifpaniæ habes rameta auri.labit ppe numatia ultra que eft luQtania: Sup grauios. hifpanos Oriddosagræcis:ætoli diomedë fequuti tydeifiliu pofteuerfü iliuihifpania urbëcödidcrüt g tydeappellarut anoïe tydei pris diomedes.illi^ duitatis coloniigrauidifti fut noie paululuuiolato cü graiappellaridebuiflct In tertio ücait.Et quos nuc grauios uiolato noïe graiû.æncæ mifere dom^.ætolaq;tyde amp;nbsp;alibi.uago diöedi coditatyde. Lucëtes:habëtes rameta auri. Référés.repfentasipis accolis. Obliuia ïfcrnælethes.iJetheû fiuuiu g fingit apudïferos:amp; fignificat obliuionë.Stra.ücait.læthea plerifq^lemea uocat.ex celtiberis amp;nbsp;uac' ceis labit.circa habitat galli q colentes anä fluuiiï cû unacüturdulis fodis eo couenißet feditionëegerutpoftg femcafluuiutraieccre:fed poft feditionëamiffo duce palates .ac diffipan ea i regiöe defcdertitcöfilio^ obliti, hac obeam flumclæthes.i.obbuiôi appellatu* papauera dicut Iæthea:qm inducût foninü amp;nbsp;pcôfequës ob liuionë. Arbore palladia :oliua quam inuenit pallas.Vnde Vir.olcæcp mineruaïuëtrix. Tyrâno.annibali Fre ni rerum.|. Imperium. Concïliare:condliabatfibi homines aftu paterno. Armis:uiuutebat décréta

ocr page 30

Liber

fenatorf: Infills fagulo.LiuiusalnmuIti fæpe militari fagulo optuhumilacctc inter cuftodias: Rationek, hoftiücofpexerat. Sagüueftimetu erat militare.Cice.ïepift.Pridie nonas februarias:cn ad te litteras mae de difTcm defeëdi ad forti togatMs:cüreliqcóiuIar€s lagati uellctdefccJere. TurbælibyflærgregaliG milita ex lybia. Duris maiplis: gregalibus militibus iduratisad labore. Celfusieredo capiteamp;emines fnpra alios iitcörpiceret:amp;puocaretfuosad labores acdecus.Honorinqt xenophon îpedia cyri efficit labores leuiores Impatori pferti q, iielbgit i oium ec oculis qcqd fa dar.laus canibafis ab iduftria amp;nbsp;fottitudie q circa labores tolerados uerfatur. Impiti iuu:impabat:i gtfibiipfi labores: quos coftatiaio pferebat:utcla


Fxcipe:excipiebacuehcmeces pluuias:amp; cæteras i comoditares cocli. Afturihifpaus; Excuffosex flatibus uctoru:quonia ex colliri0eucto%amp; nubi umiaere catur ignis.amp; gigniteorrufeado amp;nbsp;fulme calore fupoiferoq; pellereafe frigus.amp;fuu contra riuqdquot; unitu fit ualidius.hiccq.iæftate hem^ gra dines:hyemeat raro.qaradii folares no refrägunt In terra:fed perget ad feptetrioncfole depreiload auftru.æftate atcuquafi ppcdiculariterad terram deCcedat refradioecocalehcitit i irmâ aeris regio nc. Turbato:confternatoamp;tumido. Necpul uere:necpluuias ingtnec calores curabat. Magna laus ducis.fyriusëftellailigua cais cæleftis:câicu' la fydus pte mëfls iulii amp;nbsp;augufti terram caloribus torquet amp;nbsp;ficcat amp;nbsp;illidies calculares dntur:caicuie exortu accedi folis uapores qsignorât: inqt Pli.cu lus fyderis cHeCtus apliffimiiterra fentiutur. La befecit.i. no debilitaulteu uapor folis. Dcliifcit: apit fele :ac facit hiatus. Fer.me.calordiffufus in mcdloaeris. Cadëti glo.acccfis radiis folaribus: amp;nbsp;globo caloris adurëte aereamp; terra ;qdeficcata fo lis ardoribus hiat. Exerfi.defatigat toleradoipfa lausacorinctia. Sternacc:tribileamp; oia i filiocon culcatëfragebatcogebatg parere ifeflbriiguis con tumaeë amp;^cipltëad flia:audito tubaruclägore. Letha.la.i.optabat dici eius lacerta afferre lethu.i. mortë:utn mius uiribus corpis g prudctia q maxi me decet pricipe ualerc uideret. jgnoti: culus ua du ignorabat. Tranar«tranabat. Limes:uiaamp; fulcustarcp riuulus fanguis fufiex corpibus uulne ratis abanibale. ln.fa.urget fata:amp;pperatad bel lu fatale latio. Fœdcra q fueratrenouata cûafdru baletur fmiusimpiiectamnis iberus.amp; ut Sagun thinis libras Fuaref. Ex.rer. Hifpaia ultia terraru ad occafu folis. Pria fagu.prius ipetus anibalis fu iri Saguthu.claTcuefignu qdtuba dat nnilitibus uolctibuscuhoftemaus coferere.priaigit claffica J.primiipetus bellici. Maio.bel.romai.f.ad qd' fuendu cas qrebat.amp;io cepit oppugnare faguthiof utillo^aicos romaos irritaret utfecit. Haudp.d feri: fira Sagu.qquoda ultra ibe%opulctlffia urbs fuitdiftas a mari ferme.M.pafqua caitSyl.hercu. codidiffeidenoianeq; ea anoiezacynthicoltia fui illicfepulti:alludes ad hifto.qm zaexnthii Sagun. codiderattutinqt Stra.qua anibal cotra po.ro.fce dera dirues belli pu.fecudi fufeitauitieëdiü. Clæ mctertpaulatï (urgete colle iquo fita ë urbs.Quis gbus. Geri.ex.gerió:utait hefio.itheogo.chryfa oris filiusfuit moftru horredu hns tria capita:quo occifohercu.armctaabegit i ita. Ea fata:cædë ge riöis triplicë:qm très alas hëbar. Du.fo.pcæiex orabiles:qm ncini pcüttlachefis :cloto amp;nbsp;atropos.

Vtq; dati'rerum freni':nunc arte paterna Conciliare uiros armis confuita fenatus Verteremunc donis primus fumpfiffe labore. Prim°us iter carpfiHe pedestpartemq; fubirc Siualli feftinet opus:neccætera fegnis Quæcunc^ad laude Himulat.fonuq, negabat Naturæmoétemcp uigil ducebat in armis: Interdum proicdus humiturbæcp libyffe. Infignis fagulo duris certare maniplis: Celius°ac in magno prxcedenfagmine dudor Imperium perfeyc fuum.tum uerticenudo Excipere infanos imbres;çœlique ruinaf.. Spectarunt peeniuremuitq; exercitus aftur Torquente cu tela iouem permixtaq; nimbis Fulmina: amp;nbsp;excudos netorum ex flatibufignef Turbato tranfiret equo:nec puluere feflum Agminis ardenti labefecit fyriufaflro. Flamiferis tellufradiis cqm exufta dehifeit Candenticp globo mediufcoquit aethera feruor Fcemineuque putat inucnta iacuiffe fub ubra Exercetqne {itim:amp; fpeddato fonte recedit: Idem correptiffternacem ad proelia freniC Fragere equum amp;nbsp;famam Iztalis amare laceru Ignotique amnii tranare fonantia faxa:. Atque e diuerfa populofaccerfere ripa. Idem expugnati primufRetit aggere muri: Et quotiens campo rapidus fera prœla miTcet Qua fparfjt ferrû latus rubet æquore limes Ergo inflat fatis erumpere fcedera certus Quo datur interea romamcomprendere bello

Bcllaqp fumpta ui'ro belli maioris amore. Haud procul herculei tollunt felittore muri. Clementer crefeente iugo :quis nobile nomen Conditus excelfo facrauitcolle Zacynthus. Hic comes alcydxremeabatin agmine thebas Gerione extinâo:cœloque ea fata ferebat Tris aias ndq; id monftru;triscorpore dextras Armarat:ternaq; caputceruice gerebat. Haud alium uidit tellus cui ponere finem Non poliet mors una uirotduzqi forores


ocr page 31

Primus

Tertia bis rupto torquerent flamina filo

Hic fpolia oftentabat ouans captiuaque uftftor Armenta ad fontes medio feruore uocabat Cnm tumidas fauces accenfis fole uenenis Calcatus rupit Izthali uulnere ferpens: Inachiumque uirum terris proftrauit iberis Mox profugi ducente notho aduertere coloni Infula quos genuit graio circunflua pontet Atque auxit quondam lacrta regna zacynthus Firmauit tenues ortus mox dauni a pubes Sedis inops mifit largo quem diues alumno Magnanimis regnata uiris nunc ardea nomen Libertas populis padto feruatatdecufqne Maiorum;amp; pcenis poffqimperitare negatum Admouetabrupto flagrantia fcedere dudor Sidonius cadra; amp;lætasquatfeagmine caufas Ipfe caput quadans circunludrauit anhelo. Muros fiuus equo;mcnrufque paucntiateda Pandere iam dudum portas; amp;nbsp;cedere uallo Imperat;amp; longe clauHs fua fcedera longe Aufoniam fore;ncc ueniæ fpem marte fubadis Scita patru amp;nbsp;leges amp;nbsp;iura;fedemquc;deofque In dextra nunc eße fua;uerba ocius acer Intorto fancit iaculo;figitque per arma Stantem pro mOTo;amp;mutantem mêbra uaicû Conciditexadi medius per uifcera teli Effufifque fimul prorupto ex aggere mem bris Vidorimorienstepefadam rettulit haftam Atmulto ducisexemplum clamore fcquuti Inuoluunt atra telorum mecnia nube Clara nec in numero uirtus Iatct;obuia quifque Ora duci portans ceu folus bella capeffit. Hic crebram funditbalcari uerbere glandem Terqj leuiduda circum caput altus habena Permidum uentis abfeondit in aere telum Hic ualido librat ftridentia faxa lacerto Huic impulfa leui torquetur lancea nodo. Ante omnis du dor patriis infignis in armis Nüc picea iadat fumantem lampada flamma: Nuc iude;nuc iaculomuc faxis impiger inflat. Aut hydro imbutas bis noxia tela fagittas Cotenditneruo.atque infultat fraude pharetræ Dacus ut armiferis geticx telluris in oris picula quae patrio gaudens acuiffe ueneno Fundit apud ripas inopina binominis iftri Cura fubit collem turrita cingere fronte

Bis rupto filotghaberettris aias amp;nbsp;duab^extidis tertia adhuc uiueret.Parcæ dicut filo dilpcfate uita humana:amp;cuincidet filu: uita deficitergo igerioe bis rupto filo, tertia ftamiauuluebant adhuc apeis Rupit:apuitos. Inachiü:græcûzacynthi iab ina co rege argogz. Infula zacynthus:quna cû Gepha !emadulichio:amp;itacha futilulæanteachaiâimari ionio qd aTarcto icipit:amp;ulcpad pdopöndü cxtc dit. Graio :allucti græcia. Laertia regna:qm illic regnanit Laertes pater VIyxls:amp;io dicit zacynthu fuifferegnalaertia. Daunia pubes: coloiex ardea: ubiregnaultDaun^pr turni:amp;ardea mißt colonos (agunthu. Diues largo aluno.abudans colonis. Magna nimis.hocdicit ppTurnu. Populis, fa' guthinis. Padto.fcedere renouato cu hafdrubale: Lætas caufas.i.in feredo bdlu fagurhinis : qrebat caufas belli cu romanist^ faceretipfu lætü amp;nbsp;copo tc uoti.qm nil aliud optabat g alpcs aliquado trafee dere. Quatit.niouetexercitu admoto moenibus faguthinis. Sidonius.pccnuCannibal. Tcda.fa, giithina. Sacit itorto iaculo:ga ipfe prius iaculat^ €fthafta:amp;tali iaclu fua difta cöflrmauit:träffixit(p uaicu Rätein muro. Pro muro.imuro. Exafti. lmmiffi:utipfe Vaicus elktmedius. Innumero multirudie:qm qCq, opera nauabat pfente ductore: cuius pfetia urgebat.Praefecti iquit cytusapudXe nophötc:debctinfequctibusaudctiä iniiccreamp;uer bis amp;nbsp;re. Gladu:plumbuindar glandis: quod c fu da emittit in hodes.Virg.Pars maxima glades li, uctis plubi. Baleari uerbere.funda: quel maxime utebat balcarici:balearesduæ fut ifulæ i mari hifpa nocregioe ad tarraconc:qua^incolæautore Stra. optimierätfunditores. Phoenices g füdasiuenerüt aurore l'Ii.illis ïfulis potiti fundas ex equo excrcue rfit:undeufus amp;nbsp;imitatio rcmafitapudbalcaricos. Verbera futur dixiîftrumeta oblöga ut lorut. zo na :flagellü. 1 elü.gladê.Teld actut Gaius inin^ terpræratoe legis duodecim tabulai feriptü religt: aurore luftinianodduulgo quidc apydlaturiquod ab areu inittit:fed amp;nbsp;omne fignificat : quod manu cuiufdâmittit:uteftlapis:lignüfcrru amp;nbsp;cetera : id genus. Huic.abaliquo. Leuinodoxamêtodaculü eu amento inuenitætolus Martis filius. läpada.; face. Picea.ob(curaamp; fumofafudesfuutpali obu' fti.aphri côtra ægyptios primi bellü fecere fuftib^: quosuoeät autore plinio phälägass Hydro.uene no tidtas. Bis noxiarelarfcrro fcilicct amp;nbsp;ueneno.

Cötcdit.emittirarcu iteto. Dacus urarmiferis:An nibalc ifultantcSagüthinos fraude fagitta%:qsifc cerat ueneno:cóparatdacis getifepg fagittisacri uc ncnoibutis hoftiifidiat.Daci funt populi ultra hy ftrü:cuius utraqiripa getæ habitaruttun apud Vir. ïteHigut gerætqui erat cis hidriï mixti tliracibus. Primoueneno.Scythæîqt Pli.li.xii.SagittaB^acic tingiït uiperina fanie xamp;Iiumâo fanguîcirremidia bileid fcelus:mortc illico aflert leni tactu. Inopia, jprouifaamp;clam periddias.f. Hiflri binominis. Danubius oriturin iugis monds.arnoba: exaduer fo rauraci galliæ oppidi multis ultra alpcs milibus acpinnumeras lapfus gentes Danubiinomine im menfoaquaR^auâu:amp;cum primum attingitillyrt cumhyfter appellatur fexaginta fluminibus alueo


ocr page 32

Liber

fuo reeeptis:medio fermecorû nfero naulgabiliipermcfus totâ eûtopauaftis fex fluminibusin mare pÔticü euoluitur. Armiferis:quoniäthraces amp;nbsp;getæ funt bellicofifrimi;amp; ideo fingitur mars apud illos regnare.

CaRelloque urbem cfrcumuallare frequenti. Heuprifcisnumen populi's:ac nomine folo In terris iam nota fidcs.Rat dura luuentus. Ereptacp fugam:amp;claudi 'uidet aggere muros Sed digna aufonia morte putat efle fagunthu; Seruata cccidiffe fide.iacp acrius omnes Intendunt uires adductis Hridula neruis Phocais effundit uaftos balifta molares Atqueeadem ingentis mutato pondere teli Ferrata excutiet* ornum media agmina rupit; Alternus refonat clangor:certamine tanto ° Conferuere acies ueluti circundata uallo

Romaforettclamatq; fuper tot milia gentef Inter tela fatæiam capto ftamus i'n hollc: Nonne pudetcoeptispudet ois.cn bona uirtus Primitiacq; ducis,talis ne implere paramus Italiam fama tales præmi'ttere pugnasf Accenfæ exultant mentesthauftufep medullis Annibai exagitat:ftimulatq;fequentia bella Inuadunt manibus uallum;czÏafcp relinquunt Deieéli m uris dextras:Cubit arduus agger. Imponitq; globos pugnantum defuper urbi Armauit claufos.ac portisacui't hoftem Librari multa confueta phalarica dextra Horrendum uifu robur:celhfque niuofa: Pyrenes trabsleda iugis:cui plurima cufpis Vix muris toleranda lues:fed cætera pingui Vnda picetatep atro circülita fulphure fumat Fluminis hzc ritu fummis e moenibus arcis Incita fulcatum tremula fecat aera flamma.

Curafubit:cogitauitannibal turribus amp;nbsp;machinis nalJare urbe. Hetiprifcisnumepopuli:exclamat poeta: dolens uicemiagunthinoru:quiutfidemferuarent:numencorumtaha patiebantur. Nomine folo:quia ia non erat fides in orberfed folum nomen fidci. Dura:conftas amp;n0cedens malis:ut fortes decet.Vnde dicit Seneca. Fortitudo contemptrix timendorumcft terribilia: amp;nbsp;lubiugum libertatem noftram mittentia defpi dt:prouocat:frangit. Aggcre:ualloamp; turribus. Sed dignam aufonia:fcnfuseft:putatiplaiuuentus(agun thinaiam daufa uallo pccnoi^dignueffe Saguthu caderep fide feruadaromäistnä hoc oppidum cla rum fuitfideergaromanunomen:amp;utilla ferua/ retincendium expedauit, „Aufonia:italiaamp;ipfa Roma.tatiromanos faciebat faguthini. Phocais balifta:balifta amp;nbsp;funda inuenere phccnices:autore PH.qneruis funibufgitamp;a haftas magno impetu elttittit:amp; et faxa.Sylliusappellat balifta phocaida amaffiliefibus:gca plurimu urebant oriudi a pho cefibus q fut i græcia:cÔtermini boetiis. Madylia qppe urbs gallia: i petrofo loco fita:phoccfidædi ficiiifuit.Liui.alt:Ipfe anibalrf turris mobilis oia muimeta urbis fupansaltltudieagebafcHortator aderat:q cu admota catapultis baliftifq; p oia tabu lata difpofitis muros cuftodibus nudaucrat:tuani bal.amp;c. Vados mo.faxa magna. Ferrata ornu: haftä ex orno. Alternus ciangor:fonitustubayz: amp;apudpœnos:amp;apud fagunthinos peeni fele ad fione amp;nbsp;eruptioneihoftes:q, fccereina Liuio auto re:! caftra hoftes copulerunt. Tot mi.c.1.hoïum milia hebatin armis anibalcu oppugnaret Sagun thu. Getes itcr tela fatæ:üerba anibalis icrepan tis fuos:qfegnes ad expugnada urbe ppe ia capta uidebat. Stamus:hærëus.amp;fic hortatur ipfos ad decoru fertiadume degenerare uiderentur. En bo na uirtus:iröice loqturquot;. Hauftulq; medullis anni, idefteuipfi milites haufiifent uerba annibalis :c0 moti funt ad acriore urbis oppugnatione. Ardu us:altus amp;nbsp;emincs:amp;aggerepoit pro machina bel llca:fupqua milites impofitiiminebât urbi:nunc appellant bariiöes. Subit:adhæret mœnibus.io apdVirg.Infpeftura domos uetupep defup urbi. Armauit clau.defcri.armafagüthimo^ qbushofti ies machinaslabefadabat.Phalarica iprimis q eft: telu mifrile:quo utunturinqt Pöpeius ex phalis.i. Iods altis dimicantes.nä Phalæ dnrurtres ligneæ inde phalägas dictus pticas.Phalarica inqt Liuius cratfaguthinis mifTile telum haftili ligno oblôgo amp;nbsp;tereti:frerqad extremurun fctRzextabatid ficut 1 pilo qdratu ftuppacirculigabat:linebantq; pice. Fergz at tris in logu hebat pedes:uten armis träffi gere corpus pofet. Librari:eïttiin hoftes multis maibus. Pyrenes:mötis mediiit gallosamp;hifpa.

Piu.loga ad tres pedes. Atro:pallido. Cir.lita Hæcidurapido pugnantum fxpe per auras

moris eftflammæ. Qualis fanguineo:phalari Hæc uafte lateri turris cum turbine fixa: cam comparatfulminiiaumamp;igneminferëti. nbsp;nbsp;pum penitufpluteis uulcanû exercetadeßs Crine fanguineo:radiis ignis:inde cometem ap'lt; pellamus ftdlä crinitam.crïes.n.ftellarum funt ra

dii quos iaciüt. Præftringit lumina.i.obtcnebrat oculos hoium qtanto fulgori funt impares.præftringcre eft tenebraseffundere nimio fulgore.unde Plautinus miles ait.Curate utfplendor meo fit clypeo clarior g fo lis radii ec olim:cü fuduftfolent:utubi ufus ueniet cötra conferta manu præftringat oculorum acie in acie ho ftibus.indedidmu s præftiQiatores. Vulcanum:ignem:nam tertius vulcanusextcrtioioucamp;iunonena, tus Lemnifabrica:præfuitmabitufque eft deus ignis:* pro ipfo igni ponitur a poetis.

Q ualis fanguineopræftn'ngit lumina crine A^ terram coelo decurrensignea lampas

ocr page 33

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Primus

Pluteisadhæfisxôbuftis tabulis itus plutei dlcut crates corio nudo lnteaw:quæ folcbât opponi militibus opus fadentibus:amp;appellabat militares.nuc et tabulæ:gbus aliquid prælæpit:eodcnoie fignificant:autorc fextus Pôpcius. Flagrâte:ardéte machina:*ruente. A*æteftudinis:Teftudoeratinftrumc(ü bellicü:quo ad expugnadas urbeseflodiedaq; moeniautebant. Fiebatex ligno amp;nbsp;corio tegebat.dicta eteftudoa fi militudîe teftudïs aialis:quâexcogitauit Arthemo clazomanius:amp;equüqnücariesappellatur:in mu

Armauirofque Omul preffit flagrante ruina. Tandern condenfis aàæ teftudini's armis Subduéto pœni' uallo: cæcaque latebra Pandunt prolapfam fufloffis mœnibus urbem Terribilem in fonftum proeuhens aggere uidlo Herculeus laboriatq; immania faxa reuoluens Mugitu ingentem ccelo dedit.alpibus altis Aæriæ rupes fcopulorum mole rcuulfa Haud aliter fcinduntrefonanti fragmine mote. Surgebat cumulo certantum prorutus agger Obftabatque iacens uallum ne protinus indet Hinc atq; hinc acies giedi a pugnare ruina. Emicat ante omnis primeuo Qorc iuuentæ hifignis rutilo murrus de fanguine: ac idem Marte fagunthia granis geminoque parentem Dulichios Italis mifecbat prole nepotes Hic magnos focios naidum clamore uocantem Q ua corpus loricam inter galeamq; patefeit Conantis motus fpeculatus cufpide fidit: Prodratumq; premens tclo.uoce infupeturget Fallax peene iaces:certc capitolia primus Scandebas uiélortquæ tanta licentia uoti Nuncdygio fer bella ioui ; tum feruidus hada Aduerfi torquens defigit in inguine iberi: Oraque dum calcat iam fmgultantia lætho Haciter cd inquit nobis ad mcenia romæ 0 metuenda manusrfic quo ,ppcratis eundum Mox indaurantis pugnamrircunfilit arma Et rapto nudum clypeo latus haurit iberi. Diues agri;diues pecorisrfamæqg negatus Bella feris arcu iaculoque agitabat iberus. Fcelixheu ncmoru;amp; uitx laudandus opaeæ Si fua per patrios tenuidet fpicula faltus Hunc miferatus aded infefto uulnere ladmus

Actæ:admotæ muro:Liuius ait.Iraqi acrius de ite gro obortueft bellu:pluribulg;ptibus uixaedpicti bus qbüfdä opa locis Vincæcœptæ agizadmouerl g aries. Subducto uallo:fuffonbabillis g erat Tub teftudïë.Liuius dicitannibalc mififTe gngctos aph ros:cüdolaribus ad fubruêdumugzabimolt; Cæca Iatebra:cuniculis quos nucappcllantcauasdegbus Martia.in diftichis.Gaudetieffoflis habitare cuni culis atris.Möftrauittacitas hoftib^ ille uias.aries ï gtlofephus li.iii.iudaici belli cimefa materies ma lo nauis adfimilis:cui9fummngraui ferro folidatü eft in arietiseffigië.uh nomëaccepit.Dcpcdct at fu nib^ mcdius ex trabe alia uclutex trutina palis utrï g fuidus bene fûdatis. R etrorfus at magna uirord multitudïcrepulfusiifdcqp fimul rurfus jpellctibus miffusi frötepmincte ferro mcenia pcutit:necëul Ia ta ualida turris: aut muroruâbitusadeo Iatus:ut amp;nbsp;fi priores ictus fortiter fuftinueritaffiduos uicat/ Aggere uicto:fupato muro ac deieCto: Tresturz res igt Liuius quatuq, iter cas murierat:cu fragore i gcti pcideraticaptugioppiduca ruinacrediderant pœni. Hcrculcuslabor:murusædificatusabHer cule. Reuulfa mole:didu@a pte motis amp;nbsp;Îgëti ru' pe. Fragmie:fra(2ura amp;nbsp;didudibe molis ac rupis: Agger furgebat.i.muruspftratus furgcbatite^cu mularis fup eu militibus certatibus. Ne prinus in ftët:Li.ait.Sediüétæ acies uelut pateti capojter rui nas murinedaq;urbifmodico diftiCta iteruallo eo ftiterat; Ne inftct:ne pperet:qmi medio eratruia ipfius muri:quæ obilabat. Rutulo fanguie:italo a rutulis:qtenuerat faguthu ut dictu emurrus erat faguthius:cui9mater erat græca:amp; pater rutulus.i. ex ardea. Duljcliiostgræcos adulichio ifula:qeft ppe zacynthu: cuius coloni codiderut fagunthu. Naidumomceftmilitis punici ïterëpti a Murro. Speculatus:cu cotcplatus cët:ac obferuaffet motus illius Naidi:g nitebat cotra Nurru. Siftituuinera tu fternit.galea gladiu amp;nbsp;haftälacedæmonii iuene rut. Fallax pccneiaces:uerba MurriifultatisNaido pcrnoiaafe ftrato. Stygioioui: Plutoi.poflgigt nues c0posuoti:ut Iouicapitolino'bellüiferas tut optabas feras plutôt. Aduerfi:cötrariifibi. STguI tatiaiemittctia fingultusi morte. Circunfilit:faltu Hancmquftdexcratquxfa poftuulnera uulgi ^.nll^l^l^j;^1^^ Annibalem uobi's comitem dabit:amp;fcrit alte tusamp;acritusinterfepugnates:fiuechalcusathamä ris filius.I oryca mydas mcffenius.ocreas amp;nbsp;criftas chares. Vitæ opacæ:umbratilis ac remotæ a lire, pitu bellico. Spicula:tela.faltus pprie drfyluama creffa. Per patrios faltus:fi uenatioibus tatu in patriis fyluis opa dedidet. Funera uul2i:gregaliüml litu. Effingensifaciës galeros fuis crinibus demif, fis. Mulcere:cicuresreddere.i.mäfuctas. Foetas:

Cui fenum arridens narrabis amilcaris umbris

Perqueipfum tegmen crepitantia diffipat offa. Tu fronté chremes intonsam uibrante capillo Septus.amp; horrentes effingens crine galeros Tum manfulistcrudaq^uires ad bella feneda Harcalo non pauidusrfœtas mulccrc læenas

qpepererût:* tue fût fæuiores timëtes raptufœtus b üi

ocr page 34

Liber,

BragadaMuuius Iibyæ propeUticaamp;cartFiatfnem:hiciuuenisrcuTptuhabebatin cTypeo bragadamfluui, um:a quo ipfe nomen acceperat. Vrna fluminea:alueo amp;nbsp;uadofluminisrimltatio uirgiliana. Nafamones funtin libyappefyrtcs:apud quas fiebantnaufragiaxquæhlcdcpopulabatur.de fyrtibus alibi dicetur. Lace tasrfraêas tëpeftate acilhfas uadis fyrtium. Exarmare uenenodo(2us:Pll.ait:quorundamhominu tota cor pora profuntrutex hiis familiis:qaæ funt terroriferpétibus tactu ipfo leuatpculfos.fuftu ue modico: quoru ex genere funt Pfili marfique:amp;quioblongenes uocantur in infula cypro:exqua familia legatus hexagon no mine a co fullbus Romæin doliuferpetum coiedus expimcti ca:circumulcetibus linguis miraculumpræbu buir:ngnum eius familia c:fi mo adhuc durât uer^ nis tplbus odoris uirus. Exarnrarexpriuare carmi nib^. Grauis:uenëoros. Sobolëexplorare:expe riri an fit adulteria pfyliobiiciebat:utan legittimi cent cognofceret:qm fi no erat adulterini minime lædebatura ferpctibus. Ccrafte:Fpente:fcdppric ccraftes élerpcs habes cornicula:de quo Pli; Cera fles corpecmïet: cornicula het fæpe quadrigemïa quorumotu reliquo corpore occultato follicitâtad feaues: Fatidicis Iucis:propteroraculiïiouis Hà' nonis:cui9filius fuit Hyarbas ex garamätide nym pha:a quo hic hyar. origine fe habere iadauerat. Inflgnis ga.cornu.i.hhs infignitä galeäcornuiut crigincrepræfentaret fuâ:illâqiad iouëcornige^ referrct:quiapud garamätes :acnafomoes ful^m gie arietifcoIebat.VndeMart.Diirimuletq;deum cornibus ara frequcs.ita.n.apparuit baccho ducen ti exercitu p harenas aphricæ pedeep cftolïa tellure aqua onditiq fitics exercitufrecrcatus ë. Sortes:ft rn(anuminü:nue oracula. Fulmineus ceu:Muryz appetete fingulare certamcanibalis cöparatapro: qacaibus exagitatus facit ultimücötra uëatorcs co natiï:quos dëtibus exertis ïuadit. Spartais: latra tibus:caibus laconicis:câes fpartâi amp;nbsp;moloni eele brâtura poetis:atq;Meliteiad mulieradclitias:illi at ad cuftodia amp;nbsp;uenatu. Cadëtc.i.nömörubicü dufanguine:ueruetiapropegnitum.*pftatitra( latide.appeliauit.n.apru fulmineu:amp;fuÏmë eft ca densri.igniiû. Gcminü:dcntc.duoqppefuntdë tes apro fimiles:q exerti appelJant:quos hëtët hip popotamus amp;nbsp;elephantus. Torquetzuoluit den tem exertum cötra uëatores. Gemës:iratus amp;nbsp;ge mitumemittëscu fremitu.gemunt proprie anima lia prefTa pondéré. Littore abhefperidü: qui uene rat ab oceanoathlätico amp;nbsp;finibus mauritaniæ:ubi fuerunthorti hefperidu. Carmine:incätatiöibus magicis. Q,uâtus biftoniis:annibalëin agmine furente compatmarti:qdomat effera bella equoi^ aftlatu.gradluus dicitur Mars a gradiëdo i bello ul tro citrocpiuelqa ex gramine fit ortus:utinqt Sex, tus^Pdpei^.birfoniu eft ftagnu in thrada ubi mars

Flumineacp urna celatus bragada parmam Et uaße nafamon fyrtis populator hyempfal Audax in fluétu laceras raptare cannas Vna omnes dextrae^ caduntn'racp perempti Necnon ferpentes diro exarmare ueneno Dodus atyritaduq; grauet fopi're chelidros Ac dubiam admoto fobolem explorare cerafte Tu quoqrfatidicis garamanticus accola lucis Infignis flexo galeam pc^empora cornu Heu fruftra redfeum fortes tibi fæpe loquutas Mentituq; iouem increpitas occumbis hyarbf Et iam corporibus cumulatus creuerat agger Perfufæque atra fumabat cæde ruinæ. Turn dudoréauido clamore in prœlia pofcit Fulmineus ceu fpartanis latratibus adus Cum filuam occurfu uenantum perdidi t hirto Horrefeit fxuus dorfo; amp;nbsp;poftrema capeffit Prœlia candentem mandens aper ore cruorem laqigemens geminu contra uenabula torquet At parte ex alia:qua fe infperata iuuentus Expulerat portis:ccu fpicula nulla manufque Vim ferré exitiu ue queat: permixtus utrifque Annibalagminibus paffimque furit quatit enfe

Fidedat magica ferrum crudefeere lingua Q uantus biRonii s late gradiuus in oris Belligero rapitur curru:telumque corufeans Titanum quo pulfa cohors flagrantia bella Cornipedu afflatu domat: amp;nbsp;ftridoribus axis Iacphofcu:rutilu(ppholûu'ngentemq; metifeu Ia Iygdu:dyriumque fiul:flauumque galcfum Et geminos chronumiatq; gyadeiferit umbris Daunum etiam gratatquo non fpeaatior alter Voce monere fora atque orando fingere metes Ncc legum cuftos folertiorafpera telis

regionis fitiïamp;rigorë.Ideo fcri.Stra.libro tertio.

Id quod eft in fcelici regione pacificum eë:quodue to in trifti:pugnaxamp; uirile: Vndend ualetillic in geniu:fed furor. Biftoniis:threiciis. Cohors ti tanü:bellügigâteûintelligit.titâes.n.uoluerunt de trudere iouëe cœlo:quos Éuppiter fauentibus aliis diis deiecit:utcï fabulis.Veriï:urinqt Cice. nil ali udëmoreeigatu pugnarecum diis:nili repugnare naturæ. Grata uoce:eloquctia amp;nbsp;lepore dicedi. Mouere fo.orare câs forëles.amp; regnareïiudidis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ Fingere mentes:mouereauditoresda quofcunqp

aflfec?us:quodcuehementis oratorisi Q,uonam:ha:c erantuerba Dauniconuitiis annibalem inceffentis: Pœne:0 annibal:ideftad quid furlæ hue te impelluntpatris tui amilcaris.

Diéla admifcentem:quo nam te poene paterne Hue adigunt furiæ.non bic fydonia teéla.

ocr page 35

' Ptimtis

Sidonia:carthagfnëfia ædiflcata didonci ExuÏibus:didoni amp;nbsp;comitibus^ Dimenfis harenisiïiUa peninfu Ia:utdi2ueft. Fundamcta deu.fagunthueöditü ab hercule relatoin numeÞo%. Romanaq; fœdera:fagd thinis g romanis fœdere iunétifunt. Lentæiræ :remiffe:qmuolebateu punire icto fupplicio:utdiutiuscru daretamp;ipfeannibalremiflioreaïo maiorecaperetuoluptatë:quod pfecTo inhumanücft:undedicitSencca. Alienis bonis luidereætema mirerla eft.Alienis malis ddedari uolupras inhumana.amp;alibi.Nóeftq, credas quë^ficri alienaïfœlidtate fcelicc. Ciebat:uocabat.îperatordicebatcyprus:uteft apudxenophon:fatuuseft ncfdtnola fubditoyzducü quibus ei opus fit 4Pinftrumcto uti. Sedpoftquä:inquitaudiuit Annibai in alia parte urbis Murrum oia uaftareomiffis ceptis illuc præcipiti curfu cötëdit. Lymphatocurfuipdpiti amp;nbsp;furcti Varro ricfcribit:græci aliquoscômota mete lympholctos dixerüt qfl plenos furoretab co lym, pharos noftri dixere;Scxtus popeiusait.Lymphæ dictæ fut a nymphistuulgo at memoriæ pditueft genq; fpecic quädäeföte.i.cffigic nymph* uiderït furedi nöfedfrefinë:quos græcilympholctos uo, eät:noftn lymphatos appellat. Crine ut flamife, ro:fulgorccriftayz Annnibalis portedetefatumur ro cöparat comete fuis radiis portedetieuerOonëre gnis:cometes portcditcuerfioncregnoxr.Vndeiu uenalis: FnOateregiarmenio partog comete: pria uidet. Pli.dicitec fydus magna ex pte terrified.Ari ftoteles uero ihres graues ab his aliquâdouctofep fi gnificari. Fera re.crudeles reges. luftogppe r^i timedn nö efticu oïbuscöfulatiut bonddecctpafto rc. Atra:fub nigra. Rubentes ra.ignitos. Sæz ualu.quia minat regibusifœlidtate.alibi canit.Re gnc^cuerfor rubuitlæthalecometes.ideo fubiun' git. Terrifqicxtremaminati Vomitremittit. Seï tillat:uibratamp;corrufcat. Extrema: magnas calami

Fœmmea fabricata manutprceiouc parata Exulibufue datum dimenfis littus harenis

Fundamenta deum romanaq^ foedera cernis. Aft illum toto labantem talia campo Ingenti raptum nifuimedioque uirorum Auulfu inter tela globo;amp; poft terga reuindu Annibal ad poenam lentæ mandauerat iræ lucrepitanfque fuos inferri figna iubebat; Perq; ipos cædis cunwlos.ftragemq; iacentum Móhrabat,furibundus itcr ctindofque ciebat Nomine.amp; pdas ftâtem dabatiprobusurbem. Sed poftq a trepidis allatum fernere partem Diucrfam marte infauftotmurroque fecundos Hunc fupcros tribuifle diem, ruit ocius amens Lymphato curfu;atque ingentes deferitadus. Lætiferumque micant fulgentes uerucecriftæ. Crineut flammifero terret fera regna cometes Saguineum fpgens igne.uomit antra rubentes Faxcælo radios:amp;feua lucecorrufeum

Scintillat fydus:terrifque extrema minatur Præcipiti dant tela uiaidant figna;uirifque Atque ambz trepidant acies iacitigneus haftx Dirum lumen apeA;ac latæ fulgurat umbo; Talis ubi igco furgente ad fydera ponto Fer longum uaRo choricu murmure flutftus Sufpefum in terras portat mare; frigida nautis Corda tremunt;fonat ille pcul;flatuq3 tuefecs Curuatis pauida; gt;trafmittit cycladas undis* Non euefa e muris unu inecuentia tela Fumautefep ante ora faces.no faxa per arte Tormentis excuria tenent ut tegmina primum

. Fulqends oalcx confpexit; amp;nbsp;arma cruento Inter lolem auro rutilantia turbidus infit. En qui res lybicas;inccptaq? tanta retardet

. Romani murrus bclli mora foedera faxo

lain nofeas quid uana queant; amp;nbsp;uefter ibefus

Rrtequu cafhmqj fidem feruataq; iura nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;dere renouato erat terminusimperii:quæ oïa anni

Deceptos mihi linque deos ; cui talia murrus. bal irrita fecit. Deosdeccprostquoniain percutic Exoptatus ades.mens olim prilia pofeit: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dis fœderibus diiinuocabant.Impii ducis decoru

r r. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feruat poeta. Exoptatus ades:uerbaMurriad anni

balemi Olimiampridc cupieba congredi tecum. b iiii

tatesi Præcipiriifcftinorfurftiq: inibali. Igneus apex:cufpis amp;nbsp;ipfu ferru qderatin hafta. Dig: lu. Portcdcs ifcclicitatcmurro. Vmbo:clypeus. Ta lis ubi ægco:annibalë præcipitc amp;nbsp;oïa magno Ïpe tu träfgrediente cöparat fludibus ægei maris g traf grediut cyclades:nec aliqua mole oppofita fractire nliüt.ægeû mareîquit Varro didüeft abinfulis:(p Tco mari fcopuli uocäf æges ad ûmilitudinccapra rü.Vnde Pacuuiüs.æges fermeadeMt amp;quoreïai to ratibus repctibus.ehorus fpiratab occideteuer fus feptetrionead folftitiü æftiuû: hue ponitp quo eug;uento. Mare fufpcfüifluctus credos amp;nbsp;eleua, tos flatu ucntoRZ. Frigidaiabeffcduzqm qui timet' frigenrica calor naturalis ad ima retrahit.Vnde ti' metibusplcrnq* foluit uëter:amp;moueturina.Cycla des a circulari forma didæ fut ïfulæ in mari ægeo ambictes delon iRfulâ:qua%ncïa recenfet Strabo: Curuatis:fufpëfis:trâgrcdit infulas obiedas. In cefïentia limpetentia folü an nibalc.tarnen fifti non poteratquemadmodü cyclades uim tempeftatisamp; fluduueum feOpponunt reprimerenon poffunt: fed fludus illasmagnoîpetu tranfgredit : fie Anni bal inter fuosatg hoftes ad murrum ruebatfimilis fludui. Tormctis:balifta amp;nbsp;onagris. Inter folc: repcreuffioneradiorüfolariu.. En g res lybicas:uer ba anniballs cötcnentis Murrn. Faxo:facia. Fœ d€ra:qu*erätrenouata cum afdrubale:utfagunthi nis libertas feruaret. Etuefteriberus: g ex ilIo fœ.

ocr page 36

Hofteftnannibafem afcendentem propius.

Præruprum locirfdeft lam fubeun^em akiorc par tem aggeris proftrati. Pronoiftu:ruentiïafcen dentem Annibalem. Sabfedit:flexitfe Annibal pödere faxi preflus. Fragmine muri: faxo euul (oab aggere ftrato. nbsp;nbsp;Nutantia:mouëtiafefe: laus annibalis a fortitudine:quæin aduerfisfe oftentat Galigaucaligine obducebatur Mutrus propter timorem uidens tantum hoftem: Conclamant: hortanturad pugnam in tanto certamine. Gon ditoralcide: Oratio Murri ad Herculem Sa^nthi conditorem. Sacra:numinituodicatai ProceI lam:Annibalem procella:inftar. Gerne ait:uer ba annibalis inuoeätis etiam herculem 'inimicum quondamtroianorum.Tempore quippe Laome dontis Troiam expugnauit:ob negatam fibi mer cedem a Laomedote propter liberatam Hefionem quæ marinomonftro exporta erat:quod herculef occidit cum illaetranfiretnauigans ad oram Phafi dis pro aureo ucllerc exportando:utcanit Flaccus.

An tyrinthius:Hcrcules a Tyrinthc: qua: erat munimentum argiuorum :ubifuit educatus hercu les. Delenti:mihi paranti delere romanos oriü dos a Phrygibus mimicis quondam tuis. Dcx ter:propicius: Exigit:immittitin uifccra Murry ufquead Capulum. Moræ:impedimenta:ne fc, licet enfis altius defcenderet. S[atuere:permifce re. Relato:cdu(2oecorporcMurri. luuentus fagnnthina fcilicet. Coit:congregatur. Vieif firn mutuaexhortationeuocati. Inceffuntdnfe ftant:impetunt. LibratazemifTa ex fundis. Te gmen:clypeumamp;arma.

Ober

Speep tui flagrat capitisrfer débita fraudum Præmia;amp; Italiam tellure inquire fubima Longum in dardanios fines iter atq; niuale Pyrenem;alpefq; tibi mea dextera donat. Hæc inter cernens fubeunte cominus hofte Pracruptumque loci fidum fibi corripit inges Aggere conuulfo faxum:amp; nitentisin ora Deuoluit^pronoq; filex ruit incitus idlu Subfedit duro concuiTus fragmine muri Tu pudor accedit metemmee confeia fallit Virtus præHa loeorfrendes lueftatur amp;nbsp;zuo Scandit in aduerfum p faxa nutantia uixu. Sedpoftquam propius uicino lumine fulfit Et tota fe mole tulit;uelutincita claufum Agmina pœnorum cingent amp;nbsp;cunaa pauete Cadra præmantfato murtus caligat in hofte Mille fimul de:lt;trx defus micare uidetnr Enfis:amp;innumerinutare in caffide criftæ Conclamant utrinqjaciesmeu tota fagunthos Igne micet:trahir inflanti langueda lætho Mebra paucns murrus:fupmaq?uota capeffit Conditor alcideteuius uedigia facra Incolimus :terra minitante auerte procellam Si tua non fegni defenfo moenia dextra Dumcporat:cceloq; attollit lumina fupplex Cerne ait an noftrts longe tyrinthius aulis, luftius affuerit.ni difplicet æmula uirtus. Haud me diffimilem alcide primoribus annis Agnofces inuiede tuis.fer numen amicum Et troiæ quondam primis memorate ruinis. Dexter ades phrygix delenti dirpis alumnos Sic pœnus.præfîumqp ira fimul exigit enfem Q ua capulidatuere morættæloq; relato Horrida labenti perfunditur arma cruore. Scilicet ingenticafu turbata iuuentus Procurrit:nota arma uiriteorpufq; fuperho •Vieftori fpoliare negantmoitaüdla uiciffim Hortando manus:amp; glomerata mole feruntur Hic cadis galea:hic clypeus fonat ærcus haftis Inceffunt fudibus libratacp pondera plumbi Certatim iaciunt:decifx in uerticc criftæ Direptumep decus nutantum in cædeiubarum lamqiagitur largus per membra fluétia fudor Et ftant loricæ fquamis horrentia tela Nec requies tegmenue datur nutare fubidu Gcnuafhbanufcdq; humeri geftamina laxant


ocr page 37

' Primes

Fumat ab ore uapormi'fucp elffus anhelo Auditur gemitusrfratftuq; in caffide murmur Mente aduerfa domat; fuadetep ni'tefcere duris Virtutem;amp; decori's precio difcnmina pêfat Hic fubi'tus fci'Hb défa inter nubila cælo

Erupit quaties terram fragor amp; fupipfas Bis pater intonuit geminato fulmine pugnas Inde inter nubes uentorum turbine exeo Vltrix iniuRiuibrauitfancea tyUi Ac fcemore aduerfo librata cufride fedit Tarpeiæ rupcs:fuperifq; habitabile faxum Etuos uirginea lucentes fempin ara Laomedonteae troiana altaria flammo

Fnrus:exclurus: Mete adueria domati.fortiterpatiebat oia aduerfatutfuu decorum feruaretiturpe quippe fu iflfet fi tantus utcefTiOTet aduerfis :fed magnitudine honeftatis amp;nbsp;laudis uitæ picula repedebat.Virrusm.cir, ca picula uerfatur:amp;qui illa fubitamp; gaudct:autialte no dolet fortis eft: amp;nbsp;nonnulli ob dolore amp;nbsp;picula inuicU animilaudemamfttunt.Ideoannibal mcte.i;magnitudincanimiamp;robore(ubnixus domabat aducrfa:utuir tutis preferiptn feruaret:animiq;inuicti laudem alfequeretur. In aduerfis efto firmus :inquit Seneca: In pro, fperis cautus amp;nbsp;humilis. Suadetihorrafuirtutc fua:amp;feipiùm nitelcere in aduerfisiut decet uird fortexqui cir ca terribilia uer^turinteritus. Durls:difFicultatibus circa quæuerfat uirtus:VndedlcitSeneca:Altu quldda — nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-, -reo eftulrtus excdfuamp;rcgaleinuidntinfatigablle. Pc Tum crebetipœnitufque trahens fufpiria ficco fat:repcdit picula quefubibat:culaude qua afleque bat tollerado fortiter aduerla:quæ fût uirtutis occa fio.nitet.n.ihis Uirtus. Fragor:rumorcœli. Li, brata^quodälibrameto milia. Vibrauitluibrädo uenit. Belli iniuftixqderatcôtra fœdus: Fœmore aduerfo liuius ait annibalem fuiffe uulneratu no eu îteremit murrüzfed eu incaute murti fubiret.Vtue, roïquitannibalipfe ddmuru ïcautus fubit:aduerfa fœmur tragula grauiter idtus cecidit.tara circa fuga amp;nbsp;trepidatiofuinutnomultu abeffetxqn opa amp;nbsp;ui neæ déférèrent obfidio.deinde p paucos dies ma, . gifqp oppugnatio fuit:dum uulnus ducis curaret.

Heu quantum uobis fallacisimagine tili Promifere dei:propiusfi preffa furenti Hada foret;claufæ ftar t mortalibus alpes Nec trafimene tuis nunc allia cederet undis Sed iuno afpedtans pyrenes uertice celfx Vana rudimeta;amp; primosi marte calores Et ualidam duris euellit ab offibus haflam Ille tegit clypeo fufum p mebra cruorem: Tardaq, paulatim;amp; dubio ueftigia nifu Alternata trahes auerfus aggere cedit. Nox tande optatis terras.poniuq; tenebris Condidit;amp;pugnas erepta luce diremit; At durae inuigilant metes°molfy reponunt Nodis opus;claufos accuunt extrema picli Et fradis rebusuiolentior ultima uirtus; Hic pueri;inualidiq; fenes;hinc fcemia ferre Certat ope in dubiis miferando uana labori Saxacp mananti fubuedat uulnere miles lam patribus;clarifq;renum fua munia eufæ Concurrunt.ledofq? uiros hortantur;amp; orant, Defeflis fubeant rebusreuocetque faguntho Sidonias flammas;nunc ite;impellite puppim Saucia ducaflris claufa eft fera tepore martis Vtendu eft rupto;amp;graifandû ad clara piclis.

1 arpeiæ rupestexclamat poeta ad capitoliG ac nu' minaro. Saxu:capitoliû:ubi erat numiniïfcdes. FlamælaomedÔt€æ:uirgines ueftales ïftitutæ fue rut a Numa popilio: amp;nbsp;primüduæfuerut:ïdeduæ additæabipfo r4nma:poftea Seruius tullius duas addit amp;nbsp;fic fuerut fex.Inde auctus é numerus:^tem plu ueftæcuftodlebäc:* ignéinextinétti : que ritu iacro%æneas ex phrygia ï italia aduexit.luue.Vbi quaqua dirutaferuat 1gnctrolanu amp;nbsp;ueftam colital ba minore. Fallacis teli:qmfialtiusinfediffetanni bal nuquäträfcendißfetalpes. Claufæ:alpcs:qaan te annibalc ut hic canit:aipes fueratÏperuiæ.id ex clamat farranus apud eunde.Amifimus alpes:arcé fcilicetitaliæ tn prius gallialpes trafeederät fed alia uia:quäalienisueftiglistutä annibal fequi noluit: fed aulas alpes penetrauit. Allla:fluulus prope ro. apud que Tribunimilitu cu gallis fen0ib9qui duce bréno romainfefto agmie petebat infodici marte pugnauerutóVndeille dies aterhabités eft aro. Oui.in ibim.Hæc eft in faftis cuidat grauis alia no me. Allia no cederet tuis undis.1.nöführet maior ftrages romanos apudtrafimenu g fuerit pri^apd allia. Vana rudimcrarirrira principiappter uulnus ducis; Atduræ luigilatmcteszfaguthîni inquitno dormiebâlt in tâta opportunitate rc^ guis ueniffet nox fed murti collapfu reftituebät; Duræ:pfcuera tes i laboribus p decoro feruado; Moletdifiedâ.f. a,teftudïe:amp; aliis tormctis reftltuutnoftu. FraCtis re.urgëte necefritate:amp;ia debelitatis rebus fagtithi noi^. Vltimauir.uTtimus conatustqfitdefperatis ppeia rebus. Vndc dicit (ene. Acerrima uirtus cd qua ultima neceffitas extudit. Vanatinutilis tali la boriquiro^eü: nömulie^:quas penradec«.amp; ca lati:uulgus inquit hoc agebat.at fenatores de fuma regzcofultabat. Munia:officla.i.erat illis cure cofu 1èrelabanti patriæ. Subeat :fuccurrât rebus iam attritis; Flammas lidonias;inccndlumpunicum Claufaeftferaripfeannibal immitis ut fera. Te porerupto:id eftopportuitate temporis oblata:amp; occaCioeidu fcilicet ceffat oppugnatio uulnere anni

balis: Gralfandti ad clara:eundum cu impetu more latronum ad decus amp;nbsp;gloriam per omnis aduerfitates amp;nbsp;pericula:utpatria libcrctlt;r:pro qua uirbonus:fi opus eft occumberedebetno folu patilabores amp;nbsp;diferimi.

ocr page 38

Liber

ma: AntfquadomoiRomatqäonfamexTatiomifli fuerantinuccoloi. Dum ftat remeare.i.cûadFiucnoeft expugnata urbs:iteac redite. Tumido:infïatouentis. Pellebar Domnos: defcribitauroram:cuius marUuS fuit i ithonus frater Priami.Diodorus dicit Tithonu uerlus oriente militalfe ufquein*thiopa:amp; exida fili um genuine Memnonamp;quead Troia achilles interemit. Rorcida:humida:quoniain aurora cadunt rores.

Rutilus:fonipes equUs folatis rubicundus. Afflarat:perftatintranflationecquorum. Nodurnismodu credis. Pedent acbustcelTant' Iutera rutulis:re


dit ad Iegatos:qnauigates p marehifpann:amp; maf Jte citfcdeflete fidem:murofqueruentes ':iVo«usHerXPamp;^^^^^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Anriqutyedomom^accernte^^

filia amp;nbsp;Genua cG teplo Hcrculis ita diffostquonia Hercules ibi habitetfolus. Rutulisdaguthmis ori undis ab Ardea capite rutulo^. Boreas:uctusfe ptetrionalis flas a tnrada dictus a boatu:qa cu ipe-tu flat:amp; ftridet. AIis:qm urti fingutur alati. So Iushct:hoc dicitpp uicinitatefeptentriois: amp;nbsp;frigi dusc:qaex locis frigidifflmis fpirat.Nccitercudu teperatur alicuiui plaga: calore. Ardoifeptctrioe Vorticibus:uortex:ut feri.Fabius dicit cotorta i fe

aquauel qcgd aliud fimiliteruertit:idepp flexum caplUoru pars fumma capitis dicit uertex:amp;etiam fummitas motiu.pprie tamc undeinitiu e.Aequo ra fracîaïundæ feiflæ flatu uctoru. Anhelât:æftu ant.Rhenuseftfluuius diuides germaos a gallis. Rhodanus gaUiæ comata: flu.didusaRhoda op pido:coloniarhodioru. Opatriamerba legatoru ad patria ragunthu:quoru laus ca pietatc:quampa triædebëus:q oium caritates copledif. Quo lo co:iquo ftatu amp;cöditiöeres tuæ funt. Sacra arces ppter hercule :q cas pofuit:fupra dixit:cuiusuelH/ giafacra incolimus terra. De rato noie:quoniä (à gunthuserat opulctiilima amp;nbsp;clara ciuitas fide: qua ufqtad interitu Ceruauit. Ad oras laurëteszad oftia tyberina.Laürëia fuit oppidu Latii no procul a7 y beri.Anio labitur ex mötibuftrebulais:ïdep defee fus tyburtios deuoluiturï planü:amp; tyberi milcetur qucmauget:amp; fua unda ditiorê facit. Flauo gurgi teraquaturbida.unde aibula quoda dicebathic flu. acolore aquæ. Pontn:mare tyrrhenu. Cofagui-nei:propter Ardea:cuius fuerätcoloniai Con ciliu dicitur cögregatio hoïum acöcalado:ideftuo cando:udecalendædiclæxga in pricipio mëfis po pulus calabatur. Auguftü:uenerationis maiefta ti((pplenu.Auguftus dicitur locus (ancius^ uene rabilis.Vnde dicit Liuius Romulnfe fecifleaugu/ ftiorë purpureo hïtu. Calla pauptate:qma paupi bus amp;nbsp;ftudiofis cafte uiuit.diuites at Iuxu diffluunt Btôs:fœlicef:brüs proprie dicifis cui nihil deed amp;genatura uiuitiiftatibus defideriis fatiffacere cö tentus c.Vnde dicit Seneca.ls maxïediuitiis fruit: g mimediuitiifindiget.Et epicurufdicebatlætam paupertateeflfe rchöefta.aius.n:debetdfe diuesn arca.breuifTimagppe ad diuitias uiaeft.fiter conté ptu diuitiaru. Noia parta:compata uiftoriis.ac cipiebant.n.cognoïa a deuictis hoftibus: ut Torq tus:Goruinus:Capitolinus fecere.pari mö de pro uindis.Sed poeta refpexit ad fua tpa. Aphricanus en^rimus adeuldaaphrica cognomen accepit.

eonrul:cöfules eratSempJögusamp;.P.Scipio. Aequante fupos:ideftdïnos:oïqp uirtute fiftantifli mos fenatores romaos. Rediduftitiæ: Hirræ 9comæ:impexæ.L.Ticinius Menasiaudore Pli aio primus ex Sidlia in italia toiores duxit.Aphri

Mandati fummaeft dû flat remeate faguthos.

Adilli celerantqua proxima littora greflum Effugiunt tumido per fpumea ctrula uelo. Pellebat fomnos tithoni rofeida coniunx: Ac rutulis primis femper hinnitibus altos Afflarat montis:rofeafque monebat harenas. Jam cellae muris extrudia mole iuuentus Claufam nodurnis oftentat turribusurbem. Rerum oes pendent adliTs:amp; milite mccflo. Laxata obfidiotac pugnandi fubflitit ardoro Inq; ducem uerfe tanto difcrimine curi. Interea rutulis longinqua per æquora ucélis Herculei ponto cerpere exiflere colles. Et nebulolaiugis attollere faxa meneci Thracius hos boreas fcopulos immitia regna Solus héttfemperqpriges nunc littora pullat; Nunc ipfas alis tangit ftridentibüfalpes; Atqiubi Te terris glaciali fundit ab arao: Haud ullicontra fiducia furgere nento; Vorticibus torqt rapidis maretfraélaq; ahelat Aequora:amp; inicefto coduntur gurgite montes, laq; uolans rhenutrhodanum in nubila tollit. Hunc poflqua borei dirum euafere furorem; Alternofmœfti cafusbelliquc marifque: Et dubium reru euentum fermone uolutant O patria fidei domus inclyta:quo tua nue funt Fata loco:facræ ne manent in collibus arces An cinis heu fuperi tanto de nomine reflat. Ferte leuefauras:flatufque ciete fecundos; Sinonduinfultat templorum protinus ignis Culminibus latiicpualent fuccurrere clades: Talibus illachrymant noélécp diemq; querelis Donec laurentes puppis defertur ad oras; Qua pater acceptis anienis ditior undis In pontum flauo descendit gurgite tybris. Hine cofanguineæ fubcunt iam moenia romz Conciliu uocat auguftum:caflaquc beatos Paupertate patres:ac nomina parta triumphis Conful.amp; æquanté fuperos uirtute fenatum;

Lada animofa uiros:amp;redii facra cupido


ocr page 39

Primus

canus adradi quotidieïftitult. ante erantintonft.unde Oui.Hoc apudintorosnomchabetauoSi Ncglefta menfa.i.ipfa tcpcrantia:guæluxu arpernatur:amp;mode cupiditatibus ponit.amp; fle laudat romanos a parumo/ nia in uidu. Dextra no régis capulo.i.prompta ad bellü amp;nbsp;pugnam:quäuis arafTct.Naapud antiquos illelu mis laudibus celebrabat:quibonusagricolatbonufcp miles dici poterat.Vnde dicit Pli. Forillimi amp;nbsp;ftreniffi mi milites exagricolis gignuntur.S(atorescolebantagros:erantinquit poeta ita propt! ad bdlum:qucadmo dum ad agricultura.Gincinatus ab aratro ad dictatura uocat9fuit.eadem diligentia :inquit Pli.arua difponc bant qua cadra nullum laborem reeufant manus:inquitSeneca quæad arma ab aratro tranfferunL Opum nö indiga cordatam erant prædita uirtutlbus:quæ Attollunt; hi'rtæquc comæneglcdaque menfa; funtanimldotes:has g habet bona fortuna: fpernit Dextraquea curui's capulo non fegnis aratris Exiguo faciles :amp; opum non Indiga corda

derat.gdqfacice natura uiultamp;ditiffimuse .pane amp;nbsp;aqua ingt Seneca natura defiderat:nemoadhæc paupeftintra quæ qoifquis defideriu fudclauditcu iouefœlicitate côtendat. Faciles exiguo;contenti re parua: Curru:triumpho. In foribus factis:Ta gitSyHius geftaromano%ufq;adfccundu bdlupu nicu in tcplo ut plurimu fenatus babebatur:Huius tcpli Liuius no meminitted de Sagunthinis itrodu dis fn fenatuloquit.Ait.n.ConiuIes tuncerat Ro tnæ lcipio:amp;Scpronius:qui cd legatis in fenatuin trodudis de republica retuliflfent:amp; cetera. Capti tii:ademptihoftibuSè Sccures:fecur i in bello Pen thefilea Amazondreginaiuenin ClauAratuedes amp;feram clauftra dicunt aclaudedo. Punica bella

Ad oaruos curru remeabant fæpe penates In foribus facristprimoque in limine templi Captiui':currus belli decustarmaque rapta Pugnatum ducibus:fæuæque in marte fecures Perfodiclypei:amp; feruantia tela cruorem: Claudraq ; portarumRendent hic punica bella Egathis cernasrfufaqueper xqpora claffe Bhaeftam ponto libyen tedantia rodra Hic galeae fenonum:penfatique improbus auri Arbiter cnfis incft:gallifque ex arce fugatis Arma reuertentis pompa geflata camilli. Hic fpolia eaeJæ:hic epirotica Ggna: Et ligurum horrenrefq; comæ:parmæcp relatae Hifpana Regente rudes:alpinaque gefa. Sed podq clades patefecit:amp; horrida bella Orantum fqualor præfenfq; aftare fagunthi Ante oculosuifa eft extrema precantisimago. Tum feniormœfto fycoris fic incipit ore. Sacrata gens clara fidc:quam rite fatentur decreuerunt:amp;mille pondo auri pepigere:fedcum deberet aurum appendi allata fuerunta gallis iniqua pode ra:amp;.P.Su|pitio tribimilltum reclamante additus eftiniquo ponderi enOsabinfblenti galTo:qucromani po fteâ feruaueruntin monumentum illius indignitatis. Arbiter enfis:ludcx ponderis.quonla fuit additus po deribus:amp;uidebatureirequafi arbitcr.arbltrum autem appellamus iudicem:qui poteftprouolutateludicare. Reuertentis camilll:CamiHusabfens.eratenim Ardeæ:amp; quidem exui dictator creatus auro nonduappe, fo interuenit:amp;primocongreflu in urbe gallos nullo negodo fudit rfugauitg inde ad o@auumlapide ula ga bina:quofeex fuga cotulerant penitus deleuit:amp;triumphans inurbereuerfus tft:amp;alter Romufus:acpares patriæcondirorŒ alter urbisappellatus.Virgiliusamp;referentem fignacamiHu. Pompa:triumpho^ Spolia eacldæ:Pyrrhiregis epirotarum:quiapud uafculuCurio:amp;Fabritioconff.bis fuit exutus caftris:amp;bis uulnc ratus:amp;tandem italia pulfus ex ea uicloria plu ima bona Roma allata fueruntiutaurum:purpuratabular.

egathes.i. Cigna uidoriætquâ Ro.habuerdt de pœ nls ad Egates ifulas. Roftra teftantiarf oftedebat pœnos lupatos bello naualiaro.ceffin e mare amif fis Sicillazamp;Sardiniadncui'uidoriæmonumctti roftranauiu carthaginefidin fotibus templi affixa erat utquondaroftra antlatu. Romani.n. deuidis antiatibus nauali pr*lio in monumentu uldoriæ roftra nauidaffixcrnnt:fuggefto eredo in foro: qd roftra appellardt. Vnde PÏi.ait.Roftra naulum tri bunalipræfixa foro decus erant ueluti populo ro, mano coronaipoOta.Fxaftä: pulla e mari; Hic galeæ fcnOnd.Galll fenones omiffis clufinis:quos nexebantinfefto agmine Romam contenderunt: qua capta Capitolium quo fe robur receperatro/ manum:obfederdtromani auro falutem redimere

EtlfQurum comæ:Ligures emporiu caputhabentgenuam:quödam flnitfmos latrociniis infeftabant:hos .L.Pofthumlus ita bello attriuit:utuix ferrum reliqueritad terram colendam Ligure hifpanidoniiti fuerunt primobello punico alucio Pofthumio:amp;Lucio emilio confulibus. Parmærudesimpoiitæ:quoniâut feri/ bitStra.Hifpani peltas geftabant:amp;,agilcsarmaturas propterlatrocinia:amp;gladio:funda.arq^iaculoutebanf. C(fa:funttela gaUorumtaudoreNonio.Virgilius:Alpinacorufcat gefamanu:gefum:utinquitfextus Po/ peius eft graue iaftu iaculum; Clades:illarasabannibaie. Squalori.ipfi oratores fqualidi: amp;nbsp;præ fe ferfres triftitiam: ut magis moCerentaffeéfus. Precantis extremarpetentis ultima auxilia. Sacrata gens : cratio Sy coris oratoris fagunthinorum in genere delibcratiuo:cuius finis eft utilitas.huius oratois exordio captat beni uolentiam aromanis laudans eos afide:quamin Capitolio facrauerant.lnde narrat cum amplificatioe picu la:amp;crudelitatem annibalis:amp; arguens abutili:pio:iufto:amp;honefto:niriFperfuadcre mittedu eife fubfidiuni fagunthlnis extrema calamitatelaborantibus.inde corporis habita monet affccfus.Lacerata.n.ueftcinfignu niœroris ftraultfehumi:quod conuenit miferis:amp;extrema difficultate laborantibus. Sacrata fide:Naroma ni fidem amp;nbsp;mentem incapltolio facrauerant.Cicero in libris de natura deorum ficfcribit.Tum aut resipfa in

ocr page 40

qua uis eft maior aliqua fieappeUaturiut eaipfa uls noïetur deustut fidestutmenstquas in Capitolio dedica, tas uidemus proximea Marco æmilio Scauro.ante aurem ab attilio calatino erat fides confecrata:dequa con fecratlonenuncSyllius intclligit:quonia calatinus iuit in primo bello punico. Populiqnos bello uicilbf. Marte fatammatamaMarte propterrei militaris peritiamromani fuaconditorifq; fui originem ad Martern referunt. Necredeemenfos:Narratioeft:quædebct ef[edilucida:br€uisamp;uerifimilis: quia mouet fenato tores ad affcaum a calamitate patriæ:ideftad iram contra annibalé: amp;nbsp;mifericordiam pro Sangutho obfeffa amp;nbsp;ab utili fuadet reprimendüelTeme talia amp;nbsp;ipfi romani tandem patiatur.ideo fuperos obteftatur:ut anniba lem peftcm tabificam in Sagunthinum potius bel Ium teneant:gpermittantromaosinuadere. Infa na:amp;ftuofa amp;nbsp;cocitata. Fati fera: dextræ:aflerëtis


fatu amp;nbsp;mortc.amp; c pars cofutatiois:potuillet eni di ci.fi annibal ucietnoerittimcdus:cum fit nullius mometi.io fubiugit. Qua mole fonäres exigit.i. emittitïhoftëhaftas trabalesddeftmaxïas. amp;nbsp;hoc dices fuadeatab utili. Quätus crefcltt alTurgit in clypeiï:imitatio Virgi. Trâsiu.py.exaugetrc:ut maiorëincuthtmetû romäis:dicitg anibalcmuo cafTe ad bellü erodffimas gcntes:amp;trâlmibnèibe rd:qerat terminus imperii:amp;melius inter utriufg populi ditionë:ut oftëdatillu tot tatifg militibus fubnixu:omniaaufuruiä: ut romanos moueret re bus fuis timetesmifi ftati reprimeretur illius cona tus:Calpemonsein finibus hifpâiæ ad fretu: que pôitp Hifpäis hitätibus ad occafü:quosanibalad arma exciuerat.amp;utmaiorëtimorëfadat:dicit an nibalëtrafcedife pyreneos mötes:qdiuidunt galli asabhifpaiis. Merfos harenis:aphros amp;nafamo nes. MoliE uocatad belliï. Ma.moc.urbëroma. Spameus:tranflatioeft:amp;locus ab utili habens in fe confutationem.porui(ret enim dici. Mouetg dem bcllum:fcd no nobis.io ait:ueftras ef.i urbes. Spumeusflud:us:anibal fimilis fluftui. An tan tipeiu motus:cöfirmatloëcöfutatiöis.amp;ïeft ipia cöfutatio:fenfus:putatis ne ânibalë rupice foedus amp;rui(readarma amp;nbsp;tatos excitalTe motus:utSagun tho dutaxat potiat:quafidi.h ita credëdûeft. Per enfes:arma:quoniânoc belliïerat côtra fœdus. Iuueni:annibali fœdifrago.ordo ë:an creditis efe predutâti motus luució Vt ftatuatiura.i.îponat fine potctiæ:quâ nunc het in armis: amp;nbsp;eupiditati: Iurata bella:quæ iurauit fe allaturu romanis: ut dictu ë. Ocius ite uiri:locufabutili.occurrite inqt annibali:amp;illufurentëreprimite:ne poftea dano affecti uos no feciffepoenitcat. Fumatingt femi na belli:fi tamëinualueritinccdiiï:nö facile extin

guetis.amp;hæcpshabet cÖfutationë. Potuiffet eni

dici:cum mouebit bcllum ibimus obuiam armis.io ait:Vtina non efTet ia opus ueftro auxilio: amp;nbsp;femina bd ii non fumarent. Omnis iber:ponit gëtes:quæin illius excretu erat:amp;per epitheta auget metu:utoftëdat Illos effetimendos. Omnis iber:omneshifpaniab iber o fluuio. Rapidis:inarma furctibus. Aera:cru delis.bellicofa. Aeftiferoaxe:cœlo libyco:quodeftfubditum cancro. Omnis libys: omnes libyd nobis imminent. Sitiens.quoniäaphrica laborat penuriaaquarum.amp;ideocolöimalisairueti melius militiæ la bores tolerarepoffunr. Per uos culta:locus efta plo:Oramusinquituos per numïaueftra:quæ femperplo animoco!uimus:urnobi5 fupremacalamitate laborantibus fuccurratis. Rutilægentis:ardeatiiï:quorum rcx Rutulus fuit:a quo rutuli dicd:cuius filius fuit Daunus pater T urni. Coluimus inquitdiu facra latina ad öed:aex Phrygia ab ænea:amp;prïcipio rutulæ gentis:cuius3agunthus fuerat colonia. Laurëtcglarëtremplû apollinis:fiuerolis:quod eratapud Laurentes qui colebantfolem indigetem.amp;apudLauinum erattemplum veneris genitricis communelatino nominiteuius curam habebantaacates:utau(2oreft Strabo. Pignora •troiæ:numina troianaquæcolebantOr in Latio aduedaab ænea. Genitricis:a qua eft origo romanorumJ Piosrfa gunthinos claros pietate.Tuftitia inquit Laâantius quid eft nifipietas.pietas aut nihil aliud eft g dei parëtis agniti .tune fumus profero pii erga deum:cum illi tribuimus:quodei debëusddeftcum ipfum coli mus amp;nbsp;adoräus:amp; pietate debëus deo amp;nbsp;parentibus:aliifautcm officiu. Coadnab illis g noftros in nouam coloniam mlferunt. Tirynthia culmina: Sagunthum conditum ab Hercule Tirynthio. Muris acryfio


Liber

Marte fatamtpopuli 'ferro parere fubadi.

Ne crede imenfos leuia ob difcrfmina pontum Vidimus obfeffam patria:murofq; trementes: Etquem infana frcta:aut ccetus genuere ferard Vidimus anibalcm procul his a moenibus oro Arceteo fuperi:noflrocp in marte tenete Fatiferiluucnem dextriiqua mole fonantes

Trans i'uga pyrenes medium indignatus iberu Exciuit caipen:amp;merfosfyrtes harenis.

Molitur populos:maioraq; mcenia quirlt • Spueus hic medio qui furgit ab æquorc fluxio Si prohibere piget ueflras effringet in urbef An tanti precium motus:ruptif per enfes Foederis hoc iuueni furata in bella ruenti Creditis ut ftatuat fuperata iura faguntho^ Otius ite uiri:amp; nafeente extinguite flammam Ne feri redeant poflautfta pericula cura:. Q uaquam o finullus terror no obruta ia nunc Semina fumarent belli:ueflriuc faguntho Spnendum confanguincam protendere dextra Omnis iber rapidis:omnis fera gallia turmis Omnis ab iftifero fitiens libysimminet axe Per uos culta diu rutulæ primordia gentis Laurenteq; larem:amp; genitricis pignora troiz Conferuate pios:quipermutare coadli


ocr page 41

Ptlmus

Vos etiam tandem fïculi contra arma tyranni luuiffe egregium:nos amp;nbsp;campana tueri Mœnia depulfo famni'tum robore dignum Sigeis duxiftis auis:uetus incola dauni Tenor uos fontes:amp;ftagna arcana numici. Cum fœlix nimium dimitteret ardea pubem Sacra domumtp ferens: amp;nbsp;aui penetralia turni Vltra pyrenem laurentianumina duxit. Cur ucdcciTaiatqueaiiulfa e corpore membra Defpiciat :ueftercpluat cur fcamp;dera fanguisf Tandem ut finita: noces:miferabile uifu: Affigunt proni fqualentia corpora terra:. Inde agitant consulta patres;curafque fatigant. Lentulus ut cernens accenfæ teda fagunthi Pofeendum pœnæiuuenem:celeri$ negantis Exuri bello Carthaginis aura iubebat All fabius cauta (peculator mente futuri Nec lætus dubiis:paruifquelacenere martern Et melior claufo bellum producere ferro Prima fuper tantis rebus,enfanda:duc]s ne Ceperit arma furor:an partes figna moneri Cenruerit:mitticp uiros qui exacta reportent. Prouidushxc ritu natis fundebat ab alto Pedore præmeditans fabius furgentia bella. Vtfepe celfa grandeuus puppe magifter.

nds:ardeatibus:qrii Danae filia AcryGl regisargorum eu filio Perfco condidit Ardea. Vos ctiä tandeJocus eftaludoamp;excplo oftcditromaos deberefauerefuis:cü alias faueritalienis.Hyero rex fyracufius intulit bellu meflfeniis:qfuntadfrctuficulü'lmplorarunt(popcromano^:undemiirus eftexereltus:amp;pulfus rcxatq;coa Qus rcftituere captiuos:amp;.c.talëta argenti foluere:tuncprimticlafris romanain ficilia ttafmifit.L.pifoiutau, tor eft Pli.fuis annilibts prodiditcötra hyeronëregc.cc.xx.naues effectas fuide diebus.xlv. Tand(:poft16 ga cötcntioncin fenatu:an effet mittendus exercitus cötra carthagincicsamp;Hyeroncinquit Liuiusauxiliiï ma mertinis ferendufenatus cenfult:cumdeeare ïterfuadentes:utid fieret: diffuadeteiq; contentiofui(ret:Diu ta men inquit Polybiusbæc res in fenatu agitata.la dcpopulus præbendü mamertinis fubfidui iudica uit:atq;eafententia p plebe cofirmata eöfeftim Ap pium claudiücöfulem traiicere in Sicilia :amp; marner tinis ferre ope iubct:uidebat certeinluftü ferre ope mamertinis qui meflanaoccupauerât:cüipfi paulo ante animaduertiflet In pprios ciues qui rhegiu cô tra lus tenuerât:imitati mamertinos. Vos amp;nbsp;capa na tuerimœnia:Sânites armainiufta fidicinis itule rüt.Sididnicäpanls fe iunxerüt:qln feomne belli molëcerterema cos adorti funtfamnitesiomiffis ft dicinis capaniitra meenia cöpulfi Roma miferüt legatos g tadecaptä dederutromanis:neea lamnites potir€t.lZo.legatos miferdt:utfuis abftinerct:q bus eu ftipbeeßet refpofum:minis fecialibusad res repetedas:Valerius colui cognominecoruinus eos nlcitcu magna difficultate:faffi gppclut romani Ce nûqcü ptinaciore hofte manus coferuifTe: ideo ait Syllius depulfo robore famnitû. DignG duxiftis: putaftis elTedignü. Auis flgcis:romanis maiori, bus ueftrisigopcimploratibus ferebant. Sigeüeft pmontoriü troadisiunderomani origine habet.

Incola dauni:ego fyeoris oriundus ab ardea:ubire gnauit Daunus:Nöfum iquit alienus g opë ueftra imploro:fed uetus colon' ' ardcæ.1git ne ab officio difeedatis faucre nobis debetis. Èta'gna numide Numicusc fluuiuslatii:ïquo æneas lubmerfus nd qua apparuit.Vndetroianiaboriginefq;inumcrü deoyz relatu arbitrâtes ioucÏdigetëappdlarnt.Afca niustcplu facrauit patri ad Numicum :utautoreft Dionynus:cu tali titulo. Diüi patris terrearis : qui Numici fluuii undas gubernat.Indigetes dii erant: quoRcnomina nefas eratmanifeftaie. Appellatiau tem:quiaideos egiffent:ideodicitLlulus:Situseft quencuq;etimdici iui:fafg,eft. Stagna arcana:fub quibus latuitAeneas^ Ardea nlmlfifœlix:nimiu abundans colonise Pubem:iuuentutemin nouam coloniam. Pcnetralia:pcnatesfacra amp;nbsp;ritus facroru:qul eratapud titulos. Laurentia numina:quæ colebanturalatinist laurentibus. Vitta pyrenem.quoniamfa gunthus erat in Hifpania ultra pyreneos montes. Cur ut decifa:locuseft abhonefto:amp;ait honeftumeft:amp;de cet uos o romani fi nos taqua filios ac membra ueftraiuueritis. Membra:nos qui fumustanquam membra dedfa aueftro corpore. Vefterfanguis:nos qui fumus uefterfanguis:amp;foboles:curdebemus patidâna:quæ infert Annibal nobis colonis Ueftris rupto fccdere:quocautum erat per uos ut nobis libertas feruaretur. Luat fcedera:patiaturdamna amp;nbsp;bellum quod Annibal contra foedus mouct. Tandcm:ideftcum perorarent illi le gati: Agitantconfnlta:confulntin medium de hac remotiiam ad affectum : amp;nbsp;Lentulus cenfuitpofeendum clTc Annibalem ad (upplidum ruptifœderis:amp; coburendas elTe arces Carthaginis^ pocnihoc ncgarft.I ade uidtFabiifententia:quitanquam uates omnia prouidcbat:utlegati ad Annibalem amp;nbsp;carthaginenfem fenatu mitterentur. Fatigant:exercent. Pœnæad fuppliciumamp;poenam rupti foederis. luucnem.Annibalem.

Ncgantis.fcilicet dare annibalem ad poenam ob uiolatum foedus. Speculator:idefttanquam efpecula pro fpiciens prudentia fua :id quod fututi erat :laus Fabii prudentia. Cauta mente.Cautus dicituris qui timer ea quæ timendafunt:amp;ita femperagit utlocum poenitentia: non relinquat^ Neclætusmon gaudens temere prælium inire:ut prudentem decet. Paruis:reparua amp;nbsp;dubia. Cla0fo:reconditoin aagina:quoniaeratefi-elator. Superide tantis; Penranda:diligenterconfiderâda:amp; ponderanda. Neducis furor.anipfe Anni bal circa patrum auŒoritatem moueritbellum:an iuffu patrum. Exacta.ideft diligcter perquifiramucritate Alto.pruden:1. Vt fepeecelfa.Fabium prouidentem futura bel^ritu uatis comparat magiftro nauis: g futurum uentum lignis cegnofcit:amp;ftatim alligat uda arbori ipfius nauis. Gradæuus,longa cxperictia edo

V

ocr page 42

Liber

ftus: Chorum:uentu.. famdudumiftatim. Linchea:uelaz Lachrymærfagûthinogz. Prædpitarefa rum:quodam impetu feftinare ad fecundû bellum punicü:quodadhucIarcbat:fcd fato futurum erat. Lecti qüefenatu:cl€(ftifueruntFabiusamp;Publicola:utannibaIemadirent. Silurdusddeftnon obtemperans uer bis noftris. Inarmis paftorum:quæerantcontra fœdera:ideftfi perfeuerabit:indicant bellum carthaginen fibus oblitis deorum:quifuerantinuocatiin foedere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Finis piTmilibri.

Petri Marfi interpretatio in Secundum uolumen SyHii Italici.

Aeruleis pueda uadis : deferibit nauiga

tionclegatore ad annibalem.l egati aut

c erant fabius Paphilus:amp; Valerius Pub' licola:quos Annibal audire noluit, fed ftrepitu armord:amp; tubaru clagore naui ne appelleret ad littus prohibuit: qui ut mädatüm erat ad Carthaginê iter uertentes:bellu de more in dixeruntdnde cait Hafbiten in arma uciflc:cecidi(

Profpiciens Ggnis uenturu fn carbafa chorum Summolamdudum fubftrfn^it lintea malo. Sed lachrymæatep ifa mixtus dolor ipulit ofs: Præci'pitare latens fatumdcdtiquc fenatu: Quiductorem adeaeff perflet furdus m armil Pacorummertant inde ad carthaginisarces. Nec diuum oblitis indicere bella morentur.

fecp manu theronis:indeuarias peenoru fentetias: auditis romanorri legatis:clypeu:deide muneri da tu Annibalia caUaicis populis celebrat: deplorati, tadeSagüthinä cladcamp;inccdiu :celcbras Saguthi nos:qpro fide cû oïbùs fortùnis mori dignum du xeront:amp;Annibali ob perfidiäianimiq? feritatem fortuna: mutationc:exituq; uitæ uaticinat. Pró uedtai.pcul uefta. Vadis c*ruleis:aqs marinist Dardana:romana nauis:qua oratores uehebant. Triftiaiußaiafferctia dolorcamp;triftitiä Annibali: quoniä illüad peena rupti foederis repofeebät. l%imorefqiDatrü fabius:tagit natales Fabii:amp;ma iorü ftcma:rätlia qppe fabio­ hercule origine referebatfuä:Fabius filius Hercu.fuitexVlndima filia Euädri:a quo fabii:iöhic tyrinthiaples appel laturab hercuayrinthioidc hocalibi latius i bello: qd'romaicotra ueictes gerebatfabioru familia:id bellu 1fe fufeepit. [tac, trecetu amp;nbsp;fex ex hacfailiaco tra hoftespfettl ad unu ca:filunt:ifidiis drcuuenti ad cremera fluuioluig pa% diftat ab urbe. Primo res patru•iter fenatores illius æui facile principes. Primores dnturtm nuero maltitadis:amp;coparati uumcfine pofitiuo. Turbie:ipetu bellico. Vna dies:Oui.vnadies fabiofad bellumiferatois.Ad beHu miffos pdidit una dies. Fors:fortua belli ma ior ect uiribus fablo%:quonia.ccc.amp; fex erant con tra tothoftes: Nôæqtnôparlabori fabiorü. Pa tiitio:gcnerofo amp;nbsp;multi nols.patritiipppriedntii 11g nati fut ex patribuscölcriptis. Ae^to mucre: pari legatiois officio.MunustutinqtiurifcofuItus: tribus möis dicit:uno modonu.un muera dicunt dari mittlue.altero onus:qd' cû rclttitur uacatloné militiæmunerif(,pftat:ideimuniras appellatur: tertio ofriciu:un muera militaria: amp;nbsp;municipes di cutur:qa muera ciuilia capiat. Ingeris uoIdi:Vo lefusta quo ualefiimutatis lris:ideualerii huerunt origineex regulis oppido Sabiogzcumagnaclien tn mau Romac0migrauit:amp;pater fuit:utgda uo lût Valerii collegæ Brutiiconfulatu:gqm plæbis ftudiopfucrat publicola cognoïat^ëia qpohic Va

Libef Secundus., Acrulefs proucdla uadis la dar, dana puppis

fa fenatus.

Primorefq; patrum fabiuS tyri'n

Tcrcétu méoroabat auostquos turhihe marti's Abfluli't una diestcum fors non æqua labori Patnti'o cremeræ maculauit fanguine ripas; H ul c comes æquato fpciauit munere curas Publicolanngentis uolefi fpartana propago. Is cultam referens i'nfigni nomine plæbem Aufonios atauo ducebat confule fafces. Hos ut depofitis portum contingere uelis Allatum annibaliiconfultaq; fette fenatus: lam medio feram bello pofccntia pacem. Duélorifq; Omul conceptas federe pernas Ocius armatas paff m per Ifttora turmas Oflentare lubet militantia figna recenfqp Perfufos clypeos:amp; tela rubentia cæde. Haud diétis nunc eé loch flrepeomnia clamat Tyrrhenæ clangore tubæ gemituep cadentum Dum detur relegant potu neu fe addercclaufis

le.originc hcbatAppi°clau.R.littera ïucit:ut p ualerdsualerti diceretur. Sparta.ppa.fabïa:qmfpartanl.i. Iaccdæmôiifuglctes afpitatclegû|ycurgi nauigauerûtinitaliâ:habitarût(,cûrabinis. Is:publicola. TnG^nt claro in fami1ia:pqfteri(q;cognoïe. Aufonios fafces:cöfulatüque adeptus fuit ille Valerius g primus rub licola cognoiatusc. Atauocöfule:publicolailloadquchlcorigincreferebatfuäi Hos:Fabiü amp;nbsp;Publicola Gonfulta:decrera patru. Fœderetgm mouebat beliti cotra foedus: amp;nbsp;fie debebat dare poenas. Recens precenter. Perfufos:madefaftos camp;forumfanguine. Tubætyrrhenætabinuctoiamp;qm tyrrheneus pife us:auftore Pli.tubâ æneainuenit.P^iniûs in thebaide. Dû marte propinquo Horret tyrrhenos Heliconia pleftrattumultus. Relegant:retro nauigent Romam. Claufis:obleffis Sagunthinis.

ocr page 43

Secundus

Quid audeat enns:qua(i dicatarmatis nihil eft fanaum:amp;uiolanturetiälegati:quiiureg€tlum tuti effede bent.Lluius ait:Interim aroma uenifle h garos nunciatum eft:quibus obuiam ad mare miffi ab Aunibale:qui dicerët:Nectutocos auditurosinter totra effrenatage gentinm arma. Inhofpita.ubi noinuenerur hefyiriu. Affatu:uerbis annibalis. CouerCo remigc.mutata nauigatioe carthaginê c0tenderut.Hic.mc. Pœnus.an nibal ita nauim abeuniëuerbis profequutus eft.moucs adindignationcfuos. Fundentamp;padentc uela uentis in mediomari. Carinâ.f.oftenditfiuealloquutus eft:dceft.n.uerbû:quodillenôexpr(flit ppter irâ:utfæpe apud poetas legitur. Nofträferrecaput.uerba Annibalis ad Tuos gbus romanos in odiu inuidiäg trahit.

Cæcæ:improuidære% futuratu. Secundis.fœ licitate amp;nbsp;flatu fortunæ:quæ temeraria eft:amp;adtamp; pus.amp;fictang iptudetes taxatremanos. Prudetis iquit Seneca ppriu eftexaminarecofilia.Siprudcs edecupis i futura profpedu intcde : amp;nbsp;quæpoiTut cotingere aio tuo proponemil tibi fubitu fitrfed to tû ante cöfpicies.Si prudens eft alus tuus tribus te, poribus difpenfet prefentia ordina futura prouide præterita recordarema g nihil de preteritocogitat perdetuita:g nihilde futuropréméditât in oiain' cautus incidit:Annibaligit dû romanosiprndctes uocatcecitatcoftenditfuä : qui uires illo^z minime

Feminent:notum quid cæde calentibus armis Quarum irq,liceat:motus ue quid audeat enfis Sic ducis affatu per inhofpita littora pulli Conuerfo tyrios petierunt remige patres Hic alto poenus fundentem uela carinam NoRru ferre eaput parat illa pæquora puppis. Heu cæcæ mentestumefaélaq; corda fecundis. Armatu annibalem pœne petit impia tellus. Ne depofee:adero dabitur tibi copia noftri. Anteexpe(ftatum:portifq; focifaue timebis Quæ nunc e ternos defendis roma penates Tarpeios iterum fcopulos præruptaque faxa Scandatis licet:amp; celfam migretisin arcem Nullo iam capti uitam penfabitis auro. Incenfi di(ftisanimi;amp; furor additus armis

Conditur extemplo telorum nubibus æther. Et denfa refonant favorum grandineturres. Ardor agit.prouecfta queatdû cerriere muros Inque oculis profugaemartern exercere carinæ Ipfc autem incenfas promina piaciila turmas Flagitat infignis nudato uulnerc dudtor. Ac repetens quæftus furibundo perfonat ore Pofeimur o focii ♦ fabiufqueepuppc catenas Odentat: dominique uocat nos ira fenatus. Si tedet cœpt culpanda ue mouimus arma

Auloniam pontó propere rcuocate carmam.

Nam cur eoidcduClus origine belli Tot libyæ populis tot circunfufusiberis Seruitium proferre negem rheteius immö

quittquodiprudentiæ afcribit.cu tibi alludit uitæ profperitasiquit Seneca.tunc te uelutin lubrico re tineDis ac fiftesinectibi dabis ipetus libcros:fed cir cufpiciesiquoeundu fit:uelquoufqpmo altiori te rei iponas:inquatibi ftati tremedu afccnditicadcdu fit. Impia telius.Roma. Pœnæ.ad pœnâ rupti foederis. AnteexpeCtatu.eft una diaio:amp; fignlfi/ cat anteg me expertes. Vir. igeor. Efthofti Ante expedatu pofitis flatiagmine caftris. fic ctantedo maduidcponit.l.antegdomet adero ingt citius g putabas o roma portis tuis. Penates externos.i.fa güthü.Timebis tibiigt paulopoft o Roma: q nuc uis defederefaguthinos:g fût extra italia. Tarpe ios fcopulos:capitoliu amp;nbsp;arcc:utfcciftis tpe fenonu Præruptatalta amp;nbsp;acceflu difficilia.i.rupe ueflrä ca pitolinä:qua falutc defcndiflls:nö pugna amp;nbsp;uirib' non poteritis ingt redimereuos a meauro:amp; tutari Capitolina arcetutfeciftis tpe gallo%. Nubibus:dë fitate ac multitudine telogz.iacebat ïquit faxa in tur res hoftiles:utlegatiromano%nauigätes acerrima urbis oppugnationecerneret. Prouefta nanis p cui ueda a portu. Profugæ:quâ Annibal pfuga uerat armoru ftrepitu amp;nbsp;rubis: Marte pugna:amp; ur Nilmoror fen uindalaccradum tradite dextra: bis oppugnationem. Turmasiexercitum.Tur, ma habebat triginta duos equites. Manipulus autc uiginti pedites. Piacula:ultionem uulneris illatia fagunthmisannibal affiagitabat a militibus utuul nus ulcifcerentur fnum:quodpromiferant:amp; uul nus oftetabat: ut maiores'excitaret affectus. Pofcl

mur ofocii.oratio annibalis ad (hostquarci indignitatem affert.Romanos trahitin inuidia:fuofq; ad Pugna accendit:*beniuolcnoa captat aluis militibus:quos:utuideathumanus:fociosappellattfic Aeneas Virgilia nusamp;Cæfar apudlucanum. Domini.tyranniceimperantis:nam dominari proprietyrannoiït. Culpa da.dignarepræhenfione:ideftfi tedetuos bellummoui(re reuocetislegatosmequeillis uin(ftum deditead pœ nam:hoc dicebat ut magis fuos moueret. Nam cur eoi.ironiceloquitur:nonenim fentiebat:fedhoc eo fpe aanutoftendat fe dignum elfe ducem tanti nominis :amp; maiorum ftemmateclarum tradilaceranduminiufte imperantibus:* oriundis a gente molli: Belli eoi:quoniamamilcar ad barcam beliden fuam referebat ori ginem:*Amilcarbarcas co'gnominabantur autore Poly.undcfadio barcina de beloregcailyriorumdiaü eft:qui(untad oriente, eos eft mons orientis:undecous . Dcduaus:natus ex generc Beli.p barca progenito rem noerum:* principem gentis barcinæ. Serüitiiï:feruitutë.Seruitium ïucnerüt Lacedemonii. Circun fulus:ftipatus tanto exercitu:* tam forti abundabat inquit Li.multitudinehominum pœnis:ad centum enim quinquaginta hominu milia inarmisfuiffecreditur. Khctcius:romanus oriundusa phry^ibus:ubieftrhe teum promontoriu. Propaget figna dilatet imperium amp;nbsp;aquilas promoueat:ideftuexilla.Ferox.bellicofus

ocr page 44

Liber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j f

Imperet æternum:amp; populis rfediTq; propaget Signa ferox:nosluffa uirû:nutufq3tremamus; Effundunt gemitustatq; omina triflia uertunt In ftirpem æneadû;ac ftimulat clamoribus iraf Difcindlos inter Iibycos:populofcp bilingues. Marmaricis audax in bella œnotria fignis.

Venerat hafbite proles garamantis hyarbx Ammonæ hic geitus phorcihidosatra medufæ Cinypbiuq; macem:amp;iniquo e fole calentis Battiadas late imperio fceptrifque regebat Cui patrius nafamon xternumq; arida barer • Cui nemora autololu:atq;infidæ littora fyrtis Parebantmullaqueleuis getulus habena. Atq; is fundarat thalamos critonide nympha Vnde genus proanumq; iouem regina ferebat Et fua fatidico repetebat nomina luco.

Hæc ignara uiriiuacuoqueadueta cubili: Vernatu amp;nbsp;fyluis primos defenderat annos Non calathis molita manustoperata ue fufo Dy(ftinna;amp;falcus:amp; anheli! impellere planta Cornipede:ac ftrauiffe feras immitis amabat: Quales threicir rhodopen :pangeaq; luftrant Saxofis nemora alta iugis:cürfuque fatigant Ebriiinnupta maus fpreti ciconefque geteque: Et rhefi domus: amp;nbsp;lunatis biltones armis Ergo habitu ihfignispatrio religata fluentem -

amp;crtidens$ Tremamus:timeamus etiam nurus romanorum:acfleentdii.NumcnfngtVarr^icuntene imperia a nutu.lta^ nutu iouifemp tribuit Homerusrut eius imperiiïmaximüeffeuideatur. Ominagi, ftiazUerbaannibalis omlnantia infœlicitaté:ut fuit.na omina hæcamp;grauiora pa Tifuntcarthaginenfesa Ro manis; Difcinftos inter libycos:defcribithafpiten reginamcyrenaicæ regiöis quæ uenitin auxiliumanni balisamazonü ritu:fed malisauib^rquoniâ occubuit:libyci utaudor eft Strabo: habebat peltas paruas ex co rio cofeétas. facula paruaamp;lata:ueftes etiamlatasamp;difcindas:ideo Virg.ceeinftin oclauorDifcinctos mul ciberaphrosi BUinguesxfallaces.Cice.in oratiöe cótra.P.Rullum tribunu plæbis didt.Carthagincfes frau dulcti amp;nbsp;mcdaces fut:nógne:fed natura loci:quod ppter porturfuofmultisamp; uariis mercatoyzfermo nibus ad ftudiu fallcdi ftudio qftus ferebantur: Marmaricis:llbycis4narmaridæ.n.funt populi libyes; In bella œnodagunthina amp;nbsp;romana:qm faguthinierat indi foedereeu romäis: Garamâ tis hyarbæ:qrgnauit apud garamâtesxHafbytæ funt populiapdnafomolos:agbus nomen huius regîæ deduci£:qbusimpabat.nyarbas filius fuit louis Ammöis:cuius oraculoerat apud garaman tes:adquëfua origine referebat hafbite. Phorci nidosan.mc.Phorcinus fuit pater medufæ amp;nbsp;rex Mauritaiæ: amp;nbsp;fie mauritaniâ itelligit: tide î decîo deferibés morte Phorci ait.lacet igcs Phorcus ab atris Herculeæ calpes:celatus gorgoe parma:Vn genus :triftifep deæ manabatorigo.i.Medufæ fi' liæ ph orci:fiuephorcini. Cyniphiurp ma,Ma cæ populicyrenaicæ regiöis: ubi c cynips flu. un cyniphii maeæ dhtur:erant illic hi rei uillofifTimi: amp;nbsp;iö hircos cyniphios appellat Vir. Battiadasicy renaicos:qm battus:dequo alibi dieet :cödiditCy renen denoïata anoïe matris. [ni.fo.ardoribus cæli:regioqppecir€natcacarida:clari uii!i cyrenai dfuerur.Arlftipp' g cyrenaica phiamidhuit: cui æeta ei'filia î fcola fuccelTit. Annycerisxqcyrenai cu dogmaemendauit. Eraftothenes matheaticus Carneades optius academic9;CronusapoHoni^; amagifter fuit Diodo. dyaledid. Patriusnafa. Nalamoes populi aphricæppe fyrres:qamp;mefam mones dicti fut:qfi1mediis hareis fiti:apudquos uedixierat oraculu iouis Ammois patris hiarbæ: io dicit patrius nafamon. Barcæ.oppiddcyronai cæ regiöis laborans aqruinopia:alio noïe Ptblæ mais dicebat. Ncora auto. Autololes fut populi aphrycæ uicini getuits; habites optïa pafcua amp;nbsp;ne mora;ipfigperatuelocesïcurfu. Infl.fyr.pp uada da breuia ï gbus nautæ fadutnaufragiuide fyrtib'

alibi dieet. Getulus le.agilis ad pugna.gctuli populifuntaphrycæ:gï bello habenisequo^: no ntebäturrfed eos folanirgula regebat. Tritonidenym.alladit ad hiftoriä:qm ut auctorc Diodo.Amazoes nöfolu fuere ïpöto ad Thermodote flu.fed etia in lybia:ïquadainfula paludis T ritonidis:quaHefperäappêllant:quariï regina Myrhinänönulla mcoratu digna feci (Te feri. Tdco fin^itpoeta hafbiten natam fuide ex nimpha Î rito nidis paludis:utimitaretur Homerum:quiicripfit Penthefiicam Regina amazonum ueni(readTroiam:amp; Virgilium:g Camillam in Troianos armauit. Thalamosmuptias. Suanominamatales amp;clarü ftema malorum: Luco fatidico:in quoiuppiter proauus colebarur;amp; dabat refpofa. Ignara uiri:uirgoimitata i primis anisamazoes. DiftynnätDiftynna mulierqda fuitinGretainfula:utaucToreStra.Bryto Martis appellata'.quæ retia uenatidibus apta inuenit:quoinuento nomen confequuta eft:undecum diana dea fit ue nationis:cuius illa ftudiofa fuit diftynnadicitur.Di(2innæ:utinquitStra.çreClu fuit templuin creta. Anhe limzdefatigatu. Planta:calcaribus. Immitis:feroxamp; bellicofa. Quales threiciæ:ha(biten uenatiois ftu diofam coparat puellis threiciis:quæinnuptæ uéatiöibus ftudebâtçongreffus uirorü fugierites. Rhodope monsthraciæ.Pâgeus mos.Hebrus flu.eiufdem regionis.Cicones amp;nbsp;getæ thraces funt.Rhefus rex threici' Bifthones etiam quiutunturlunatis fcutis. Hefperidumdono:Hefperides puellæ:cuius locus eratin Cyre naica regione:utauétor eft Stra.Prima hafbites aurea pomahabebant:ad quorum colorëalludens poeta fin git hefperides aureum cingulum donate Hafpite:quoilla crines paffos religauerat. Dono:eingulo aureo muneri dato ab hefperidibus puellis. Nuda latus:quoniâ dextrum brachium erat nudum:uteet ad pugnam expeditius:ficamazonesad belliïprodibantadurentes dextram mamillam:ne exuberans eilet impedimen

ocr page 45

Secundus

• Hefperiduro enne donodextrumep feroci Nuda latus marti':ac fulgenti' tegmine leuum Termodoontiaca munita in prziia pelta. Fumante rapidis quatiebat curfibus axem Pars comitum biiugo curru: pars extera dorfo Fertur equimecnon ucncris ia foedera pafli Reginam cingunt;fed uirgine denfior ala eft.

Ante aciéoftetabat equos tumuloqjppi'nquo Dum feqmturgyns campu uibrata pauras. Spicula contorques fumma ponebat in arce. Hanc haftam totiensintrantemœni'a mopfus Non,tulit;amp; celfis fenior cortynia muris Tela fonante fugat neruo Iiquidafcp p auras Dirigit aligero letalia uijlnera ferro.

Cres erat ærifonis curctu adnexus ab antri's Diéteos agitare puer lenioribus annis Pennata faltus aduetus arundine mopfus. Ille liabam coelo demifit fxpe uoluerem: Ille procul campo linquentem retia ccruum Vulnere fiRebat;ruerctq;inopina fubidu Ante fera incauto;q Iibyla poneret arcus Nçc fe turn pharetra iactauit I'ufti'us ulla: Eois quanquam certet cortyna fagittis., Verum ut opû leuior uenatu ex tedere uitam Abnuit;atq;ardæ fes exegere pæquor

1 Coniugeeum meroe ; natifq inglorius hofpes Intrarat miferâ fato ducétc fagunthum.

to i fliis.Vnde.Vir.dixitèExertæ cingula tnamæ Termodoo c fluuius ipöto:cuius ripas accoluerat amazoes.un Papi.ifyluis deferibes pugnas mulie ru i theatro dicit.Statfexusrudis.ifciu@ ferri amp;nbsp;pu gnasc^itiprobus uiriles.Gredasad tanaifetucp phafirfermodootiacasxcaler turmas. Feroci mar ti.pugnæ. Thermodootica pelta.fcutoamazoico Biiugo curru.tra@oaduobus egs. paffæ foedera ueneris:qia nupferat. Dcfior ala. maior eratmul titudo uirginugnupta^. Loga mapalia, tuguria quot;nbsp;pafto^amp;domos. Giris, reuolutlonibus: Corty nia.cretefia.Cottia cutbs cretæ.amp;Mopfus erat ere tufis. Neruo.arcu qncruo tedit. Læthalia.fagit' tas iferëtel uuln^lætnalex Aligero.pcnatis fagittis Cres erat:defcri.patriäMopri:amp;ipfiuscömigrati one ad fagüthü malis auibus. Cres:crereßs:curetcs 1 creta occultauerütiouqinfantetcirca que uagientê cymbalis:amp;armo^agitatôe:ftrepituq;.pfonabant: ne uagit^exaudiret.Vnde æfifôa antra curetu dicit adde et qdcuretes choribates.ldei'dadyli: amp;nbsp;telchi nes facerdotes fuerüt:qcömotöe armo%cymbalis. uodferatiÖe.tibiis tympanifquc facräln atriis pa, gebatIuis.Verbofa eft de cu retibusdifputatio apd Stra. Di(2eos.cretëfes.qm dietæeftciuitas cretæ: Tnopinamo puidcs idü.Inopinus didtis g non opinat:amp; is de quo nihil opinamur : qucadmodu ignarus dicit ta i^s^qü! ignorat:^is g ignorât: amp;nbsp;ne feins tais g nefcit g is g nefeitt Rueret:p ruebat. C ortyna.i.cretaipfa.fenfus eft:Q,uâuis pita fagit tadi creta certet eu populis:gfiïtad oriente optimis fagittariis:th mopPois cretëfcffupabat:amp; fie laudat eu a peritia luæ attis:cû cortinanunquä habuerit ta Ictqualis erat Mopfus. Leuior opu: habens domi re anguftä. Res adætpaupertas amp;nbsp;difficultas ï re familiaricoegerût ipfü nauigare ad nouas Cedes pa radas. Hofpestiße Mopfus pegrinus. Inglorias, fine noieamp;gloriazHumilis.n.erat fortunæ^ Mi, feräipaulopoftcafurä: Natis.Icaro amp;nbsp;Dorila. Coriti'leues.Corit^ eft pharetra ex corio.Oui. Inq bus eft nemo:gnÖcoritüamp;arcu:Telaq; ul pereo lu rida felle gerat:amp; Papinius i Tliebaide.Terga cy, donea coritus harudie pulfat.Corirus et poteft dici hecaipfius arcus ex corio. Fratriï.Icari amp;nbsp;Dorile. t Chalybsferriïfagitt^. Minoia:cretenfia:qm illicregnauit Minos. Gentis mafTylæJibycæqm maffyli fût populiaphricæ ultra gctulos. In agmë hoftile igit Mopfus emittebatfagittas. Cydoneo cornu:arcu cretêri.'Læuë.poIituamp;imberbc.Læui. cü primalonga fignificat politu findelæuigare ex polire Mart.Læuior o cochis gallæ Cytheriacis. Certæfagittæ:certiïuuln9ïfercti:qm hi adolefcctes erat digniuitat Tum uultu intcdensi exprimitha bitG fagittantis amp;nbsp;morc:qui oculo dirigit fagittas: Virgfnls.hafbytestqua cöficere optabat. Defertu

Coriti fratrum ex humeris calamiq; paterni Pédebant;uolucercp calibs mi'noia tela. Hic medius i'uuenem maflyiæ gêtis in agmê Crebra cydonco fundebat fpicula cornu, lam graniû audaeéq; tyrû panterq ruetis Gifoné Icuéq bagam indignumtp fagi'ttæ Impubé malacam:certeq occurrere luxum Fuderat.amp; plena tranabat bella pharetra Turn uultum intédés tclumcp i'n ui'rgini's ora: Defertum no grata louem per nota uocabat Namep ut fatiferos conuerti prolpicitarcus Oppofito proculinfidiis nafamonia farpc Corpore præri'puit læthû ealamumq; uolanté* que reliquerat in crétajubi natus ille eratamp;colcba Dum clamat patulo excipiens tralmifit hiatu Et primaeferrum a tergo uiderc forores.

At comitis cafum frendens labentia uirgo Mcbraleuat;paruaq; oculosialuce natates rroratlachrymisnotifq adnixa doloris

tur. No grata:qm no fuit exauditus!: nolebat eni luppiter^hafbyten interfici a Mopfo:quonfam erat fua progenies. Infidiis.Mopfo infidianti: amp;nbsp;fagit tis:quas dirigebat Mopfus Hafbite noaduertente: Calamum:fagittami Patulo hlatu:ore diduco.

Læthalem cornum.haftam excorno arbore afferre tem mortem. Dudi nerul:quiatrahebatadfe ner

c

ocr page 46

uumtquoarcUstendituFtamp;fagittam ufque ad fer , rum:amp;tune cornua arcus uidentur coire. Excurc re:excutiebat:emin:ebat. Ferrum:lagittas. Re foluto pollice: relaxatis digitis amp;rcmiilis: quibus trahitur netuus amp;nbsp;fagitta. Vcrfa: cafu ipfius Do rilæmamuulneratus ab hafbite preceps ad terram delapfus eft. Paribus armis:quoniamamp;ipe ute baturarcu^ Præucrtit:præoccupatfaxo adafto.

Frigore:mortc. Remifit;quoniam non potu it:utcœperate pharetra depromere. Artes:fagit randifcilicct. Poftgfcntltæuum:id eft poftgco gnouit fe propter uires fenio afledas nonpodepc rimere faxo:quo filius ceciderat. Nil opis:nil ro borisamp;uirium ad mortem libiinferenda. Exter no:extra Tuam patriam:ideft in bello fagunrhino.

Cortynius:crctenGs Mopfus. At^ illi: délai bit arma Teronis :quæ erant ad imitationem her culis:cuius factis operabatur: Mole iuuentæ:ro bore uirilis ætatis. Leonis:Hcrculesin nemea fyl ua pdoponneii inter cleonas amp;philiutëleonë hor rendæ magnltudïs.interemit:amp; fpoliu pro moni, mento geftauit.prlusaliu in agro Thebano prope Theumefum ftratuerat:de quo Papi.in Thebaide T ergo uidet huius infancimpexisutriqpiubls hor tere leonem:[Ilius in (pedem:qucper Theumefia tempeamphitrionlades fracum iuucnilibus anis Ante cleonei ucftitur proelia monftri. Ridum. OS leonlsè Lernea móftra:hydram:quam intere lt;nitad Lernam paludem agri mycenei amp;nbsp;argiui. Hydra diciturhabuilTc centumcapita:quogzlingu lis cæfi; duo renafcebantur: hoc ideo fida eftquo niam hercules in gratia incolarum paludem illam deliccauit:quæ putrefaciocœno ac peftifera exha, latide totam regionem inficiebat:renafd capita di cebatur:quoniapræclufo uno meatu plures erum pebant:unde opus fultinccdio.amp;ideo dicunt iola um lnlTu herculls abfdnam ceruiceinufilfe lignea face:neranguis efflueret:amp;cuinlerna eënt purga menta amp;nbsp;feces:quæ in eâdeüolucbanturundi^ na turn ënrouerbiü:utingtStrabo Lerna maloru:amp; quia Hercules In'opprimenda hydra ufuscaliéna ope natum ëaliud prouerbid:ne hercules quidë ad uerfus duosualct. Geminâ:quæ multiplicabatur abfdfTo uno capite. Ille iubam:defcribitoccifos a teröe:luba:ut Plinius ait:Ptolæmei pater: qui pri mus utricp Maurltaniæimpauit ftudiorum darlta te memorabilior etiam g regno:a quo nomen hu, lus iubæ Syllius deduxit: i apfum:a Tapfo urbe Aphricæ.Midpfa filius mafiniiræ fuit re^s numi darum in amidtiam ab Aphricano recepti: q Ma naftabile amp;nbsp;gulufa:frib° morbo abruptis regnü nu midlæ folus obtinüit:ls Adherbalem amp;nbsp;Hyempfa Iem ex fefe genuit.lugurthamqOe filium Manama bilis fratris eodem cultu quo liberos fuos domiha buit.Syllii:abhis hæcnoïa deducit: Palantes:ef fufos. Egcrat:impulcrat. Tegminaleuæ:peltâ quam in leua geftabat.Supra:Ac fulgenti tegmine 1æuum Thermodoontiaca'munita in prœha pel, tai Laminaripfam peltam gemmis ornatam:

Viribus intorquetlæthafem in mœnia cornu Illa uolans humerum rapi'do trafuerberat fétu Conanti's doryle: iûétisiâ cornibus arcus Et dudi fpatium nerui complente fagitta Excutere in uentos refoluto pollice ferrum. Tum fubitu in uulnus praecepsdeuoluitalcis Aggeribus murinuRai, cadentia membra Effufi uerfa calami fulsere pharetra. Exclamat paribus frater uicinus in armis Icarus:ulcifcilt;p parat lachrymabile fatum: Atep illum raptim prementem in proelia tzlum Annibal exeuffiprçuertit turbine fixi. Labuntur gelido torpentia frigore membra Defici f$manus pharetrae fua tela remifit. At pater gemino natorym funere mopfus: Correptos arcu» ter mœfta mouitab ira. Ter cecidit dextramotas dolor abflulit artes • Pœnitet heu fero dulcis liquiffe penates. Arreptogauide quo concidis icare faxo. Poftq æuum fenior percufTacy perfora fruftra Sentit: amp;nbsp;ut tantos compefcat'morte dolores: j Nil opis in dextratuaftæ fe culmine turris Praecipitem iacit dclapfus pondere prono Mebra fuper nati moribundos explicat artus Dum cadit externo cortynius aduena bello lam noua molitus ftimulato milite teron. Alcidae templi cudos arzque facerdos. Non expertarum tyrus effuderat agmen Et fera mifeebat referata prœlia porta. Atq;illi non bafta manu non uertice claffis Sed fifus latis humeris amp;nbsp;mole iuuentæ Agmina uaftabatclauamihil indigus enfis. E uui æ capitiimpofitaetegmqleonis Terribilem attollunt excelfo uertice ridum In clypeo amp;nbsp;fectis gemina ferpetibufhydram. Ille iubam tapfumq;patre:clarumqmicipfam Nome auitmaurumgfacen amcenibus artos: Palantefqp fuga praeceps ad littora curfu Egerateaup una fpumabant æquora dextra. Nec contentus idi laeto dæthoep cothonis Marmaridae:nec caderothi:nec erde iugurtz Hafbytes currum:amp;radiatis tegmina Icux Pofeebat uotis:gemmata(plumina peltae. Atepimbelligera uerfabat uirgine menton. Quem ruere ut telo uidit regina cruento: obliquos detorquet equos;Icuucpper orbera


ocr page 47

Aequora finuata. planiciem:qua gyris lucrabat. Bigas inuenerephryges:quadrigas erictonius.Pu gnareexequo luenere theffal i habitâtes ad pelion montem:amp;ob id centauri funt appellati. Nobile nomen:qnoniâ euridamas dorice fignificatamplu populum:amp;Euridamas fignificat illum qui ampla domat.Eurydamas itacenfis fuit unus ex procisTe nelopes cöiugis VIixiscaftinimæ:qui una cü aliis mentiebatur Vlixem naufragio periifTe: Penelope ùrgétibus procis:ac patre ad nuptias:dixit ie prius telam:quam in manibus habebat perficere uellc:amp; cum ad finem uentum erat:i||a retexebat: amp;nbsp;talicd mento fruftrata eftprocos.Vlyxestadem reuerfus auxilio telemachi amp;nbsp;Heumei fubulci procos perdi ditalioslagittis:aliosenfe.Euridamantem enfeco fecit:Ad quem hic Euridamas genus fuum referez bat. Thalamos iuperbos.'nobile coniugiüm Pe nelopesx Thorumithaci^uxorem Vbxis. Arte pudica.quoniam texebat retexebatgp telam. Tæ dæ uerfæ ad funera.i.ipfi qui fperabat tale coiugid fueruntinterfecti. Gens extremauiri.ipfe euryda mas ultimus ab illo eurydamâte qui fuit procus pe nelopes. Nomados.dextra:manu hafbytes numi dicæ:hafbyteenim numidas fecum liabebat. Ater axis.currus hafbytes crudelis:amp;iam reiperfus atro fanguine feruabat fuum curfum amp;nbsp;rôtis Ona cæfo^ frangebat, lamgaderat:iam redierat halbyte ad locum unde difcefferat fugiens teronem. Diftrin gi:premi amp;nbsp;urgeri pugna:nnde dicimus diftringor negoeiis amp;caufis. Perlibrans.dirigcsi media frö tem teronis bipënem uouitdianæ fpolia. Spoliü: pellem leöis. DiCtinnato diana:quoniam omnes uenatrices fpolia dianæuouebant. Herculeasexu uias.claua amp;nbsp;alia infignia:q Teron habebatad imi tationcherculis. Ingerit:iniicit equis hafbytes ri dumleonis:quïterriti illam e curru deturbarunt.

C ollifa:fra(fta.clauam quippe capiti Incuffit iRe folutæ.delapfæ ex curru: rocnum.peenoru. Cæ cus fati:ignorans fatum fuum amp;nbsp;finem: Abeunte. difcedente omni fauore fuperum:quibus fidebat.

Tropheum:ideft caputtfTc affixum haftæ i fignu uidoriæ. Vmbo.clypeus:fenfuseft:cumfagunthi ni uidiffentannibalc armatntimore correpti funt: amp;admœnia confugere. CoculTatcommotaa me bris iphusannibalis qui curfu ad Teronem conten dens arma quibus erat indutus:concutlebat. Per culfartimida:a percello quod fignificat terrore icu tio. Lætiferum : quoniam mortem minabantur utfulmen. Sicut agit leuibus. fagunthinos metu annibalis perculfos domumg fugientes comparat auibushelpero apparente ad lua cubilia uolantib': amp;nbsp;apibus quæ timentes aquam repetuntaluearia.

Crepufcula:crepufculum inquit Varro fignificat dubium:ab eo res dubia: diCtæ crepereq, in crépu fculo dies'iam fitan nox multis dubiumeft.duplex eftcrepufculum matutinum.amp;uefpertinum : ideo dixit per fera crepufculaad differentia. Vefper.i, folis occafus cum apparet uefp ftella:quæ amp;nbsp;hefpe, rus dicitur ac uefperago.Hymetus.mons attice re giois ubi apes optime mellificat:unde mella hyme tia:amp; marmora celebratur a poetis.cecrops fuit rex athenarumiunde cecropius hymttus:ideftatticus: c ii

Fallaci gyro campum recavae uelut ales Auerfo rapitur finuata per æquora curru. Dumepea fe ex oculis aufert : atque ocius euro Incita pulueream campo trahit ungula nubem Aduerfum late Rridensrota proderit agmen. Ingerit amp;nbsp;crebas uirgo trepidantibus haftas Hic cecidere lycus:thamirifq; amp;nbsp;nobile nomen Eurydamas;claridedudlum ftirpe parentis Qui thalamosaufus quonda fperare Tuperbos Heu demes itacique toru: fed enim arte pudica Fallacis totiens reuoluto flamine telæ Deceptus merfum pelago ladarat ulyxem Aft ithacus uero fiamp;a pro morte loquacem Affecit Ixto txdecp ad funera uerfæ Gens extrema ulri campis deletur iberus Eurydamas nomados aextrat^ip iflrepit ater Et feruat curfum perfractis offibusaxis laqueader t remeas uirgo inter praelia poflqua Diftrlngi terona uidet ieuatnq, bipennem Perlibrans medix fronti fpollum inde fuperbu Herculeafque tibi exuuias dictinnauouebat Nec fegnis teron tantæ fpe laudis In ipfos Aduerfus confurgit equos nlllofatp fului IngerIt oblectans trepidantibus ora leonis Attoniti terrore nouo rituque minaci Quadrupedes iatant refupino pondere curru Tum faltu hafblten conante linquere pugnas Occupatincuta gemina inter tempora claua Feruentifq; rotas turbataq frena pauore Difieto fparfit colllffa per oda cerebro At rapta properas cedem oflcntare blpeni Amputat e curru reuolutx ulrginis ora.

Ne dum irxpofitæ;cclfa nam figitur hata Spetandu caput:Id geftet ante agmina pœnû Imperat;amp;ppere currus ad mœnia ucrtant Hæc cæcus fati dluumq;abcunte fauore Vicino teron edebat prxlia Ixto.

Namque aderat toto ore ferens irafque minafep Annibal;amp; exfam hafbltcn fixieptropheum Infandum capitis furiata mente dolebat. Atfimul xratl radiauit luminisumbo.

Et concura pcul membris uelocibus arma Lxtiferum intonuere ; fugam percuffa repente Ad muros trepido conuertunt agmina curfu. Sicut agit lenibus p lera crcpufcula pennis. E paflu uolucrcs ad nota cubilia uefper Aut ubi cecropius formidine nubis aquolx

ocr page 48

Antrataluearfa. Odori corticis:quonia fiunt utplurimüaluearia ex cortice Tuberis.Ödori:pro, pterthymüamp; allos flores ex quibuscæra colligit, odorum dici[ur:quodex le odoreeniittit.odoratu quod aliunde lufcipit. Grauidæ:plenæ:mel gut ture portant:cæras pedibus. Prædpitat: impel lit amp;nbsp;urgetadcurfum^ Gæcixnihil prouidentes. Heu blandum cœli lumenzignauiæ accufat fagun rhinos fugientes præter decoruJenfus ë.o uita ni, mis bläda amp;nbsp;cara.Potius eetuobis moriendum eu decoro g turpiter uiuere.Vir enim fortis amp;nbsp;magni animi cu uerfaturin periculis:nelaudéueræ uirtu tis amittar.uiræfuæ parcere no debet: quafi no iit dignum uiuere nilicum decoro.Vndc dicit Seneca.Eris magnaius :fl picula no appetas ut temerari us:nec formides ut timidus.Saguthini autpluriffa ciebant uitam g honeftatcm:quæëfinis cuiufeun/ guirtutis. Nafcentigaddita fata:Sic Virg.5tat fua^uiqpdiestamp;Syllius alibizExtremü^ diem pri mus tulit:amp;Traglcus:Primufq; diëdeditextremd De futuris cogita:inquitSeneca:Conditioncm re rum mutare non poffumus magna fumere anima quo fortiter fortuita patiamur.Optimu eft patiqd emendare non poffis.epicureitalibus oia afcribiit Stoiciautfato:cx quorumopioneloquit poeta.

Conliliu:q,fciliceteportiscrupiirent:hortante Terone: qui eos præcipites uix retinebat: State uirizuerba Teronis hortatis fuos ad deco%præfta du. Elle tantü Ipectacula.i.folü fpecletis mecUm illo pugnantem. Acer:uehcmens. Heudefor me:exdamat Teron in ignauiam fuo%:quoniam turpis eft fuga uiro propter metum:*habere ani' mum muliebrë.amittitur enim laus fortitudinis: quæ maxie decet hoiem. nbsp;Trepidi rerumznulla ponetes in rebus fpem *lalute. nbsp;nbsp;Felfiilaborates inopia falutis. Stat:placetannibali irruere i urbe Ppatenteporta:* dlflerre morte Teronis:quodil leuidensemicuitcontra hoftë:cuiimmittere nitebaturformidinemrfed parum profecit. Præucit præoccupat Annibale ut incutiattimorem. Cu itosaræ.rero facerdos herculis. Glifcit: crefdt ira annibali pcenoab elyfa Didone. Tufolue in terea:uerbaannibalisad Teronë. Interea dunö inuado arbem:dapoenas pro morte halbytes. Impete:pro impetu. Daunius:Teron Sagunthi nus:quoniam:ut di(ftumc:Sagunthini fueruntco Ionia ardeatium quibusimperadit Daunus. Hu ic:annibali. Viduus:priuatus claua. Fruftrato: qui fait fruftraamp;incalTum iecitin holle nodofam dauam. Pernici:pcrfeueranti amp;nbsp;celeri, pernicitas proprie pedum eft.uelocitas alarum.* ut exprime ret currum celerem Teronis:Dixit illdfuiffe celere pernici curlu:fugiens quippeannibalem circuibat urbem. Atrox uictorrcrudelis annibal. Appel Iant:uocant:hortantur(pad fugam. Quatit : ue xattimor:neannibal irruat in urbem una cum Te rone. Ingcntem:magnum annibalë*ferociiri mum. lncutit:iniicit :* ruenti infultauit. Obre ftanszin telHmonIum uocans Sagunthinoslpedä tes e muris: ut fcilicet effent telles Ce trucidare Te ronem in ultionem Hafbytes.* ad contemptum Iliorum hoceftzquafi dicat uobis fpeftantibus o fa

Liber

Sparfa fuper flores examina tollit hyineros Ad dulcis c%ras:amp;odori uerticis antra Mellis apesauidæ pperatd foq;uolatu Glaucu connexa: glomerat ad limina murmur Praecipitatmetus attonitosxzeiq; feruntur. Heu blandum cœli lumenaanto ne cauctur Mors redituta metu: nafeentique addita fata Auxilium clamattportacp atq; aggere tuto Erupiffe gemunt:retinet uix agmina teron. Interdumq; manutinterdum clamore ; minifq; State uiri:mes ille hofbstmihi gloria magna: State uenit pugnæ,muro tedtifque fagunthi Hac abigam pcenos dextra fpeamp;acula tantum Elle ulri;ucl fi cunClos metus acer in urbem Heu deforme rapit;foli mihi claudite portas. At peenus rapidamp; præceps ad mœnia curfur Dum pauitant trepidi rerum fclTifque falutis TcndebatiRatprimu urbe;murofque patentis Poftpofita cede.amp; dilata inuadere pngna.

Id poftquaherculeaccuftos uidet impiger ari Emicat;amp; uelox formidine præuenit hollem. Glifcit elifeo uiolcntior ira tyrano Tufolue interea nobis bone ianitor urbis Supplicium;ut pandas inquit tua mecnia Iztb. Nec plura effari finit ira;roratqpeorufeum Mucronem;fed contortum prior impete uafto Daunius huic robor iuucis.iaclt.arma fragore Icla graul raucum genuere:altæcp rcfultant Aere illifa cauo nodofæ pondere elaux.

At uiduus teli frullrato proditus itfu.

Pernici uelox curfu rapitincita membra Et celeri fugiens pluftrat mœnia planta. Inflat atrox terga increpitans fugientia uiélor. Cdclamant matres:celfolt;pe culmine muri Lamentis uox mixta fonat; nunc nomina noto Appellant;fera fello nunc pandere portas Poffe uolunt;quatit hortatum precordia terror Ne (imulaccipiat ingentem mœnibus hollem Incutit umbonem fcïroiafrukatcp ruenti Pcenus,amp;obteflas fpeélanté e mœnibus urbe Imiferam halbiten Ixto folare ,ppinquo. Hzc dices iugulo optantis dimittere uitam Infeflum condit mucronem;ac regia litus Quadrupedes fpolia abreptos a inoeniba ipGs Quis auidu porri trepidatu fcpferat agmen Vi(ftoragit;curruq3uolatper ouantia caftra


ocr page 49

Secundus

Atnoadu furibunda cohors miferabile huandi Deproperat munus.tumuliqueadiugit honore Et rapto cineres ter circum corpore luftrat. Hinc letale uiri robur tegmenep tremendum In flammas iaciut;ambultoque ore genifq; Deforme alitibus liquere cadauer iberis.

Poenorum intcrca:quis rerum fumma potcflas Confultant bello fuper:amp; quae dida ferantur Aufoniæ populis oratorumque minaci Aduentu trepidant.morfet hincfcedufq; fidefq; Et telles fuperi;iurataque pada parentum Hinc popularis amor captantis magna iuuetx Et fperare iuuat belli meliorated olim Duélorcm infcRans odiis gentilibus hannon Sic adeo increpitat Rudia incautumq; fauorem Cunda quide patres.necp eni cohibere minatu Ire fe ualuere:premut formidine uocem.

Haud tame abftitcrl morte licet arma ppiquet Teflabor fuperos:amp; coelo uota relinquam:

Nec nunc obfeffa demum amp;nbsp;fumante faoûtho Hæc (crus nates hannon canit anxia rumpi PeRoratne cafttis innutriretur amp;nbsp;armis Exitiale caput monui;amp; dum uita monebo Ingenitum nolces uirus flatufq; paternos. Vtqui Relligcro (peculantur fydera coelo Venturam pelagi rabiem chaurique futura Prxdicitmiferis.haud uanus flamina nautis Confedit folio rcrumqueinuafit habenas* Ergo armis foedus fafque omne abrupit amis

gunthini:necaudctibus ferre ope Teron Tuet pœnas. I miferamiuerba annibalis ad Teronc. Regia rpona quoniam illi equi fuerantreginæ hafbyres:quos T eroin fignum uiftoriæiufferat duci ad mania : gbusdau fa fuerat porta a trepidantibus . Sepferat.clauferataditum portæ. Quis:quibus equis. Volat.celeritercurquot; rit. Ouantia.morte.l.teronis:amp;iam receptoseffe equos reginæ prius abactos admœnia. Ad nomadûfu ribunda cohors:defcribitfunus.amp;rogum hafbyte3:amp; pompam funebre paratam a numidis:quibus illa impe raueratqui ereétæ pyræ clauam fpoliumcp leonis iniecerunt:raptauerantq^corpus teronis circa rogum. De properat.propereaggreditur amp;nbsp;parat. Miferabile munus:pompam exequiarum miferationedigna. Rapto corpore.teronis.f.quod raptarut circa rogum:ut fe citachilles de corpore herfcoiis.luftrarealiquado fi gnificatpurgareuliquado circuire.undeVirgi. Et cumluftrabimus agrosJuftratigifrideft purgatd/ neres.quoniam putabantexpiari manes defudi ta libus inferiis.amp; ideo raptabantnumidæ teronc: ut effet piaculumcædis hafbytes. Cineres rogum in quo coburebatur cadaucr. Robur.clauam terois Ore.capite teronis dum raptaretur circa piram: Gadauer.teronis turpatum igni reliquerutinfe pultum. Ibcrishifpanis. Panorum interea-du hæcagerenturapud fagunthum fenatores carthagi nenfes territi aduentu romanorum de fnmma reru confultabat. Super.dc bello. Minachquoniam minabatur fe bellum inducturos :fianaibal fagurhi uis no abftiuerct. Iuacœrannibalis qui iilla æta te magna moliebatur amp;capial)ar:cui9 ftudiis popu Ius faucbat. Belli meliora: meliorem belli euentu g habuerintin primo bello punico:fed hanno dux alterius factiois gentili odio annibaleinfedabatur aduerfo fenatu caufam rupti foederis magno filctio propter auctoritate fuam cumafTenfu auditorum egit.gentiles dicuturqui eodem cognomine cefen tur:amp;ex eodem genere orti. Studia:uolntatem eo rum qui annibali fauebant. Ineautum fauorem: quoniam qui fauebantnon erant cauti amp;nbsp;prudetes: fed ignari futuræcalam^tatis.cautus diciturille qui mala déclinât cum ratiöe : amp;nbsp;cautio in folo prudcte caditnam proprie cautus dicit is qui timetcauetq, cum prudctia:quæ timere eauereq; debemus: ne ui deamurimprudentes. Cuda quidem patres, ora tio hanonis i genere deliberatiuo :quain annibalc inuehiturquærentem fibi nomccü patria: calami tate:fuadet(pabutili abftinendum beilo cotra roma nos:9 nonullis ratioibus perfuadere nititur:parat fibi beniuolent!am:amp;annibali_odium arepiuidia. fenfus eft:lic€t mihi mors intmieatab inimicis:ob ea quæ pro falutepatriæ dicturus fumitamêdicam quod fctio:amp; patria: commodum meo ante ponä. dicam quod omnibus bonis amp;nbsp;patriæ fludiofis co ducit:amp; diis cætera relinquam.cûcta ïquit premût uocem meam formidine : na ira: eorum qui mihi minanturnon potuerunt fe cohibere:tamcego nö abfiftam amp;nbsp;loquar pro patria cui etiam uitam debemus quauis arma inimicorum mihi morte appropinquer. Teftabor.inuocabo deos teftes uerborum meorum:amp;relinquamccclo uota mea quæ patriæ laïus expofeit: ideftdicam quod fentio:amp;relinquam curam fuperis. Neenunc demum.quoniam uteft apud Liuiumcëfue rat prius in ftnatu:ut annibal no mittereturad exercitum his uerbis.egoiftumiuucnemdomi tenendum fub legibus:(ub magiftratibus docendum uiuere æquo iure cum cæteris cenfeo:nequandoq:paruushic ignis incé dium ingens fufeitet. Vates:tanguates:amp; laudatur prudentiahannonis:quitanguâtes futura profpiciebat.

Virus.malignitatem infitam. Flatus paternos.elationcm animiflmilem patri apud Liuiü ait:hunciuue, nem tang furiam facemep huius belli odi:amp;deteftor. Vtqui : ita inquitprædixi uobis id quod futurum cet deanibaie:utille qui nauim gubernat:amp;longa experictia edoctus prædicit nautis tuturam tempeftarem.

Chauri:uenti. Haud uanusno medax. Èlamina.flatus uentorum. Confedit folio: trahitannibalem in

Inuidiam atyranide:folium dicitur tribunal regium a foliditate.folium in balneis pro uafe accipit: qd adhuc tetinetnomenteuius meminit Martialis TraquiHuS amp;nbsp;Seneca.his uerbis:SoliumdeindeiHatum eliquo diu c iii

ocr page 50

Liber „„

facuit:Calida fubinde fuflufa paulatim defedt.fcdtinquitfe tyranna*hoc ëinuadere habeas refu: quonii Impabat. Funeftau]uæ patriæcalamitatëaflferunt dchis facris:amp;iuramcto hannibalis habuimus. Supieo uerû in caputinfidu:ipfi diiinuocati in foedereqnoduiolauit:amp;licipfi dii uexantannibalc: amp;nbsp;in cladem:qua meretur obimpietatedetrahere parant. Externas arceszfenfus e.annibalnuc oppugnat Sagunthum condi cum ab hercule tyrinthio:precorutob id ipfe folus det poenas* patria non luatillius temeritatei Luathæc patiatur ob hæc:quænnc facit fuppliciu. Inging:conduplitatioad maiorem affectu exprimendu apud Li uiumait.Saguthu nofter exercittis obiidet:undearcetur foedere moxcarthagine obfidebuntromaæ legioes: ducibus diishiifdem:pquos priore bello ruptafoe dera funtuidi. Lauimus æthneas : comemorat calaitaresaccæptasï prio bello pu.utab utilifuade at non eëpugnandû cum romäis g tam faufto mar te utebantur.Appius claudiusp rimus romainoïs contra hyeronëamp;Carthaginefes in fubfidium ma nicrtinorü:utdi(2umc:claffetraiecit in Siciliam: amp;nbsp;hoftes uidt fugauitq;.L.Pofthumius:amp;.Q,u.æ milius obfedercagrigctü:quod pcenora munimë tumcrat:qeoconfugerant:duceannibale.Hannd duxïfub(idiiïexaphrica ucit:cuius copias terreftri proelio cöfules profligarunt:diripueruntç, caftra. Annibalnoótu exagrigento cla erupit:Romai de ftituta urbëpræfidio diripuere.Inde Duilius daf/ fern punicä ad Mylas fuperauit:cui änibalpræerat genaui in Scapha defiliens fuga euafit.qnquagita naucs captæ* Duilius primus romanosde naua li uiCT:oriatriuphuegit.Annibal etiam apud Sardi nîam male re gefta a fuis cruci affixus ë.Inde Attili us Regulusamp;Manlius confulhannoncamp;Amilca rem duces pœnoriï nauali pugna fuperarunt* fra dæhoftiiï.xxx.naues.captæ neroJxiiii. Demum

Oppida quaffanturlogecp mmœma noRra Aeneadum arreétæ metes,dificdtaq; pax eil Exagitat manes iuueremrfurixt^ paterni Ac funefta facra:amp;couerfi fcedere rupto In caputinfidum fuperi.maffillaque uates Annuit ille nouicæcus caligine regni Externas arces quatit:auttirynthia teda. Sic propria luat hæc pœnamec mifeeat urbis Fata fuis inqrhoc inquä nunc tempore muros Oppugnet Carthago tuos.tecpobfidet armis, Lauimus æthneas animofo fanguine uallcs; Et uix códuélo produximusarma lacone. Nos ratibus laceris fcyllea rcpleuimusantra. Cladibus amp;nbsp;refluo fpedtauimusæquore raptis Cotorta e fundo reuom te tranftra carybdim. Refpicc proh demes.proh pedtus lane deorum Egates libyæq; proculfluitantia membra. Quo ruis;amp; patrii exitio tibi nomina quiris Subfident alpes.fubfidet mole niuali Alpibusæquatum attollens caput apenninus Sed campos fac uane dari.num gentibus idis Mortales animiraut ferroiflammacp fatifeunt Haud tibi neritia cernes cum prole laborem Pubefcitcaftris milesigaleacpteruntur Nondum fignatæ flaua lanugine mali. Nec requie§ æui notatexanguefep merendo

Iiänö pugnauit cû Lutatio ad egates*cetüamp;.xxi naues aïferüntpœni:quariï.xlviii.fubmerfæLû(fta tins uidrieëcladem ad Lilybeû rcduxit:cumquoamp; eius collega Catuloamilcar cognomento barca: g co bello impator fueratpaterannibalis foedus per eu ffit.amp;ficcarthaglnëfes celeri defperatiöe:impofi to etiam ftipendio Sardiniam Siciliâqueamiferut

ActhneastficuTas. Animofo:quoniaingt:uo luimus eëanimofi:amp;pugnare cum gente ta faufti marris. Condu(2oÏacone:xantippo lacedæmo nio:gconduftus a poenisin prio bello pu.uiuum coepit Attilium Regulum confulem illucex uolun täte Venatus profectum cum.xl.nauibus amp;nbsp;quinde cim milibus pedirum:amp;quingentisequitibus. Produximus:peraliquod tempus:quoniaiutande fuccubuerunt. Scyllea antra:fcylla eft fcopulus in freto ficulo uerfus italiam fub quo funtconcaua faxa quo na ues ui uentorum:æftuq; freti impelluntur:laceraturq;. Refluo:quoniam illud fretumfluitamp;refluit.ôhary bdis eftuorago quædam*profundaimmenfum ante Meffanâ urbem in freto ficulo:quoinundationes rc ti detrahuntnauigiaper magnas circundu(ftiones:uorticer^praecipitata: quibus abforptis:acdinblutis nau fragiorum fragmenta euomuturad littus tauro minitantiumtutaudoreftStrabo:cötorta:r€iec?aabima uq ragine:tranftra dicutur fedilia nauium. Refpiceproh demës:uerritfermonëfuum ad Annibalcqucdeme tem.amp;ab omni cultu dei alienum appellat:uteum trahat in oditiabimpietate ac perfidia. Egates:calamita tem accepta ad egates^ Membra lybiæ:quæ fluunt per mare Hculum. Quo ruis: tangfuresrfine ulloco filio. Noia:famam:cu calamitate patrii:quodimpium eft. Subfidentalpes:oppontirur:inquit anniba li alpes inacceffæ* appenninusalpibus æqualis.fed efto g, tranfeëdat alpes.nônetuntibi româi:quiuici ne queunt:hoftibuf(v formidolofifunt etiam mortui. Capos:eftoqdpuëiasin|italiafupatisalpibus.Vane:mc dax:amp;nullius mometi. Vanuseft ille qui metitur fine aliqua utilitate.amp; fingitfibiinefre:quodnöineft* ua nus eft arqdnanis.num femper includit negationë:nôautëinterrogatiue poiitiï affirmationem. Gctibus iftistromäis. Mortalesanimi.q.d.animiromao^funtdïni.amp;trafcenduntuires mortaliti.amp;ficabutili fua det illis abftinedum amp;nbsp;ut oftedatimpoffibile effe illos uinci. Fatifcunt:deficiiït:amp;opprimatur:quafi dicat nont Laus Romanoruma fortitudine. Haudtibi'neritia:confutatioeft.potuiffetenim dienquemadmodu expugnat faguthinostita etiam amp;nbsp;Romanos expugnabitddeo ait:nöerit tibi res cd pube neritia.i.cü fagnthi nis iuuenibus oriudus a zacynthoinlula:cuiuicina eft neritus:de qua Virg.Et Neritos ardua faxis.cftët neri

ocr page 51

Secundus

tus monsitFiac*!cuius memfnitHoffie.hfsuerbis:Q,ui(phabitantitacaamp;frondofumneriton. PubeCeitea ftris miles:probatioeftcöfutationis:Iaudatromanäpubcm militaris gloric ftudiofam a teneris annis.hociö poeta dicit refpiciens ad pofteriora tepora quonia in hoc fecundo bello punico romani tot cladibus attriti amp;nbsp;totiens infœlici marte exhaufti prætextatos armauerunt.Militia profecto dicebaturars romanorum:quiaïpe rium:*nomen comparatur.pubertas incipit poft quartudecimuannum.Lanuginem appellamus primos pi los quibus maxillæ adolefcentü fignätur ad fimilitudinc lanuginis pomorumanteq perueniantad maturitas tem. Merëdo.mererc.n.n militare eftxLuca.ære mercntparuo.amp;TranquilIusin cæfare.Meruitfûb feruilio ifaurico. Exangues.eftufo fanguinein pugna:

Stantprima inter figna fenes. lætûque laceHut Ipfe ego romanas perfoffo corpore turmas Tela intorquetis correpta e uulnere uidi Vidi aios.mortefque uiru decortfque furorem Si bello abfiftis nec te uidboribus offers

Lace(runtlæthum.prouocant:amp;appetuntmorz tem pro patria:amp;decoro feruädo:ut decetuiros for tes amp;nbsp;magnos: qui ad martern originem referunt fuam. Tpfeegoromanas:amplificatio€ft:utfuos a bello deterreat. Vidi ego inquit meis oculisroma nos ex ipforum uulnere refixa tela torquere in ho/ ftes: Vidi animos.fortitudine:amp;auimi magni' tudinemimorte. Mortes.fortitudinem amp;nbsp;robur

Quatu heu carthago donat tibi fagufni s hano

Geftarad hzc.naqucipaties afpque coquebat animiiqdin morte oftctat:ad qua credo animop 1ji 1, perantne perdant decorum. Decoris furorc.fum lamdudum im mites iras : mediaque loquetis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r.

Bis conatus erat turbando abrumpere uocem


Proh fuperi ' aufonius miles fedet farmaq;tatu Haud dû fupta uiroma cztera no latet horiis. Nunc geminas alpestappénihüque minatur. Nunc freta fieaniæ amp;nbsp;fcyllei littoris undas. Nec peui eri qui ia manes, umbrafq; pauefcat Dardanias tanta accumulat præconia Ixto Vulneribufque uiru tollitque ad fydera gente; Morrale mihi crede licet formidine turpi Frigida corda tremanttmortale fumimus horic Vidi ego cu geminas ardis pori terga cathenis Succindus palmas uulgo traheretur ouante Carceris in tenebras fpes amp;nbsp;fiducia gentis Regulus hedorei.uidi cum robore pendens Hesperiam crucc fublimis fpedaret ab alta.

mum ardorchoneftatis:quæcfinis uirtutis:amp; for tis honeftatis caufa fubit amp;nbsp;agit ea quæ ad ipfamfor titudinem pertinent:amp; fortes ex eo dicuntur:quia i ferentes dolorem tolerat: ut feruct decorn:amp; uulne ramorfque forti uiromolefta funt.ferttamen-.quo niam ita exigitpreferiptum uirtutistomnibufq; rebus honeftatem præponit.de his rebus abundedi xiin commetariis officiorum. Si bello abfiftls.co clufio eft qua fuadetab utili bello abftinedum.o car thago inqt fi abfiftis bello amp;nbsp;reprimis Annibalis te meritatem:quain uiftoriofiffimosromaos fertur: donocerte tibi multum faguinis:quem fparfuraes in filio fi pugnabis. Offers.exponis te. Victori bus.romais:qui alias nos uicerut.apud Liuium ali ter cenfuitin hæcuerba.egoauteita cenfeo legatos extemplo .Roma mitrcdos:qui fenatuifatilfaciant alios qannibali nuncict:utexercitufaguntboabdu cat:ipfumq ; Annibalem exfcedereronianis dedat. tertias legatioes ad res faeunthinas cernedas decer no. Geftarad hæc.f.refpôdit alteriùs fattiois uir: qui bis uoluitinterpellate uerbahannonis:qtamc magnonictio fuitauditus:utfcribit Ltuius. Con cilio ne inqtlibyæ.oratio geftaris:amp;ipfain genere

deliberatiuo:cuius finis eft utile.qua confutantur ea quæbannô cenfuerat:quiin odium adducit atqpinuidia: quoniam uidebatur hoftibus fauere:amp; patriam odiiTe fuam fuadetq; ab utili bellum efe gerendumcu romais pto falute parriæ:lenfus eftin hac cotioneatqtconfeflu punicofedethannon:quieftpotiusromanus animo: gea: thaginenfis.eft enim inquit hoftis noftcrrfolum fupereft:utarma induat aperte contra patriam:cuiuslau diacfaluti omnibus fententiis aduerfatur. Aufonius: romanus. Armaquetantum.hannoinquit. In omni rchoftis eft:nifi quod nodum armafumffitcontra nos:quodprofedofacietinifi reprimat:amp;fle trahitillu in odium abimpietate erga patriam:amp;in luidiaafleclatæ tyranidis. Cætera.per cætera hue in cæteris gerit le hoftems Nuncgeminas alpes.repetitea quæhanno dixerat* utitur cofutatioe. Geminas.ex ftomacho loquitur geftar.i.altiffimas ac rt eflentduplicaræ. Fretaficaniæ.fcyllamamp;carybdim:amp; clades acceptasimari ficulox Necproculeft.q.d.adeolaudibusromanosuexit:utuideaturtimere illos etiam mortuos:amp;manesco rum quod turpiffimum eft: Lætho.forti morte:quia dixerat.Vidi animos mortefque uirum.Gentem.roz manos fcllicet. Mortalem mihi credeIicet:quoniam turpeeft timere ac præter decorum : hoftes inquitquos fnmimus mortales funt*turpe eft eos timcre:tangïmortalesidixerat hanno.nu gentibus iftis mortales ani mi!amp;arguitapoffibiliromäos poffeuinci:cum fint mortales. Licet formidine turpi frigida corda tremat hocperparenthelim didumeft in hannonem.qni præter decoi u timete uidebatur:amp;dicere romanos non e. femortalesddeo geftar mortalem dupllcat:utmagisexptimatamp;confutetj Frigida.abeffec?°u:quoniamqtif met friget. Vidi ego.excplo reguli oftedifromanos non efreinuietos:utillediKerat:amp;adilludre(picit:Ipfe egoromanas:amp;uidianimosimorefqp uiruJn primo bello punico Regulus captus axatippo ccbalio:i crucc apoenis fublatus eft. de cuius fupplido alibi dicet. Suednäus.ligatas habes poft terga manus. Vulgo.po pulocarthagincfi:cUi tale fpedPaculu grauiffimum fuit. Hedorea: gentis ex ftomacho dicithocin romanos quife fortes amp;nbsp;hedoreos iadabat. Speraret hefperiam ab alta cruce:ad ignominiam romanornm dicithoc

ocr page 52

Liber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

amp; ex nomacho: Hefperiäitaliä:adeo crux alta eratrferuit poetaafleduiIpfius geflaris. Neeuero terret:ad illud rcfpódet:pubefcit caftris miles. Ora:pueroriï:quosdixiftifubgaleapubefcere. Protinus lub galea:fta tim ante pubertate armis obducta: Properata caffide:quâ primis annis aedpiut no expedata pubertate. Indolemon adeo fegnes fumusmoftrietiapueri geftarainita faciunt:ut romanos faditarehanno iactauit:amp; noftriinqt pueri clara indole amp;nbsp;fignu futura: uirtutis præ fe feruttfefe in uariis gymnafiis exercentes. Indo ksëfignû uirtutis.in pueris no cadit uirtus:autuitiuicu non habeantelectionc:amp; in iphs nOn uigeat ratioita men in illis poteft ec probitas.amp; ois uirtus cprobitas:fednon ecotraiamp;cu puer officio gaudet: apparetiipfo indoles.i.fignu futura: uirtutis :quifum regrit : amp;nbsp;officiis coparatur.ideoaitgeftarindole no adeo (e gnes fumus.fegnisdicitur pigerinrebus agendis: attpignauus qui oppoitur forti:amp; hoc pbat geftar exemplis. Iurmm pueroru.f.qex eqs fimulacra pugna: exercet.hoc dicit poeta relpicics ad armife ras exercitatioes romanoruadole(centu:qua^ me minere Plutar.in Mario. Cicero in offi. amp;nbsp;Hora.

Nec uero terrent puerilia protinus ora Sub galea amp;nbsp;præfle properata calide malx Indole no adeo fegni fumus.afpice turmæ: Q uot libyeæ certant anos ante ire labores. Et nudis bellantur equis.ipfe afpice dudor

Cum primu tenero uocem proferret ab ore lam bella amp;nbsp;lituos:ac flamis urere oentem lurabat phrygiatatq; aio patria arma monebat Vltor erit czdis:iam te fpediante ppinquæ Proinde polo crelcant alpes.altufq; corufeos Appeninus agat feopulos per faxa niucfq;: Dicam eteni ut ftimulent atra ucl inania mete Per cœlûéqui pandat iter pudet liercule tritas Defperare masdaudemq; timere fecundam Sed libyæ clades amp;nbsp;primi incendia belli Aggcratatqi iterum ,p libertate labores Hannon ferre uctat.ponat formidinis iftus Parietibufq; domus imbellis foemina feruet Singultate animamos nos cotra ihimus hofé

his uerbis Ludere g nefeitcäpeftribus abftietarmif fiebant.i. in capo martio.amp;ideo campeftria arma dicta. Anteire änosipatilabores Cuprauires æta tis. Nudisrfine ephippio. Ductor:annibal. Lituos:clangores tubarü: efteni littuus tuba incur ua. Phryglärromanä oriundaa Phrygibus. Pa tria armaibella:q gefferat. patriaingt amp;nbsp;puero fpi rabat patréin armisiqui amp;nbsp;prudctia amp;nbsp;robore præ ftätißimus fuit. Proindepolo:nuncarguita pof fibili ut confutet dea hannonis.fenlus c:guis crefce rentalpes uf(papcœlu:amp;appëninus tägeret aftra: erit g aperiatiter per cœlu. VtSimulet atra : ucl inania mcntc:hocdicoiinquit geftat:uthæc : qim poffibilia funt.amp;uana ftimulentmente hannonis atram:liuidä:amp;perfidä.atra mens câdidæ oppói tur.amp;cädidus is eft qui non habetliuorem.hanno nis mens atra uidebatur: quoniam annibali luide bat.amp;uteûincederethæc uerba dicitgeftar:Iiuor i ers uitiü :ingt C)ui.Velinanlacthæc qfuntuana: amp;impoflibilia afferatftimulu mctituæ:dicâ:ingt uttibi ftomachu facia. Aträ:plenäliuoris:quo/ niaminuides nafceti gloriæannibalis:quégentili odio infectaris:Inuidia profedoipfis habentibus Denimn eft uenenu:amp; Tola miferia caret inuidia. Pudetdefperare:exeplo oftedit poflibilitatc: quo niam hercules alpes trafecderat. Lau dem.g,.f.al pes munimeta italiæ tranfeederit. Sed libiæ cia des:dixerat ille:Lauimusæthneafanimofo fangui ne ualles:amp; propter hoc arguitgerendum bellum: ut macula priore bello accepto deleatur.famaquip pe amp;nbsp;decus exteris rebus præponere debemus:fi e natura uiuere nolumus. Aggerat: accumulat:au get:ut tandem luis grandiorem incutiatterrorem: Formidinis ællus:maximos timorcs:gbus tangæftu urituramp;angitur:hanno ingt ignauior fœia contineat fedomi:amp;Hnat nos pellereromanos tyrânosèamp;ficcaptataper(onafua beniuolctiâ:diccs:nos ibimus côtra hoftes:quibus nil patria eft antiquius. Singultantem:timidâamp;pcneegredientce corpore propter metu:* fie uituperatur häno ab ignauia:quæ nullo mo decethoïem:cui maximum eft dedecus audire fecflc muliere ignauiorem:cufortitudofithois. Quis tquibus: Fixu:decretueft:ut decet optimos ciues:ac patriæ ftudio fos. Dominos:tyranos romaos:etiainuitoioue. Ni fata repugnct;quoniaoia:iit poetae uolunt fato re gunturamp;fubliciunt:etia ipfeiuppiter.unde Plato in ultimo libro de republica:Parcas:quæ amp;nbsp;fata dicuntur appellatfilias neceffitatis.Parcæ inqt funtfiliæ neceffitatis:amp;appellanturfata.amp;poftea dicit. ^eceffiratis fj fiælachefis ficoniiï. Ftnima.i.nifi peit^mars hic migrauit danas olohacurbc.colebatcarthagincfes marte Epoftetu capitis eqni illic effoffiiqd 'portederatillos fore martigcas:cu equus aialfit ferox amp;bellicofum.

Vel ioue no cquo fixum cfbfin fata répugnent Et ïam damnata ccffit cartilagine ma uors: Occumbam potiusmcc te patria inclyta dudu Acternû famulamdiberq; achcronta ui'debo. Nam quæ proh fuperf fabius lubct ocius arma Exuite;amp; capta defeedite ab arce fagunthi. Tu dcleéla manus feutorum incedat acernos: Vranturq; rates;ac toto abfiffite ponto Dii 'procul o mer ta eft hnunquä talia pledi'.

)udu:pauloante potius inquit uolo mori g uldere patri a mea feruire romanis.amp; liber defeenda ad inferos, acheron e fluuius infcroru:amp;interstatur fine falute.Naquæ proh fuperi fabius iubet:rei indignitate auget: repetes caq Fabiusiubebat.ocius.f.armaexuite:amp; cæteraq fequuturq ad nil aliudfpcctabat:nifiad Gartha ginis feruitutem.amp; nitit ab utili fuadere illa ee fperneda:exclamasad iupos:quosorat ut nungtalia patiatur qm carthago n meret.amp; apte ufus e exclamatioetq coficit fignificatione doloris amp;nbsp;idignationc. Deleda ma

ocr page 53

Secundus

Carthago prohibete nephas. noRrfque folutas Dudoris feruate manus.dcindc refcdit Fadtac^ cefTendj patrum de more poteras: Hic hannon redddi propere certamine rapta Inflat,amp; autore uiolati fœderis addit

Tuuero attoniti ceu templo irrumperet hoRis Exiluere patresdadoq;id uerteretome. Oraueredeum.atpoftquam difcordia fentft Pectora; amp;nbsp;Infidas ad martern uergere metes: Non ultra patiens fabiu^ rexifle dolorem: Cociliu expofeit ppere.patribufcp uocatis Bellum fc geflare finu pacemcpprofatus Quid fcdeat legere;ambiguis neu fallere ditiis Imperat;ac fcuo neutrum renuente fenatu Ceu claufas acies gremioque effunderet arma. Accipite infauRum libyæ euentuque priori Par inquit bellum:amp; laxos effudit amidus Tum patrias repetit pugnandi nuncius arces. At ea dum profugæ regnis agitantur clife Accitis uclox populis quis xgra lababat Ambiguo fuo marte fides prædeque granatus Ad muros pcenus reuocaucrat arma fagunthi, Ecee autem clypcum fcuo fulgore micantem Oceani gentes dudori dona ferebant Callaicitelluris opustgaleamq; corufeis Subnixam criftis.uibrant cui nerdee coni

Albentes niucæ tremulo nutamine pennx Enfem unum;ac multis fatalem milibus hada Prxterea te tam uodis : aurocptriliccn Lorica;amp; nulli tegmen penetrabile tælo. Hæc ære amp;nbsp;duri calybis.prxfcdaq; metallo Atque opibus perfufa tagi per lingula ictis, Luftrat ouas oculis gaudetque in origine regni Condebatprimæ dido carthaginis arces. Inftabatquc operi fubdudta claffe iuuentus. Molibus hi clauduntportus.his tedta domufep Partitis lude bitia uenerandæ fenedtæ

nus eleai milites: Talia pic.puniri p talia qualia iubet fabius. Dudoris.annibalis. Manus foTu.quasban no acfabiusiub€bantligari amp;nbsp;trahi ad pœnarupti fœderis. Hichano.Hanoite^aifcuerauittcpintcderatqd ccfeatapud Liuiüia didtiïeft. Rapta.ablata lagiïthinisïpugna. Inftat affeuerat. Autorëannibalédariïpœ nas ro. Difcordia:diflidentlainuicë.i.cötrarias opiniones:amp;fententias de bello. Profatus.ciï pala dixllfct. poftgcarthaginëuenerutïgt Liui.cü datas effet fenatus:amp; fabius nihil ultra g unû:qd mandatu erat peontatus effet eu epoenis gdä fupbeadmodürhdiffetinquiëstpinde omitte fagüthi at^iberi mctioncfacere:amp;qddiu parturitai^ueftert aligdo pariat; tdromanus finu ex toga fado hïcinqtuobis belln amp;nbsp;pace portamus utru placet iumite: lub hacuocë:haudmïus ferocië daretutru uelletfucclamatn eftamp; cd is finu iteïfu fo bellu dare dixiffet:acdpe fe ocs refpöderunt:amp;g b°acciperet aïs iifdëfe gefturos. Quid fe.placeao illis . Priori.bello punico primo quo pœnifuccu buerât. Accipiteïquit bellu eo omïe acifœlicitate g prius bellû accepiltis. Laxosami.refolutü find: Prias.romanas.rediit roma fabius cd collega belli nucius. Atq; e.d.p.dum hæc apud carthaginëage rentfagunthini:utcanit poeta:amp;fcri.Liui.aligtuïiï recreati funtpp annibalis pfedioneï oretanos :amp; carpëtanos:g pp deledus acerbitatcretinueratcog. fitores:amp; de defeftioe cogitabat:fed celeritate anni' balis fuentioppreditpfüi.Interca Maharbalhimil cois filius relictus ab annibale fagüthinä oppugna tioncurgebat:amp;aliqtulu muri deieceratcüdux re' diiffet. Flifæ.didôis:pfugæex phëicia. Accitis po.uocatis ï arma oretanis amp;nbsp;carpëtanis: g defectu ri ab ânibale uidebât nolëtes mittere milites ad ex creitupunicu. Quis.gb'. Lababat.nutabatamp;du biaerat. Aegra:debilis:amp;inc0ftas:qmuolebat de ficcrec Ecce atdefcri.armamunerimifla annibali a calaicis pplls g hitat ad oceanu hifpann:denoiati a callace hereuhs filio:quo%regio dicit callatia:ubi nuehabet cdeberriaædesapo^oli iacobi hoc io fi xit poeta : qm apdillos mfilm eauri:quo ornabat amp;nbsp;thoraces amp;nbsp;loricæamp;illic fut tagus:amp;durius amp;nbsp;læ the fluuii habetes auriramenta : nälufitaniæ latus ad au ftru cigittag^:ab occafu uero ac feptetrioe oce anus:abaurora carpetani: uetoes:Vaccei amp;nbsp;calleci nucaccipius lufitaos pcaUecis:gqm motes:quödä hitabatpugnaciflimierat:amp;expugnatu difficilimi uh brut^ ftor cu uiciffetluntaos: qm maxielabora ueratlexpugnadis callecis callaicus no lulitaus cos gnoiari uoluit.amp; turdetai g illic fût quodapfepib' aureis ac doliis utcbat.auc.cSrra.Mar.Gallicu ma daf:figd ad ocea.pœni faftitaucr amp;nbsp;clypeos amp;nbsp;ima giesexere fedti^ icaftris tulcr.certe captis eisauc. pli.taleclypeuafdrubalisiucit Mar.Scipi.ihlfpaia uictor:ifq;clype^ fupra fores capitolieædis ufqiad ïcëdiuprimüfuit:prius æreifuerüt : clypeos ifacro uFpu.priuati dicare prius iftituit Appius clauigco ful gfuilio fuit:pofuit.n.ïæde bellôe maiores fuos placuitcpi excelfo fpectari:amp; titulos maio%legi fcu tis:qiib9apd Troia pugnatu ë.cötinebat imagies: uh amp;nomchabuereclypeo%: Sæuo portcdëti ma luhoftibus. DuCtori.annibali. Corrufcis uibräd b^amp;aureis.Coni fumitatcs:conus ëSmitas galeæ amp;nbsp;ponit pgalea : amp;conus e bacacufffi:uhcoifera dicif. Nueæpcnæ.albe ftrutii camelihabetis pë'

nas :q cruëtëadiuuat.pmia exhis ingt pli. oua ppaplitudinëpgbufda habita uafis:conofq;bellicos amp;nbsp;galeas adornares pënæ. Lorica.lorica:ut ait Varro dicta c q, e loris de corionudo pectoralia fiebat: poftea fuccidc tut galli e fetro fub id uocabulu ex Anulis:ferrea tunica de q Sylliuslogt.na cotexta erat ex anulis aureis no/ dolis.hæcingtlorica erattegme penetrabilenulli tælo. Perfufa.inaurata. Opibus tagi:auro:qm tagushet aureas harenas. Ltftraizafpicit œlatura clypci:in quo erat carthaginis origo. Condebat primæ: (equitur

ocr page 54

Liber

annales RomloßZamp;carhagincfingcartbagincadidoecödirä dnt:dexoroamp;carchedonedi(ftum eft:quos Eu febiusamp;Appiâus carthaginem condidiffeïcribunn Arces:byrfam. [uuentus:quæextyronauigarat.

Molibus:magnis faxis amp;nbsp;ædificiis. Iuftæ:quoniam fides amp;nbsp;iuftitia Colent edeIn fenibus.adde etiam quod hic eratfacerdos. Omen:reperticapitis equini:quod rei militaris præftantiam portendebat: na prius effo derant bubulum caput:quodportendebat ubertatemfoli:amp;poteratIignificareferuitutem:cuidanimal iugo lubiiciatur. Has inter lpecies:formasamp;imagines fupradiftas in clypeocælatas.erat etiâ æneas:cuius fabu lofa hifto.uulgatiffima c.amp; Virg.æneâ carthagine tranfmittitad libidinem.tcpora gppenon cöueniunt:fed uatinoftro accedâus:qui illud in dedecus illor: fin xitxqui ro.Iegibus parère nolebant:ïmo de impio totiens malis auibus decertarunt^ Serea: exhilara

Oftentant caput effoffa tellure repertum Bellatoris equiatep omen clamore falutant* Has inter fpecies orbatum clalTc fuifq; Aeneam pulfum pclagotdextraq; precantem Cernere.erat fronte huncauide regina ferena Infeelix hac iam uultu fpedlabat amico Hinc amp;nbsp;fpeluncam furtiuaq; foedera amantu Callaicæ fecere manus;it clamor ad auras: Latratufep canu: Tubitoq; exterrita nimbo Occultant alæ penantum corpora fyluis. Nec procul æncadû uacuo iam littore cladis: Aequora nequicquam reuocate petebat elyfa. Ipfa pyram fuper ingentem flans faucia dido Madabat tyriis ultricia bella futuris;

Ardentemq; rogum media fpechbat ab unda Dardanus amp;nbsp;magnis pandebat carbafa fatis. Parte alia fupplex infernis annibal aris Arcanum Hygia libat cum uatc cruotem: Et primo bella xneadum iurabatab æuo At fenior ficulis exultât amilcar in aruis.

Spirantem credas certamina anhela monere Ardor inefl oculis:toruumq ? minatur imago; Necnon amp;nbsp;leuum clypei latus afpera fignis Implebat fpartana cohors.hanc ducit ouante Ledxis ueniens uiefor xantippus amyclis luxta trifle decus pendet fub imagine pcciix Regulus;amp;fidci dat magna exempla fagutho. Lætior at circa facies agitata ferarum; Agmina ucnatu amp;nbsp;celata mapalia fulgent. Nec,pcul ulla cutem nigri foror horrida inauri Aductas atrio mulcet fermone leenas.

It liber campis paflor cui fine fine ullo In uetitum faltus penetratpecus;omnia peenu

ta. Clamorad auras:Iaus eft fculpturæ in qua ui debanturuëatores clamare amp;cäes prodere latrat^ ficVir.Sæuit^ canû latratusin auras. Alæ uena tum:turbæuenatoriï. Claffis:quoniam difcelïit æneas inuita didone. Tyriis futuris:dido mori tura ë:utapud Vir.mâdauitpofteris bellü geredu cürompis.amp; poetain principio dixit:mandata ne potibusarma. Dardanus:æneas. Magnis fatis: propter remä hoc dicitcondita a nepotib'æneæ quæ orbi fereimpauit:amp;ipfæ Aeneas in italia na uigauit ducetibus fatis ad maiora reru initia. Par teaiia:hæcë tertia cælatura ï qua erat änibaliuräs bellüromäis.amilcar bitimpator in primo bello pu.adeo ftrennuus ut alter mars diceretur. Ardor ineftoculis:quoniäamilcar in arma furens : ingen tis fpiritus fuit amp;nbsp;audaciæ.unde Poly.dicit amilea ris audacia nihil fuperius.amp; ut idem Syllius canit: Sybilla cüuidiffet unibrä amilcarisificScipionem allocuta ë.illeëcerne procul :cuifrös necin morte remifTatrarum feruat rabie. Nec no amp;nbsp;læuü:quar ta cælatura:in qua erat regulus captus a xantippo: lacedæmonio. Spartana cohors:laconica iuuen, tus:quæ fub xantippo merebar. Lcdeis amyclis: amiclæ urbs laconiæ: ubiregnauit Leda mater Ca ftorisamp;pollucis. Trifte decus.quoniam romais id fuerat molefti(rimu:fcd decus regulo:q ut fidem feruaretforti alo ad fupplidu redire uoluit:necpœ nam deprecatus eft:qua effera gensinferebat. Pëdet.f.in cruceiUue uidebaturpendere:quonia il la cælatura eratimago. Lætior accir.alia iculptu ra in qua erant mapalia getuloru:amp;armenta q paf fim uagabantur:amp; pallores earum tela caes doin' quas paluftris circuuectabat.amp;lapides qbus igne excudebant amp;nbsp;fiftula paftoralis:amp; fic exprelfituita numidarutqui per agros padim uagabantur:quos mafiniffa primus docuitrem militarem:agricultu ram atq;adciuilë cultum deduxit auftore Straboe

Facies:afpectus:naillic non erant bella:amp; trifte decus reguli. Agitata:cômota uëationibus. Na getuil ac numidæ ftudio uenatiöis tenebatur: lege Strabonem de numidis libro ultimo. Mapalia: Saluftius in lugurtha de Numidis fic fcribit.amp; qa fæpe tentantes agros alia deindeloca petiverant: femetipfos autemnumidas apellauere :cæterum adhucædificia numidarû quæ illi mapalia uocant oblonga in curuis lateribus rcfta:quah nauiücarinæ. Ce lata:fculpta. Necpcul:alia fculptura in qua fingit fuiiïe Maugz filiü uulcani q deditnomen mauris.Sed mau ri fuerun;medi :qulinapbricamuenerüntuna cum perfis:amp;armenis:amp;Medorum nomen libes corrupere barbara linguamauros pro medis appellantes. Vllacutem:id eft nigra propter folis ardorem. Maurus amp;nbsp;getulia:utuolunt fabulæ filii fuerunt,uulcani:a mauro mauri didi funt:agetulia getuli: qui erant mixti numi amp;s.Lybia:utfcribitHero.di(2aefta muliere quada indigena.Hoc fingit Syllius.hiftoria habetgetulos:amp;li, bes i initio hitalTe aphrica afperos incultos:qbuscibus eratferina caro:atq;humi pabulu uclud pecudibus.hi

ocr page 55

Secundus

ne(ptnoribus:neq,Iegeaùtimpcrio cuiufgregebâtur uagi palantes quo noxcogebat Cedes babcbantidefcribi igitur poeta originem amp;nbsp;principiaaphrorum.Vfta cutem io dicit:quoniam getuli no procul fût ab ardoribus nigri ut æthiopes propter folis ardore:utinquit Slauftius.Pli.aitin tingitania prouincia eft gens quoda præ cipua maurorum: unde nome prouinciæ. Horridainculta alluditad gctulos incultos aafpcro5:amp; quia ca, lor foils eft caufa coloris nigri ideo fictu eft gerulafuiffe filiam uulcani qui eft deus Ignis. nbsp;nbsp;nbsp;Primofermone. quoniam maurl folebâtcicurireleones:amp;etiâ numidæ primus hominuleone manu tra(tare utinquit Plliau fus amp;nbsp;offe^^rc manfuefacTum hannocclariffimbpeenoßz tradit.dänatofgi illo argumctoiqm niliil no pfua ~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;furtifulr ta artificis ingenii uidebatur:amp;male credi

libertas d cui in tantum ceffifTet etiam feritas.

Armenti uigilem patrio de more fequuntor Gcfacptlatratorque cydontredlumq; focique In filicis ucnis:amp; fiftula nota uiuentis.

Eminet exceifo confurgens colle fagunthos. Quam circu immefi populi codelacp cingunt Agmina ccrtantu:pulfantq? trementibus hallis E trema clypei ftagnabatiberus in ora. Curuatis claudens ingentem flexibus orbem, Annibal ahrupto tranf^eflu^ fœdere ripas Poenorum populos romana in bella uocabat Tali fublimis dono:noua tegmina latis Aptat concutiens humeris:celfufcp profatur. Heu quantum aufoio fudabitis arma cruore: Quas belli uindcx poenas mihi curia pendens, lamquc fenefecbatuallatis moenibus hofris Carpebatq; dies urbe:dum figna manufep Expédiant ferii (ocias tande aequore uano Auertunt oculos;frudrataque littora ponunt. Et propius fuprema uident;fedet adla medullis laduduiatcpinopes penitus coquit iuma peftis Eft furtim lento miferis durantia tabo Vifcera;amp;exurit ficcatas fanguinc uenas Per longum celata fames:iam lumina retro. Exefis ^gere gcnis;iam lurida fola Tcdlacuteamp; ucnis male iudla tremetibus offa Extant confumptis uifu deformia neruis: Humétis tores nodiis terramq; madente;

S olamcn feccre malitcaffoq; labore;

E ficco fruflra prederunt robore fuccos Nil temerare pigct;rabidi ieiunia uentris

Itlibercapis:dcfcribituitamnumidayz4 Pœnû uigilem.cuftodem punicG amp;nbsp;magiftru pccoris:qul gilandoarmcta cuftodit.i.paftores numidæ omne mpeUeâilem circûferebant.amp; nullo fine eötinebä tsr pa(Tim uagantes: Gefa.tela.paftoritia: gefu po nit pro quoc6q;telo. Cydon.eft urbs cretæ ut di' dum eft:undcaduehebâtur optimicanes:ideo huc canem Cydonem appellauit. Tcdumiquoniäma palia drcuferebätiua. In filicis uenls:mos.n.pafto rum amp;nbsp;ignem ex lapide cxcutcre:cuius rei pyrodes cylicis filius inuentor fnit:amp; igne afferuare in féru la docuit Prometheus. Eminetexccifo.alia fculptu rainquaerat fagunthus obfeffaab annibalc. Or bem:rotunditatcclipei quod ideo dicit : quoniam iberus a cantabris ortum habens fluitper amplum caporum fpatium prope pyreneos motes aquibus utautoreftStrabo:pari fcmperitcruallodiftat iter cuius deflexiones amp;nbsp;pyrenei extremitates tarraco fi ta eft in quoda finu ciuitatum:quæ funt intra iberu caput. Sublimis:fic Vir.cecineratdeænca.HIedeæ donis:amp;tantolætus honore Expleri nequit. Heu quantuaufonio;ucrbaannibalis. Vindexeuria.ro mana.f.quæ uis uindicare fagüthû dabis mihi pee nas. Ia^ fenefeebat.non redit ad fagunthinos:qul propter obfidionem rc% omniûinopia laborabat amp;nbsp;io fame coficiebantur. Diucs.tepus Ipfum cöfu mebatlagunthinos. Signa.aqui]asromanasamp; to bas.1. fubfidiuromaoyz quos iploraucrat milTis le gatis. Aequore uano.qtionia nullû uidebat adna uigare fubfiditi. Suprema.proximi morte. Pc, ftis.famesquæillos côficiebat.quoniâ dcficiete hu mido.ciboqp caloriualefcitamp;ïteriora (öfurnit. Eft cofumit occulte uifcera ia tablfica. Nimiüdurant

tia:quæ mulra refiftebaiï tara famemä defidete hu moregorit ex cibo potuçpïgefto calor natural'cre feit amp;nbsp;uifcera refoluit ïtabc oïs quippecalor fupna ruralisindudtputrcdinë:amp;defidete humoreiipfo famelico calor adeoanget ut fit fupnaturalis : ideo natura plurima pituita iduxit ne calore lualefccte corpus tabefeeret paulatimideo filllus aitldo tabo quia paulatim uifcera tabefcuntildeo famelici exte nuantur:qufa calor ut nutriatur omnia confumittandem confumpto radicali humido mortem inducit : ideo ait uenas fuiffe ficcatas fanguinc. Exdis genis.côlumptis.genæpropriæ funt pellicula: quibus oculi itegut unde Pli.de fomno pifeifiloquens ait.Dormlre non exiftimantnon oculorum argumento: quia non habent genas:amp; alibi:lnfeâanöhabentgenas.necintegunt oculos palpebra:in genis homini utrineptfed nue genæ accipiunt pro fede pudoris quæeftinfra oculos:utaprifcis accipiebantur:undeeratlcx.xii.tabularummulic res genas ncradunto. Lurida.liuidaamp;dcformia^ Extant:eminentoffa confumptis mebris amp;pingui. Ma le trcnientibus.malefalientibustquoniapulfus lntctio motusAremiffio in corde:atq:arteria naturalis non arbitrarius:amp;cum patitur corpus ille motus diferepet amp;nbsp;fanguis male fallt, eft. n.pulfus fubfultio uenæ. Hu mentis rores.defcribit cibos lagunthino^ urgente inopia:amp;neceflitate. Caffofaborc:quonlam ex ficco ro borenö poterant exprlmcrcfuccos tarnen nö pigebateos omniauiolarcünedia quippe cogcbatillosinfolitis «ciddbis.qiïippe mandabant tegmina clypcorum:quod cuhercules uidiHet lachrymatus eft. doluitq;fuoru

ocr page 56

Liber

Infohtusadigunt ucfcFrcfolutaq^ nudos Linquetcs clypeos armoru tegmina madunt Defuper hæc ccelo fpedas tyrinthius alto Illachrymat fradlæ nequicquam cafibus urbis Nacp metus:magniq? tenent pneepta paretis. Ne fæuæ tendat contra decreta nouerez. Sic igitur cepta occultans ad limina fancdi Contendit fidei:fecretaq: pedtora tentat. Arcanis dea lita polo tym forte remoto; Ccelicolum magnas uoluebat confeia curas Q ua tamen alloquitur uenix pacator honore. Ante loue generata decus diuuq; hommuep Q_ua line no tellus pacem no æquora norunt luftitiz cofors tacituq: mpectore numen. Exitium ne tuz dirum fpedare fagunthf: Et tot pendetem pro te dea cernere'pœnas Vrbem lenta potes:moritur tibiuulgus amp;nbsp;una Te matres uincente fame te mœfta uirorum Ora uocant: primaq; fonant te uoce minores. Fer ccelo auxilium:amp;feffis da furgere rebus Ha^c fatus alcmena:contra cui talia uirgo. Cerno equide:nec p nihilo e mihi fcedera rupi Statep dies aulis olim tam triflibufultor. Sed me pollutas properantem linquere terras Sedibus his tcdlilcpiouis fuccedcre adegit: Fcecundu in fraudes hoium genus:ipialiqui Et quantum tcrrent:tantum metuentia regna Et furias auri:nec uilia praemia fraudum. Et fuper haee ritu horrificos ac more ferarum Viuentis rapto populos luxoque folutum

uieem quibus ferre ope no poteratppteriunonenouerca:cui fe opponere no audebat:ideoait nequieg: uteft in fabulis.* refert Diodo.li.vJuppneramp;iuno in has coditioes defccderntutEuriftheus regnaretrfed Hercu les ccelodonareturpaais.xii.IabortbuszqMOs Euryfteus impaiTet:* tunc iuppiter mandauitherculiiutneqd ungmoliretur cötra decreraiunöis:excuiusientctia änibalha:carma mouebat. Fractæ:qiratæ amp;nbsp;affecto: Inedia. SicigitiherculestcunonpoiTetaliter ferre opeadiuitfidemSagunthinoru numen. Arcanis dea læta-quoniam fides eft in rebus fccretis:amp;cum fit quod dictum eft:etiam fi nullus e teflis:amp;ideo Numa P6 piliusinftituit:ut ides colereturalacerdotibus manu ufquead digitos uelata:uolens oftendere utylonfultiHi mus fidem non egere teftibus.*iccirco dicitpoeta fidem gaudere arcanis.i.locis fecretioribus. Ta mc:guis illa eet cogitabunda: Pacator:iple hercu Ies:qea honorauit:amp;pacata reddidit captans beni uolentiam. Honoreueniæ:dignæ omni honore na maiores allog non debeus nifi uenia impetrata honore.l.honore digna. Hercules erat pacator ue niæ:aut propterhoc folutautqa illichoc peculiare Fuittpceuriftei.tuc.n.nil faciebat nifi ueia Tpetrata abeo a quo ad domanda moftra mittebatur. An te iouem generata:oratio Herculis ad fidamp;quam fi biconcihatdaudans ipfamab antiqtate:cui ob id maioraccedebathonorœcius eflècluxquoniâ fine fide nil potefteffe pacificum amp;nbsp;quietü:qua remota remoueturiuftitia:amp; fie humana cöfunditur focie tas quäiuftitia conferuar.Iuftitia :ingt Senecacna turæ tacita cöuentio in adiutoriu multorum inuë ta amp;nbsp;dîna lex:amp;uinculü focietatis hüanæ. Si uis cc iuftus:inquitdeiï time :amp;ama.amabisautefiThoe tllüimitaberis:utuelis oïbus prodelTe:ac nulli no cere.De fide amp;nbsp;religiöefciasagi ubicücp de ueritate tradatur.nä amp;nbsp;fi iurelurädo deus inuocatur : amp;nbsp;no Inuocanti teftis eft.tame no tranfies ueritate: ne iu ftitiæ transeas lege. Ante iouem:ætate. Laurea: amp;nbsp;regnate faturno:fubquo fides amp;nbsp;iuftitia uigebât Tuftitiæ confers.focia.nä ubieft fides.illiceft iu ftitia.amp; ubiiu^itiatibi fides: imo fundamenta iu ftiiiæ eft ipla fides, de his rebus dixi in cömetario lis officiotu. Tacitiï numen in pedoretquoniam opus eft tellibus ubicfides.luftitiaingipfa : qdat unicuiipquod fuumc. Exitiüne tuamp;:narratioe per interrogationem; Tuæ:tibi dicatæ. Pede temtpatiente prote:idcftprofideferuadatot pœ nas. Lenta:quænon moueris ad affeftumtcuui deas fagunthios:quifame conficiatur :ad te nume clamare fud. Tibi:utte feruent*colat. Mino

res:infantes amp;nbsp;pueri. Fer cœlo:petitio e amp;nbsp;coclu fio. Da:concede:uc res fagunthinæ iam affeétæ afq;demerfæ reftituanturin integrum:*emergat Cerno equidem:uerba fidei ad nerculem quæ (ce fera mortalium deteftans dicit fe ægre ferre cafum Sagunthi fed fatifimpediri:cum cupiatfauere:fed pœnas tandeinquit dabit Annibai ob perfidiam: quæin illo fuitpluiqpunica. Stat:fixus eftamp;conftitutus. Aufis tam triftibds:audaciæ Annibalis, quæaf fertnobistriftitiamamp;dolorem;*illi tandem. Vi@or:quoniam uincetur demum:* extortus ueneno peri bit. Sedme pollutas:iandiuinquitfcelera mortalium:eterris adaftra fugarunt.uigent:inquit:*cenfentur tyranni auari:amp; qui ob fcelus præmia * quidem maxima captant.* uiuitur ex rapto moreferarum:*omne decus.omne honeftum refolutum eft in luxum:* pudormagna caliginededuftus iacet.uiolctia colit*cnfis potentia pro rönec. Iuftitia * uirtusa uitiis opprimuntur.Nemo uacat fcelere * condiiatg nefariiinuicëfer uant pacë:* fic pene in fatyra deflexitpoeta:fed fidei decorum feruauit. Pollutas:maculatas. Adegit:impu litme. Fœcundum:abundans fraudibus. Et gtum terrent tantûmetuctia regna:fenfus eft.reliqui tyränos îpios:qtm timët gtu timctur:na ob crudelitatem in (ubditos cöiurationëïpetaatq;alio%ïfidias timet: is ga muleis tietneceffe ë:ut*ipfe multos tïeat:utaccidittyranis.Necefre ëinqtcyrusapudxcnophötc:ütgamul tis timeturtis multos (ibifaciatinimicos^ui nero omnibus fimul infeftus eft: is omnibus concordia iniicit ad fuumWtium. Eadem eft fentneda Ciceronis in oflicüsiquem metuunt oderunt:inquit Ennius:quem

ocr page 57

Secundus

Omnedccustmultacß oppresu noéte pudore Vis colitur:turifque focum (ibi uendicatenfis; Et probrisceffit uirtus en afpice gentes.

Nemo infons:pacem feruât commercia culpæ. Sed fecura tua fundata ut meenia dextra.

Dignum te feruent memorando fine uigorem: Dedita nee feffi tranfmittant corpora pceno Quod folum nuc fata linunt feriemquefuturi. Extendam lœd decus tatguein fecula mittam Ipfacp laudatas ad manes profequar umbras, lude feuera ioui decurrens cthere uirgo Ludantem fatis petit inflammata fagunthum, Inuadit mentes:amp;pedtora nota pererrat. Immittite^ animis numen:tnm fufa medullis Implicat;atqucfui flagrantem infpirat amore: Arma uolunt tentantqueægros ad prxlia nifus Infperatus adeR uigor: interiufqg rccurfat: Dulcis honos diuæ: amp;nbsp;facrum pro uirgic lœtû Et tacitus feflis per ouantia pedtora fenfus VelIceto grauiora pati: fæuafque ferarum Attentare dapes:amp; menfis addere crime. Sed prohibetculpa polluta extendere lucem Caha fides paribufep famem copefeere mebris Quam fimulinuifæ getis profpexit in arce: Forte ferens fefc lybicis faturnia caRris.

Virginem increpitat mifeentem bella furorem Atque ita turbata gradum ciet ocius atram Tifiphonem imos agitante uerbere manes. Etpalmas tendes hosinquitnotais alumna: Hos muros impelle manu populumcp feroce Dextris fternetuis iuno iubet:ipfa propinqua Effedus Rudiumque tuum:quo coprimitora Cerberus ac mixto quæ fpumant fcllc ucncna.

^ibididt:potentia quæ multorum malo exercetur diu ftare no poteft. Furias:maximacupiditateamp; facram famcnr.utinam inquit Pli.pofTet totu au^ e uita abdicari facra fames ut celeberrimi autores dixerunt.ProfeiP fumconuiciisab optimis quibur^pad pernicie uitæ repertu. Necuilia præmia:fedmagnaeorum gfraudc comifiiTenti [uxuduperfluitate. Oedecus:oem uirtutem:amp;honeftatis decus uerlum effe in uitium amp;intem perâtiæ fordesi Multa noctetuitiorum caligineamp; obfcuritatc:pudornil aliud eft nifi timoriuftæ reprehefio nis:amp;pudoreft oprimu in adolefcente flgnn:amp;malis conatibus obftat: Ctffitprobriis.l.auitiis amp;nbsp;(celeribus uidaeft uirtus.hæcomnia malafyliius teporibus uiderat fuis:qbusno ueri principesrfed tyranni : amp;nbsp;immaniffimæ bdluærerum potiebatur:amp;ia uir/ tus deprelTa (acebatnullagphoneftatis ratio habeba tur.Vnde dicitluue.cumlam feniianimulacerarcc flau!usorbem:Vltimus amp;nbsp;caluo feruiret romaNc, roni. Commercia culpæ.i.mali uirifibig^îuicem confeii in pace uiuunt. boni autconculcantur:amp; ne uita quidem dignieenfentur.tale tame commercia adtempuseftcum no nitatur honeftoicomercium dicitur proprie commutatio merciu:amp;accipit pro fbcietate.Indecommercia culpæ.i.illi qui habet fo cietatem ob fcelusamp;culpam. Sedfccura tua. polli cetur id fides herculi quod nunc in tato faguntnino fum turbine poterat præftari. Dignüuigorem te. ideft fortitudinem amp;nbsp;animi robur dignum illis qui a te ducunt originenn Fine memorado. laudabili morte propter fidem. Pocno.annibali netandem inquit fehofti dedant. Series.eftcotinuata rerum congreffioamp;poniturpro neceflitate fatali. Læthi deetts.propagabo inquit gloriam eorum In morte In feculamtfemper de fide:decoraq;morte fagun thinorum dicatur. Ad manes.inferos: Seuera Ioui:quoniam cogitetiam ipfum louem ad fide fer uandam. Luctante fatis, repugnante difpofitioni fatorum amp;nbsp;morti. Pectora nora:quoniam fagun thini ab incunteætate coluerant fidem ex inftituro maioru:amp;ideo pectora eoþdes erant fidei. Nu men.fuam potentiam. Flagrantem, ardentem ex maximo amore fui. Aegros nifus:debiles conatus quoniam eratfame confecti amp;nbsp;propter debilitatem uix poteratinfidereplantis. HonOsdiuæ fidei.i. iam pro fide mortem appetebat. Sacrumlæthiï: laudabilis mors amp;nbsp;etia cogitabant ea pati quæmor te effent grauiora. Prouirgine.fideferuanda. Ta citus fenfus.quædam tacita uoJuntas amp;nbsp;fententia.

'Addere crimen.i.uefei humanis carnibusiquodc omnino ferinG:amp;ad feritatem hoc pertinet utuult Arifto.adde etiam q?ipfæ feræ no fæuiunt nifiidi uerfa genera.Vnde dicit leonum feritas itet fe non dimicat.ferpentium morius no petit ferpentcs:nec maris quidem belùæ nifi in diuerfa genera fæuiût: at hercule homini pluria ex hoibus funtmala?amp;fe necadicit fcribcs declementiaadNeronem. Tuta effeinterferas fimilitudincmoiv.fides ïquit fyllius noluitut macularetuita ta detedabili feritatequæ eftflulg uitiü. Extendere .producerc.potiusm.moriendu eft g talem feritate admittere:cu nemopoffiteffe fœlix aliéna calamitate.:amp; tantino debet elfe uita:utillam maximis (celeribus pducamus.moiiendüomnino eft._ Paribus mcbris.humanis. Qua (imul.Tuno uidcs fide talia agentcapudfagunthuirataeftteuocauitq; abifais tifiphonëlcui mandauit utfagunthinos ad morte impelleret quod fadueft. 1nuifæ gentis: faguthi næquâ odio habebatppter romanos. Mifcentc bella qm,ppteraduento fidei arma uoluebantfagunthiniTamp; Verein marte fupra uires uidebanteu macieeöfedi effent, virgineu.qucuirgoimittcbatfagunthinis; 7 ur bata gradû.impedira a dio curfu ad cœlüimitat poeta Vir. Ciet.euocat cömouet. Atra lifirma caligineob duftä: Agitantamp;uexante umbras. Vcrberc.flagcllo. Hosiquit.uerba runonis ad tiGphonem noftisâ he tebi filia qua hortat ut muros fagütinos manu impellat:amp;fternatip(os uiros nunc pp fideiaduentum feroces d

ocr page 58

Liber .. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D •

Ferocem:animofum fuprauires. Tunoiubetrfni nominis maieftate luno mouettifiphonem. 1 ropinqua effcctus.accekra id quod'potcs efficere:amp; tuauolantaramp;feruitpoeta affectuiiunôis:quæpropabat ad Sagen thinoru pernidë.cerberus c canis triceps cuftosinfernæianuæ:amp;fignificatcanë:quiuorat oiaminute incfa amp;nbsp;nomine cerberi terra inteHigitur.Cerberum ab inferis hercules abduxit:ecuiusfpumafabulæ natü dicunt aconitum.ideo ait ora:quæ(pumant.l.fpumadoemittuntuenena mixtofelle tua capita hnt. Cögere:effun dereingtifaguthios oïs tuas uires:amp; traheillos ad inferos:uthacmercedchcantexaduëtu fidei. ln


rutulos:fagüthinos oriiïdos a rutulis. Dea conci ta:cömota luno ad ira impulittifiphonëmanu ad muros rutulos. Sæuâ heumenida:crudelë furia quoniä heumcnides dicaturfuriæ :al|e(2o tifipho ne amp;nbsp;megera. Seipcs:quoniam furiæ habet capil los ferpetinos. priid philofophantes amp;nbsp;legum lato res publicæ utilitatis gratia fabulas luenerut amp;nbsp;mô ftraqdäfnxere ad terrorc:qm utingtStra.mulie' ribus amp;côfufæmultitudini,phîæ ronefreddi non pht:nec ad religionefand:itatcçp ac fidem fadle ad dùci.amp; ideo numinûtimoré opus c:id aut no fit fi ne figmcntis fabulariïamp;miraculorti.Iccirco fulmë egida tridctë faccs.Thyrfofcapillos ferpetinos cer beri Iatratus:amp; arma deorü uniuerfa prifeoru theo logia præferebat.Merorëægritudo ilebilis.dolor ægritudocrudans. Multusirlurimus. Squalëd: fquamofomâ afquamis fqualidiïdidt. Mors:lu eus:plâ(2us:meror:dolor:at^ocs pcenæfunt CO mites furiaru. lnhiat:apitos utablorbeat fagun thinos cito cafuros. Atri:lugubres. lanitoruer berus:q hct tria capita. Infônis:peruigil. Lachry mofæ:ïfernæ:qm illic nil aliud ë nib dolormifi lu dus amp;nbsp;maximicruciatus. Protinus:a0ïmulat:Ti

Etquicqui'd fcelcrum pcenaru :quicqui'd amp;nbsp;fræ Pcàore fœcundo coquitur tibi cogere præccpf In rutulos: totamep ercbo demitte fagunthum Hac mercede fides collet delapfa per auras Sic uoce mflimulans dextra dea cocha fæuam Hcumenida incuHit mûris: tremuitq; repente Mós circû amp;nbsp;grauior fonuit per Ihtora fludus Sibilat infurgefcapiti amp;nbsp;turgétia circum Multus colla micat fqualenti pedlore ferpés Mors graditur uado rades caua guttura ridu Pedtora circudat planctus:merorq; dolorq; AtepomnesadCunt pcenæ formaq; trifauci. Perfonat infónis lachrymofæ ianitor auli. Protinusaflimulat faciem mutabile móftrum Tyburnæ;greffumlt;p fimul fonitumq; loquétif Hec bello uacuos amp;nbsp;fæui turbine martis: Lugebat thalamofmurro fpoliata marito


Cuiuultuß induta parestdibedlacp crinem: Eumenis in medios irrumpitturbida coctus Et mceflas lacerata genas:quis terminusbquit Stat fidei proauifq; datusfuidi ipfa cruentum ^fa meum uidi lacerato uulnerc noftras Terrentem murrum notfles: amp;nbsp;dira fonantem Eripe te coniunx miferandæ cafibus urbis:

Et fuge:fi terras ademit uidloria pecni.

Ad manes Tyburna meos cecidere penates Occidimus rutuli:tcnet omnia punicus enfis. Menshorret:nec adhuc ocnlis abfiflitimago. Nulla ne ia poft hac tua tedla faounthe uidebo Fcelix murre necis patriacp fuperllite foclix: Atnosfydoniis famulatu matribus adas. Poft belli caufas:uaftiq; pericula ponti.

Carthagoafpicict uidrix. tandeque fupremu Morteobita liby^ gremio captiua iacebo. Sed uos o iuuenefuetuit quos confeia uirtus Polle capi :quiftelum ingenfeotra afpa morfe Veftrifferuitio manibuffubducite matref:

ri amp;nbsp;faguthinis morte pfuaiit. Mutabile:qd facile fufeipituarias formas^ Cla%nomë:quonia tybur na uidebatur traxifle nome atyburto filioamphya rai uatis Poebei: qTyburtus cu duobus fratribus: Corace ac Catillo in italia nauigauit: tybur^ codi dit. Amphiaraus fuituna ætate ah bellu troianu.

Heumcisitifiphoe. Quis terminusdnqtuerba tlflphoes fub pfona tyburnæ ad faguthinos.fenfus ë:quoufq;tot mala patiemurp fide feruada: amp;nbsp;ritu tradito nobis amaioribus noftrisinhc urgete fato expeditmori. Vidi ipfarafledumouet atteftatio nerei uifæ. Laeerato uulnere:hocetiamouet affe

dum. Dura:p durc.i.horrcde clamarem. Eri pete c0iunx:uerbamurriad Tyburna per noctur namgetem. Peenilanibalis: Admeosmaes:ad meaumbra apud inferos degëtë. Rutuli: nos fa gunthini. Penates:domus. Mcs horret:adhuc: ingttyburna:mens mea tïetamp; illius imago uidetur mëiiadeë. Nulla ne.uertit fermonc ad fagüthu ty burnaàFœlix necis:fortuarus:ga ceddifti ah patrie excidid.haclocutiöe urif Sylli^lupra de ibero. Fœ lix heunëora amp;nbsp;uitæ laudadusopacæ. Patria:p q.fuir bonus morte reculare no debct.amp;fidatmo ri g meti patriæfupefle. Atnos Adoniis:afortu na mouetaf(e(2us:(ic apd'Virg.Atnoshinc alii fi tietes ibïufaphros. Sidöiis:carthaginëfib9. Ta dc:p^lôgâferuitutëiacebïus ï terra noftili. Morte o.1.p°mortë. Sido.carrhaginëflb^tut Vir.Morte

obiraqles lamacuolitare figuras:amp; Lucre.Morte obitaquoru teH^ copleetit ona:amp; ob interdopoitur proad ut ob os.i.ad os. Seduos oiuuenes:ucrtit fermonc ad luuenes quos hortatur ut fuis mortem inferat: eripiat giftâti feruituti. Q,uis qbus adeftaïrobur:quo has calaitates morte dedinetis. Stoici utebatur morte con tra afpa ut gladio.f.(eintcrficlebant:ut fecitGato apud Vticä:fed tales no merent fortitudis laudemtïmqti midi poti^.ippellädi füt:cü h pollint tolerare aduerfaxJ his diiTuH'dixi apdGióubducitexripitezfubtrahitc

ocr page 59

Secundus

Ardua uirtuté profert ui'a pergi'te primi. Nee facile : populis nec nota inuadere laudem. His ubi turbatas hortatibus impulit aures: Inde petit tumulu fomno que uertice motis. Amphitryoiades fpedtadum ex aequore nautis Struxerat:80 grato cineres decorarat honore Excitus fede horrendu prorupit ab ima Cæruleus maculis auro fqualétibus anguis. I°nea fanguinea radiaient lumina flamma Uraq^uibranti Rridebant fibila lingua: Ifque inter trepidos ccetus medidq; per urbem. Voluitur: amp;nbsp;muris propere dclabitur alus Ac fimilis profugo uicina ad littora tendit: Spumitifq; freti prccepsimergitur undis. Turn uero excuffi ametes ceu prodita'teda. Expulfi fugiant manes:umbricprecurfent Captiuo latuide folo:fpcrare faluti Pertefum:damnat cibos ag:t abdita erinnis Haud crauior duris diuum inclementia rebus.

Ocius attoniti qu%runt;lucemq; grauantur Certatim ftruéfus fubreaæ molis ad aftra:°

Ardua uirtutem profertuladdeftdifficileeft ulrtucem amplecti:*Ideoex re difficililaudem petatis:amp;hanc primam gloriam capeilite:uos.f.profideinterficiendo.QuafaciIeinquitheriodus innumeras uitio%ample (ftimurartes:haud procul illa habitacbreuis eft uia:quaficeundd:eftuia uirtutis contraria:fudoranhelus hac fequiturrqua : fe (copulofisarduacliuis in logum prumpititer.rigetafpera primo ingreffu.lcuis eft poftg aka cacuminatanges.uirtus pfedo circa difficile uerfat: necipfâ fine maximis laboribusattigerepoffumushumi lis qppeat(pinertis eft tutafecare p alta.*ardua uirtus eft:ochoneflu inquitfencca in arduoeikerqduieinum honcho eft nö.n.tantü fieri debet:lcd ratiöcfieri:hæcigit pfuaüo Tiburnæ uidebat eße honefta amp;nbsp;niori pro fide.decoroq; feruado honeftüc:fed debet ratiöefï eri non.n.debebarObiaflerre manus amp;nbsp;ui:fed cade refortiter manuhoftiluamp;tuceft uera fortitudinis laus.ego id quod illa fuadebat nec erathoneftu:nec utile:qm erat cotra præferiptü uirtutis ad qua illos hortabat. Nec nota:incognitaadhucram p fide nemouultmori: fiuehaftenus uoluit. iumulu. fcilicet Zacynthi de quo fupra coditus cxcelfofacra uitcolle Zacynthus- Amphitrioades:hercules:nau tis q illuc curfri dirigerent:utfit nuci aliquo celebri portu iquo nodu ponitlumeutnautæ illucadna-uiget. Cincreshpfi^ zacynthiillic fepuld. Grato ho.fepulchro quo cineres ornatur unde dicit, yir. Quifolus honos acherote fubimoc. Horredu: horrede. Anguis:imitatio eft Virgiliicanetisetu mulo anchife ferpetepdiiffetquod ideo fingit:qth ntfcri.Pli.amp;canit Oui.ex opinione pythagora: ex fpina hominis mortui nafeifanguis. Squalctib^: fquamis fulguribus Vir.p tunica fqualctcauro fqua liductdicimus fordiduut fqualentc barba. Ignea Iumina:qa oculi ferpent u uldentardere: funtenim fuffufi fanguine. Sibyla.fibilatia. Vibrati lingua tenuidima ferpentibus linguainquit Pli.trifulca:ui bras atricoloris:amp; fi extrahas prælonga. Ac fimi lis pfugo.'uga huius ferpedstq erat quafi numeur bis amp;nbsp;tuteHaris deus terruit fagüihinos qm uidebat numina euocata ab hoftibusexcedere:undixitæne as. Virgilianus.Exceffcre oes adytis arifep relictis. DinqbusIperin hoc fteterat.coftatenî utîquit Ma crobius ces urbes i almius dei elTe tutelazmoremcp

romanorum arcanum* mulrisignotum führe ut cum obfidereturbem hoftlumcum^ iacapipoflet confiderentcerto carminecuocarcttutelares deos:q, aut aliter urbem capi nö poffe credercntiautetia fi pollet nefasæftimarct deos haberecaptiuos:amp; ponit Macrobius carmen repertumin quinto libroSammonici fere ni quod ille in uetuftifTimo libro furii inuenerat:quo numina ex urbibus euocabantur urbefepipfæ deuoueba tur. Ceu prodita tecta.fignum uix dixi erat fagunthinis urbis iam captæ:q, manes diCcedere uidebat: amp;nbsp;dii tutelares qui urbis captiuitatem non expeCtabat.Vnde Verrius Flac.ut pii. feribitautores ponitgbus credati oppugnatioe urbium ante oia folitu aromanis facerdotibus euocari deu.Tn cuius tutela id oppidu efle.pmit tiqiiUi apud romanos cUndcaut ampliorem locu cultumue. Prodita:darahoftibus: Læfa regione etiadiui, naægre habent nec colipoflunt:utinquit,eurypides. Manes:diitutelares. Vmbræ:animæ:putabâtenïfer pentem illumerieaiam Zacynthi:*ideo nulla fpes iam erat falutis:amp;ficrenuebarcibos. Agit:ipellit. Abdi ta:latens fub perfonatyburnæ. Aut grauior duris:loquiturex fententia ftoicorum qui rigidiffimierat:nani utincommoda declinaret:*quæ nullo modo ferenda fibi ipfis perfuaferant: mortem quali fine laborum ad Uocabatmanu:fed ut dixit tales homines nullalaudedigni funt:amp;Ci.in Tufculanis difputatiôibus monerno effe nifi naturaliter moriendum. Vetat enimdominas illein nobis deusinqtiniuffu liincfuo nos demigrare. Inclementia:quafiquædam crudelitas. Duris:afperisamp; minime ad uoluptatemnoflram fluentibus. Qua perferre.pati ea quæimpediuntmortem:quæ uidetur ede finis calamitatum:*hoe argumero cæfar apud Sa luftium cenfet non effe afliciendos ultimo fupplicio coniuratos:* Seneca morte non timebat utipfe dicit Ids uerbis.Mors quidem aut finis eft auttran(itus:necdefinere timeo.1dem eft enim quod non cepiffe.nec traCire quia nufgtam angufte ero. Moras:impedimentamortis :cum ipfa uita Uideatureffemors. Attoniti:territi uifis amp;nbsp;impubu tifiphones. Grauantlucc.molefte ferunt uita:amp; putanteffe illis graue. Certatim ftruftus. deferibitrogû ereftu afagunthinis quo illi* fe amp;nbsp;fuas fortunas cocremaruttna utiqulthuius cu coditiones ab annibalepropofitas recipere nollent fagunthini:ut.f.res turdetanls redderent :traditoque omni auro:atquear gentocgrelTi urbem cum Cingulis ueftimentis ibi habitaret ubi pocnus iu tfiffet. Argentumaurumqiomne ex d ii

ocr page 60

publiée priuatoep in fotu collatui ignead id rapti hau eoilcientes code plcriq; femetipos feipitaue runt. Ccrtatî:magnooïum ftudiOé Molis führe, edudæ^nad aftra. Stetit:erectnsé. Portatipor tanturpprie:titëÏ libris digeftoÞ uerbo. fignifi catióe:ea q gs iumcto feed dücit.ferutur aûtquæ gs fuocorpe baiulatrfedhæca poetis confunditur.

Trahiturmanu.f.p terr t Opes pa.quas in pace coparauerant. Quæfita præmia:Iabores manu um. AurocalIaico:hifpano:aurG intexere ueflib' ïuëitattains î Phrygia.ude ueftes auro ïtextæ attali eæ.aeu intexereidei.phryges inuenere. ïdeqpphry giones appellati funt:colores diucrfos plcturæ ite xerebabyfö maxime celebrauit:amp;nöïpofuit. Scu tulis diuideregallia. Proauis:maioribuseo%:qui migrauerit illucexzacynthoppe g ëdiluchin. Ëx ur.ru.ardea cuiasfuerâtcolôi. Pcates:deosdome fticosJö dixit fupra:amp;aul penetralia turnt. „Infau ftosenfes-quonla illis te uicifflm interficiebat.

Codita bello:effbdiebatoïa:qinipfo bello occulta ueranttitci oibus pertrentfortunis. Viftoris:an nibalis. Su6mts:ultimis. Tractä:cduftäabun dis ignitis phletegötfs inferni fin. Supos:oras fu peras amp;nbsp;aereipfu. Priccps:pria ipulit patre lenti: amp;nbsp;codante ad morte fillorti. Mere aduerfa:furcnti: amp;ucfana:ipcllcti tiflphone. Hic:aligsardes rabie dadu:amp;iadu(frusad defpationëuitæppeflæ. VI tima.i.oia cxtrcaxolfqpcalaitates; cogitabat confo dere ubera matris:q obligs ia oculisintuebaf. Hic aligsïcutiës fecurîtn colliuxoris: agebaturpoftea fe furoredudiitulifenecc uxori:fcd TiOphoneur gebatziDellebatg fecurim^ Atrosiabcffcftu.i.ma gnos. bulces tori:dulcia conubia. Tæde:matri monii. Piceus uer.fummitas rogi fumofaamp; ni' gragt; Siniftra:malaamp;iniqua:gaiterficiebat patre: cui pietatedebcus amp;nbsp;obfequii:hæc at pietas iigua erat:amp;ab officio difcedebat. Ora patrls:q retere banttuaforma.erateni filius patrifimilis* Vos ct priozimirafVir^.canete gem ofeecidiie i bello laurenti.geminidntur nati eodeutero amp;nbsp;fimiles in form a^ Mctire:ga alteri fimilitudine metiebat.i. falfo uidebatur efTc alter.amp;tantaeratilmilitudozut ipfa mater alte« akero difeernere no poffetzamp;la borabat reddere unicuicpCua idc ppria noia:ne.f. altcgzpalfo uocaret. Stare iuul.fu.no dubitaretei eos ïtuercE.t.hærere fine dubio i facie unius:amp;af' firmare nomecuiufgp. Culpa.ga eo exticto mater fi apli9dubitabat:neccertabat! forma. Mutatofu, cadauerci Notis:fignis figuræ rimilis. Ambi.ita fimiles utdifeerni no polTét. Quis di.ur.ca. a du bitatiöe mouetafledus:fie Virg.Quis cladëilli^ nodis. Moftratgafeïuicëtrucidabatzqd ' erat tan moftri laudabile tn:ut placetpoetæ:quo nia id fide feruanda fiebat.gd ait de his fentiedu fit didu ia eft. Tmpet:ada:quet:Vir.aut poffit lachrymis æquarelaborcs.Vnde dIcit Sene.nil eë difficilius: g magno dolori paria uerba reperire. Triftia fa. mortes faguthinoru:g ci pro fide caderent pii erat Hoftis:ipfeannibal:quifua feritate amp;nbsp;perfidia nu gmouebattir ad mifericordiä. Vrbs habitata diu: a præterita fortia moucturaffedus. Parete:codi

Liber

In media Redt urbe rogusiportätqji trahuntep Logas pads opesiquæfitaq; præmia dextris, Callaico ueftis diftinélas matribus auto: Armaqgdulichia proaui's portata zacyntho. Et prifca aduedos rutuloru ex urbe penates: Hue quicquld fupeft captis clypeofqj Gmulcp Infauftosiaciuntenfes:amp; condita bello Effodiuntpeni'tus terrætgaudcntq; fuperbi Viétoris prædâ flammis donare fupremif: Quæpoftquä cogefta uidet feralis erinnys Läpada flamiferis tradia flegetoti^ ab undis Quaflat:amp; inferna fuperos caligine condit. Inde opus aggrefli toto quod nobile mundo Aeternuminuidis infœlix gloria feruat. Princeps tifiphone lentil indignata parétum Preffit ouans capulütconatéq; impulit enfem: Et diru infonuit ftygio bis terq flagello Inuitas maculantcognato fanguine dextras Miräturep nefas aduerfa mente peractum# Et fado cœliillachrymantihic turbidus ira Et rabie cladû perpefeep ultima uitæ: Obliquos uerfat materna per ubera uifus: Hic rapta librans dilcdæ in colla fecurim Cóiugis increpitat fefc:mcdiumque furorem Proieda danat ftupefadus membra bipenni Nec tame euafifle datut.nä uerbera crynnis Incutit;atlt;p atros infibilat ore timores: Sic thalami fugit ois amor:dulccf(p marito Effluxere tori.amp; fubicreobliuia teaæ.

Ille iacit totis connixum uiribus ægrum In flämas corpus denfum:qua turbine nigro Exundat fumas piceus caligine uertex. At medios inter ccetus pietate finiftra.

Infœlix tymbrene furis peenoque parentis: DÛ properas auferre necem:redoletia forma Ora tua laceras temerafque fimillima mebra, Vos etiam primo gemini cecididis in zuo. Eurymedon fratre:amp; fratrem metire lycorma Cûéla pares dulcifcp labor fua noia natis Reddcre:amp; in uultu genitrici Ratefuorum lam fixus iugulo culpa te foluerat enOs. Eurymedon inter miferælamcnta fenedç Dûq; malis turbata parens deceptaque uiGs Quo ruisfhuc ferrû clamat cóuerte lycorma. Ecce [îmuliugulû pfoderat éfe lycormas (bat Sed magno quonia eurymcdon furor ifte fona


ocr page 61

Secundus

Cum plan(ftu:geminzty notis decepta figurae: Funere mutato reuocabat nomina mater.

Donec tranfadPo tremebunda per ubera ferro Ge(Iit:amp;ambiguoscecidit fupcr infeia natos. Quis diros urbis caCuslaudandaque moftra: Et fidei peenas amp;nbsp;tridia faeda piorum Imperet euolucnslachrymisfuix punica fletu Ceffaflentcadra ac miferefeere nefeius hodis Vrbs habitata diu fidei:cœloquc parentem Murorum repetens ruitinter perfida gentis' Sidoniæ tela:atqueimmania fada fuorum Iniudis negletda deis: furit enfis.amp; ignis Quicp caret flama fccleru ed locus erigit atro Nigratem fumo rogus alta ad fydera nubem Ardet in excelfo proceri uertice montis Arx intada prius bellis^hinc punica cadra Littoraqueamp; totam foliti fpeâare fahuthum. Ardent teda deum:refpondetimagine flammt Aequor:amp;in tremulo uibrant meendia ponto. Ecce inter medios cædum tyburna furores Fulmenti dextram mucrone armata mariti. EtIxua infeelix ardentem lampada quadans Squalenteque erc(dacomam:ac liueua placdu Pedora nudatis odendens ftua lacertif Ad tumulu murri fupcr ipfa cadauera fertur. Qualifubiinfernidirum tonat aula parentif Iraque turbatofexercet regia manef Allecto folium antedei fedemq; tremendam Tartareo ed operata ioui:pœnarque minidrat. Arma uiri multo nuper defenfa cruorc Imponit tumulo illachrymaf:mancfqi precata: Acciperent fefe: flagrantem lampadafubdit. Tunc rapicio. Ixtu;tibiego hzc ait optie coiux Ad manes en ipfa fero ßc cnfc recepto Armafuperruit:amp; flammas inuadit hiatu. Semiambudaiacetnollo difcrimlne paflim: Infœlix obitus premixto funere turba

Ceu dimulante fame:cum uitdor ouilia tandé Faucibusinuadit ficcis leo: mandit hianti Ore fremensimbelle pccus:patulocp redudat Gutturerudatus large eruor incubat atris Semefæ dragis cumulis:aut m urmure anhelo Infrendens laceros inter fpatiatur accruos. Late fufiiacent pecudes: cudofque molodus. Padoruq; cohors;dabuliq;:gregifcp magider Totaque uadatis difiecta mapalia tectis torem tuum hereukm qui iam cum diis æuum agê bat. Sidoniæ.pnnicæ. Immania facta:quoniä fe mtituo trucidauerant. Inmftis dels:quoniâ cul ri a fagunthinis dïu nô artulerütope amp;Gcpibatgra tia obiniuftitlam.nâ hoegratiæ proprium eft ut is qui bénéficia fufcepit uicilfim fubminiftret ci : qui contulit:amp;ipfe rurfus ïcipiatcôferre oportet. Ideo apud antiquos ædes gratiarum in medio foro erat: utretributio fieret.fagfithini g fuerat pii erga deos debebant amp;nbsp;poterantab illis ture retributionem ex ped:are:ut.f-fauerentquod cû no faceret erantiniu fti. Refpodetimagine: fimilitudineipfius fiam mæ.Nam propter correfpondentiarita dixerim:ui debatureile in ipfo mari aliud incendiu.imago gp pc:ac fimilitudoeft illa:quæ facit utaligd alicui rei r€fpondeat:amp;fimile uideatur:utnuncincendiu fa' gunthinum repræfentabatur i ipfo mari. Vibrat: monent fe fiammæ:quæ Temper uibrät. Planctu: pereufTione manuum; Qualis ubi. talis ingterat Tyburna:qualis eft alleCtozctiapud foliu Plutonis umbras cædittac punit. Parctis:plutonis. Solid, tribunal. loui tartareo:pluroni:ad differentiam io uis celeftis. Operata:ideftcum effecit quod pluto ni plac€t:cui nititur operam nauareipunicdlsum bris. Nupcrdcfenfa:pauloante:ctiMurtus cecidit manu Annibalis non permiferunt agunthini Mur rum ab bofte fpoüarkfupra dixit: Nota arma uiri: corpufepfuperbo Victori Spoliare negant. Multo cruorefanguinefagunthinorum fufo ne pecnus his fpoiiis Murrhi potiretur. Lapademrfacem accefa.

Lcctiï:mórtem quamfibi aflerrecupiebat:nondu fato concefrum:amp;ideo ipfam rapuit. Recepto: in uifeera.f.aperto ore rapiebatflämam: Semi ambu fta iacet.tali ftra^is imagine mouct affectus: deleri bit obitum infœlicem fagunthinorum qui fine ullo difcrimine palTim iacebant:ut ones quas leo luafit: tutbauitq;ouilia:canes:cuftodes:diriecitq?mapalia ficTifiphone rang fera inuaferat fagunthinos:ftraquot; ueratq; cædis uicilTim:fauoreimmiffo. Ccu ftimu lante fame:fagunthinos paffimiacentes côpat lira gi ouium quas leo peremitdificCtis paftorum tugu riis: ouilia funtfeepta quibus ones îcludûtur: amp;nbsp;oui le appellant poctæ p tranflationem fcpta:quæerat in campomartio: in quibus inclufi dabâtfuffragia in creadis magiftratibus.Lucanus.amp; miferæ macu lauitouilia romæ:amp; 1uue.utfpargatïædem Ifidis antiquo:quævfoxima furgitouili. Siccis:fitienti bus:amp;efurictibus. Ru(ftatus:ruetu reiectus. In cubat:immincr. Atris tumulis* accrois cæfarum ouium .tro cruorc côfperfis.Nâ leo amp;nbsp;lupus faciût aceruum occifarum ouiü: amp;nbsp;cas femefas relinquat. amp;tendûtadalias:donecadunâ ocs ïuaferinr. Mo Io(rus.canis epiroticus:Molofll funtpopuliepiroti cr:undeueniebat quondam optimi canes amp;nbsp;ctiâ cx Laconia:undelaconiciamp;epyrotici canes célébrant a poetis.Martialis:R€tia dum ceffant : latratórelq; moloBi. Vacuam:quoniamcccidcrantSagunthi ni:utetiamLiui.fcribit:admanes:infcros:cüiuno ni opera naualïet Riam. Supcrba:compos uoti amp;nbsp;clata:quoniâ efreceràtquodiufreratiuno. Atuos fidc.profequiturpocta laudibus umbraffagunthi, nas ad mânes iam defeendetes. Sidereæ:cæleftes: d üi


ocr page 62

Liber

quoniäanima deus infundit. Elyfium:adlociï beatoru.elyfti funt campi beatoru pioruq; apudinferosf. Quis uero:monetSy1liusiniufteui(2ores:utferuent foedera pacis:amp;ipfam pace regnis præponât:cumïiu fte uicentcs poena fequatur.Et nemo aliéna fœlicitate poffitcite fœlix:utacciditAnhibali: qui uiftus tandem a Scipioneconfug!tinafiam:amp;illicdemumuenenouitamfiniuit: Quis:quibus^ Noæquadnlufta. Vagus:exul:quoniam dimica patria annibal amp;nbsp;diu errans in Bithynia uenenum haufit. Toto orbe:oïfe, reafia; Trepida:timens ia romanos. Exterritus:romnos:quoniamumbræfaguthinoriï terrebat illum per quietem. Manu:alicuiusfcilicet qui mortem inferret:urgente fortuna.ueneno:inquit:nömäu conficit tur:quod tanto impatori debebateë moleftiffimu: eu i^naua morte periret.amp; ideo optabatcecidifTe in bcllo:utfortitudinis laude non amitteret: fi æneas optabatcecidiffeadTroiam manu hoftili:ne undis abfumeretur contra quas animirobur:corporifque uires oftentarenon poterat. Quondam:cum per totannos italiæ uifeera dilaceraret. Deformata:


naqui ucneo necaturnigri fiunt. Vndede germai co:quëfuÇpitioerar ueneno periinctfic fcribit Tran quiflus.lNa præterliuores:quitoto corpore erant amp;fpumas quæ peros fluebât:cremati quoep cor in ter oiTa incorrupta repertu c.amp;Tuuenalistcum uene ficas taxat dicit:fnftituitqprudes meliorlocufta pro pinquas:Per famamamp;populum nigros efferre ma ritos. Liucti:ab effeftu:quia facit corpus liuidu.

Petri Marfi interpretatio in tertiumuolumen Syllii Italici.

Oftgrupta fides tyriis:HannibaI:folo æguara Sagütbo Gades coceffit: ut her p nbsp;nbsp;nbsp;culiuota perfolueret: amp;nbsp;nouis fc obliga ret:fi marte fecudo:Romaos uicifret:amp; de tati conatus euëtufollicit^: Boftarem oraculumfouis Hammonis petiturum fortes mi, fit.amp;etdonana(2us oportuitatc poeta teplnhcrcu Iis gaditai defcribit:amp;facrorn ritus anibal inde pfe ttusicu per omnem aphrica amp;nbsp;hifpania deletu ha buifiret:^ipatis pyreneis motibus:amp;tâdëalpibus p agros tricaflinorum in taurinis capis prope Medio lanum caftra metatus eftihæc cait poeta in prefenti uoIumine:Poftginquitcarthagincfes:duceanniba le ruptis foederibus Sagunthu expugnarunt: Anni balpfectus ead Gades. CaAe:ppter fide illic cui tamiquæ cafta eft: Non æquo genitore: iniufto ioue:quitalia permifit. Finiti mundi: ga ultra Ga des non eft niâ oceanus. Cognata liminatguoniâ Tyrii gades et condiderunt quorum colonia amp;nbsp;car thago fuit:ergo erantcognata mœnla.Tyriiaufto re Strabonemonitu oraculi nauigantes:ca ad infu lam ueniffentitcplum hèrculi.quiapud illos fuper ftitiofe colebatur erexeruntad orientêamp;eiufdc no minis:cuius infulaurbëad occidente: Super.de impio amp;nbsp;euentu belli:quod parabatur. Fata reru: futurum rei euentum:amp;feriëfuturi: Prifca fides aditis:defcribit oraculaiouis Hammonis; aditum

Irrumput uaeuä pœm'tot cladibus arcem.. Tudemû ad macs perfeCTo mûcre erynnis lunoni laudata redittmagnaq; fuperba Exultât rapiens fecum fub tartara turbam: At uos fidæratquas nulla æquaucrit iras: Ite decus terrarum animæ uencrabile uulgus Elyfium.amp;caftas fedes decorate piorum. Quisuero non æqua dedit uiéloria nomen Audite o gentcs.neu rumpite fœdera pacis. Nec regnis poftferte fidem.uagus exui in orbe Errabit toto patriis proieélus ab oris: Tergaq; uertentem trepidas carthago uidebit; Sæpe fagunthinis fomnos exterritus umbris: Optabit cecidiffe manu:ferroep negato Inuiélus quondam flygias bellator ad undas Deformata feret liuenti membra ueneno.

Oftqua rupta fidestyriis amp;nbsp;moenia caftæ:

Non æquo fuperum genito p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;re cuerfa fagunthi

Extemplo pofitos finiti car . 'dine mundi

Victor adit populof:cogna taqi limina gades: Ncc uatu mcntisagitare:amp; præfeia corda Ceffatum fuper imperio:citufçquore boftar Vela dare:amp; return prænofcere fata lubetur: Prifca fidcs aditis longo feruatur ab æuo: Qua fublime fcdens:cyrrheisæmulus antris Inter anhelantis garamantas corniger ammon Fatidico pandit uenientia fæcula luco. Hinc omen cœptis:amp; cafus feite futuros


turn eft locus in tëplo fecretiorucneratiois plenus. Aemulus:quoni5 oracula Hamonis erat fidu utapollis delphici.Cyrrha ëoppidu fub parnafo:ude ëafcefus ad delphos oppidu i quo erat oraculu ApoIHs toto orbe tue celeberrimû:amp; mius aliis fallax:cui oraculahämonis æmulü erat:æmulus at dicit eiufdë rei ftudiofus. Sublime:qmïeffigie arietis fup altaria poebatur. Antris:quonia in medio tëpli delphicicrat foram_e:üde egrediebatur ille fpus:quo pheebas correpta fortes cäebat.potcft etiä cü dicitfublimealludere ad colubä: qua aliq fabulature quercu dediße oraculamtapud Dodona inepyro. Anhelätes:fitictes amp;æftaantes._Gara, mantes funt populiaphricæ laborätes aquatu inopia. Veniëtia fæ.rcs futuras:amp;eötinuatä reru cögreflio nc:quä fatuappelläus. Hinc:ex hoc oraculo.petebatfcire änibal dubiu tati motus euctu. Omexaufpicid amp;an bono omine moturusefTetarmain Romanos. Ante diëmntegipfæ res ecnt:id eftuolebatpræfcirc

ocr page 63

Tertios

Ante diem:bclliqueuices nouiffe petebat Exin cornigeriueneratus nummis aras Captiuis oneratdonistquæ nuper ab arce Vidor fumantis rapuit femimfla fagunthC Vulgatum:ncc caffa fides ab origine fani Impofitas durare trabes;folafque pe æuum Condentu nouiHe manus;hinc credere gaudet Confediffe deum,feni'umque repellere templis Turn quis fas amp;nbsp;honos aditi penetralia node Foemineos phibent greflus: ac limine curant Setigeros arcere fues;nec difcolor ulli Ante aras cultus uelantur corpora lino. Expclufiaco præfulget flamine uertex DiTcindb s mos thura dare;atque e lege paretu Sacrificam lato ueftem diflingucre clauo. Pes nudus;tonfequecomætcaflumque cubile; In re tindla focis;feruant altaria flammz Sed nulla effigies;fimulacraue nota deorum Maieilate locum;amp; facro impleuerc timore In foribus laboralcidæ lernea reciOs Anguibus hydra iacet nexuque elifa leonis Ora eleonei patulo caelantur hiatu.

Ad fligius fzuis terrens latratibus umbras lanitor ætemo tum primum tradlus ab antro Vincla indignatur;mctuitqj megera cathenas. luxta thraccs equi.peflifcp erymithia ; amp;nbsp;altos Aeripedis ramos fuperantia cornua ccrui. Nec leuior uincilibyci telluris alumnus: Marte fuper;Pratique genus deforme bimebre Cetauri frotecp timet;minor omnis acarnan:

futuri belifeuentum. Belli ui^euentum amp;nbsp;uiciffitudines:incertugmartem:quoniauaria eft fortunabclfi:amp; dubiuseuentus:amp; fortuna magnifraoris brenis eft. Cornigeri nu.iouis q illic colebat in effigie arietis. Do nis:captisadudfagunthum. Vulgatum neccada fides.canitpoeta in tcplohereulisdurafle trabes a prima te pii origine ufque ad tepora Annibalis. :quod tamen fingitalludës ad alia hiftoriam.Quippe autore Pli. Te pium Apollinis uticæ erat:Ubiindicatu cedro% trabes ita durauerunt:utpofitefuerant prima urbis eius origi neannis mille amp;.cclxxxviii.amp;in htfpanla tempiu Dianæ fuitazatynétoaduedæcu c0ditoribusannis.cc.an teexcidium Trolæ:cui pepercit Annibalinquitreligionedu cius Funiperi trabibus etiam nunc durantibus.-Nec caffamduana. Hic:exhacuetuftatetrabiu quenocorrumpuntb Deu:herculcm. Senium. uetuftatem:amp;corruptionem. Tum quis fasmunc defcribit ritum:quo utebantur herculis facerdotes. Foemineosgreffus-a templo herculifarcebantur mulieres afacerdotibus propter Deianira quæ tu/ nica ueneno illita herculem perdidit : amp;nbsp;fues ppter aprum erymanthium quem uiuum humeris ad Eu ryfteum rettulit. Plutarchusiqftlonibus duas affert cau(as:quare mulieres no gufeabantid quod fuper ara maxima herculis imolatueffet: altera eft : quia Nicoftrate mater Euandri:quâ carmentem dicunt facrifidi herculei tps no obiit:alteram ad Deianiræ uefte refert. Necdifcolor.i:eiufdem coloris albi.f. Pelufiaco ftamineipäno lineo ægyptio.Pelufiu é oppidüægypti : ubi erat linum laudatiffimum :ex quo facerdotes ægypti ueftes conficiebat. amp;nbsp;Ama fis autore Pll.toracem lined habuit g poftea oftéde batur Rhodiïæde mineruæ:cuius Cingula fila.ccçx Ixv.filis coftahant.Superior pars ægyptl:lngt Pli. uerfus arabiam gignitfruticë:quem xilinôuocât:amp; ideo lina inde fada xilina.puulus eft fimiller barba tæ nucis defert frudutcuiusï exteriore bombice la nugo netur.nec ulla funt cis in câdore mollicieue fr ferenda:ueftes in facerdotibus ægypti gratiffimæ/ de tali linointelligit Syllus. Vertex.capüt.

I ato clauo.textura qua ueftes dlftîguuntur. latus elautis eft genu texturæ:cuius inuentio: amp;nbsp;ulus ori/ mus fuit apud baleares infulas tunica lati claui:Pli. Inquitin modum gaufape texi nunc primüincipit, romani etiam utebäturclauo.Tndelaticlauii. In, foribus.in ianuis templicælati erant herculis labo restquileone ftrangulauit inemeafyluaiprope cleo nas hydram cofedtigni ferroep ad Lerna plaudern. Cerberum cathenis uindumeduxitabinferisip fpe Iuncam:quæeftapudheracleam ponticä:amp; defcen furus ad inferos initiatuseft factis eleufinis a Mufeo Orphei.eleufin eft oppidum atticæ cerer! facrum primus labor hcrculifuitleo nætneus. Elifa.com, preffa manibus. Patulo hiatuiquoniam manibus os illius diduxerat hercules:amp; fuffbcauerat:amp;cneli

diturguttur:osapitur. lanitor: cerberus. Thra ces equi.diomedel.Diomedes rex thraciæ hofpites obiiciebatlaniados:uoradof(p cgs quos habebat efferatos Hercules ipfnm necatu propriis equis deuorandu obiedt:æquof^abdu(2os maniuefecit:quo%genus ufqiad Alex.mag.permaftt. Peftis erymanthia.aper.erymanthus monsarcadiæ:in quo hercules coepit aprum hor rêdæ magnitudinis:amp;tülitad Èuryfteum humeris:guifa beluæuaftltate:fubæneo uafe fe abfcödit. Aeripe dis ceruæ.Hercules fuga delaffauit:cœpit^ceruâhabctëæreos pedes:quodfinxerûtpoetæ alluderes ad illius animalis uelocitatc:fixeriterypedëceruaingt Vir.Cornua fupatia ramos.hoc uidebat ec mirabile amp;nbsp;fiter na tura huius aïalis:qm marcs habentcornua auctoribus Äriftoteleamp; Pli.q (oliaïaliûoihus annis ftatutoueris tpeamittut. Nec leuior Uinci.nofupatu facilisiqmrefumebat uires aterram Antheus terræ filius paleftræfup atus cab hercule iaphrica:icui^aplexu alam eftlauit:cuno fineretipfu a terra matre uires affedas reparare. Matre.terra. Genus deforme:herculcs cctauros domuit:gifeipetu feceruttdudti odore uini: qdapholo ce tauro accepat:ex defud:is clariores fuerütdaphnis.Ageus:äphiö:nyppotiö:orios:ifoples:McIäthetes:Tere': derpos:phryxus. Ois acarnan.1.oës minores natu acarnaniæregiôis:amp;ætoliæ:timere uidebat ï illa fculptu rafrotem Acheloi:g pro Deianira cü Hercule pugnauit.Vndc DeianiraapudSophodëin tragoedia fie logt:

ocr page 64

Liber

Procus fane amnis mihi fuit achelous qui tribus meformisa patre petiittmäifeftus inceffittaurusude dra, co:amp;a|iquado mofeualida boùis præfe ferens fronte, de hac fronteintelligit Syllius:quam moftruofam: amp;toruâpueriacarnanes timere uidebätur.amp;ficeft laus feulpturæ:q tales ei^étus exprimebat. Achelouse flu.diuidës acarnanes ab ætolis* emittes in mare ad echimadas infulas. Fulgetethe:ethe monseft thella iiæ ad mare ægeu in quo hercules accota tunica mifTa a Deianira furore correptus :Lycam qui attuleratîma re deiedt.amp;illic pira extructa fe cobuiuc. Sacratis ignibus:qbus Hercules confecratus cft: amp;nbsp;ad cœlû abiit'

Varia imago:uariilaboresherculei:quos Annibal (pedabat. Mira dehinccernit:defcribitæftu oceaiq gt;nbsp;quotidie fit:amp; afferthuius incrementi amp;nbsp;reciproca tionis duas rones:quaru altera fabulofa exaltera ue ra:quonialuna hetpoteflatcm (uperois humores. amp;eftca æftus oceani.amp;cd illa crefcit:crefcuthumo


res:amp;ecotra.PIi:de poteftatelunæfic ait:que uera contectura exiftit:haud fruftra fpdm fydus Idæ ex iftimarnamp;hoceTequod in terras fatureciaccedef Qcorpora impleat:abfcedesinaniat: io cum incre mento eiûs augeri conchilia: amp;nbsp;maximefpum fen tire quibus fanguis non fit:ied etia fanguinem ho minum culumieeius augeri amp;nbsp;minui : frodes quo gamp; pabulafentire.In omnia ædc perarrante uigt; Âuicéna fecunda quarti tractatu fecudo capitulo fe eundode diebus creticis :fateturex opiniôc quord dam medicorntftue philofophoru:^ uirtus lunæ maxima hetui fuperois huores. Vnde uultq, oes alteratioes quæfintin huidis:utputa digeftio cibo iu:amp;fimilia proueniat adiumeto ipfiuslunæ.Ce rebractia homlnu crefcereamp; decrefcere . amp;nbsp;aquam oceani ad lunæincrements augeri amp;nbsp;minui.æftus oceani fit lingulis diebus:amp;fetioris mare accedit amp;fexreccdit:amp; hoc eft femp:utfenfui patet.ui tam lunæ talia agtitur. De motu oceani lege Pli.amp;Stra bonem. Na qua cæruleis:hec ëcaula huius incre menti fabulola.Nereus inqtdeus maris relaxat fö tes quibus mare augetur. rræruptd:tumidum:amp; aHurgëSè fngruit:crefcit:augetur. Torrentibus rapidis. Tuuadatipfa maria fiue aqua, Pontu: aquam adurgente amp;nbsp;æftuâtem. Mox: poftea de crefcit mare, æftus dicitur maris ebullitio: æftua, ria loca ad que illa ebullitio tranfcurrit. Erepto:p fundo:aqua:quoniam relabitur æftus' Strabo fic ait: Nó paruum nautis difcrimen important: fiuc deferärur:fiue referatur.In his uero aece(Iibus:fiue receffibus etiam detrlmëta funt.Pari enîratiöe co, citatur:celerlterq;mouëtur.crebro näqp nauigia in ficca tellure deftituta funt:hocidë acciditAlexâdro magno:cü ad oceanü indicünauigafet. Traftris iaeëtesin fedibus naulum:amp;ociofl expectantes ac celTum aquæ. Cymothoes:hæceft altera ratio: amp;nbsp;uera:cymothoeënympha maris:quam ponit pro ipfo mari.Nam cyma græce latine dicitur unda.

Vagæ Cymothoes.ideft maris uagi:quodnunc crefcit:nunc decrefcit. Labores:ideft æftus amp;nbsp;re

Inter quæ fulget facratis ignibus ethc Ingentecp animam rapiut ad fydera flammæ Poßquä oculos uaria impleuituirtutfs imago: Mira dehinc cernit furgebs mole profundi Iniedfum terris fubitum maremullaq; circa Littora:amp; infufo Hagnantis aequore campos. Nam qua cæruleis ncreus euoluitur antris: Atep imo fréta cotorquet neptunia fundo: Præruptu exundat pelagus:cæcofq? relaxans Oceani fontis torretis inoruit undis

Tum uada ceu fiuo penitus permota trideti Lucrantur terris tumefactu imponere potum. Mox remeat gurges tradlocp relabitur æftu Ac r lis erepto campi'fdeferta profundo. EHuGtraneris expediantæquora nautæ: Cymothoes ea regna uagæ:pelagi'q? labores Luna mouct.luna immiflifpcr cærula bigis Fertq; refertq; fretu.fcquiturq; reciproca thetis Hæc propere fpedlata duci.na multa fatigat Curarum prima exercet fubduccrc bello Cofortem thalami,paruuqrfub ubere natum. Virgineis iuuenem t{dis:primoq; hymenio Imbuerat coiun tmemoriep tenebat amore. At puer obfeffe generatus in ora fagunthi Biffenos lunæ nodum complcuerat orbes. Q uos ut feponi flctit:amp; feccrnere ab armis: Affatur dudor:fpeso carthaginis alit Natetnec æneadü leuior metus: amplior ore Sis patrio dccore.amp;fadlisibi nomina codas Qui fuperes bellator anumiidq? ægra timons Roma tua nueret lachrymädos matribus anos


dprocationes: Reciproca tethis:ipfum mare reciprocu:Nafluit amp;nbsp;refluit. Tethis efl uxor oceani.amp; ponit pro ipfo occano. Hæc propere fpeftata dud:Cuannibalhæcquæ diCta funtapud Gadesuidißet a fe uxo rë dimittere cogitauit Imilcen:amp;filium:g nondum complebat annum generatus in bello faguthino:hicin fans Afpar uocabatur. Sububere:lac?entë. imbuerat.i.ipiaimilceprimo matrimonio coiuncta fuerat Annibali:quäingëtl amore pfequebaf.idait: Virgineistædis:nâ tæda præferebat in nuptiis. îbuere ëdare primûfaporoHora.Quo femelëïbuta reccs:feruabitodorëTefta diu.amp; Mar.Imbuc plebæias clufinis pul tibus ollas. Prïohymeneo:matrimöio:hymena:usëdeus nuptiarn:amp;pöiturproipfis nuptiis. In ora: régi onefaguthina. Bidenos orbes.xii.mëfes. Quos:uxorcamp;pucrü. Vtftetit:placuitanibali;fixuq;fuit. Secernere:dimittere ab exerdtu uxore amp;nbsp;filiu natu in obfidiöefaguthina.hcbateni änibal in caftris uxorem.

Spes o car.al.uerba anibalis ad fillupcatis:utille reb9geftis aunamilcarcfupet:amp;fepatrc. Necleuior:no miorromaoru terror me patres Ampliorpatrio decore.f.âpliorë laudëaflequaris g ego adeptus fum. Ce

ocr page 65

Ingens hic terris crefeit labor:ora parentis Agnofco toruaq; oculos fub fronte minaces« Vagituque grauem:atcp irarû eleméta mearû Siquis forte deum tantos inciderit aétus: Vtnoftro abrupatlœto primordia rerum; Hoc pignus belliconiunx feruare labora Cumquedatum fari duc per cunabulanoftra Tangat c[ifcas palmis puerilibus aras Et cineri furet patrio laurentia bella. Inde ubi flore nono pubefect firmior ætas. Emicet in mart€;amp;calcato fcedere uidor In Capitolina tumulu mihi uendicet arce

Tertius

das:cöpares; Noïaamp; gloriam amp;nbsp;famam rebus ate geftis. Auû:amilcaré:aïter mars putatus eft. Aegra ti, moris:timidaamp;confternataaio.(icAmilcar dixerat AnnibaIi:Horreatortus ia pubes tyrrhena tuos. Lachri mados.allaturos calamitateromanæ pubi. Ni prælaga meos.ni decipioringt:amp;male mens ffagit mea fagi reeacute fentire:ex quo fagearii:qa multa feire uolût:amp; (agaces dicunt canes.igit qui antefagit g oblata res tit: diciturpfagire.i.futura ante fentire. Præcordia:ponit pro ipfo cordetin quouidet cöfiftere ipfum fape:unde uecordes dicunturftulti:amp;cordati fapictes. Meos fenfus. opinionequa de filio concepi. Parentis:amilcaris Ora :afpedti toruüqualéhabebat me^ pater. Torua.ferod.toruitas dicta ëa ferociatauro%qii tauri acer _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.—„ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bitas:hicinfansauumrefcrcbatore. draue.terri,

bile. Elemcta.principia:quoniam me referre uide turira amp;nbsp;truciuagitu. Sigs inciderit adtus.i.fi non potero italiâ ïuadere amp;nbsp;aligs de^abrüpet hos meos conatus-memcto uxorferuarehuncpuerü:amp;cÜ FO terit fari : faciuret ad aras elifeas bellüröanüut ego feci: Tantos actus :quos parocötraromaos. Lee to:morte mea. Primordiare.principia belli qd ro manis inferre paro. Labora.enitere. Noftracu na.p mea ueftigia:giuraui bellGin pueritia. Elife as.ab elifa Didoe.idurct utego feci adaras dicatas maibusebfæ. Cineri prio.mäibusauiamp;pris.Cal cato fœ.feruat deco%utri ïpiibdlicofi amp;nbsp;pfidi.Cal cato.fpreto:uiolato. Vendicet:paretmihifepuI' chrüin'tapitolio. Tuuero tati:uertitfermonëad uxore: qua hortat ut ab armis difcedat propterfutu ros Iaborcs:amp; difficultate Itferis. Eide, ppter fide coniugalcqcenfcris. Suppoftatcreéta ufque ad cœ Ium. Laber alci.Herculis g alpes träfeendit: miran teiunonenouerca propter rel difficultate. Suda/ tus maximo fudorc peradus ï trafccdcdls alpibus.

Acriorla.quoniâ plus neeodierat ï alpibus ïuiis: gin exercitu amp;nbsp;pugna cum hoftibus. Quod fi pro mdïu.captat beniuolctia ab uxore:cudidt:fifortûa mihiadoerfabitur in italiâ pperäti:amp; moriar:iufti US eft uttu remaneas:amp; tua ætas iuftioreft:cuipcæ ducant fila tarda.i.uttua ætas ad fenlum pueulat.ta li aïo fuit etia Gracchus erga Cornelia. Læuaeô trariameis coeptis. Vitra me:utfupuiuas mihi.

Impropcre.tardæ ducat fila, i.extedâtætate poft morte meâ. Atcotrathic repetit poeta originem Caftulonis oppidi:qd erat fmllces natale(olü.Ca ftulo urbs hifpâiæ patria uxoris annlbalis:guod et Liuius teftat'.Fingit poeta ppterißm nomequeda Gaftalin ueniffe ex phocideïquaë Parnafas;amp;fös Caftali9phebo (acer:amp;códidi(re Caftulonem urbë denominaneq; anomine matristalludës adifm fö tc:qui amp;nbsp;Caftalia dicitur.Vndc papiniustCaftaliæ fiauosamoreft tibi mergerecrines.Ft Virg. Cafta lia molli diuertitur orbita cliao:amp;Milichûguendâ natü ex Satyro Bacchi comite:amp; nympha Niyrice il lie regnanexa quo Tmike habebat origine. Cyrrhet caftalii:phocc(is:qm Cyrrhacin phocideadradi, ces parnafi. Natis pheebeis. caftuloncfibus oriun dis ex phocide pheebo facratqm illic erat delphicu oracula Liuius ait:Caftulo urbs hifpanlæ ualida ac nobilis:amp;adeo coinda federatepœnis utuxor ïde anibaliect. Repetebathamilceifex facrata ftirpe: na referebat fuos natales amp;nbsp;ftemaad Milieu natu ex

Expediat ueneranda fide difcede pcriclis Incerti mattis ;durofquerelinque labores. Nos elaufæ niuibus rupes fuppoftaquccœlo Saxa manent.nos alcidæ mirante nouerca Sudatus labor:amp; bellis labor acrior alpes. Quod ft promiflii uertat fortuna fauorem; Lxuaque fitcœptis:te longa flare fenera Acuumque extendifTeuelim:tua iuftior ætas. Vitra me impropera: ducant :cui fila forores. Sic illc.at contra cyrrhei fanguis imilcæ Caftalii;cuimaterno de nomine ditia

Caftulo phoebeis (eruatcognomina natis Atque ex facrata repetebat fhrpe parentes Tpe quo bacchus populus domitabatiberos: Concutiens tyrfo:atquearmata menade calpen Lafeiuo genitus fatyro nymphaque myrce Milieus indigenis late regnarat in oris Cornigeram attollens genitoris imagine fronte Hinc patria: clarumq; genus referebat imilce Barbarica paulum uitiato nomine lingua Quæ tunc fic lachrymis fenEm manatibus ifit Me ne oblite tua noeram pendere falutem

baccho nympha:eo rpequo bacchus domuit hifpa nos. Agltabat.ucxabat bello. Thyrfo.haftabacchica obuolutapapjnis:amp;inftita.VndePa,i.defcribcsEu, neu Bacchi facerdotc:amp;eius infignia dicit: Palletcs hæderæ nyfeaçp ferta coronat Cadida papineo fubnectit inftita pilo: „Armata menade.Menades:Thiades:Mymallones dicunt mulieres bacchätes.ct baffaride. Cal pen.hilpania.calpe mostut diaû c:ad fretu gaditanu. Lafcluo.quoniä fatyrilafduifunt.Indigenis.hifpanls: idigenæ dicunt ïde geniti: lmaginegenitoris:qmlatyricomuti funt:amp;bacehucomitant. Hïctamilco. Vi

ocr page 66

Liber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4ak

Abnuismcœptts comi'tcm fie fœdera nota Primftiæq; torftgelidos fie feandere tecum Deficiam mons coiunx tuafcrede uigori Fœmieo caftû haud fupcrat labor ullus amore Sin folo afpicimur fexurfixumcp relinqui. Ccdoequide.nec fata moror.deusannuattoro. Ifœlixn'numinibustuotiTq fecundis Atq; acies inter flagrantiaq; arma reliétæ Coniugis amp;nbsp;nati curam feruarc memento. Quippe nec aufonios ratum ncc tela: nec ignis Q uatuin te metuo ruis ipfos acer in enfes. Obiedtaq: caput telis,ncc te ulla fecundo EuentU fatiat uirtus.tibi gloria foli Fine caret.credifq; uiris ignobile lœtum Belligeris in pace mori:tremor implicat artus. Nec quequa horrefeo qui fc tibi coferat unus. Sed tu bellorum genitor mifereremefarq; Auertc:amp; fcrua caputinuiolabilc teucris. Tam q;adeo egredi fteterantin littorc primo Et promota ratis pendentibus arbore nautis Aptabat fenfim pulfante carbafa uento: Cum lenire metus properanstægrame^ leuare Attonitis mentem curis:fic annibal orfus. Ominibus parce amp;nbsp;lachrymfe fidiffimacdiux. Et pace amp;nbsp;bello cuneftis flat terminusæui. Extremûque diem primus tulit ille per ora Nomen in æternum paucis mens ignea donat: Quos pater ætheriis cœlenum dcÀinat oris. An romana iuga.amp; famulas carthaginis arces Perpetiar ftimulant manes:no51ifq;pumbras Increpitas genitor.flat arætatq? horrida facra Ante oculos:breuitafq3uctat mutabilis horæ

tiato noïe:qaaMincoHimiIce dicebatur.tnhocfïngitpoeta^ Meneoblitetua:uerba HimiIces adAnniba lem:aquo captatuiciliim beniuolcntii.fenfus c:nöuis me comité tui itineris Annibal an ignoras ^ mea filii çp cois lalus ex tua pédct:feruat decora poeta cöiugis fidæ:acpudicæ.ordo é:ne me abnuis comité îcœptls.o ânibai.l.oblite a tua falute noftrâ pedere. Fœdera:cÔiugalia.f.n inqtexptus es meïfidâ:ut debeas me comi' téabnuere.fenfus émouifti ne mehadenus ita pigra:amp;exigui erga te amoris ut nüc me deferere debeas:guia nolïtecûppetilabores:autgrauer.q.d.ha(2éus fui teciïubi(p:amp;ero:(i placet£oirq;labores uoluptati aicribam ita caft9amor:amp;conubii fœdus expofeit. Primitiæto.qm hüiteâ uirgincânibaJ: HaudubUd.nulla dim cultas mefupabitte uniceamate. Sinfolo: fenfus c:fed fi fold ppter hoe merelinqs:qafum fœmina: excu^ gremio turpecuiro bellicolo furgere ad mar tis labores:remaebolibës:amp;uolutati parebo tuæ. oro igitur ut deus anuat coeptis tuis:amp; iterarma:amp; dagores tubaru meorefto mei amp;nbsp;nati. Quippe: quonia inqt no tatu tieo romaos:gtute g ruis in ap ta difcrimïa.nec latiaris aliquoeuctu profpæ fortu næ.amp; nulla gloriacqtibi fit fatis.amp; putas n decere hoïem bellicofuïpace mori. Ignobilelœ.ignanâ morte: Quiu.cö.fe.ti.i.nötïeo aliquécö^redic té tecü fingulari cerramïe:fed uï multitudisèEdlo^ gc;ges alter marsxamp;illü in armisfpiras. Teucris: romafs:feruatdeco%uxoris timetis uiro:quem pp eximia bellicæ uirtutis gloria uniceamabw. 1acp adeoeg.anibal:uxor:cæteri^ comités egrediex té pIo hercu.amp;urbeGaditana puenerant adlittus:ute portu foluerct:tucanibal hlmilcelachrymatem his uerbis alloquutus c. Littore :gaditao.r. I'romota dedudaiag. Pedctibus:aptatibus arena: amp;nbsp;uelaÏ arbore nauis. Scfim pulfante:paulati inflate uela. Omini.par.noliinqt lachrymis tuis îfœlicitaté omîari uxorioméproprie c in ucrbis.Vn dicit Ci. î.i.dediuf. Neg; fold deorüuoces pythagoreiobf uaueriït:fed éthoiumquocatomïa: qmaiores no ftri:qa ualere céfebat:iccirco oïbufrebusagcdis:qd bonû:fauftn:fœlix:fortiïaNÏqp cct fi fabant : rebuty dïnis:q publice fierét:ut£iuerétlinguis impabatur qdficinterfratur Sene.diccs:Quotiés métio facra rulittera%ïterueneritfauete lïguis:hocuerbü:non ut plericp exiftimätafauorè trahitur: fed impatur fi Jentiü:ut rite pagi po(Titfacru:nuI[auoce mala ob/ ftrepéte.iö anibal^catur uxore ut oïbusparcat:inq ens:Fixusëdics mortis.Tn pace amp;nbsp;in belfo morïur: cuuenerit dies:q pendetaprimo:utfupra dixit:Na fcétiq; addita fata. Extre.dié:Hero.dicitIib.i.Sor té fato deftinata deo quorp effugere impoffibileeft Et;Sene.fcribcs decöfolatioead Martia dicit:Mors illi nafcenti determinata:amp;in hanc lege data. amp;nbsp;Me trodorüs dixit fbrori fuælugcti filium :mortale eft omniu mortalia bond. Mens ignea:cceleftis amp;nbsp;ar

dens 01uirtute.i.fola uirtuseilla q famam compat amp;nbsp;hominecu diis agere æuum facit. Sie Virgilius. Pauci : quos æquus amauit iuppiter :aut ardens: euexit ad æthera uirtus:amp; affert patriae feruituz' té:urmagis illa tuoueret.ordo:ignea més paucis donatnomc.f.eorum irep ora.i.celebrari her mortales.Sic Enni.Curuolito uiuus dofta p ora uiriï.Perfecta uirtuséillaq höcenfct:amp; cü uirtute optimiïémori. Rdre dra amp;nbsp;cölumata: ingtSene.fœlicitatéhois implet. hæcro uocatur uirtus:eadc^hoeftu c.amp; alibi dicit magna eë fœlicitatë mori: Quos:paucos iuppiter deputauit celo:quonia uirtus éilla q facit nos deo fimiles :quoad fieri pöt.Vn dicitSene.iter bonos uirosamp;deuaïcitia c:cocifiate uirtute.Etalibi:Gencrofiaïamp;magnifici eit iuuare amp;pdeë:g dat bnficia deu imitatur.g repetütfœneratores:logtur Syllius ex opïone ftoico^z:Na zeno ftoicus aïam igncputauit ec:nö fine tone tamë:nâuoliït ftojeiutcorpus fitabaîa râqj forma:qppe aia calor ë:amp; uis qdâ:utipfi dicût aéria cocalefcâ.gd âtdeaîaipfa tencdnfit:nos gchriftiae phamur:rcligio noftra fan êilTima docet. An romaiu'affert rci îdjgnitatëq dicit fead bcllüîpclli:quoniâpatriæoïa debemus. Inga, impia qb9foimur:utiugo boues. Mäes:aia patris meiamilcaris. Aræ:ad qsiurauibelliïromanü.Horri

ocr page 67

Tertius

da fa.inferna:amp;ïqbus manabatur hoïes.Mutabiïis:ga tpa facile mutätmäamikar morte fuentustnô potuit româis beHuinferre.Sic inquitAnnibai mihi acciderepoßet.iö ait pli.ïepi.Cûta anguftis terminis uira nra claudatur Rudiis memoria extendam^.Colüella dicit.lnuigilate uiri tacito na tpa greiiu Diffugiat: nuUcq; fo nocouertit anus.amp; Vir.Optïa qg;dies mifis mêoralibus æui Pria fugit. Prela differre. Sedea ne.fuatde co% uiri igetis fpas amp;nbsp;gloriæ ïmëfæ cupidi. Lætig; me.de.al.re.'nä ucèfortis ut dictuepp decoxiamp; honefta tend timetmortc:imocirca arduauerfat.ëtfifitmoricdu:gppeuite no pcit ruamp;:necpp alig icomoda declina da debet elfe timldustgm amitteretfortitudïs laude fyhonorèqepmiu uirtutis:amp;que aïus gencrofus appetit Vnde dicitSene.Hcthoc optimüfe gencrofus aiuf q, concitat ad honefta:amp;alibi dicit.Male uiuet qfqs nefdet bene mori. Alta decora.laudc regt geftarü: amp;nbsp;ueræ uirtutis decus. Quanta ctenïdi.qfi di.ille de quo nihil dicitureft perindeac'mortuus. Nee tarnenincau.non debes inquittiniere qgt; ego firn in catus:utdixiftitna amp;nbsp;ego gaudeo uita amp;nbsp;gloria mea gaudet fenio : cum celebraturipfa gloria titulis: amp;nbsp;imaginibus ob res geftasïlöga ætatc. Furores lau dü:uehemëtëcupiditatelaudis:adqua nati fumus: amp;nbsp;pro qua cöfequëda me iritantu in apra ruere peri cula dicis. Honoslûcis:amoruitæ. Titulis:no/

Prolatare diemrfedeam nc:ut nouerit una Me tantum carthago;amp; qui ' fim ncfciat omnis Gens holumdœtiq; metu decorahlta relinquat Quantum etenim diRanta morte filentia uitæ; Nec tam incautos laudum exhorrefee furores Etnobis cR lucis honos.gaudetque fenedta Gloria cum longos titulis cælebratur in æuo Tequoquemagna manét fufeepti præmia belli Dent modo fe fuperittybris tibi feruiet omnis; Hiacæq;nurus;amp; diuesdardanus auri. Dumque ea permixtis inter fe fletibus orant;

Cunctantem ciet.abripitur diuulfa marito. Hærent intenti uultus ;amp; littora feruant Donec iter liquidum uolucri rapiente carina Confumpfit uifus tellus:potufque receffit. Ac pœnus belli curis auertere amorem Apparat ;amp; repetit properato mcenia greifu. Quæ dum pcrluftrat:crebroque obit oia uifu; Tandem follicito eefTit uis dura labori;

Belligeraque datur fomno componere mente Tum pater omnipotens gente exercere periclis Dardaniam amp;nbsp;fama feuorum tollere ad aftra

norib9:laudibus:amp;iferiptioibus uiétoriarû. Oui. GratulorOechalia titulis accedere nris. Tequoqi. locus eftab utili. Detmo fe fupi.i.foln dii annuant coeptis amp;faueat. Ois tybrisiois italiaamp;ifa Roa. Dardanus.romaus. Diues au.ditiflimus po.ro. na in italia fut auri uena::qseffodiuetitucft:ut iqt pii. edictu patruitalia : parci iubetiu. un Vir. dicit: atqi auro plurima fluxit.romeno fuit nlfi admodu exiguu longo tpe.nâ cum paxa gallis emeretur:no potuerateffici plus g mille pondo :fed audiieft po ftea tpe.C.Marii:amp;fynamp;:q.xxx. milia podo efine fte quo Marius afportaueratromaitriumpho rettu lit:amp;argcti.vii.milia.amp;ex reliqua uicloria auri po do.xv. milia:argenti uero.cxv.milia utaitpli.Inde Sex 1ulio.L.Aurelio conlT. auri in trrario po.ro.fu cre.vii.anis an tertin bellu punicu pondo.dcccxxvi Argenti.Ixxxxii.milia :amp; extra numc%.ccclxx. mi lia.Ttem Sexto [ulio:amp; Lucio Mario cofulibus belli

fotialis initio octigcta.xlvi.auri pondo Gmfarpri mo Ttroitu urbis in fuo ciuili bello ex ærarioprotu litlateruaurco%uigintifcxmilia:amp;inumero pon

do.ccc.necp fuit aliis teporibus relbublica locupletior: Seruius T ullius rex primus æsfignauit nota pecude: un pecunia dicta.Napo.ro.ante Pyrrhu regeargetofignato no eftufus:qdlignatu eft. Qu. Fabio cofulegn que annis ante prima bellü punicû.nota argeti fuere bigæ amp;nbsp;quadrigæ:inde bigati niïmi:amp;qdrigati didi. Li Uius Drufus in tribunatu tertia partqæris argcto mifcuit:qui(2oriatusappellabat.Nomus lege elodia peufTuf estante hic nûmus ex illyrico aduedus loco mercis habebat.Nümus ät did^ e auctore Ariftotelc a lege q no mos dicit græce:qppc no naturaded lege introductus c:nä principüïftituto fit nümus :qui adhibetmenfura oibusreb^.iö uclut(ubfidiü cömutandayre% nümusexcoÿtatus eft:uictoriatus nümus fignatus fuit nota ui dorietundenomen.Aureus nümus poftannü.lxii.pcußus efttgargeteus.a nümo prima eft auaritiæ origo ï quit Pli.excogitatafœnorc 4ftuofalt;pfegnitia. Iter liquidü.ipfum mare abftulit uifus. At pœnus:annibal foluenselittore gaditao:citato curfu noua carthaginëcótendit:ubipnodurnam quietem hoc oftétum uidit: qdpocta uerfibus pfequiE. Auertereamorem:quo tenebatur erga uxorem:quialiquoafleduamorisfmit: inquitCice.îtufa.qftionibus:utfauetadduceduseftad alia ftudiateurasmegoda:loci denig mutadöctang æiroti no côualefcentes fæpeeuradus eft. Mœnia:nouâ Garthaginem:undedifcefleratitutus ad tëplü Her culis. Tädemtpoftlonga belli cogitationë:amp;ftudium. Vis dura:uehemës'afFeétus amoris fuperatus eft a la bore bellico.Oni.Oeta fitollas pertere cupidinis armai Sollidto.abeffecturquia reddebatannibalem folliti turn amp;diligente. Tum pater oïpotens.Silenus græcus auétor:quc Gelius fequuttis eftiaudtore Cice. dicit Annibalem:cnmcœpiffetSagunthum uifum effein fomnis aiouein concilium deorumuocari:quo cü ucnil fet:iouemimpaffe ut italiæ bellum Infertettducemg ei unumccôcilio datum quo ilium utentemcum exerej, tu progredi'coepiffe:amp;uidiflfe poft(ehocmonftrum:quod poetamune defcribit fingit poeta in gratia romao ^umiouem milllie mercurium ad Annibalc:ut properaretin,italiam:nonutfaueretannibali:fed utromanos fam defides:amp; prifeoru laborem deponentes bellis exercerct:quibusprifei romani ex tenuiprïcipio audi fut. 1aulopoftiupiter Veneri reipódcsait:Hacego mattismok uiros fpedareparo.atq; extendere oello. Dar

ocr page 68

daniam:romanä. Sæuoru bel.gain belloëfæui cia. _Prifcos:quos prifci illi româi proimplopro pagado tolerabant. Præcipitat:urget:ïpeTlit con ciliüannibalis deInuadcdaitalia ne româi deiidia torperct:quonia in locu uirtutis uitiu obrepit:ude dicitHora.in agris neglegis filice innafci.l.uitiiï eu no exereëus officia. Cyllenias:mercuri9a Cyl lene mote arcadiæ in quo fuit nutritus:amp;cnudus louis. Vmbrä:no(2ehumidam:q nil aliud enifi umbra terræ: Aligero:quoniam hét talaria:amp; uo lat. Parérisdouis. lnce(rit:carpit:amp; impetit. Amaris:afperis. Turpe duci totâtuerba mercurii adannibalé:quëlgnauiæ accufat;utad deco^præ ftandu tadéexcitaret: Pallas apudHomerû fie allo qtur Agamcnonc:Nooportetno(2u gefeere uiru cui populifuntcuræ.Arguitigiturpriufabhôefto dicens:Non feruaturdecoru tudanibai g es redor Llbyæ:fi dormis.indeabutili:diccs'.iâ romani te ceffante turbabût oîa maria:amp; Libya inuadent. Stât:fiunt:uigct:nôdormiente reftorexg debet ec lolertilTimus ac prudétiffimus^ Effufas :(parfas P mare. Létuscœpti:tardus ad ea obeunda q cœ pifti. [bera:hifpana. nbsp;nbsp;Scilicetid fatis édecoris: ienfus c:putas ne te adeptumagntï decus: ga Sagu thu expugnafti tâta mole bdluguafi dicat:nöeft ti bi magna laus una urbetato exercitu folo æquafTe amp;locus éabhoefto: Decoris:laudisamp;gloriæ. Molimîe:belliapparatu. Graia:quoniâ Zacynthi eâ condiderat :g funtgræci:uiri. f.effœminati. En agc:hortâtis c. Ante mccnia:quoniâ annibal pofuitcaftra ad anienc:amp; ufq;ad porta collina pro grenus c:amp;locuséab h0efto:utili(p. In fatutnia regnatromanaaSaturno:gfuit1 Latio. Cd fubi tus circa fragor.SyllenuszautoreCice.in priode di uinatione dicitducc præceplffe annlbali: nc refpi cer€t:illu adtid diutius facere no potuifre:elatum^, cupiditate refEexilTe:Tduifam belua uafta amp;nbsp;ima necircdplicata fcrpentibus: quacuqiincederet oîa arbuftamirgultatteda puerterc:amp; ânibali quæren ti refpÖdiße duce uaftitatc elle iraliæ.præcepiflèq? ut pergeretptinus gdretro:atq; a tergofierce:ne ia boraret. EfflUxeretexcelTerutânibali: ugis:e motibus. Quatus no æqsihdc ferpentéilli copa rat:geftpolo boreali affixus:amp;lua magnitadie ge mina arftonctrculigat.Aratus:cuiuscarmia Cice ro latia fecit:hdcangue de(cribit:amp;Virg.i georgi. Maximus hic flexufinuofo elabit anguis:Circdd gduas inmoreflumis arctos. Non æquas:diffi miles:quoniâ e malor urfa amp;nbsp;minor. Perluftrat: circuit:amplectit. Gemind fydus:duas ardos;

Dlducit:apitos. Nimbofls:altis; Rapti coeli obfeutati pp imbres amp;pluuias. Hyemamp;tcpefta tem. Nee aderatuls:potëtia amp;nbsp;obfeuritas altæ no dis:naMercurius fugauerat tenebras (uocaduceo Virga:caduceo fuo:quodifcutitumbras. Mif, cueratlucë:quoniauidebat.guis eetnóx: ScItat: Interrogatquærit a Mercurio. Gelidis antris :fri gidis:quonlâ arcadia eft môtofa amp;nbsp;frigida. Vnde dicit l'apinius ithebaide.Arcadiæ capita altama dent.(itac Arcadia i medio pelopönefo. Bella ui des:uerba Mercuriiad Annibalem qrentem:quæ nam ciTet illa Belua. Idei gencrisTomaninomi

Liber

Bellorum méditas:prifcofep referre labores Præcipfatcófulta ufrirfegnemq; quietem Terret:amp;immi'ffa rumpit formidine fornnos. Ian$per humétem noàis cyllenius umbram Aligero lapfu portabattuffa parentis.

Nec mora.mulcetem fecuro membra fopore AcOTcdltur luuenetac moltis Inccflit amaris. Turpe duci totam fomno cofumere noétem O retftor libya^.uiglli flant bella maglftro. lam maria effufas cernes turbare carinas: Et latlam toto pubem uolltare profundo Dum fenfus coepti terra cunctaris ibera. Scilicet id fatis e decoris memoradaq^ ulrtus Quod tato cecldlt molimlne graia fagunthos. En age fi quid Ineflanimo par fortibus aufis Fer greffus agiles mccum.amp;comitare uoedte. Rcfpcxinc ucto:moet hoc pater ille deorum. Vigorem ante altæ flatuam te mœnla romæ lamcpuidebatur dextram lnîeélare:graduq; ' Lætâtcm trahherc in farurnia régna citato: Cum fubltus circa fragor:amp; ulbrata per auras E'terrent fæuls a tcrgo fibila linguis Ingcntlcpmetu diuum præcepta pauenti Effluxere uiro:amp; turbatus lumina fledlit. Ecce lugls rapiens fyluafac robora uaflo Cotorta ample u tradlafcp per mula rupes Ater lætifero flrldcbat turbine ferpens.

Q natus no æquas perluflrat flexibus ardos Et geminum lapfu fydus clrcunllgat anguis Immani tantus fauces diducit hiatu.

Attollenfq; caput nimbofis monbus æquat. Cogemlnat fonltus rapti ulolentla cceil. Hymbriferdep liyemcpmlxta gradinc torquet Hoc trepidus móflro:ncq;.n.foporillenec alte Vls aderat notftlstuirgaq; fugante tenebras Mlfcuerat lucem fomno dcus:arduaquæ fit Scitatur pedis:terrafqp urgentia membra Q uo ferat: amp;nbsp;quos na populos depofeat hiatu Gulgelidis almæcyllenes editus antris. Bella uldcs optata tibl:te maxima bella: Teflrages nemorum:te toto turbida cœlo Tempcftaf:cxdefq ; uirumtmagniq; ruinx Idei generis.lachrymofaq^ fata fequuntur. Quantus per campofpopulatis mdtibufadas Contorquet fyluas fqualentl tergore ferpens.' Et late humedlat terraf fpumante ucenno:


ocr page 69

Terties nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_

Tantus perdomitis decurres alpibus atro Inuoluens bello italiam:tantoque fragore Eruta conuulfis proRernes oppida muris. Hisegrum Rimulis liquere deufque foporque. It membris gelidus fudor lætoque pauore Promiffa euolult fomni nodemque retrcRat. lamque deum regi mardque fub omirie fauRo Inftauratus honosmiueoq; ante omnia tauro Placatur meritis monitor cyllenius aris. Extemplo edicit conuellere flgna repenfque Caftra quatit clamor permixtis dldonallnguls. Prodito calliope famæ quos horridacœpta Excierint populos:tulerintque In regna latini Etquas indomitis urbes armarit iberis Quafep paretonio glomerarit 1ittore turmas; Aufa fibi libyæ rerum depofeere frenos Etterris mutare iugummon ulla nec unquam Seulor it trucibus temperas aRa procellis Nec bellum raptis tam dirum mille carinis Acrius infremuit:trepidumque exterruit orbe

Membra lenis cclfique decus fraudata fuperbu Corporis ac docilis lallendi: amp;nbsp;nexare tectos Nuqua tardi dolos;rudis his dû parma brculcp Bellabant enfc;ac ueftlgia nuda finufque Cingere inanuctum:amp; rubre uelamine ueflis Ars erat in pugna fufum occuluiffe cruoremj Hisredor fulgens oftro fuper altior omnis Germanus nitet annibalis:gratoque tumultu Magno quatit currus;amp; fratre fpiratin armis Proxima fydoniis utica eft effufa maniplis Pri(cafitu;ueterifq; ante arces condita byrfx. Tune quæ ficanio percinxit littora muro In clypei lpeciem curuatis turribus afpis Sed dux in fefe conuerterat ora fycheus

nis ab idatrofana. Fatamor. Nocftfyre.l.repetitaïoddquoduideratpnocturnaquietc. Deurcgi:loul. Caftra difTonazqm erantex uarlis natiöibus amp;nbsp;linguis. Prodito cahioperre dicluhaud facile :amp; remota: an tlgtatis caligine obdura narraturus poeta uotu repeticprecat^Galliopemu^rüreginâ:ut populos aperiat: acmilites:qadhocbeliu uenerunt:amp; aufpicio Annibalis arma italiæ ïtulere. Prodito famæ.Aperiingthæc oiautfamap tota orbe ppaget. Fxcierint:adarmauocaucrintcœpta Annibalis. Iberis idomitis beUicofis: amp;iuiclishifpäis.Quaf^paretonio:a:gyptiolt;xli byco.parethoniüëoppldüægypti :amp;portus iges ppe cirenaicä regione un littus parethoniû polt p ca pte aphrice:q uergitad ægyptu.Poit et p æthyo pib'hefpiiside gb^poftea dicetiamp;denicpp oib^ ur bibusiqfdtaNilo ui^ad fretü gadtanüquo Aphri ca ab Europadiuidit. Frenos re%:ïperiiï totius or bis. Libiæ.ipa Carthago. Mutare iugiïterris.cöfti tuere nouuïperiû:amp; impareromäis g iperabât: Priceps fl.tu.ïcipitdefcribere urbes q ad bellu mili tes miferüt:amp;pria fuitcarthago tyrio% colonia: de qTatis diddeft. Pubes:luuctuscarthaginêfis. Mc bra le.agilis ad eurfü:amp;breui ftatura. Supbuicla, ru amp;nbsp;nobile decus:pcerc ftaturæ:q fraudat natura. Docilis fal.fallaxbifidus. Rudis:ipolitaparma appellamusfcutu. Veiligianu.hoc dixitad imita tione Vir.gcanit hernicos tali habitu iuifead bel/ lu:refpicies adiHoieannquirateznä hernici pelafgi fuerunt ab cetolo duceher nico noiati:amp;cetohfini ftro pede nudo ad bellu pdire cöfueuerütiur ait Eu ripides i meleagro:amp; Arifto.li.ii.de poetis :de his rebus lege Macrobiü. Inaffuctu cin.fi.qm difciCti pdibâtad bdluiut dictu ë amp;nbsp;utcbanti bello uefte ru bra:utcruor fufusemebris no cognofceret. Ful gës oftro.purpura.Mango frater anibalis his mili' tibus ferae. Spirat fra.refertanibalë in fftaha bel lica. Vticaiut fcri.Stra.urbs ë:amp;magnitudïe:amp; au doritate fecunda poft caithaginë:fita in eodë finu: quo carthago ifignis mortc Catöis.SidÓii ex phœ nicia pfecUilla cödideriït:iö dicit Sidoiis maiplis. i.(uis militib^ oriüdis a fidöiis. IRifcahtu. qm co dira fuit ah carthaginë. Byrfæ.carthagïs.Afpis.A gatocles rex fyracufanoyzcui Sicilia pmetet belloa carthaginenfibus duce amilcare Gifgonis filio:qüi racufas obfidebat:ïaphricä traiecit,ut illucbelliï re traheret pmötoriüquodda occupauit:fecit^ munt metu.qd a fimilitudïe clipeiafpiscognomiata eft. alpis fignificat :amp; ierpetc amp;nbsp;dypeu græce :ide afpl dlöbreue fcutü amp;nbsp;afpidifchiö.iö ait Stra.didus eft ille collis a fimiiitudie.bdypci:amp; hæc ciuitas hëbat

turres p circuitu ad forma clypei. Sicaio.ficulo co dito ab agatocle ficiliæ rege:de hoc rege alibi dieet |atius.Sycheus hogzduaot erat nepos anibalis ex fororeq nupferatafdrubaliiqamilcari fucceffitïhl fpaia:utdiétu c. Vano tu .aïelatiöe:atq;faftu ïani qm ceciditad T rafimenümau flaminiicöfulis.1n terea ïqt alibi poeta exanimqmocfti fup arma fiche urn portabatpœni. Berenicidæ nu.berenicæ clui tas aphricæ fitaïquodapmötorio ppefyrres iuxta iacu noïe tritonidëiö appellat ipfa nndofa:eftëtil lichefydu lacus:!queflumelotöïmittit.T ercti do löe:rodudahafta.Dolö eft genus haftærotüdæ: amp;nbsp;breuioris. Barcætpod berenieëc urbs cyrenaicæ regiöis q poftea ptolæmais deä cd (itaiharenis co dita a cerfilao batti filioiqni cyreneis iperauit. Si, dentibus uenis:quoniam cum (ita fit iter harenas i opia aquarum laborat : fupra dixit :Aeternumque aridabarc*. Necnoncyrenæ.cyrenem terel con/

Afdrubalis proles;cui uano corda rumore Maternum implebat Olenus;amp; refonare fupbo Annibal haudunqua ceflabat auunculusore. Afluit undofa crctisberenicide miles Nec tereti dextras in pugnam armata dolone Deftituit barex fitientibus arida uenn;

( Necnoncyrenæ pelopei ftirpe nepotis

ocr page 70

Liber

dldcruntrq ex laconia profeci Tera urbe prore minorëfyrtim eolucrüt q prius califte dicebantur:ude Calli machos cyrenaicus in quodäepigrämate feri.Noie califte primû:fed poft modo tera Dida fuit tellus urbis origo meæ.Tera inqtStra.li.x:cyrenëfiu metropolis fpartana coloia. PeIope:nepotis.Teræ:peloponcfia ci.ga1 Peloponëfo regnauitpelops Tâtali filius.Teras cadmeus genere amp;nbsp;abnepos polynicis miOPemlaco nia autore Hero.amp;lacedæmoii duce Tera iaphrica nauigarut:amp;Califtë occupâtes tota tera ab cortiduce de noiuerut.Bart^regnauitapdcyrenexio cyrëaicos battiadas appellat.aliq dnt Cyrene codita fuilTea batto cyre nis niphefilio:amp;denoiata anoie matris. Prauos fi.ifidos cyrenaicosiquorti doctor erat ilertesxgfub AmiI care militauerat. Prima ëcyrenexingtSalu.coloia teronx Sabrata!littore: quodeitermaiorë Syrti: amp;mîorë:funt hæurbes Sabrata codita atyriis: amp;

Battiadas prauos fidei flimulauitin arma Quo trahit antiquo laudatus amilcare quoda Confilio uiridisrfed bello ferus ilertes: Sabrata tum tyrium uulgus:farranaq; lepti$ Eacp trinacrios aphris permixta colonos Et tingin rapido mittebat ab æquorc lixus Tum uaga.amp; antiquis diledtuisregibus hippo Quæq; peul cernit no æquos rufpina fluêlus Et zama:amp; uberior tutulorum fanguine tapfuf

leptis condita a Sarranis:q funtin phoenicia adiu mëtti.Rufpîa:apud quâcæfarprimti cti Scipione pugnauit.ëctea urbs hitata ab aphrisamp; ficulis eiuf dënoïsëurbscolchica:a qua æeireges colch orum denoîantur:iïde Virg.æeçpïlula citresiProper.Et

gono filio Circes amp;nbsp;Vlyxis. Lyxusëoppidti in ex trema ora maüritaniæ ad fretd herculetie regione adgades:uocaturalio noïetingis. Poeta igitur: ut utru(pnomen ïnueret:dixit Lyxum urbem mififTe tingind.tingitanum militë.i.mififfe ruos ad bellti amp;nbsp;fic poeta tfyës hæcloca extrëa :oftëditex omni aphrica uenirëmilites:quonia coepita ripa nili amp;nbsp;fyrtibus:amp;uëitad fretu gaditaniï:quod aphrica ab europa diuidit. Rapido æquore fretogaditäo. Vaga:amp;hippo futurbes hlögeabutica. Duo erat hyppones:ambo regif auctore Strab.amp; Pli. quod ut poeta Significaret: dixit hypponë fuilTe quondä diledum a regibus:quoniä hippo regius uocabat

Herculeam facHs fcruans a nomine famam Antheus celfumq;caput fuperagmina tollit Venere æthyopes gens haud incognita nilo Qui magneta fecantfob's honor ille metalli Intadfum calybem ufeino ducere favo Hi's fimul immitem tenantes corpore folem ExuRo uenere mybx:non ærea caffis Nec lorica riget ferro:nec tenditur arcus.

Non æquos fluftus.malosipfis naui^antibus: quoniä in ortibus fiunt naufragia. amp;nbsp;rufpina ein ter fyrtes.Sfc Virgi.Vacuis clanius nöæquus acer ris: Zama:urbsaphricæ:apdqua uidus fuit an nibala Scipioe magno proelio:apud tapfum urbe cæfar ultimo proelio deleuitcopias Scipionis foce ri ipfius Pôpeii:ideo dicitpoetaTapfum fuiffe fer tiliorem propter fangulnem rutulorum.i.romäo rumqui illic ceciderunt.Rutuli funtardcates. Sed poeta refpexft ad tempora fua: quoniam hoc fuit poft fecundum bellum punicum:dequo nûc agit amp;nbsp;etiâ poft tertiu. Antheus:terræ filius amp;nbsp;paleftrita multi nominis apud lyxum ùixit:amp; illicab Hercule fupe ratus fuit:cuius fepurchri iibi oftcdebatur.ideofingitpoeta Antheufuife his populis dudoramp;quinominere ferebatillu:qaem Hercules uicir. Venere æthyopes:æthyopes herperii funtfupra mauritaniâ uicini Aegy pto cognoiati ab ætbyope filio uulcai. Magna ex parte quondä paftoralëuitäagebant:amp;inopamp;cGpp foli te nuitatë:amp;aerisintëperië.tuppter q, logeanobispofiri funt.NiluSab ultimis Acthyopie finibus deuoluit in mare mediterranenaphricâabafia diuidës:ortuhët:referëte iuba:utautorcPli.îmôte inferioris mauritaiæ no procul ab oceanolacuptinus ftagnäte. Arido.dicit oriri ex paludibus.Verum guis multaacofmographis dicitur:tn îcertus ë nili ort9:fed hoc planuëipm fluereex æthyopia:10 dicitpoetai^os no ecicognitos nilo.

Et lino munire latusrfceleratacp fuccis Spicula dirigere:amp; ferrum infamare ueneno. Tu primum caflris plicenicum tendere ritu Cinyphii didicere mace; fqualentia barba

Qui magneta fecat:gn(p ftit genera magnetis:autore Pli.fed æthyopico pricipat^dat.io dicit foils æthyo pibus eëhonorë magnetis:quonia alios æthiopicus fupat.Magnes appellatus ë ab ïuëtore:utantor ë Pli.îin diareptus.æthlopici magnetis argumetti ë q, magnete quoq;aliû ad fe trahit; Metalli:magnctis.metallo gp peappelläus uena ude excidit æs:auRZ argëtti:amp; et marmur:undeappellabit marmorlunë^niueümetaling. Chalybë:fer%qdtrahit ad femagnes.gd ferri duricia pigrius:inqt Pli.fed cedit:amp; patitur mores.trahitnä^ a magnete lapidetdomitrixcp illa rertioium materiesadinane nefeio qd currit:atq;ut.ppiusucita{Iiftit:tencf tpamp;côplexu hæret. Vicïo faxo:admoto magnete. Mybæ:populi fut æthiopiæ:q regione foils ardoribus aduftäincoliït:quodcorpe nigro rcdatur:no hntarma ex ferro:fed ïtegutcorpa lineo panno: hoc dicit poeta utondat illos abudarelino:amp;(picula fucco inficint:amp;uenca compant ferro dedecus.æthjopcs hntarboresli niferas. Munirelatus:faceretoracesllneos. Scderatafuc.infecla fuccisherbaru uencofis. Macæ.futpq puli cyniphii dicunturacynipheflu.glabitur inter duas fyrtestapudquëfuntmagni hirciamp;capræ:exquorti pilis fiebat cilicia in uftinautartiamp;militu:unde dicit Vir.Ciniphii rodet hirci ufum in caftroru. amp;nbsp;miferis ue laminanautls;Nuncmacedidiccruntexplicaretentoriamorepunico. Tëdere:poncre tentoria. Barba: propter barbam:quamdemifram gerunt.alluditpoeta ad metu hircorutquoru apud illos eft magna copia.

ocr page 71

Ora uins humerofq; tegunt uelamina capri Setigeritpanda manus cRarmata cateia Vcriicolor contra cetra:amp; falcatus ab arte Enfisadirmachfde ac leuo tegmina crure.quot;

Tertius

Velaminecapri.dlidis. Pâda:curua cateia eft genus telirecurui. Cetra uerßcolor :diuerfi coIoris.Cetra e breue fcutum.enfis falcatus dicitrecuruus inftar falcis amp;nbsp;currus falcatos didmus falcibus armatos:unde Xeno

phon loquens de curribus cyri falcatis dicit:Appofuit falces ferreas duayz ulnarum longitudinead axes:exalte ra:atçp altera rota^parte:amp;:amp;alias infra fubaxem refpicicntes in terram:tangimpetuin aduerfarios curribus fadurieffent. Contra.i.in lcua. Adymarchyde momen eft artificis fictum a poeta:ùt facit Virg.inbuco.de alcimedonte. T rilles .infipide. Quinamp;maflÿli.maflyliquiamp;mauri dieunturpopuli funtapliricæad ocea num athlanticum. Domus ultima terræ:quoniam mauritaniaeft in finibusaphricæ:ubifunt horti hefperi dumfubathläte ad oceanum:in quibus erat aurea poma cuftodita a dracone. Bocchusatrox: Boc^ chus fuit rex mauritaniæ fallax amp;nbsp;crudelis: qiugur tham pdidituindumep dediti manus SyHæzmiflï illueaMario:cum diu cogiraffet: an Sylla potiusuï ctum traderetIugurthæ:ad cuius Bocchi atrocita, tem poeta alludit. Inlittore.f.Athlantico. Sacra tas.ipfis puellis dicatas: quæ uocantur hefperides.

Aurum.i.aureapomà: Demiffus crines Îtortos a uertice:habens capillos demi(ros:amp;oblongos : g quidem crines non eranttortl:utfunt æthyopum. Vos quoq;defertis:defcribitnunc getulosamp;nu midas:quifüt uidni mauris:quorum ftudiaamp;mo les ponit. In caftra affueta mifceri gregibus ferare. nam numidæ uagam amp;nbsp;inflabilem uiiam agebant amp;nbsp;inter feras uerfabantur:ideo ait gctulos uenillc i caftra.f.numidarum:quifuntafluetiinter ferasamp;c periphrafis numidarum. Penates:paftorales do mos.i.mapalia:quæplauflris circuferunt. Hic. exnumidi's:amp;getulis. Alipedes.ueloccseg. Do (2:usuirge:quoniamequiinorum uirga gubernaba tur:utinquit Stra.fupra:Non cedens uirgalupatis'.

Ceu pnix.equos numidicos celcres coparateer, uis fugientibus:cuma canibus exagitant; Lacon pernix.canislaconicus uelox. vmber. canis cx umbria. Nare ra^x:qui acute fctit:quid fitfagire diaumiameft. rræcipitant:Urgër. Marmari dæ medicum uulgus:marmaridæfût populiaphri cæ mixti pfylis:quiferpetiboadu€rfantur:amp;tactos dente:autfudu Ieuabant:idco dicit Medica uulgus.

Strepuere:fbnitudederein daftris patrio moret Cantus:incantatiôcs. Bamuræ:Damura oppi dum aphricæ laborans inopia ferri. Autololes.po puli funtaphricætde quibus dictum eft:pcdu uelq, citate præftantes. Certantpennæ.i.in curfd certat cu auibus:pcnæ.i.auibus:cerrotjbi dicimus'deer to tecum Spectati caftris lotophagi populiaphri cæ habitantes Meningemïfulam ficappellati:quo niam comeduntloton:quæ eft arbor ferens fructu fuauifTimumtamp;fimilcm fructum palmarum: tam dulcis cibus autore Pli.utnomeetiam gcnti:terræ quedederit. nimis hofpitali obliuioe patriæ. Suc co:quoniam ut Tquit Pli.Vinum exlothoexprimi tur fimile mulfb. Nimis hofpita:dulcedine(ua ho fpitibus afllrcs patriæ obliuionem. Baca:fru@u. Garamantes incolunt loca harenofa africæ:amp; plc naferpetibus:quorumcaufam originem affert poe ta.Pli.ait.adeam perdefertaharenistperque ferpc tes iter eftexcipiuntfaltus repletiferarum multitu/ dine:amp;itorfus elephèntorumfolitudines:mox de ferta uafta utruep garamantcs:propc quos fuere pfy Ii. Atro uenenotabefledu. Efreruefeentetnaeû

Nam calida trifles epulæ torrentur harena. Quin amp;nbsp;maffyli fulgentia figna tulere Heiperidû ueniens lucis domus ultima terræ Profuit intortos demiffus ucrtice crines Bocchus atrox qui facratas in littore fyluas Atqueinter frondes reuifere uiderat aurum. Vos quoque defertis in caftra mapalibus itis Mifceri gregibus getuli afTueta ferarum Indomitifquc loqui amp;nbsp;fedare iconibusiras: Nulla domus:plauftris habitat migrate,parua Mos atque errantes circumucébare penates. His mille alipedes turmæ uelocior curis. Etdoélus uirgæ fonipes in caftra ruebat. Ccu pernix cum denfa uagis latratibus implet Venatos dumenta lacon autexigitumber Nare fagax e callc feras:pcrterrita latæ Agmina praecipitantuolucres formidine cerui Hos agit haud læto uultumec fronte ferena Hafbytes nuper cæfæ germanusachetas. Marmaridaemedicû uulgus ftrepucre cateruis Ad quorum cantus Terpens oblita ueneni; Ad quorum cantus mites iacuere ccradæ. Turn calybis pauper bamuræ cruda iuuentus. Contenu' parca duraffe haftilia flamma: Mifeebätauidi trucibus fera murmura linguis. Neenonautololcs lenibus gens ignea plantis Cui fonipes curfuicuicefTerit incitus amnis: Tanta fuga cft.certant pennætcampuq; uolatu Cum rapucre:pcdum fruftra ueftigia quæras. Spectati caftris:quos fucco nobilior arbor Et dulci pafcit lotos nimis liofpita bacca Quippe atro rapidasefleruefeente ueneno Dypfadas immélis hortent garamätes harenis

ferpcresefferuefcunt:funt periculofiores. Dypfa dasidypfas eftferpcs:cuius mofü tadiufg; ad morquot; temfitiuntnomen (x re fortita:nadypfao gramp;ce latinefignificarfirio:undeOui.cumdixinetnominedipfas anus fubiunxit Ex re nomen habeenigrinon 111a parentem Menonis in rofeis fobria uidlr equis.

e1

ocr page 72

Liber

rFama docet:didtpôetâ illiccæfam fuiAe Medufam a Perfeotecuiusfanguifte natifunt ferpetes' Medulagp pe:utein fabulis capillos ferpednoshcbat;Perfeus filius fuit iouis:amp;danaes filiæ acrifiitegis argiuoß: :geu Übipcnas aptaffetex apho fancto mote peloponëQuolatuaufpicatusïaphricä cötëdit:ubiMeduta iteremit. (3orgöis:medufeè Neritia meninge fatus:ad qua diuertit Vlyxes autore Ho.ïodyf.Meningëingt Stra.

Iotophago%terra putat:cui9Ho.memit:amp;fignaqdaextat.amp; Vfyxis ara:amp;fru(2usipe:nalothos arbor mul ta iea ë fruftu fuauiffimo.Nerttus ëmos itacæ patria: ulyxis.lo neritia meningëappellauit: Tragula ë hafta ut aitNo. Fulminea:ualida. Coit:cogregaturadbellti:nafamóes hïtltadfyrtes:ïmediisharcis :apdquos coraculu iouis hamonis. Acquoreus:hïtans ad fyrtes.amp;mare illud uadofum. Tritonidos palu dis.triton ë flutter fyrtes:amp;tritois amp;nbsp;magna pal^: aflu.dca in qua pdmiï dicit repta pallas: ude amp;nbsp;tri toniadcä.PaHädas appellatur illa palus :acallima eho.Pallas olea ïuëit. Bellatrix:quonia Pallas ha bet ëtnumëin bello:utMars. Oliuo:oleo. Nec

Necno totus adeft uefp:nucreeëfet hifpaos qui ad bellO uenerGr. Totus uelpdroës hifpal:qfuntad occafum.Vefp e ftelia:qoccidëtëfegtur roTe.amp; ma ne dicit lucifer:dicit ët helperus'Repofti:poiti i extre^te hitadoisqcad occidentë. Cataber ate ois)6Catabri funtpopulihifpâiæad feptëtrionë: g no fold terribiles in armisfemp fuerunt: fed etiâ crudeles amp;nbsp;amëtes ritu feraru. Matres in bello cata brico:nein hoftiumäus capti uniret :filios necaue runt.amp;nonuili ex catabris abhoftibosaffixi cruci bus lætitiæ peanacäebät.hifpand ët illud eft :ingt Stra.utde more toxica apponat qdex olere appio fimilicöfidütnullüafferës dolorë:utfigd afferat ï uitis :in promptu illudhëant: Pigra ætas: ab effe ttu.i.CÜ ad fenlu uëtum c faxo fe périmât amp;nbsp;danat pacë:oëm^uitain bellis pondt. Vëitamp;auroræ Aftyr fuit auriga Mënonis :filiiauroræ amp;nbsp;Titoni. Menone cui aurigabaturïterfedoad troia perinfi dias a The(ralis:amp;cineribus cremati corpls:ad Tl tonum delatis in Hifpaniä naulgauit:amp;afturibus populis:gfunt tiicini catabris:amp;callecis nomë de dit. In orbëdluerfumiquoniacx oricte uëitin oc cldentem. Eol:orictalis. Hls paruusfonipes: Afturcs hënt^uos:gafturcoes uoeantur bello ine pti:âbulabât L olutimtutincelforëno concutiant amp;nbsp;trahît currus pacatos:de gbus Pli.aitïeadë Hif pania gallica gës amp;nbsp;aftüria ëegni generis: quosthi eldones uocaus mïori forma appellatos afturcoes

Fama docet cæfæ rapuit cum gorgonisora Perfeus inlybia dirum fluxiTTe cruorem. Inde medufeis terram exundate chelydris Milibus his dudor fpedtatus marte coafpes Neritia meninge fatus cui tragula femper Fulminea armabat celebratu miffilc dextram Hinc coit aequoreus nafamon inuadere fludu Audax naufragia:amp; praedas auellcre ponto.

Qu1uirgo:ut famaefttbellatrix édita lympha Inuento primam libyen perfuditoliuo Necnon totus adeft uefpertpopulicp repofti Cantaber ante oïs hycmiTcpizftufq; famifq; Inuiétus palmamq; ex omni ferre labore Mirus amor populo cum pigra incanuit ætas Imbelles iamdudum annos præuertere faxo Nec uita fine marte pati:quippe omnisi armis Lucis caufa hta eft:amp;damnatum uiucre paci Venit amp;nbsp;auroræ lachrymis perfufus in orbem Diuerfum patrias fugit cum deuius oras Armiger eoi non fœlix memnonis aftyr. His paruus fonipes:ncc marti notus: at idem Aut inconcudo glomerat ueftigia dorfo: Aut moli pacata celer trahit effeda colo. Herdus agit iuga pyrenes uenatibus acer Metiri:iaculo ue extendere proelia mauro. Vencre amp;nbsp;celtæ fociati nomen iberis.

His pugna cccidine decus:corpufcp cremari Talc nephas coelo credunt:fuperifq; referri Impaftus carpat fi membra iacentia uultur: Fibrarum amp;nbsp;pcnnæ diuinarumq; fagacem

gignungbus no uulgaris in curfu gradus, fed moi fis alterna crurum explicatur glomeratio. Martia. Hic breuis ad numera rapidos g colligit ungues : Veitab auriferis gëtibus afturequus» Àfturcones: nue uernacula lingua uocaus chineas. Effeda pa caca: currus no beTlicosteffedumeft genus currus. Herdus eratduxiftordfolitus uenari per pyrenea luga. Acer metiri:celerad meticdos curfus :faltus Pyreneos.acer fignificat celerem aufterum:fæue^ uehemcs:diligëSè laculo mauro:quonlämauri aurore Stra.utûtur lancea lata amp;nbsp;parua. Venere amp;nbsp;celtæ: Celtiberi funt populihifpâiæ accoleres iberuamnc:quorupclara urbs fuit Numâtia.Luca.Profugiq; a fedeue tufta Galloriï celtæ mifcëte„omeniberis. Sociatinomë:quoniâ coiundu ë nomeceltarü amp;nbsp;ibcrorum:amp; dicti funtceltlberi. His pugnacedide decus:putabât decusecamp; fortibusuiris dignûî bello cadere:corpa(p apudillos cremabant:qm arbitrabant piaculûeire:ac fupis admodûdifplicere:fiaïalia cadaucra cæforü lace ralTent. Galatia diues:qm ibi effodituraurû:ut dicta c.Galleci fine calleci dicûtur ët|ufitani:ad aglonc mo tana hïtât g ut autoreStra.Viuebâtfpartao ritu amp;nbsp;facrificiis dediti extaifpiciebät amp;nbsp;fibrastfuturacy puidebât ex iteftinis quocphoium maxie capduorn dïnatioes aucupabant:abfciffas dexteras diis offcretes. 1nfpicere exta amp;nbsp;flädacrificioßzab hetruria manauit. Arabes:phryges amp;cylicescâtusauiiïamp;uolatus obferuaucre:ûdé nata fiïtauguria:ægyptii:babylonii:at(p phoenices pp câporüplaniciëocm cura ifyderücogniüóe pofuerüt â:fic aftrolog!æ difcipllnæfçâ. Fibrarû extifpicinæ:quoniam fibræ kintextrcitates iccinoru. Pennæ:au gurii;quod ë ex auitil infpeetione. Diuinarâflatnmarumtarufpicinærnam arufpiçes inlpiciebant aras'amp;

ocr page 73

Tertias

Barbara nunc parnisuluantem carmia linguis Nunc pedis alterno pereuffa uerbere terra Ad nnmeru refonas gaudenté plaudere cetras. Hæc requiesdudufep uiris:ca Iaera uoluptas Cztera fœmineus peragit labor:addere fulco Semina amp;nbsp;impreffo tellure uertere aratro

igne facrificiiamp;infpedta flamma diuinabat:amp; fic ofteditapudillosfuiffe triplicemodupramp;diccdifutura:exti (picinam augutiu amp;nbsp;aurufpicina. Nunc pedis alterno.couiuiaingtStra.de his loques inter fanguineos cele brant p oleo butyra ufurpatrfedetes cœnitatædificatos in parietehemicyclos habendes. Primusfedendilocus ætati præftaturamp; honori inter potandum duclo ad tibia ueltuba choro ialtant:inflexis exultantes poplitibus Ad numeriï:ad confonintia. Cetras reronas:fcutaeo^plaufu refonätia.i.ducebätchorcas:amp; plaudebat adfonum.cetræ.i.fcuti:quoniâ galled amp;nbsp;lulitanl geftabant fcutu duo%pedu altitudïecuruüa collo loris depë dens. Cetera fœmineus :hocq, poeta callecis attribuitstra.dicit cätabricas mulieres exercere his uerbis.Miu heres rem rufticä exercent. Obit: facit. Irrequic ta:nunqcelia ns a laboribus. Hos uiriatthus agit Viriatthus aurore pli.de uiris illuftribus:fi Pliniië illud opufcula:quod illius noïe cireuferf:genere lu fitanus ob pauptate primo mercenarius : deïde ala critateuector:audacialatro:adpoftrema dux bellu aduerfus po.ro.fumpfit:eorüq; ipatores: Claudiu Munianü:amp;.C.Nigidiiïopffrit:pacë:a po.ro.ma luit integer petere g uictus:poftea bellum renoauit Cæpio:cü aliter eu uincere no poffeofatcllires pecu nia corrupit:g Viriattiïuino depofitd peremerutt quæ uicloria:quia empta erat nó eft probata ferra, tu. Luftris:cUbilibusferariï:quoniâ'uit paftor.

CaHaici coniunxobit irrequieta mariti Hos uiriatthusagitdufitanumq ^ remotis Extractum lunris:primo uiriatthus in æuo Nomenromanis fadtum mox nobile damnis Nee ceretani quondam tirynthia cahra

Nomëfactümoxnobilcdanis romanis.i.ïcömo

Autuafeo infuetufgalex ferre arma morati Nec quæ dardanios poR uidit ilcrda furores. Necquimaffageten moliris feritate par tem Cornipedis fuia fatiaris concaue uena. lacpebufus phcenilTa mouet;mouct artabrus ar Aclide uel tenui pugna inflare ueruto. nbsp;nbsp;(ma

lam cui tlepolemus fator;amp; cui lydos origo Feruida bella ferens balearis: alite plumbo Etquos nunc grauidos uiolato nomine graium Acneu mifere domus;xtolaquetyd*.

DatCarthago uiros teucro fundata uetuflo

do:quodromanis attulinutdictum. Voluit igitur Syllus ille Viriatthti fignrficareig pollea fuit : amp;cü romanis bellü geffitnee ceretani. populi hifpaniæ propePyrenees montes:qquondâ fub Hercule mi litarunt:ideo dicit tyrinfhia ca^ra.apud ceretanos optimeconfiduntur:c0diuntqlt;perna tunde Nar. Ceretana mihi fiat uclmafla bu bit dc mcapisdau tide petafoneuorct. Autuafeoinfuetus galeæ.ua ficones fntpoPuli hifp niæfupra lacetanos uerfus galliä:amp; aquilonciquoR Zurbs eft calagura:quæ Fa bio quintilianoaliïno cenfct.Vafeonesin bello no utunt galea.ordo eftzNec cerctai autualcones mo, rati funtferre armatideft amp;nbsp;ipfi celerrime uenerunt adbellum. Ilerdaxurbs hifpaniæ:apud qua Afra nius amp;nbsp;petreius a Tulio Cæfare debellati fuerunt:io

ait poeta dardanios furores.i.beUu ciuile romano rum. Necqui maffageten.MafTagetæ populi fcy thie bibentes laccu fanguineequino:ide faciebant thiæ bibentes lac cu fanguineequino.ide faciebant concaui:qui(untin hirpaniaab illis oriundi. Mo ftrans:referens:amp;oftedens fe habere origine a maf

Agetis. Corped:s:equi. Tamq; ebufus phœninamouct:ante hirpaniâamp; ora tarraconenfem infula: iacent qua^dua : uocantur pythiufæ:amp; duægymn€næ:quæ amp;nbsp;baleares appellantur :unaex pythiufis uccat ebufus: quam phccnifTam appellat:quonlapheenices illas îfulas diu tenuerunt. lamqartairus. artabri populi hifpa nitextremi ad oceanuboreale circa Neritipmotorin:^ occidetalisamp; borealishifpaia: lateris finis eft. Aeli de.Aclis eftiaculdbreue.Vir.Teretes funtaclidesJlis felarfed hæc icto moscaptare flagello. 1a cui tiepole musfator.amp;cuilindus origo feruida bella gerens balearis:Tlepolemus filius fuit Hercnlisamp; ceciditad Troia ^fta Sarpedonis regisliciorüiundeOui.Sâguine tlepolæm^lyciatepefecerathaftâ Tlepolæm^ut autor eft Hom.amp;refert Stra.li.xiili.cuinteremilTetlycimnionauunculfiiam fenio cofeclucolleva iuuenu manu rho dum nauigauit profectus ex argis amp;nbsp;tyrinthe:amp; urbes colueruttlepolœmus:amp; comités lyndfiialifum:amp; cami tumquas urbesiutaliquiuolunttlepolemus auxilio fuoi^condidit.Rhodii pofteain mari fortunatiffimifue iiberia nauigates rhoduiUiccodiderut amp;nbsp;poft capta Troiä baleares ifnlas habitauerüt:amp;io dicit poeta 1lepolæmü amp;nbsp;lyndû dedilTe origine Balearibus Lyndusimote hta erat: hëbatqiïfigne tcp|üpalladis:amp; Cleo bolus unus ex feptëfapiëtib%xlindofuit:ordoë:la balearis mouetarma:cui fatorfuit.f.l lepolamp;mus:amp;ori golyndus urbs rhodi.eft(tlyndus infula rhodioyz» Plübo:gladcplûbea^quam fundis emittebantin hoftes. Aetolia tyde diomedes errans:çù in hifparUä pucnißeta noie pris Tydei urbemïluhtania a fe ædificata l y aen appel|auit:amp;incolæ Grai dicti funt:poftea graui uiolato noie. Aeneæ domus:ætolæ ab Aeneo patre ^(tegeæto'iæauo diomedis: Carthago:eft urbs celtilxro^ ad mare mediterranen portu nobilis:quam dificauit Afdrubal generamilcaris:uc Strab.pocta dicit conditorëfuifle Teucrû thdamonin no fine ratiöe: teucerautore Trogo fugiens patria amp;nbsp;iras paternas in cyprü nauigauit.falamtnXq; cödidlt: patre uita fun repetensab Euryfaæ Aiads filio accelTu prohibitus ad hifpaniæ littusclhflem appulit:amp; locaubi mtpoftea noua Carthago occupauit:indeinluûtaniam tranûufrê nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e ili

ocr page 74

'Liber_

Phocalæ dantemporiæ:emporiæ urbsmariria inter tarraconéamp;Pyreneosmôtes ad mare eöditaa maßv liëfibuszg a phocefibus origine hnt.phoccfes eni græcimaßylia cödiderut.iö phocaicasemporias appellat.

Tarraco;urb$hifpaniæ adhucclara:quödam tarraconêfeuinüromamittebantur:q,a folo capano uioin Italia fupabatur:dequo Mar.Tarracocapanotantiïceflura lyeo.Me genuitrufcis æmula uïacadis. Sedeta na cohors.Sedetani populifunthifpaniæppe noua Carthagine amp;nbsp;fucronc flu.amp; et Setabis urbs illiciædito joco fita:circa qua eft magna copia IparthiNcapus qfpartarius cognoïatur. Poeta alludens ad nomen urbis dicit fetabim^terfparthu.amp;linüfpemere telas nobiles arabumexfericomam arbores arabiæautore, Pli.ex quibus ueftcsfiuntcyna:uocantur.amp;feres populi _ funt1oriëte;quoru arbores feruntferlca.amp;böbyx In aßyria nabitur, Hifpania:utinqt Pli.hct Iplen dorélinipræcipuü natura torrentis:in quo polit q tarraconcalluit.amp; tenuitas mira ibi prima carba fis repertis:io poeta tato celebrattelas letabitanas. Dicit fedctanoshabuifle toraces lineos amp;nbsp;(plendi.

Phocafeæ dant eniporiæ:dat tarraco pubem Vitifera:amp; latio tantû cefTura lyeo.

Hos inter clara thoracis luce nitebat Sedentana cohorstquam fuero rigentibufudis

Setabis.amp; telas arabû fprcuiHe fuperbas Et pelufiaco filum componere lino.

Madoni'us populis ;domitor(^ i'nfïgni's cquoru Impcritat cæfo:amp; focio flant caflra labore.

At uctonû alas balatus probatæquore aperto. Hic adeo eu ner placidum.'flatufq; tepeicit Cdcubitus feruastacitos grex proflat equaru. Et uencrem occultam genitali concipit aura Sed no niulra dies generi:properatep fcneflus. Septimaq ; his flabilis longifTima ducitur ætas At non farmaticos attollens fufana muros.

Tam lenibus pcrfultat cquis:hinc uenitiarma Haud acui fragilis fonipesicrudoq ; uigorc Afper frena pati:aut iuiOs parere magiflris. Rindacus his ductor:telum fparus:orc feraru; Et riéht horrificant galeas:uenatibus luum Trafigitur:ucl more patru:uis:raptaq;pafeunt Fulget prxeipuifparantia caflulo fignis.

Et celebrcoceanoiatq; alternis xfbbus hifpal. Ac nebriffa dionyfcis confeia thyrfis Q uam fatyri coluere lenes: redimitaque facra Nebrydl amp;nbsp;liortano menas nodlurna lyeo.

dos.Arabia ultima eft oium regionu qu$ad mcri diem bitantur Cupra ægyptiï. Peluûacoiægyptio de quo diclu ê. Setaba linthea funtad Martialem: amp;nbsp;Catullus ad Veraniüinqti Mlfit mihi fetaba ex ibero.Madonius amp;nbsp;cæCo erantiftoru duccs. amp;nbsp;foz dolaborecaftra regebant, Aduetonüalas:regio hifpâiæ uergens ad aqlonë. Lufitanlacinter hilpa nos ges illicampliffima:acuius latere ad meridie taguscingit:ab occafu:amp;feptentrione occanus:ab aurora Carpetani.Vctonefuaccei amp;nbsp;called apud lu Uranos iuxta Tagiï flu.utinqtTrogus:Equasuen to concipere plures autores tradiderurt:quæfabu læ exequarü fœcunditate amp;nbsp;gregû multitudine na tæ funt:quitot in callada amp;luhuniaitJq; pernices uifuntur:utnon immerito ipfouëto cocepriuideä tur. Proflat:exercet Venerem fine admiffario: naauram genitale patulo oreexcipiunt. Tacitos; fine aliquo hinnitu.coftatdnquitPh.in Lubtania: circa Vlypfoncoppidu:amp;Tagu amne equas fauo nioflanteobuerfa aialcm concipe fpum:idep par, tum fieri'.amp;gigniperniciffimu:fed triennia ulcc nonexccdere:feptenniU3itSylIius:huiusrei me, minitamp; Virg.in geor. Aura genitali: zcphiroue to q generat prole in utero equaru. Alas:turmas equitum. Aperto:patenti:utequi eorum uelocif fimi Cefe oftentare poffint. Hic:apuduetones., Flatus ipOus fauonii:quiuerinchoat. Sufana: fuit oppida hifpaniæ eöditum a farmatis pop olis Scythiæ;q â:(auromatædicuntur:quo%equi uali dllunuamp;diuuiuunt. Sarmatæ longinquaitinera aepuridnedia prius préparât equos:arçp ita per ce tena milia amp;qnquaginta côtinuocurfu cutibus in (ident.uiutlt annis guinquagenis.fœiæmîore fpatio eædëfinccrefccdi qnqucnio capiut.Mares ânoaddito.

Hïc;a fufana. Haudæui fra.i.nôhhs fragile ætatc:fed diu uiuir. Sparusctelüagrefte:Virgil.Agreftef^ manusarmatfparus. Horrificant:horridas faciunt galeas rictu ferarü:u[horrorem hoftibus incuterent: amp;nbsp;pmneæuûuenatibus agebant. rranfigitur:agituramp; perficitur. Vis:uiolentla amp;rapinæ deconfuetudïe maiora fuorü, Caftulo:utdiclum eft condita amp;denqïata fuitacaftalio:qui ex phocide ac parnafo in hifpa niam traiecit;ideo caftulonëparnaüam appellat. Hifpal:oppidum eft ad mate gaditanû:ubi funt æftuatia ideftcoualles repletæ marinis aquis;inundatiôibufq;pelagi:per quas indar fluuiotum nauigates afçendunt ad uicinaopplda.ideo didtStra.Fama quidem celeberrimahënturoppida:quæfuperamnes ædificata funt autæftuariisimariqi proximatpropter rerum comoditatc. Alternis æftibus:quoniâibi cft fluxus amp;nbsp;reflux? freti gaditaniifuntctiam æftuarla. NebriOaturbs prope æftuaria hifpaniæ:quam poeta cultam dicita faty ristpropreripfumnomcniquonia nebris figniflcatpdlcm hinnulitideft pulli CCI ulnhqua utebitur bacchan/ tes, Thyrlis dionyfeisibacchjcis. Nyb eft in aphrica ad Tritonem fluuiam:ubi educatus fuit bacch?: amp;ap Irellatus Dionynus:quafi filiusfouisamp;nyfæ.Nyfa etiam cin arabia cödita a Baccho.Nylain prima ïdia. Ny àin parnafoiquä condidere phocenfes in honorem baeehi. Leues:agiles aclafciui. Nenas:baccha mulier

Notturnaiquonjam noftu fiebant bacchanalia; Hortanoly*o:uino ab horta oppido prope nebrilTam,

ocr page 75

Tertius

Argantonfacos armat cartei'a nepotes: Rex proauis fuit humaniditiffimusæm Terdenos decies eméfus belliger annos Armat tarteffos Rabulanticonfeia phœbo Et munda emathios italis paritura labores. Nec decusauriferæ celTauit corduba terræ. Hos duxere uiros flauenti uerdee phorcis Spiciferifque grauis bellator aranthicus oris Equales xui gcnuit:quosubere ifpa Palladio betes umbratus cornua ramo Talia Cydonius per campos agmina dulcor Puluere nigrantes raptat: luftratq; fub armis. Qua u fu comprendere erat fulgentia figna. Ibat ouansdongaq ; umbram teUucretrahebat, Non aliter quotiens:perlabitur aequora curfu Extremamq ^ petit pheebea cubilia tethyn Frenaris neptunnus equis:fluit omnis ab antris Nereidum chorus amp;lucto certamine nandi

; Garteiadnbetieaeft alio noie dicit tarteflustubiregnauit Argantonius:gut Anacreon poetacecinlt:ccntu amp;nbsp;quinquagintauixitannos ut Plirfcri.centuamp;.xx.SyUius at dicituixilïc trecetos annos:amp;ob id fuifleditifri mûætatis.fegeStraboncamp;pIiniiï. Tcrdenos decies annos:trecc tos. Stabulari phccbo:guoniäibi uidet folftabulari cü occiditiquia rarreiTus eftad marc:poeta uulttartelTum amp;carteia nöelfeeadciliue pofuitpoflea tartciTum dices idem ut oftenderetutro^noie appellari id oppidum. Munda:urbs beticæregiôis:ubiCæ far filios Pompei uicit:quorum alter Genus eu nauidejapfus ad incumbentem pelago rupem euafiffet obtrü catus eft.Sextusacorduba fugiens:tratfto paululu teporis iter hifpanos belloin Siciliamtrafmifit. Pofteami leti occifis eftabantonianis.Munda igiturerat pari tura Cæfari labores emathios.i.tales iopprimédis filiis Pompcii:cuqbusprocapitedimicauicut ipfe fairuseft:quales partus fueratin opprimendo Po peio in thefralia:quæamp;emathia dicit abemathio ne rege:amp;hemonia ab hemone:amp;theifaliaathefTa lo Hemois filio:amp;Nefonia a Nefone filio theOali: amp;pyrrehaapyrrhadeucaliois uxore. Italis.roma nis:quiilltcpugnauerunt. Corduba:urbs bcticæ condita a mareello'.præftantiflïmis:amp;doCT:rîæ pri cipib^ clara alunis utroq;Sene.amp;Lucao poera emi nctiffimo:ideo dicitCordubam effe decus aurifera: terre ideft Iiifpaniæ ferentis aurum:eo inquitStra. magnitudinis creuitcorduba ut nominis edebrita te amp;nbsp;potentia polleat. Flauenti uertice.i. flauis ca pillisamp;alluditad fegetes flauas.betica eft fertilisiio ait:Spiciferis oris.Araticus duxerat.Bctes fluuius hifpania::aquobctica:qua:liabetcopiuoliua%::io dicit Cornua fluuiiumbrata olinis: quonia betis ri pefunt oliuis côüræ. Ramopalladio.oliuis. Du dor iydonius:Annibalrapiebatpercampospulue rulentos agmina fua:amp;luftrabatornnia figna fuorç interquos ibatouans. Non aliter:Annibalem fua acies animo alacri luArantenvcomparat Neptuno: cuiuaganti per oceanu curru minoranumina plau Candida perfpicuo conuertunt brachia ponto 'quot; (Urrunt.T^hin;oceanfi. Cubilia phecbea. rr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, r. quiaibiuidet(olftabulari. Extrema: ultima par

At pyrenei trondola cacumina montis • tem maris:ubifoluideturoccidere. Pyrenecelfa. Turbata peenus terrarum pace petebat.

Pyrene celfa nimbofiuertieiß arce

Atepxtema tenet magnis diuortia tern's

Nomen bebrycia duxere a uirgme colles: Hofpi'ti's alcidxcrimen:qui forte laborum Gerione peteretcum longa tricorporis arua Pofeffus baccho feua bebrycis i'n aula Lugendam forma: fine ui'rginitate reliquit Pyrenen lœtiq; deusrfi credere fas eft Caufa fui't Iceti' miferæ deus ediditaluo Nanq; ut ferpentcm patri'as exhorruitiras Confeftim dulces liquit turbata penates.

Et promiffa uiri fyluis narrabat opaci's.

Donee maerentem ingratos raptoris amores: Tedetcmq;maus:atq;hofpitis arma uocatem Diripuere fere:laceros tirynthius artus

deferibitpyrencum montem amp;nbsp;nominis caufam fa bulofam affert:quoniam pyrene utautorc Diodo. ab igni qui pavoribus exciderat nome accepitquo totus c0flagrauerat.pyrgra:ce:latine dicitur ignis: Diuifos deis.celta: gallorum natio haerent pyrcquot; ncis montib^. Aquitani funt his finitimi ad fepten trionem:habitantes inter pirenem amp;nbsp;garunam fiu ùium.bdgæ autem ufq;ad occanum; amp;nbsp;oftia rhent feporrigutxa græcis omnes galliuocantutcclte cb celtarnm claritatem qui incolebat narbendem re gionem amp;nbsp;maOfylienfem. pyreneimontes diuidut gallias ab hifpanijs. Diuortia.difcrimiaamp;diuifio nes. Magnis terris.hifpaniisamp;gallus. Bebricia uirgineipyrene filia bebricis. Crimen alcidæmâ propter herculem puella fugiens iam patrislaniata efta ferisicuihercules uirginitateabftulerat. Sor, te laborumtquos ille ex ordieimpcrabateurifteus: Poffeffus baccho.cum multo mero incaluifTet.

Sæua aula bebricisialludit ad Amicti bebricium neptuni filium quem æftibus interemitpollux, be bricii di fti funt bythinni.deamico eiufqueferitate acmortelege ualeriuflaccu.Vir.ï.v.Bebricia ucics amici de gete ferebat. Lugeda. deploranda:qm ob ei^formaïtalcicidit calâitatë.placuit.n.ob formâ herctili. Plagebatno,dolcbat fefe ïdulfiffe Herculi nodu: Mcrrentëamores:deploratcingcti moero re alcidenquife flupraueraterga fe ingratum effet

ocr page 76

Libet

DÛ remeat ulélor lachrymis pfudit: amp;nbsp;amens Palluit inuento dilecftæ uirgims ore.

Ac uoce herculea peuffa cacumina montis Intremuere iugismœfto clamore ciebat Pyrenenrfcopulicp omnes:ac lufbra ferarum Pyrenen memorat:tumulo tu mébra reponit Supmuillachrymansmec honos itcrdicet%uo Deflctumque tenent montes p faecula nomen lamcp p amp;nbsp;colles;amp; denfos abiete lucos Bebryciaepœnus fines tranfcenderat aulae Inde ferox quaefitUm armispinhofpita rura Volcarum populatur iter tumidaecp minaces Accedit rhodani feftino milite ripas.

Ac gregibus caputalpinis amp;nbsp;rupe niuali Profilit inceltasungenteq; extrahit amnem Spumati rhodanuspfeindes gurgite campos Acppere in potum lato ruit incitus alneo: Auget opus flanti fimilisnacitoq; liquore Mixtus ararique gurgitibus coplexus anhelis Cuntantem imergit pelago;raptumq; parua Ferre uctat patriu uicina ad littora nomen. Inuadut alacres immicü pontibus amnem. Nunc ceifo capite; amp;nbsp;ceruicibus arma tuentur. Nunc ualidis gurges certatim frangitur ulnis Fluminea fonipcs religatus ducitur alno; Belua nec retinet tardante libyfia timore. Nam trabibus uada;amp;inicéta tellure reptum Connexas opire trabes;ac ducere In altum Paulatlm ripx rcfolutfe aggere uinclis Atgregis allapfu fremebundo territus acris Expault moles rhodanus;UagnIfq] refufis Torfit arenofo minitantia murmura fundo; lique tricaftinis Incendit finibus agmen lam faciles campos; iam rura uocuncla carpit. Turbidus hic trucis faxifq; druentia lactum Dudloris uaRauI t iter;nanquealpibus ortus Auulfas ornos amp;nbsp;adefi fragmina montis Cum fonitu uoluens fertur latrantibus undis Ac uada tranflato mutat fallacia curfu.

Non pediti fidus;patulis non puppibus æquuf Et tune hymbre reces fufo correpta fub armis Corpora multa uirum fpumat i uertice torquéf Immerflt fundo laceris deformia membris

Vilt;2or:cæfo geriôe. Ore:capite pyrenes pud læ. Supmu:na dicebatur.Vale:uale:amp;quëdabit fanëfortiïa cuâi feqmar.Virgil.depolydoro:Ani mfyfepulcro Cödimus:amp;magna fupmum uoce ciemus. Neeintercidet:nö delebit:ga dieet fem Ijer pyrène:utde MiCeno Virgili.finglt. Fines au æbebriciæ:pyreneos mötes.Et per inhofpita ru ra quæfiuiciterarmis:amp; depopulatus agros ùolca rüad ripas rhodanicötcditcötëdit. Dcfos lucos: quoniäiutinqtSrra. Latus pyrenei motis uergens ad hifpaniä uariashctarborcs.alteriï uero fpeftas gaHia nuduëpenitus. VoIcarü:Volcæ funtpo puli galliæ accoiëtes ulteriorë ripa rhodani qui ex alpibus fluitp laciilemanü:amp; fein mare mediter raneüdeferens plûtes fluuiosinter quosararim:g rhodanomilceturppelughdunumidequo loco in telligit Trangllus in uita.C.prïcipis: dicës illum natu ciTcin uico paulo fupra cöfluentes. Feftino niilite:quoniampperabat exercitus. Tumidi:p pter aquariicopia. Minaces ripas: quoniâ eu ma gno impetu fertur Rhodanus.cIKf adeo præceps ceps: utuixaduerfa aqua napigetur:amp;tranfiës per lacülcmannüoftëditcurfumfuiï:nec cöfunditaqs rhodanus dictus a rhodarhodiordcolonia litaad fontes rhodani. Caput:origoamp;fonsrhodanieft in alpibus. Arar:oritur ët exalpibuf:adeo fegnis incurfu:utuidcaturftagnü. Anhelis: torrëtlbus.

Pelago:copia fuæaq:immergitararim:quiper ditiliic nomenmam poftcöfluentë didtur folum tihodanus. Inuadiit alacres:ipfi peeniinuadunt rhodani: g propterïpeta potes deliciebat: amp;nbsp;indi gnabatur.ideo fnit opus :utnädo aut ratibus trail cerent. Alnoflumineamautfacta exalno: q gau det ripisfluminu.Liuius ait:Annibalnetëpori de effet dat ad traikiendü dgnu.Ia paratas aptafgp ha hebatpedes lintresxnauiüagmc ad excipiendü im petuflumis parte fupiore tranfmittensitrangllita tem infra traiicictibus lintribus fibebat: equorum pars magna natantes a puppibus trahebatur:præ ter eos:quosiftructos frenatof(put exeplo egreiro in ripa egti ufuie(rent:ïpofuerüt in naues :galli oc curfantin ripacum uarlis ululatibus: cantucp mo ris fui quatientes fcuta fuper capita: uibranteUp de xtris tela:quos a tergoannibal adortus eft. Belua Iibyfra:elephas hëbatannibal:cü traiecit rhodani xxxvii.elephantos. Na ratibus uada:Liuius ait: Rate unä.cc.longäpedes:qnquagïta lata a terra in amnëporrexerut:quâ ne fecuda aqua deferred pin ribus retinaculis uaiidis pte fupiore ripæ religata: potis in modühumocôiecta conftrauerant:ut be

lue audacteruelutp fold ingrederët. Vada:ifiam aquä. Conexas tra.ratëipfamtq nil aliud eft:nifi pluriu trabiu cótextus. Refufis: pmixtis ab imo: 1 orfit:eEit. Iätp tricaftinis:änibal ad tricaftinos flexititer:amp;addruëtia flugpuëit tranfitu difficilli mn:ga nullis coercitus ripis plurib^ fimullatqi iif dëalueis flues p noua fpuadainouofp gurgites:amp; ob eadë peditiguoqpIcerta uia ë.adhæcfaxa glare ofa uoluës nihil flabile aut tutu igredicti pber. ido

ait poeta ißm mutare uada trällatocurfu.Tricaftinlamp;Vocötii populi funtgalliæppedruëdaflu.g iteranni balls aligtula rëoratus ë:cu fittralitu difficillimus:amp;p agros erupatatep uaget. Rura uocöda:agros uocon jjoru, Tranflatocurfuiquoniä mo hac:möillaçhuit;a mutât uada.i.fuas aquas. No £quus;nöidonçus

ocr page 77

Tertiüs Sedlam præteritos ultra mcmimlTe labores Confpeétæ propiusdempfere paüétibus alpes Cunâa gelu canaque æternum grandine tcdla Atqueæui glaciem cohibcnttriget ardua mous Etherii ' facies furgentique obuia phœbo Duratas ncfcit flammig mollire pruinas. Quantum tartareus regni pallantis hiatus Ad manes imos;atque atræ ftagna paludis Afupera tellure patet.tam longa per auras Erigitur tellus;amp; coelum intercipitumbra Nullum uerufqua nullique æftatis honores Sola lugis habitat diris fedefque tuetur Perpetuas deformis hyemsulla nndiep nubes Huc atras agit:amp;mixtos cum gradine nimbos lam cuncti ÏÏatus uentique furentia regna Alpina pofuere domo;caligat in altis Obtutus faxis abeuntep in nubila montes# Mixtus athos tauro rhodopeq; adiudta minuti OiTaquecum pelio cumqemo edlerit othrys Primus in expertas adiit tyrinthius arces Scindentem nubes:frangentemcp ardua motis Spedarunt fuperi;longifqueab origine fedis ^nferemerata gradu magna ui faxa domantem. At miles dubio tardat ueftigia greffu Impia ceu facros in fines arma per orbem Natura prohibente feranttdiuifque repugnent Contraquæ ductor no alpibus ille nec ullo Turbatus terrore loci;fed languida monflris Corda uirum fouet hortadotreuocatq; uigore. No pudetobfcquio fuperum foffofcp fecundis Poft belli decus;atque acies dare terga niuofis Montibus amp;nbsp;fegnes fubmittere rupibus arma. Nunco nunc focii dominantis moenia romæ

Credite uos fummumcpiouis cofcederc culme Hic labor aufoma dabit;hic inuincula tibrim. Nec mora commotum promiffis ditibus agme Erigitmcqllem amp;nbsp;ueftigia linquere nota Herculis edicit magniterudifq; locorum Ferre pedem:ac proprio turmas euadere calle. Rumpit inaccedos aditus;atq ardua primus Exuperat.fummaq ; uocat derupe cohortes Tum qua durati concreto fricrore collis Lubrica fruftratur canenti femita eliuo Ludantem ferro glaciem premit;haurit hiatu Nix refoluta uiros;altoque a culmine præceps Viucntis turmasoperitdelapfa ruina.

naulbus^ Ecnuncibrereccs fufo:boceftqdfcri.Lt uius his uetbis.Ettu forte ibribusaudusingentem tranfgredictibus tumultufecit. Reces : recenter amp;nbsp;paulo an. Verticedumitate aq.Sed ia præteritos: anibalarhodano decimis caftris puenitadalpes:q ru moles obduCta niuib^tertuit pœnos:erfecitçp ut oia picula amp;nbsp;oes pterite diflicultatcs excideret. Ctt da gelu.defcribitalpes obductas niuibus amp;nbsp;glacie.

GÏaeie æuimiuë multo%aiio^:amp; glacieuetufta. Gohibent : retinent. Flammis:radiis folaribus..

Obuiaphœborpp altitudine. Pruinas:glacie. amp;nbsp;dura niuc qua foldiOblucrenequit. Quatu tarta/ reus.tatuinqterigunt alpes ad cceluquantu adima demittunt inferi. Atræplaudisifty^is. Afupera tellure.ab hacterra quam calcant, fellus:ipæal pesiadeo ut occupetipfa altitudo totu ferecodu um ora. lntercipit:occupat. Nulluuer.nullibl efttc porucrnus:amp;flores. Aeftatishonores:flores :fru â^iamp;cætera q æftatê ornat. Deformis:abeffeftu qm in hyemeoia deformat. Hlaihycms. Hucad, alpes.nimbus eft uis ueti cn pluuia. Obtutus:afpe dus caligine obducit propteraltitudine. Mixtus athos tauro ait poeta tati effe alpi u altitudine:uthi motes cnmulatiinuice illas no æquarCtathos mos macedoia: altiffimusUfepad mare ægcü porrigit: amp;ï|æftate umbra extenditufq;ad lenon hulâ maris ægei.lô Pa.ithebaideloqucsdclcno dicit. Ingcti telfOTepxim^umbraueftitathos. Taurus:mös me diafecat aliazamp;cu fcyrhiaattigit dr cauca fus.In pri cipioluiduo brachia porrigitq cornua tauri uidet: amp;nbsp;ide nomeaccepitautore pli.q frosqahorredaeft ac miarl uidet:iö poeta tau^minateappellaüit.ro dope mós eft thraciæ.offa:Pelios:amp; othrys fut mo tes thefraliæ:amp;hemus iter thraeiä amp;nbsp;theffalia: Vh

dicitOui.Qua patet übrofü rhodope glacialis ad hemü. Cefïcrit.i.oCshii montes fimulpofiti cede rct alpibus i altitudic. Arces ipfas alpes gerät tang arx tOtius italiæ:amp;iperuiæqs bereutes prias träfee dit qucfrâgentëarduamôtis:amp;domâtéfaxa:cælo numia fpedarut. Ab origie;a pridpio mûdi. In temerataritafta:amp; inacceua. Natura phibeterf ui debat oppofuifTe alpes munimetu italiæ:un [uüe. Oppofuit natura alpefcp niuegt# Móftris:uifis alpi bus horrëdis:amp;fimilibus möftro. No pudctobfc quio:uerbaannibajis hortantis fuofad alpes träfee dedas decorüq fiftädütquos timoris argüit:q, poft tot uidorias qbus deo% obtego potiti fuerat iirfis hoftiû portis fubfiftant. 1nde hortat eos ab utili cii ait poft hticlaborë illos fore rc^ petituros amp;nbsp;romä caput terrastGcab illis expugnari:gbuspmiflis ici ratos iiminentëcollem erexit:cdixltqnitreliqueret ueftigia herculis:nouiïq^ iter aggeederëf. Obfcgo fupeRz:quonia mercurius iuiïerat noieiouis:utue/ niretin italiä.Secudis:rebus prolperis:amp; ultoriis.

Belli decus:uiftorias amp;nbsp;præliaia perafta. Credi teuos:loc9ëabutili. Gulmciouis:capitoIiG. Crudis 10coRz.ploca cruda amp;nbsp;afpa. Proprio calle:uia abifis tueprimu fadatomiffisueftigüs hcrculis.

Tucq du.fëfus ë:ibat p locaïuhrica amp;nbsp;duraglacic obduftatut fequëtlbus aios iniiceret:amp; ferro fparri batlocü:in quoueftigiapöeret. Fruftrat ueftigia. qm nö poterant firmare uedigia^• Canenti.albo

ocr page 78

Pptetniues amp;nbsp;glacie. Lueantê:repugnantë uefti giis. Haurit:abforbet. Turbine:turbo:utinqt arifto.fit cd uctus defceditex nubibus in gbufdam Iocis:amp;poftea occurritei alius g ccotrariiflatus:amp; alter altera ïpdlit:coartatçp:quareeleuatur roradus ïuolutus ï alto ciïpuluere. Ghorus:uctus:hüc po nit ,pqüoeû^ uêto. Vndc neeedomitos: fenfus é adeo crat oïa afpera:amp; ardua ut et tierent refpicere addifficultates ia lupatas: amp;quacugprefplciebant: oftcdebäturniues:amp;ecelum folumo:utaccidit nau tis in medio ma ri g nil aliud g aqua amp;nbsp;cœliïuidct. Inaniatnöinflata uëtoraflatu. Secura:non agi tata a uëtis.emalofulpcditur antcna amp;nbsp;uelu:amp; cû é uëtusÎpellit amp;nbsp;ftridet. Vi(2a:refpidëdo aquas, lag: fuperclades:defcribit proelia ânibalis cü alpi nis gëtibus. Supdades.lópter difficultate:amp;da des a niuibus accæptas etia alpinæ gëtes femiferæ irruebant in pcenos. Illuuie:forde. Perenifqua Iore:ppetua deformitate amp;nbsp;ïmüditia.Squalidus dl citur ïcultus.Lluius ait:motani feie oftenderiït:qui fluallcs occultiores infediffent cohortiïpugnam repëte ingetem fugam:ftragemlt;pdediffcntifed pœ ni ab hoftibus amp;inigtateiocorü oppugnabantur, tandëannibaleos fuperauit:captis eoru ufeisamp;ca ftdlo atg pecoribus:gbus per triduu exercitu aluit Pernix:uelox. Hæfit:quoniâ non poteratexz trahi. Nec peflis lapfus limplex:nö uno modo ruebant. Bis Tenos foies.AtLiuius aitnonodie in iugualpiuucnttifuiffea pcenis. Per uulnera: mala quæpcrpeffifuerâtinafcen(ualpiu. Sidût: locat caftra in uertice alpiu. Præruptis:altis:fu pra dixit:Cuiusin aerio pendenttua uertice caftra Ataenusandpiti: fingit poeta ad Virgilii imi tationc uenerem timentem romanis iouëalloquu tam fuilTe. Andpiti dubio:quoniam ignorabat ~uëtum rei:quam timebat. Quis pœnæ mod' oratio ucneris ad iouem quæ incipit ab interroga tione habes affedus.turbata quippe erat uenusui mens romanis iuis.amp;locus eft a iufto'certe uideba turiniqua romaos urgeri tot cladibus gbusiuppi, ter federn quieta promiCerat.fenfusc:quouG^ datu ri funt poenas romani obperiuria Laomedöcis:amp; iram iunöis:quä occulte taxat. Modus: finis ma lorum amp;nbsp;fupplicii. Aeneadis:romais nepotibus noftris. Aipibusimpofuit lyben:auget re: ut ma gis moueatiouem^ Lyben:ipfos libycos: fic Vir. flium in italiam portas.inimicoru quippe res fem per uidentur maiores.Vnde Oui. Vidnu^p pecus grädius über habet. Minatur finë:ultimü excidi um. Caius fagunthi.i.incendiiïquodSaguntfius paffa ë. Quo troiæci.fe. locus ëapio:nonfim pliciter inquitquæro fedëromanis.ftue troianis : fed etiamfacris a Troia aduecds.ergo da nobis lo cum firmu quo facra feraus. Cinerestrelliqwas.a fortunæ mutationemouetarfcdu. Sacra ruina: peaces abreptos ex ruina troiæamp;incëdio:undedi doapud Ouid(ic dicit æneæ:5itu cultor eras eia plis igne futurus:Pcenitet elapios ignibuseë deos.

Affarad la.ignëtroianiï apportatu ab æneaïita lia. [uuciVbiggdiruta feruatignë troianû:amp;Ve ftâ colit alba minorë.Affaracus genuit capyn.Ga/ pis anchifen.Anchifes æneâ. froiæ fecretarpaP

Liber

Interdum aduerfo glomeratas turbine chorus In media ora nines fufcis agit horridus alis. Autrurfum immani ' Rridens auulfa procella Audacisrapit arma uiri:uoluenfq; per orbem Contorto rotat in nubes fublimia flatu. Quoq imagis fubire iugo atqeuadere nili Erexere gradum crefeit labortardua fupra Sefe aperit feffis:amp;nafeitur altera moles. Vndc nec edomitos exudatofq; labores Refpexiffe libet tanta formidine plena Exterrent repetita oculis:atq; una pruina Canentis quacunq; datur permittere uilus Ingeritur facies medio hc nauita ponto Gum dulcis liquit terras amp;inania nullosi Inueniunt uentos fecuros Carbafa malo.i Immenfas profpeiftataquas ac uiéPa profundo Aequoribus ferfus renouât fua lumina coelo, lamq; fuper cladestatq; importuna locorum Illuuie rigidæcp comæfqualore perenni Horrida iemiferi promunterupibus ora Atq;euulfa cauis exefi punicis antris Alpina inuadit manus affuetocpuigore Per dumosmotafcpniuesiatqjinuia pernix Claufum motiuagis infeftatcurfibus hoftem. Mutatur iam forma locis:hic fanguine mu^o Infeétæ rubuere nines:hic nefeia uinciquot; Paulatim glacies cedit tepefacta cruore Dumeppremit fonipes duro ueQigia cornif-. Vngula perfodis hrcfit compreffa pruinis Nec pellis lapfus fimplextabfeifa relinquunt Mebra gclu.fraciofqafpar rigor aputat aruis Bis fenos foles totidem per uulnera fxuas Emenfinodles optato uertice fidunt Callraquc praeruptis fuipedunt ardua laxis At ucnus ancipiti mentem labefacta timore Affatur genitorem.amp; rumpit mcefta querellas Quis pœnæ modus:autpercudi terminus oro Aeneadis erit.amp; quando terrafque: fretumque Emenfis fcdiffe dabis:cur pellere noeros A te conceffa poenus parat urbe nepotes. Alpibus impofuit libyen;fincinque minatur Imperio.cafus metuit iam roma fagunthi. Quo troiæ extremos cineres:facraque ruinam AHaracique larem:amp; ueflræ fecrcta feramus Da fedem genitor.tutifque iacere.paru ne cft Exilia errantes totum quæfide per orbem;


ocr page 79

Tertius

An ne iterum capta repetentur pergamaromaf' His uenus:amp; cotra genitor fic deinde profatur Pelle metus .neu te tyrix conamina gentis Turbarint cytherea tenet longumqjtenebit Tarpeias arces fanguis tuus:ac ego mattis Mole uiros fpedtare paro;atque exp^dere bello Gens ferri paties ac læta domare labores. Paulatim antiquo patrum defuefeit honori, Attilie haud nuqua parcus pro laude cruoris: Et femper fami fitiensobfcura fedcndo Tempora agittmutu uolucns inglorius æuum. Sanguine de noRro populus blandoq; ueneno Delidiæ uirtus paulatim euida fenefcit.

Magnxmolis.opus multoque labore parandu Tot populos inter foli fibi pofecre regna lamque tibi ueniet tempus quo maxima rerum Nobilipr fit roma malis:hinc nomina noftro Non indigna polo refert labor:hinc tibi paulus Hinc fabius gratufep mihi marcellus opimis: Hi tantum paricnt latio per uulnera regnum. Quod luxu amp;multum mutata mente nepotes: Non tamen euertide qucatiiamq; ipfc creatus Qui pœnum reuocet patriæ latioq repulfum Ante fuæ muros carthaginis exuat armis. Hinc cytherea tuis longo regnabitur æuo. Exin fe curibus uirtus cælefùs ad aftra

hdiiïquodin abdito loco feruabahreftitutda diomedeipfiæneæ:utfuo loco dieet. Da fedégenitor?petitie eft:amp;locus aiufto:quónia fatis iâ:amp;plufqfatis errauerättroiani amp;nbsp;penates:fati(^pœna%:datu iä erat ob perfi diam laomedontis. lacerequiefeere. Paru ne eft:hoc dicitppter lunonéquæ troianos magno odio pfeqba tur. Exilia:utcheronne(um:thraciä:epyru:macedoniäcretam.ficiliä:ftrophades:aphricä. Pellemetus:uer baiouis ad uenerë:guibus ab ea remouetquod uel maxime timebatde mutatioe. f.iperii:hocïqtiuppiter fixu eft:amp;hocbello explorareromanos decreuiqiam uidet ab auita degeneraffe uirtute amp;nbsp;agere teporaobfcüra.f. uiuere fine Iaude:ut deipfis nihilpœnitus diceret cythera ïfula ad qua ucus nata ex fpuma maris cocha prima adueeta c:amp;Cytherea appellata. Molcmartis:malt; gnitudine ac difficultate belli: nain aduerfa fortua homines cognofcunt:unde dicit alibi: explorat ad uerfa uiros:amp;Seneca dicit.Melius ï malis fapimus. fecudaredtü auferunt:amp;Horadusin fine fermonü. Sed cöuiuatoris uti ducis ïgeniüres aduerfe nudare folent.celare fecundæ: Spca:arc:córidcrareamp; pba re quid pofrint:amp; ualeant. Expendere:ponderarc. luue.Expendeannibalem quot libras i duce fumo Inuenies. herri:armoyzamp;aulneriï. Honorian tiquo:non feruâtdecode fuu:utprifel romäi fecerfit Cruoris:quclibenter effundebat p augendoïpc/ rio amp;laudeeöfequeda. Siticstcupidiffimus famaE amp;nbsp;gloriæ :ad qua natifumus. Obfcuraifinc hono re. Ingloriusifine gliatad qua illi prifei tota mete afpirabant. Muttiæuum.ætatë de qua oés filent.

Sencfcit:qm uerterantfe lam romani ad luxum:amp;

ficienefcebatuirtns:amp;uigebat uoluptas. Blando uencno:uoluprate:qua nihil deteftabilius ec poteft quippe ppter illa res poft habemushoneftas.ea.n. præftringens mentis acicad oia flagiria mortaresi pellit:amp;gdiu romaniUoluptatc afpernati fut: quæ eft blädihima domina:eo%iperiû ac nome toto or be propagabat.Ideo exclamat luue.Nuc patimur longa: pacis male feuior armis Luxuria icubuittui Ctuqiulcifcit orbem diuitiæ afianæ primälabemo ribus romäis attulerut.Nihileft tarn mortiferü ige niis g luxuria ingt Seneca.Veneno:qmuoluptates blanditiis fuis necantingenia amp;nbsp;defidiæ:ex gbus amp;nbsp;ocio nafcit uolupras:ideo laboraduëamp; utüolupta tem cxpellamus:uirtus.n.circa di Sicile uerfat : amp;nbsp;a fe uoluptates repellit:uta ratiöisficripto non dike dat. Senefcit.i.debilis fit:amp; fupatfir a uoluptatc: quonia in locu uirtutis ultiü obrepit:iö dicit Aor.i primo fermonü.In agris negledis urendam filiceï nafciè Magnæ medis opus.romani inquit pofcut fibi ïperiüiqddiflicillimüëamp;multis laboribus pa tandudgitur non éineübendum uoluptati amp;nbsp;longæ defidiæ ïdormiedu. Maxima re.caput orbistut nil ma, ius romaïueniri pofïet. Sit nobilior:maioris nois amp;nbsp;famæ. Malis aduerfa fortüna:quonia uirtusïiph dif ficultate nitefcit amp;nbsp;per ardua eft eu fit inertis tuta fecare. Hinc:exiftis malis uenietromäi ad fydera: amp;nbsp;enume tatillosgin hocfecundo bellopunico claruerunt. Paulusæmilius qui ceciditad cannas. Fabius maximus: qui annibalëcurando fregit. Marcellus:qprimusin italia docuitannibalcpoffeuinciad nolaihicrettakrat tertia opima fpolia ioUipheretrio:utdi(ftumeft. Mutata mcte:ga degenerabit ab illis amp;nÔ crût eiufdcmen tispro ampliädoïperio:hoc maxime dicit pp tyränideamp; feritate Cai principis:amp; neröis. Nepotes:poftéri. ^le cre.fcipio.f.cuicognomen erit aphricanoadeuictaaphrica: Pœnû:annibnlcm. Hinc.ex hisuictoriis tuisttomanis. Exin recrurihus.pdicitiuppiter ueuturä effe gentem flauiäexfabinis:q romandimperium augeat:cures oppidu fabinoiu c Vefpahäus natuseiquoda uico ppe reate ex pre fabïo:aclaudio prictpeNar dligfa legatuslegiôis î germania miffus ë:ïdeï britania traflatus tricies cûhoftecÔflixit:amp;uefte infula britä niæpximâï ditfonëredegit.Thyleë ultimaifulagz oceani britanici q orchades uôcât:caledoniacfykja britâ niæ:indebritânicaledôii dicut.deuefpafiano fic canit Valerius flaccus i.i.iui opis:Tug? o pelagi cui reflor apti famacaledonius poftg tua carbafa uexit ocean^phrygios prius indignatus iulos procofulaphrica iteger time admiftrauit.Inde muPein afia a Nerone ad coprimedu iudeorc motu grcbellauerat.inter alios legatos titu filiü afrupfitamp; ut primuigreffuspuincia ecorrepta militu difciplina duitates ad officiu:fideq;reduxit.In deromarediit ad iperiürelic?oillictitolilio:quihiero(olymâexpugnauit:qurbsiudeo%erat caput:leç!c tran qlluamp;iofephu: Vittus caeleftis:gens flauiadiuina quada;amp;multufuprahonsinesufrtute predira.Effert fe

ocr page 80

Liber

curibus e fabinis extoHet (eùfçp ad aftrappter res geftas. Cures:ut dixi coppidufabioru patria Numæ Popi lii,Augebitnome iuli facrismaimpatores ab iulo iulii dicebaturiqui (acroiandierat.amp;eoru nola i fallis feri bebatur.Primus fuit iulius cælar beneficio nepotis amp;nbsp;filii per adoptionein numeru deorum relatus, de quo Papinius in prima fyluaiQui feßus bellis alïertæ müere prolis:Primusiter noflris oftéditin æthera diuus unde Ouidius in fallis:!uuenes illicamp; fefla domeftica uobis:Sæpetibi pater eft:fæpe legendusauus. (Qua: ^ferutillipictos fignätia faftos:Tuquoep cum drufo premia fratre feres. uli:aquogësiulia origine habu it:Vnde Martialis nafeiturum Domitiani filiu fic alloquitur.Nafcere dardanio promiffum nomen iulo. Bellatrix ges.T.flauius petronius:antore TranqI. municeps reatinus ex acie pharfalica fugies domu ferecepit.huius filius cognoie fabinus apud helue rios publica funus exercens die obiuit:fupftitibus uxore Vcfpafia polla:quænurfiæ höeftopatreor tatpatrem habuit Vefpafianü:pollioncex duobus liberis.quoriï maior fabinus ad praefectura urbis minor uefpalianusad cöfulatüufque procellit. Lo eus ad fextum miliariu aNurfia fpeculum eütibus in monte fummoappellaturuefpafiæ. Vbi uefpa fianord monumentaextatmagnu indicia fplêdo, ris familia: ac uetuftatis. Bacifero fabino:quoni am in Sahinaëmagna copia oliuarü amp;nbsp;fructuum. Vnde luue.Vfq;adeo nihil c q, noftra infantiacœ lu Haufitauëtini baca nutritafabina. Sabino mu

Bellatrix cens bacifero nutrita fabino Hinc pater ignotam donabit uinccre tliilen Inq; caledonios primus trahet agmina lucos Compefcit ripis rhenum;regetimpiger afros Palmiferamqrfenex bello domitabit idumen. Nec Hygis ille lacus uiduatacp lumine regna Sed fuperum fedcs noftrofq; tenebit honores Tum iuuenis magno præcellens robore métis Excipiet patriam molem celfufque feretur Aequatum imperio tollenfcaput:hic fera getis Bella palefhnæ primo delebit in æuo At tu tranfcendens Germanice faefta tuorum lam puer auricomo performidate batauo Nee te terruerint tarpei culminis ignes: Sacrilegas inter flammasferuaberc terris Nam te longa manét noftri cófortia mundi Huic Ia,os arcus olim gangetica pubes

nicipioifiuefundo:aut oppido fabinorü:ut dicius Tuiculanuiformianu. ninc:ex hacgcte bellico fa amp;nbsp;fabina. Pateriuefpalianus oftëdet romanis pofTcuinci brltäniä amp;nbsp;thylen infulain qua folftitio æftiuo nullas ede noctes Pli. fcribit.cäcri fcilicec fi

gnumfoie trâfeute:nullofçp côtra per brumas dies.

Ignota, f.romais ad eu dic. Caledonios: lucos britänos. Primus:atcæfar prius traieceratibrita niam:fed non oëm in ditione redegit. Rhenum: Rhenusfluuius germaniæ in rheticaru alpin uerti ce inacceffo ac præcipiti ortus modico flexu in pc


ddenteuerfusfeptctrionali oceanomifcetur:qucponitp germanisiquos Vcfpafianuscopefcuitmillus illuc aClaudio principe. Aphros-quonia fuit illic procoiul. Tdumeniidumeeft regio iudeæ maritima abun dans copia palmarum.Vnde dicitStra.hiericusccapus iudemmotibus circudatustm quocpalmetu fpado ftadioru centuitoturiguu amp;,habitatioibus plenum:amp;palmae illic ferunt optimas cariotides. eft etiam ili'ui ridarium balfami.Iegeiofephu. Noftros honores:eritinquit deus:utnosfumus. Tumiuuenis.i. Tif gfuitrelictusapatre iniudeaad expugnationehierofolymoru:amp; qui in impio romano patri fuccefót.iöait: Excipiet patria mole. Roboremctis:magnitudineai pra:flans:qua Tito lemper tribuit iofephus tferibes illdaliquando quafi inermein medios irruiffe hoftes ;amp;inclinatasades animirobore fubnixu redituide:ira qpinqtfi men hil addente obfequiotnetpinuidia detrahente:uerum dicere oportetipfe cæfar Titusd. totam legione bis periculoliberauittatcpipfe caftra municdi copiam militibuspræbuit. Aequatu imperio caput: ideft ea magnitudineanimi erit ut imperii amplitudineæquarc uideatur:amp;rodea illud iufeipiet: quod uirtu te merebatur:quoniam non decetimperare nifi uiriï omni uirtute præditü. Vnde dicitxenophon: Nemine imperare decet qui meliorfubditis non iit. Fera bella:afpcraamp;magna:difficultatis, i^alelfinaed regioiu dea::qua ponit pro omniiudea:quam iuuenis Titus fubegit:amp;expugnauit Hlerofolyma fecundoano prici patus Vefpafiani odauo die menfis Septebris: At tu tranfeedenstnune de Domitianoloqtur: quoimpan teSyIlius fIoruit:Domitianus adeuicta germaia germanicuscognoiatus eft:puer adhucbel|o uitelliaocöfu git ïcapitoliucu patruofabino:ac parte prefentiû copiarurfed irrupetibus aduerfari is :amp; tepjoardcte apdedi tuu cla pnoclauit:ac mae ifiaci celatus habitus.lineo:ut fcribit Tacitus:quoifidis iacerdotes utebanturtrafy berï fead matrëcödifcipuli fuicötulit:latuit(papd'ea.Viius c Domitianus ï illis primi^änis pugnare p loue Capitolio:cuius ædë a facrilego uitellianoriïîcëdio defendereaolebat:dequo Papi.in Thebaide: Autdefen fa priusulx pubefcctibus anis bella iouis.amp;Martialis.Primafuo geßitpro icue bella puer. Auricomo bata uo.i.iplïs germais g nadti opportunitaterebellarütiquoniä Vefpafiaus apudalexädriä erar:amp; Tit^i iudæa: quo tepore Vcfpalianus pctiliu cerealc q germania rexeratcöfulëcreauit:deftiauitq;i britania:q audita rebel hone germanoru in cos ia congregatos impetu fecit:plurimoscecidit:aliofq; ad fidërcuocauit. Interea Do mitianUsadolefcensiIlucpropabat:ut barbaros opprimeret:qexpeditiöis fama perculi ei fe dedideruntdu crum maxima arbitrates prldino iugo fine ulla clade fubiici.Rebus igiturcöpofitis Domitianusïfignis æta tem fupantlbusfaetis:amp;patriu decus referctibus romaregreffusc.Barauifunt populi incolentes Batuam in^ fulam rheni:utauctor eft Cæfar:in cömëtariis.amp;ga germani pro maiori parte habet capillosflauos :amp; aurei coloris „ideobatauos appellat auricomos. Tarpei ignesiinccndium in bello uitelliano. Gägetica pubes.i.

ocr page 81

Tertius'

indiamp;parthi.^anges eft ffuuiusrdi£:oritexcaucafo monte amp;nbsp;flebiturad orientem:amp;mare unoalueo igredi tur.guis indiæ fluuios magnitudle (upet:cuifecudus eft idus.tertius (dergermaniæ:quartus Nilus. Traian' primus romanoruimpatorumuiftricë cladem egit per gange. Adulatur poeta Domitiano namid illi tribuit quod ed côtra hiftoriæueritatem:quoniâ de populis ad orientem nungtriuphauit.Scri.Tranqllus Vologe fupartho%regëauxiliaaduerrasa[anos: ducëipaiterü ex Vefpafiani filiis depopofcide:domitunuq^oï ope cotendilTeiutipfe mitteret did non impetrauic.parthiuenerantin amicitiam romanorum tempore augurii: cui remiferuntucxilla craflo ablata.hoc igiturquod augurii aufpiciis ac uirturibus debetur:domitianoSyHius afcribit. Laxos:remdlo neruo.i.no tëtos.Badra

Submittettuacuafqueofledct badlra pharetras Hic amp;nbsp;ab ardloo currus aget axe per urbem Ducet amp;nbsp;eoos bacco cedente triumphos.

Idem indignantem tranfmitterc dardana figna Sarmaticis uidor compefeet fcdibus iflrum. Quin amp;nbsp;romuleos fuperabit uoee nepotes. Quis erit eloquio partii decus : huic fua mufe Sacra ferent meliorque lyra cui fubftiiit cbrus Etuenitrhodoprc.pheebo miranda loquetur; Illa ena qua prilca fides Hat regia nobis Aurea tarpeia ponet capitolia ripx.

Etiunget noflro templorum eulmia ccelo Tune o nate deum diuofque dature beatas Imperio terras patrio regenarda fenetftä Hofpit aexcipient cœli iblioq; quirinus Concedet:mediumq3parens fraterep locabunt Sidereiiuxta radiabunt tempora nati Dum pandit feriem uenturi luppitcræui Dudor a genereus tumulis delatus iniquis Lapfantem dubio deucxa per inuia nifu Firmabat greffuutq ; humentia faxa premebat Non acies hoftifue tenet;fcd prona minaci Prerupto turbat amp;nbsp;cautibus obuia rupes. Stantclaufi:mercntq; moras;amp; dura uiarum. Nec refouerc datur torpentia membra quiete. Nodem operi iungunt;amp; robora ferre coactis Approperat humeris;ac raptas colilbus ornos

ciuitas caput baétrianæ regionis in oriente.badria nos ponitp parthis g ultra euphrate terminü roma niimperii habitabant.Ab axe ardootfeptetrione. Domitianusexpeditioes partial fpöte fufcepit:par tim ncceriariodponte in dacos.neceffario unii far mataslegiöecum legato fimulcæiâ.In dads duas, primamappio fabino proconfulari opprenbrfcciï dam corneliofulco præfccto prætorianay: cohorti um:cui benifummacömirerat:dequo luue.Et qui uulturibus feruabat uifccra dacis Furius marmorea meditatus prælia uilla.de cattis dacifcp duplicc triu phum egit:de farmatis laureamioui capitolino ret tulit.belïum ciuilemotuma.L.Antonio fuperioris germaniæ præfide confecitabfens.Triumphu do mitiani de populis ad feptëtrioncclegatiffimo car mine celebrauit Hella patauinus. Baccho cedente, qui trluphaueratde Indis.Vndc canetï fine operis Qualis odoratus de cedesliber ab indis: Egit papi neos frenata tygride currus TranOiuttere dardana figna.i.uexilla romana:quænolebâtadmittcre ipi germani amp;nbsp;farmate quos uicit:lt;%iftrum ponitpro ipis germais:(armatis:amp;dacis. Quinamp;romule OS.laudat eloquentiam domitiani:dcquo Fabius li bro.x.iic fcribit.Hos nomiamus:quia germanicu Auguftum abinftitutis ftudiisdcflexit cura terra%. paruep his uifumeft elle eu maxima poetari: quid tame his ipfis eius operibusinq; donatus imperio iuucnis fuccefferat fublimius.dodius omnibus de niq; numeris preftantius:gsenini caneret bella me liusgquific geritl Quëprælidëtes ftudiis deæp pius audirct:cui magis fuas artes aperiret familiare numen mineruæ. Voce:cloquitia. Quis:qui bus:ideftfuperabat omnis romanos claro eloquio Sua lacra.iua numina amp;nbsp;catus pieriinlauitatem amp;nbsp;fplendorcm. Lyra.i.ipfo orphco qui fonolyræ al liciebatfaxazamp;ftftebatamnes Orpheus fuit füuscal liopes regiæ mu'àrç amp;nbsp;cagri régis thraciæ.Hebrus fluuius thraciæ.fhodope mons. Illa et qua prilca fidesfilla ingtiuppiterfides domirianiquæ priusp noftraregia pugnauitbeHo uirdlianoponetaurca capito lia in tarpeia rupe.plurimaamp;ampliirima opera incendio abfumptaDomitianus reftituitin gbus amp;capitoliu quod rurfum arferat.nouametiam exornauit ædemicapitolio louicuftodi:amp;imaginem füam in cius finu di cauit. Prifca regia.uetus templum Capitolinum. SeneCtâ.uixit Domitianus annos.xlv. Beatas, feelices te imperante.laus Domitianiaiuftitja. Quirinus.Romulus dabittibilocum:amp;erisinter patrem Vefpaflanu ac Tita. Siderei natithuius meminit Martialis.Nafcere dardanio promiffumnomëiuIo. 'Dum pandit feri em:reditadhiftoriä poeta narrans Uerannibalis per pronaalpiumuerfus italia ufqueadtaurinos campos.

Seric:ordinemrc%futurayz.i.fataifa:biduain iugis ftatiua habuit annibal:amp;data militibusqes.Tumenta aliquot plaplae rupibus icaftra puenerunt:idemouit copias:gbus e colle italia amp;circupadanos oftedir.dices ca:teraprocliuia fore:amp;flcadrupcinacceffampuenit. Lapfantc:labentë:uia quippelubrica eratiutnccpuefli giafirmare podcnitncq;ingredi. In uiadeuexapronaiparumalpiu. Ni(u:dubioamp;labenti conatu. Mina naci pr*rupto.i.quada altitudine quæ minari uidebatur. Prona deuexaloca:amp; alta. Obuia oppofita tra^ feutibus. Cautibus.i.fuo laxo, cautes dicunt faxa.hæc rupes angufta eratiatcpita redis faxis:utægre expedi tus miles tetabudus manibui^ retinens uirgulta ac ftlrpes demittcre fefe poflet.naturalocusiâante præeeps: receti terræ lapfu ipeditus in miradaadmodu altitudinëpræruptus erat. Robora ferreicû cededti eet faxum arboribus circa dcicdis detrücatifçp drue ingetë faciatcägfuccenduntauxilianteuëtoiardctia ifufo aceto pu

ocr page 82

Liber

ttefadunc. Ita torridiincedio rupe ferro pandût.quatrldùa fuperrupeeöfumpräeft. Denfiffima montis: monte denfum arboribus. Syiua dignis:arboribus^ Refoluto pon.faxo putrefacioigni:acetoque. Re gnolatini:italiaxin latio gppe re^nanit Latinus:amp;in ladoéRomacaput italiæ. Capis taurinis:taurini funt inlaterea piüquod uergit aditauä fupra Papiä:amp; adhucc:illicëoppidüTurinü. Dudor: Annibal cadra metatusci taurinis capis. Interea uoces iouis:duin capis taurinis inibat ftatiua haberet: boftar ab oraculo tedics attulit fortes iouis hämöis:amp; nadus opportunitate poeta deferibit fyrtes:tcpli origincamp; ritus facroru.

Oracula:fortes. oracula eft:ut diffinit Sene. Volutas diuina boisoreenuciata. Emefis: fupatis itinere.

Harels:naillic fur fyrtes :p qs iter fecerat boftar.

Maxie bdidæ:uerba Boftaris ad anibale :a quo


captar b€niao!ctia:cu(pxftudio:acpietate erga pa iriam celebrat. Belldæ:foibalgduds originem a belo. Seruititi.feruitutc. Dextra:robore:ac bello Syrrls:5alu.aitduas ee fyrtes:gbusnomen ex re indltfic.fyro.n.fignificattrahoamp;hæc loca trahut adfe hareas. duorant finusppe in extrea aphtica I pares maenitudine:pares natura:quoyzpxima ter ræ falta funt:cætera utfors tulit al:a:aliain tepefta te uadofa.na ubi magnu mare: aefæuire uetus cœ perit:limu:harenafq^ amp;nbsp;faxaingetia fluftus trahut. Ira fades locorucuuctis fimul mutatur. Tellus: qeuiolentlor amp;nbsp;piculofior ipfis æquoribus .i.ipfa aqua.maioreingtlaborepaffi fumusinter harenas fyrdugin aquapfunda. Pene haufit:abforbuit:ac cepit. Ad fine cœli:defcribit fyrtes:quæameridie ufqpad occafumptendiitur. Fine: occafum. Me dio orbe:meridie. Squalctes:ïculti:nö habitati. Tumultu:naillicmagna planicies:aggregatur uc tis harenæ 4poftmodüad tps quafdäuelutiuallcs coftitudt. turbo:tëpcftasamp; procella. Impala: jpulfa amp;nbsp;adalaÎaggeres.aphrieuffpirat ab oedde rë uerfusauftru.chorus autuerfus (eptentrionë. Truceffæuientes flamine. Capictcprœlia:latif fimum fine aliquo motis obftaculo:unde illic pilt ucti confligere. Montes:aggeres harenarum. Has ualles.i.uadaamp;breuia fyrtis per quæ no tuto nauigatur.naues qppe aligdoharenis dnlædefti tuunturin ficco.Gneo Seruio.G.Sëproniocöful. inter uada fyrtisclalTis romanatuto nauigauit. Obferuatis aftriGnainterdiu cöfundituritcr:gppe oïa uidetureffe planaamp;fimllia:tamen no ubupeil cadëprofunditas aquædô opus c prius obferuare illos canale,:amp; ualles:indedirigere iter cerrum ob feruâdoaftra.amp;ûc faciiït pedltesinejncidarin loca uadofa.obferuâttgifnociu cynofurâ.duæfütarü niaioramp;mïor:q didfcynofura.maior uero helice phoenices primi obferuauerunt cynofura q certius iter præbetnauigäribus amp;nbsp;äbulänbus p loca uado fa. SidÔiisiphœniffis. Starfanoui.no.defcribit naturä fontis uidniteplo iouis.ëtamehæc hifto. quoniäapudgaramätes föscin die ta frigidus:ut üö bibaturta feruidusnoctu:ut nôtagatur. No uum.i. res noua amp;nbsp;mira. Dltes:fertiï^ finecultu rar Has nbr-s nëo%:uerba facerdotis harifbæ ad boftarë. Couexa:ere(2ain altuamp;c0caua. Na cui do.iouis.q.di.ncocqhæcignoret columbas.f.ex ægypto uolantes coftituiffe oracula iouis hammo

nis amp;nbsp;dodoneihamonistoraculu ut alTerebatægy ptii {acerdotes:autore Hcro.fic fuitcôftitutu:duæ niulieresa phoenicibusex Thebis ægyptiisabdu été fuer6t'.qua% altéra ïlibyâpucit.altera ï grædâ utra(p côftituit oraculaïillislods.Sacerdotes âcdodôei fic dicebât:duæcolûbænigræ exthebis ægyptiisuo hyerGtiqrGaltéra ï molo (fis ex fago monuitnoce hüanaiUichndu ce oraçulü iouis.altéra idem fecit in lybia.


lamcp ubi nudarunt fyluadcnfiffima montis Aggemere trabcsirapidufq; accefus in orbem Excoquitur fliamis fcopulustmoxpruta ferro Dat gemitum paties refoluto podere moles Atq; aperit fcflis antiqui 'regna latini.

His tandem ignotas trafgreffus cafibus alpcs Taurinis ductor ftatuit tentoria campis. Interea uoces iouis atq; oracula portans Emenfis aderat garamatum lætus harenis Boftar amp;nbsp;ut uifo 11imulabatcorda tonante Maxime bdidi patriis qui mcenibus arces Seruidum dextra:libycas penetrauimusoras Nos tulitad fuperos perfunde^ fydera fyrtis. Nos pœne aequoribus tellus uiolentior haufit. Ad finem cœli medio tenduntur ab ore Squalentes campitumulum natura negauit Immefis fpatiis:nifiquecaua nubila torquens Conftruxit turbo impacta glomeratus harena Vel fi perfracto populatufcarcere terras Africus aut potu fpargens fup æthera chorus Inuafere truces capientem prœlia campum Inq; uicem ingefto cumularuntpuluere mons; Has obferuatis uallcs enauimus aUris: Nanepdies confundit itcr:pcditcmq; profundo Errante capo: amp;nbsp;femper media arua uidentem Sidoniis cynofura redit lidifOma nautis. Verum ubidefeffi lucos:nemorofaq; regna Cornigeriiouis:amp; fulgentia templa colunis Aduenimus magnis:qua læta frote facerdos Exceptos hofpes tedisinducit arifbas: Stat phano uicina nouu amp;nbsp;meorabile lympha; Q uæ nafcente die quæ deficiente tepefeit: Quaxp riget mediu cum fol acccdit olympum Atque eaderurfus nocturnis feruet in umbris. Tum loca plena deo dites fine uomere glebas. Orientât feniortlætaq; ita mente profatur. Has umbras nêorû:amp; conexa cacum na cœlo Calcatofque ioui lucos prece boftar adora.


ocr page 83

Tertius

Nam cui dona iouis non diuulgata per orbem. In gremio thebes geminas fediffe colubas. Quaru chaonias pennis quæ contigit oras: Impletfatidico dodonia munere quercum. Atquæ carpathiu fuper æquor ue^a per auras: In libyen niueis tranauit concolor alis: Hanc fedem primo cythereia condidit ales. Hic ubi nunc arasdufcofcp uidetis opacos. Dudlore electo gregis admirabile ditftu. Lanigeri capitis media inter cornua perflans: Marmaricis ales populis refponfa canebat. Mox fubitu nemus atq;annofo robore lucus cxiluit:qualcf(ppremut nue fydera quercus Aprima neuere die prifco inde fauore Arbor nomen habettcoliturcp tepentibus aris.

Dumque ea miramur fubito flridore tremedu Impulfx patuere fores:maiorque repente.

Lux oculos ferit:ante aras ftat ueftæ facerdos: Effulgens niuea} amp;nbsp;populi concurrere certant. Indeubi mandatas efludi pectore uoces: Ecce intrat fubitusuatem deusialta fotioro. Collifis trabibus uoluutur murmura luco Ac maior nota iam uox prorumpitin auras Tenditis in latiumtbelloque agitare paratis Affaraci prolemtlibyes cepta afpera cerno: Gradiuumque truce currus ia leadere:amp; atra mlatus hefperiu flammam expirare furentis Cornipedes:multoque fluentia fanguinelora Tuqui pugnaru euentus;extremaque fati Depofcistclaroqne ferox das uela labori: Inuade ætoli duamp;oris iapiga campum

Aldus aufoniæ penetrare in uifcera gentis. Donec uida tibi trepidabunt dardana regna. Nec ponet pubes unquam faturnia curam Dum carpet fuperas in terris hannibalauras Talia portabat lætis oracula boftar: Implerat$uiros pugna:propiorisamore,

Vbf eft Hammonis oraculifacratumrego autem inquit herodotus fentio duas puellas aphoenicibus uenditas fui(Te:quarum altera in theiprotis ferua ad fagum replum iouis erexit:altera ite in libya: columbas appellatas propter barbaram!inguam.amp;loquutus humanalingua:cum depofita barbarie ita loqui coeperuntut intellige rentur. nbsp;nbsp;Cui no diuulgata:fcilicetfuntxquafi dicat.omnes feiunt: no interrogatiue pofitu Temper includitaf firmationë:nô uero negatione. Thebes:ægiptiæ .Gquoniafuntamp; thebæ boetiæ. Chaonias oras epyroticas:chaoes funtantiqufhiratores epyri apd quos erat oraculu iouis dodonei. Dodonida quer cu.patronimicu eftafylua dodonaepyri. Atquæ carpathiu.marecarpathiu eftanteægyptum denoi minatum acarpatho infula quod extenditurrhodd ufqueamp; cyprum. Concolor:eiufdem coloris cu ius erat illaquæuolauitin epyrum. Ales cythere ia:columbadicata ueneri:undeeft difticho Martia liSéNiuoles teneras præduro dente columba$.Tra dita fignidiæ funt tibi facra deæ. Ductore lanige ri capitis.ariete.i.fedit iter cornua arietis dabatque refponfa.aries eft ductor ouium fub cuius effigieco lebatur luppiter. Marmaricis, lybids. Mox.fta tim emerfit hoc nemus quod cernis inquit Arilbas Prifco pauore:antiqnaueneratide. Niuea quo niam facerdotes habebatueftes ex lino:amp; xilino ut dictum eft. Gollifis:inuicem impactis. Maior nota :ideftuocehumana maiore:ideft diuino fpiri tu loquutus eft facerdos. Tenditis in latium.uati cinium facerdotis ad pœnos tendentes in latium.

Prolem alTaracixromanos qui originem habue runtab ænea nepote affaraci. In latus hefperium italum:id eftuideO martern iam parare currus Tuos ad bellum:amp;eius equos efflare ignem in italiam% Tu qui:uertitfermoncm ad hannibalem qui mi feratboftarem feifeitatum metem iouis cornigeri: tu iquitqui fcire cupis finem huius belli eas in apu Iia:amp;ibi delebis exercitum romanum. Extrema fati.finemamp;difpofltionem fatorum. Claro labo ri:quoniam uirtuscirca difficileuerratur:amp;labores nutriuncanimos generofos: amp;nbsp;homines claros red dut.ideoabcfleftu claroslabores appellat. Illud fa nefciendum eft inquit cyrus apud xenophontem: eo bona maiorem afferrelætitiam quo magis quis labore antecedcte ad ea perueniat.labores enim ob fonium funt bois uiris: Aetolidudoris : diomedis qui confedit in apulia. Tapyga^appulum ubi fuit pugna cannefis. Augebis auosmobilitabis cartha ginefes ea pugna amp;nbsp;nemo erit poftea quific alte uul neretitalianii Dardanaregna:itala:amp;romana. Pubes faturnia:iuuetusitala: a faturno qui regna uitin latio, cura dicitur qgt; cor urat:amp;fupprimitexi tum hannibalis:itauolentc iunone:nc ceptis ille ab fifteret. Dum carpet fuperasauras:dumuiuet:na romani ufque ad mortem perfequutifunthanniba ~ lem qui moriturus dlxit:liberemusromanos tanta follicitudineaccura. Lætis: hannibaliamp; militi bus i propiorispugnæ:quoniâ paulopoft ad Ti cinu cu fcipione pugnatueft a poenis felici marte.

f ii

ocr page 84

Petri Marti interpretatie In quartum uolumen Syllii iralidé

AmapaufoiTerriti funtromai:cu acce pimentanibaléalpcs:munimëtü italiæ cdexerdtu trarcendifre:amp;ia urbes Italas obüdere ocs oppidani muros uetuftate coHapfos reftituetes arma ad bdlGddiq*compara batriterea.P.Cor.Sd.coful redles e madylia: quo trafmlferat:poranguftica:cu Padu traieciffet ani bali ddeendetiex alpibusad ticinu occurrit: amp;cu eo ifcdld marte pignauir.poHcaipar pœno% eq tatu ad Trebla fe recepit:*iædito loco caftra mu niuit.ciuscclIegiSepro.gracm,0itusa5enatu:ut Reip.labatlopcfcrret:eSldlia celeri nauigatione arimindrideicaftra ad collegam ocit:auiduf(p pu gnæuirincôfultus abänibaleuinduqmoues ide ifeftoagmfaac maximis difficultatib^ fupato:apc ninoadlacd perunniïcôrédtt:hæc fylli%iiti hoc uolumie. Nubiferosmo alpesaltlUimas amp;nubi bus obdudas. Iugu:impiupunicu.i.lupata ia fa xa ec iJlaimpufaa poenis. tfercu.laboris:quonla Hercules ate trafeederat alpeszæmulus didteiufdë rci ftudiofusó Improba.Gfama. Ghfdr:crefdt eüdo. Aftruitauditis:adiügitaliqhis queaudiuit Per inania rcicp res uanas. Pafcere:nutrire:amp; augere.pauorë metus meteefuo loco mouens. Amcto:uocausametu illudpuu Ioru:quod iaculo admetitur:utillomelius ipellaf. Saxo: cote exacu it. Obices:roboraq obliduntur portis, lior haud fe.magi.qdocethoiem no dcbcrccc fegnem In rebus duDiistfedinduftriu. Larc:uilla. Viti ma filarfenes extrea ia ætate laborares. Noæquo crdïet VirgèSeqturg patrë nôpalïibus æqs. Ncc pofclturau.nô quærcbâtautorciUius rnoristucru oes credebat:fttgiëdoq: terrebat alios. At patres: ltauulgus*agreftesfadebat:fed fenatores erecto corra aIps aïo de nSim re% coquitabat g piculis gau debättutfortitudis Iaudccöfegpoifent.Laus igitur ëromanorûa magnitudie ai. tmmäia coepta:tan ta belli initia*aiaioalpia fmu In OTemio italiæ.

Crudam:fo?tëacmalisinfupabilë:utdecebatui ros fortes amp;nbsp;illos: quo%arsmiïidaerat:amp;martern genti Infcribebant. Ad decus: ueræ fortitudinis Iaudë:quæ drca periculauerlaturtattp dolores. Gödere no.da.parare fama bello amp;nbsp;uirtute in tan tis difficultatibus rebus fecddistquonia rebus ad Ii bidincnoftra fluctibus ai ad luxum uertdtur. in re bus aut duris gencrofa natura in altueuolat;amp;ueræ uirtutlslaudemcofequitur. Sed libyæ ductor: annibalmilites fuostorpëtes mebra uallo amp;nbsp;quie, te refouebat:eofque folabatur: dicens ia ocm difh ccltatem lupatam eic: Romamqp iam haberi fub ic?u:amp;adea itereffe per empos:*cum gallos ad defeCT:ionemfollicitaret Scipio aduenit.

Liber

Ama p aufonix turbatas fpargitur urbes: Nubiferos montes amp;nbsp;faxa minantia coelo Accepideiugum:pcenof/ F nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qjper inuia uetftos.

Aemulaque herculeiiada tur famalaboris: Defccndifle ducem diros canitimproba motus

Er glifeit greffu:uolucrique citatior euro. Terrificis quatit attonitas rumoribus arces Aflruit auditis docilis per inania return

Pafcere rumore uulgi pauor:itur in acris* Bellorum raptim curas fubitufqueper omné Aufoniam manors flrcpit:amp;cietarma;uirofq;:

Pila nouant:ac dcterfa rubigine fenus Induitur ferro fplcndor:iuuenuquerepoRx Inftaurant galeae coni decus:hafhinuatur Amento:rcnouantquenoua fornace bipennes Conferitur tegme lateru impenetrabile multas| Paffurus dextras atque irrita uulncra thorax Pars arcu muigilat.domitat ps uerbere anhelu Cornipedem i gyros:faxoqueexafpcrat enfe/n Nec non amp;nbsp;muris quibus cH ludlata uetuftas Ferre moratur opem fubuctftant faxa cauafque Retractant turres:cditquas longior itas: Hinc tela accipiunt arces amp;nbsp;robora portis Et fidos certant obices accerfere fyua. Circudant fodas:haud fegnis cuncta magider Praecipitat timor:ac uadis trepidatur maruis Deferuere larem:portant ceruicibus zgras Attoniti matres ducentifque ultima fila Grandxuos rapuere fencs:tum crinefoluto Ante agitur coniunx:dextra Icuaque trahuntur Parui non æquo comitantes ordincnati.

Sic unlgus tradueq; mcetus:nec pofeitur autor At patres quag exterrent immania cepta. Inq? finu bellum atq; alpes amp;nbsp;peruia laxa Decepere tamen crudam cótra alpera mentem Et magnos tollunt animos:iuua[ire pcr c[is Ad decus amp;nbsp;dextra memorandu codere nome Quale dedit nunqua rebus foriuna fecundis. Sed lybiæ dudor tuto fouet agmina uallo


ocr page 85

Frfa gradû:defatigara amp;nbsp;quæingredi nequibat ppter difficultates acceptas in alplbus. Torpétia neruos: nabctia neruos cötraftos:amp; torperes pp frigora :amp; niues alpinasï Per câpos:utnö timeret alteras alpes:ueyz lupatappéninus. Stare.ccffare hetere illic. Armiferæ quoda galli tenuere magna italiæ parte ultra padum circa placctiâamp;cremonâuerfusligures amp;rubiconë:aliierâtboialiifenones:qromâceperuntobfedcrfit(p capi tolin boioÎntü:amp;.xii.tribus fuerutqextincti fueriït paulo ante tepora tyberii cefaris boi defecereadhäniba lamp;fed celer aductus Scipionis eos rep(Iit:qe maflylia genuä träfmiferat.Inde pifas:ubi accepto exercitu a Ma lio:amp; Attilio prætoribus hoftibus occurrit:helico heluetius altore Pli.fabrilëob artem romæcômoratus re meas in patria attulit caricas:uuas:oleti:amp;uinu op timutun galli dulcedineallecti in italia fefe eflude/ rur. Bearas;opimasamp;fertiles fedes italic. Pepere re manu:effecerunt rebus a fe geftis ut timeret. Im pia:qriiceperuturbeamp;ioui Capitolino belluitulere Quiritesromani quos ceperut lenones. Inania corda:uanaamp;fine fide. Sollicitat:addefeâionc.f.

Feffa gradum multoque gelu torpeua neruos. Solandique genus Iztis oflentat ad urbem Per capos Cupereffe uiam romamq;fubidu. At non amp;nbsp;rerum curas confultaque belli. Stare probatrfolufq; nequit proferre quietem. Armiferæ quondam prifea inter tempora gétes Aufonium inuafere latus;fedefq; beatas Et metuipepcrere manutmox impia bella Tarpeius pater amp;nbsp;capti fenfere quirites. He dum follieitat donis amp;nbsp;inania corda Ac fluxam morum getem fouet armaqueiugit Iam confuluolucriperuedtus littora claffe; Scipio phocaicis fele referebat ab oris

Diuerfum emcnfos propiora pericula uallo Iungebant:magnxq;aderant primordia cladis Nanquc utcollads admoto confule caftris Suftulcrat fortuna moras;Ggnumque furoris. Accenfæ uifo pofcebant hofte cohortes Debellata proculquccunquc uocantur iberis: Ingentityrius nemorofa per agmina ductor Voce fonat;non pyrenem rhodanuue furente: luffa afpernatos;rutulam fumaffe fagunthum. Raptu per celtas iter;amp; qua ponere grehum; Amphitryoniadæ fuerit laborjßc fub armi^. Poenorum turmas;equitéq; per ardua nedum Infuitalie iugo amp;nbsp;fremuiffe hinnitibus alpis. Contra pulchra fuos uocat ad dilcrimina cóful Hohe miles habes fradûambullûque niuofis Cautibus;atq; ægre torpentia mébra trahente En agc qui facros montis rupefque profundas: Tranfiluit;difcat quanto liât celfius arce Herculea uallum;amp; mains fit feaderc collis An noeros rupilTe globos;det inania famæ.

Fluxa mo^::getc mirabilë boio^.f.amp; habetemo res iftabiles:qm defeceratadpccnos:amp; anteg alpes trafcenderethanibal boiorulegatioad eumifTaeft polllccsboios futuros duces itincßzamp; bellifocios.

lacoful.Sciplo iaemalTyliaredierat. Phocaicis: mallilienfibus.quoniamiplamaniliacondita fuita phocëfibus. Diuerftilaborë:qm hanibal ialpibus Scipio in mari laboraverat. Signu fu. clalficu amp;nbsp;fi gnu pugnæ:erateft filiifignu'tunica rubra pofita p tabernaculo ducis.Vndedicit Plu.i Pópe.Extcplo cæfar tunica rubra poni iulTir.hoc.n.ro. pugna: fi-' gnuccu id milites cofpexifTet cu clamore atq; alacri tate dimi(Tis tetoriis ad arma cucurrerut:plaudamc ta ëtcofulcoccinea erat. Debellata pcul:uerba ha, nibalis fuos ad opera nauadahortantlsme.f. poft tot uidoriasî ultimoadu pdâtdecorç:amp;oïa q fœ lici euctu gefferatcomemorat abcolûnis Herculeis ufcp ad capos tauriosïgb'’cadra hebat .fie apd Li, uiü.Ab Herculis colünis ab occanotermiffy ultimis terrariïprot ferodffimos hifpniæ populos uicëtes huc pueniftis: pugnabitis cû exercitu tyróeihaci^a æftate cæfo uiamp;ocircufeiro a gallis ignoteq: adhuc ducifuo:ignoratiq;ducë. Fberisthlfpanis. Nume rolaag.magnuexcrcitd. Nöaf.iuf.diccbat Hanni bal rhodanuamp; pyreneos mores nö eë arpnatosiur fa fua.q.d.oïa Pubiugu mifim^: tm italia fupe.igit totis uirib^adnitëdfiëneïcanülaboraiTe uideäur: amp;nbsp;ut finëcôfeqmur cuius caufa tanti motus excitati fut. Ccltas:gallos. Amphifrionade:hercult.i uos armatitrafeediftis alpes quæfuerutherculi magn' laboramp;duxiftis equos ï iugiï alpin eu priushoi ex' pedito uix pberent irerntaqi debetis aies colligere: amp;nbsp;arguitab honcfto:ïdeab utili cû hic labor ht datu rus italia belli ßmiü. Fgtc:equûHëntëîflt;iïorë:an tiqui:ut autor ë Macro.uthoiem equoîfidctëitaamp; cquûcûportarethoiem eqtëdixerfr.Vir. arq^ cgtë docuere fub armis infultare folo amp;nbsp;grenus glomera refupbos. Adpul.dif.ad pugnaqhoïes funtclario res :amp; pulcru eft pugnare p patria amp;nbsp;mori fi patrie falusrcgrat. Hoftëmi.ha.oratio Scipionifcofulis ad fuos milites gbus oftendit minimo conatu ho,

ftes niuibus amp;nbsp;glacieeöfedtos uïcipoffeteofqp Hortat utjpcömunifalute cötra barbaros totisuiribus adnirant Cautibus faxisalpinis. AgerecûdifticultateambnIâtë. Enage.hortatise:parareiqt aiosad pugna uthâni bal g gliat trafeëdiffe alpes:difcat plus eë fuparero,g mötes:amp;plus effefupare uallu romanoie amp;nbsp;maioris dif ficultatis g arcu herculcä.i.fagunthinä. Sacros mótes:alpesintadasiis natura uidebat oppofuifTe hoftibus ne italia bdlohoftili atcp externo qrerct. Profundas.altas. Vallü:noftrü.f.ideftdifcatpoenusdifficiliuse(re fuparecaftra romana galpes niuofas. CelQus: altiusamp;fupatu difficilius arce herculea.i.fagutho condita ab hercule, Collcs:alpes amp;nbsp;pyreneos montes. Dec inania famæ:extenuatidqd negatenopoteft Scigio amp;nbsp;de

ocr page 86

Liber

trahit hanni^üg quadaminani fama gaudebatfe Dum maena fufo puena retrod; ruenti fcilicet potuiiie alpes tranfcederex [nania:resinu

tile amp;nbsp;uanas extollat. Famæ:ad fama iaftet:in Q ua uentu eftobflet alpes.fup ardua d Huc egere deilatios ut fanguine fines


gtfetranicendifte alpes:dümöanobis uidtus non nabeatquo c0fugiat:amp;fugereuoletialpes ipfæ ob ftent:acmanus rioftras no effugiat. Egere:pduxe runt:uthic caderer. Dei.f:quosuiolauitrupendo fœdera. Tellus:hoftilis:italia. Scire Iibet:a ftegt; rita ultoriain primo bello pu.oftëditpœnos faci

Ic fuperatuiri.eadcinq0ir ecarthago:qaa: hos mi lires mirtit:amp; priore bellopu.fubmerfa fuitad Ega tes.apdliuiu ait expeririiuuarutru alios repère car rhaginenfes per.xx.annos terra ædiderit:an idem fint:quiad egates pugnauere infulas. Poto: ma ri ficuloamp;libyco. Cæruleas tidnusaquas:defcri bit ticinum fiuuium:qui ortus in alpibus labitppe papiä amp;nbsp;in padu mittithabes aquas limpidiffimas amp;adeo mitis in cur(u:utuixlabi uideatur. lamq^ fubextremuno(2is:de(cribit crepufculumatutinu quo tepore uterque duxadcaftra hoftilia contem plandaznaturamcpnaturaqueloci prodierat. Poe 'no:hannibali. Rapidis afistmilitibuileuis arma turæ. Acer hinni.uehemcs adeo ut fuparer tubas Cornu:ungula. Velox uirtus:uterçp prôptifri mus eratad res præclaras obeudas. Geminus eu pido:fimilis cupiditas pu gnandi. amp;nbsp;ponit cupidi nem pro ipfa cupiditate: Concors infaniazfimilis pugnandi furor. Cufubitd:defcribitaugurium quod apparuitutrifque priufg manus cofererent: quod portendebat annibalc.xvi.annos dilaceratu ru italiam:amp;poftea fupatu iri a Scipionecotulis fi lio.Liuius ait iupdintraire caftra romanoru: lania tifep ouibus intaCtueuafiifeiatgueexameapti arbo re prætorio imincteconfediré.hæc prodigia Sci pio cofuiprocurauit priulgin acic copias educeret poetaingeniofelinxit hoc augurium. nbsp;nbsp;Liquida æthra'.puro aeris fpl€dore.Sic Virgi. Neclucidus ttrhra lyderea polus:amp;axhra e generis fceminini: amp;fignificat(plendorecccli. Accipiter:hicaccipi ter fignificabatannibalc:qui abapn rica :quæ e ex pofiia ad meridiem ueniebat. Notafqueab bono rediones. Dione matereft Veneris:quæ pro Ve nere ponitur:cui columbæ dicatæfunt: quibus ro manifignificabantur oriundia Veuere per Aenea Saties: fatietas. Glifcere:crefcebat. Aies io uis:aquilaiouifacra :quæ nunquam fulminetan/ gitur.amp;fingûtpoetæ ipfam miniftrare ioui fulmi na.hæcaquila fignificabatScipionemiouis fillu: quanuis putaretur filius.P.Scipiöis tune confulis Proles ducis:Scipio filius confulis. Perftrin gens:ideft leuiter tangens. Exclamatliger, hic erat augurScipionis:qui augurium.

Seite libetnoua nue nobis atep altéra bellum Carthago an ne eadémittatq merfa fubæquor Egatis inter uaflo iacet obruta ponto.

Hæc aittatep agmen ticini flectit ad undas. Cæruleas ricinus aquas; amp;nbsp;Ragna uadofo; Perfpicuus feruat turbarinefcia fundo. At nitidum uiridi lente trahit amne liquorem Vix credas labi ripis tam mitis opacis Argutos inter uolucru certamine cantus Somnifera ducit lucenti gurgite lympham Iq fub extremu nodtis fulgetibus umbris Lux aderat:fomnufcp fuas confecerat horas. Explorare locos conful eoilifq; propinqui Ingeniu;amp;campis qux fît natura parabat. Par fhidiu pccno;Gmilefq; in pedtore curi. Ergo aderat rapidis equitu comitatibus alis Veru ubi commoto docuerunt puluerc nubes HoRe ferre gradu:amp; propius,ppiufq fonoros Quadrupedu cornu tellus gemitae fimul acer vincentu lituos hinnitus fæuit equorum Arma uiri rapitc;arma uiridux inftat uterque. Ambobus uelox uirtus:geminufquc cupido Laudis;amp; ad pugnas;martequeinianiaedeors Haud mora ia tantu capi dirimebatab icdu Quatu impulfa ualet compredere lacea nodo CÛ fubitu liquida no ullis nubibus æthra Auguriu;metcs;oculofque ad fydera uertit Accipiter medio tendens a limite (olis Di1cédas uencri;nota(queab honore diones Turbabat uioletus aues:atque unguibus idem Idem nunc roRro;duris nunc itibus alæ. Ter quinas dederat fæua inter uulncralœto Nec finis fatiefue noui.fed fanguinis ardor Glifccrc;amp; urgebat trepidamlam cede priorû Incertamquc fuge pluma labentc columbam Donec phœbeo uenicns iouis ales ab ortu; Intenuis tandem nubes dare terga coegit; TÛuiédrix lætos Gona ad romana uolatus Conuertit;prolefque ducis qua parte decora Scipio quafTabat puerilibus arma lacertis Clangore bis terque dedit:roftroque corufeæ. Perfringens conu galeæ;fe reddidit aftris. Exclamat liger;huic (uperos fentire monctcs


ocr page 87

A r, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quartus

armillas apud antiquos ro.tunids uti maicatis mol ie atep idecoR^erat, gelius ait tunicis uti uird plixis ultra brachia amp;nbsp;ufq;iprimores manus acppe i digi tos romæatep oiin latioindecorum fuit eas tunicas græco uocabulo noftri chirodotas.i.manicatas ap pellauerdt.hac antiquitate ïdudus.P.Aphricanus pauli filius uir oibus bonis artibuszatep oîuirtutep ditus PublioSulpitio gallo oi delicatoïter pleraqi alia q obiedabatid quoq^pbro dedit q, tunicis ute ret manustotas opientibus. Simili metallo:auro. Camertd:camerteserat populi umbriæ hitantesï motibus.Phalanxëuocabuld macedonicu.Vnbo ioRz:ipfiboig tag undæirrpebat^ Infadiipiiamp; fa c- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crilegi pp romaafenoib^Oii captaamp;obfeirdcapito

Seminecum lætu peragitgrauis unoula pulfu. Hu. Examina amp;nbsp;multitudinem. Natant, fanguie Et cfrcunuolfans tctrolc fangumc ^res

1 g nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fidebatiacentes humi feimneceszamp;fpgebat eruore noraceford. Peragitlæthumtperfidt morte. Seminecumeorum qui erant profitâti* non plane mortal.


Ars luiVac penna monftrare futura magiftra* Pœne bis octonos Italisin finibus annos Audaci' fimilis uolucri fctlaberc pubem Aufomamimultamque feres cu fangunie pda. Sed compefce minas:renuit dbldaunla regna Armiger ecce louismofco te fumme deorum. Adds o firmefcptux pater alitis omen Nam tibl feruantur:nluano calla uolatu Metiturrfuperos præpes poftrema fubadtac Fata puer l!byæ:amp; malus carthaglne nomen. Contra læta bogus tyrio canit omina regi Et fauftum accipitrem cefafcp In nube uolucres Aeneadis cladem :amp; uenerls portendere genti. Tudidis comite contorquet primus In hoHIs Ceu fuadente deo: amp;nbsp;fatorum cofcius haftam: Illa uolans patuli longe per InanIa campi Laetum perdiderat fpatiomi fufus habenas: Dum primædecus adedat decerpere pugni. Obufa quadrupedis præceps catus ora tuliffet. Sic elanguefcens :amp; lam cafura petitum Inuenituulnus:cedemquc recepit ab hoRe Cornus:amp;oblatæ Retit Inter tempora frontis. Incurruntades magnoque fragore per aquor Sufpedunteundi freni fublime redudos Cornipedes ultrocp ferunt:eredusIn auras It fonipes:rapi'daque uolas per aperta procella Tenuia ulx fummo uelHgla puluere fignat. Boiorum ante alias chrlxo duce mobilis ala Arietati primos obllcitque immania membra: Ipfe tumens ataui brennife ftirpe ferebat Chrixus amp;nbsp;In titulos capItoUa capta trahebat. Tarpeioque lugo demens:amp; uertlce facro Peniantls aurum celtas umbone ferebat ColIa uiri fuluo radiabant ladca torque Auro uirgati ueftes maniciq; rigebant Ex auro:amp;bmlli ulbrabatcnfta metallo Sternitur impulfu uafto perculfa camerum PrlmaphalanxrfpifTxq; ruut coferta p arma Vnde bolorum foclata examina denfcnt Infandi fenoncs:collifacp quadrupedantum PeRorlbus toto uoluuntur corpora campo Arua natant:altufque ulru cruor altus æquorû Lubrica belligeriforbent ucftlgla turmi: illudinterfratus ema fdebatßnofeere futura ex uo latu auiu. Pœne bis oftoneszuerba auguris: amp;nbsp;au gurii ïterftatio. Pœne:ânibal ingt p.xvi.anosla cerabis italia:amp;romäos g hënt originema Genere fed romandimpiû no äireqris:amp; ni decipioraugu rio:Scipio:cuius galeä perftrixit ales:huic bello fi nc poeucognomeep mains ipfa carthagïe reporta bit.appellabit gppeaphricâus. Volucri:acdpitri

Daunia re.latinama in latio regnauitdaunus pa terturni. Armigeriouis:agla. Na tibi:uertit fer monéad Scipione pue%. Præpes agla.i.fiagla ueriï facitauguriü amp;nbsp;mëtë fuperudenuciar. Con tra:exalia parte auguranibalis aliter interptatus ë augurid. Omina:auguria fœlicia ipfianibali. Gëti ue.romais gauenere origine hnt. Didis co mitë:quoniahæc dieës hafta in romäos contorfit qppter diftantiäirrita fuiffetmi catus agës equd fu umßcipitc:uteet primus g hoftes ïpeteret excepif fethaftaiacadëtëin fröte. Cornu:naftaex corno arbore; Stetit:ïfixaë. OWatæmam catus obtulit frôtëhaftæ languefcëti. Sublime redu.in altuere erahntes capita :cötraais habëis ab in remoribus Rapidapcella:quodäïpetu Îftarpcelle: amp;nbsp;tata erat uclocitas Ut uixî puluere fignarëtur ueftigilt;. Ala: acies alæ dnturïexercitu egtd ordïes:autore gelio q,drcdlegioes dextra finiftra ue tan g alæ îauium corpibus locabatur. Arietat:fadtipetdinftar arie tistdequodiddë. Immania më.quonia galli fdt pceræ ftaturæ. Tumës:fupbicf. Ataui brenni: hic fuit duxgallo%:gquodaromacœperât:ad que hicchryxus origine referebatfua:amp; ataui fui breni Hemma lactabat. Trahebat i titulos: afcribebat gloriæ fuæ R ornacapta amp;nbsp;capitolid obfeffd tituli dicuturin(criptiôes:ac laudes. Gapitolia capta: feruit poeta iadâtiæ gallicæ.non cnïcaptd fuitca pitolid:fed obfelTum; Vmbôcri clvpco chryxi :ce lata erathiflo.romæcaptæ a gallis:amp; aurum appë fumpredeptioe capitoni amp;nbsp;romanord:qui illuc co fugerat: Celtastgallos; Vertice facro:qm illi erat numindfedes.i. p redeptoecapitolii amp;nbsp;tcpliiouls.

Pëfantes:accipientesa ro.adpödds. Torep ful. aureo monili:torgs ornamëtd colli quo galliuteba tur: Aurouir.ue.qm ueftes fcutulis diftïdas galliï uenerdt. Manicæicteratitertexteauro.amp;habebät


ocr page 88

Tyrrhene puer:Peloruseft promontorium Sief, liæ uerlus Italiam a quo hic pelorus nomen accepit quem tumidiappelfat'Ut oftendatipfum etiam fu iffe [uKicmêqui inflat buccas:cu fonattuba. Vnde luue.notæque per oppida buccæ.hoc nomeideo fingit poeta:utalludat ad tyrrhenüpifeum :æneæ tubæinuétorem. Cornu:aquo cornicines dicti tur.ideo dixit luue.Quadringcta dedit gracchus feftertia dotecomiurfiue hic redo cantauerit ære.

Ambo:ficVirg.Strauitambo.amp; fi duo præterea raies idea tulllïet terra uiros. Rafilis hafta:polita. Fallere:decipere cliryxum uoluédo equum ad fini ftram.hafta tranfixit fœmurpicentis:amp;ilia equi: cuius dorfo infidebat:amp; ficequû:amp;infeiroreni con fedt,Farfaruscflu.prope equiculos:aquo hic Far farus nomen accæpK. Velino: uelinusëlacus in Sabinia.Virgi. Et rofcida rura uelini. Gelido:p pter rigorem regionis.Pli.aidSabiniuelinos acco Ïuntlacus rofcidis collibus. Egrepü decus:allu dit ad.M.Tullium Cicerone. Celeberrimano, mina:nä Tyburtus Coraxamp; catillus ueneruntad bellum:cü æneas pugnauit in latio.Virgil.in.yii. TU gemini fratrestyburtia mœnia linquunt. Uli quondâ in bella laurentia. Hifpcllatem:aboppi doumbriæhifpelloquod adhucnomeretinerppe Aflifium amp;nbsp;fulginiä:* metaurü a metauro flu.ap pellat:dequo loco luo dicetur. Metauruque: ucr fus ë Hipermeter.abundatenifyHaba una: led hoc eufit feques uerius debet inciperea uocali. Du, biacufpide:incerta que impeteretdamüne:an me tauru. Celticus:gailicus. Trepidos:romaoster ritos a gallis, Quirinius:nomcpropriü tractum aquiritibus.hice at fort smain rebus aduertis nö parcebatuitæ luæ.nunccquü impellebattut Anni Dalem impcteret:fiueChryxum:quod decus alïeq non potuit. Gefaztcla gallica adregcchryxudu (2orem galloriï .quitarra ft ragem tuncedebac. Certus necis:ciï certus eilet (e illic moriturum:fiuc cum decreuifTet mori:amp;oio uita fua contemneret ut ducem illum conficere pollet.unde dicit Seneca Quifquis uitam fuacontcmpfitnuæ dominusc.

Rutulum nodum:uineulum aureum:quocapil li religantur. Vouentem noexaudita: qui uoue bat ea quæa marte non exaudiebantur. Parcæ: deæ:quæ uitam difpenianthumanamfilo. Lycau nus£rat hoftls quiquirinioleuamabicidit:*cum illeauerterct fefe ut fugeret uafagus caput lecuit: amp;nbsp;drenferens patrio clamore deos uncabat. Viro: quirinio. Lenti:flexibiles. Rotatirotadollrin git. Laxatis:reminis. Micans: mouens fefeip fa manus recifa. Neicia:qih erat diuifa a corpe.

Spargit humotmifcrifep fuo lauft ore cruore Spicula prima puer timidi tyrrhcne peiori Purpureo moriens uieftricia fanguinc tingis Na tibi cü ftimulas cornu:atq;in plia mentes Accendis:enouafep uiros ad uulnera catu: Hxfit barbaricu fub ahelo gutture telum; Et c laufit raucû lœtali uulnurc murmur. At fonus extremo morientis fulus ab ore: Feffa pererrauit mutisiam coruua labris; Chryxus piccntem;laurumq; nee eminus abo: Scd gladio laurum;piccnti rafilis hafta Ripis leéfa padi Ixtum tulit;auia naq; Dum pctit;ac leuo meditatur fallere gyro: Hafta uiri femur amp;nbsp;pariter per ähela uolatis Ilia fedit equi:gemina dedit horrida mortem. Idem fanguinea uenuli ceruice reuellcns Sternit præcipitem trepido te farfare telo. Et te fub gelido nutritum tulle uclino E^rcoiu aufoniæ decus ac memorabile nomen Si dent fata moras.aut feruent foedera pocni Tum romulu atq; olim celeberrima noia bello Tiburtis magios hifpcllatemcp ;metaurumcp Et damu dubia meditatufcufpide uulnus. Nec loeufefttyriis belli:pugna:uc;fed omnem Celticusimpleuitcapum furor;irrita nulli Spicula torquentur.ftatq; omne in corpe ferru Hic inter trepidos immane grinius audens Cui fugere ignotulatqinuidh mete placebat Rebus in aduerfis exceptum pectore Icetum: Cufpide flamat cquu;atc,difpgit gefa lacerto Si referare uidiatq; ad rege rupere ferro Detur iter;certufcp necis petitomnibus aulis Quod nequeat fentire decuf;caditiguine fello Teutalus;amp; uafto quatitur fub pondere tellus Occubit farmens Hauam qponere uidor Cefariem;crinemq; tibi grandiue uouebat. Auro certatem amp;nbsp;rutulum fub ucrtice nodum; Scd parcæ intonfa non exaudita uouentem Ad manes traxere coma per cadida membra. It funtis cruor:amp; tellus perfufa rubefeit. Atnon tardatus laculo occurrente lycaunus Irruit;aducrfumq ^ uiro rotat obuius enlcm. Et ferit infurgens humero qua brachia lenti Annedtunt nerui;dec,fx^uulncrc liua: Laxatis paulum moribunda pependit habenis Dumepmicas tremulo conatu lora retentat


ocr page 89

Quirtus

Fïelcntamp;infefTorcq flefritequu.i.fpCa manus cüpenderet tenens Tora HcTebatcquu ut prius. Tuba(p:uera gus.tcnensiuba galex amp;nbsp;crinesipi a galea fufpenfa portabat. Dûq;ea gal.du galli hac ftragê in capo facerent coùl fdpiocopiasoîsin aciëeduxit. Accitas uocarascxcaftris. Marfof^:marfi'untpopuli pelignis uicini glatinisquolâ belhcofurfcni.lauramp;üoppidüladiubi regnauitlatinus.cora oppidülatii adhuc rennetnomë Sabelli alto nomine dicütur(amnites orti a fabinis uoto uere Geromunedicutur beneuctani ultra neapolimt Tudlt;roppidûumbriæin môte fttû:ubi mars colebat adhuc retinet nome. Falifd populi funthetrurtæ: ubi nGceftuiterbiuupdquosetnoftro tpeeftmagna copia Imicandidiffinii:quod purgaturaquis calidis illiepaf fim fcatentibusno dicit gentilialina. Muris hercu leis.tiburtinistqm tyburerat dicatum hcrculi:ideo hercule appellauit Martialis:catyliopoft pris âphia railnteritûad thebas iulïu eelt aui fui in itahä nauf


Flcdcntem affuetos imitatur nefcia frenos Demetit auerfl uefagustum colla iubique. Sufpenfam portans galeam : atcpiclulapempti Ora uiri patrio diuos clamore falutar. Dumepca gallorum populi dant funera capo Accitas propere caflris in prælia conful Raptabat turbas primufque ruebat in hoflem Candenti fublimis equo:trahit undique leflu Diuiris aufoniæiuuenem: marfofep coramque Laurentu,decus: iaculatoremque fabcllum Etgradiuicolam ceifo de colle tudertem. Indutofque (imul gentilia lina falifcds Quofep fub Herculeis taciturno flumine muris Pomifera arua créât: anienicolxque cathylli Q uofque in praegelidis duratos hernica riuis. Mittebant faxa amp;nbsp;nebulofi rura cafini.

Ibant in martern terræ dominatus alumni Damnati fuperis:nec iam reditura iuucntus. Scipio qua medius pugna: rotat agmina uertex Infert cornipedem.atcpinftindus fttage fuoru Inferias czfis madat labarumque padumque: Etcamum:amp;multo uix fufum uulnere brennu Gorgoneoque larum torquentem lumina uultu Occidit:amp; tridi pugt?as lepontice fato.

Atque æquat cclfusrefidentis confulis ora; Ipfe pedes fronte in media grains I'nciditenfs Et diuifum humeris lacuit caput abbatus ames Quiludtatur cquo;parmacp incurfibus obRat I(ftu quadrupedis fulua porredus harcna ElAincusis amift calcibus ora Perfuritaufonius turbata per aequora dudior; Ceu gelidus boreas totum cum fuRulitimo Icarium fundo uidlor mare:nauita uaHo ladatur fparfus lacerata claOc profundo Cundaque canenti perfunditur aequore cyclas Chryxus ut in tenui fpes exiguumque (alutis Atmatjcontemptu metenccis horrida barba Sanguinea rutilat fpumatridlufque furentis Albet:amp; effuto fqualent apuluere crines Inuadit tarium uicinoconfulcpugnas

gauit:ubi cu trib^ filiis coracecaryllo.amp;tyburtoco diditoppidu:amp;tybur anoie tyburt i natu maioris denoiauit.Pli.tn didt tiburtufuiffe coditorc.nobi le eftetnuetyburcopia pomosamaxi e malis pu nicis qfubinderomaaduehuntip tyburlabit anio fluuius:qin plano miteheteurfum. Catylli.tybur tes accolctcs anienc. Hernica (axa: hetnici fût pe puli câpaniæcolôia fabinorçqucRZ ligua faxa uoeä tur hcrne:undehernid didi:qm môtes capaniæî cokbät.Vir.Hcrnica faxacolCtquos diucs anania pafdt. Induratosi pre.ri.i.antc duratosiaqs frigi dis.hoc dicit poeta alludesad anMgtate hernico%:g ortifunta fabinisrfabini at mixti fucrut cu lacedæ moniisdacedæmôii at iFantes tigidilTimaaccuro tæ fouebarutdlenr robuftiores iö PapiJthebaide duRzeutota appellat: ad qua educadoR ^ puero%di fdplina alludes et Vir.ait.natos ad finmina prlmu deterius:fæuoq; gelu duramus:amp;undis:de diCcipli na Iacedæmonio%:âruitæ iftituto ex legibuslycur gi dixiÏcömëtariohs offido^. 1npgdidis du.i.f duratosiaqs rigidishernicotuquoR Z caput eratana gniaq adhuc retinetnomefed ois ille trapus cäpa nia nucuocatô Cafinfi:oppidu capaniæ icacumic alti montisfimdöipfomappellat ntbulof unnceft ill'ccelebre monaftcriüqd motis catini appellat. Terræ dominâtistromæ ac italiæ. Dänati Cupis: qm i pugna ceciderut. Vertex medius pugnæ ro tat agmia.t.Scipioimifit cquuea ptcqfui milites tag uerticcaquapzabfumebät:näuertex pprieccd tortaifeaq amp;iö dicit roratdölubiugitirimcl'ftra ge fuoßr.Scruat poeta dccovu optimi amp;nbsp;magnaimi ducis q fuis Iaborätib°opeferre debct:amp; picula no ticre:circa q ucrfat uittus. Rotatabforbet ifos mi lites utfacituertexaquaRL. Vertex Pugne:ipfe ipe tus galloFutq ro. cóficiebat:amp; ablórbebatiut uertex nauigia. lnfcrias:utcëntifcriæhisqceciderât:nâ iferiædlcüt uictieq ma@atdils feris.Brcndtallu dit ad Brënü:quoduce galli urbecc perut. Gorgo neo.toruo:utfuituultus gorgöis.i.Medufe habetis capillos Fpctios. Frca:ipiuscöfulis. Ferox .aïofus Rdidcxi dorfo egteui^ frea prcfauerat.Cclfus peer ftaturetnaiße pedes par eratcöluhcqti. Pcrfu.au. ornatScipionë poeta quefurfteï campo cogat Bo reæ agitanti mare flatu fonoro:mare icariu nome accepit ab icaro dedali filioillicfubmerfo :in quo fut cycladesîfulæ.Sed poeta una pro cibuspofuit.

Canëti:albicâti pp frumas. Chrifus utite.fpes. Lpoftg chrix° paiu faturis fpare poterar:urgctcSci. piöecœpitcotenere morte uthoneße caderet. Ru tilat:rubet. Inuaditta.Chryfusiuafir rariiïroma, nu.qppecofulc pugnabat:amp;eü hafta interemit:amp; cum in armos equieffunderetur: hæfit pes cigulis


ocr page 90

Liber


^amp;de cd magno palloretrahebatâr : amp;nbsp;eruorex uul nerepfluens relinquebatueftigia in campo rcfper fo fanguinc.amp;imitatur Virgide Troilo ficcanen të:Huic ceruixq; comæçp tranutur Per terra:amp;ucr fa puluisinfcribitur hafta.iö aitzGufpis flgnat du dtusd.uias amp;nbsp;fulcos. Sparfo:madcfaaocruorei Tremulos du;obliquoslulcos fadebathaftatrada p puluerc. Maes:aïam Tarli:q fortiteroccubue rat. Haud notüüultu:Namfamatard cognofce bat ChryxGScipio. Optato: quoniä optauerat CU Chryxo congredi:utmagnanimadecebatimpe ratorem: qdrea magnaamp;arduauerfatur. Vulga martëque minorë:uerbaSdpiöb ad equa fuum:q uocabatur garganusfenfus eft:ha(2enus uulgares milites ftrauimus:nuncautëipfifupcri uocant pu gnamnofträuulgare:amp;minoré ad maiora: ideft cædë chryxi:amp;proponitcquofüo fémi6:fiin op, primendohofteopera nauauerité„ Tapeta: hoe nö fine ratione fingitpoeta:quonläin gallia Gifal pina:ubitunecrät5oii:amp;fendes fiebat pulchrita Eetesamp;uerficolores: Stra.ait. Vellera mediocria entpatauini:ex quibus predofos tapetes intexe runt. Ardorefidonio:purpureo coloretyrio:quo niam in Phœnicia:ubié Sidon amp;nbsp;tyrus tingitegre gie purpura. Fuluis:auratis. Quatus phlcgrcis ^ryxum horrédum ac terribilécdparat gigatibus qin phicgra ualle theffaliæ pugnauerutcum diis: uolétes detruderelouéecelo:gigateffre filii fuerut eft ena capus phlegrcus in capania: ubi hcrcu.delc ult gigantes. Mcmo neincenfetucrba Chryxlad Scipioné:cu quo lingulari certamine cdgredi me ditabatur:infuItatScipiöi:dicés:Vis congredi me cd.Ndne romani expti funt noftras déxtras:cüRo ma capta fuita gallis noftris.amp; nonne fuperfuitali gstunc:g potuidentnarrareqfmtinuldæ manus gallorum:amp;hocdiccs emirit haftâ:quæpotuiirent calidi(Timas portas qualTare tanto impetu uthofte tranfgrederetur.feruatpoeta deco% infoletis galli: amp;uetofl. Nodisamp;obufto robore: nodofam:amp; flamisindurata haftam:qportas deiicere potuif fet. Dirithorrenda amp;nbsp;quæ poterat qualTare por tas. Trabé:haftam trabale. VelquaiTaffe.i.ap tam ctiaad portas deliciendas: Cuicdful: uerba Sdpi0isinfultantis ia(2antia:Chryxi:eas:inqtad Inferos.amp;dicas Brenno te non potuiffe uidere ne dn capere Romana q, procula Capitolio:quodiI Ieobfedit:procubui(li:amp; fic hafta eu tranffixit. Proauo:Breno:ad quem tuum genus refers. No doleui:amento. Lini:toracis lineis Subteda teg mina:ideftpenetrauittegmina ex corio:uel clype um corio tectum: Haud aliter ftructo: chryxum cado impetu procumbenté comparat magnis fa xis:quæin porta opponuturfluxibus: amp;nbsp;tandem fuffoffa ex collifiöc fluctuum magno fragmine ca dunt in aquam; Adlittora tyrrnena: aa portam oftienfem. Pugnaturafretls:quæ repelleret fretu nenaues læderentur. Pila:(ifoificatquodcuquc magnum faxumamp;molem. Nereu :ipfum mare cuieftimpala pila. Diucrfaidiuifa.

Mifcentem feuiTcp uiru efreutonatarmis. Voluitur ille foloma pronu effunditin armos Fata extrea feres:abiesrapiturq^pauore Tradus equi uinctis conexa aa fingula mebris Longa eruor fparfo liquit ueftigia campo: Et tremulos cufpis ductus in puluere fignat Laudabat Iceti iuuenemtegregiofq; parabat Vlcifci conful manesicu dira per auras Vox ucnit: amp;nbsp;chryxu ferri clamoribus audit Haud notu uultu.furgit uiolentior ira Cominus:atq3oculos optato in corpore figit. Tu ftimulus grato plaufi ccruicis honore Cornipede alloqtur.uulgu: martemq; minore Mox gargae uocat fuperiad maioraf uidesne Quatus eat cryxusua nue tibipremia pono Hlu fidonio fulgentem ardore tapeta Barbaricu decus:amp; fuluis donabere frenis. Sic fatus magno chryxum clamore ciebat In pugna:ac uacuo pofeebat prcelia campo Nec detredatem par ira accenderat hoftem Vtiuffæ ceffere retro:fpatiuq, dederunt. Hinc atep hinc alæ:medio ftetit æquore pugna Quitus phlegreis telluris alûnus in aruis Mouit ligna minax,amp; cœlû exterruit armis Tatus femifero chryxus fub pedtore murmur Torquet:amp; horrifonis ululatibus erigit iras Nemo ne incéfe captæc^ fuperfuit urbi: Vttibi quas brenni popülus ferremus! arma Narraret dextras:difce en nunc inquit amp;nbsp;una Contorquetnodis:amp;obufto robore diram Vcl portas quaflafTc trabe.fonat illa tremendu Ac nimio iaamp;u feruaffe improuida campi Diftantis fpatiu,ppiorem tranfuolat hoftem. Cuiconful.ferre hoc umbris: pauocp memeto Quampcul occubas tarpeia a fedembiqp Haud licitu facri capitolia cernere montis. Tu nodo curfucpleuiiimul adiuuat hallam Dignam mole uirinixus:fugit illa per ora Multiplicis lini:fub teétacp tegmina neruis: Atq; altu tota metitur cufpide pedlus. Procumbit lata porrectus in arma ruina: Et peuda gemit tellus ingentibus armis. Haud aliter ftrudfo tyrrhena ad littora faxo Pugnatura fretis fubter cxcifq; procellis Pila immanefonans impingitur ardua ponto Immugit nereus;diuifaque cirula pulfu


ocr page 91

Quartes

Ilbfutn accipiunt irata fub æquora montem. Ducftorcamiflo pedibus fc credere celtx Vni fpes anima tantufq; pependerat ardore. Ac ueluti fummo uenator denfa picano Cum ludra exagitat:fpiffeque cubilibus atra Immiibtpaffim dumofaperinuia pedem. Dum tacitas uires:amp; flammam collisit ionis igranti piceus fenfim caligine uertex Voluitur.0S pingui contorquetnibh fumo Mox Cubita in toto lucent incendia monte. Fit fonitus:fudere ferre: fugere uolueres. Atque una longx trepidant in ualle iuuencæ. At mago ut uertiffe globos : primumq; labore. Qui folus genti elbcafum uidet arma fuorum Ac primuipugnas equite uocat : undiep nudis Affiliunt frtmisnnfrenantique manipli. Nunc itali in tergum uerbs referutur habenis. Nunc rurfus tyrias retro pauoraduehit alas. Aut illi dextros lunatitis flexibus orbes: Aut ilii Ixuos finuantin cornua gyros Texunt alterno glomerata uolumina curfu Ac exdem refugamtezdentes arte refoluunt Hac pontum uice:uniexercet difcordia uetos

Nunc huealternomunc illuc flamine geftant. Aduolat aurato perfulgcns murice duóbor Sidonius:circaquemetus:terrorque:furorque. Ifque ubi callaici radiantem tegminis orbem Extulit amp;nbsp;magno pcrcuffit luminc campos:

lem magnoimpetu pugna ingredietem amp;nbsp;romaos timore perculfos comparât tygrici : cuius rabiem: tremendaq;uelocitateca:tera pecora reformidant. Caucafcis.hircanis:detauro monte:qui poftea Caucasus dicitur.fupra ditium eft. 1nfano uuku: ci nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;terribili afpeautygridis:amp;furcti. Redudoiprius

Spesuirtulque cadunt:trepidaq;a mete recedit daufoorc:quod paulatim diducit : ut obmas feras ।1 nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conficiat. Hiatu.oreiam aperto. NoniUum:

Vertere terga pudor:ncc l%ti cura decori: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;..

Sed fugere infixum cR terrzep optantur hiatus Sic ubicaucafeis tygris fc protulit antris: Linquuiur campi:amp;tutas petit omne latebra^ Turbatum infano uultu pecus illa pererrat Dilictfta^ uidrix uallcs:iamque ora reducto Paulatim nudat ricdu:ut prxfentia mandat Corpora:amp;immani Rragem meditatur hiatu. Non illum mctabus:non illum celfior ufens


Euafere tamentquanuis hic alite planta: Hic ope cornipedis totis ferretur habenis. Nam metabuad manes demifit cufpide fulges Fraxinus:ufentem collapfum poplite flexo Enfis obit:laudemq3pcdu cu fanguine ademit, lamque dedit Iceto ftemium lauruque domocp Collinum gelida uiridi quem fucinus antro

Illifum montem:impastum faxum. Ac uelu ti fummo: gallos fugientes amiffo duce comparat feris emonte fugientibus:qui incendio flagrat. Py canus eft mons Apuliæ. tuftra:cubilia ferarum: Peftem.tncendium fumofumx Vertex piceus, fummitas flammæfumofæ. At magno .hicerat frater Annibalis:amp;præfeftusequitum:auos nunc duxitin pugnam: ugientibns gallis. Primum Ia borem:primumimpetum pugnæ. Quifolus eft gentiquoniam galli inpugnatatum primoipe tu ualent.àe quibus fic ibit florus:Gallifunt plus guidin initio puonæ:infine uero plus g fœminæ Genn:gallis. Patrium cquitë:libycum. Nu, di frenis:quoniâipforum equi fola uirgula guber^ nabantur:ut diétum eft. nac pontum uice.hos uiciffim fugientes comparatmari contrariis Audi bus agitato quod fluit amp;nbsp;refluit. Hacuice:raliui' ciflitudincfluftuG. Flamineiflatu. Aduolatau-. rato :annibal armis confpicuus uenit in pugnam: cuius clypei fulgorecofpecto terga dederunt roma ni.Murex eft genus conchilii:cx cuius fanguine tin gitur purpura. Aurato: quoniam ptirpura erat ï texta auro. Et metus timor:atquefuror comitaban turannibalem. Orbem radiantem:clypeum au/ reum datum muneri a callaicis populis hifpaniæ. ut diétumeft. Lumineifplcndore clypei. Spes rominorum cecidituifo annibale. Læti decori, depofuerar ocm fortitudinem:qua pro decoro fer uandomors tolleratur:amp;magnanimtis nullo mo, do ue/tittergatetiam fi moriendum fit. Decori: gloriofæ mortis cum decoro uirorum fortium.

Optantur.a romanis.hiatus:in quibusdjitefee rent metu Annibalis. Sicubi caufeus. Anniba deferibit illos qui manu annibalis cecidcrunt. Gel fior:quoniameratequ€s:metabtis autcmpcdcS.

Fraxinushafta fraxinea. Obitioccidit. Lau

dem pedumrfugam amp;nbsp;uelocitatem currendi. Do, mo gelida:quoniam marfi funtinter môtes:amp; iple fucinus Iacus:regioq3 illa gelida eft. Viridi: traflu cido:quoniam aqua fucinilympida eft:cuiusambi tus funt.xxx.milia paflunm ubi adhucextatemida rius Claudii opere mirabili perforatomonte quo aqua lacus emittebatur ad lyxim:utagri occup. ti ficcarentur:canalem adhucconlpicuum magna dif ficultate Claudiusabfoluitpoft undecimannos cd tinuos. xxx.hbminum milibus fine intermiffione operantibus: ut audoreft Tranquillus. Meminit etiam huius rei Tacitus;


ocr page 92

Liber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„,, -.

Mafficusmomen deductum eft a manicomote campaniæ ubi naldturufnûfalernû; Vitiferimotistmaf fici uitibus confia. Sacro:dicato:ipfîbaccho:propteruini præftantiâ. Sed poetaaHuditad lucum lactum; quoniam:utaudoreft Stra.lib.quinco:Lyrisamnisabluitfregellas:amp;excurritin lucumfac%oppido incum bente:quemmagnis honoribus minturnefes celebrabant. Gemmantigurgite-lympidaaqua. Pl^^' dcpmit:Vir.Hæretpede pes:dëfulqp uiro uir. Tergemini primaanteacie:hocfingitpoeta:ut imitethifto riam horatio^;curiatioru(p:q tergemini amp;nbsp;Patruelesp patria dimicarunt tpe Tullii hoftilii: amp;nbsp;Metii diftato ris albai:duo Horatii prius ceciderut:remafitunusferro intaftus.amp; tres curiatii uulncratidllefuga fimulasi pumu fecitimpetu: quo cæfo alios et confecit: ut nunc accidite Syllius cäitJ'li.ait li.vti. Tergemi nos nafei certdchoratio^zeuriatiornep exeplo pet mulier uno ptu edere qttuorzgnq^ amp;fept cuti ægy Ino.tot.n.loculos het utcrus:fedutplurimufingu æ mulieres fingulos parinr:auftores funt Arifto.

Pli.amp; Trogus. Barce fidonia:carthaeincfis.amp; e nomen deducliïa Barceurbeaphricæ:hæcfuit ux orxatippi lacedæmoniiin prio bello pu. Ledæo Iacedæmôio:q Regulu ccepit. Fcellx uteri:quo niam tergeminos enixa eft. Bella:tpe belli puni d:quo xantippusaccerfituselaconia a peenis illuc nauigauir:amp; rceguln captiuiïcarthaginenlibus tra didit. Res graiæ:gefla mcoranda græco% pila ria bellica amp;uirtutes:quibus græcia:amp; imprimis (parte xa ippi patria floruerat. DuCtorparésiex cellcntia patris:qui Reguliï uicit:cccpitque. Amy cle:urbs eft laconierpatriæ partiæ Call oris amp;nbsp;po| Iucis:qua pro tota laconia ponit:quæ optimis flo ruitinftirutis:amp;fortifrimos habuituiros :amp; impe ratores:du lycurgi leges uigucruntde qbus alibidi lt;2tieft:heco aimpellebantadolefccntes ad res p-clarastne degenerareuiderentura patria uirtute.

Regulus ïiedus colla cathcis:hns cathenas inie das collo.i.uidoria patris de Regulo accendebat tergemfos. Martcpba.ge.i.fortiter pugnädo fe ciTe ex lacedæmoniorü genere:q bellicofiffimi fue runtondere. Fadis:rebus fortitergeftis: Lacöa pentamp;xâtippü lacedæmoniû. Ardebat:cupiebat uëiread patria auitä.Taigerus cmoslacomæride raigeta o%Ïnuero multitudïs. Suba.finito bello: quod tue en romäis gerebat. Eutotârflu.lacôiæ: cuius aq frigida fouebâtur infantes.^ et î pueetio ri erate exercitatiois gratia natabät.Iege Cice.in fe euda difputatioe tufeu. Ritus lycur.leges:qs I.y curgus tulit Iaccdemöiis:degbusin cömentariis officio^ dixi. Totidenuero: tergemini aricini Aricia urbferatppcroma fubalbano monte cü fyl na in qua erattêplu Dianæ:amp; crudelis ritus facro, rüinditurus ab Orefte:aciPhigenia:cü Dianæ fiz mulacrü ex taurica regiöeilluc'afportatrent:cui ma dabatur holes.barbaricus inqtStrabo gdâScythi cufque circa templum moseft:huic templo feruifi ficiebanturdiac tarnen conditione ut nullus pollet facerdotio fungi:nifi priore ma1ato:qui enim:in quitStrabo:uictimæmadatæfuiiret audor facer dosconftltuebatur:amp;h1c rex Aricinus uocabatur.

Nutneratidederatq; lacu trafmittere nindo Fit focius lœti conieéla mafFeus hafta Vitifcrj facro generatus uerticc montis. Et lyris nutritus aqui's:qui 'fonte quieto Diffimulatcurfum;ac nullo mutabilis hymbn Perfringit tacitas gemmanti gurgite ripas. Exoritur rabies eidum:ac uix tela furori Sufficiuntiteritur iundis umbonibus umbo Pefq? pedem premit:amp; nutantes caffide erilis HoAllem tremulo pulfant conamine frontem* Tergemini prima ate aciem fera prœlia fratres Mifccbant:quoslædæo fidonia barce Xantippo fœlix uteri inter bella crcarat. Res grair dndorq^ parens:ac nebile amyclc Nomen amp;nbsp;inieéhus fpartanis colla cathenis Regulus inflabant ueteri præcordia fama Marre probare genusrfadtifq; lacona parente Ardcbant:gclidos dehinc inuifere montes Taigeta amp;nbsp;tandein bellis innare fubacEis Eurota patrium;ritufq;uidcre lycuroi. Sed fparta penetrare deus fratrefep negabant Aufonii totidem numcroquos miferat altis Eoerii genitos immitis aricia lucis Aetaiis mentifq; parcs:at non dabat ultra Cloto dura lacus aramq^ uidere diana: Nanq; ut in aduerfos impaditurbine pugnrc Eumachus amp;nbsp;clytias.amp; litus nomine patris Xantippus iunxere gradus,ceu bella icones Inter (e furibunda monent:amp; murmure ahelo Squaletis campos amp;nbsp;longa mapalia complent; Omnis in occultas rupes atepauia pernix Maurus faxa fugitteoniunxq^ libyfra profufo Vagitu cohibens füfpendit ab ubere natos. Illi dira fremunttperfraélaçp in ore cruento Olla fonant:pugnantq3fens fub detibus artus

Vndefatisample canit Valerius Fiaccus:Soliim/ mitis aricia regizldeft illi:quiuult templo præefle: quoniä cogitur pugnare cum aliis.io dicit Oui.regna tenét fortes. Immitis.ppter crudele rltn.fugitiuus g dam uir Srra.inqt:gladiu tenens:amp;fuæ faluti femper dreüfpidens amp;c. Egeriæ:egeria fuit nympha in fylua aricina:cu qua Nfuma Pöpiliuscömerciü habuit. Lacus:quoniaeft illic auicvnilTimus lacus. Dura: inexo rabilis parca.tres funt:Laehefis.cIoto:atropos. Heumachus:fingit hamp;cnoiaingciofa poeta: na heumach_ dicitur bonus pugnator:clytias gloriofus. Ceu bella leöes:hostergemïos ruentes ipugnäffenerofo aio co paratlegibuslibydsIter fe pugnaUbus. Squalités deukos ademtos. Mapaliatuguria paftord. Cöiunx

ocr page 93

Quartus

Haud fæcus ægenæ pubes hme ui'rbi'us acer Hinc capis aHiKunt paribufep albanusiarmis Subedens paulum perfora proruit aluo Albanum clytias:aftilli cuncta repente Impleruntclypeum miferando uifeera lapfu Eumachusindecapynrfed tota mole tenebat Ceu fixu membris tegme:tamen iprobus cnGs Adnexam parmæ decidit uulnere leuam Inque fuo preffa eft no reddens tegmina nifu Infelix manustatque hæfit labentibus armis. Vltimareflabat fufis ia palma duobus Virbius huic trepidos fimulanti ducere greffus Xatlppus gladio rigida cadit eumachus hafta: Et tande aquatae geminato funere pugnæ Inde alterna uiris trafegitpectora mucro Inqueuicem erepta pofuerunt prælia uita. Fœlices lœti pietas quos addiditumbris. Optabunt fimiles uenientia ficula fratres. Extremuque decus memori celebrabitur æuo. Si modo lerre diem:miferofŒ uidere nepotes) Carmina noftra ualentmec famaluidit apollo. Atconful toto palantes æquore turmas Vocetenet:düuoce uiget:quo ligna refertis: Quis uos heu uobis pauorabflunt horrida pri fors uifa loei:pugnxep laceffere fróté nbsp;nbsp;(mi Poftme flate uiri;amp; pulfa formidinetantum Afpicite has dextrastcapti genuere parentes Quos fugitis:qucfpes uidistalpes ne petemus Ipfam turrigero portante uertice muros Crédité fubmiflas romanüc tedere palmas Natorum paflim raptusfcidemue parentu VeflaleCq; focos extinguifanguine cerno Hoc arcete nefas, poflquä inter talia crebro Clamore obtufxtcralToque a puluere fauces Hinc læua frenos:hinc dextra corripit arma Et latum obieélat pedtus:flridluq; minatur Nunc fibf:nuc trepidis ni reflet comius enfem. Quas acies alto genitor du fpedlat olympo Confulis egrecii monere picula mente. Gradiuum uocat.amp; patrio fic ore profatur. Magnanimi me nate uiri: ni bella capeflis. Hauddubie extremoterret labor:eripc pugnæ Ardente oblitum fui dulcedine cædum uifteducélybiç.nam plus petit improbus uno Confulis exitio tota q firage cadétum

tattèrea cernis teneræ qui prœlia dextræ libifra.mulier libicas Ptofufbimanäti hete. Pubef ægericnergeminlardni. Virbi'appdlat^fuitHip politusreuocatus ad uita ope Aefculapii qn bis uir: amp;nbsp;traflatusïfyluaarcina ad cultu diana: cui'fuerat ftudiofus.ad hac fabula poeta alludes huc arcinum VIrbiuappellauitiamp;capyn atq;albaniïab albäis re gib'è Subfidës.ïclinasfefe: ut melius iétu ïferret: clycias cöfodit uifcera albani. Proruit:ftrauit. 1111 albano. Hemachus oc.ca.cuius manüfecnirxürly peu no remitteret. Tota mo.ïpetu:amp;totis uirib': guis eëtpftratus. Tegmë:clypeü:guidebat ecaffi XUS manui:adeqtenaciÉifia maus clypeücoftringe bat:ordoê:fed tn tota mole tenebattegmë ceu fixü mcbrls. Tmprob'en.ifius heumachi. Parmæ:cly peo. Decidit:fecuit. Nörcd.nörclïqucs. Glypcu ni.conatu. Hæfitar.adhæfit clypeocadcti. Vltia pal.uictoria poftrema:qm cecideruntcapys amp;nbsp;alba nus. Simnlatidu.grcf.i.arripefuga fimulato tiore ab hoc ïquitq fuga fimulauit :cæûfut Xätippus amp;nbsp;heumachus. Geminato fu.nä duo pœni:amp;duo ar ci ni ia ceciderat. Inde al.i.Clycias:amp; Virbius:qfu peratfè mutuis uulneribustrucidarut. Fcclices 1e. laudat ho^ morte poeta g ppria ceciderüt:cuiuita debëus:amp;pq uir bonus nungdubitauit occubere. Sic Vir.d Êuryalo amp;nbsp;nifo:Fortiïatiambo figd mea carmïapoffut Nulla dies ung memori uoxeximet æuo.Et Papi.ïtheb.de Odeo amp;nbsp;Diamâte.uos quo (pfacrati guis mea carmïa furgat:Inferiore lyra me mores fupabitls änoGForfitäa coites no afonabif umbras Eurialus phrigiiep admittetglia nyfi. Fer re die:duraf p fecula:amp;trafire ad pöfteros:amp;fiapol lo noiuidetmihifama. Atco.Scipio coful uidcs fuos padi fugicres:cos ignauiæ accufauit:hortatuf epead pugnip decoro feruädo.cöparäda^ glia. Pallatesteffufe fugigres. Q uofi.re.uerba Scipiöis ad fuos.Quisigt pauor abftulituobis mëtë:amp;co' git uos fugere oblitos urimuHäro.noïs hentes ró\ në:qmfiftat mori:gturpiêfugere: cü uiucdünöfit niG cüdecoro:amp;ncarguit illos timiditatis q fortitu dinioppöit:amp; ait:finöaudetis cöfiftereïprïa frógt; te:ftetis:poftme:amp; ede tatu fpedatores pugnæ. Capti pa.detrahithoftibus ut magis ïpdiat fuos.' Capti:uiaiaro.ï prlmobello punico. Ipfa turige ros:pfopopeamouetaffect': v eftales fo.ignë fex tinduin téplo Veftæ.amp;eftlocusa pio. Genitor, iuppiter miferatus dura fortc cofulis demifitmartë qui illüemanlb' hoftiû eriperet. Magnanimi me nate uiri uerbaiouis ad matte filiü. Viridclpiöis.

Extremusultimusj.timeo morte cöfulis propin quä:ni fubuenis:nä Audio cædcdi adeoin hoftes puehif:utiä propriæ (alutis obliuifcatur: amp;nbsp;eft ma gna laus 5cipióis:quip patriæ falùte uitæ no parce bat fuæ:quod forte amp;nbsp;magnû uird decet. Dulcedi ne cædiï:ftudio cædendihoftes accenfum amp;nbsp;oblitu propriæ falutis: Ducem libyæ:hannlbalem qui appétit Sdplonc:amp; plus laudis qritmorteunius:g fi tota exercitu trucidanet:tâtæ moliserat fuperare Sdpionamp;culushæc magna claus teftimonio iouis

Dextræ teneræ.Na erat teneradhuc Scipio fili' côfulistqui poftea aphricanus appellatus eft. Tra Eendere annos:pugnare fupra ulres ætatis.

g


ocr page 94

Liber


Pubefcere bello.i.non pótexpeétare pubertate Jä credit puer atq; anos tranfcédetc factis g^tfeaJ^jfl^lcP^^^^^^^^^^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Moliturdongum^puratpubefcere bcllo.

impatorie uirtutis laudataioue. Hoc uïcat:hæc fit pria ui(2oria:amp;laus ipiius pueriliberare paren téuulneratü ab hoftibus. Sator reriï:iuppiter om


Teduce primitias pugnæ: te magna magiftro Audiat;amp; primû hoc uincat feruafle parenté.


nium parens amp;nbsp;creator fleloquutus c. Odryfia tel Iure:thrada.odryfæ fut populi Thradæ ubi mars regnabat:qucniä funt bellicoliffimi:amp;dom9mar ris erat fub hemo mote T hracie:utingëiofe fingit Papi.in Thebaide. Haud ulli facilë:quanö fact lealigs deoru portaffet. Haudfacile: nöaptä.cy dopes eratmiftrl Vulcani:brötes:fteropes:hemo nides amp;nbsp;pyragmö. Sudatü:fudoribus elaboratu Bcllotitanu.tytanes fucrut glgatcs qui pugnaue rutcudiisin thcifalia. Exercitus unaiddc ibicco mites mart s.Bellona c forormartis.amp; dicit Enio amp;nbsp;aurigaturmarti.iö dicit: opata frenis regëdis.i. regendofrena:eqaos flagelloimpellit. Fertur ab |mmëfo:defcribi(tëpeftatëque exorta eftaduentu martis.amp;alluditadrónënaturalë. Saturnia fedef itaha. Relabiturfonti:reu€rtitur propter timorë


Hæc return fator.at manors in prœlia currus Odryfia tellure uocattdum fulminis atri Spargété Hamas clypeû:galeâq; deorum. Haua illi facile multoq; laborecyclopum Sudatu thoraca capit;quafratq; pauras Titanii bello fatiatam fan^uinis haflam Atq;implet curru campos exercitus una Irarû eumenidefq; fimuklœticp cruenti: Innumeræ facies: frenifq; operata regédis Quadriiugos atro fliinulat bellona flagello Fertur ab imméfo temperas horrida cœlo. Nigrätefq; globos;amp; turbida nubila torques Inuoluit terras:quatitur faturnia fedes Ingredu tremefada dei; ripafq; relinquit Audito curru;fontiq; relabitur amnis.


ad fontem ex quo fluit. Amnis:ticinus ppequem pugna erat. Du(2orëaufo.Sdpiocöful globoho hili dretidatus erat:amp;iaculo garamaticoinfcemo reuulneratusë. Tyrio regi:annibaliadquëcogi, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„,

rabat lila pubes referre fpoliü Scipiöis; Stabat:—Dudloréaufoniü telis garamatica pubes Scipio decreuerat illic potius mori:ut fortem dece Cinxcrat;amp; tyrio re^i noua dona parabat batimpatorcrqterga hoftibus uertere:qd'e roma nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r

na dignitate no fuiiTetA fic laudatur fortis aius fd pionis:amp; cotra eredusaintrepidus. Acri mole: uehementi ipetu fteuienscædibus in hoftes. Gy roarâato p orbemtnäcinxerüt Sdpionamp;amp;gf(pi lllü torquebat iacula:amp;ficuulneratusë: quë ornat poeta:cü dicit multitudine hoftili circudatu: ut uul nus acceptu no (it ideco%. Li5rat:eittitin Scipio nc. Hic:tuc. PuertScipio fiIi^côfulistauxit pauo rë côfulis.uulnus inqt Liuius.piculuq; ittreurfuztü primüpubefcentis filiippulfaiu:hicerac iuuëis:q huius belli laude adeptus c:amp;aphricäus cognoïa tus cöfulëpatrëemedio acceptûmo armis mó:fed et corpibus fuisptegés in ca Ara nufg trepide:ncq; cffufecedëdp reduxit, Seruaticon.de. Celius ad feruu natiöe ligurë delegat.Malïegdem de filio ue rucne:qd amp;nbsp;plures tradidere audores. Bis cona tus eratJaudat Scipiöis pietatë erga parctc.cogita bat ingtGbi mortëcofcire ut caderetan pattern:fed mars trafferebatiras i hoftes. l'ræcurrerc: puent re mortem patris. Latus li. uia:amp; plurefmadauit in patris ultionem. Clypeocaclefti:martis. Au c?oremceli:illuqui patrem uulnerauerat. Exof libustpatris. Emicat:abulat;amp;exacie fe proripu irferens humeris patrem. Li^isddeftipfi mili tes aphri celTeruntScipioni, Omnis iber: hilpa nus miles. Carthaginis arces:oraculum martis


Armoru fpolium;amp;rorantia confulis ora

Stabat fortuna: non cedere certuf.amp;acer Mole retorquebat crudefees Ifedibus haftas. lamcp fuo;iamq; hoftili 'pcrfufa cruore Mebra madent.cecidere lubz ;gyroqueporbe Arcuato garamas faculis propioribul inflat. Et libratfæua conicorum cufpidc ferrum.


ad Scipionem pue%:cui fdidt gloriam: quam co fequidebebatin fine huius belli. Na uido anlba fe redegitGarihaginem ad tributum.


Confpexit;maducre gene;fubiioque tremente Corripuit pallor.gemituque ad fydcra rupit; Bis conatus erat peurrere fata paretis Conuerfa in femet dextra;bis traflulitiras In pœnos:mauor(fertur p tela per hollis Intrepidus puer;amp;gradiuu palfibus xquat Continuo cedere globi;latufque repente Apparet campo limes;mctitagmina tedlus Ccelefli clypco;amp; flernit fup arma iacetum Corpora;au0lorcm teli multafque patcrnoS Ante oculos animas optata piacula madlat. Tune rapta propere duris ex olfibus hafla Innixum ceruice ferens;humerofqueparetem. Emicat attonita: tanta ad fpetlacula turmz.


Late cedit iber;pietafque infignis amp;nbsp;itas Belligeris fecit miranda filentia campis.


ocr page 95

NuHa tn lögo.fupabïs quitpœnos rfcd pfcdo nunqaireqris maforëlaudamp;ct fi totu orbcfubigeres:g hodie adeptus es:qa patrëliberafti:hæctua pietas alia oïa:quæ pofthac faturus es^ Macletconduplicatioad maz torem Scipionis Iaudc:ma(2us dicit magis audus.i.uirtutepræftâs.Mafte uirtureefto:inqtHora.amp;Liuius4 Indole fa.figno future uirtutis amp;nbsp;ife Scipio purabat filiusiouis:ied de hocalbi dicef.Pöpöia uocaia eft ma ter Sciploisqiptu piit. Vn dicit Pli.Aufpicatius fenecta parete gignut:ficutScipio aphricäus prior nat^ pri, muil, Gæfar a cæfo matris utero di(2°:q de ca cæfôcs appellati fimillmo nat^ amp;nbsp;Malius:q Carthagineeu ex ercitu îtrauit:dicütScipione natu cc ex Pöpöia amp;nbsp;loue mutato iangue utipfa narratfilios apdifcros:utpoftea hebimus. Sole emcfoter.ia fole ocddctc. Clau,

Tum cclfo e curru mauors carthagmis arces Egt;cindensinquit tyriofque ad fœdera coges Nulla tamen longo tanta exorietur in xuo Lux tibi care puertmaéteto luadte indole facta Vera iouis proles:amp;adhuc maiora fuperfunt. Sednequeut meliora dari:tum nubila mauors Aeteraqueemenfo terras iam fole capeffit. Et fellas acies caftris clauferc tenebrat. — Condebat notftem deuexo cynthia curru Fraternis afflata rotis:amp; ab aequore eoo Surgebant rofe media inter cirula flamma:. Atconfultriflis campos peenifep fecundam Planitiem metuens trebia collefcp petebat hmquedies rapti curfu: uarioqi labore Etmedio abruptus fluitabatin amne folutis Pons uinclistqui dardanium trafuexerat agme Eridani rapidas aderat cum peenus ad undas. Dumcpuada:amp; molles aditus per deuia flexo Circuitu petit:amp; Ragni languentia quzrit interdum rapta uicinis faltibusalno Flumineam texit qua tranfuehat agmina claffé Ecce adera: trebixque fimuluicina tenebat Trinacrio accitus per cxrula longa peloro Gracchorum proies coful gens inclyta magno Atque aiofa uiro:multufquein imagine claris Perfulgebat auus titulis belliqj domique. Ncc pœni politis tras amnein in gramiecaflris Dcerant:naque alos Rimulabat profpera rcru Increpitanfep fuper ducRorquis tetrius urbi Iam fupereR cofulquzna altera reflat in armis Sicaniaren omnes latix.daunique nepotum Conuencrc manus.feriantnuc fœdera mecum Dadores italum:ac leges amp;nbsp;padla repofeat. Attu donatatela inter martia luce Infelix animefic fic uiuafque tuogue Des iterum hac laudem nato:nec ime fubæui Oppeterei bello detur:cum fata uocabunt.

Pugnatem cccidiffe meu e hac perfonat ardes.

fererenebra::qmnoxfliudircmit:au(ftoreLiuio. Cudebatno.deferi.aurorarq coful a Ticlno mones citato curfu ad trebia cotendir. Codcbatzabfcodc bat:amp; pellebatobfcuritate nodis. Cyndiiailunafl ue diana dicta a cynthiomöredeli ïfulæ:in qua na ti funt phœbus amp;nbsp;diana. Afïlataro.fra.radiis fola ribus:qm recipit lumcafole. Deuexo cur.inclina toad occafa:amp;foleiaoricte. Eoo:orlcte. Atcóful. hoeprimueuHanib Ie fliü fuitquo facile apparu i.:inqtLtui.amp;eqtatu meliore pœnüefrc:amp; obid ca pos patcntes^Ies funt ïter padü:alpefq; bello gere do ro.aptos nöefTe.Iraq; pxima nodeiunis militi bus uafa filentio colligerecaftra ab Ticino mota:fc ftinaruq;ad padüeft:ut ratibus qbus iüxcrat flumë nodu rcfolutis fine tumultu .ate, ïfedatöe hollis co pias traiiceret:prius placctia puenere: g fatis feiret hanibalab Ticino pfedos. Triftis câ.infœlices ro.ppinopiaegtatus. Pœnis:hoflibus. Secudâ. apta utilëpp equos amp;elephätos. T rebiâ: flu.ppe placentiâ:dequo didüeft. Collcsqmppe place tia in colle q nue fcî germani dicit caftra pofuit. Vanola.qm incaflu laborarut Hannibalqppe aflfe quotas efteosad Trebiam:amp;uicit. Dies ra.cur.f. crat qm celeritereötederat ad Trebia. In me.am. padoq amp;nbsp;Eridanus dicie. Dug: uada.Liui.dicit ha nibalem pfupiora padi uadaexercita traduxtiTe elc phatis i ordinedifpofitis:ad fuftineduïpetü fluuii.

Vadaloca tranfitu facillia. Molles faciles. Languentia ftaJ.duqrit Ioca padi:in qbus effet aqua la guida amp;nbsp;facilisad träfitüßbendu. Graccoiu p: co. Scpronius:Gracchus collega Scipiöis eficilia quo ptenderatutinfulaabipetu barbaros tueret:aut fi ercpub.cOfetiaphrlcä trämitteret iuffu fenatus celc ri nauigador p ora fuperi matis ariminu naulgauit Tndead collega maximis itineribus cötcnditg attri tas fuorçuires itra uallu refoucbat GracchoR : fami lia nobiliffimafuit:amp; multis trinphis:ac claro flem mate ornata .effores ethuit.M.amp;.C.Gracchos.

Peloro tti ficulo:Pelorus eft ad fretu fi.uluubi cü Hieronc alloquutus effet Gracchus amp;nbsp;res ficulas p tpls cöditlöe ordinaffetariminüträfmifit. Acciti, euocatusinde a fenatui C*rula:mare fupciu. In ima.qm imagines maioiydeponebant in atriis:amp; armariis amp;gëtilia funera ornabât.eraur autemuul tus cxcæra expreffi audore Pli.Sëpc, defundo all quo totus aderat familia: cius qui ung fuerat popu lus. Transam.padu. Quis ter.ur.ucrba Hanni balis infultantisfortunæro. Sicanla.Sidliaunde

uenerar gracchus. Nepotu da. i. uencre ocsitaliia ad liellu:amp;illi qhitantuerfusficilia:amp;Apuliatbi regnauit Daunus foerr Diomedisride daunia apu liadidaihocdicitppgracchuquiideredierat. Pa 'la.qfnerutinter ro.amp;carthaginenfcs poft primubellicn punito. Attu do.uertitfermone Tuum ad Scipione Qiexprobrat uitä:quä ope filii hcbaoamp;fic obiicit Scipiôiignauiâ. Sic ric:optantiseft:hæc geminatio feruit

ocr page 96

Inde leui'iaculo maHylumq; Impiger alls Cadra fubfpfa dati's irritât:amp; elicit hoRcm Nee latius uallo miles debere falutem Fas putat:aut claufas pulfari eufpide portas^ Erupüt:cüéblfq3 prior uolat aggere aperto

Liber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t i-

affeftuiipfiusanntbalis. Indeleuiiaculothannibalprimalucehumïdasegtes tranfgrefores Trebia fluuiu 'ObtqtarcJubelhoftiüporusdaculadoq;in ftatioes elicere ad pugna romaos:ïic(2o deinde cerumine fenfim .circa flumen pertrahere.Sempronius ad tumultu numidarü:primüocm equitatu ferox ea parte uirium.dein de Icx mtü. peditum.pofhco ois copias ad deftinatü locd.iâ ante confilio auidus certaminis eduxit.erat bru niæ :emrus:amp; romani corpora non curauerant:fed hoftes ignibus ante tentoria factis :amp; oleo perunctis me bris amp;cibo per ocium capto arma ceperunt. Leui iaculo:expeditis iaculatoribus:amp;iaculisin Rationes Ro .manornminicclis. Subipfacaftramfqpad caftra romana uthoftes irritaretad pugnam. Alis mafylum

turmis:Numidarumamp;mairylorum. Nec latius milesrtomani putaueruntnonleruari decoru fud: fi uallo falutc tuerentur, itaq; prouolarutad pugna neignauiat^timidiuidcrctur. Sanguinei faguru bri:quonia paludamenta imperatorum erat cocci n€a.amp;in hocloco poeta fagu ponitp paludamcto.

Clamore uocat:apud|juiuficait gracchus:qua tuingemifcct patres noftrlcirca mocnia carthagis bellare foliti fi uideatnos progenie fua duos confu lestcofularefq; exercitus i media icalia pauCtes itra caftra pocnu :q, inter alpesappcninucp agerlitfuæ ditiois fecifTe. Vttor.celfngraçchü obuiosquof q; dernete copattorreti g ex pindo mote thefïaliæ niagnoipetu ac fragorein plao rues oia fternir. Latus mo.inges faxu. No mihi meo .captatatte tionepoeta ortendes rei magnitudine: quane Ho merus gdc fonsingeioru æqre potuiffet: autcentu linguæ. Meoniæ lin.homericæ:Meon apelles:amp; Dius fratres fuerüt.Apelles huit filia Criteidezquä Meonuitiauit:amp; Pœnio magiftro ludi collocauit: quot;quæ pepit puf%Homerdad Melctcn puerü:unde Melecigenes appellatus c:amp; hoc fuitSmyrne:quæ cciuitas meoniæ in afia. ude Home.meonius dici tur:amp;Smyrneus. Phoebus patcr.poeta% numen Görulis:gracchi. Furorty.i.änibalis tyrii. Gna ros bcHizpitos rei militaris. Vcterefqda.ia uetera nos:amp;multu alTuetos bello: In oreal.Ïconfpeda ga anibaluiditcadete Phalantiï:amp;gracchus mura nu. Anxurdupra EufratêAu.coppidum terracïa lingua uolfco%anxurdit2u. Mörepcellofo: afpo tidererradnatrachina.i.alpera uocata ê:ut aurore Stra.nätrachis græce latinedicit afperramp;trachitif afpitas. Tritonis:pagt;usaphricæ facra Palladi:pa tronymiciïfœ.deduftu a tritone flu.qui facit illam paludem. Infigni uelamine:coccineo paludamc to. Orbus parte uifusultero captus oculo. Ci tat:uibratin c0fu!c. Orefero:tua fronte ferina,amp; crudeli:amp; fic bartam cotorques oculucupento tra f egit. Trua'a:mutilata:amp;priuata altero oculo. 'Necleuiordextradpfeanibal fæuiebat dextraî romäos:utgracchus in pœnos. Meuanus:ex Me uana urbeumbriæppefluginia amp;hifpellu:ubicrt clitûnus du.cui^aq boucs Èiturari amp;albia triuphâ tibusiouicapitolio imolabâtur. Vir.igeor. Hinc albi ejinine greges:amp;maxima taurus Vialia fæpe ruo perfufi flumine facro:Romanos adtcpla deu duxere trluphoszad cui^imitationchoc fmgitpoe ta:dicitquejOuefuilTeingratuzgpalTus cuarenuca dere:qui fludiofe nutriueratioui capitolino maxi maui(2imdfruftra:gppe nihilpfccit. Cadctes:al bos. Vber fulgi.fertilis. Trjlicfdgrari. Ingrata curamo grataioui. Maxima uiaia:taurialbican tes amp;nbsp;pingues. lnftatiberleuis:militeshifpani in Fabantamp;mauri:tantaqueeratmultitudo telorum utcœlum tegeretur. Libycæcornusüdefthartæ excornoarboré'

Caridis auricomæcrisas;humcroqi refulget Säguinei patriü faguli decus :agmina magno Refpeélas clamore uocat:quaq;obuia denfos, Ardat turba globos rupens iter æquore fertur. Vttorrens celii praeceps e uertiee pindi. Cum fonitu ruit in capos:magnoq; fragore Auulfum montis uoluit lams obuia paHim Armetadmaefq; ferae fyluxq; trahuntur. Spumea faxofis clamat conuallibus unda. Non mihi meoniæ redeat fi gloria linguae: Cetenafque pater det pheebusrumpereuoces, Tot caedes proferre quea:quot dextera magni Confulis:autcotra tyriæ furor edidit irz. Muranu ductor libyx:du(dorcp phalantum Aufonius gnaros belli:ueterefque laborum Alter in alterius fuderunt cominus ore. Monte procellofo muranu miferatanxur Trtitonis nlueos tc facraphalante profundo. Vtprimuinfignifulfit uelaminc confui: Quanqua orbus parte uifustunocpcupentiis Lumie fufficiens bellis.citat improbus haftam Et fummæ figit tremebunda margine parma: Cuicofuhnacp ira coquit pociprobe quicquid Reflat in ore fcro:amp; truncata fronte relucet Sic ait intorquens diredo turbine robur. Et dirum tota tranfmittit cufpidelumcn. Nec leujor dextra generatusamilcare fruit. Huic cadit infeelix uiucis uarrenus in armis Meuanus uarrenus:aratcui diuitis uber Campi fulginea: amp;nbsp;batulis clitumnusin arm's Candentis gelido perfundit flumine tauros. Sed trites luperiratq; ingrata maxima cura Viaimatarpeio fruAra nutrita tonanti. Inflat iber leuisiamp;lcuior difcurrcrc maurus Hinc pila;hinc libyeæ certat fubtcxere cornus.

ocr page 97

Quartus

Dénfa nube polum : quatuque mtcriacet zqui Ad ripas campi catum uibratia condunt Tela nec ardatis locus cQin morte cadendi. Aliius argyrippa:daunique profestus ab aruis Venator rudibus iaculis amp;nbsp;iapige capum Perfultabat cquo^mediofcp inuedtus in hoftes: Appula non uana torquebat fpicula dextra

Aequi campi.planiddcft omne illud fpatium qcf erat inter hoftes amp;nbsp;trebiam:tegebat armis amp;haftiSé Liuiusait:Obrutiluntromani uelutnubeiaculo% a Balearibus coniecta. Arctatls:c0fertis amp;nbsp;dentis inpugna:adeo utmortuusad terram cadere no pof iet 16in morte no erat locus cadendi ipfis arCtatls.

AUiusmomen proprium uiri:qui exapulia uenegt; rat ubi regnauitdaunus focer Diomedis:qulargyri pam illiccodidit. Rudibus:impolitis:amp;aptis uq natori:hucinterfecere mago amp;nbsp;maharbal. Equo-iapygeappulo. Samnitis uritemam apud famnt tes urfi abundantiquinuc beneuentani dicuntur.

Cculuftra.acfi quæreret uenado cubilia feraru

Verum ubi turbantem folo ceu luilra pererret In nemoretautactitet qargano ter^^a ferarum 1C mago;hic (euus pariter uidere maharbal Vtfubigente fame diuerfis rupibus urfi Inuadunt trepidu gemina inter prcelia taurum. Nec parte prædæ patitur furor:haud (ecus acer Hinc atq; hinc iaculo deuoluitur aliiusado. It dridens per utrunque latus maurufia taxus Obuiatum medio fonucrunt fpicula corde Incertumque fuit lethu:cui caederet haftæ. Et iä difperfis romana per agmina fignis Palates agit ad ripas miferabile pœnus Impelles trepidos:fluuioqueimmergere certat: Turn trebia infaufto noua prœlia gurgite feffis InchoattN precibusiunonis fufeitat undas Haufit fubfidens fugientem corpora tellus Infidaque foli fruftrata uoragine forbet, Nee niti lentoque daturconuellere limo Merfa pedum penitus ueftigiadabe tenaci Hxrent deuinéti gredus refolutaque ripa Implicatrautcrea profternit fraude paludis laque alios fuper:atq; alius p lubrica furgens Dum libiquifque uiä per inexplicabile littus Przrip]t:amp;putriluéPaturamp;cefpite.lapfi 0ccumbunt:fcfequefua preffere ruina Ille celer nadi iam iaqueapprendere tuta Dum parat:amp;cclfo connixus corpore prenfat Gramia füma manu:liqdifq,emergit ah undis Contorta ripæ pedens affigitur halta.

Hic hoftem orbatus telo cópleéhtur ulnis Vndanteinq; uado permixta mortecoercet.

1 Mille fimul Ixti facies.ligus occidit aruis. Sed proiccla uiri lymphis fluuialibus ora Saguineu hauferuntlongis fingultibus ainne. Enabat tandem medio uix gurgitepulcher Hirpinusfociumque manus clamore ilocabat Cum rapidisillatus aquis: amp;nbsp;uulnere multo

Garganus monsedApuIiæ. Vtfubigente fame: Magonem amp;nbsp;Maharbalem Irruentes in Allium co paraturfis taurum impetentibus: Subigente.tmquot; pellente. IaculoactoiimiffohincaMagone:illinc a Maharbalc:amp;utriufquehafta cor tra nffixit:dubitf cpfuiticuius haftaintulhret morte: amp;nbsp;laus eft Allii: quem duo ductores fimul confecerunt. Maurufia taxus:hafta punicaexraxo. Palantes:effufefugien tesi Agit:ipellit. Tum trebia infaufto:fingitpoe ta trebiam infurrexilTe cotra romanos:adimitatio

nem HomeriquiIn uigedimoprimo iliados canit Icamandrum alfurrexiffe contra Achillem: amp;luno nem oraffe Vulcanu ut flamis auxiliaret : fic fingit etiam Papinius de ifmenofluulo rhebäo: qui inîur rexit contra hyFpomedontem:^ illum fubmerfit:

Tellus fubridens:aperics fefe amp;nbsp;deorfum tendes abforbebat milites Inflda uoragine. Niti:côfifte re. Lento:tenadcretai Inexplicabile: ex quo non poterantfeexplicate» Cæca:quia non apparebat Irans» Contorta:immiflaabhoftibus» Aruis:ex tra uadum fluuii. Hlrpinuf:nomen acceptumab hirpinis populis:dequibus Jocofuo dicetur.

ocr page 98

Vis eIephantorum:Liulus ait:ad hoc elephanti emineres ab extremis cotnibusvequis maxime:no uifu modo:fed odoreinfolito territis fugam late la te faciebant. Turrito dorfo:quoniam elephanti portant indorfo turres ^propugnatores. Va, dis:aquis trebiæ. Incubat:tmminet:amp; occupât alucum fluuium. Explorant aduerCa utros:quo niam circa difficiliaamp;aduerfa uerfatur uirrus:amp;p labores atçp dolorefparat fibi/audem. Explorât experiatur amp;nbsp;confiderant:quonlamin aduerCs hö cognofcitur. Durocliuo:uia afpcta:quæprofert uirtutc:cyius radices amaræ runt:FruCtus autefua uidimi. lnterrita:quæ non frangitur aduerfis:! moiefe obiieit ultro periculis:utlaudem ailequat. lnlionoratam:ignauamamp;ingloriam:quoniam inaqua no poteftoftetarifortitudo. Famæmun dam:finehonoreacfama. Non queataufonius: irruitln elephantum fibrenus iuquicns. Experiri libetfitne in terris aliquidita horredum:quod en gt;nbsp;fis romanus nöpoflitcöficere:amp;fltne aliquid tam terribile: quodnon poHitnecare hafta tyrrhena.i. Itala. Fcrætelephanti. Profequitur:ideftelepliaf impellendocaput adiuuitidum: quoniam teium altius penetrauit. LapfotexcuiTo e dorfo elephan ti. Extenfus:idcft per extenfa amp;ampla latera: amp;e accufandicafus. Vibrat:quadt. GlauOtt fluuiti: fcilicetfua ruina. Ecce p aduerfum :dercribic pu gnä Scipionisin iplo fluuio. Per aduerfum am nem:c0tra curium ipfiusfiuuii:ideftaduer(a aqua: utmaioreifet labor. Implacabilis:concitatus. Turn Pelopeiusauls:Telgon erat Cyrenaicus: eyre nem autem:utiam dictum eft therei condiderunt: quiex laconia profecti :Caliden urbem prope mi norem Syrtim coluerunt amp;theramaducedenomi naruntiideo dixit fupraiPdopei ftirpe nepodsiß hicTelgon. Auis:ldcft propter maiores fuos.amp; amp;nbsp;cyrenes conditores fuos eratpelopcus:ideft Lace da:monius:amp;peloponnefiacus:quoniam Pelops Tantali filius illic rcgnauit:amp; nomcpeninfula: de dic. Longo rlgoreTcrri:idcfttotum ferrumtqd cratin hafta penetrauit in os Telgonis. Quies: id eft non illicquieuit proftratus eo uulnere : fed p trebiaminpadum:amp;per huncin mare Adriacum deuolutus eft. Lapfeihiclaplus eratMaurus:amp;i finibus Mauritaniæ horti erant hdpcridum.amp;po ma aurea. Fuluos taureos, lamque ferox tutu: Trebia relaxauitfuum fontem:amp; omnis uires fuaf inromanos effudit. Torquctnnimitdc. Sefit fcilicct Scipio trebiam augeri amp;iromaos faeuire.

Impulit afpequusfefTufep fub £quofa merfit Accumulât clades Cubito confpeéta p undas Vis elephätorü turrito concita dorfo.

Naep uadis rapitur præceps ceu,pruta cautes Auulf i montis;trebiq infueta trementem Præ fe pectore agitrfpumäti incubat alueo. Explorat aduerfa uirosipcrcpafpera duro Nititur ad laudem uircus interrita cliuo. Nacp inhonoratam fibrenus. dere mortem. Et famæmûdam impatiés fpedlabimur inquit* Nec fortua meum condes lub gurgiteiœtum Experiar fune in terris domitare quod cnlis Non queat aufoinusityrrhéaq; pernecet hafta, Tum lacit adurgens:dextrocp in lumine fiftit

Stridore hornfono penetratem culpidis icTum Belua profequiturdaceraq ; cruore profufo Attollit fr6tem;amp;lapfo dat terga magiftro. Tu uero inuaduilaculis crebraque fagitta. Auli iam fperare necem;immenlolq;p armos Et laterum extenlus uenit atra cufpide uulnus. Stat multa in tcrgo;amp;migrati lacca dorfo. Ac fylua ingetem concullo corpore uibrat

Concidit.amp;claulit magna dcpreUa ruina. Ecce paduerfam quaqua tardata moratur Vulnere mebra uirudubit implacabilis amne Scipio; amp;nbsp;innueris infcllatcçdidus hollem. Corporibus; ciypcifqj Iimul; galeifque cadétiï Contegitur trcbia:amp; uix cernere liquitur udas Mezeus iaculo gellar prollcmitur eiifc.

Tum pclopeus auis cyrenisincola telgon. Hinc torquet rapido correptum e gurgite pilu Et qnatu longo Ferri tenuata rigore Procedit culpis p hiaua tranligit ora Pulfatiligno fonuere in uulnere détes.

Nec laclo quilua quies curgetia membra Eridano trebia;eridanus dedit aequoris undis, Tuquoq? laple cadis tumulo poll fata negato. Quid domus heipidu aut luci luuere dearu Euluosaurifera leruates arbore ramos. Intumuit treb a;66llagnis fe fulfulit imis. 1amq; ferox totum ppelii t gurgite fontem. Atque omnis torquet mres; furit unda Ibnohs Vorticibus;feqturlt;pnouus cu murmur torres Senfit;amp;accenfa dubtor uiolenhus ira


ocr page 99

Quartus

Magnas o trebfa amp;nbsp;mentas fmpcrfidc pœnas Exolues inquit: lacerum per gallica riuis Difpergam rura:atq;amnis tibi nomina dema Quoque aperis te foeprcma:nec tagere ripas Illabique pado dabitur:quxnam illa repente Sidonium infœlix rabies te reddidit amnem: Talia iadlantem confurgens aggere aquarii Impulittatcp humeros curuato gurgite preffit. Arduus aduerfa mo'lc irrupentibus undis Stat duftor clypcoq; ruente fuftulitam né. Nec non a tergo fluxus flridente procella Spumeus irrorat fummas afpergine criflas. Ire uadistftabilcmq ; uetat defigere greflum Subdura tellure deus:pcrcu(Taque longe Raucu faxa fonant: undiquead bella parentis Excitare pugnant:amp; ripas perdidit amnis. Tum madgt;dos crines:amp; glauca fronte reuiétû Attollit CÛ uoce caputtpeenafep fuperbas Infuper amp;nbsp;nomen trebix delere minaris 0 regnis inimice mcis:tot corpora porro Dexua fufa mea clypeisgaleifq; uiroru Quo madias areatus itertcurlum que reliqui. Cede uides Ragna alta rubet :retrocp feruntur. Adde modii dextre: amp;nbsp;capisicube propinquis. Htc uenereadiundlatumulo (pedabat ab alto Mulciber obfeuræ tedus caligine nubis Itigrauat ad cœldlublatis fcipio palmis: Dii patriitquoru aufpiciis Hat dardana roma Talin me læto tanta inter prxlia nuper SeruaRis:fbrtunx anima hicexcindere dextra Indignum cRuifum:reddeo me nate periclis ReddehoRi:liceat ballati arcedere mortem Qua patrii:fratriq; pbem:tu percita didis Ingemuit uenus;amp; rapidas detrufit in amnem Coniugis inuid uires:agit undique flamma: Difperfus ripis igni§:multofq; pannos Nutritas fluuio populat' feruidus undas Vrituromnenemus:lucofq;eHulusin altos Immiffis crepitatuidor uulcanus habenis. Iam$ambuRa comas abies ia pinus amp;nbsp;alni lam folo reflans trunco dimifit in altum Populus affuetas ramis habitare uolucrcs Flama uorax imo penitus de gurgite trador Abforbet latices:feuo$urgente uapore Siccusinarefeit ripis eruor horrida 1ate Scindit ' in rimas; amp;nbsp;hiatu rupta dehifeit

Magnas otreblamerba Sdpiois ad trebia: cui mi natur feademptu%alueu quod ideo poeta fingit:ut ad ueram hiftoriamalluderetzqm autore Strabone Marcus fcaurusdeducis ex Pado ufqiin pamienfc agrufollis nauigationibus comodis paludes ipias exficcauite capis:perplacctina fi quidc arua trebia: pidum influes: alnqutem compluresante fiuuii ui tra modû plenius ftagnabat:hlcellille Scaurus qui perpifas amp;lima uiq; fabbatios uiaftrauit æmiîiâ amp;nbsp;hinc per dcrihone.Alia ucro cftæmilia uia:qux flamineam cxc1pit:eodemenim cofulatu Marcus Lepidusamp; Caius flamincus college fuerituiftores ligu yt.Srraucre hic flaminiam ufep Arimini. Rdi qua Lepidius ufqp Bononiam. Per gallica rura % p agrii placcntinû:quieft in gallia cifalpina. Laccru: fectüin riuosamp;folïas. Amnis:nonuocabtris:in quitfluuius:fed riuus. Sydoniumamne.faucntc carthaginenfibusx Aggcre:cumulo. Staedudor. laus Scipiois ab animirobore:nö enim uolcbat ce dere:(ed fefe contra aduerfa erigebat:quänisÎaqua no pofTit uera fortitudo oftetari. Ire uadistïgredi pcraquäfluuii. Excitæ:euocatæ. Perdiditripas quoniam per campos feleeffundebat. Glauca fro de:harundinefub uiridl. Poena q; fuperbas:uerba Trebia:ad Scipione. Totcorpora porrodaus fd pionis ab holkxquoni a proptercadauera hoftium detecta iuadu a5cipioöefluuius reftagnabat. Por ro:certc. Ar(2aius:coftrietus. Addemodudex' træ:îponefinëcædibus:aut fi uis pugnare pugnaï capis pximis no In meoalueo. Fiæcuenere aditis Ctdifingit poeta Veneremiferatä forte Scipionis tendentis ad ccclum palmasïmifi(Teincédiüin tre bia amp;nbsp;omnis arbores abfumpfiife. Mulciber dulca nus faber louis amp;nbsp;numen ignis amp;nbsp;oencris maritus: quod no fine rônefingst poeta qppeex calore:atq; humiditate omnia procreätur:amp; mebrts calcfadis uenus excitat. Ingrauat:aggrauathocScipio:amp;co qriÇfcpmiabamne. Dii patrii : uerba Scipionis ad fuperos qrctis de fui fortuna:qd.f.ignauamor,• te pcrirct:utfacitæneas Virgillanus. Quoyz au. quo%numineamp;tutela:fcd obfcurûerat:in cuius nu minis tutela ectroma.Dii patrii erat penatestquos magnos deos troianidicebanCallius emia autore Macrobio dicit Samothraces deos cofdc romaoru penates proprie dici deos magnosdeieus inqt hæc nofter vir.aitcufodis:Natoqipcatibusamp; magnis diis:hosuocabanttroiani ctiideos patrios autore Higino:cui opinioni Vir.adipulat dices diipatrii feruatcdomu:de his «inteljigit hicSylluis. Ta lin lœthoignauæ.ihonoræq; morti neferuaftisin pugnaad Ticinn. Dextraonanuhofblitamp;in acie.

Bellanti:qm tuncapparetfortitudo.riceat inquit pugnandomori:utfoitcuirum decet. Fratriep Gnco Sdpioni:quietat in hifpania. Qua probe laudari potrim:amp;meum decorum feruare. Rap: dasuires:igncquiomnia domat. Inuiaiconiui gis:Vuulcani:quoniaignis cu inualuit inuiduse: Vnde aliqui philofophantes putauernt ignem fuif ie p rincipium rerum:quia ignis propter potetram conuertitomnia in fuam naturam: amp;ignis eft uali dilTimum elementum. In altnm: aerem. Abs forbctideficcataquas:


ocr page 100

Stagnis:agsiäobdaeis fauiIIa amp;nbsp;cinere. Atta de a trebia:pofthacpuguaïfœlicëromanus excrci tus node lequëtiratibus Trebia trarmifit:uëitque Placctia amp;nbsp;cremona.romæ at trepidatu e :accepto cladis nücio:creatiqfut alticofold Flamin Serui. Poeta dicit Scipione amp;nbsp;Grac.metatos fuiffe caftra 1 edito loco ut eëntabhoftibuftuta. Vndislo.aqs treblæ:qfauerathoftibus ï ea puQna. I rafimëus élacus pufinus. BoioRZ nüppo.rlaminius paulo an bolos debellaucratgctc gallica accolëtë padfi:q nne creatus cconfulcüSerüi.cuius flaminiitemeri täte exerdtus R.o.adtrafimenupftigatus eft:accep tis a Grac. prioris ani cöfule duabus legiöibus: amp;nbsp;duabus a.CóAttilio ptoreïhetru.pperauit. Cor dele.lfdaignauä:amp; no hëntcï Ce aliqd poderisrio facile fupabat. Aftus ï.fine malitia.Pœniät:cü g bus nacres erat aftutifTimierat amp;nbsp;îfidi. Tyrano: änibali. Hucrflami: Leuis omi.malo omineere aröcöfulë. Saturnia:iuno filia Saturn1:queroma nos odiopfequebafdeftïauit cöfulatü flami. ut ro

manu exercitu pderet. FelTolmpiotattrltis rebus romais dupliciclade-.Fatalla da.fato uctura. lurif potatis copularis. Glauu:clauus dicit temo nauis quep regimiepoitamp;lure cofulari. Sub nu.fub di tione. Vtpe.ru.Flaminiu temeraria copat nau tæimpito g nauiad naufraglu ipellit. Rudis pe. Ignarus artis nauigadi. Tenet ui.uen.facitid qd' foletfacereueti.i.nau ad fcopulos ipelliccti igno ret artë nauigandi. Lydo%po.hetrufcos.Lydl:ut didueuenerut ihetru. duce tyrrheo. Corithi:co rithus fuit opplduherru.patria dardai filii iouis: amp;ele@reg patria deferes fua ifamothradäpfectus c.un pcates facra:facroruqueritus aduexit i Phry. qpoftea æneasïlatiû reuexit:amp;iôpp dardanu ap pellat hctrufia fedë facratâmucappeilaf Corthoa no loge ab Are.amp;lacu pufio quopfeclusc Flami. alibi dicit: Areri muros corirhl nucdiruatarces. Colo,meo.lydos:na lydi ex media q amp;nbsp;lydla didt pfedi cuhetrufeis hitarunt.amp;iohetrufei medii.ly di amp;nbsp;tyrrhei a duce tyrrheo dntur. Auogz: atiquo rug mixti fueruntdd dicitpmixta ftirpe. Nec re: aph.fingitpoeta iunonecduerfa iformaTrafime ni monuiflcAnnibalënodututad lacupufi.cdten deret:ubi ro.exercltupfligaturus effet. Mo.de.lu no:refpcxitad nu.fic Vir.VcnercappeUauit deu.

Ora fd.defcrl.tfs quo iuno annibalëmonuit. O fce.fa.uerbalundis ad annibalc:quo^priciplo beniuolctlacaptatur:ide ppditur utilitas amp;nbsp;gloria ut magis uir laudis cupidus excitetur. Ad mag. uenture deos:laus hec eromioruex ore lundis ini micæ:q,4f.folis italis flueromais dabatur afeende recccliuamp;referriin numegzdeo^. Auföiaiï Italia Cur fata tenemus:breulsënarratio: qua fuadet abutili nd elTecundadncum profpa fortua dto di fcedat.Itatpinftanddeftingtdu fortia tibi afpirat quæ temeraria camp;cæca. Quara uoulfti:locufe abutilliquoniahæc oratio in genere dcliberatiuo uerfatur.Poterisinquitoannibal nunc id efficere quod tuo patri lurafti:amp; fatiare manes paternos fangufntRomanorum.

Liber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

TeHustac Wagnis altæ federe fauiHæ*

Miratur pater æternofceffare repente Eridanus curfusmimpharum itima meeftus Tmpleuit chorus attonitis ululantibus antra Ter caputambuftum conanté attolerc iada Lapadeuulcanus merfit fumätibus undis. Ter correpta dei crines nudauit arundo Tum demum amiffæ uires:amp; uoce precatis Oratiq; datum ripas feruare priores. Ac tadem a trebia reuocauit fcipio feffas Munitum in colle graccho comitate cohortes Atpœnus multo fluuiu uencratus bonore Gramineas undis ftrauit focialibus aras. Nefeius heu quato fupcri maiora monerent Et quos aufonia: 1ucTus trafimene parares. Boioru nuper populos turbaucratarmis FlaminiustfaciliTcp uiro;tu gloria belli Corde leue:atq;aftus inope contendere getem Sed labor haud idem tyrio certaffe tyrano. Huc leuis urbi genitum ad fatalia dana Ominibus parat imperio faturnia feffo. Du(ftorem:dignuqueuiru ueniente ruina, Inde ubi prima dies iuristcaluumcpregendx Inuafit patriæ:amp; fub nutu cadra fuere: Vt pelagirudis: amp;nbsp;pontu tradare per artem Nefeius accepit miferzifi iura carinae Vetoru tenet ipfc uicemtcucdifq; procellis Dat iaedare rate:fcrtur uaga gurgite puppis Ipfius in fcopulos dextra impellente magiftri Ergo agitur raptis prteeps exercitus armis Lydoru populos:fedemq;ab origine prifei Sacrata corithitiunedofqj a fanguine auorum Meonios italis permixta ftirpe colonos. Nec rege aphroru nafeenda ad ccepta moratur Laude fup tata moitor dcus:omnia fomni Condiderat:a:grifcpdabant obliuia curis. CÛiuno in ftagniiuuenem conuerfa propiqui Et madidæ frontis crines circudata fronde

Acrupitduel's haud fpernenda uoce quietem. O felix famæ:amp; latio lachrymabile nomen Annibal aufoniarfi te fortuna creaHet Ad magnoshenture deos:cum fata tenemus: Pelle moras:breuis eft magnifo tuna fauoris. Quatum uouifticu dard ana bella parenti Iurare§:Huetaufom'o tibi corpore tantum


ocr page 101

Nobis perfolues merito fecurus honores Nac^ego fu celfistque cidtu motibus ambit Tmolo miffa manus Ragnis trafimenus opacis His agitur monitis: amp;nbsp;lita numine pubem. Protinus aerii praeceps rapit aggere montis: Horrebat glacie faxa inter lubrica fummo Piniferum coelo mifeens caputappenninus Condididerat uix alta trabes;amp; ucrtice cclfo

Quartus

SecJrusüam uiftorad träfimenumihifacrificabis. Naçp egoCum celfis:neuideretur efTefantafmaqlodda dlcic feefre trarimenumumamp;r.lacus perufini ubi eratfuturadades. Tmolo midamanus.i.ipfi mconii:amp;ly diqulueneruntexlydia:ubiefttmolus monsquietia timolus dicit.Oti. Deferuere fui nymphæ uineta timoÛ Numinc:monitutrafimeni. Aerii motis:alti(rimiappcnini. Horrebat.dc(cribicappcninüniuibus:amp;prui nis obductu. Ire iubct.Hänlbal iuffuexercitüpeedere fine mora:gppe prior gloria qua fuerätadepti i alpib' extiguiuidcbat:n iliictraxilTct moras:qtn nulla dif San^uinis;amp; patriasfatiabis cedibus umbras, ^cultas debebat eos retinere poft fupatas alpes. Si x'~r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftet mo.ul.fiin aliquibus motibus imorabitnuriqt amittemusparta gloria de alpibus:amp;fichortat eos addeco^fàandû. Nec mul.la.i.nocedabarlabo, res:guis iuguappeninitrarccdiffent:qm plaudes ï ter appeninu amp;aretiü maiore difficultateafterebat ergo fupa(re dorfumappcntni finiebat labores. Piana na.aquis obdura funtppterpaludcsdn qb' Hanibal maxias Iiabuitdifficultates qui utait Liui. æger oculis ex uerna primu iteperieuariatecalores frigoraçp elephäto uchebat ut altius extarettn amp;nbsp;no cturnohüoretplauftrKF ccclo grauate caput: amp;qa medëdi nee locus :ncc tps erat altero oculo captus e multishoibuslumentifq; ta:deämißis:ubi prima i Cicco potuit caftra locat:certult;F p fimiffos explora torerhabuit:exercituro.circa Aretii moenia effe.

Canus apex RricTa furgebat ad aftra pruina Ireiubet;prior extingui labique uidetur Gloria poRalpestfi fletur montibus ullis. Scandunt priruptinimbofa cacumina laxi Nec fuperafle iugum finit:mulcetque labore. Plana natattputrique gelu liquetibus undis

Inuida Iimofa regagnant arua palude, lamque ducis nudustaca iter ihofpita uertex Sæuitia quatitur coeli 'manante per ora Perque genas oculos facilis fpreuife medetes. Optatum bene credit emi quocunq; periclo Bellandi tempus:non frontis parcit honori Dum ne perdat itermo extera mebra moratur In precium belli darerfi uidoria pofeat Stato; putat lucis capitolia cernere nidor Q ua petat;atq; italu feriat qua cominus hoflc. Talia perpeffi tandem inter fxua locorum Optatos uencrclacus;ubi deinde per arma Sumeretamiflinumerofa piacula uifus. Ecce autem patresaderant carthagine miffE Caufa uix non parua uiris;nec Ixta ferebat. Mos fuit 1populis;quos codidit aducna dido Pofecre cede deos ueniamtac flagratibus aris Infandum didu paruosimponere natos. Vma reducebat miferandos annua cafus. Sacra tlioantex;ritufqucimitata dianæ.

Putri.refolubili. Liquetibusundis:aqs deliquatis cxputri gelu:acniuibus. Nudis ucr. caput Hani, balis detedu. Inter iho.itcr has paludes:q hofpid um no fibebat. Seuitia cceli tepeftate.Medetes.i. g nolebat remediu:amp;fomenta medicoBZadhibere: na putabatcmirps optatuquocucFpicu[o:amp;dumo do no pdatcoeptu iter fi uiCtorla pofecrein premia belli alia nicbra datur^erat.Scruatdccorcuiri fpus ingentis:amp;glorlæcupidiffimi:atq;uia:oriæcôtra ro.î quos maximoardore ferebat. T alia .icomq da in ipGs paludibus amp;nbsp;Appenino uenerût ad lacu TraGmenütubiHänibal mactaturus crac tot milia ro.î ultioneamißi oculi:atq; piaculü. 1ac^ttrafime nü. Vifus:oculi.Numerofa piacula.multas expia tiôesamp;cædes ppamicum oculu. . Ecceatpatres: cuHannibalad TraOmenucaftra metatus eiTetue nerutad eu legati midi a cartagineniibus portantes trifte nunciû quiex fentetia patrü Hanibali pmife runtan uellettiliü fuü mantari diis patriis utmoris erat Hanibal uoluit ut filius talifato fubtraheret. pmittes maiores ex noicromano amp;nbsp;fanguine uiCti dimas ^libationes: Mos fuiti popolistapudcar taginefesdii placabant humanaca:de:amp; forteduce bant pueri ad aras amp;imolabant. Vrna : eftuas ex quoforteseducebat.Vir.Statduftis fortibus urna. Thoateæ.DianæTaurice.T oasrexlcmni pater hypfiphiles furorijcniadu a filia ereptus in taurica regionefeythiæ trana'us eft ubi cu Pnigeniaforore Oreftis tcplo Pianæ pfuttxcui hofpites'manabat, io facra Dianæ tauricæ thoantea appellattq ,rtha ginefes imitabant. DifcorsantiquitUstqm erat princeps alterius factionis amp;odio gentili profeque bant Hannibale amp;nbsp;cius proie. Cui fato :ut mada returplcs Hänibalis ad impetrandaa diis ueniam.

Duètoris:Hannibalis:quc timebat: eum haberet exercitu. Afpar:hicerat filius Hanibalis amp;nbsp;imago patriis:poeta:appellatfiliosimagincparciG. Edo nis ut pangeaifurctcimilce coparat mulieribus bac chatlb^tedoniifut populi thraciæ:apd quos mulle res facrisbacchicls opabantJnde edonis. Baccha

Annibalis prolem difeors antiquitus hanon Sed propior metus armati duCToris ab ira: Et magna ante oculos Rabat redeuntisimao^o Afpar.ad hxc fœdate genas lacerataq; crines Atque urbem compellet mœRi clamoris imilce Edonis ut pangea iuper trieteridi motu

ocr page 102

mulier rhrdfla.T ricteufctfotrluannorctamp;tertio quoq;anofacraill4cdebrabint.Bocni:L*tilt;Fgrc iiamp;thraccsuufore Diodo.i mcoria idicæ expédi nonil facra trieterica bbtuerü[.amp; baccha: mulieret rerrio quot^anocöueiebät:amp; uirgiesde more thyr fuferebat ihonoredei bacchates. Motu trie.bac tho.atertio quoqiano redeute. Pagea:m0(ctra cie. badbu :acü face admota exagitaretUoeuox 1 achâtiâ. Pria do.fihuspriogenitus.amp;ricarguit patria mgratirudic. Refig.pa rupefccdera:amp;pu gnacu Romaiscötra fas.ppaniarqtibi eigrata.

Quæ por.hamp;cpi.deteftat imilce feiurac horredu ritu facro%:dicit(ppoeta fubpföaImilces prima ec cam cderuipljsmortalibus ægris.i. afRclis oip turbande amp;nbsp;ignoritia nescire natura deo%:gmites fut:amp;cognationegda cuhoibus hnnaltcp peteda eeiuftaamp; hoeftaiq facile ipctraturfolo thure amp;nbsp;no huano faguïca quo abhorret deus. Hæcpie.hec obferuaria:quapilamus deo:utha:c religio. Por ro:certepietatcdebcus deo :qucdücolimus pii fu mu'. Natura deii:deo%gaboi crudelitate abhor renr:amp;fola puritate gaudét:morc poetico loquor: nöcqppe nifi unus deusUnter bonos uiros.acdeü inqtSene.aicitia eft:cölt;iliante uirtute, Fero.s:cru deles ac dcteftabiles. Etcogna.hoqmhois aiafa Cta cad Pmilitudincdei. Cados iu.promctheus prius boueimolauit.amp; DomitianusautoreT ran. recordatus Virg uerfus:impiagcabs gescepuia ta iuuécistuetuit boucimolariqapdâtiquos bebat fociU'humai Iaboris:amp; boucuiolare piaculü erat, licuit iitaliäimolareheiem ipüe ufq; ad Corneliu Lctulü amp;nbsp;LiciniüCraffu cófu. Aurfiucl.ne.fi pu tatis oio fupos gaudere hoc fcelere:amp;taguie huina no placari ne matre mactetis. Cur fpo.iu.locus e abutiliiaquofuader noeemaCtadu pueatâtæ ido Iis q magno decori amp;nbsp;ufuipatrie aliqui ec polTic. An fle.ma eoa fcl^CNo mius dflcdiführet mors änibaÜsrfi tail forte ipueritia fuurtabfdptus :qca lamirasaccepta ad egates ifulas prio bel.pu.amp; loc'gt; cab utilncofirmarcp id qdoptatfimihcudie. Pu nica re.mer.pfjdo:rcs hbyca attrita bello nauali: amp;impiuppeail.ruipugnaadegates. So recru.ta entattali fato amp;nbsp;urna. Hæc:q dicebatimilce. Il lexcre:traxerüt. Ad cauta:ut caute agerct:amp;malu quod inde poterat oriri cu rône decliare. Rcliétu •Ceipfianibah. Anab.for.an recularct illa forte d fiho irnoladoian parererhonorifupe%:anuelletfi liu 'uu maCtari ihörcdeo%:rebctü ëa parribus an nibali:an udlet parerehört fuperü.i. forti amp;nbsp;facrifi CIOquo debebat puer ille mactari. Trepidare: rre pidabar. Vix co.uix refipifccsppmetU. Quid ti. p ta.uerba ani.qbuspatriæ gratiasagitg; fuoar bitrio retira pmiferir:ut poflfetrcnuere:amp;anuerc facru:qu* präs dinauidebarur. Hinc:exarmis. exprælla ia belhca:qua romaosuinca:quosicem plis patriis mactabimus. Generofainobiliblauf romäorüex ore hoftili. Faxorfadä. Quirino Roman amp;nbsp;it do.Quirinus disuse Romulus. Atpu.filius meus Afp. Hefpia:iralia. Aeneadis romais. Vos quorpipollicetdiis maiores uictias filio quem forU cruenta:tunc eripiebat.

Il luga amp;indufum lufpirat pcélora bracchum Ergo inter tyrras faucibus ceu lubdita matres Clamat lO conjunx:quocuq;in cardine mundi Bella moues;huc fiona rcfer:uiolcniior hic eft Hic hoflis propior:tu nunc fortafle lub ipfis

Vrbis dardiiç murifuibrantia tela Excipis intrepidus clypco fiuaq; corufeans Lampada tarpeis inferfincendia tcdtis. Interca tibi prima domus:atcp nnica proles Neu gremio patrix Hygias raptatur ad aras Inunc aufonios ferro populare penates: Et uedtas molire uiasn pada refigna Per cunclof iurata dcos:fic praemia reddit Carthago;amp; tales l anunc tibi uouit honores Quæ porro hec pietas delubra afpgeretabo Heu primæ fccleru caufe mortalibus ægris Naturam ncfcire deum:iufta ite prccati Thure pio:cxdum feros auertite ritus. Mite amp;nbsp;cognatu e homini deus hadenus oro Sit fatis ite aras czfos uidilTc iuuencos: Aut fi uelle nefas fuperos:fixumcp:fcdet(p Me me quæ genui ueftns aHumite notis: Cur fpoliare luuat lybicas hac indole terras An Alenda : magis egates amp;nbsp;merfa profundo Punica regna forent olim.fi forte cruenta Effet tata mei uirtus praerepta mariti: Hec dubios uario diuuq?:hominuq; timore Ad catua illexere patres:ipfiq; relidium Abnueret fortJran fuperum pareret honori. Tum uero trepidaremetu uix compos imilcc Magnanimi metuens immitia corda mariti His auide andtis dudlorific deinde profatur Quid tibipro tato non impar munere folu^ Annnibal iquatus fuperior que premia digna Inueniam carthago parcnsrnodfcmcpdiciiicp Arma feram: temphiq; tuis hinc plurima faxo HoRia ab aufonio ueniat generofa quirino At puer armoru;amp; belli leruabitur heres Spes 0 nate mcæ:tyriarumque unica rerum Hefperia minitante falus: erraque fretoque Certare æneadis dum Rabit uita memen o. Pergc:patet alpes:noftroqueincumbc labori Vosqnoquedii patrii:q loru delubra piantur Czdibus:atquc coli gaudet formidine matru Huc litos uultus:(oiafqucaduci titc menus Ndque paro facra; amp;nbsp;meliores molior aras.


ocr page 103

Quintus

Tuma.edicit{his Hanibal:utamp;Ioca opportuna capiant* inediashoftibds uioniant. Addauftratnäirer montes cortonenfes ad ipfum lacum uia crèpcrangufta:deinde paulo latiorpatefeit campus:indccolles affur/ gunt. Choafpe:hiceratdu(2orlothophaeorum. Vago milite: expeditis amp;leuisarmaturcemilitib9. Fau cesriteranguftumzfiueanguftias montium.Libamina:Iibationes:amp;facra:ideftirritabo hoftes ad pugnam:ut diis patrriis Fioftiasmactem:quasuoui. Deus:numenhuiuslacus, Sycheuserat nepos Hannibalis ex fotore, Viri:quimifli cftis ad me poteritis referrecarthaginenfibus:qua calamitate Romanos afficiam.

Petri Marfiinterpretatio in quintum uolumen SyHii Italici.

Épathæ.oc.miècol. Hanibalauto


Tu magno aduerfi confide in uertice montis. Tu læuos propior colles accede coafpe Ad clauftra:amp; fauces ducat p opaca ficheus Aft ego te trafimene uago cü milite præceps Luftrabo;amp; fuperisquæra libamina belli. Mamep haud parua deus pmiffs fpodet aptis Quæfpedata uiri patria referatis in urbem.

Eperat hætrufeos occulto mi lite colles Sidoniusdudior perep alta fi C nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lentia nodlis

Syluarum anfradlus cæcis in fédérât armis.

Atpte e Ixua reftagnans gur gite uaflo

Efligiem in pelagi lacus inundabat inerti Ftlate multo foedabat proxima limo Quz uada faunigenæ regnata antiquitus anno Nunc uoluente die thrafimeninomina fcruant Lydius huic genitor tmoidecus æquore longe Mconiam quondam in latias aduexerat oras Tyrrhenus pube:dcdcratq; uocabula terris Ifcpinfueta tuba monllrauit murmura primus Gentibus:amp; bellis ignaua filentia rupit Nec modicus noti natum ad maiora foucbat Verum ardens puero cafluq; exuta pudorem Nam forma certare deis thrafimenc ualcres. Littore correptum flagnis demifit agyllæ Florecapiiuuenum primzuo lubrica mentem N^pnamec idahalenta incaluiffe fagiita. Sollicite uiridi penitus fouerc fub antro Naiades amplexus undofacp regna tremente. Hinc dotale lacus nomen;latcque hymenxo Confeia lafciuo thrafimenus dicitur unda Etiam curriculo nigram nox rofeida metam. Stringebat nec fe thalamis titonia coniun* Protulerat;Rabatque nitens in limine primo. Cum minus annuerit nodtem define uiator

eu ad lacü puenilïet inexplorato poftero die nix du fatis certa luceanguftiis fupatis poftqua inpatëtio rem campum pandi agmen coepitid tätum hoftiu quod ex aduerfo erata(pcxit:atergo amp;nbsp;fuper caput detexte iûdiæzpœnus ubi id qd petieratclaufumlacu niötibuf^ amp;nbsp;circüfufum fuis copiis habuithofterfignd

re Liuioqdagrieftintercortonaamp; trafimenu oi clade belli uaftauit: ut uires romano­ uidicadas focio ru iiurias excitaret:amp;cuadTrafime nucaftra metatus ect baleares cæte rag leuearmatura poft motes citeundaciregtes ad ipas faltus fauces tumulis apte tegetibus Ioca:utubi ieratfetro.obiedo eqtatu ctaufa oia lacu ac motib' cent:amp;fubictu hoftiu haberent anguftiisIocor: cir cuuetiatepinfidlis pugnatueftutrinqi acriter amp;nbsp;tato ftudio:utterremotus g tota italic cöeufTit mime de præhcdereûfed hanibal mcorabili cladc ro.affecit qua hoc uolüme poeta deferi.1 cuius calce forte ani mu generofâq;morte ro.celebrat. Occulto:loca, to ad ifldias ad clauftra amp;nbsp;fauces. Sidonius du.hä, nibal pœnus. Anfrac?us:circuitus qmhanibal le uearmatura poft motëcircüduxit. Cæcis ar. mill tibus iUlc ad ifidias locatis. Anno fau.annus fauni filius regnauitcirca traflmerû:amp; fuit rex pelafgoßZ gin hærruriâ comigrarnt. Volucre die:poft multa tpa.Trafimenus didas eft a trafimeo filio Tyrrhe ni rapto in lacu abagylla nympha:qdnotre dotale fuit. Lydius:pater trafimeni fuit tyrrhen^ lydius g uenitex meonia :ubi eft tmolus mös:iö dicittmoli decus.i.ipius meoiæ amp;nbsp;lydiæ. Terris:qmhætru riaa feaj pelllauit tyrrheniä. Infueta tu.tytrhenus lueit tuba œneaifed Pli.dicirtyrrhenû pifeû ad que poeta alludit. Meonia pu.ex1ydia:fupradixitmeo nios colonos. Necmo.uo.i. magnadeOderas.

Agyllæ nympha:amp; hoc nome deduxitfoetaab a gylla urbe:q nue cere dr:amp; nome accepitab omine quodä en a pelafgis oppugnaret. Lubrica me.hens mere lubricaamp; pnäad amore: ut facile caperet.lu bric9 locus eft i quo no poHumus c0fiftere:autabu lare nt fut herbæ aq pfufæ marmoralænia : amp;c.ld genus:ïde p trâHationeadolefcetia dr Iubrica:in q g fût uelutin glacie facile labunf.unagylla hebatlu brica mctc.i.pchucad amores. Idaliatucnerea.i. amore cuius matercuenus. Idaliu eft nemuscypri ubi uenus colebat. Hinc:cx hoc ra ptu lacus dictus €trafimcus:amp; fuit dos qua illi dedicagylla nympha Etlacur.defcribitcrepufeuluquo flaminiusppera uitin hofte. Curriculo:curru luo.ponit ctpcurfu Nigra mcta:finenodis. Rofeida gm in aurora cadut rores. Strigebat:tagebat. Titoia coiux. au rora. Tn primoll.in pricipiodiei. Cuminusan. ui.i.eu minus affirmaretautfinita effe nodë:aut cœpiffe dic:amp; fie expri mitcrepufculütfs dubiûin terdlëamp;nodë. Cofulcar.ini.liuiusaittfiamini'


ocr page 104

Quam cepiffe dicm:conful carpebat iniquas

Liber

omnibus datfnftadedit Înfquas:plêasinfidiistquas romäi no aiaduerterunttemeritateconfulis:qui fine cd filio ruebatin hoftes. Ipfa(igna:uexilla. Leuia arma:ideft milites leuis armaturæ no erantdiuifi ab aliis fed oës mixtipperabantad pugna fine ordine. Globo:rurmæequeftrl. Lyxarûuulgus:lyxæ dicuturqexer citu lequuntur quæftus gratia:amp; funtpprie g aqua mîftrantexerdtui:utfcri. Noniusma lyxäantiq aqua dice bant. Pefago:tumultu:qa uidebanturpræiagireeotumultu futura calamitate. Implere:iplebant. Exha Ians:emittens:qm nebula nil aliudenifiuaporaq: autterræ huidæ:nebulæ:utinqtphiïs:funtreliqæ nubiürefolutarüexaq fluere. Âmi(2u:obfcurita, te: Preirum:obfeu%pp nebulas; Picæa:obfcu ra. Nec pœna:pœno%. Liqredolimö patuerat fraudes hannibalis:amp;pcenoruppter nebulas:qp perante flaminiaabingreffu fauciuno arcebantp mittetesiretutcosicludcrfrutpilcesi nafTa. Pro I,eratë:flaminium cd exercitu. Mox:paulopoft. rremeabile:quoniâ non poterant redire ppter ho ftes:quos a tergo in infidiis relinquebat, rauces: IngrelTus adlacuinter motes. Geminü:quoniam ahhébantaquata tergoclauftracuftodita ab hofti bus: Vndæ:aquætrafiméi. Refugos:redeutes romanos ad fauces p quas intrauerant. Haud fe cus ac uitreastclauftra lach pufmu amp;nbsp;anibalis aftus cöparatpifcatori:amp;nafræ:qpifcator feit pifcëiclu dere;tutogcape.Nailainftrumëtu eft uimineu ad capiëdos plfces:hhs os patésamp;dcfinës in caudam ex qua nöphtPifees redire. Pautulo:apto. Fafti gans:acucs. Ncétitzligat. ExculTus mentë.i.g ur gentë fato prudentiaamiferar. Diluerat: expule rat. Tuncalcs:romani ductores inituri pugna aduocabantpuliariu:ut offas gallis obiiceret:qbus fi integris uefcerëturratu erataufpiciu:fialiqd exci diffetex ore mime:amp;tunc dicebatur terripudiu fo

|iftimu:quido.r.efcain folocadebat. pauire.n.per cutercë;tnde paulmenta.Pli.loquens de gallis ain hi fafees romanosipellunt:autretinent: iubentaci cs:autprohibët.legeCice.li.ii.de diuinationequi talia confutat:fiaminius fpreta religiôe infœliciter pugnauih Ales:gallus gal inaceus, Luctus:cala miratis futuræ nexuit comedere. Planctu:alaru percuilione: Nec rauco tau.aliudoftëtum:nâdu dus taarus:utimolarettirincuba bipcnni:in colld aufugit:quodinfœlicitatë portendebat. Signa ët affu(a;aliudportentü:quoniauexilla terræ affixa: non poterant eue!li:hocfcri,etiâ Linl.amp;Ci.li.i.de diuinatione bis uerbis:cu terripudio flaminius au fpicareturpullarius dië prcelii cömittendi differe bat.amp;paufopoft.Itaquefigna conuelli amp;nbsp;feg ludit: quo tempore eu Ggnifer fignum no poffetmouere locomecquicqua proficeretplures cd accederent, flaminius renunciata fuo more neglexit.Itaque tri bushis horis coctfus exerdtus atep ipfe interfectus eft; Affufa mole:magna uiamp;conatu. Humo lacerarfdlTa. Teter:niger. Nltentd:eorum g ni Cebantureudlcre figna. Pares:terra. Atra:nigro (anguineabudans. Ac fup hæcdiuu genitor:fin git poeta iouëtue fulmïafle.Cice. ll.ii.de diui.ait: 1taque In noeris cömëtariis fcrlptuhëmus ioue to nareifulminate comitia populi nabere nefas.amp;po fteaiQdidëoïbus rebus optima aufpiciü hëmus fi finiftrü fuit.tamë negat C. iccro exfenten tia.

Mixtus cquesmcc difcretis leuia arma maiplis Inferdfg globo pedites amp;nbsp;inutile marti Lyxarum uulgus præfago cunéta tumultu Implere:amp; pugnam fugientum more petebant Tum fuper ipfe lacus'denfam caliginecæca Exhalans nebulam late corruperat omnem Profpedlum miferis :atq;atræno(ftis amidu Squalebat preffum picea inter nubila coelum, Nee peenum liquere doli:fedet enfe repofto Abditus;amp; nullis properante occurfibus arcet Incudoditum mox irremeabile littus.

Nacp fub anguRas ardtato limite fauces In fraude ducebat itcr:geminuq ; receptis Exitiu hinc rupes;hinc undæclauRra pmebat. At contra umbrofo feruabatucrtice montis Hoftile ingreffum refugos habitura fubidu Haud fecus;acuitreas folers pifcator ad undas Ore leuem patulo texens de uimine naHam Cautius interiora ligat;mediamqpper aluum Senfim fatigans compreffa cacumina nedit Ac fraude ardlatiremeare foraminis arcet Introitu facilem quem traxit ab æquore pifeem Otiufinterea propelli figna iubebat ExculTus conful fatorum turbine mentem. Donec flamifcrum tollentes zquorc currum Solis equi fparfere diem;iamque orbe ^renato Diluerat nebulas titan;fenfimq; fluebat Caligo in terras nitido refoluta fereno. Tune aies prifcum populis de more latinis» Aufpicium cum bella parant;méfefçp deorum Explorat fupereuentu;ceu præfeia lucTus Danauit uefci;plan(ftuq; alimenta refugit. Nec rauco taurus ceffauit flebile ad aras Immugire fono: predamq; ad colla bipennem Incerta ceruice ferenfaltaria liquit.

Signa etiam affufa certant dum uellere mole Teter humo lacera nitentum erupitinfora Exultans cruor:amp; eidis documenta futuri Ipfa parens miferis gremio dedit atra cruento Ac fuper hæc diuum genitor tcrrafq;;fretumqj

ocr page 105

Quartus


ftoicoyziouetn fulminareutaliquis prædicat:fed naturaleeë.placet quippe ftoicis anhelitus terræ frigidoscû fluerearperinrcite uentoszcuin autem^èin nubem ïduerint:eiuf^tenuunmamquaçp partem cœperintdiui dere:ac difrumpere:idq; crebrius fdcere:amp;uehementius:tum amp;nbsp;fulgores:amp; tonitrua exiftere.üat nubiumcon fltftuardorexpreffus fe emiferitndelfe fulmen. Heu uani monitus:exclamat poetain amentiam contuiis qui tdes monitus ac pjigiafpnebat magna cü clade populiromäi. Parcas:fatü illud:amp; calamitate futura. Mora tiad.quæfruftra prædicebantiamp;remorant cædes futuras:quas parcæ parabant. Minores certare fatis.i.qui nopoteftls repugnare difpofitiölfatoru. Corulnus.I.furio amp;nbsp;Appio claudio cölu.M.Valerius tribunus ml, litumadolefccs utautor eft Liuius:pugnauitiagro pomptio fingulari certamine eum duce gallorum: amp;nbsp;auxillantecoruo g roftro:nnguihns:plâctu ala% Os galliïpctebat:uietorfuit:^corulnus cognomia tus eft coruinorum familiaquæ romænobiliilima fuit:multo nomine ac ftemate clara: ex hac fam ilia


Concutiens tonitru cyclopu rapra camims Fulmina tyrrhenas thrafimeni torfit in undas;

Fumauit lacustatqjarferunt Huthbus ignes. Heu uani monitus fruHrac p morantia parcas Prodigia.heufatis (uperi certaffe minores. Atque hic ægregius Iinguznoméep fuperbum Coruinus pliœbca fcda:cui callide fulua Oftentäs aies proauitæ infignia pugnæ Plenus amp;nbsp;ipfe deumrfocium terrente pauore ImmiTcet precibus monita:atqi bis uocibus ifit iHiacas te per flammas tarpeiaque faxa Per patrios coful muros fufpenfaque noftræ Euentu pugnæ natorû pignora:cédas Oramus fuperis;tempufcp ad prœlia dextrum Opperiare dabunt iidétempufque diemque Pugnandi tantû ne dedignare fecundos Expeétare deos:cum fullcrit ore cruentam Quæ ftracé lybiæ pofcct: tü figna fequentur Nulla uuli a manu uefcique interitus aies Gaudebit:nullofque uomet pia terra cruores. Ante præftanté bellis fugit iproba quantü Hoepoffit fortuna loco:fcdetobuius hoftis Aduerfa fronte:ac circa nemorofa minatur Infidiasiuga:nec leua ftagnantibus undis Effugiu patct:amp; tenui liant tramite fauces Si certare dolis amp;nbsp;bellum ducere cordi eft. Interea rapidis aderit feruilius armis Cuipar impiu:amp;uires lagionibus æquæ BeUandu eli aftu:leuior laus indicede.\trz Talia coruinustprimorefq addere padim Orantum uerba:amp;diuilusquifque timori Nunc fupcros de flaminio:nuc deinde precari Flaminium ne ccelicolis contendere perftet. Acriushoc accenfa ducis furrexerat ira.

1Auditoque furens fodas non defore Hires gecine nos inqnit bolorum in bella ruentis Spedalbs cum tanta lues uulgufque tremédd Ingrueret rupefqueiteru tarpeia paueret erat hic coruinus de quo nunc agitur. Egregius lin guæ cloques. Pheebea ales:coruus phecbo dicat' ppter dluinatlonemiquoniâ futura fignificare pu rabatur cantu: amp;uo!atu. Pll.aiticorui in aufpkiis foil uldcturintellectum habere fignificationüfuayz Proauitæ pugnædillus qui pugnauit cû gallo:* coruinus cognominatus eft. Plenus deum:diuina tionis:nam uidebatur præfagire futura calamitate.

Socium:fociorçquiiâ timebat. Iliacas tepet fla, mas:oratio coruiniad flaminidque obtellat per fa craromana:amp;tcmplficapitoliniiouis neuctantib' aufpicilspugnam ineat. Flamas iliacasdgneuefta IcadueOti exilio ab ænea. Saxatarpeia:templüio uls capltolinix Cedas fuperis:oramus te ut uelis parere diis monitibus. Dcxtrum:propitlu fœlix: aptu. Ales.gallus. Antepræftantc:captat beniuo lentia a flamlnio:antecuius oculos pericula pponic fuadetg ab utili pugnaeile abftinedu. Antefugit: anignotas tu q habes rei militaris præftantiâ:* pu gnandlarte calles. Tramite tenuicula angufta. Si certaredolis.q .d.pugnandtiieftanimocoTilioc atq; dolis cGhannibale:qaftu exuberat. Seruilius:erac collega flaminii:quitonde legiöes habebat:hicro, mæremanferat:utomnibus rite peradis ad hofte contendcrcflaminlus autem ftatlmin iußu patroi pulncia abiit*collega cxpeclare noluit. Belladu eftadu:gcrendam eft beUti magis cofilio quiribus corporlsmam uirtus animi maiore laude meret g dextræ. lndice dcxtræ:uiribusquæïdicantmanu ideft malor lauseft pugnareconólio g manu eu ho fte confligere:quonlâ res magnæcofflio no corpo ris uiribus agunt:amp; 1ocus eftabhcnefto:utoftcdat Flaminia non feruarc deco^prndctis imperatoris qui nô rdinquitlocum pœnitëiiæfi uellet pugnare fold uiribus corporis:* no uti conülio * prudetia.

Ne petdettne pfeueret repugnare uolunratinumi num. Acriuscuchementius accedebatur propter uerba coruini * alio%:quipugna diffuadebat. Sic dnenos inquituerba flaminii fuos ierepabsqui fe hominebdlandi peritum pugna hortabantur abfti nerc:amp;apræterita fœllcitatearguttefle pugnanda: oftëditq; facilem fore uiétoriâ.cum prius boiosge tem imanem * efferatam ut quondam fuerat0gI tes natiex terra irata diis magno filiofuperarit:eof queuidosin triumphum duxerit. Slcclne:flcnc: ideft an cognouiftis me degenerem:*imprudente in bello contra boios. Lues:pcftis:*magnum ma lum:ideftipfi boi quieranttäquä lues. Ingruere, ïminerct nobis. raucret:timcrct ncitc% capertf.


ocr page 106

Libef

Irata teHure.i.q irata uideturpduxiffe bolosÎmaes amp;nbsp;horrcdosiutqaôda pduxltgigätes» Scilicet has fc raadlau.ironiceloqtur amp;nbsp;exftöacho.q.d.debeo ne ego g totlaudes adeptus fum cötra boiosexpectare Serui ' liü g paire gloriæ meæaecipiat. Decoris:honoris amp;nbsp;laudis. Q,uippemo.fupî:côfutatfnîascoruini:gdi xeratexpeciâdos eë deosppitios.amp;aitmoUte ar. irrari deos ecfimiles uobis g nô mô plia amp;nbsp;hoftes tietis: lcd dafrica ct.i.figna bellia(ubaBz cIagores .amp;ficarguitcos timiditatis.enns ingtcaugur optluscötrahofte.no debeus tiere fi gallus gallinaceus uelU reeufat.nâ dignûaufpieiü:romäo milite qdquot; dextra armata fftat.feruat poeta decoys ui i fortis amp;nbsp;fpnetis religione. Latio milite:romano:cuius ars militia eft:locusabhonefto.

An coruine fedet. locus exprimo ab honefto:

cum dicit non decere romanum militem contine ri caftris':tanquampauidum:amp;ignauum cum ho ftis uagetur amp;nbsp;infultct.inde ab utilime fcilicct Han nibal diruat muros amp;nbsp;arces focioru:Apud Liuium ficait.gnimo Aretii ante mceniafedeäus.hic.n.pa maèv peates fut.anibalemillusemaibus depopu let italiä:uaftädo amp;nbsp;uredooiaad romana moenia puciatmecan nos hicmouerius g ficut olicamillu uehis.G.Flaminiupatresacduerit. An fe.placet

Arces coritfii:coronaappellat:corithu:qeprope

lacu:ut dictu e:amp;adhucretietnome. C1Ù1ÏÛ ctreti

net nome ubi regnauit Porfena. Vana fupfti.fer uat deco%bois ipii amp;iarma furctis.fic Capaneus apud Papi.fpretis auguriis dicit:Prius in orbe de os fecittior.Turpeingt Flamtehoi armato ppali qua religionenolle pugnare. Supftitiodicituana religioxnofoluingtCice.inli de na.dco% phi:uc ru et maiores noftri lupftitionc areligiöe feparaue runt.Nag totos dies pcabaturamp;imolabat ut fui Ii beri fuplhics eënt:fupftitiofifuntappellati:qd 'no me patuit.poftea latius ad alia pmuita traflaium ë qat oiaq ad cultudeo%ptierët diligenter retracta rent:amp; tang relegeretiunt dicti rdigiofiex relege do.alias definitóes religiôis lege apd GelliuO: Ma ero.no decet igtflaminius armatos ec lupftitiolos amp;nbsp;tiere uanä religionc.na ipectore militum nulla dea c fiter uirtutc.i.ifiam fortitudine magnitudine queauCapaeusapef Papi.ait:Virtus mihinumë

amp;enfisque teneo. Ags eri.qm trebia emittit ipa

du. Aere attpæ.defcri.arma flaminii. Aequo rei iu.uituli marini cuius pellis non tägitur fulmie

Crine fue.rubicüdo amp;iiorridoiquaïëhntSueui popuh germâiæ:g nue motes icolut:amp;ga flamini us Boiosligures amp;nbsp;fueuos uicerat.iö dicit poetaip fum huiife cries fueuos in callidisluba. Sylla:mö ftru eratifreto ficulo habësinguïe tenus câes latra tes:fylla portabatpinfigniflaminius ïcono galeæ

Quas ego nunc animas dextraq; corpora fudi Irata tellure fata:amp; uixuulnere uitam Reddentis imodacuere inolentia membra Per capos:magnifq; prcmutnuc ofiibus arua. Scilicet has fera ad laudes feruilius arua.

Adiungat niGdiuifo uicifTe triumpho Vtnequea.amp; decoris contentus parte quiefeâ Quippe monent fuperifmilcfne fingite uobis Claffica qui tremitis diuos:fat magnusihoflé Augur adeR cnfis pulchrüq, amp;nbsp;milite dignum Aufpieiü latio;quod in armis dextera prxRat An coruine fedet claufum fe conful inerti Vtteneat uallo pcenus nunc occuper altos Arreti muros:cori(hinunc diruat arcem Hinc clufina petat poflrco ad mcenia romz Illefus cotedat inter deforme fub armis.

Vana (uperftitio;dea fola in pedore uirtus Bellantum uiget.umbrarum me nodibus atris Agmina circunftat trebix qui gurgite quiq;

Ncc mora iam medio cetu hgnifq; fub ipfis PoRrema aptabat nulli exorabilis arma Acreiatcpzquorci tergo flauente iuuenci Caffis erat munita uiro;cui uertice furoens Triplex criRa fubag effundit crine fueuo Scylla fuperfradi contorquens pondera remi Inftabatdxuofq; canu pandebat hiatus Nobile gargcnilpoliuni;quod rege fuperbus Boiorum exfo capiti illacerabile uiclor Aptarat;pugnas decus portabat in omnis Loricam induitur;tortos huic nexilishamos Ferro:fquamarudi;pcrmixtoque alpera tauro Tuclypeu quatittafperfum que cxdibus olim Celticus ornarat cruor;humentiq; fub antro Ceu fœtum lupa permulcens puerilia mebra Ingentem allai aci coelo nutribat alumnum

Pödera re.aHuditad naufragia :q fiebat adScyl lam:quæc fcopulusïfreto ficulo hhs fub fe ätra amp;nbsp;cauernasiad quas aquæÏpulfu uctoRZ illidat amp;nbsp;imi tâturlatratus canü.iôlocufdatus ëfabulæ.Home. ÏodylTcafic ait. DuofuntIcopulicacumc nubesex uperat:1 qd' ncomortaliiïafcëditung.ïmedio fco pulo fpelucaherebiïllar hïtat:illic fylia möftrüim mane:cui pter deu occurreret nemo.afpeftu triftis xii.habet pedes:colla plonga fex:totidccapita:den tes triplici ferie pectinatos:capita exeres beluas in gentes pifcatur. Spolium gargeni.gargenus fuit dux boiorum:cui ademerat galeam flaminius infi gnitam Scylla. Squama nexilis hamos tortos.i. nabens hamosamp;annulosinn€xos:exquibuslorica intexta cft.eratinquit illiloricæ fquama:uteftilla emine tia parua in pifce:habcns hamos tortos ncxiles:namalter alterum conneCtit. nbsp;nbsp;Rudi:duro amp;nbsp;impolito.

Permixto tauro:quoniam in interiori parte loricæ erateorium bubulum. Lupa:eratcælata in clypeo Fla, miniiiquæfubrupecapitolinyiræbuit lac Romuloamp;remoillicexpofiiis iuffu Amulii. Alumnum allata ci:Romulum oriundum ab aflaraco per æneam.

ocr page 107

Quintus Hinc cnfem latcri^dcxtrecp accomodat haRam Statfonfpes uexatque ferox humcntia frena. Caucafeam inftratus uirgato corpore tigrinit Inde exceptus equo qua dant anguea uiarum Nunc hosaiuc illos adit atque hortatibus iplet. Vcflruopuscfttueftruq; decus fuffixapurbe Poeni ferre ducis (pedtanda parentibus ora Vnu hoc p eundis fat erit caput:afpera quifep Hortamenta fibi referat meus heu meus acris Ticini frater ripisuacet ac meus alta Metiturftagna cridani fine funere natus. Hic fibiquifq^ded eflueflru cui nulla doloris Priuati rabies:is uero ingentia fumat Emedio fodiant quae magnas pedtus in iras Perfradasalpes:pafTamqiinfanda fagunthum Quofque nefas uetiti tranfeendere nomé iberi Tangere iam tybrin nam dû uosaugur amp;nbsp;extis Quæfitæ fibræ uanufque moratur arufpex Solum iam fupereft tarpeio imponere cadra. Turbidus hæc uifoque arctisi milibus atras Bellatore tubas aptante ;edorphite munus Eft ait hoc certare tuumtquis opima uolenti Donaioui portet feretro fufpenfa cruento Nam cur hxc alia pariatur gloria dextra Hinc prouedus equo podq inter proelia nota Accepit uoccm:procul hinc te martius inquit Murrani odendit clamorfuideoque furentem hm tyria te cede:ucnit laus quantarfed oro Hæc angufta loci ferro patefacta relaxa. Tum forade fatu praedantecorpore amp;nbsp;armis Equanu nofees patrio cui ritus in aruo Cum pius arcitenens accenfis gaudet aceruis. Exta ter innocuo latum portare per ignes Sic in apolinea femper uedigia pruna Inuiolata teras:uiétorqiuaporis ad aras Dona ferenato referas folennia phœbo Concipe ait indignum fadis æquane furorem Vulncnbufq; tuis: focio te cædis amp;nbsp;ira: No ego marmaridû media penetrare phalange Ciniphiæq, globos dubitarim irrupere turma: Nec ia ultra monitus amp;nbsp;uerba morantia marte Ferre ualet longo xneadis quod flebituræuo Increpuere fimulferalia clafTica fignu Attuba terrificis fregit ftridoribus auras: Heudolor:heu lachrîæ:nec tot pod fecula ferç Horrefco ut pendéte malo;ceu dudor ad arma

Cceto:qmromuluspoft morte fuit relatus in nu meru deo^:amp; (acra illiinfhruta:amp; fama grinalis. Sub antro.Diony.alicarnafeus ait li.i.anne cü fcatu riente fonte cöiuctu palatio ondit:ïquo ell imago lupæpbeds ubera pueris, ingctëalü.aHuditad ma gnitudinë urbis amp;nbsp;famä:cuius ille fudametaieeir amp;nbsp;nomededit. Inftratusihabes fupdorfd ftratä pel lëtygridis:qcapitin caucaio môte fcyihiæ. Virga to:maculofo:ë.n.diftïcta maculis tygris. Angufta Mi: fauces qbus erateuduin bofte. Veftra;o.ë.uer ba flaminii hortatis fuos ad pugna:amp;locus ëab ho nefio amp;nbsp;utili. Ora du.caputhânibalis affixu haftæ Afpahor.qfcp ïqt pcoi falute reuocetïmente ea q nos icitare debet ad pugna ne ignaui amp;nbsp;obliti digni tatis aùitæ:acfortitudîs uideamur. Meus heu me us duplicatio ëad maiore dolore exprimedum de morte fratris;amp;locus eft ab höefto amp;nbsp;pio.dicit.n.fe îpelli ad arma:pietate qua erga fratre hcbat:amp;amo re quofiliüpfeqbat:quos uleifei decet. Sinefu.fi ne honore fepukuræramp;fic mouet affectus. Hæc fi. qf.f.referat:cuius aligs affinis amp;nbsp;ppinquus occifus ë ab hoftibus:fed fi eft aligs ueftrü cui nulla fit rabies priuati doloris:fumâtiram in hoftes a câ publicat: pfractas ec alpes munimeta italiæ:euerfâ eë fagutu amp;nbsp;pœnos ia tägeretybr :gbus eratuetitü trafeedere ibcrû._ Ing^ia.fhortamcta. E medio:ex capub lica: danoqm priæ oïa debemus:pquitæ noëpar cendu.efgolocus abhonefto dccet.n.ppul(areiniu ria. Tragendere ne.qm terminus iperii ut diclne erat amnisibcrus.Tutbidus:iratusflaminins hæc dixit. Eft or.mu.uerba flaminiiad orphitü:fefe pugnæ aptate :quëhortatus eft ad cædë hanibalis ut referret opima Ipoliâ iouiferetrio. Fcreiro ra, moauttrüca hafta:nâferetrû Significat qcgd fufti, net.Inde manu potappeUari feretra. Detrafta fpo lia duci.feretro fufpëdebât amp;nbsp;portabat ad qrcu capi tolinâ:feret%ët rignificatleftulüfiuefandapilam:q mortuoßzeadauera efFerüf: Romulus autore Li.fa bricatoad id apte feretrofpolia opimaJoui rettulit quëfcretrü appellauit:amp;adqrcupaftorib9facrä de pofiïit. Cructo:pfufo hoftili fäguine. Quis por. gsIngt hebithäc gloriatur referat Spolia opima. Älia dextra:g tua o orphite.Martius cla.bellicofus: na mauranus hortabat milites ad pugnâ:quë hor, tatusëflaminius:ut clauftrailla fauces apirët. SaI tu fo.foraftemóseapcYfabinosdicatus quodaapol linicuius Sacerdotes nudis pedibus amp;nbsp;illefis ibantp prunas:fcd Scra.dicir:facra ilije fohta celebrari Sub noie feroniæ dcæmoapollinis:feroniâingt finiti mi magno dignant honore quoin locoit^us tcpIG eft mirifica hens facruina g ei^numfe afflat:nudis pedibus prunasinäbulät tub hacdemone:amp;copio fd nulla læSide cinere. Pius ar.phœbus:g fuit plus ï matreLatoniä:amp;utit arcu. Acernis:acccfa drue lignosiSacrificio. Vidorua.caloris:g no lædit pedes facerdotu. Serenato.placato:amp; lœto. Ad aras:qm aris undiepobSeffis îcedio p medios ignes extra ad portabant. Turbæcy.libyfræ. Feraralla tura morte. Claf.ifæt^bæ dederuntfignn pugnæ quod erat fcrale:ac peftiferum rotranis legiöilus.

Fregitau.percunir aerem Suo clangore •. Heu dolor:exdamatpoeta*mouctaffed'Nec fere.q.

h fl

ocr page 108

Excitet tyrius latebrofis collibusaflur: Et hbys:amp; torta balearis fmus habena Eruputmultufcp maces garamafep nomaf$ Tu quo non alius uenalé in plia dextram Ocior attuleri't:condu(fta(^ Bella probant; Cäraber amp;nbsp;galcæ contépto tegmine uafco Hicpter rupesdacus hic arma fimul$ Conionauox urgct:Ggnum clamore uicidim Per colli's tyria ci'rcufundente corona Auertere dei ' uultus fatoep dederunt Maiorf non fponte locum .timetipfc tyrani' Fortuna libyci 'mauors:dificaaqt crinem Illachrymat uenus;amp;delum pucctus apollo Triflem meréti' folatur pectine luótum. Sola apénmi 'refidés i'n uertice duras Expetat cardes mi'mi'co pectore i'uno; Et uclutcTetto metuendilibéra cœlo Ipfa fuis maibus pfumpta piacula mittit. Primæ picétum erupto:ccu turbine fufa Agmina;amp; anibalé ruere ut uidere cohortes; Inuadut ultro:amp; poenas p morte futuras Turbato uiétore petût accenfa iuuéntus Funditur unanimo nifu:amp;concordibus aufis. Pilorû in pœnos nimbus fixofcp repulfi Submitcut clypeos curuato pondéré teli. Acrius hoc rurfum libys amp;nbsp;pfentia fæui Extimulat ducis;hortates fe qulfcp uiciOim Incübunt;pfroq3impellunt pecore pedtus Ipfa face quatiensiac flauä fanguine multo $fa coma medias acies bcllona perrat: Stridit tartareæ nigro fub pedore diuæ Lætiferû murmur:feralicp horrida cantu Bucci'na lymphatas agit in certamina mentes. Hl's iras aduerfa fouent;cruduf$ ruente Foriûa (limulusfpcm pfecifle falutis. Hos dexter deus;amp; læto uictoria uultu Arridens acuittmartifep fauore fruuntur, Abrectus pulchroexHum lateranus amore DÛ fequit dextrai medios penetrauerat hollis Que poRquä flores aequalilétulus euo Confpexit nimi upugnæ:nimiup cruoris Infeftas inter non æquo marte cateruas Fata irritantem nifu concitat acri Immitemcpbagam qui iam meina ferebat Vulnera pugnantis tergo uelocior hafla

1 Occupat;amp;locium duns fe canibus addit

dicat adhuc plorate debemus caTamitatetn Iliam: ego nunc horrefcoirefctens ac fi iHadadefromais ïpendereté Aftur:hifpanus miles locatus adind idiasj Torta habenarfundaqua utebantur balca tei.Eruperunt aiam maeæ Garamantes amp;nbsp;noma des. TüquoQno ailus.eruperuntetiamipû ca ta. ri,qui habentdextrauenalcm:amp;gaudent cödu dad mUida. Vafco:uafcöes pcyulihifpaniæ: ga leam fpernebantdupra dixitüaKoinfuetuggalcæ

Sola apeninirfingit poetanomina aucrtliie ocu los a tanta crudelitatcrèfolamiunonem fpeftaffe cædes refldentem in uertice apëninl. amp;nbsp;ëimitatio Virgiliiqui fingitlunoncfpectaHcpugna æneæ: acTurni. Prima: picentum:Picentcs funtïCa iabriaiquorum metropolis uocabaturpiccntia:dc quo loco fuo dicetur/ Turbato uiaoredaceffitls hoftibus qui uidebantuidores. Libéra metuen di:ac fi nullu haberet timoremipfa iuuentus tang erepta fpeuitæ ruebatin hoftesamp;fuisumbris pia cula præ fumebât.cos quippein piaculum futuræ words mactabat. Ereptocœlo:erepta uita amp;nbsp;lu ce. Manibus:umbris. Vnanimo nifu:concor di conatu. nbsp;nbsp;Submittunt:ad terram déclinant:*

licrnuntdypeos hoftilcs confixos terræ :pondere teli:quod euruato ferro repellebatur. Fixos:per foratos. Curuato pondere tcli:ldeftcuruapöde re teil:quodafe rcpellcbat:nam pondufamp; blus te li incuruabätclypeos: Bellona:cftdca belli que vagabatur perutrafty acies portans facem:nam cu ad manus amp;arma uentum eibfanguis circa.precor dia feruct:amp; furor accenditanimos ad pugnam. DjUætartareæibdlonæ infernae. Ferait cantu: mortali. Lymphaustfurentes ardore belli. His: romanis retaduerfe dabantiras:Œ pœni accende bantur uidoria. Crudus IhmuIustrOente fortu na:quoniam extrema neceflitas animos impellit ad fortia. Spem proiccifre faluüs.Sic Vir.Vna Talus ulftls nuilam rperare falutem:amp;qui nullam fyem habet falutis magisac magis acceditur:cum fclat fe moriturum:uthoneftc cadat. Hos: ideil hoftes acuitultoria amp;nbsp;romanos ultima neceflhas amp;nbsp;desperatio. Lateranusteratitalus.cuife prebu Itfociam Untulus. Dum fequitur dextram: ma num luam cædentem hoftes. Nimium pugnæ Halde appetentem pugniamp;cruorc/ Non æquo niarte:quia erat folus. Bagam:hicëratpœnus.

Pugnantlsdaterani.

ocr page 109

Quintus

Tuc alacres arma agglomerattgemiaq? corufei Frôte micât:paribus fnlgét capita ardua erilis Aius in aduerfos:cafu nique obuia ferre Arma quisauderetmifi que deus ima eoientu Damnaffet Hygiænodiiperfraéta gerebat. Syrticus excelfo decurrens robora monte. Erquatiens acer nodoß pondera rami'. Flagrabat gcminæ nequi'cquäcxdis amore. Non hic egates i'nfidaque littora nantis 0 i'uuenes motumquenoui's fine marte pcellis Fortunam bello pelagus dabi't:æquoris ohm Viélores media fit qualis difcite terra Bellator libys amp;nbsp;meliori cedite regno. Achmulinfedo lateranum uulnere truncz Arboris urgebat iungensconuitia pugnæ Lentulus hic frendens ira trafimenus in altos Afcendet cicius collis q fanguine roret Ifte pio ramus fubfidens ilia nifu Conantis fufpenfa fodit:tu feruidus atro Pulmone exundat per hiantia uifeera fanguis. Nec minus accenfis in mutua funera dextris Parte alia campi feuitfuroraltus hiertes Obtrucat neriu nullo ditiffimus agri Occubis generofx uolunx: nec claufa repoftis Pondera thefauri$:patrio nec regio quondam Przfulgens cbore amp;nbsp;pofTeffa mapalia foli Profuerint:quid rapta iuuit.quid getibus auri Nuquaextindta Gtisfmodo que fortua fouedo Congemis opibus donifque referfit opimis Nondu tartarea portauit nauita cymba luxta bellator iuuenibus appius aufis Pandebatcampu cede atque ubi plurima uirtus Nullicpafpirare uigor:dccus inde petebat Obuius huic atlas:atlas a fanguine ibero Ne quiquaextremzlongiquus cultor harenæ Impet t os hafladeuitercp e corpore fumo Deguftat cufpis crencrofuextrema cruore. Intonueremmz uiolcntaqjlumina flammis Exarfere nonis furit amp;nbsp;diffulminatomnem 0bnantuturma:amp;claulufub caffide uukius Martia commendat mananti fanguine mebra. Tu uero afpiciens pauitante;amp; cocedere ferner Nitente fociis iuuene ccu tigrida cerua Hircana cu preffa tremit:uclterrita penas Colligit accipitre cernes in nube columba; Aut dumis fubit albeti fi fenfitin ithra

Aduerfos lateranum amp;nbsp;lentulum. Deus: pluto: Tma:locainferna. Noeti:morti:quæeftnoxppe tua. Syrticus:eratafer::nomen^a fyrtibus dedu dum. Præfrada robora:dura:nam præfradu di citur du% amp;nbsp;inflexibile:ideo didt G icero in officiis catonc nimis praefracte dclendiffe ærarium. Ge minæcædis:lateraniaclentuli. Nöhicegates:ucr ba fyrcici:quibusinfultat romanis iuuenibus dices: Nöfumus nuncin mari:amp; pelagus no dabituobis uidoriä uthabuiftis primo bello punicoad egates: fed difcite qualis fit bellator libysin terra. Regno: fcilicet noftro libyco. Côuiciapbra:amp;côtumelias Tranmenusin attos:uerba LeruIiad Syrticu. Ro ret:afpcrfus fit romano fanguine. Subfidens:incli nas fefeadiduinferendu. Sufpefa.creda:qm ille erexerat fe in pedes ut romanos roboreimpeteret:

Hiertes:eratpœnus. Ncreus:eratiralus:quéinte remithiertes. Generofœ:nobilis amp;nbsp;habens claros natales. Patrio ebore : quoniain aplirica funtele phantl:ex quoRzdentibusfit ebur:quo rcgiæ orna bant amp;nbsp;poftes. Vnde dicit Propertius: Et ualuæ li hyd nobile dentis opus. Quid rapta iuuant:uer ba poetæ inauaritiä. Rapta:ablata aliis. Nudü: fine opibus quas reliquittato ftudio quæfitas. Na uita:charon portitorad ftygiam palude. Appius: eratromanus.Appiorum familia cognominatacft acorona Appii:quam.L Appiusin achaia meruit quonia in certaminibus nemeis in honorem arche nori Ultores appio coronabant: Vnde Tuuenalis: Graiætyappiu meruiffe coronat. Vbi plurima uirtus.i.irrucbatin confertiffimafacicsamp;inde pete bat famdquo cæreri penetrare no poterant : ut for titudinc oftentaret fuam quæ circa difficilia uerfat:

Extrema:harenæ:maris atlantici accola. Tmpe rit:uulneratos ipfius apli:fed leuiter. Generofum: nobilem:cruorcappii generofnamp;alti (lemmatis. Diffulminat:diffipatinftar fulminis :defcribitira iratum appie. Commendar:ornat:amp; maioris pul chritudinis facit. Martia:bel|ico(a. luuenamp;athli tem qui ia timebat appiu in fc ruente. Ceu tygridc de cerua:athlantem iras appii timentem amp;nbsp;latebras quærentëcôparat ceruæ fugienti tigrideamp;colûbæ accipitre aclepori aquila. In æthratipfo aere.i


h in

ocr page 110

Liber

Librantem uilus:defpfdentem hincinde : htde filiatln leporem. Colla uiri:athlands. Succef fa:bonafortnna:quoniam ftatuerat hoftem:amp;lâ properabat in alium. Ifalces:cyniphius amp;nbsp;apher amp;nbsp;accola cynihis fluuius :hlc eracgenet M^onis; quem Applus interemit. Sydonia fponfa: filia magonis fratris annibalis. Vanofœderc:quo, Diam mortuus eft:amp;uxore potiri non potultudeo fœdus promitte tedæfuit uanum. Tædæ matri moni) ac nuptiarum in quibus præferebantur tæ dæaccenfæ. Aere in cyniphio:ideftgalea ipfius ifalcis Cyniphiió NecdifparfordsJdell habuit ifalceseandem fortem. Futilis diciturignauus:amp; nullius momenti.futilis dicitur ab effundedo.na quemadmoddillud uas omnia effundit: fic etiam homo uanus amp;nbsp;debil s:amp;qui filenda tacere nequit nunc ifalces erat futiiis:ideftfineuiribus contra ap pium. Detotfitumbonem:perftrinxitumbone appii uano ictu:atqueincerto. amp;nbsp;quia no penetra uitumbonem.ideo dixit:detorfit.crgo utricp fuit eadem fors.Appiusenim fregitenfem in umbde ipfius ifalcis:amp;ifalces debili ictu detorfitumbone appii:amp;fic neuteralterinocuit. Saxum:imitatur Virgilium qui canit Turnum ieciffein æneam fa xum ingentis magnitudinis. Socer: mago. Fœdera:pactum:matrimonium. Corufeæ : fui gentis:*hæfit parumper mago:cum effet prope Appium:utfacit leo. Haud fecus:magonccom paratleoni :qui ruens in taurumxquanuisfame fti lt;nuletur:tamenconrpc(2aferocitate tauri paulum Immoratur:*taurum reread pugnam expediente fpe(2at:(icmago fpedabatappium qui contra tan rum hoité animos praeparabat. Toros: tori fut plicæ* eminentia: in collo taurorum:*mufculi lacertorumdicaturtori:indetorofus diciturlaccto lus.amp;Valerius flaccus canit Herculem fuidccöfpi cuum toris.*torioftenduntrobur. Molli iuue nes fundunturin alga inqt confpicuufq; coris Ty rinthius. Sparfa:quamipargirpedibus :uoiësini repugna. Siqua tibi pietas:uerba Appiiad Ma gonem:qucuulncrauitin finiftro brachio. Poftea piagoappiuminteremit. Ictumfccdus:matrimo nim cum ifalce: Moras aeris:idcftp impedime ta ferri proprer loricam * galeam. Stetit: infixa e

Perlibrat:torquetin appium. Fratris:Anniba lis. Libys:mago. Durio ca:fo:quem interemit apudSagunthum.*cft nomen deductum adurio fluuio hlfpaniæ. Spec?atæ:infignis * claræ.

Adiutum nifu doloris°quia dolor amiiTi generi fui dabat uirefmagoni. tœtalem:mort.tlem. Aequoremeonio:câpo hetru(co:quoniâ meonii tenuerut hetruriä:duce T yrrhëo:utdidum eft.

Librätem uifus aqui'Iä lepus ore citato nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'gt;

Enfe ferit tu colla uiridextramep micatem Dcmctituc mutat (uccefTu fæuior hoftem . ;c Stabat fulgentem portas in bella bipénem Cinyphiusfocceriep mifer magoms inire Optabat pugna ante oculos fpe laudisifalces Sidonia tumidus fponfa uanocp fuperbus FœderepmifTæ poft dardana proelia tedæ Huic immittit ouas uiolentas appius iras: Conätiq; grauem fronti librare fccurim Ç Altior infurgens galea fuper exigitidum Et fragilis ualido conamine foluitur cnbs Ere in cinyphiomee difpar fortis ifalces Vmbonem incerto detorfit futilis idlu: Tu q, humo haud unqua ualuiffetuellere faxu Ni uires trux ira daret:toquebat anhelas Appius:amp; lapfu refupina in terga cadentem Mole pmit fcopulis.pfradfifcp offibus urget; Viditconiu^o mifeens certamina campo Labétem focer:amp;lachrymæfub caffide fufi Cum gemitu rapidufq; ruit data foedera nuper Accendunt animostexpeiftatique nepotes Ia$aderat clypeu$uiri atqueimania membra Luftrabat uifu propiorque a fonte corufez Lux galeæ fæuas paulum tardauerat iras Haud fccus e fpecula praeceps delatus opaca Sublidens campo fummiflos contrahit artus Cumuicina trucis confpexit cornua tauri: Q uauis loga fames Himulet lco:nucferus alta Surventes ceruice toros:nunctorua fub hirta Lumina minatur fronte:ac ia figna monentem Et fparfa pugnas meditantem fpedtacharena. Hic prior intorques telum fic appius infit Siqua tibi pictas iétum ne defere foedus: Et generum comitare foccr:pcr tegmina uelox Tunc crifq; moras leuo fletit hafta lacerto. At contra non didta libysfed feruidus haftam: Perlibrat magni donum memorabile fratris. Cifo qua uittor fub moenibus ille fagunthi Abflulerat durio:ac fpeiftata : nobile pugni Germano dederat portare in przlia pignus Telum ingés:pcrq3arma uiri pcrq; ora doloris Adiutum nifu loyalem protulit lélum: Exanguefc, uiri conantfs ucllerc ferrum In uulnus cecideremanus:iacctæquore nomen Clarum meonio:atlt;pitalæ pars magnarumæ:

ocr page 111

A , nbsp;nbsp;» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quintus

Appius:intremucre lacus corpufg tcfugit Contractis thraOmenusaquis:telu orc cruento Expiras premi'ttatg admorfæimurmurat haftç Nec fati melior mamcrcus corpore toto Exoluit poenas nulli non faucius hofti. Nanque per aduerfos qua lufitana ciebat Pugnas dira manus raptum cum fanguine teli Signiferimagna ucxillum mole ferebat: Et trepida iniœhx rcuocabat figna fuorû. Sed furiata cohors aufifcp accenfa fuperbis Quodeuqp ipfa manu gelabat mifile quicquid Ptzbebat tellus fparfis uix peruia telis Iniccit pariter:plurefque in corpore nullo Aduolat interea fraterni uulneris ira Turbatus libyx duCtor uifoque cruore. Nulateri cufpis nu toto pondere telu Sediffettfremitque amens fociofque rogabat: Vtque metu læthi procul amp;nbsp;leuiora pauore Cognouit proprio tedu gedamine przceps: Exacie rapit:amp; tutis a turbine pugnæ Confutuit caflris:medicas hinc ocius artes Et fenioris opefynaliuocat ungere uulnus Herbaru hic fuccis ferruque e corpore catu Exigerefomnu toto mifile chelydro AnteibatcuCtos nornenep erat Ide per urbes Perque parethoniæ celebratu littora fyrtis. Ipfeolim antiquo primu garamaticush mon Scire pater dederat finalo morfufque feraru Teloruq, graues fétus fedare medédo. Atquehisdeinde fuo moriés cæleftia dona Monftrarat nato:natufque haeredis honori Trafmifit patrias artes que deinde fequutus Haud leuiorfatna finarus garamantica follers Monftrata augebat ftudio multaquc uctuflum Ammonis comité numerabatimagine patre Tu proauita ferés leni medicamina dextra Ociusintortos de morte aftriCtus amiéhis.° Mulcebat lympha purgatu fanguine uulnus. At mago exuuias fecû cefiqueuolutans Hoftis mente necé:fraternas pedorecuras Pellebat didis :amp;cafum laude leuabat: Parce metu germane.medicamina nulla Aduerfis maiora feres:iacet appius hafla Ad manes pulfusnodra fi uita relinquat Sat nobis adiie fequar hoftéIxtus ad umbras Quaedum turbatos auertunt zquore campi.

Admorfæhaftæ:quâ mordebat murmurado: Mamercus:ircrfecttis fuitalufitanis. Nec melior fad.i.parfatuqm ceciditut appius. Nullino fauci us.i.a multis uulneratus de iufiranis dictu eft fupra. Signiferi:ferctls fignu.i.aquilaucxlllu romano%. Cohors lufitano%. Plurefq; in cor.nul.i.uulli fu erût plurcs haftæin corpore. Vix puia telis.i. uix capax telogzppter multitudine. Aduolat interea. Hannibal accurritcd audiuiffetuulneratu clTc ma, gonëfratrë:illtiq; referriadcaftra iuffltac curari.

Gcftamine:ppria uefte. Synall:ünalus eratchy rurgus in caftris primi medici fuerutchyrurgi g uul nera in bello curabant fuccis herbas inde alii medi ci extiterutàArchagamslyphaniæ filius expelopon nefo:utaùtoreft Pll.primus româuenit.L.æmilio M.Liuio côful.€iq;ius grirü datüamp; taberna in copi to acclllo empta: gratus fuit primo:moxafeuitia urendi amp;nbsp;fecadicarnifex appellatus eft. Catu ican tatioibus. Fxigere:extraherc. Tortoin fereplica to.Paretoniu eft ppe fyrtes:ut didû eft uerfus ægy ptu. 1pfe olim antiquo:repetit originehuius artis qua amp;nbsp;fynalus callebat. Hamon garamanticus.i. iuppitcrgcolebafapud garamates. Atgis fynaP: docuit hanc arte filitifuti amp;nbsp;hep fucceffiois gradu p pagataefti Haud leuior fama.q.d.hic fynalus no eratlcuioris famægfuiffcnt maiores fuiihac arte hocnomededudnca fynalo oppido. Sollers:dili ges^ Augebatmoftrata garamatica.idplam artem nionftrataabHamone garamatico. Cæleftiado na:medicas artes datas aloue hämöe. Vetufliï pa patrëtÜltiprimüfynaldque iuppiter docuit. Multa imagineqm apud antiques ut diftu eftmaiorçuul tus cæra expreffi difpoebanfin armariis amp;nbsp;atriis amp;nbsp;is gaudebatamp;ccfebat multa imagine g habebatcia ros natales amp;altn ftcma maiogc. Leni dextra.miti, chyrurgustut feribit Cornelius celfustdebeteffe iu, uenis amp;nbsp;habere manu leucne.f.tremedo aut nimiu premedo uulnus ultra § oporteat rcfdndat aut ue, xctur. Mulceatlympha.imitat Virgiliu canentem mezentiilauiflfeuufnera ags tyberinis. Gefi hcv ftis appii. Leuabat cafum magnitudine laudis adc ptæ quia ftrauerat appium uulnus acceptum com penfaoat. Leuabat:lcaiorëfaciebat:amp;tollcrabilio re ppter laudequierat affequutus morte appii. Parce meta:uerba magonis ad fratre: quibuslœtaf feinterfecifleappiumulti nois:utiänö fitdolendu fi moriat uulneratus a tali hofte.quëia præmiferat ad ftygioslacus:amp;ëmagna laus appii ex ore hoftis Mctudandicafuseftamp;inclinat merus:mcrus:me tu:utdandi cafus uöfuperet earn gignëdi:ÈcVirg. curruq;uolans dat lora fecudo:allter fic inclinabat nomen huius forma: autorcGelio:metus:metuis: metui:amp; ideopoetæ ätigtatis ftudiofi:mcru in cafu dadiutunftnuc dicimus mctui. Maiora g fit laus parta:qm ftraulappium uIrzfortiffimum. Quæ: fupradiâauulnus fcilicetmagonis.


ocr page 112

Poftgpperata.r.fuerunt.l.cdctfter pada. Gra rute.calorë.calefaciebat. n.q uulncribus ïponebac utmoris eft: Sicul.nÖ uerbaSerani:qbusioué ƒgt; catur:u[anibalëfur€tcriftar:reprimat^ :amp; tueatur Ro.irnpiutqcYruere uidebatur.Oiuppiterx inqtrfi noda peitufdänaftiro.iperia:amp;Capitoliü fedétu am refpiceppidus oculis romälabate. See. Q.ro. iperiu. Aequos o.bëignosamp;ppidos. Tädem: poft totlabores amp;nbsp;clades. lîia.româis. Aifimus al.q erâtmunimcta italiæ. Ncccmo.nöéfinis: amp;cnuerat clades ad l icinu:trcbiârtrali.ac morte Flami. Erida.padusiquëeïttittrebia. Trophe. üdo.uidoria püica. Tellus hanh hetruria in qua rcgnauithanusdux pelalgorü. Viriï:uiro^:g de merfi futin lacu. Teftormea nu.ma.f.parcrnos: g mihi futnanqnumïa.IuratSeräuspmaes pater nos feno effugilTe mortë:Sed fata nolueriïtut cade ret ut facit æneas apdquot; Vir.i.ii.Iliacicieres amp;nbsp;f|äma extrëa maiogz:Teftorin oc.ue.nectela necullas Vi taaide ui.danau. Quæfiffene.ftra.ho. necando hoftcs ingtqfiuiillorumau morte. Dignänobl: pa.pœ.i.mortctalc qualis fair patris mei Reguli g clarus fuit pœna q efta pœnis affe(ftus:amp;illic forti tudinë ondit fua.iô Seraus ne uideretur degeneraf fe:dicit rcquæfincmorte digna nobilitate paterni fupplidi.nöenï decebatSeranu mortë fubterfuge rcppatria:cuhaberetate oculos exëpliïpatris.Tri ftiarifcelida nobis. Patri:regulo:gno ceciditin p lio.fed uiuuspuëitïmaus lioftiics. Patrio for.ri^ uerba Mariiad Sera.cuius fortitudine laudat: cuq; hortaturad dura amp;nbsp;aduerfa tolcradarcu lege quada dîna amp;nbsp;fatali oiaeueniät:amp;fortëui% frangi calaita tibusno deceat. Pa.ri.uterat tuus pater. Duri.i. aduerfa fortuna amp;iclinat a tolercus. Rcrz Tcli. res ipfas nobis aduerfas amp;nbsp;no eûtes redto curiu:necflu entes nobisad libidine diucuotu. Rota æ-curri culus uitæ noftræ uoluiEpræceps puarios cnrfus: amp;paccliuia. Satti.exëplo paternohortatur illü ad toleradoslaboresamp;re^inclïata. Nullo nu.q. di.oïa numïaæqbatfuaulrtute heroica.i.q träfeen debat natura hûanâ:amp;uidebatur ecdîna. Decora al.magna gloriam cu fortialo pateretur aduerfa:amp; . quoufqiuixU nulla depofuituirtutc. Reluctares: répugnâtes oibufaduerfisp decoro feruado. Vix pue.mihinaclus opportuitatc:poetaiducit manu reeëfentë Reguli captiuitatcamp; fuppliciuiprio bel. pti.uixingtegreffusera e pueris:cu Regufushebat prima Ianuginë:amp;eratiadolefcetia:amp;iic erat ifti æqualefferæ. Prioæuo.prîa lanugie faciei amp;nbsp;fui mus fimul ingtuf^ ad Reguli morte. Cuiusfub pe.fi.quonia ped^regulieratquari faccllu fidei.

Mëtëtipfi^reguli. vir.er.l.ca uirturisd.i6miu uirtutis. Sordentia:denigrata ppfumû^ Ollis:il lis frëls. Neccuigcnß.i. multisëfiatus amp;nbsp;ahpo litus pp hæcdona:cëfebar:ingthis donis quæ uir tutisergo accepia regulo:quoniâinecado ferpen të opera nauaui. Bques:ego marus eques ddatus talibus frëis.Hafta:quulnerauiFpëtë fedus poft re gulû.Cui:haftæ marus (acrificabat:na ni mar^uul neraffet Fpëtëtaêu de regulofuiiTet:utpaulop^di cet:amp; na ffoccafionc narrat tibina fuerit illefpcs:

Liber

QuæpoRqpperata fopor fua muera tadena Applicat;amp;micé funditpmembraquiacm Nee du exorra dies:marusfdat uulncrisæilus

Expertis medicare modis:gratuq;teporon Exutus feniu trepida pietatemmiftrat. Hic luuenis mœflos tollens ad fydera uultus

Extremas irai u res:aufoniâcp ruentem Afpice ait gcnitor tademcp aduertc procellis Aequos iliacis oculos;amifimus alpes: Nec deindeaduerfis modus eft ricinus amp;nbsp;attf Stragibus cridanus:tuq;infigniLe tropheis Sidoniis trebia:amp; telluslachrymabilis hanni Sed quid ego hxc:grauior gto uis ccce maloru Vidi crefcétis trafimeni cxdibus undas: Proftrataq; uirümole inter tela cadentem VidiHaminiu:teftor mea numinamaes Digna me pœnæ turn nobilitate paternæ

Vtquondä patri nobis quoq; fata negarent. Cætera acerbarem queftu lenire laboras Effatur fcnio.patrio fortidime ritu Quiequid adcft duri.amp; reru inclïata feramus. Tail's lege deum cliuofo tramite uitæ Per uarios peeps cafus rota uoluitur zui. Sat tibi fat magna:amp; totû uulgata per orbe Stat documéta dóus:facer ille 66numic nullo Inferior tuusille pares decor,alta parauit: Reftädo aduerfis:nec uirtutem exuit ullam Ante reluctates liquit qua fpiritus artus: Vix puerile mihi tepus confecerat ætas. Cu primo malas fignabat regulusæuo. Accepicomes:atcpomnis fociauimus anos:. Donec diis italæ uifum eft extinguere lumen Getis:in egregio cuius fibi pectore federno Coeperat alma fides:meteçp amplexa tenebat Ille enfem nobis magnorucn inftar honorum Virtutif$ergo dedit:amp; fordentia fumo Quæ cernis nune frena: fed e argeteus ollis Fulgor:nec quiqua marus elf poft taba dona Non prælatus eques:ucrû fupauit honores Omnis hafta mcos.cui me libare lyci Q uod cernis latices:dignüécognoictre cam Turbidus arentis leto pede fulcat harenas. Bragada:nó ullo libycis in finibusamne


ocr page 113

Quintus Prim^uos TuuenesmortiTcpin lumine crudæ. Fata uirum:amp; fixi's rabiem fub pecore telis. Sternit' alternus uadis concurfibus hollis Nee fpoliare uacacprxdxqi aduertere mente . Vrgetamorcædum claufis dum detinet hohe Fratemû cadris uulnus funditqueruitque Nuc faculis : n^c enfe modo inter milia conful Bellantü confpedus equo:modo marte feroci. Ante aquilas amp;nbsp;figna pedes fluitimpia riuis Sanguineistuallis tumulique amp;nbsp;concaua faxa Armorum fonitus flatufqueimitatur equorum Mifeebateampu membrorum in praelia portas CelGus humano robur;uifaque paueuentes Mole gigantei uertebat corporis ala Othrys marmarides lati fuper agmen utrunq; Ingens tollebat liumcri caput : hirtaque toruz Frontis exfaries amp;nbsp;crinibus rmula barba Vmbrabat ritius fqualorc huic hifpida diro Et uillofa feris horrebant pecftora fetis Alpirare uiro propioremque adderemartem Haud uifu cuiquam laxo ceu belua campo. Inceffabatur cundis ex agmine telis: Tandem uefanos palantum in terga ferenti. Cu fremitu uulcus tacita per nubila penna Intrauit toruu gortynia lumen arundo: Aucrtitque uiru:fugientis ad agmina conful Intorquet tergoi'aculu:quod tegmine nudas Irrupit codas hirtoque apedore primu Mucronem odentat rapidus conuellere tentât. Qua nafci ferrû fulgentieufpide cernit Donec abundanter defufo (anguine late Procubuitmoriens:amp; telum uulnerc preffit Spiritus exudans uicinu pulnere moto Perflaui't campu:amp;nubem difperfitin auras. Nec minorinterea tumulis filuifque fremebat Diuerfus mauors:uariagper ardua pugna; Et faxa dumi rotates cædc nitebat Exitium trepidis Ixtique amp;nbsp;dragis accrbæ. Caufa ficheus erat : muranu ille eminus hada Perculeracquo nb alius cu bella filerent Dulciusceagrios pulfabat pedine neruos Occubuitfylua in magna patriofq; (ubipfo Quxfiuit montes loeto:ac felicia baccho Equana amp;nbsp;zephyro furrentu molle falubri Addiderat mifero comitem: pugnaq ferocis Gaudebat tridi uidor nouitate ficheus

Crudæiafperæ! Alternushoftis: nde romanus: nunc pecnus. Mifcebatcampn.deferibltuaftitate corporis quam habebatotrys marmarides. Ro bur membroÎlfius humano. 1. maius qih iuftu robur hominls:ldcftqui tranfeendebathumanam flaturam amp;nbsp;gigas uldebat. Vifa mole :magnitudi ne corporis; Marmarides:llbycus. marmarldæ utdiâ:ü efl:funtpopuli aphricæ. Alas:romanas acies uerrebatin fugam. Latihumeriidefcribit Ra, curam corporis huius hoftis. Hirta, horrenda * ptlofacoma amp;nbsp;barba quæ eratloga utcrlnes i Afpi rare uiro.i.neccontrauird talem nemoaudebat. Propiore marte cominuscfiillo pugnare. Cuig:ali cui.i.ab aliquo. 1nceflabafripetebaturab oibus.

Vefanosuultusthorrendos furentes. Palanturo manoßzeffufe fugientin quos otrls infequebat. Lu men toruu horrendi oculu. Gortinia harfido: ere tens fagittamam gortinaliue cortina eft urbs cretæ Fugientis.otrysqui fugiebatad agmina fuog^.

Nudas tegminedmelorica amp;clypeo. Primûmu-cronem:primâ partem haftæ. Nafciiextarcquoni am apparebat in pedore. Spiritus: id c animaip, fius otrys egrediens pprer fua magnitudinepfiauit camPütanguentus mouicg puluercm atq;in auras difpiit nubem puluercamia fic defcribit ingentem fpirltüilhus. Necminor:interea düflaminiusin in plano fic fulminaret fycheus nepos Hanibalis in fequebatur romanos p faxa amp;nbsp;dumos. R orantes: retperfos cruore cæfo%. Pcrtuleratzftraucrat uulne re muranüqmuficcn adco callebat ut orphei æmu lus uideret. Oeagrios ncruos:liram tqualinfus eft Orpheus filius œagri regis thradæ:amp;calliopes mu fæ. Pedinezplcdro. Primos motesdurrentinos Subipfo letho: in morte Vir.moucns rcmlnifdt argos. Aequana fcelicia baccho:æqnafuntmotes furrentiniubi nafcit uinu quod a furrento Currenti, ntiappeUarunede quo Pil. ite furrentina in uineis tatu nafcentia coualefcentibus maxime pbata pp tc nuitatem falnbriratcmquMar.in dibichis.Surren/ tina bibis nec myrhinapida necau^ Sûmes dabût calices hæc tibi uinaluos.Surrcntinti cRopdidüau tore Rraboneerégionead fyrenasinfulasin campa nia hincfœlix illa câpauia mqt Pli.Inde cofurgât mafricifurrentiniq3môtes.Vinûfurrentlnum auto re ftrabonecum oibus certabat. Mollefurrentum: amoenum deledabile alluditad uinüquod uetufta tem accipicbat:zephyrus faluber dl:1nde dicrus fa uonius:quonia fads faueat:amp;aquilo faluberrimus omnium eft.AuRnr uero noxius amp;nbsp;peftllens:*qm furrentum a fyrcnibus nomen accepitquæ fuauilli mecautabantutfabule canut, ideo dicit muranum cantilenis amp;lyra ualuifteut ad fyrena% fuauesmo dos alludat. Miferoxmaurano. Comitenr.taura num quem poft müranum interfecit.

ocr page 114

Liber Pa1Iâtes:româos fugiétes. Iuuenë:tauranû.

Culpis (ydo.hafta Sychei fydôii affixaeligno: cui adhærcbattauran9. Quiduo.q na ira den:uerba poetæ accufâtis ignaniâ fugieria :amp; qrctiu falutën dextra:urforresuiros decenfed opearbora. Sini

ftra mente. pauidaamp;aUcaab oiprudedaamp;fortitu dinc. Reli.mar.pugna i qua 0 no uïcitis poteftis tfihoefte cadere. Nó æ.fua.l.nô bn fuadet metus irrjz difficultate amp;nbsp;laduerfa fortiïa:qmfuadete me tu pter dcoru fuga arripitiahtiturq; ucra fortitudïs Iaus.R.exa(ryrio%::ut ë apudxenophÖtëlib.iii.ad hortäs fuos ad pugnadixit. Stultuscfigs uittap petes fe fugæ cdmifcriticu non fit ignarus uidoria pari falutëacmortcfugictes potius oppetere g ma netes. No æ.no bonus:qm Tpellitholes ad tpia: amp;nbsp;id qdëptcr decogz. Ar.re.aguftis amp;nbsp;difficllib^ï gbus debet ondi fortitudo.ió dixit fupra explorât aduerfa uiros. Arguit.i.refihcditipfe malus finis ea q fiütciïtiore:quoniaea fuadettïor:qfiïtpreter hôeftatamp;quæëfinis cuiufeuepuirtutis. Afpex.du rus finis amp;ihöeftus. CöCuItatcönlia tïoris.Praui deducetis hoies adpraua:quonia fuadetfugere qd ëcotra fortitudenë:qcquidam mediocritas circa difficilia inter metu amp;nbsp;audacia. Annofa ex.deferi. eicalu cuius ope petieratromai fugictes ficheu. Inftar ne.bOmilis neori. Si fta.ca.i.fi fuiffet i pia no ppaplitudinc ramoruipfa fohuideretnemus.

Late:difFufeamp;aple. Tenebatzoccupabat.i.que multutelluris nigra fibra fuiroboris. Nigra:opa ca. Caneti:albicati. Laxabat:difludcbat. Huc ethnea co.i.ficula ab ethna monteSiciliæ.hos ficu los miferat hieron rex fyraeuGus focius amp;aicuspo puli Ro.Sicilia dea e trinacria a forma triangulari quam hct.Lucre.triquetra appellauit.loqucs.n. de Émpe.fic ait.In Tula :quê triquetris terraru geffitin oris.Qua fluitatcirca magnis äfraCtibus æquor Ioniis glau.afp.lit.ab udis. Trique.ficulis. areru fa c fonsortygitput ïfulean Syracu.ex quoemer git alpheus labes exelid pelopö.p fubterräeos me atus:nec mifcetudis marinis, Defë.de.i.repellere ifamia:amp;potius mori g turpiter fugere.defudere i fac fignificatoe figfficatauerrereamp;depellere.Vir. SolfUriu pecori defcdite.Hora . 1 fer, amp;nbsp;toga que de fcdere fagusguis.c.q.amp;.Q.Clau.autore gel.api nis holles defcdebatrfaciUieigit defedere dedecus morti eh0eftemori:hi ficu!imoriEieratfed ncfcie barhocfteacfortidmoriiacie fed ignauamortcab fuprl (ut:cu i arbore fe recepiiTet. Ni.pa.gmouet mete e loco fuoamp;efficitut ho decori feruadiobllui fcat:ude ait En^pauorfapiamoemexaio meo ex peftorat. Tu.fc.h.ihacarborf. lmape.1.reicin dere quercu ab imomaquercu fecuri diecit:qdpoe ta dic:corripitbipenemutatus tela.i.cu tela mutaf fet'depofuit clypeu amp;nbsp;haflfyCupfltq; fecuri. Cofu: ficulos imacalaitatedeiicicdo quercu. Flu.agitat Ceu ze.nutates amp;fluduätes iicu.i cacumiearbo ris:c0pataui:qrefides 1fumitate arboKauctis una cu nido agitat. Fla.fla. Tnho.qmalupbuithofpi tiu ficulis. Eli.copffitamp;attriuitmebra uiro% fua rulai rndea.cla.fa.nucdicdefculo icefy Coter. Ijicia qrcuiubifuitruinaficulo%. Glifccs:crefces Vertici,fæ,flâmarû fumitate. Vukausdeediu.

Palläti's.nä dum fcquitur peruafcrat altam In fylua:amp;prifct recKuis ab iribus ulmi Terga tuebatur truco fruflraque relicuos Tauranus comites fuprcma uoce ciebat. Tranfegit iuuenemtac perfoffis incita mebrif Hifit in oppoOto cufpis fidonia ligno. Q uid uobis:qua : na ira deu:uel mete finiflra Q uæ fcdit formido uiritquimarte relidlo Ramoru quæfiftis opem:no xquus in aélis Nimirum rebus fuafor metus arguit afper Exituseuentu praui confulta timoris. Annofa excelfos tendebat ad ithera ramos Efculus umbrofum magnas fup ardua fyluas Nubibus infertans altis caput indar aperto Si daret campo nemoris hteq; tenebat Frondofi nigram tellurem roboris umbra. Par iuxta quercus longum monita per guum Vertice canenti proferre Tub adra cacumen Diffufas patulo laxabat dipite frondes. Vmbrab^tep coma fummi fadigia montis. Huc ætnea cohors triquetris qua miferat oris Rex arethufa tuustdefenderenefeia morti l)edecus:amp;mentem nimio mutata pauore Certatim fefc tulicafccndenfqj ufeiffim Prcdit nutantes incerto pondere ramos. Moxq; alius fupertatepalius confidere tuo DÛ certattpars cxcu ffimä fragmine putri Ramorum amp;nbsp;fenio malcfida fefellerat arbor. Pars trepidi celfo inter tela cacumine pendent. Turbatos im a properas confumere pede

Depofito clypco mutatus tela ficheus. Incubunt fociz dextrætmagnoqi fragore: Pulfa gemit crebris fuccubens iclibufarbos. Fluctuat infelix concuffo Ripite turba: Ceu zephyrus quatit atiquos ubi flamic lucos Erode fup tremuli uix tota cacuminis hzrenS Luctatur nido pariter luttante uolueris. Procubuit tadem multa dcuidia fecuri Suffugiu infœlix miferis amp;nbsp;inhofpita quercus

Inde alii cladum facies contermina cædis Collucetrapidoque inuoluitur efculus igni laque inter frondes arenti robore glifeens Verticibus fxuis torquet uulcanusanhelos Cuferuore globos flamarum amp;nbsp;lumina torr«


ocr page 115

Quintus Nec tela interea ceÆintfemiuRa crementum: Atqueamplexa cadunt ardetes corpora ramos. Hxc inter miferandaufrum certamina conful Ecce aderat uoluens iram cxitumcp fycheo. Atiuuenis Cubito tantæ diferiminc pugni Occupat euentu telo tentare priorem Cui medio leuiter clypeo ftetit xris in ora Cufpis:amp; oppofitas uetita e trafmittere crates. Sed non amp;nbsp;conful miffo concredere telo Fortuna optare exdis parat ac latus cnfe Haurittuee crude tardarunt tegmina parmæ. Labitur infœlix:atcp oppetit ore cruento Tellurem expirans :tum diffundente p artus Frigora fe ftygio manantem inuifccra morte Accipit:amp; longo componit lumina fomno. Atepea dum uiriis permixtus triftia manors Calibus alternat:iam caRris mago relicuis:. lam libyxductor properantia (igna citato Raptabat curru:amp;ceffata reponere anebant Tepora exdenirumtac multo penfare cruore Itglobos intorquens nigranti turbinenubem Pulueris :amp; furgit Cubiatis campus harenis Quaque ferens greflum flcdtic ucRigia ducTor Vndanti circum rempedasaaa procella: Voluitur atque altos operit caligine motis. Occubuere femur fontanus;buca canorum Traffixi gutturtprcHoq; e uulnete culpis Profpexit tcrga:hunc triftes mifere frcgcllæ Multiplice proauis.hunc mater anagnia Acuit. Haud dilpar fortuna tibi leuinc:fcd aufo Non eadem neque enim tyrio concurrere regi. Tentasrfed ledtus par ad certamen hiremon Autololum moderator erat:quem poplite exfo Dum fpoliattgrauis immitticu turbine codas Fraxinus irrumpit:collapfa membra fub ieftu Hofte fuperfufo fubita cecidere ruina. Nec fidicina cohors delit.uiridafius armat Mille nirosmulli meliusuel ponere cadra Vel iunxide ratem:duroque refoluere muros. Ariete:amp;in turrim fubitosimmittere pontes Quem podquam libyx dudor uirtute feroci: E\ultarc uidetmanque illi uulnere præces Terga dabat leuibus diffifus auraricus armis Acrius hoc pulchro mauorte accenfusin iram: Etdignum lefe ratus in certamine fxuo Cominus irc uiro referenti e corpore telum

ConfuI.flaminIus ruebat ut ignominia fuor«uJet fceret morte fycheiqui primus torfit telu in confu Iem:amp;cu nihil proficeret iuterfeduseft. Iuuenis: fycheus. Eu€tu:aliquo fuccefTu pugnæamp;ui(2oriæ quafperabat. Cui:flaminio. Tn ora æris.ideftex tremitate clypei ærati. Oppofitas crates : arma amp;nbsp;corporis munimenta tang crates côiul noluit haftä tacere in fycheü ne fruftaretur fed cominus enfc inte remit. Concredere.cômittere fortunâ:amp;euentum idus haftæ. Haurit:pforat. Crudæ parmæ:afpi fcutiaeduri. Frigore llygio.i.morte; Longofö' no.morte. Atq; ea du uaiiis:dum talia agerent a flaminioamp;hoftibus:Hannibalamp; mago redierunt ad pugnam. Alternatiuicidim facit nam ceciderat ficuli:ceciderat etia fycheus. Auebant.optabant.

Reponere:reftituereamp;refarcireid quod propter uulnus magonis celTando a pugna intermiferant. Virum:uiro^.i.cædelioftili. Pentare rependere tempus ceffatu multa cæderomanorü. 1t globus, defcribit Hannibalis aciem properante ad pugna: amp;nbsp;ornatipfum duce poeta neabignauo impatore romaniuiderent uicti. Buca:eft oppidücâpaniæ aquo nomen hoc finxit poeta quis dicat ipitifuiife fregellanu quoniam fregellæ non multû diftanta buca. Multiplice proauis:habctc daros natales:* auos multi amp;nbsp;alti nominis.Anagnia urbs eft ppc fe rentinn caput quondam hernicorum. Noncade: quæbucaamp; fontanus g appetebant Hannibalema quoeæfi funt. Regi Hannibali nolebas inquito le ume pugnare eu Hannibalefcdciegifti Hiremone tibi parem: Hiremonauterat ductorautololium.

Fraxinus hafta fraxineaipfius Hannibalis. Sidi cina cohors : fidicini populi campaniæ ubi nuccft theanum quod quondatheanum fididnu uocabat uiriafius erat ductor Gdicinoyz. Auraricus : erat pecnus qui fugiebatuiriafium. Refcrenti.uiriafio qui educebat telum a corpore rauciafccæfi.

ocr page 116

Liber

Laudande!aborum:uerbaannibaTis fn laudem uinafhquem interemit. Haudalia dextra q mea quoniam eras uir fortis amp;nbsp;ftrenuus. Decus lœthi: fjoriolam mortem:qnoniam cadis manu anniba Is. Ad manes:adinferos. Labicumeratoppi dum prope Romam nia præneftinarande hoc no nien ftnxit.hiclabicus primo bello punico fingula ri certamine pugnaueratcum amikaredn cuius ul tionem hannibal eu nunc maaauir. Oblitus le nfum:quoniam erat fenio confeaus:anlmotanta uiridisrfed uiribus corporis frigebatin martern. Cruda:fortiamp;audaci. Vani: minime nocentes hoftl. Prodebant:dccipiebant:guoniam no no cebanr:cumeOent fine uiribus. Inani ftlpulaitra flatio eftab igne debili:quidéficiente nutrimento ftatim extinguitur.hic labicus uerbis titu m iam ua lebatcorpore affero amp;exhaufto totlaboribus afe nioi Patrlo:qui fuerat armigeramllcaris patris: amp;cognofccbatlabicum:oftenditqueannibali. Certamina primæ:uerba anibalis ad Iabicum:(cn fuseftpatere nnnc poenam certaminis tui c6patre amiIcare in primo bellopunico. Lue:fbluecerta minazldeft da pccnam:quiaaurus faiftlcum patre congredi. Præfago luclurguia ex luctu eortf qui portabantflcheumannibal prælaginit malum aii quod. Quinaminquitdolor;ucrba funtAnni balis ad foetos referentes ficheummortuum. Pro perato funeretceleri morte. Auftoriipfefiamini^ Moerendbus.ab his qui retulerant Cicheu m cum lachrymif. Cerno ait:laudatmortem fichei han nibal qui uulnusin peiore exceperataflaminio il larä.Sicfadtæncas de pallâre cæfo a tnrno. Cufpi dis iliacæ:haftæromâæ. 5croqueemptüm.i.ro ma uoictked fruftra polie magno precio emere no fuiffe uiolatum corpus fichei:quippe multos in illi us ultionem mactabo. Vtmulto accenfis;hanni balem ira æftuantem comparâtaquæ frigidæ amp;nbsp;in dufæ in uafe ænco fubdlta flamma. Ëxuberat: æftaat:ebullit amp;nbsp;abundat. Aheno:uafe æneoca lefado fubditaflamma.

Aduolattamp; fodiens peeftus laudade laborum Quifquis es haud alla decuitte occuber dextra Ad mäes Ixtiperfer decus ftalæ gentis Ni tibi'origo foret ui'ta donatus abires. Hinc fadu pcti't;amp; ueterem bellarelabicum Cui ficulis quonda terris congrefTus amilcar Claru fpeétato dederat certamine nomen: Immeor annorum Heniumep oblitusin arma Illc quidem cruda mente amp;nbsp;uiridiffimusira: Ibatrfed uani ' frigente i'n marte fencdlam Prodebatidus.Ripula crepitabat inani Ignis icrs:cranamq3dabat fine robore flamma Que poRqua accæpit patrio moftrate fupbus Armigero pocnum duCTor;certamina primz Hic lue nuc inquitpugnztte notus amilcar Hac trahit ad maesdextrattum librat ab aure Intorques iaculumtamp;uerfantein uulncre fefe TraGgittextradia fœdauitcufpide fanguis Caniciem:amp; longos finiuit morte labores. Nec minus liermimu primisobtrûcati armis Affuetu trafimene tuos praedatibus hamis Exhaurire lacustpatriag alimenta fenedtz Ducere fufpefo per Ragna latentia lino. Interea exanime moefti fuper arma ficheum Portabatpœnitcorpuftp in caftra ferebat. Q nos ubi confpexi't trifti clamore ruentis Dudor præfago peuffus peélora luétu; Q ui na inquit dolor o focifcquæue cura deoru Eripuitnobismum te dulcedine laudis Flagranti amp;nbsp;nimio primi mauortis amore: Atra fïchcæ dies,ppcrato funere carplit. Atq; dato gemitu lachrimxaffenfere ferentum Et diRus pariter cædis merétibus autor Cerno ait aduerfo pnlchrû fub pectore uulnus Cufpidis iliacx dignus carthagine. dignus Hafdrubale ad mies ibismee te optima mater Dißimilem lugebitauistftygia ue fub umbra Degenerem cernés nofter uitabitamilcar. At mihi Haminius tam moefti caufa doloris Morte fua minuet luctus:hec pompa fequetur Exequias:feroq;emptu uolet impia roma Non uiblaHc mei corpus mucrone fichei. Sic méorans torquet fumante ex ore uaporem, Iracp anhelatu perturbat pectore murmur: Vt multo accenfis feruore exuberat undis daufusubicxuRo liquorindignatur aheno.

ocr page 117

Quintus Turn præceps rui't fu mediu celumq, fatigat Flaminium inceflènsmec diéto fcanius ille Bellacapeffcbattppiocp infurgere manors Cœperat:amp; capo luftus iä Rabat utcrq;: Cüfubituip faxa fragor:motique répété Horrendu colles amp;nbsp;lumma cacumina totis

Intremuere iugismutant in uertice filnæ. Pinifero fracta quxcpruut fupagmina rupes. Immugit penitus conuulfis una cauernis Diffiliens tellus:nec paruos rumpit hiatus Atepumbras late Rygias imenfa uorago FaucibusoRedit patulis;manefque profundi Antiquum expauere dié ;lacus ater in altos. Sublatus montis amp;nbsp;fede excuffus auita

Lauittyrrhenas ignota afpergine filuas. lamque eade populos magnoruepoppida regu Tempedas:amp; dira Icues ftrauitque;tulitque; Acfuphxc refluipugnarut motibus amnes. Et retro fluctus torfit mare monte religo. Appenninicola: fugere ad littora fauni. Pugnabat tamen heu belli uecordia miles lavatus titubate folo;tremebunda que tela Subdura tellure ruens torquebat in hoftem: Donec pulfa uagos curfus ad littora uertit Mentis inops;ftagnifque latebat daunia pubes Quis conful terga icrepitas;na turbine mota: Ablatis terrx inciderat;quid deide quid oro Reflat io profugis;uosen ad moenia romæ Ducitis annibalem;uos in tarpeia tonantis Teda faces ferrumque datis; da miles amp;nbsp;acris Difce ex me pugnas;uel fi pugnare negatum Difce mori;dabit exemplum non uile futuris Flaminius ne terga lyb:s;ne cantaber unqua Confulis afpiciat;folus fi tanta libido Eftuobis rabiefque fugae tela omnia folus Pedore confumo;amp; moriens fugiente paruas Hac aia uedras rcuocabo ad prxlia dextras. Duep ea coméorat;défofque obit obuius hoftis Aduolat ora fretus menteque ducarius acri Nome erat gentile uiro;fufifquecateruis Boiorum quondam patriis antiqua gerebat Vulnerat.barbaricx métis nofcéfque fupbi. Vidoris uultus;tu ne inquit maximus ille Boioru terror:libet hoc cognolcere telo Corporis an tanti manet de uulnere fanguis Nec uospeniteat populares fortibus umbris

Cu fu. p.fa.fra.deferibitmotu terræ q fuit tuccu ad trafimenu pugnatu eftiquc ro. no fenfere:autno cu raucrutpp ardore aio^:quo in hoftes ferebat:mei nere huius rei Liui amp;nbsp;rli.amp;anhos Fabius annaliu feriptor quel iui.fequutus c:Caterremotus ueti fut iclufiin uifeeribus terræ.Tatus fuitardoraio^iqt Liuius:adeo itetus aius:utcu terremotus qmultayz urbiultaliæ magnas partespftrauitauertitg; curiu rapido amnes fluminibus mareluexitzmotes lapfu îgétipruit:nemo pugnâtiü(clcrit.tres ferme horas pugnatueft amp;nbsp;ubiqi atrociter. Diflilies : diuides fe fe. Faucib^pa.magno aptoq ; hiatu. Antlquudie luccquaquoda hucrut. Lacus ater.ifeftus tabo. Sedeauitaipprio flagno. Tyrrenas.hetrufeas fpar gedofuasaqs. Rcfluiiretrofluctes ad fuos fotes. FIua:us:ipfo%flnminu:q imare emittut. Tame: guis oia motu terræqterct. Vecordia belli: Kania amp;nbsp;furor bellidi. Titubate : mouctefefe amp;nbsp;apicata terra. Subducta:fubtraftaipfis pcaib°: urcAimo tu terræ. Daunia pu.romanaa Daunoregeardea tiu. Illata fta.na utairLiui.ps magna:ubi locus fu gæ deerat p prima uada paludis i aqua pgreiTuquo ad capitibus:hueri@ extare poBet fefeimergut.fue re quos icofultus pauor nadicteapeffere fuga ipule riy?,uis:qbus.inciderat.i.ipfe FIainius cafu quo da iciderat iipos fugietes amp;cöfternatos aio pp mo tu terre. Ablatis:quos fruerat.fibiqpifis abftulerat motus terre.ordo c:qs ablatis tblcmotuf terræ ici deratcöfulicrepitäs terga q hofti la ucrterant mill tes fugiëtes ad lacu. Quid d.qd oro:uetba flamis icrepitatis fuos fugietes. Quid re.q.di.nil reftat: nobis uiaisify arguit fuos timiditptis:cofq;hortaf ad pugna fuo excplo:amp; ad morte höeftaxÏi uicere negatu eft. Futurispoftcritatiamp; nepotibus; Aduo lat du.fe.o.circa co fulë fat Liui.acrior:Ïfeftiorg pu gna erat cü robora uiroþqbant:amp;ipfe quacuq; i partefmiad laborë (eferatfuosïpigre ferebat: opë ifignifq; armis amp;nbsp;bofte fuma ui petebat amp;nbsp;tuebat fu os dues: döecifupeqs:cui ducatio nomeerat facie ^nofeitfo:cÖfulïqt nie ë popularibus lui g legiöes noftrascecidit:agrof^amp; urbedepopulate ë:la ego hacuictimä manibus pepto^afe duld dabo fubdi tifep calcarib'equo p cofertiuima hoftiu turbaïpe tufacitobtrucatoq ; pri' armigero: q fe ïfefto uenië ti oblecerat côrulëlâcea trâffixir:fpoliare cupiëtëtrl arii obiedis fcutis arcuere.Syllius at ppefius in lau de fuo^canit Flaminia obrutu multitudinetelo^ qppeidecorn uidebaf tm uiru cecidiffe manu uni^ egtis. Ferus ora më.i.præfeferis crudelitatciamp; me teet fer'. Nom gc.q m ei'maiores ducariiappella ti funt. Vulnera bar.men.dolorcquem coceperat tpe quoflaminiusboios attriuit. Tuneinqt:uer, ba ducarii ad Flaminiu:ioronia'quadâ côfuîem de ridet: placet inqt experiri hoc telo an ex uulnere tui corporis ünguis fluatmt fluxitex uulneribus boio riï:quosuiciffl. Nec uos pe.uertit fermoncad fuos populates ducarius quos ad cædccofulis liortattcG ipie folus nÖauderet:hoc canit poeta in laude colu lis. Necpœniteat:nô paru uideaf mactare flami, niu in ultionenoftroBz:amp; inferias. Fortibusum, bris : animabus illoru qui cecideruntin bello cotta Flaminium.



ocr page 118

gna.xv.mi.to.cælà lunt.corpus fla.inuctu no luit abani.cu magna cura fueris ca ingriiulïiffet.Hæc cnobilisad 1ran.pugnaiatqdtra paucasmeorata nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

po.ro.cladesanibalpoftultoria comitante fratre Infenfi fuperistdextrifq; amp;nbsp;cernere peenum magôecæfos cotcplatus c:amp;morte Ro.laudauit: utcaitpocta. Primorcsiprimladfubcuda picula belli. Pcenus:anibaI. Quas mor.igttuerba ani balislaudatis decora morte ro. Quas:gfortes amp;nbsp;decoras. Quæuulne.exeepta in pedorilius.f.ut decebatro.milites:amp;a Marte oriüdos. nbsp;Premit:

Nlmbo:multitudinetelo%. CecldifTcdex.fua: imiradoé Vlrg.g idëdeænea uulnerato câincum faguta crure cxccpiiret.crcfo aut flaminio oes fuge re:amp;primores iuuenu ia infenli fuperis amp;nbsp;dextris: ga no poterat apliuspugnareieu annibalc uidorc cernere peiusecarbitrarctur:amp;grauiusifa morte oes ic ftrauerntfup flami.que fuiscadaucribus tag ftrin^itamp; retinet. Hos o.ta claras mortes:Nam circaTioc genus mortis fortitudo laudatur. Et ue. uaticinatur:fiue ominatur Annibalromanis impe rium totius orbis:curomatam claros fortes amp;nbsp;ma gnanimos uiros procrearet.^ hiis didis nox infu fa finem cædibusimpofuit.

PEtri Mariiintetftatioin.vi.uoIumcSylii ita. Am tarterâaeo quos folue.æquore titan Poftinfœlicë pugniad Trafi.romani:g bus belli fortua pepcerat: fuga hincinde falutcp uarios fyluaruanfradus fibi co parâtes Româpueneruttluddcp matro nis renouaucre.Serâus filius.M.Attilii Reguli fau cius:folufq; cafu diuertit ad Maru comité quodam patris fui habitantein agro pufino:aquo fuma ca ritate fufeeptusamp;curatus cRomfyredudus.poe ta nadusopportültatc introducitMa% narrante p tc.i.belli pu.amp; Reguli fuppliciu. Hanibal interea mouita trafiAag^picenü depopulatus:in Capa niam pucittamp;ap^Linternu pidurâ.i.bcl.pu. ma g na ai molenia cofpexittiuffirq; porticu illâ foloæ qrizqd'fingit poeta. Tartefïiacotdefcri.piincipid diei g primailluxitpoft ftragë. Tartefriafo:hifpa no amp;nbsp;betico ubictartelTustubipheebus emefuscœ tü diurno curfu uidetlbluere equos fuos:amp;refouef iöait.Diffufusin nodc.inde redics fub terra emer git in oriente ubi uidet iteyziugete equos ad cur^z ut iteretur curfus. Eois:orientalibus.l.ia dies crat Nouo phcetöte:prïo foli fplendore.phœtôtemp fole pöit.amp; Hella iouis phœto dicito Retectiiillu ftrati. Serespnpuliorictis gab occafu hntfcythia ab ortu amp;fcpte,trlöe terra incognita.a meridie in dos:iuxta glgc hüt arbores ferentes Ianuginë:quâ pfufa aquadefpedantiea fila quôdâ Româ allata: rurfus a matrois difpôebâturiamp;texcbâtur. fiebant que in Je Heftes fenuiffimæ: gbustnatrôæ in foro peUucebâcutaudorë Pli.Seres mites gdëfïït:fcd amp;ipfis feris pfimiles:cœtu reliquoru mortalia fu giunt.Virg.Velleraqueut follis depedant tenuia feres.iöaitlanigerislucis. Soluerat:in fine iâ diei DifTufus in nodem:in occafum. lugebat: ad mouebat orienti amp;nbsp;ad currum^ Infanimauor.fu rentis pugnæ. Orbata tumulis:infepulta.

Liber

Hoc mactare caput noflros hic curribus egit Influens uieftos alta ad capitolia caput Vitrix hora uocatpariter tunc undiq; fufis Obruitur telis:nimbocp ruete per auras Contedtus nulli dextra iatlare reliquit Flaminiu cecidiffe fua:ncc pugna perempto Vlterior dudtore fuit:nancpagmine dcnfo Primoresiuuenum fçua ad difcrimina manis

Virorem plus morte rati: fuper otius omnes Mébra ducis:Rratofcp artufcertamine magno Telaq^corporacptamp; nófaufto marte cruentas Iniecere maus:lie denhcædis aceruo Ceu tumulo texere uiru.tu ftrage per undaf

In medias fratre inuedlus comitante cateruas Cæforum l'uuenû pœnus quæ uulnera cernis Q uas mortes inquit:pmit ois dextera ferrum. Armatufq; facet feruäs ccttamiria miles. Hosen hos obitus noftræ fpeeftare cohortes Fronte mini durat.amp; dant in uultibusiræ. Et ucreor neque tâta creatindole tellus Magnaios fœcunda uiros:huic fata dicarint Impium:atcp ipOs deuiricat cladibus orbem Sic fatus cedit noefti:locumq; dedere Cædibus infufz fubdudo fole tenebra;

Am tarteffiaco quos foluerat æquore titan

In noéfé diffufus equos iun

Littoribus : piimique nouo phcetonte rctecdi

Icra fuccis

Et fœda ante oculos Drages propiufep patebat Înfani mauortis opus:fimul arma uiric, Ac mixtus fonipes dextræep in uulnere cæfi Hærétes haftis paffim clypeicp tubæq;

Acq; artus truci capitum:fraôfu(q;iacebat Odibus in duris enfis:nec cernere deerat Frullra feminecu quirentia lumina cœlum. Turn fpumans fanie lacus amp;nbsp;fluitantia fomno Aeternum tumulis orbata cadaueia ponto


ocr page 119

Sextus Nec tarnen aduerfïs fuerat fraamp;afala ulrtus. Bruttius ingenti miïerandæ cædis aceruo Non æquum oflentanscôfoflb corpore marte Extulerat mx trifte caput : truncofep trahebat Per ftragem nermsintcrlabentibus artus: Tenuis opü:non patre nitcnsdinguauerfcd afp Enfe:nec euolfea quifquä uir gente redemit Plus æui:nec magnanima puer abdere fefe Pubefeente gena caftris optarat:amp; acer Flaminio fpeClatus crat:cum celtica uithor Obrueret bello diuis melioribus arma. Inde honor ac faerxeuftodia marte fub omni. Alitisthinc caufam nutriuit gloria leeti. Nanque necis certus captæ prohibere nequiret: Cum pœnos aquilæ:poftquam fubOdere fata Viderat:amp; magna pugnam inclinareruina: Occulere interdû :amp; terræ mandare parabat Sed fubitis uidfus telis labentia membra Proftrauit fuper;atqueillcfta morte tegebat. Veruubilux nodte e ftygia miferoque fopore Reddita uicinide ftrage cadaueris hafta Er gitur foloquemgens conamine late Stagnantem cxde:amp;facilediÇçedere terram Enie fodit:claufamcpaquilz infelicis adorans Effigiem palmis languentibus æquat harenas Supremus feffi tenuis tum ceffitin auras Halitus amp;magnam mifit fub tartara mentem, luxta cernere erat merito fibi pofeere carmen Virtutis facra rabiem leuinus ab alto Ptiuemo uitis latiæ perfignis honore Exanimum nafamonatyren fuperipfe iacebat Exanimis.non hafta uirotnon enfis in ardtis Abftulerat fors armattamen certamine nudo Inuenitmarti telum dolor ore cruento

lam lacerx nares:fcedatacp lumina morfu: Utruncü raptis caput auribusipfacp din's Frós depafta modis:amp; fanguine abudat hiatus Nee faties donec madentia linquetet ora Spiritus amp;nbsp;plenos riélus mors atra teneret: Talia dum probet triftis miracula uirtus: Diueefo interea furientes faucia turba hädtur cafu filuifcp per auia cæcis Ablati furtim multoeu uulnere folos Per node metatur agros:fonusomnis amp;nbsp;aura Exterrent pennaep leui commota uolucris:

Nec tamen aduerfis.q.di.quis romani ea clade affecli cffcnt:rn habebant priftinä uirtutein:quein aduerfis cognofcitur:amp; hoc dicit maxime pp hunc Bruttin g occulueratuexiUu neinmäus ueniret ho ftiles:amp; illico expirauit: Bruttius hic erat Volfcus. Volfei funtpopuli latini:quorncaputcft priuernu de Bruttiis populis dicetur loco fuo. Noæ.mar. iniqua pugnam amp;nbsp;aduerfam romanis. Neruis la. folinerui retinebantartus:cu caro effet abfciffa:amp; offa fracta tcolliiaq;. Tenuisopa:paupncc habe batclaros natales:nec çrateloquens:fed clarus in re militari:amp;in bello contra Boios ipedatus a Flami nio donatus fuit cura uexilli. Redemitplufæui.i. nemo plus laudis cöparauitfibiamp; nominis uirtute bellicatqua erat adeptus gloria immortalem:ille re dimitmultiïæul:q rebus gcftis memoria fui inio guæuu extendit:cum diu uiuere hoibus no coceda turs Nec magnanima gena puer. i.iplemagnani mus: cupubefceret noluit abdere fefe caftris:fcd pquot; dierein aciemamp; puluerem bellicu. Acri:forti.Spe (ftatus:cognituspuiro fortiffimo. Arma celtica: cuuicitboios: gentem gallicâ:quæ amp;nbsp;celticaappel laturo Diuis melioribus:qatunc fauebant Flami nio.Nuncautaduerfi fuerant. Sacræali.aglæ .id eft uexilli: in quo erat effigies aglæ: amp;nbsp;id infigneß cedebatlegiöes.fequebantur lupi eg:apri:minotau riamp;hæc Cigna pilis affixa erant. Samp;bridere:incli nari fata romaoamp;militu amp;nbsp;uinci:amp;ia no poffetpœ nosabagla phibereulribus affcdis ablcodere ten tauit:amp;fubito uulneratus ftrauit fe fuper aquilam.

lllefta mor.fiulataamp;ficta:na uidebamr mortu us.indecûilluxi(ret aqlam terræmandauit:ab illi' dcndo illectus.illicere eftin fraudem deducere:ac decipe:indemorsilleCta :fiulataamp;ficta ; Facilem

difce.i.quefacile fodiebaturpp teporemfanguinis amp;ipfafhareas quæ facile difcedut.i.apiuntur.io di xitæqùas hareas. luxta cer.erat:nuncdeferi.Leui num priuernatem centurionc:ghoftis ora corrofe ratmtfecit Tydeus menalippo:aquo fuerat uulnc ratus in bello thebano. Honorelatiæ ui.i.g erat centurio qui habebatuitempinfigniapud romaof Vnde Pli.Centurionu in manu uitis. Bt Luca.Lo go latiam gerit ordine uitem.Martialis. Vare pare thonias latia modo utre per urbes. Et luuena.cum uellet.oftendere Maria fabracaftrenfcm fub centu riÓc dicit:Nodofam pofthæefrangebat uertice ui tem:Silentus pigra muniret caftra'dolabra. Pri uerno:oppidouolfcorum. Ipfe:Leuinus. Tn ar, äistterum difficultatibus'. Hiatus:osLauini.

Saucia turba:quoniam decem milia diuerfis itine ribus euaferunt. Ablati:erepti hoftibufclam. Metantur:luftrantamp; perambulant. Metari eft me\ tas:ideftterminosconftituere:üuealigd locare ad metam:inde dicimus metari caftralafTignnre cuicp locu caftroFu:amp;ponere metara metari agros idem eft qdmenfurare:amp; peragrare. Solos:defertos : amp;finecolonis:nam fugiebantper fyluas.

i ii


ocr page 120

Liber

Aginänibal.i.uidebatur iftis fulgctfbustq, anibalaut magoeos lnfeqretur:Fiaftagiürgeretacfimeret. Se ranus clarunomCiSeranus htc filius erat.M.Attilüregtiliclari ppterfldëhoftibus feruata in prïo bello puni co. Reguletappofitiuedaru nomen.uulneratusad trafimenu Seranusfugles per arua peruCinacafu quoda uenitnoäudomû mari g fuerat reguli comes in primo bello pugt;guieëSeraniindoluit:amp;uulneribus mederi no ceffauitKuius rei peritus erat:cu diu uerfatuseffet in bello ubichyrurgiaexercebatur:utdid:ne. Qui: tu o regule. Glifccteicrelcetc. Prïo flo^adolefcctia amp;nbsp;pria iuuenta. Patriis aufpi.i.ïfœlicitate paternaiquoniä militiautriqtmale cefrerat:ea igiturinfœlicitate Seranusïgreffus erat fedm bellum pu .qua pater ingrelfus fue rat primu. Miferapa.matrénoïe màrtiâ. Trifti rorte:qmeratuulneratus:nec habebat altauë:gfer Non foporautmcnti requies aait afp acerba rruFp^ncri^fi^^^^^^^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nucma^oattofosmuc arduu^anifalhafta

iSeranus claru nométua regule proles: Quilogu fempfamaglifcente per æuum Infidis feruade fide memorabere poenis Flore nitens primo patriis heu punica bella Aufpiciis ingreffus erat .miferäcp parctem Et dulcis trifti repetebat fortepenates Saucius:haud illi comitu fup ullus:amp; atris Vulneribusqui ferret opamp;perdeuia fraélæ Innites haftx:furtoq;ereptus opacæ Noétis iter tacitum peruana ferebat in arua

H1C feffus pufquæcuncp hic fata darentur: Li'mi'na pulfabat teéli'ttum membra cubili Euolucns non tarda marusuetus ille pareus Miles:amp; haud furda tradfarat prœlia fama Procedit renodata focis:amp; paupere uefte Lumina prætédés:utcp ora agnouit amp;nbsp;egrum Vulneribus duristac lamentabile uifu Lapfantis fultu truncata cufpide greffus Funefti rumore mali iam faucius aures: Q uod fcelus o nimiu uitæ.nimiumq; ferédis Aduerfis genitus cerno:te maxime uidi Dueftorum cum captiuo carthaginis arcem Terreres uultu crime culpaqptonantis Occidereatq; haufiqucni non fidonia tedta Expulerint euerfa meo de corde dolorem. Eftis ubi en iterum fuperi dat pectora ferro Rcgulus:at ftirpem tantæ periura recidit Surgetem carthago domustinde ægra reponit Meora toro:nec ferre rudis medicamina qppe Callebat bellis:nunc purgat uuincra lympha Nunc mulcet fuccis:ligat inde ac ucllcra molli Circundat ta(ftu:amp;torpentis mitigat artus. Exin cura feni triftem depellere feffo Ore fitim:amp; parca uires arceffere menfa

li.paf. Hic:ïaruis pufinis. Quæcuçp fata, flue ï deexpeamp;aretauxiliufiuemortem.q.d.pulfauitfo res nö curans:ct (i indehoftis ernperet:amp;fe uulne ratfi penitus coficeretQuippe ia defperauerat ag grauante uulnercè Nötar.quonla erat induftrius fenex:amp; habebat corpus robuftü:quis eet fenex.in luuenta.n.tpate uixerat: amp;nbsp;nöeffœminauerat cor pus:Näinrcperantia tradit corpus effecta fenedu ti.io Pli.li.iii.epifto.loquens de fragalitateiac tepe rantia Spurinna: ait.inde illi poft.vii.amp;.lxx.annu aurin ocuToruq;ulgorinteger.lnde agile ac uiuidu corpus folacpex fenectute prudetla. Haud fur.fa. i.celebriamp;meorada. Paupeuefte:quoniâmaru9 eratfrugi amp;nbsp;parcusiutdecebat bond uitu: amp;nbsp;uetera nümilitë:amp;fic ueftis eratpauprffitëdcbatlumïa: Na ueftelumia regebat:neextiguerff:ut fit. Ae gruiuulneratdScranü. Fultu |ap.g.labctes pp do lore trüca hafta.fulcire fuftinereë:ïde fulcra dicunt pedes leâirqa fuftlnët.amp;qcgd fuftinetaliquid pot appellarifulcra. Ta fau.au.ruoreig ia audieratro mano^eëfhpatos ad Trafic Quodfce.uerba ma riad Seraniïgbus de fuaïfœlicïtate:qui diu uiucdo has ïfcelicitates uidebat. Vn luue.dicit hâcpœna eëdata diu uiüëtibusiut nigra ï uefte fenefcat.amp; do mus aliq nouacladeafflciat.ego ingt genitus (um adnimiu atg: nimiapferëda ïcömoda uitæ. Te ma.du. regule :goïsdu^ores tua ulrtute fupabas.

Captiuouul.magnalaus reguli:gctcaptluus pœ nasterrebat» Occidere:mori. Crimen cuT.to.ait poetamorte regulimagna fuliTe cuTpâ amp;crimë io uis:q nungdebuit pariait ratus ulr a pfidiæpœno, rû necaretur.ordoeft: Vidi occidere te appofidue crimetonatisJ Haufi:accepi. Sidonia te.e.id eft ipfa cartago fundituseuerfa no leniret dolores me os:quos tunehaufneu regulusfupplicio afficeretur Eftis:ubiuertit fermonead dcos-Sefus ëdterg o dii:gaudetis infectari :amp;urgerc romaos: amp;nbsp;ftirpë reguli. StirpëtSeranü reguli filiu. Tatædom^ quäta fuit:amp; erat domus reguli tiara nö opib9:fed uirtuteacflde. Nee rudis: no ignarus chyrurgiæ. Quippecallebatbellis;quoniâ nouerat curare uulnera:amp;fouere medicaminibus:cumab ineunte ætate in bellis uerfaws eët:ln gbus uulnera curaba tur. Velleradana fucddæquæeft optima uulne ribufeurädis: Plinlnsait.Sucddælanæ plurima præftantremedia ex ofeo:uinoque:auraceto luxa ris membris: dolentibufcp neruis impofitæ: amp;nbsp;cre bro fuffufæ.laudatiffima eft.ex collo, fuccidam im

ponuntTpcu ffisdiuidisicontuns.collifisiconrritisidefeais. Molli:miti:qtioniammanuschyrurgi:utdi(fta eft debeteffelenis.Marus quis anniseffet fencxitamen peritia medendi habebat mollem tactum: Torpen tesrfrigidos contraltos dolore; Parca mcnfa:frugi cibo.

ocr page 121

Sextus Dadtores uaHoque tenentex agmine pœnum. Cedenteconful tumulo (peculatusab alto Atq; atra belli caflris fe conderequot;nube. Turbidus extemplo trepidatis milite mœfto i Inuadit cuneos rfubitoque pauore relaxat hm rarefcentis acies turn uoce feroci: u Pofcit equulae medix ruit in certamina uallis: Sic tibi torrentem crepitanti grandine nimbu Illidit terris molitur iupiter altas nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'''^

Fulmine nuncalpesmunc mixta ceraunia coelo' Intremuere fimul tellus amp;nbsp;pontus amp;nbsp;ether Ipfacpcommoto quatiuntur tartara mundo..v incidit attonitis inopino turbine pcenis Haud fecusimprouifa lues: gelidufcp fub oHa Peruafit miferis confpccli confulis horror !' Itmedius ferroquerues denfiffima latum. Pandit iter:clamor uario diferimine uocum. Fert belli rabie ad fuperos amp;nbsp;fydeta pulfat: Ceu pater oceanuscum fæuior ethere calpen Herculea ferjt:amp;exefa in uifeera montis Contortu pelagus latrantibus ingerit undisi Dant gemitu fcopulirfradfafcp i rupibus undas, Audit tarteffos latis diferimina terris. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;.

Audit non paruo diuifus gurgite lixus Ante om nis iaculo tacitas fallente per auras Occubit bogus infaudü qui primus ad amne Ticini rapidam in rutulos contorferat hallam. Ille fibl longam cloto turbamque,nepotu Crediderat uanis deceptusin alite lignis. Sednonquot;augurio parcaru impellere metas Conceffum cuiquammuit inter tela cruentis._ Sufpiciens oculis coelumfuperofq; repofeit .?. Tempora promiffe media iam morte fçnedlæ. Nec balago exultare daturme impune relictu; Confulis ante oculos uiclum fpoliaffe libone. Laurigeris decus Illud auis uanaque iuuenta Florebat fed maflylus fuccideratenfis Pubefeente caput mala properoq; ulrentes Delerat loeto bellator barbarus annos. Flaminium imploraffe tame ia morte fuprema Haud fruftra fuit:auulfa eft na protinus hofli Ore fimulceruix : iuuit punire feroci Vi(ftorem extemplo monflratu reddere læthû. QuI s deus o mufe paribus tot funera uerbls Euoluensttantlfq; umbris in carmine digna Quis lamenta feratl 'certantis laude cadendi.

Pcenum Hannibalem linquentem pugna: Atra nubem belliipfum Hannibale qui magnam caligi nchoftibusenundebat iftar nubis. Mœfto milite, propter uülgus magöis. Guneos acies peenoßz.gt; Sic ubitorrentë.flaminiu inopinato irruentein ho cöparat iouidemittentilubitos nimbos: amp;fulmïe decutienticacu mina montiiï. Molitus:ideft cocu tiens amp;nbsp;feries, cerauniafunt motes epyri. Tartara:^ locainfero%. Pœnisdpfis hoftibus. Lues impró uifa magnum malu: ideftipfe fiammius g eratpœ nis magna lues :atq; pernicies. Rues denfiffima: diflipans cofertilTimas acies amp;nbsp;globos hollies.

Ceu pater oceanus:clamorë pugnantia cöparat mugitui maris comotia uetis:autimpulfi tridente ipGus neptuni:calpe ut dixi mons eft ad fretum ga ditandiubi erant Herculis colune:ideo Herculea cal pedidt. Tarteilusufturbs prope fretum :dequa fupra. Diftermina:ideft q djfterminatamp;diuidit aphrica abeuropa:quonia fretu gaditanu medium eft inter europa amp;nbsp;libia. Gurgiterfreto gaditano, Lyxus: urbs patriaantheiad fretuuerfus maurita-nia .tarteffus eft ineuropa.Lyxus in aphrica fupra dixit:rapido mittebatabæquore lyxus, Bog°:erat augur Hannibali g ad ticinu interpretatus eft augu riu amp;nbsp;ueluti fuadente deo primusin romanos iecit hafta. Longa cloto:longauitam quam difpenfant parc£qua %una eft cloto. In alitetaugurio. Par carutmetaddeftextederea dilatare terminosfixos aparcis:ideo unaea^ dicitur atropos hacUecaufa: quia uerti no poteft:et dicunt parcæ filiæ neceftita tis et appellantfata.Martialisianificas nulli tres ex orare fotores Cötigit:obferuätque ftatuete diem.

Laurigerisauis:ideft triuphalibus:na triüphätes lauro coronabant; quæ eft Apollini facra celebrat claros natales libiosamp;pauoyzftematazhuciteremit bagafus:fedneimpunegdem fuit hoc illi relictum: flaminiufquippemortelibonifultus eft. Hofti:ba gafo. Monftratiïlæthuddeft mortem qua ipfe ba gafus moftraaerattquicaput liboniabfdderat:ideo cofulbagafo ceruice ademittut fuo crudeli exemplo puniret. Quis deus o mufæ:repetit uotumpoeta narraturus tanta ftragem etcafumflaminii cofulis: mouetg affectus ipia addubitatioe.Virg.gs clade iUiusnoctisquis funera fando Explicet aut pofTit lachrymis æquarcdolorem:

: i..i . ...„u. : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

ocr page 122

Liber

Vl'élus limofas extendere lati'us undas.


Latices fyei:uinum dicatum bacchotquilyeus di dtur. Turbidus aretesmarratio é.bragada fluui


us aphricæ propeuticam magnitudineexuperans omnis libyæ fiuuios:amp; Icto curfu fluit, ideo ait:lé to pede: Turbidus:harëofusô Arentes:quia ma iorps libyæ ficca ë:amp;laboratpenuria aquarum Extëdere:percaposfcilicet :in quos reftagnat alig do. Vadoiaqua ftagnate peraruax Hic:apud Bragada. Laticutaquarum. Tellus: Aphricæ pars:quæ uergitad meridiem. Lucus iners:inuti lis eratiuxta bragadâ:quod feruabat nemus Hygia ideftobfcurû:utLunt loca inferna: quoniam ligna illic no cedebantur.amp;ideo habebat opaca umbra: iccirco dicit: Pallentibus umbristid eft diris :amp; af a. feretibus palloreatque tiorcingrcdietibustVirgi: pallentesumbras herebi. Halitus:foetor. Graf fus:impurusamp;peftilens: [ntus:inluco: Dira infernalis:feralifquc. Specus:cauerna. Triftes obfeuræ :amp; afferentes mcerorem. Horror men teredit:augetrcm:amp; faeitauditorem attentu. Vir gi.ait:horrefco referens. Monftrum: ferpes hot rendre magnitudinis. Centum ulnas: brachia. Lluius huius ferpentis meminit. Gelliusait libro

nlco primo Attiliu Regula confuic In Aphrica ca ftrls apud Bragadaflumen pofids :prceliumgran de atqueacre fedfe aduerfus ferpentem inillis lo cis ftabulantem inufitatæ immanitatis:eumep ma gna totiusexercitusconflictionebaliftis:atgp cata pultis oppugnatum:elufqueinterfeCti longumco rlumpcdescetuamp;uigintiromamifilTe-.hoc idem dicit rli.li.viii.additquepelleamp;maxillas ufquead bellu numatlnum duraffe Romæin tëplo. Lucoi aucrnos:peftilctcs amp;nbsp;anibus contrariof.auerna eni dicunturlocapernlciofa ipfis anibus.Vndc Lucre tins in fexto fic fcribit principio:Q,uodauerna uo canturloca:nomen id ab re impofitum eft:qa funt anibus contraria cactis e regione: eo qd loca cu uc riere uolantes remigio oblitæ pennata uela remit tunt: continuoque cadunt molli ceruice Profufæ. Ingluuiem:efuriemamp;uoracitatem. Fœda gra uitare:grauifœtore.amp;io locus dicebat auernus. Actabeafflatus:graui fcetoreaftlatus ipfius ferpe tisamp;etlociauerni. Coepta incedia:fiti:q oritex cibo q feruetin ftomacho:cu perficit. Appenini cola:qappeninu incoluerat: Vmbro:ex v mbria hauensamp;aquinus erantcomites mari. Turbo: impetus internofimilis. lnfano:magno. Ma nes:fpiritus amp;nbsp;demones inde uidebantur exire. Quantisarmati:huncrcrpentem comparatgigan tibus habentibus pedes ferpentinos:amp;hydræatq dracoi qui poma aurea hefperidum cuftodiuit: pu gnauitque cum HercuTein gratiam iunois :q para Dat Herculem Iædere:obiiciensipfpm moneris: ideo illum draconem appellatanguemiunonium Serpens Lernæ.hydra quæ Herculem defatiga uit ad ierna paludem. Vndisvquhlerneis,

Et Magnate uado patulosinuoluere campos Hic Rudio laticuiquoru é haudpdiga tellus Per npas lœti' feuis confedimus aruis. Lucus iners lUxta Rygiu paUetibus umbris Scruabat One fole nemustcraffufep per auras Halitus erupens tetrü expi'rabat odorem.

Intus dira domus curuoq;immais in antro Sub terras fpecus:amp;trines fine luce tenebra: Horror mete redit monftrû exitiabile amp;nbsp;ira relluris gemi'tu:cuf par uix ui'derat ætas

Vila uirurferpes cetum porredus in ulnas Lœtalé ripa;amp; lucos habitabatauernos. Ingluuieimmenfi uétristgrauidq uenenis Aluum deprcnfi fanabant fonte leones. Autaóla ad fluuiu torrenti läpade folis Arméta:amp; traélæ feeda grauitate per auras Ac tabe afflatus uolucresrfemefa iacebant Offa folo informi.lateque repletus amp;nbsp;afper Vaffatis gregibus nigro rudlabat in antro. Ifque ubi ferueti concepta incedia paftu Gurgite mulcebatrapido.amp; (pumatibufundis Nondu et toto demerfus corpore in amnem lam caput aduerfæ ponebat margine ripx. Imprudes täte pellis gradiebar aquino Appeninicolaiatcp umbro comitatufhauente Scire nemuf:pacecploci explorare libebat, laquc propinquatum tacitus penetrauiti artus Horror:amp; occulto riguerut fricore mebra. Intramuftame:amp;nymphas: numeq; peamut Gurgitis ignoti:trepidofq; amp;nbsp;multa pauentis Arcanogreffas audemus credere luco. Ecce e ueftibulo primufqi e faucibus antri Tartareufturbo:atqueinfano feuior euro Spiritus erupit:uaRoque e gurgite fufa Tepefias oritur:mixta Rridore procella Cerbereo intorques pauefadli clade uiciffim Afpicimus refonare folum.tellufque moneri Atque antru ruerc:amp;uifpcedere maes Quantis armati ccelu petiere gigantes Anguibus:autquatus lernç laftauit in undis. Amphitrioniade ferpes:qualifque cornâtes Auro feruauit ramos iunonius anguis Tantufdifieéla telluere fub aflra corufcum Extulit affurges caput atque in nubila primam Difperfit faniem:amp;coelum foedauit hiatu.


ocr page 123

ex '(-orurcfi:uibrans; Prima faniemiputredinem aluifuiamp;haiitus. Cæcustnefdus quid faceret fubi to pauorecorreytus^ Damnadus faftituituperanrf^ dus g uoluerit feabfeondere in truco arboris.1ngc tibus fpiris magnis reolutionibus.fpiredicuntur cc reuolutiones ferpentum. Vidi refpiciens:rei uife atteftationemouetafle(ftiï.Sic Virg. Vidi egomet duo de numeroreücorpora modo fragerct ad faxü.

Du(2ori:regulo. Igneus: concitatus amp;nbsp;accr. ,4 Planta:cakaribus. Scutata mantis: multitude

Diffugimus tamentatty metu conamur anheli Tollere clamorem fruftrama fibila totu Implebant nemus;ac fubita formidine cæcus Etfadl damnandus auens:fed fata trahebat Antique quercus ingenti robore fefe Occulit;infandu fi pollet fallere monflrum Vix egomet credorfpiris ingentibus ardtæ Arboris abftraxit molem penitufq; reuulfam Euertit fundo:amp;radicibus eruit imis. Tutrepidu ac focios extrema uoce ciente Corripit:atcp haftu forbens amp;nbsp;faucibus atris Vidi refpiciens obfecena condidit aluo Infelix fluuio fefe:amp; torrentibus undis Crediderat:celerlquefuga iam nabat . aquinus Hunc medio inuafit fluOwripæcp relatus Heu genus infandu;lcetidepafcitur ardtus. Sic diru nobis:amp; lamentabile monftru Effugite daturiquatu mens ægra firiebat: Appropero greffumtg ductori lingula pando. Ingemuit cafus iuuenu miferatus acerbos. Vt$erat in pugna:amp; marté:amp;prælia:amp; hofte

eorum qui gerebant fcuta. lufroipræceptorfegulir huncdicius iuffu inflo fignificabatiubeo. Vir.Cæ. tera q luffo mecum manu^inferatarma. Muralia tormenta apta ad deiiciedos muros. Balinas: que. Taxa amp;nbsp;haftasemittebant. Haftam fuetä mouerC turres: phalarica de qua diäu eft. Immcfæ cufpi' dis:logitudine trium pedum. Ferale: peftifcram.' Aulam:ant%in quo erat ferpësrfCotnea equina:, ideftipfiequi. Percitus:comotuso Stygiosteftus nam uidebatur emittere quofdäardores Hygtos amp;; infernales :amp; oculi uidebantur fulgurare :amp;criftæ ferpentis arbores proceras fuperabät. Trifido mo

:qu°nia lingua ferpentis trifidaeft:lacerti bifida ^^plex uitufi mariniauctorib^ Ariftoteleac Pli. tera. reFi^^^^dens.firmas fein tergum fuü. Cæ uolu°ebatreuokPtionib:slt;^ut n is^^ caudam in fet. SinuatUxiZ* R^^sOfe erigerepof ipfum reuolutis gyris. ° Refoluens:explicans fc

Otius arma rapi:amp; fpeélatu marte (ubomni Ite lubet campis equitem ruit ipfe citatu Quadrupedem plantafodiés|fcutata$ raptim Confequitur iuffo manus:amp; muralia portat Baliftas tormenta gram's:fuetamty monere Excelfas turres immenfæ cufpidishaftäi ne/' laque ubi ferale Crepitu circutofiat aulam' Cornea gramineu pcrfulcans ungula campu Percitusimmani ferpens eubluitur antro Et ftygios æftus fumanti' exibilat ore. nbsp;nbsp;nbsp;£

Terribilis gemino:dc lumine fulgurat ignis. At nemus arreétæ amp;nbsp;procera cacumina fallus Exuperatcriftæ:trifido uibrata per auras Lingua micat motutatep aßultans aethera läbit. Vtuero Crepuere tubæ conterritus altær Immenfû attollit corpus:tergoque refidens Caetera finuatis glomerat fub pectore gyris. Dira dehinc in bella ruit.rapideque rcloluens Contortos orbes direpto corpore totam Extendit molem:fubitoque propinquus in ora Lato diftantu fpatio uenit omnis anhelans. Attonitus ferpentis equus:frenoq, teneri Impatiens crebros expirât naribus ignes. Arduus ille fuper tumidis ceruicibus altum

ocr page 124

Liber

Vtroquedn utranquepartem. Vi^or: ferpes SerpenUnemerba reguli increpantis milites fu Os fugientes ferpentem. Effluxitmens: cecidituo bis animus uifo ore ferpentis. lnertes:uos igna uos. primam frontem:in primam partem frótis

Non uanoturbinemon fruftra:quoniam uulne rauitferpentem:gfuoimpetu haftam adiuuit:quo niam altius infedit. Terrigena:ferpens tcrræ fi

Mutatutro$caput:trepj'dosinde i'ncitusira Nunc fubli'merapit:nue uaflo podere gaudet Elifide premes:nunc fradlisofTibus atram Abforbetfaniem:amp; tabo manate per ora. Mutât hyemshoQe:femcfaq; mébra relinquit Cedebat iam figna retrotuiclafq? cateruas Longius auedtas afflatuspefte premebat: Cuaudtor propere reuocatain proelia turma

ius.t Chalibeni:ferrum:quoniam nequam fue/ ratuulneratus: Ablatoeqtio: fugiente. Corni pedis ^ros:reuofutiones equi currentis:utfpina nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

ipfius ferpentis frangeretur. Curuamine tergi: Vocibusimpellés:ferpentine itala pubes? eqaoin gros afto:utdiftincreturferpensillisre,i Terga damusdibycifa parem narieefatemur uolutionibusé Extrema terga:poftremam parte ? .7Tn,,, clunium: Didacit:diuiditamp;eflicit: ut modo ad Anguibus auloniatfi dcbellauit inertes hunc:modo ad illum feuoluat. Ferum:ferpenté fic Virgilius in latus feridixit: ideft equi. Iftu mu rali:percu(rione:quæ murum deiicere potuiffet.

Adnifus:adconatus.) Specus ultima: poftrëa concauitas aluiipfiUs ferpentis. Conti-.ligni.


Halltus:ac uifo mens ægra effluxit hiatu Ibo alacer.folufq; maus componere monftro Sufficia:clamans hxc:atq;intcrntus haftam Fulmineo uolucrem torquct:pnmamq;lacerto Veit maduerfam non uano turbine fronte Cufpis:amp;haud paulumuires adiutaruens-Contra ardore feræ capiti tremebunda rcfedit Clamor ad aftra datustuocefq? repete,pfufi' Etherias adiere domos.furit ilicetira Terrigenaimpaties dare terga:nouufcp dolori Et chalybe longouu primumpaffusin tuo Nec fruftrarapidiftimulate dolore füllet Impetus alatotnircgulufarte regedi Inflate elufilTet equo.curfuq; fequutum Cornipedis gyros Hexi curuamine tergi '

. Detortis læua celer effudiffethabenis ? At non fpedfator marus inter talia fegni Torpebat dextra:mea tato in corpe monftri. Hafla fecunda fuit ia iamqjextrea trifulca Lambebat lingua feffi certamine terga Quadrupedis torfi telum:atcpingetia uelox In mpmet fæui ferpetis prcelia uerto:' Hing imitatacohors certatim fpicula dextris Congerittalternafcp ferum diducit in iras. Donec murali balifta coercuit idtu Tum fradus demum uiresinec amplius ægra Confuetu ad nifus fpina pilate uigorem Et folitum in nubes tollicaput acrius inftat. lamcp aluo penitus demerfaphalarica fedit Et geminum uolucreslume rapuere fagittæ Iam patulis uafto fub uulncre faucibus aer Tabifica expirât fanie fpecus uldmanamq; Ingeti cauda:amp; iacuiis:amp; pondere conti Haeret humi:laxocprame minatur hiatu. Donec tormétis flrides;magnoq ; fragore

ocr page 125

Sextus

Difcuflit trabs adla caput: longoque refoluens Aggere fe ripæ tandem exalauitin auras Linentem nebula fugientisab ore ueneni. Erupit trifb fiuui o mugitus:amp;imis Murmura fufa uadi's fubito amp;nbsp;lucus amp;nbsp;antru Et refonæ films ulularunt flebile ripæ. Heu quantis luimus moxtriftia proelia damnis Quantatp fupplicia:amp;qualis exhaufimus iras. Nec tacuere pii uatesrfamuluq; fororum Naiadum tepida quas bragada nutrit in unda Nos uiolaOe mau feris monuere periclis'. Hzctuc hafla decus nobis: preciumq? fcecudi Vulneris a ueflro ferrane tributa parente: Princeps qua: facro bibite ferpente cruorem hm dudum uultus lachrymistatqg ora rigabat Serranustmedioq ; uiri fermone profatur. Huic fi uita ducinodrum duraffet in zuum Non trebia infaudas fiiperaffet fanguine ripas: Nec trafimene tuus premeret tot noia guurges. Tunc fenior magnas inquit de fanguine ripas Praecepit tyrio:amp;præfumpta piacula mortis. Nadefeéta uiris:amp;opes attrita fupinas Aphrica tenebat palmas cu fydere diro MiGtagenoreis ductorem animofa teramne. Nulla uiro fpecies:decorifque amp;nbsp;frontis egenu Corpus:at exiguis uigor admirabile membris. Vmidus;amp; nifu magnosqui uinccret artus Umarte ciere atepaltus adiugere ferro Etduris facilem per inhofpita ducere uitam. Haudiditquem nue penes cd follertia belli Cederet annibali:uelle hüc o tridia nobis Taigeta huc unu non duraffetis opacis Eurota ripis uididem moenia flamis Phenidæ rueretaut certe non horrida fata Fleuidem ducis:amp; nulla quosmorte:nec igni Exutos feruans portabo in tartara ludius: Confertae campis acics:multufq; per arua Feruebat mauors:nec mens erat ulla fine ira Hic inter medios memorandis regulus aufis Laxabat fcrro:campoq; pericla ruebat Nec repetenda dabat Ixthaliuulnera dextra Sic tibi nigrante torquens dridentibus audris Portabat turbo globu piceaq; e nube ruinam Pendente terrispariter:pontoque minatur 0mnis amp;agricolatamp;nemorofo uertice pador Etpelago trepidat fubdudis nauita uelis

Trabs:emina.r.tOTmcntis:amp; maxime balifta: Tande:poftmultosiCt^. Luimusf.expendimus fupplida propter morte ferpentis.na uiCti fuimus: amp;regulus captus:amp;tandenecatus. Pii.cafti.amp;pii erga deu:pleniq; religione. Naiadu: nympha^.

Princcps:prima. oacroidicato naiadib^. Huic fi uita duci:uerba ferani in laude patris. Dudiregu Io no habuiffemOhas clades:quasromano nomini Hanibalintulit. Totnomina:clarosciues:amp;mul tinois: Tunc fenior.Marus ficIocutus eft. Præ cepit.præfumpfirante.f.gcaperetur. Tyrio.puni co. Mortis:ruæfuturæ.i.ma(2auerataphros:qfu erantquafi placulnamp;inferiæmortis futuræ. Tera pnæ:urbs eftlaconiæ patria Xâtippi:quâ appellat animofam pjopter bellica prcftantiälacedemonio riï.amp;animiuigorëinsuperabile. Defcdai deftitu ta amp;nbsp;öaeua uiris g ceciderantin in hello. Syderc di ro:malo omine. Agcnoreistcarthagincfibus. Du lt;ftorc;Xantippu q erat horridusin afpcau:nec ali' qua fpecic:autdecore habebat:eratqp breuis ftatu, ramp;:fed adeo robuftus:ut proceros holes uinceret.

Nifu:conaru.i.qroborecorporis exigui procera corpora alicip facile fupcraret. Cieremartetparare pugna:inllruerc acies amp;aftu pugnare:quonia imp ator exerdtusiureft apud Xenophonteli.i.debet ef reinfidiator:di(rimu ator:dolorus:dcceptor:furamp; raptor:amp;omniin re bombus præualere. Peribo fpita loca afpera amp;nbsp;diflicilia facile uita agere. Haud ifti.i.no cederet Hanibalnquleftin bello follertiffi mus.amp;omniu incomoditatu patientiffimus:amp;lau dat Xantippum propter regüium:qui ab eo captus fuit:ut oftendat fuiffe fuperatu ma folertiffimo for tilTimo :atquefraudulentifflmoduCTorc:ordo eft Haud ifti Hannibali cederet ciere Martem:adinn, gereaftus ferro amp;ducere fadleuita'per inhofpita: hæcenim eratlaus Hannibalis:qui nulla difflculta te opprimebat. Taigeta triftia:infoelicia nobis de taigeto monte laconiædiaûeft:amp;etiâ eurota cui^ àqua durabant infantes:utcffëtrobuftiores. Phœ niffe carthaginistqua pheenifTa Dido condidit.

Fata:horrendn fupplida Reguli. Confertæcâpis acies narrat præliu:quo captus fuit Regulus a Xan tippo.Laxabat:patefaciebat difripabatq;acies hofti Ies enfe:amp;quofcunq*uuTnerabatinterfidebat. Sic ubi nigrantem.Regulu ruentcin hoftes: amp;nbsp;omnia ferro fternentëc0parattëpeftati:qua terrent agrico |æ:paftores acnautæin mfdio mari.T urbotepe das: Subducisamotis:amp;ligatis ad malum. T^c (ftens:paransipfeXanrippus:uertitterga:amp;hoftes infequentes traxit ad loca in quibus milites in infi diis occultauerat.

ocr page 126

Liber

At fraudem neélcns foci'os ubiconcaua faxa Vcrtice claudebat fubi'to certaminegyros Et dat terga celer fida formidine duplor: Haud fecus ut Habulispcurans ocia paftor In foueam parco teda uelamine frondis

Haudfecus:xatippuaftutraheteromaoffclade tôpatpanori:g agnælupuï fbuea illicit. Ocia:fe curitatcifis gregibuiquos lupusifeftat. Vdamie frodibus. Pofitæ ag.Iigatæ ad foueä.balatusppe ouiu ë.rugitus leonü.mugitus boiï.barritus defan torü.ruditus afiorü.grunitus porcoßz. gänitus uul pium. Fax:ftïulus amp;nbsp;qddaïcitamëtu ad gloria co fequëda. Metis ho.generofæ:amp;quærëtis laudem cü uirtute amp;nbsp;gloria :adqnati fumus. amp;nbsp;qfqsanafa bn ïftirutus ad iila oïcöatu:ftudioqpcötëditiGlo ria:igit c fax metis hoeftæ.un Oul.Laudataqp uir. credïmc.glo.cal.hët.amp; Cic.Trahimur oës laudis ftudioxamp;optfus gig maxïe gloria duciE.amp;ido glo riacofequëda traxit Reguliï ad ïfidia% loca. No re.n refpiciebatfuos:fedardoreïhoftes deïdaftrla fugiëtes ferebat. Defa nu.multitudolacedæmo nioicg erat ïÏfidiis-Xâtippusrelpub.pitiffimus ï ftrudo egregie exercitu:elephâtos ihoftes ïmifitï de fialara fuga pduxit ro.adinOdias quos circuuen tos attriuit:cœpitq; Reguliï cu gngëtis egtibus.

1nlur.pœ.ad pœnâ amp;nbsp;fuppliclu reguli. Vis:uio lentialacedæmoio^. Odi.la.lu.exclamatmarus fgt;dolore.O dirâ:o ïfœlicëdiëitaliæ. No.fa.refe rendâint diefatros:ac mali ominis.fafti erât libri in gbusIaera fcribebant.Dies feftiamp;etiä nefaftiin gbus ppomenii aufpicabant ro.amp;oës poftridiai dics.i.poft nonas idusamp;ca.atri hcbätur.hic âc di es in quo Regulus captus fuit erat nncrandus inter atrosamp;infelices. Gradiue:mars gtuo regulobaue re debuifti. Nata ti.ad tea gloriatam erat bellico fa. Tuæur.Ro.codite aromulofiiio tuo. Sydo nius:piïicus. Hinc:excaptiuitate reguli. Satma.' tri.i.numina putaucrütCarrha.efTc nimis magna dquaro.triiïpharent:ciï tara gloria hnidet d regu locaptiuo. l alimar.infidiofo. Lacöas:xatippa amp;eius milites. Atno.e.cartha.cupiëtes pmutare fuos captiuos ciï regulo ipm facramto aftriduRo. miferiït:utdpmutarideageret:amp;rcinfeda rediret adfuppliciiï:illeciïRo.uenl(ret:pmutationëinSe natu tagpnicio_fareip.di(ruafit:aioqp forti ad fup pliciiïreuerfus ë. Eli.cartagfncnfesabelifa dldöe No.fœ.pacta. fura.du.rcgulotquemiureiuran do aftrinxeriït:utrediret.Seqftrë:mediiï:requefter utin li.dige.capdque plures eadërë de qcÓtroucr fia ë depofuerut. Vicia:a regulo an captiuitatem amp;ëtinoici. Reprendere:pmutare. Nauali:pro tu:hocnauale cödidit dido aurore Stra. Ratis:q uec2usë regu. Stringiït:dolatamp;pparatad remiga diï:fic Vir. Et ftrin.re.Traftra rät fedilia nauiiï in trafuerfo locata. Cur.fcrd.aeoräinpra locabant. Goto ë pria infula an portiïcartha.iö hue nauis gu bernarorë cothoneappellauit alludens ad infulam amp;nbsp;nauale qd ccirca infula. Clauü.temonë:quo re giturnauis. Ae.ful.na roftra fiebantex ære.remiï inuëit copas latitudine eius plantæ.uela icarusmia lu amp;nbsp;arcnadædalus.roftra addidit Pifeus tyrrheni ancorä:admicula gubernadi tyf'Jstclaße prïceps depugnauit minos. Co.af.pö.formna amp;nbsp;tëpefta të. Adnu.ad ordinem. Töiïcremisó Vcntide.

p.i.poCrqceperunt flare nenti utiles ad nauigandu Ducem:regulum; Pacatus frontem: deferibit

Abnpurctraxitcp uirum fax mentis honeftæ Gloria:amp; incerti fallax fiducia martis. Non focios:comituue mäus:non arma fequétê RefpicCTe:infano pugnæ tendebat amore, lä folusmubes fubito cum denfa laconum Saxofis latebris intendens prœlia circum Funditur:amp;pœneinfurgit uis feua uirorum. O diram lario luccmrfaftifqi notadam. Dedecus o gradiuetuum:tibi dextera: amp;nbsp;urbi Nata tuæ triflidamnatur forte cathenæ; Haudunquä abfiftam gemitu, te regule uidit Sydoius career:tuep huic fat magna triumpho Vifa eft carthago fupis:quz perna fequetur Digna fatis tali pollutos marte laconas. At noua elyfei iurato foedera patres Confultat mandare duci:pacif(pfcqueftrem Mittcre:pofcetcs uidlam inter prœlia pubem Captiuiq; manu dudtore rependere noftro Nec mora:iam Rabat primis in littoris undis Nauali propulfa raristiam nautica pubes. Aut fyluis Aringunt remos:aut abiete feda Träftra nouant:hisintortos aptare rudentes: His Rudium credto componere carbafa malo. Vna locant lora curuatipondera ferri Ante omnis dodus pelagitteRorq; carinx Puppi aptat:clauuq3coth6:micat aereus alta Fnigor:aquatrifidi splenderis in aequore roftri Tela (imul:uariaque ferunt cotra afya ponti Reru ad tépusopé:mediæ Ratmargie puppis Qui uoce alternos nautarû temperetiétus: Extremis diéfct fonitum:paritcrq;relatis Ad numeru plaudatrefonatia cxrula tonfis PoRqua confectu nautis opus:horaq; curfus Atquearmata raris:uétiq; dedere profundum: Omnis turba ruit:matrcs:pucriq;:lenefq; Per medios cœtus trahit:atqucinimica p ora Spedtädum fortuna duçem:fertlumina cotra Pacatus fronte:qualjscum littora primum

fortëanimum reguli cuius uultus no mutabaturin aduerfis. Littora üdonia:idcfteo uultu erateaptiuus quo fueratcum in Aphricam trailccret:amp;cladem appulit littoribus lybicis.alausch Regullaconftantiaamp;oium

ocr page 127

Sextus

Attigitappulfa reflor fydoni'a chiffe.

Accepi comes haud ipfo renuente ratique ImpofitusmœRis focium me cafibus addo, niuuiemtatq? inopes menfas duruque cubile Etcertare malis urgentibus ore putab Deuiéto maiusmec tam fugide canendo Aduerfa egregiumtgper domuide ferendo Spestame una mihi ; quaq bene cognita amp;nbsp;oli Attoxilla fides urbem;murofq3:dumumq3 Tangere fi miferis licuilfet corda moneri Polleuiros:amp; ueflro certe mitefere fletu. Claudebafub corde metus;lachriafqueputaba Effeuiro:amp; noftrx fimdem inter tridia mente. Cum tandépatriæ tyberinoàllabimur amni Seruabam uultus ducis amp;nbsp;prodentia fenfum Lumina amp;nbsp;obtutu perflabam intentus eodem Siqua fides unum puer inter mille labores: Vnumcnâin patriatfæuaque in agenoris urbe: Atque unum uidi pene:quoque tepore nultu Obuia captiuo cunctis fimul urbibus ibat Aufonia:amp;campu turba nincente propinqui Inflentur colles ftrepit altis albula ripis Ipupenorum proceres immitia corda

Ad patrios certant cultus reuocare:togxque Abdebatur honostdetit illachrymante fenatu Etmatrum turbatiuuenuque dolore profufo Inter tot gemitusimmobilis aggere conful Tendebat dextram: patria ueltigia primus Ponentem in terra occurfu celebrabat amico. Collegit ingrenû;monitufquc recedere conful Nec lummu uiolare decus:cingete fuperba Poenorum turbateaptiuoque agmine feptus Ibat amp;nbsp;inuidia cceio diuifque ferebat Eccettahens geminu natoru martia pignus Infelix nimia magni uirtute mariti Squalete crine:amp; triflis lacerabatamicus Agnofeis ne diefan teneris no hæfit in annis: Atep ea podqhabitu iuxta amp;nbsp;uelamina pceno Deforme afpexit fufis ululantibusægra Labitur:amp;gelidos mortis color occupat artus. Siqua deis pietas tales carthago uidere Dent tibi fydonfas matres me uoce quieta Affatusiubet;amp;ueftros;amp;coniugis una Arcere amplexus: patet impenetrabilis ille Lucdibus:amp; nunqua fubmiflus colla dolori Hic alto luuenis gemitu ; lacbrymifq; cohortis

Reguli acoftada amp;nbsp;oium affectuu:«, pturbationu uacuitate:fic5ocra.eodcuultu fcp fuiffedf. iHuuie at.i.mc.fenfuscft:Puraba pluseffeae maiori laude dignu pati oem calaitare cuipo Reguloq ulcere ho ftes.amp; ficlauscft mari a fortitudine: qcirca dolores ueriat amp;nbsp;res arduas daborifq; pleas, llluuiamp;fordes amp;nbsp;fqloreqinauicotrahit. Certare ma.repugnare aduerfis:ut decetui% forte. MaPtmaloris Iiboris alaudis fortiter tollerareaduerfa guincerehoftes: necee ta egregia mala prudëter caucre:g ipa forti aio tolerare. Spesen u.mi.guis igt uidere Rcgulu eo uultu:utn uideret poffe flecti:amp; atrox fides aco ftas mihi eetcognitaim putauilachrimas ueftras:amp; martiæ uxoris ac ipfa doma ab eo confpecta polfc mouere corda ipius Reguli:utuellet potius in pria rcanere:gad hoftiuiupplicia redire. Atrox:cöftäs amp;iflexa:un dicitHo.icar.fter atroce alum Catois .i.ftoica grauitate fubnixii. Vrbamp;roma. Metefi. ItertriJaduerfis hré mete q cjto mouet : utcftmes nra:qaduerfis fragiurzamp;lachrymls nro%moneur. Luinap.fc.i.aiumgidicata uuku amp;nbsp;ocuhs:un di. Pli.pfco i oculis aius hitat:amp;neq;ulla ex pte maio ra idicia ai cudis aialib' 'maxie hoi.i.moderatiois amp;clemctiæmïæodii:amoris triftitiælæticiæ.Re gulus no emittebat lachrymas amp;nbsp;fignu erat aium n moneri. Eode ob.defixo afpedu amp;itctisocuVVir. Obtutuçphæretdefix^iuno. Si qfi.habet.f.mihi igt marus eiuCde uultus fuit euerat Puerta Tpria amp;nbsp;iter labores amp;nbsp;inter pœnos'amp;tpefupplicil:amp; Helau: daE fortitudo Reguli:qin aduerfis no frägebat nec pfpafortuaeflerebafded iep eudc tenoreferuabat: ut grauë:cöftatc(p decet ui%. Vrbe ag. Carthagine codita abagenorisö Tpcpœ.cu fupplicio afficie baf. Auföia.r.oësro.amp; itali pdiereobuia Regulo nauigätiromä uadis tyberinis. Viccteriplctetqm capuscapiebatturba. Albula: tybrlstgacoloreaq cenofealbula pri9dicebat. Ad pa.cul.punicos idu crut regula uelre punica. Abdebat ho.to.qm fup toga idumcturo.iduerutuetWpunica:tang poeno rucaptiuo. Coful.L.Malius collega ipfius reguli: que fenatus exaphrica rcuocauerat:äbo.n.illuc traf niiferat. Celebrabat: ornabat occurredo illicoful prius regulae naui egredicre aplcdi uoluit. Col legitgrcCreguIusretroceffitimonuitqpcotuletutre.quot; cederettneuiolareE. Decus fu.dignitatccofularamp;q uidebat uiolari amp;nbsp;iminul ficaptiuoingeret : amp;nee cdignitate uidebat ro.cofuleornareaplediq: capti uu. Ferebati.cœ.qm oësoderatfupos ae detefta, bat:g i tato atqffidoipatore talia pmitrebat. Mar^ tia:eratuxor reguli. Geminupi.duos filios:Serra nuamp;regnlu:Pocta, filios pignora parctu appellit.

Magni ma:reguli g magna rigiditate:atg:eöftätia in rua uirtutepftabat:amp;metis ppofito. , Agnofeis ne die:uertit Marus uerba ad Seranu. Nohæ.nô e ifixus ille diefquo priulobuiacumarrepdiifti.Si q de. pl.fenfus c:fi deus mouetaliqua pietate fcor ut carthago:qtuci regulGfeufebat: Martia tato luctu afficiebat:detmihifpectadasfuas matrons. Tales .i.eo habitu oris amp;nbsp;meiore:quotrat martiaicu uidi regulu punica uefteïdutn.Seruit poeta affectuima ri foquctis:g martiâ GeafFecta uidcrat. Tmpenetra bili$:gno mouebat Indu uxoris amp;nbsp;filio%. Nung milTus colla do.g nung dolorifacetibebat: ut uirG forndimn dccebat:amp;qddam fidei factu. Hietüc


ocr page 128

Liber

Magne parësmtrba Serrai ad pâtre que adorat: æqu, ioui capitolîo:iâ mot^erat ad lachrymas uer bis mari:amp; qrit:modefti(lietn fi qri fas ë filio dpa tre q, filio aplex'negauerit. Querelis pi.meis:q de te qrorrfiiure polTu de te qri:aut fas ë. De.hoc tuos âplex9:amp;tâgere uult°racratos: qtf maiori de cori amp;nbsp;folacio nobis fuiffet. Dure:qn mouebaris ad affecta o paë. Men.mea.i.fi recolere re pbuiffe mihitueäplex'tuos: Ad ma.ad Iferos. Sedua. re.qminqtera puer:nec pläe recordor: Vana:nö certa:amp;rëqfi uanä. Htiana ma.uldebatInqtSera nus:fi uera recordoreëdeus amp;nbsp;multiï fupra hoiem eius afpe(2us.amp;fic erati regulo heroica illa uirtus: qträfeedit natura huanä. 1 erribilis dé.digitastq fua maieftate alios trebat:amp; fieferibit ïreguïo ima go ipfius uirtutis. Pödus aï:grauitaf:prudëtia for titudo:magïtudoaï:q hoiem ornat:amp;aïum celfio rccæterls rebus faciut. Vlrtus nöhëtalia forma:g hæc:q a poeta regulo tribuiE.de uirtuteacuolupta te alibi diceti Exeipitzicipitlog. Inhibëhphibcf eiïflere:nelæderct uulnera. Cöuellererucxare: Queftu:qrelis amp;nbsp;lachrymis. Quid cum p.uerba mari dicctis:qd diceres G uidiffes eu ptereütem do menide c0fulpce(reratamp; ubi erätfigna triüphiquë geffirptio cofulatu domitis nönullis popufis italic amp;audiëtc uerba uxoris imobilë. Præterltis reu p tcriiiretfuos pcates:amp; ïgrederet hofpidu pdlcu. Acerbas:crudeles:pprpœnos acerbos. Ma.triu. fscöfulfUit.M.Regu.ïprio cofulatU domuit falcti nos:amp;quofdä alios latïos populos: de gbus trium phauit.amp;hæcfpolia pëatib^affixa rettulerat:fed re uera apud ätiquos talia fpolia no fufpedebant nifi in tëpîis:nec reftituebanE uetuftatelabëtia:utpofte ricernctes iterirepriftina (uo^ gloria noua ipfi co pararct:amp;utondercEdifcordias tadë cefTare opor tere. Par.æ.domo pua:ut laudettpanrli amp;nbsp;mode ftia reguli:hocdïc:qnqfieratdomulaxa amp;nbsp;magni fica fed paup domi.diucs at ïrep.ee uolult. Quo fers grehuerba Martie ad Regula fpnëtë pprios la res. Patriu la.geniti hui^dom'.i. hæce domatua ïuiolata. Pollutu:erratuamp;uiolatü. Inges: coipi cuûs amp;nbsp;cöful purpura ïdutus. Oftro:purpura q co fuies utebanE. La.fa.hicpdiit cöful:qhëbat.xii.fa fcesamp;totidëfecures. Fœ.tæ.fâ.iuiolari matrimo nii.q.d.nqro utuëiaftaq marttus:utueli cocubitu ut uxor:fed oro ne danefdomütua. Abfifte:defie afpnaripprios lares gtibi fuerdthoeftifTimi: Fas duc:puta eëfas. Seduxit:rëouitfuofpedcs e limïe tyrioigrelTus ëdomupuicatreliais qrelis martiæ l'œnistcarthaginëfib'uV.g regula drcûlhbât.'Vix dûcla.di.cûilluxiffet legatis pœnoFC fëatus datas ë ëïtëplo:utmdris crat\ Oeta:ëmôns ïter teffaliâ:

'; amp;maccdoniâ:ïquo Hercu.çôbuftus eft:iQdiclllic eëmoumeta rogi hcrcplamp;çuius nu/ninlmpns hic poftea dicatus fuit;icdfco câlt LubaiSi tota ëHdrèu lis oetha:defcri.prïdpiiï did quo folluftrat motiu cacumïa. Göful.L.MaIius. Quæcô.fe.ffus eft: regulus retïet mihi ora qcöfultata fuerût:amp;gdIpfc dixerit:amp;fic narraratq a regulo marusaccepat. Cu.mce.ipi fëatores moefti ö eratïcuria:g edifica uit Tul.hof.Li.Ii-i.TëpIdqp afcaudu curia fedt:q hoftilia ufq ad pat%nro%etatëappelfat.Extremu

Magne parens i'nquktquo maius numie nobis Tarpeia nee in arce federtfiiura querelis Sût concela piis cur hoc matriq;mihiq; Solamen:ucl cur decus hoc o dure negavi Tagcre facratos uultus.atcp ofcula ab ore Libauide tuo;dextra mihi prédere'dextra Nó licitumdeuiora forêt hæc uulnera quatum Si ferre ad maes infixos mente daretur Amplexus uencräde tuos:fed uana recorder Ni mare:nä primo tue hærebamus in æuo; Hûana maior fpecies eratthorrida cano Vertice defcendés ingentia colla tegebat Cæfarics:fronticp coma fquallente fedebat Terribilis decortatep animi ûencrabile pondus Nil pofthac oculis fimile ineidlttexcipit inde Ia marusutq ihibes cóuellere uulnera queftu Quid CU præterltis inuifa penatibus inquit Hofpitia: amp;nbsp;cædes pœnorû intrauit acerbas: Affixi clypeitcurrufcp amp;nbsp;fpicula nota Aedibus in puis magni monumenta triumphi Pulfabat oculos:coniuxq; in limine primo Clamabat quo fers grefrus:n0punicus hiceft Regule que fugias caceriucfhgia noRri Cafta tori domus amp;nbsp;patriu fine crimine feruat Inuiolata lare femel hic:itcruq; quid oro Pollutu e nobis prolemtgratate fenatu Et patria fum enixa tibi tua refplce fedes Hæc e:undeinges hucris fulgetibus oftro Vidifti latios cóful procedere falces Vnde ire in marte;quo capta referre folebas Et ulcdor mecum fufpcderepoftlbus arma Non ego complcxus;amp;fanàæfœdera rædz Coiugiûue peto patrios danare penates Abfifte;ac natis fas duc cócederenoété.

Hos Inter fletuslunéfus ueftigla poenis limine feduxlt tyrios:quxftufq; reliquit. Vixdum clara dies fumma luftrabat in œiha Herculeimonuméta rogiteum conful adire Acciriq, iubet libyens:turn limina tépH Vidimus intranté:qux confultata fenatusj Quas ue uirl uoces extremum curia maeres Audierit placido nobis ipfc ædldit ore.

Intulit ut grcdüstccrtatim uocc:manuq; Ad folitam fede:amp; ueftigla nota uocaba^ Abnuit antlquûque loci afpnatus honoré eft: At circunfufinon feclus undique dextram

ocr page 129

Sextas Prenfare ac patriæ ductorem nomme tato Redderet:orabant;capti'ua pofle redemptu Penfari' turbatae tyri'as turn luRius arces Arfura dextra:fueritlt;p uincfta cathenfs. Tu palmas fimul atollemac luminacœlo luftitiæ rcaicp dator;quicuncta gubernas: Nec Icuior mihidiua fides:ferranaq; luno Quos reditus teRes furata mente uocaui': Sit mihi fas me digna loqui latiolque tueri Voce focos,ibo ad tyrios non fegnior inquit Stante fide reditus;amp;faluo fcedere pœnæ Sic nobis reru exitio definite honore Tedere tot bellis:totq; annis fregimus æuû. Nunc etiä uinclis:amp;longo carcere torpent Captîuo in fenio uires fuit ille:nec unqua Dû fuit a duro eeßauit munere martis Reoulus exangui fpeéfatis corpore nomen Atnon carthago frauds domus infciaiquâtum Et nobis reflet iuuenes parat afpera ferro Peélora captiuos noftra penfare fencéfa. Itedolos contra:genfqueaftu fallere læta Difeat me capto quatum tibi roma fuperfit Nec uero placent: nifi quædc more parentum Pax erit expofcunt libycimobifque dedere Hæc referenda pari libeat fi pendere bellum Fcedere: amp;nbsp;ex æquo geminas conferibere leges* Sed mihi fit ftygios ante intrauffle penates Talia quideam ferienti pada latinos.

Nec monitus fpemente graues:fidofq3fenatu' Poenorum dimica cohors:quæ meefta repulfa Ac mihi'tans capto patrias properabat ad oras Profequitur uulgus patres:ac plaóbibus ingens Perfonat amp;nbsp;luóto campis reuocare libebat Interdum:amp; inflo raptu retinere dolore.

Attrepida:amp; fubito ceu flans in funere coiunx Vtuidit puppim properante iutraramp;tremendu Vociferans celere greffum referebat ad undas. Tollite me libyci comité:pœnæ$ necifque Hoc unu coniux uteri per pignora noflri Vnu oro:liceat tecum quofeunq; ferente Terraru:pelagicppati:cœliq3labores, tyon ego amycleu dudlore in proelia mifi. Nec noftris tua funtcircundata colla cathenis Cur ufquead poenos mifera fugis:accipe mecu

in fine orationis; Solitamtconfularemrfn qua pri us fcd€rat:quclocû recufauit:qfi effet nefas hoiem capduûillic federe. Non feciusmôminus. Pren fare prefabatur. Duetorë:Regulûtanti nominis: aefamæ. Peniari:permurari cûcaptiuiSè luftitiæ reétiq; dator:oratio reguli ï fenatu pro utilitateco muni:qua diffuafit fieri permutatione arguens ab utili. Datoriuftitiæ:iupiter. Nec^euiordiuaino minoris nùminis:acuenerationis:g fit iuppiter.

Serranaiuno:qumfuperftitiofecoleris a ferranis: ideft carthaginefibus: amp;nbsp;illis faues perofanomeæ neadui Saluo foederepœnæihac conditiöe:ac pa, Cto uenerat:utfi re infera rediretfupplicio afficere tur. Non fegniorinôpigriorg hucuenerim. Sta te:nöuioläta fide reditus mei utiuraui. Reyzexl tio :cudetrimcto patrie amp;nbsp;calamitate reipu. Tot bellis cofirmatioeft. Fuit ilie regulus.q.dmofum amplius Regulus:fed cófe@us fenio:amp; captiuus.cu lus membra torpent. Exangui.ia afferto. At no cartliago:ab utili fuadet no debere fieri pmutatio/ ne. Enobis reftet.i.quä paie firn uidurus cöfeclus ia fenio. Regulus in fenatu dixitidatü fibia poenis elle uenenum no præfentaneu :fedad tepus ut pau latim corpus tabefceret:utfacia pmutatóe interiret Afpera ferro.apta bellis. Necuero placeat.locus eft abhonefto.Nödebetis inquitinire pace cd pœ nistut fcrueturdecorçu eftrûmiû fitis fuperiores in côditionibus: tit maiores noftrifcmp coiueuerü.

De more parentütqm romani Temper percutiebat foedera honeftiscöditionibus:ut maieftas romani noïs feruaref. Expofcunt libyd:hæc fuerant man data poeno% data Regulo. Pari fœdere:æquis eo ditionibus:utfint pares uobis:nöinferiores quod nullo modoagëdüeß.ne degeneraffe a mai oribus uideamur. Exæquo:ut pari lege fitis cöiüai.Sed mihi fit ftygio.q.d.poti^uolo mori guidereroma nos pcrcutientes talia foedera:amp; cü hoc dixiffetred didit fefe poenis iratis:quos dimifit fenatu s:cü non fperneret monitus Reguli graues amp;nbsp;fidos. RepuI fa:propter repulfa quippene^ permütationeinecp pace æquâuolebantromani. Capto: regulo:que uulgus interdii rapere cogitabat prædolore: qui lu ftus'amp; pius erat. ToHite me uerba Martiæ orantis pccnos:utfcunacû Regulo in naui acciperet. Per pignora:filiosnoftros. Liceat tecti:hoc dicebacre gulo marito. Amycleum:Xantippulacedamp;mo/ niti: Vfq;ad poenos:gente immanem amp;nbsp;infida.

wsuih tinto nA^w

///

vit


ocr page 130

Eadem hora:idëexitusamp;mors. Si ftatrfixû c In aïo.morioio.moriaur hic in patria. En quife iaftat: uerba Martiæ furéds dolore: accufantifque Regulüpfidiæ:cû uiolarethdeconnubii: feedera genialiaamp;facra3 tardas. Perfide : g mihi fide iu gale uiolas. Duras:nöadmittetes precesamp;lachri mas. Ludibria neds:timësingtmarusignomini ofam morte:quæ regula manebat:optabä ut tepe ftas nos obrueret:fcd ucti fecudo flatu nos ad Car thaglnis porta impulerat. Horrefcës:timëscgo ingt Marus. Reuerti.f.Regulu Carthagine. Uu ra mercede:acerbifrimo fupplicio. Narrator pœ. utnarrare romais Reguli ruppliciuiremiffus iui a pœnis româ. Ncctibi nücri.fenfusc:nö narrare tibi o Serrae gentepunicä crudeli(Tima ritu ferariï li aliqua uirtus dedicet maiusexcplû fidei amp;nbsp;co fta tiæ:utfedt uirtus reguli.q.di.Nunqfuitaudita ta lis fides amp;cÔftâtia:iô eft hoc exemptuAngulare.amp; laus c Reguli a fideeöftätia amp;nbsp;fortitudïe. Pigma Iioneâ:carthaginëfem:pygmallon fuitfrater dido nis:quæcodidit Carthagine. Pudetad.quæ.q:d. pndorédeflere fupplicium Reguli:qd'ille placido uultu tolcrauit.amp; ob id magna iaudccöfecutus eft.

Tu quoqica.pu.hortatur Serranti marus: utfefe adimaginetanti patriscffingat. amp;nbsp;cä fortitudine aï^magnitudineinaduerCis affumat. Præfixo paribus Ti.defcri.armariti mucronibus circunfixiï in quo regulus cruciatus e.cofedu erat ex tabulis li gneisdntus infixi eratacuti ftimulimtnecp facere: neep ftare:nequeadhærere fine moTeftia: amp;nbsp;crucia tu poflct.amp;cti defeffus labore cccidiffet:a tortori bus trahebatur:utacutis clauis motu corpus figere tur.Tubero ait regultiapœnis excruciatu fuide no Uis exemplorti modis.Tn atrasingtamp; pfundiffias tenebras eticlaudebat:amp;aduerrusictus fo'is appo fitum cotinebattpalpebrasquocpeius ne coniuere poffet furfaac deorfu diductas ifuebat. Taditant aitfomno diuphibitu:at(pita uita priuatu : idque ubi Romæcognitucnobiliffimos pœnoriï capti uosliberis reguli a fenatu deditos:amp; ab his i arma riomuricibus fi fixo deftitutosteaduqueinComnia cruciatos Tteriine.Sene.de fupplido reguli loques ait:figutcutcclaui:amp; ad uigilia fuCpcfa lumina. Mucronibus:clauibusacutts. Crates Iarc%:rabu læipfiusarmarii. Defus ftimuTustdefi mucrones amp;claui ferrci. Exordine:p ordinc. Statis fcrri: extantisamp;fixi claui. Hacfraude:armarii.f.amp;cla uorti. Perducto tpe:adpoftremticu nöpoffetam piius ftare. Tortoriners:illecut data erathoc ne godti:utregu!iï torquerer. Tnets: inutilis amp;nbsp;turpe minifteridexerecs. Ad uifcerat ficordia.ulfcusdi citur gcqd latet fub cute. Abdfte lachrymihinquit marus Serranodolctiuice patris. Dux inclyte:o regule. CaTcata:fupata forti aio: quonia nihil e toleratius malorum uiro fortis Minores: pofte ri. Interea rapidas:dtitalia agerentur circa Trafi nienum:amp;arua perufina tantæ cladis fama per, ueneratadurbcm.amp;imitaturpoeta Virgilium in quarto famam deferibentem.

Fleremus Iachrymis:autfiprxclufcrft aures

Vrbs inimica fuas:eade tunc hora mancoit Teque tuofep fimultuel fi flat rumpe uitri In patria moriamurudcP comes ultima fati Has inter uoces uinclis refoluta moueri Paulatim:amp; ripa ccepit decedere puppis. Turn uero infcelix mentem furiata dolore Exclamat feffas rédens ad fydcra palmas. En qui fe iaclat libyæ:populifq;nephädis Atq; hoßi feruare fidem.data feedera nobis Ac promifTa fidcs thalamisubi fidc nunc eft. Vltia uox duras hæc tunc penetrauit ad aures. Caetera percudi uetuerunt nofeere remi. Tûfluuio raptu ad pelagideuoluimur oras, Ac legimus pontü:pinucp iuuante cauata Aequor amp;îméfas curua trabe findimus undas Ludibriu nccis horrefees uis afpa ponti Obrueretrfeopulifq; rate furor improbus curi Frigeret optabatmoderato flamine lenef Vexerutzephiriitygriocp dedere furori Infcelix uidiipatriaq; tremiffus in urbe Narrator pcenæ dura mercede reuerti. ,% Nec tibi nuric ritus imiraté;irafq3ferarum Pygmaleoneä tentaré expromere getem Si maiusquiequa toto uidifTct in orbe. Gés hominuq quod ueftri ueneranda pared Edidit exéplum uirtus pudet addere quintus Suppliciis quæ fpeétaui placido ore feritem. Tuquoq care puer dignû te fanguine täto Fingere ne cedatatephumétis coprime fletus. Præfixo paribus ligno mucronibus omnes. Armantur lateru cratesidéfufq? per arte Texitur credi: ftatifq; ex ordine ferri infcelix flimulus:fomnifq? hac fraude negatis Q uofeuqinflexus produdor téporc tortor Inclinauit inersfodiunt ad uifecra corpus: AbEReo iuueis lachrymis:patietia eundos Hos fupat cafus.longo reuirefeet in xuo Gloria dum cceli fede terrafq; tenebit Cafta fidcs:dum uirtutis ucnerabile nomen Viuet:eritcpdies tua quo dux inclyte fata Audire horrebunt a te calcata minores.

Hzc marus:amp; mocRa refouebat uulnera cura Interca rapidas pfufa cruoribus alas Sicut fanguinea thraOmeni tinxerat unda Vera ac fida fimulfpargebat fama purbe


ocr page 131

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sextus

Alliatamp;infandf fenonesrcaptiq; recurfat. Attonitis arcis facies excutit habenas' Ludhficus pauor amp;nbsp;tempeflas audla timendo Hicraptu ruit i'n muros uox horrida fertur Hoftisadeftnaciunt fudes amp;nbsp;manfa tela Aftaliæ laceris canentes crinibus alta Vertunt tcaa deu:amp; feris poft fata fuorum sollicitant precibus rcquié tenebræque dtefep Amifere lacét portis ululante dolore Difpcrfum uulgus:remcjntuq; ordine longo Seruat turba gradus:pendent ex ore loquetum. Nec laetis fat certa fides:iteruq; moratur Orando amp;nbsp;uultu interdum fine uocc precati Qdrogitat taudire pauet:hic fletus ubi aures P^rcuUx graulore malo:mctusinde negatu Si (cire amp;nbsp;dubius refponf inuncius hæfit. hmqueubicofpedPu redeutis uifa propinquo Corpora follicite laeti funduntur:amp;ipGs Ofcula uulneribus figunt fuperofque fatigant. Hinc inter trepidos curae uenerandus agebat Serrand marus:atq; olim pofl fata mariti Non egreffa domuuitato martia coetu. Et lucecaufa natoru pada ruebat. Inlucftu Gmile antiquo turbata repente. Agnofeenfque maru fidei comes iclyte magnae Nuc certe mihi redd s ait:!cue uulnus an alte Vfq ad nodra ferus penetrauit uifecra mucro Quidquid adelbdu no uidu carthago catenis Abripiatipoenaequeinflauret modra paterni Gratu cRo fuperi:quoties heu nate petebam Ne patrias iras anitnofque in prælia ferres. Nec te belligeri Rimularet in arma parentis Trifte decus nimiu uiuacis dura feneeftæ Supplicia C\pendi:quxfo iam parciterfiqua Numina pngnaftis nobis:hac cladis acerbæ Difeuffa ceu nube patres coquirere feffis larebus méditant ope atque ad munera belli Certaturpulfufque dolor grauiorc periclo. Maximacurarum redorem ponerecaflris Cuilatiu amp;nbsp;moles rcru quaftata recubat Spedlate occafum patria iouis illa ruenti Aufoniz atq; italis tépus protédere regnis Cura fuit:nä tyrrhenospœnûq fecundis Albana furgens rcfpexcrat arce tumentem Qui ferre in muros ultricia figna parabat Tucquaflas caput haudunqtibi iuppiter iquit

Alliaamp; infandifenonesrf.caläitas accepta ad allia flu.amp;urbis romæcaptiuitas.M.Pompo.ftor pau lo ante foils e roftris:ut ait I'olibyus:elata uocc pro clamauitrQ uirites magna pugnauicli fumus^ Captæ:obfefFi a gallis capitolh amp;nbsp;pene capti. Ex cuditha.palTim uagat. Luetificus.na poll pauore fequit ludus. Tcpeftas:hæc calamitas q timore augebat. Hicaligstdefcribit trepidatione quæin urbe fuit ad prima ntidu cladis.Inaniarirrita. Ca nctes:canæ.r.matronc ibant ad tcplü ut pïpcriola banti precarcf. Vertut:adeuttcpladeo%. Seruat tur.gra.re.ponridie g clades nudata eft ac deïeeps aliquot diebus ad portas maior muliera ppe g ui\ rorçfuitcopia:utair Lhii.q autfuoyz aliquëaut nu' dû de his expedabaccireufudebant obuiis feifeita tes amp;nbsp;netp auelli undiq; a notis priufg oïa otdineîq fidetpoterât:ïde uarios uultOdigredictiu ab nudis cerners utcui^:autlæra aut tridia nnciabât:fœiut naiv pdpueamp; gaudia infignla erat amp;nbsp;ludus'.una in ipfa portafofpite filio repete oblato ï cófpeftu eius expirade feruttakerâ cui mors filii falfo nudata erat mœfta fedêtëdomiad prima cofpectu redeutis fi, üi gaudio nimioexaiatä. Sineuoce:nänutu qre-bat amp;nbsp;expauefeebätaudire id qdqrebät timetes ma In nuciu. Grauiorc ma.audita nece fuo^ plorabat Metus inde.Cerar 0 nudusîterrogatus hæfitabat: dicebatq; ndeire. SoIliclteTæti:q fuerâtDrius anquot; xir timetes morte coßz g nue redibant: Fatigant: laduntuotis amp;nbsp;precatioibus q, pepeidttillis ï bello Venerandus cu.laudädus qm feranus 'uit illi eu ræ. Agebat:reducebatromâ. Caufa na.iquæfo la PP filios uiuebat:nam nid filios habuidetipoft fatu reguli uirä damnaiTet. Lucëuitâ. Antiquo: tpe reguli. Fideico.incly.uerba martfæ ad ma^z.

Fidei comes reguli g fuit clarus fide poenis ferua tax Huncrferranu filiu. Noflra ui.q.d.no penetra uitin uifcera filii fed mea. Quilt;gdadeft:fenfus: gratu eft mihi hoc guis magnûmalû fit dummodo carthago nequeatuïdre ca'henis filiu ut fed t de re gulo pâtre. Modra pœ.pa.horrendu fupplida amp;nbsp;môftroümile. Quoties heùna.uertit fermonëad filium. Aïos:audientiânuemagnanimiratc. Tri fte decus.gloria illius amp;nbsp;fortitudoatep laus quæ no bfs triftitiæ fuit:fed aius regulinungeft deiectus: Expedi fupplida.i.diu uiucdohæc lupplicia paf fa fuiatfenatores ingtpoeta hâccladëaïo pollëtesp fa|ute patriæ côfultabant. Feiris rebus:reipu.labâ ti amp;nbsp;attritis uiribus romano^. Grauiore periclo: qm maiora iä timebat patria minitante ruinam. Protedere tcpus:cxtcdere amp;nbsp;prorogare romanum iperiuqdtucruereuidebaE. Albana arcc:qmiup, piter latialis albæ colebat cuius tcplu autore amp;nbsp;fua fore tarquino Iatinicrexerutamp; celebritatein illius honore qua quotannis recolebant ferias latinas ap pellarutiqm coueniebantlatini gbus illiccarnes da bant:unde Cice.ïoratiöe p planco uolës oftëderc paucitatëlatino^ dicit: Quibus.f. municipiis uix ia g carnëlatinis petantiueniunt.louis latialis me minit Luca Tumentc:fupbientccladeillata roma nis. In muros.f.romanos haudunquauerba iouis deannibalequëabfentcaUoquitur.

k 11


ocr page 132

Oluuenfs dederit portas trafcendere romæ. Atq)inferre pedé tyrrhenas fernere ualles Cædibus amp;nbsp;ripas fluuioru exire latino Sanguine fas fuerit:tarpeiû afcendere collera Murifq;afpirare ueto.quater inde corufcum Contorfit dextra fulmé:quo tota reluxit Meonidu tellustatraq; per æthera uoluens

Liber

Fas fuerlttefto inquit q, tibi licuerit rotuâofanguinehetrufcas ualles repkuiIfe. Exire:abiïdare. Murifep afpirare ueto.1.tagere murosromfos. Meonidutellusxhetrufcoyzguenerutex meonia. 'Mctc:prudêtiam.

Tandë:poftclades acceptas. Habenas:regimëamp;diftaturam:quæreipu.labâti faluti fuit.unde dixit En nius:Vnas hö nobis cunctado reftituitrë.Fabius maximus in ilia trepidatiöeromanorü creatus eft dictator a populo: quod nungante ilia diem acciderat. Non huncinquit:uerbaiouis in laudem fabii. Inuidiatal, luditad illud quod poftea fuit.nam propter inuidiam populus æquauitimperium Minutiomagiftro equita cum Fabiodiclatore:quam inuidiam fabius ciuili æquoep tulitanimo.immocu opus fuit:minutiumemani bus annibalis eripuitmec etia gloria popuiaris bla dofucoeucorrupit:qppe nulla inani gloria moue batur.totus erat intëtus fälutipatriæ:quâppe colla piam cuneando reftituit.paulo poft dicet:Necnö patra faturnia mites Inuidiæ ftimulofodit:amp; po' pularibus aUris. BIado fuco:coloratis blandiciis fuc°accipitp colore:amp; fucare colorëaddere. No aftus fallax:qm cötra fabiu nö ualuerntaftusaniba lis. Alius cupido:alia cupiditas genere mafculino ptulitutfupra. Vetus belladi:diu in militia uer fatus. Quieta mcte.i.quifortilïime tacprudctidi meaduerfam :profpera(,fortuna ferebat, magna nimusm.neçaduerfa fortuna deprimitur:necpfpe ra extollitur:fed medium femptenet æquo animo ad utranep fortuna paratus: Quieta: tranqlla: ie cura:coftati:amp; ut decet magnüuiriïamp;prudëtia fub nixum. Caftris amp;togæ:domiforif(p. Circufpe ëtus:puidusamp;cürone mala declinâs:qualë defcri bit Hora.in fermo.his uerbis:hic fugit ois infidiaf nulliqpmalo latus obditapertuicu genus hocintcr

na. Reuer.do.f.abipfa militia. Stirpecla%gc: repetitcelebratque originëfabiogz: Affinis ccelo: Ppherculërelatu ï natura deo^z. Logis o.hlfpâis: ubi gerionëocciderat:cuius armctûin italiam abc git. Triplids mö.geriöis tricorpis. Egit: duetts Ductorar.euäder filius mercurii amp;nbsp;nicoftrates: qua poftea carmëtëappellaueriïtromâi: pp uatici nia.euâder ex arcadiapfugus cd matre ï italiänaui gauit. Regla uir.uinduna filia eüädri:quäaliqui appellantlauna:exqHercu.fu(cepitfabiü:aquo fa bioßzfamiliappagata c:quis aUq teneat pallâtem nattifuiffe ex uinduna amp;nbsp;hercule. Hofpite fa. her ciile g eratdeificadus. Læto cri.c ôcubitu. Semis herculel. Arcas:puefla arcadid euâdri filia. Ve tura matcr:quæerat futura mater. 1n nepotes her culcos:fabiorü familia g erant nepotes amp;nbsp;pofteri, tas herculis amp;ipfius uindunæ. Domus hæc:fabi orum.fcfus ë:Fabius dictator cûaâdo amp;nbsp;æquado anibalëfupauit oïa gefta maioriïfuorc:tâtæ molis erat œquare nedûuincere ânibalc:quë laudat poe taiutmaiorlaus accedat fabio g eu tato fucceffu tu mente curando fregit. Terectutg perieratapud cremerain pugna cötra ueietes:utdictu e. Poene hannibal tantimometi eras: utte æquareeët fupa re præclara abofu fata. Dum fe perculfi:fabiodi datoridatüe negocid:ut muros urbis :turref(p fir maret:amp;præfidia dirpôerer ânibal interim redo itinere per umbriam Spoletu ufqueuenitdndc cu populate agro urbe adortus eet oppugnare cd ma gnacæde fuo%repulfus ë: cöiedans ex unius colo niæ haud nimis pfpe tctatæ uiribus: gta moles ro mant urbis eët:in ^ru picæna:uertit iter auidira te prædætdcmûin CÏapania peruenitubi pidura

Nee poenu auertiHe fatis.dat numme magno Aeneadis metem gremio deponere tuto Romulea tande.fabiocp faluns habenas Crcderedu(ftori:cuipoftqua tradere belli Tura uidet.no huncinquit fupaucrit unquam Inuidia aut libyco popularis gloria fuco. Non aftus fallax.non prxda.aliufuc cupido Beliadi uetus ac laudu claduqj quieta Mete capax.par ingeniu .caftrifq?tocæcp Sie géitor diuû.recipin^ ad fydera gregum. Hic circufpeétis nulli depréfus in armis; Laudatufq;ioui fabius mirabile tantum Gaudebat reducépairiæadnumerare reucrlus

Nee mêbris qui'fqua natoue pepercit amato Acrius;autuidi't focium p bella cruorem

Hoftilhplenis repetebat mœnia caftri's. Stirpe genus clarum cœloep aflini's origo. Nam remeas longisolim tyrinthius oris; Et triplicis monftri fama ; amp;nbsp;fpecftacula captas Mira boucs hac qua fulget nunc mœnia romæ Egit ouâs.tnne arcadius fie fama locabat Inter defertos fundata palatia dumos Paupe fub populo dudior.cu regia uirgo Holpite uidla facro fabiu de crimine Izta Procreat.amp;ma^ni commifeet feminis ortus Arcas in herculeos mater uentura nepotes. Tercetum domus hic fabios armauit in bofé Limine progrelTos uno :pulcherrima quorum Cundlando fabius fuperauit fadla.ducecp Annibale zquado tantus nunc pœne fuifti;

ocr page 133

Du fe pcrcuin renouant in bella latini.-Turbatusioue:amp; exuta fpe moenia romæ Pulfanditcolles urnbros atq; arua petebat Annibakexcelfo fummu qua uernce monti's Deuexum laten' pédet tudertatep ubi latis ProiedPa in capis nebulas exhalat inertes. Et fedetingétem pafcens meuania taurum Dona ioui:tum palladios fe funditi'n agros Picenum dines prædæutff erratibus aruis.

Septimus

Donec pedifcros mitisteampania curfus Tardauit:bellücp finu indefenfa recepit. Hicdum flagnofi fpeóPat templüq^domofque LinterniduóPor uaria fplendentia cernit Pictura belli patribus monumenta prioris Exhausi;na porticibus lignata manebant. Quis inerat Îongusrerum amp;.fpe(ftabilis ordo. Primus bella truci fuadebat regulus ore Bella neganda uirorfi nofeere fata daretur. Ac princeps poenis indidi more parentum Appiusamabat pugnæ;lauroque reuindus. luftum farrana ducebat eide triumphum. Equorcum iuxta decus amp;nbsp;nauale tropheum Roftra gerens niuea furgebat mole columna Exuuias marti donum quæ diuilius alto Ante omnes meria pœnorum clafle dicabat. Cuinodurnus honos funalia clara facerq;

Poft epulas tibicen adeft:caftoque penates -hfignis læti repetebat murmure cantus. Cernit amp;nbsp;extremos defundi ciuis honores.

Scipio dudoris celebrabat funera pœni Sardoa nidor terratuidet inde ruentem

primi belli pnnicl apud linternu uidiapoeta ingeniofe fingit. Perculfi:côfternati accepta clade. Tuder.ad huc retinetoppiduumbriæ porredûin dorfo mötisdupra meuaniä ppe quam eft ditunus in plano eft me uania ppefulginiamamp;iualle umbriæ quænücfpoletina dicitlôgitudoeftapcrufia fpoletüu@:dextra læ uaqpfuntmôtes. Inertes.inutiles obfcuras. ngentétauriïrquimadabafa triumphantibus ioui Capitolino. Agros palla.picænos oliuiferos:inde oliuæ picenæ célébrant a poetis:amp; eu traieciffet Hannibal truentû: marrucinos amp;nbsp;marfosratep peliginos depopulatus ïcapania fe effudit. Érrantibu^: difeunftibus ad prædâ. Signa populantia:fuos milites qui oïa depopulabant. Mitis:pacifica amp;fertilis:magil^ apta paciçp g bellis. Indefenfatqm romani no poterant ferre ope tri bus cladibusiâ attriti. Stagno^interni:linternu eft oppidu capaniæ clagzexilio aphricani maioris: amp;io poeta finxit illicfuilfepieurä primi bellpuj nicirfuitibi Scipiols fepulchruautore Strabocxcu, ius ruinas fe uidifle Liuius teftaf:1quo tale fuit epi grama.Deutéto Hannibalecapta carthagine:amp;au cto Imperio:hos cieres marmore teâ^ habes. Cul no europe no obftitit aphrica quodam.Afpice res holum g breuis urnapmit : lintemüeftppe mare poft finueflem. SragnoCi : quoniam prope erant paludes:un dieft poftea undofisfqualida riuis hinc lïternapal^:addcq,hnternu alluitfluuioeiudénols Tëpln:hoc fingitpoetaqm in tëplis talia pingebä tur:utdehiftoria troiana Angit Virg. in tcplocarta, ginis. Exhaufti:finiti:qdduraueratp.xxiiii.änos Primus bella truci.Mamertini de quibus didu eft natio capana:amp;tue meffanam freto ficulo icubente habitantes Tplorauerntopc romano% cotra hyero ne regeaquo obedebant amp;nbsp;poft uarias fententias1 fenatu populus cefuitamp; plebs feiuit fuadete.M. At tilio Regulo illis iplorantibusopeeffe feredam. Neganda uiro:quæ Regulus debuidet negare ac didhadere fi fciuiriet fatoBZ uoluntates :gppeineo bello periturus erat. Fndiclæ more parents : qm bellüindicebata romanis p feciales prifco ritu : ut abunda dixi in cömëtariis officlo%: Appius elau, dius côtra hieronëamp; poenos in auxiliümamertino rum primusificiliatexercitn romane traiccit:amp; pœ nos ficilia expulit:amp;appellatus eft claudius caudex: huius apii meminitSuetonius in tyberio. Reuin dus cordatus laurea corona utmortis erat tritipha tiu. Scrrana:punica.qmpcenos Sicilia expul t.

Tropheu:colunaiqua erantinfignia uidoriæ na ualis:amp; roftra nauiu fufpenfa.C.CorneIius:amp;.G. Duilius college in cöfulatu miliraucrei fciciliâ:! pri mo bello punico:terreftribus copiis præerat Duili us amp;nbsp;Hannibal cladi punice:romaneat Cornelius g fraude punica captus c: amp;nbsp;ad hannibalë pcludus duilius relido exercitu tribunusclaffem adiit:amp; ad mylas nauali filio pcenos uicit:amp;.l.naues cccpit:cd ceflumcp illi a fenatti fuit:ut reuertcti a cœnatybici nes caneretamp; funale fiferret. Alto:marificülo.

Eittoribus lybicis difperfa per agmina pubem. Inftabatcrifta fulgens amp;nbsp;terga premebat Regulus autololes no adefq; amp;nbsp;marus amp;nbsp;mon Etgaramas pofitis dedebant oppida telis. Lentus arenofo fpumabat bragada campo.

Sacer..qm1facris utebanf tibicinibus rbmani, Ca tnsripfoRZ tybicinu. Lamp;ti:iucundiScipio. L. Cor nelinsScipio coluIi fardiniaamp;coriicacotra fardos corios ad hannone poeno%duce pipere pugnauit: et hannoni exegas celebrauit. Ciuisihannois ciuis carthaginefis. Extremos ho. exegas : et fuuebris p0pa:quaeu'Scipiohoneftauit. Videt inde ruen tem:uidebat Attiliu Regulu appellentem cladem lictoribus libicis et pubc romanam difeurrente per r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;agmina pœnorum fula. Autololes amp;nbsp;Nomades untpopuli aphrlcæ quos in primo bello punico Regulus uexauit:priufquam caperet: hammones etiam amp;nbsp;gatamantes. nbsp;nbsp;nbsp;Bragadamunede ferpenteinterfedo ad bragadam.

k iii

ocr page 134

Liber

Proicafipup.carthaginéfes cupiente redirei patria Xantippu pelago merferut fr uftra Inuocantënutnina: qppenö pepceruntpœni:atq3 poeta illa dediffe poenas mortis Reguli fed ferasmä debuit moripriuig regu' Ius caperet:merferuntXacippu poeniredeutc i patriaimedio mari ne gloria de regulo capto tota fibiallumc ter. rceaorëamy.Xâtippalacedæmoniü. Perfida ma.ipG poenig eu i patria reducere ßmulauerät^ Pede bat:pfolucbat. Dignilædmâ merebattale morte pp uiolatû regulü. Egates:ïfulæduæ futi mari ficulo apa qs luftaUui uicitdaiTc punica.cëtdamp;.xx.naues amisere poeni ad cgatcs:q%duæ de.l. fu bmerfæ fdtJudati' nauibus captis q Cuperat rediitad lilibed en quo amilcarpocno%legatus foedus pcuilit. Pronaau.pfpouéto amp;nbsp;fercti. Ad lit.ipiius ficiliæ ppelllybciï. Legatus amil.poft uiftorlâ luctati! ad ægates carthaginefes utfcri.pofybius:mifro amilcarêg celerrime nudo poteftatëilli dedere geqd crep.uideret facicdi:amp;fic foedus eu luctatio pculfit. Duftoris:HänibaIis. Verterato.ï.fe.oîum oculi relictis aliis imatfbus i tuebatamylcarë. Pacis fa.cöditiöes pacis de qbus diétueft. Pollutas uiolatas pp rupta fédéra, loue: luocatu.Cin foedere. Dilates iu. öditiöes pacis.

Viperea fanietturmifque minantibus ultro Pugnabat ferpens:amp;cû duce bella gerebat. Nec non proieéfum puppi ' frufltaque uocanté Numi'na amycleum mergebatperficja ponto Xantippum manus:amp; feras tibi régule poenas Xanti'ppus digni 'pendebat in zquore leen'. Addiderant geminas medio cofurgere fludu Egates laccræ:circum fragmenta uidcres Claris :amp; eHufos fluitare in gurgite pcenos. PofTeffor pelagi pronaqueluéPatius aura

Strilt;2as:cxpcditas patas ad fupplicia nocedd. Horrebat: timebat. Irrita:q no feruauerüt poeni excitâtes poftca bellu hoc punicu fecudu. Hæceri. e.fü.fingit poeta illicfuiffedepida uenerc q uidez bat oïa fpeftateex eryce mötefidlie ubi colebat:un ericina dr uenu5:di(2us at c eryx mós ab crycefilio ueneris amp;nbsp;butæ illicfepulto que ceftib^ hercules ite remit. Diöe:uenuspofuit nomcmrïs pfilia. Læ ra:qmro.erätuidtores ï marifleulo. Percefuitcote piatuseamp; oculis plegit. Leta ira:quæpaalati cuda oculis luftrado auda erat. Nole.da.uerba haniba lis ad catthaginc.i.no miora glïthæcaro.depida i dedecus noltrd. Captäfa.enumeratfuas uiaoriaf hanibal qsuult depingi itectis Carthaginis teplifq; i dedccusro. Da fpc.pingcutfit fpedaculu oibquot;:

Patres:nâ uthuimus faguthinl fe ïulcë truddarut amp;neqppaterfiliismegp fiitt patribus pepeerat. A1 pes:Iacce(rasamp;rupatasanobis. ExiguusIo.occu, pabatinqtalpes depiftæ magnûlocGi replo cuife fint maximæ. Ardua iuga aipiu fupataanobis. Aadc et ti.l.uidoria parta a nobis ad Ticinuamp;tre bil. Noftru.l:noblsfauentc:fauit qppe trebia pcc nis:uthabulm9. FugiatcoTul.Scipioqucfilius ad ticlnuhumerisi cadra uulneratu rettulit: amp;nbsp;ficfub unoafpetftu Sylllus oiapofuit q hactenus hanibal in italia gelTerit:amp;prius ihifpaia. Hæc:has meas ulctorias Ipargep orbeuulgata pictura. Effinges: poteris depingerem facibus It. Inccdioanobi inie Cto. Tonate:iouecapitolind:±feruatpoeta deco ru ulriab oi pietate alieni. Quo^ dextrisicaptat alos fuo%quos tanta%claduautores dicit : amp;nbsp;luffit porticu incedio abfumi:redigiq;in cineres piQuræ initia autore Pli.incerta funt:amp; ea inqrere lupfluue ægyptiifex millbus annoru apud lpfosinuentâaf firmabant priulg in erecta tranfirct:græco^ aliqui dicut apud fidonëurbeachaiætalig apudcorynthu reptam oës ab ubra hois lineis circudata : hæc fuit prlma:fecunda ex fingulis coloribus : amp;eo tepore quo Demarathuscorintliius ï italia uenltabfolutif dmaapudro.pictura erat:amp;pidortupbqderat ar deæ donatusedduitate:amp;ïpictura taiefuit carmc Dignus:digna loco pisturis condecorau it regïæ iunonifupremæcolicis templd.Mar.ludius æto les ætolia oriundus. Que nu ne amp;nbsp;poft fempob ar rë hanc ardealaudat:amp;hæc erat fcrlpta antiquis lit teris Iatinis:honorhuic arti mature apud romäos

Hæc inter iundo legatus in ordine amilcar Du(floris genitor cunctarum ah imagine reru Totius in fefe uulgiconuerterat ora. Sedipacis facies amp;nbsp;pollutas fcederis aras Deceptumque ioucm:acdisantes iura latinos Cernere erauftriétas trepida ceruice recures Horrebat libys:ac fubmiflis ordine palmis Orantes ucniam lurabant irrita padla. Hæc eryce e fummo fpedabat læta dione Quæ poflq infefto perccnfuitomnia uultu Arridens poenus lenta proclamat ab ira Non leniora dabis noflris in feribere tedis A(fta mea: dextri: capta carthago facunthum Da fpcaarcfimul flamma ferroque ruentem. Perfodiant patres natorum mebramec alpes Exiguus domitas capiat locus:ardua celfis PerTultet iuga uidlor equis garamaf(^nomaf$ Adde etiam ticini fpumantes fanguineripas. Et noflru trebiam:amp; trafimeni littora thuicis Claufa cadaueribus:ruatiges corpore amp;nbsp;armis Flaminius:fugiat coful manate cruore Scipio:amp; ad focios nati ceruice uehatur Hæc mitte in populos:amp; adhuc maiora dabuf Flagrante effingens facibus carthago libyffis Romam:amp; deiedlum tarpeia rupetonantem. Interca uos ut dignum eflilla ocius ite O iuucnes:quorum dextris mihi tanta gerunt: In cineres monumeta datetatq/inuoluite Admis

ocr page 135

-quot; Septimus

'odgit.Siqdëcx ea eo^noti pt(2o^ traxeratFabilßctis cldrifTimæamp;prïcepiefufdécognoïsædéfalutis pin jatano urbis cd litæ.cccd.qpt.tura durauKad mcoriä Pli.Troiäis tpibuspictura non eracnötn mirari de bonus Vir.cednifFepictura apud carthaginamp;poetæ gppeadtpafua plerucp refpiduu Monumenta hoc ré pIu m cutah pi tura: nonumëta dicatur oïa quæ nos alicuius rei prætcritæ monent.

PETRI Marfiinterprætatio in.vii.uolumen SyHii Italici.

Ntereatrepidiffabi'us fpes unica rebus

nie quidem focios: atque ægra uulnere prxceps Aufonfam armabat uiridi que ad dura laborum

Bellator fenio iam caftra mouebat in hoftem.

Sed mens humana maior nec tela:nec enfem

Nee fortes fpeftabat equos:tot milia contra Poenorumtinuiéluqgducé tot in agmina folus Ibat:amp;mfefe cuncta arma:uirofq; gerebat. Ac ni facra feni uis imprefTumq; fuiÏÏet Siftere cunctando fortuna aduerfa fouentem Vltimadardanii tranfiffct nominisætas.

Ille modum fuperis in punica cadra fauoris Addidit:amp;libyæ f nem in.er profpera bella Vincendi (latuit rtumefaélum cladibusille Hefperiis lento pcenum moderamine lufit. Summe ducum;qui regna iteru labetia troia: Et fluxas latii res maiorumcplabores: Quicarmeusopcs:amp; regna euandria feruas: Surge age:amp;emerito facru caput infere cœlo Atlibyæ duétor podquä noua nomina læto Didatore uigent:raptim mutata latinis Impia haud iruflra reputas cognofcere anebat Quæ fortuna uiro:quod na decus ultia feffis Anchora cur fabius: quépoft tot roma pcellas Annibali putat effe parem feruore calentes Angebat anni;fraudiq; inaperta fenedus Ocius accitum captiuo ex agmine pofcit Progeniem ritufq;ducisidcxtrætp labores Cilinus arreti tyrrhcnis ortus in oris Clarum nomen eratrfed Ixua adduxerat hora

Nterea trepidis fa.fpesu.rebus:Fabius dictator apopulo creatusthita imprimis cura facroruuotis etædibus:ut fatales librimoebatiut ille.f.uoueret:cuius maximuimpitiin duitate ect d bello atq; repu.rettulittut gbus quotue legionibus uictoriho fti obuia eudd ectpatres ceferet. Indeuia flaminia pfeftusotriculosueitzamp;cuaccepitretanibaleuertif feiteri apulia accepto exercitu cofulifaflacco p ag%: fabinu libur: quo die ad coueienddnouis nd litib' edixeratuéit.[nde pnefte ac trafucrfis itierib^i uia ladna tragreffus c.Indeitïerib'füma cura explora tis ad hofte cötcdit:nullo loco nifi gtdnecelTi as co geret fortur fe cömiflur9:amp;eo aio atcühofte ram faufti marris nifi necefTario maus nöcofereret. Af fequutus ëigr anibalëïapu.amp;n peul ab arpis cofe dit.Annibaicd fabiüad pugna allicere nopoffet:! capania mouit:amp;decept^errore noïs claufusëafa bio ï alernistcuafit tn uir follers nouo corneto:in de fabius romä rediit facroyt ca relicto exercitu mi nutio imagiftro eqtG:caquopoftea æqtü habuit ï periü temeritate plæbis. Sed Minutirradeemani bus hoftis a fablo erept^ius futi fabio reftituit: amp;nbsp;fa bio facrificâs eu patreappellauit. Interea:düraha agerenfabhoftibusi Rebus tre.trepidati reip.ro manæ. Vnicadoh.magnalaus fabii. Aegra nul: affecta amp;nbsp;debilitata caläitate accepta. Præceps:fe ftinus fineahq cGftatiöe:qpperes ~tpsnon patie bantur mora. Viridi fe.adhucapto laboribus ca ftréfibus. Mës fa.he.qa trafcédebat hiïanâ mente Fabius qppe folus prudctla q eratfubnix' reprime re ânibalê ï armis furète: amp;nbsp;iuuclliter exultatc uide batur. Sacra nis:hocai robur :amp;fhïa. Siftcre:fir mare Fouctc ad.i.ipfos hoftes:qbus tue fortuna belli arridcbat:ni Fabi^inqt euftado Hânibalë fre giffet:aan peitus führet de ro.noïe. Dardanii:ro mani.fuifTet deletu a pœ.nomëRo. Modiï:finë: qm iuno fauebat pcenis. In pu.ca.p carthaginefi bus. Statuitrfiniuitrâuefirmauit. Leto modéra, ne ctictado ânibalë tôt cladibus fupbiêrë replfit. Hefpiis:italis. Pœna:ânibalamp; Sume du.uerba poetæ ïlaudc fabii:q rc romanâ cuétado reftituit. Iterçla.hoc dicltppter cxcidiutroianti riteruutde batur Troiaruere:fi Roma:qinde huit origine a pcenis capta fuiOet. Fluxas res:ifam rcp.labarc: amp;rpe(ftatc oçcafd. Maiogz la.oîa q maiores noftri magnis laborib^côparut. Carmetis o.romanas: a carmete matreeuadri. Emerito cœ.quod tuifre bufgeftis acuirrute mereris. At li.du.änibal audi to noie dieatoris:optabat fcire gdnâeët ditatura amp;nbsp;q fortua prius ufus ect is:q nue ï tato rerû tutbïe tangunicü fubfidiûercatus crat:amp; aCibnoiqucca ptiuühcbat oia accæpitr Vigcr.celebranE:amp; funt in ore oium: Q uoddc.quäfamäigloriäcphabe ret:amp;qmaio§,ftcmata:amp;anectÇftâs Îre militari amp;nbsp;an fœlici euern pugnaueritiutißmï tato reru di fcrimineânibali ulftori oppôerët. Vltïa an.ulti _ „ nbsp;nbsp;_ nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mufubfidfiïamp;pfugiu. Procellas'calâirates. pftat

1 trânatioe:qm dixerat acora. Inapta:qn poteratdecipipplögäre%expictiâ. Ritùs du.mores fabii: amp;nbsp;na tales. Labores dextræ:res a fabio geftas in bello. Tyrrhenis:h€trufcis:quoniâ Arretii cin hetruria clarum adhuc. Lena hora:malafortuaina fuit captus ad ticinuexcudus ab equo cuius dorfo infidebat.

ocr page 136

Liber

Hic:cilinusarretinus. Ardensextrcama.cupiensmortcppter mala.'quæinuinculis patiebatur. No cüflaminio:uerba cilini ad annibalëinlaudëfabikgbusannibalëad fuam necë puocabat.perofus uitaitan tis mails. FeruidacÖ.temeraria cöfilia amp;ïpctus fempronii gracchh Tirynthiamata ab hercule:undeluue. Natus1 Herculeo fabius lare. Per fingula:oîa gefta fabio^:feduno certamineiHopzaïös amp;nbsp;utres cognofces.

Veientiü po. narrat pugnam fabio%cüueienribus. Cóful:cólules erant Gneus Fabius Cæfo.amp;dtus uer ginius. Delectus uetiti:quoniä no poterat haberi delectus milita pprinopia ærarii amp;nbsp;alia bella :q iftabant rabius cöfulin featup gëte fualoquutus ë:cüq paludatusexiuitad bellü cótra ueictes ïfoclici fydere: quonia adunu oës cæfiiuntadcremerä flu. Penates her.

domus fabio%. Rexiffes bctla.i.fui(res optimus impatoréxercitus qIibetillord:unde Ouid.ï faftis Egreditcaftris miles generofus ab iidë Egs dux fer riglibet aptus erat. Digzo.malüamp; infœlixrf.funt

Sceleratali.por.qm îfœlici uia dextro iano por re cafmcrahspfectrad cremerä flu.puenerut exeo peporta illa (celerata amp;nbsp;mali ominis hita e.Oui.i faf.Carmëtis portæ dextra ëuiapxïa iano Ire per hancnoli gfgs es omenhit:lila famarefertfabios exilïetrecentos.Porta uacatculparfedtffomc het: deäë porta Carmentalisacarmete matre éuadri cui matr0æfacrificabâtfub Capitolioad porta carme talëm:g;ïea fors gnatiôis eëexiftiabat.éuadro La tini facrificabantad porta trige. Maxl.a.arâextë poralëingt Diony.erexit Euanderherculi: amp;ipfe nercudouiinuentori mactauitiuuencû:amp;populo epulüdedit.hæcara fuit1 capite cird maximi:ubi fupiorib^änis effofra fuit ftatua hercu.aureaamp;alia illius aræ moumenta q nueïcapito.uifunt.Morta les huic aræ decïas foluebant:amp; prius g hac cofue tudinë îtroduxit:Hercu.fuit:q ex oipdadcclas'io ui dedit.pfuafri gppeerat ditiffios eos fieri g bereu li decïas foluiffent.hïc opes lucuUifadæarbitrant amp;nbsp;ipfe Hercu.putat tefauroij^ deus:a gbufdâïeubo appelIatus:ga ïcubat te(auris:amp;cura fa croRzhercu. demandata fuit potitiis amp;pinariis:q faïliæ ï latio nobilifTimæerant.un appius Clau.oculis captusc eu huicfacro féru os publicos fpofuifet. Afpa uir tus:fabioyznöpmitcebatipfos poffe nuerarimam tanta erat in illis uirtustutuiderent hi pauci exerci tus amp;nbsp;ïnuerabilis:amp;plures ïterficiebantqi10 eënt amp;nbsp;nullus ïter cos uidebat(ecüdus:fcd oës crant uir tute pares. Vices:uiciffitudïes pugnæ. Nulli fe. durtrlu.i.glibet uidebafec primusqui mererettrl umphû. Ad tar.të.iouëcapitolinu:illuc.n. curru uidebanftriuphantes. Spes heu fal.exclamatpoe ta.Caducü.f.efTe amp;nbsp;momentaneiï:gcgd eft in reb^ hüanis:gbus nullo möffdendu eft:cn fint caducæ amp;nbsp;fpes fallaces:qm nihil certihëmus. Publica:a toto populo. vnus:fabius dictator certabitpoï bus.cöfiliorf: amp;nbsp;prudentia. Sollertia: diligentia fabli.erattecta cauta gete.i.erat follertiflimus:cû opus fuiffet:amp; cna:ator:uttps pofccbat. Necue^ fenfùs ë:guis fabius fit fenexoannibal:tu tn nö es ita expeditus ad pugnam:amp;cocitatus fup eguu: ut illëeft:§qes iuuenis:amp;fanguis in te feruet. Mo mor.o.fre.i.agitaueris amp;lacerauerls ora eg: uoluc do illü frëis hucamp; illuc:qd'dexteritatë gdam amp;nbsp;agi litatereqrit.i.tu nö agilius tradas habëas: q equu mordet ppfreniï:cücötrahütur. Quamp;dlinü.An nibal uidenscupidó mortis dixlt. Nequicq.fru ftra elicis mihiira:ut pdam.uolo.n.te uinculis de tineriiüt magis crucierisicu mors tibi fit folatiu,

Ticini iuuenem ripistfufufq; ruentis Vulnere equi libycis praebebat colla cathéis Hic ardés extrema malis amp;nbsp;rumpe uitam Non eu flaminio tibi résinée feruida graVehi In manibus confulta inquit tirynthia gens eft Q uä G fata tuis genuiffentannibaloris Terraru imperiu carthaginis arce uideres. Non ego te longa ferie p fingula ducam: Hoc fat eritmofces fabios certamine ab uno Veientum populiuioläta pace negabant Acceptare iugumtac uicino marte furebant. Ad portas bellutconfulq; ciebat ad arma. Delcétus uctiti;priuataq;cadra penates Herculeiimpleuere domo mirabile ab una Patricius iunéPis exercitus ibat in armis Tercecum exilire ducestquocuqi liberet Vno non pauidus rexiffes bella magidro. Sed diru egreffisome fcclerata minaci Stridetis fonitu tremuerunt limina portæ Maximaq ; hcrculei mugiuit numinis ara: Inuafere hodem numerariq; afpera uirtus Haud e paffa uiros:amp; plures milite cædes. Sæpê globo défi fæpe:amp;pdeuia paffim Difperfi fubiere uiccsimeritiq; labore Aequato nulli quifquä uirtute fecundus Ducere tercetum tarpeia ad tepla triuphos Spes heu fallacestoblitacp corda caducum Mortali quodeuep datur grex ille uirorum Qui fabia géte incolumi deforme putabat Publica bella geri:pariter cecidere deorum Inuidia:fubitis circunuenichtibus armis Nec tame occilos ed curlætere fuperfupt Quod tibi fit Iibyxq; fatis certauerit unus: Tercetum dextris:tam inuida membra laborqg Prouidus:amp; cauta follertia tcdla quiete. Nec uero calidi nunc tu cui fanguinis ætas Foderis in pugna uelocius ilia planta Bellatoris equi frenifep momorderis ora. Quem cernensauidum litipoft talia poenus. Ne quicquam noftras demens ait elicis iraf.

ocr page 137

Septimus

Hæciuuenis.hanibal dixit prpenfortunadatus. Atpatrcs Iatlafqp nurus.Qu.Eabius didusabopuIo dl âator:ad Cenatu rcttulit peccatûcëa.C.flamlnio in aufpiciis lufli id ïfpieeredeccuiri:rettuleratex fatalibusJl bris de ïtegro foluëdu mart! uotuamp;Magalefia ioui:~ueneriericinæae metiuouedas ædes amp;yer fac^z uouë' dti. Res ddegata eft.M.æmilio ßroriqtn belli cura tabid tenebat:habita triduoleftifernia fut amp;nbsp;puluinaria fcaioui:amp;iunoni:neptunomineraæ:amp;martlamp;ucnerl eridnæ:apollini:amp;dianæ:uulcano:amp;ueftæ:Fabius Veneri ericlnæ ædëuouit.Attilius fror marti:matr0æ iunoniueiëtaniîauctino uotu feccre. Latias nu.ma, tröasromanas:amp;latinas. Hucades:Çces matrona^ adiunonë:amp;imitatio eft Virgilih Quæcuçpeft.i.oes matrôælatinæ ferimus tibihoc donu. amp;nbsp;hac palla qefthoeftæ mulieris ueftimetu. Sub teg. ful^i.au ro.Virg. Palla fignisauro^prigente. Acu.qm acu erat'itextuaugzin pallautnucfit:qd phrlges luene re.amp;ad id poeta alluditppromanos aphrigia oriu dosdubtegmeiteladr id qdfubit ftamini: dicit et tramaid.Lqdptrafuerfu nauicula illa textoriaimit tit:ftameaut dlcitl0gitudoipfius telæ:amp;filuliciis inexu:poetamp; iterduiftac0fudut:amp;fubtegmen pfi loaliauereq pano fiuetelæ Intexitacciplut. Mar marica nube:iplospœnos q oiacofuudnt: amp;nbsp;Italia Iacerant:dabimus tibi corona ex auro amp;nbsp;gemis.

Eteaptiua paras moriendo euadere umda. Vluendu eft:ar(fta feruentur colla cathena. Hæc i'uuenis:diu fcptumestaußfque fecundis. At patres latiaque nurus raptabat ad aras Cura dcumtmœfto fuffufac lumina uultu. Focmineus matres gridiC chorus: ordine logo lunoni 'palla conceptaque uota dicabant. Huc ades o regina deu gés cafta precamur Et ferimus digno quæcûque eft nomine turba Aufonidu pulchruque:amp;acu fub tegmiefuluo Qdnoftrx neuere manus uenerabile donum. Atdu decrefeit matrum metuf:hoc tibi diua Interea uelamen erit:fi pellere nodris Marmarica terris nubem dabis : omnisin auro Pteffa tibi uaria fulgebit gemma corona. Nec non amp;nbsp;proprio ueneratur paUada dono. Phœbûquc armigeruque deu:primaq;dione. Tanta adeo cu res trepidæ reuerentia diuum Nafcitur:amp; raræ fumant fcelicibus arx Dum romaantiquos templisidicithonores lam fabius cauto praecedens agmine:amp; arte: Bellandi lento fimilis prxclufcrat omnis Fortunxque hoftique uias:difcederc fignis, Haud licitu:fummucp decus quo tollis ad aftra Imperii romane caput parere docebat.

Veru ubi prima fatis cofpedta î motibus altis

Preffa ornata:amp;habes gemas infertas amp;nbsp;ipreffas. Proprio dono:peploe.n.pa!ladisuelu Vlr.Pepld q;ferebat fuppliciter triftes. Dione:uenereericina

Tanta adeo cu res:fenfus eft îaduerfisreliglofifu mus amp;nbsp;pii amp;nbsp;deu luocam^ri felicitate at pietatis ob Iiuifcimur:qm pauci utranep fortuna nouerüt ferre moderate:amp;aduerfaeoteptu folët generare:pipera uero infolentia. Fœlicibus.f.rebus:qm tue no cura mus numëflatu pfperæ fortunæ eueCti. Præclufe rat uias:nâ fortuna la côtra romanos nihil poterat amp;nbsp;hoftis:täta erat Fabii prudentia.Vn 1uue.Nullû numë habes fi fit prudctia:fed te Nos facimus fortu

Arreétæ fpcs ndoni'ærferuetque fecundis Fortunæluuenisiuinccndi fola ui'detur

Quod nodum fteterit acies moraipgite clamat itecm ruite ad portas :propellite uallum.

Pedoribustquätum capi diftamusad umbras Tantum hofti fuperé:refides ad bella uocanf Quis pudeat certare fenes:quodcûque ui'deti's

na dea. Sumüdecus:qm militari, difciplinaerat ars romana.amp; romanos gloria inde orta eft: g ipe riuppagarüt feruata difciplinaamp;parëdoducib^.1o fephusli.iii.de bclloludalco romanos militiä de, feribes ait.Sigs remano^ milirarc difóplira refpe xeritxpfedocognofcet tantueosiperiu no fortune munere:fed ppria uirtute cöparane;M31oringtro manis militibus diligctia ex timoreeft.Näqleges apudeos et minime negligetiæ capitales fut ducef q; magls g ifeleges terribilesuâto âr obfego rc^o rlbus paret ut ï pace ornämero fint:amp; i acte corpu und toti9cöfplciaf exercitus.ncecrçcopulati fût or dïes:ita circudici fut mobiles amp;nbsp;acutis auribus adfi cepia oculifepad figna:amp;a,d opamaibus.gd mi^zd euphrates ab oricte:amp; oceaus ab occideteiiteq,a me rldiano taCtu liby*fertiliffi ma regio: amp;nbsp;feprëtriöe rhenus atq;ifter fut iperii limites: cü minore eë pof (idëtib9po(rcinoncreëte gs dixerit. Torquatus eer te in bdlolatinqadueferrfiliti futi gguidove fecurl percuti iufTitcü jiulTu fuoüugnafTetne militaris di fclplinafolüerefiquä nficFabi^prudetiffime fimul amp;feucri(Time regebat. In motibus altis:quos femp occupabat Fabius:ut tutioreffetdusexercitus. Si gna:uexillaromanaamp;fabiiexercit'. Arredæfpe lydoniædpfe Hannibal cöcepit magna fpëuiëtoriæ uiÛs caftris Fabiizg ppe arpos cadra pofueratno procul abHannibale. luueniszHannibal ardebat pugnam pfpera fortuna fupbics. Clamat Hannibahamp;feruat de coüruidi ducis amp;nbsp;moræ ïpatientis. Adumbras.ad mortc:ideft tantu disant milites romani a morte qua turn nos diftamus ab iplis cû prime poterimusconferere manus adum erit deillis.amp; fie oftendit facilem ui, foriam. Rendes ad bella uocantur:detrahlt Fabio ut oftendat romanos milites fub tali duce fenio confero amp;pigroin martë facilefupcratuiri:amp;trahltfabiâincôtëptiïppterætatëiâ ingrauefcentc. Quis:qbus.

ocr page 138

Hoc reliquu é:hitm:inqt milices ia romanis fu pfunt:quiranqinutiles prius domiremäferäc. Heu ubinunc grac.ut magis detraheretfabio:amp; fu os accederet:ait:utinadareCnol is uinced^gracch' amp;nbsp;Scipio atgpflami.quiftori gloria afferrctmaFa biusigtqeppemonergd decoris mihiafferre pot Scipiad*:Gneusamp;Pub.Scipi0es:qtdceratihif pania. AduLmu.hifpaia.q eukiaad occaium.

Oceana:beticu.f.amp; hifpanu. Noftris ti.Iaudib' amp;nbsp;uictoriis:qm erat bellico us:ude illius mors mi hi gloria fuitmulla uero fupareignauufenerferuat deco%magnalducis amp;nbsp;ardua qu æçp appetetis pro decoroferuado. Cru.no.terribileibello. Quot demere anos.q.d.paucos:cu fit la in limie mortis Faxo:effidam:utfabius pofthac no poffit arma cape. Rapit:raptïducitihoftes quos ad pugnam dicere no potuit. Vttheti. p.anibaleirritâtë Ro manos uoce mauqp ad pugnaiaccufantccp illorum ignauia q,feuallo cotieretcopatachilli gibello tro ianocofpieu'armis auulcao elaboratis pcib^ theti dis magnauoce troiaos terruit:!cui^dypeo eratde pictus mudusriclypeotnqtHome.i.xix iliarifere batuulcfosterra ccduimare amp;nbsp;foleindcfelfu amp;nbsp;ple nu orbêlüæ. Mater.fre.gm thecis achiUifmf erat maris nympha. Inima.illa cælaturaclypei. Caf farti ira%:quoniaïcalla irafeebat anibal.Liui.ait: Vbigetaoiaapud hoftes :ncc caftraullo tumultu mota uidettgd rade icrepas:quosmartiosaios ro. debellatu amp;nbsp;coceiTtippala d uirtute amp;nbsp;gloriaet i ca ftrarediitcætcgztacita curaagebat. Corda e.ifm anibaleiuueilrfexultâtes milites pœnos. Infra: ifaqas mias änibalis. Dilato marte:mora pugna di amp;nbsp;ctidatiöe. Sollers:peritus. Toilers dr in oire prudes. Ceu no.fub a.fabid eludete uanafiras an ni.cöpat paftori q fic claudit ouilia: ut lupis noctu afpiraren def. Mtiitis:bnclaufis amp;nbsp;feptis. Impa. lö.n times ctfidormiret:quonia ouilia muita funt Effera'crudelis amp;nbsp;rapida. Impaftarefuriës. Tru ces:uluïat9terrëtesipfa ouilia. Reftatia:repugna tia lupisuolctibus irrumpead oues. Legit ar.ap. uagatusëpapulia lëto tri pafTu.Dictatorisingt Li uius :prudëtia amp;nbsp;eöftätiä timuitânibal:amp; fæpe ca ftra mouëdo agros fociogz populabat :mÔcito ag mine ecöfpeauabibat modo repete ialiquo flexu uiæ fi excipe digredtihofte podet obfidebat. Fabi US p loca alta agmëducebat modico ab hofteinter uallo;ut ne^ oitteret eti:neq;cögrederet caftris:ni fi gtti ufus cogeret tenebatur miles pabula amp;nbsp;ligna: nee paud petebat:necpafli. Legit:perrat. Præci pitarc:trahereifidias. Qualis:mce.flexuofaamp; ua ria änibalis itlera coparat flexuofis curfibus mean dri flu.meoniæ: aquo oes flexioes dntmeadri:un Vir. I.v.Qua pluria dr.pur.meadro du.meli. cu currit. Sicutaqfplc.ani.mëtëuibratcamp; uaria co

gitante coparat fulgori g exdtatur radiis folatibus agetibusiagamp; difTuIeatp teda. Tremula:uibra ti. Etlaqa.trabeslpfus tedi. Obuiafi pri.uerba anibalis:gbusqrit fibieërëgerëdâcfi Fabio:quëï uitus laudat:ingens:fi nobis defcedentibus exalpi Nulla cent trebiz amp;nbsp;trafimeni nomina nulli bus romanioppofuiffët Fabiti nullülocum ifignë

clade hoftili feciffemus.Liuius ait.Cæterd tacita cura alum incenüsigcü duceflaminio Scmpronioque fimlt; Jifutura Tibi res effet ac turn demumedofti mails romani parem Annibali ducem qaæfiflent.


Liber

Hoc reliquu e primo dänatum amp;nbsp;inutile bello Heu ubinûc grachitaut ubi fût nûc fulmia gé Scipiadæ:pulïi aufonia no ate pauétes (tis Dimifere fuga qua terror ad ultima mûdi Oceanucp tulit profugusmûc errat utercp Nomina noftra tremés;amp; ripas fcruat iberi Efl etiam cur flaminio mihi gloria cæfo Creuerit:amp; titulis libeat cur figerenoftris Crudû marte uiri nomé:quot demere noûer Hic ânos fabio gladius ualet;amp; tamé audet Audeat;haud ultra faxo fpedetur in armis. Talia uociferansuolucri rapit agmina curfu. Ac præuedus equo nunc dextrapuocat hofte Nunc uoce increpitat:miffa nûc eminus hafta Fertur:ouaspugnxqt agitat fimulacra futuri: Vtihctidisplcs phrygiis uulcania campis' Arma tulit :clypeo apicius terraq;polumq; Matemûq^ fretum totûcp in imagine mûdum CafTarum fedet irarum fpcd-ator:amp; alti Celfus colle iugi domat exultantia corda, Infradafçp minas dilato marte fatigat. Sollers cundädi fabiustceu node fub atra Munitis paßor Rabulis per ouilia claufum Impauidus fomnifcruatpecus;effera fluit: Atep impafta trucis ululatus turba luporam Exercet.murofcp quatit reflantia clauftra. Irritus incoeptimouet inde atepapula tardo Arua libys paffu legittac nunc ualle reledit Conditusocculta:fi praecipitare fequentem Aique inopinata detur circundare fraude Nuc nodurna parat cæcæ celaubus umbris Furta uiæ:reiroque aditum, fidofque timores Aßimulattnunc caflra citus deferta relida

Q ualis meonia paffim meandrns in ora: Cum fibi gurgitibus flexis reuolutus oberrat, Nulla uacatincoepta dolis fimuloiauerfat Mifeetque exacuës uaria ad conamina metem

DilTultat p teda uaga fub imagine uibrans Luminis;amp; tremula laquearia uerberat umbra laque dolore fures ita fecu immurmurat ire Obuia fi primus nobis hic tela tuliffct:


ocr page 139

DT . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Septimus

rnaetontius amnis:padusiquecedditphaeton:hoc dicit proprer cede,ad trebiä g padü emittit. Decolor: infectus romanoßz fanguine. Inuentu.f.ell genus uinc€dicu(2ado:amp;mora pugnæ. DifcinxitxdifToluitno liras fraudes. Ratioe:prudëtia quæin hoie dicit reda ratio. Hæcfecü.f.dixit amp;nbsp;media node mouitcaftra incampania relicta poft tergüapulia ubi regncuitdaunus. Excubias.uigilias. Iniquas:qmtue eft tfpus dor miêdi:amp;üc tertia uigilia mouit inde poenus. Tertius uigil.ille g debebatuigilare amp;nbsp;facere excubias abrupto lono. Notus popularortqmillic itCRcfuerat cüapudlinternuuiditpiaurâ. vberis:fertiIis;faJernus €ft ager câpanus uini ferax amp;nbsp;tritici:hinc Pli.ïquitzfœlix ilia capania.ab hoc finu incipiütuitiferi colles : amp;nbsp;temulciia nobilis fucco p ois terras iclyto.atq; ut ucteres dixc re fummu liberi patris eu uenerecertamê. Colono g inde habuittriticü amp;uinü. Ramis frugiferiszar


Ingererenttituli:nunquä phaetontius amnis Sägui'nea pontum curuaffet decolor unda Inuentu dum fe cohibeuterimurc, fedendo Vincendi gcnus:quoti'ens uelutobuius fret Ditanxit ratione dolosrfraudefque rcfolui't. Hac fecum media fomni 'eu buccina noclcm Diui'dercru'amque excubias fort tus iniquas Tertius abrupta uigil iret ad arma quiete. Vertit iter dauniqj retro tellurc relira Campanas remeat notus populator in oras. Hic ucro intrauit poftq uberis arua phalerni Diues ea amp;nbsp;nunqua tellus mentita colono: Addut frugiferis inimica incendia ramis. Haud fas bacche tuos tacitu trafmitter honors Quaq magna incepta uocant meorabere facri Largitor laticis:grauidx cui nedtare uites Nulli dant prælis nome præferre falernis. Maffica fulcabit meliore falernus in xuo Enfibus ignotis fenior iuga pampinus umbras Nondum uua uirides nudo texebat in aruo' Pocula nec notant fuccis mulcere lyci: Fonte fitim amp;nbsp;pura foliti defendere lympha Attulit hofpitio pergentem ad littora calpes: ^tremume p diem pes dexter amp;nbsp;ora lycum Nec ptytu paruofep lares humilcfquefubire Limina cxlicolam tedti cepere nolentem Fumofi poftes:amp; ritu pauperis æui Ante focos menfæ lætus nec fenferat hofpes Adueniffe deum:fed enim de more parentum Grato curfabat fludion'nftabatque fenedæ Donec opes feflas puris nunc corna caniflris ^ompofuit nunc irriguis citus extulit hortis Rorantes humore dapes; tum ladtc fauifque Diftinxitdulcis epulas;nulloque cruore Volluta caftusmenfa cerealia poma Attulit:ac primuueftæ deterfit honorem Vndiquc:amp; in media iccit labamina flammam Deelle tuos latices hac fedulitate fenili Captusbacche uetasfubito mirabile didu ragina pampineo fpumarunt pocula fucco.

auperis hofpitii precium uilifqi rubenti

cui pepercit ut eu traheret in inuidia romano%: amp;nbsp;ut eu eliceret ad pugnam uolentc hanc macula dele re:quod minimcafrequutus eft. Haud fas bacche fingit poeta bacchucuntcin hifpaniapduxiffefaler num uinu amp;nbsp;nomeacepiffe a falerno fene g bacchu magna fedulitate hofpitio exceperat. Sacri laticis: uini falerni. Nectare: optimo uino: prælum eft torcular quo uinum premit. MafTicaimaffici cam dl funt in cäpania. I næuomeliore:ætareargctea Pli.ait falernus ager a ponte câpano Îclpit:fauftia, nus autcirciterquatuor miliaria a uico ppc finuef, famée ulli uino maiorautoritas.trla ei^ genera:auf teßz:dulce:tentic:gdäira didinguunt: fummis colli bus gaurana gignltmediis fauftiand:imis falernü. Enfibus ignotlszqm tune non erat ufus armo%: Nondum uuamódum effet uua amp;nbsp;cum nondum uiridis pampinus texebatumbras in aruo.i. cum nodum clTctuires. Sùccis lyei.uino.Vir.poculaçp inuentis achdoia mifeuituuis. Pura:nöadmixto uinOè Defendere zrepellere: Ad littora calpes:ad fretu herculeuamp; mare gaditanum. Fxtremüdic. nltimüquo illudueétarpduci debebat. Dexter: fcclix. Neepigitdtnö piguitbacchu fubiredomu falerni. Ritu pauperis æul.uteotpecofueuerant.

De more parëtum:fecundum cöfuetudinc anti, quoyzamp;hofpitaliratem q plurimum illa antiquitas gaudebat. ÎnftabatfeneCtætpugnabat cüætate:amp; adeo fedulus erat circa hofpitëut iuuenis pc ne uide ret. R orantes dapesthortefes herbas rore pfufasè Nullo cruore:ga noapponebantcarnesiprimus q iteremitanimal fuit hypbius martis filius : boue pmetheus. Cerealia dona.triticea:amp;pultamp;qua ro manidiu uixerutz ut fcri.PIi: Honoré ueftamp;:ignc ueftæ dicatu. Detertit:amouitdiffipauitutpoiTet iacereimediulibaamp;malTa triticea Oue hordeacea admixtis:melle:la(fte:amp;herbe populus romäus far retantû amp;nbsp;frumcto.ccc.annis ulus eft:amp; pulte no pa ne logo tpeuixiffe romanos manifeftum eft:qm in de pulmctaria tpe Plinii dicebant:amp;cnnius antigf fimus uatcs obfidiÖis famédefcribes oflam erepta fuiffe plorantibus infantibus cömemorat. Libami na:ofhm ex rebus fupradiais cöpofltä Hue placé/ ta. Captus:dele@atus diligétia fenis amp;nbsp;hofpitalita te. Fagina:ex fago arbore fada noenihébant tüc æra corinthia:imoluxuriofoFu furores no uala ana gliptaamp;cætera id genus q mores pdiderüt. Tuos latices:ulnüabacchoreptiï. Vilis muldrazuile uas ex ligno mulara dicit uas quo lac mulget.Vitabis uenitad muldrä binos alitubere foerus. nbsp;nbsp;Vuis:

quas expreffiticraterem fadun, cx quercu cauata.


ocr page 140

Liber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t1 r-

Moero rubëtirfalerno uino:quoniafakrnudieu ëquafi fïauernfi:autore Varroe. En cape:uerba bacchi ad falernufenëhofpitëquelüiï. Falerniuiticolæ:tuiq es agricola:amp;ia poteris excolere uites. Haud ultra latuitdeus:fuünumëondit:amp; deus apparuit: Nitëtem:qm bacchuserat fbrmofus amp;nbsp;hcbatcomas deniifias Marti.Sic deniqp nö fint Ta löge bromiogtibi pliœbecomæ.corymbus efrudus hederæq bacchi frös redi mitur^catarus erat poculiï bacchi.Scyphus herculis autore Macros Thyrfus eft hafta bacchi papinis obuoluta hns ët alligata iftitä.üdc Papi.ïthebaide dicit: palleres hederænyfeaqp Texta coronät.Gädida päpineo lubne dituriftita pilo. Nyfeo pal.uitigineoamp;bacchicoa nyfa urbebacchoracra:aqtpfe Dionyfius dictus. Neefa cilis certaffe.i.nö ualës eertare cû fapore uini. Læ to:qm uinü gnatlætitiâ. Quadatus të.qm afcen des uapor uini ad caputïducit ebrietate. Vixïtel.


qihfactus ia ebrius no poteratuerba exprimere. Sonusiecoes bacchi:qanimiopotu generat fonus ppuaporë uiniebetate cerebgz.amp;ideo ebrii pfude dormiut. Ludatiairepugnatia fono. Vn.phcc. l.cutrus folatis amp;eq phœbei.i.illucefcëte dicô Pri mophce.matutio fole. Mafficus:mös. lt: ferpit ffa uitis q mote illu ornabar. Diues ti.moslydiæ uini ferax de quo fupra dictu ë. Methymna e urbs lefbi abudas uini copia.Vir^g methymneo carpit de pal.lef.amp;Ouidi.Gargara quotfegetes:quothet methymna race.Pli.aitlefbiu fpote Tua mare fapit. Nectmohopfegra utuio fed cuius dulciadmixto reliquo^duricia fuauitatë accipiat fimul amp;nbsp;ætatë: quonia uetuftioraptinus uident. Diues:ppr uinu amp;crocü:iïde Virg.croceos uttmolus odores.Arui fium ëuinuchiu. Ambrofiis:dulcibusamp; ßciofis.

Hæctû ua.da.anibal ex arpis ifäniu trafiitibnuë tanûq;depopulatus eftagiu. rclefia expugnata Fa bid ad pugna trahere no potuit.îde eäpaorü uafta tis agris ad uulturnücaftra pöit idimidoad pdadu falernuag^maharbale:fed dictator piuga mailici montisducebat exercitu. Dabat ua.deuaftabat amp;nbsp;populabat. Impbauo.ca.aufo.Fabius nöaniba tëmagis ifeftu ta fanis cöfiliis hëbatgminutiu ma giftrücqtn q nil aliud g q, no impabatmore ad re pu.geipitäda hcbatiferox rapidufcpi cöfiliis aclin guaimodicus.prïo inter paucos: deinde ppalain uulgusp curatore fegnëp cauto timiduaffingens uicina uirtutibus uitia eöpellebat. Proni: deorfa currëtes. Móte:maQico:ïcuius iugis fabius caftra pofuerat. Da fa.damu.uiru:repeticuotü poeta fa bii prudetia magnitudineai amp;nbsp;eöftätiä narratnrus que Iaudat:quoniabïaca ftra uicerat fua.f.amp;hoftilia dainqto mufa fama fabioptotuorbë: Ge.fu.an nibalis amp;nbsp;romao% milita: g pugna ardebât. Fer. fino.uerba fabii ad milites pugnaaffectâtes: gbus cos hortatut pugnaabftineât arguës ab utiliamp; con futäsmilitu libidinëait:Sipatresamp;fëatores putaf fët me feruidüamp; ruetc ïfliapfedo nödixifTent me di(2atorë:ne(p madalletmihi bellü deploratü:amp; d quo ia defpauerat:utondatillos ïiulTu fenatorü:amp; cötra cöecömodüpugnaaflcctarc:amp; fe nö differre pugnatga tleat:fedqmt^s ita pofcebat. Abruptu fceps ad pugna: Martis de.defpatæ ia pugnæ:* uictoriæjde dicïus corra deplorata.i.mortua. Habeas:regimë belli• Pëfata:diligëter cöfiderata Inuitos:uos g optando pugna ruitis ad morte:* fie arguit fiios temeritatis' Nulli euo^captat beni uolëtiam a militibus dices fe nungpafTurunr.utali gs cadat ipugna fe autore. Silu.fi tedetuosuitæ re uocetis ab iferis flamig fe amp;fuos detrahiticladc*

taxatïprudëtiâ milita g optabatid a quo cauere de nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-t,

buhlet calaitate ftetita edocti. Suf.ultïs ex româis.i.fi uultis pëitus delere nomcromanu.5icHora.dfermoi


Fluxitmulétra mero:amp; quercui' cratera cauata Dulcis odoratis humor fudauitab uui's.

En cape bacchus ai'tnondu tibi' nota:fed oli Vlùcolæ nome peruulgatura falemi Munera:amp; haud ultra latuit deus: indc nitente Lumine purpureo fronte cinxere corymbi'.

Et fufæper colla comæ:dcxtraq3 pependit Catbarus:ac uitis thyrfo delapfa uirenti

Poftquä i'terata tibi' funt pocula:i'a pede rifum Ia lingua titubate moues patrioq; lyco Tempora quaflatus grates:amp; præmia digna

Vix intelleélis conaris reddere ucrbi's Donec compofuitludätia lumina fomnus Sonus bacche tibi comes addi'tus:hi'c ubPpdo Vngula difperfit rores phcetonti'a pheebo VI'niferas late florebat mafficus arm's Miratus nemora:amp; roratis foie racemos It montis decus atq; ex illo tempore diues Tmolus:amp;ambroBis arui'ha pocula fuccis Ac metymna ferax latiis ceffere phalerni's

Anm'bal:amp; hcci fPimulabat fanguihis cnfes Ludificateducé fabiotiaque improba caftris Aufoniis uota:amp;pugnadi ' praua libido Glifcebat.proni decurrere monte parabant. Da famæ.da mufa uirum:cuiuincere bina Coceffum caftra:amp; ceminos domitare furores Feruida fi nobis corda abruptuque putarent Ingenium patrcs:amp; fi clamoribus inquit Turbari facilem metem non ultima rerum: Et deplorati' madallent martis habenas:

Seruare inuitos:urgentifq ; ultima fata. Nulliper fabium euobiscecidiffe licebit. Si lucis piget:amp; fupremis efle cupido eft Nominis au(onii;tedet(iin tempore tali


ocr page 141

Infiguem feciffe locumtreuocandus ab atris Flaminius uobis eil fedibusnUe ruendi lädudu properans ßgnu aufpiciuq; dedicet. An nondu præceps uicinaque fata uidetisé Vna ut debellettfatis ed uieftoria peeno. State uiri: amp;nbsp;fentite ducem:cüoptabile tépus Depofcetdextrasttunc ifta ferocia dida Frequentur fadPistnon eRmihi credite : no eft Arduus in pugnas ferri labortuna reclufis Omnes ia portis in campum effuderit hora Magnu illud folifq; datu quos mitis euntes pUppiter afpcxit:magnu eft ex hofte reuerti. lOrtunæ libys incumbit:Hatuque fecundo Figit ages puppim du definat aura ßnufep Deftituat tumidos fubduéVo flamine uentus Intern cunctari fuerittnon ulla perenni Amplexu'fortuna fouet lam copia quanto Ardior cR nullo tyrbs certamine: quantum Detritum eft famætquin inter cætera noRra Haud laude abfueritimó qui fed parcere didis Sic melius.ia uos acies amp;nbsp;prœlia amp;nbsp;hohem Pofcitis:o maneat fnperi fiducia tabs Interea exclufa maioris forte pericli Me folum quæfo toti me opponite bello. Hisdidis fradus furor:amp; rabida armaquicrût Vtcû turbatis placidum caput extulit undis Neptunuftotumq; uidetttotoq; uidetur Regnator ponto:(cui fera murmura uenti Dimittunt nullafque mouent in frontibus alas Turn fenfi infufa tranquilla per æquora pace Languentes tacito lucent in littore Audus Sentit cura fagax pœni.fraudifque uencno Aggredit mentes.pauca atque hæc ruris auiti Ingeramec multis fabius uertebat aratris MaHicusuuiferis addebat nomina glebis Hincpede placida moliri:amp; fpargerc caufas Incadra ambiguastferro flamafque pepercit Sufpedäque loco pace dedit arte maligna Ceu clandeftino traheretur fœdere bellum Intellectus erat fabio:tyriofque uidebat Dictator (æuire dolos:at non uacat ægre Inuidiä gladios inter lituofque timere dubia morfus famædepellere pugna

Donec reptantem amp;nbsp;nequicquafepe trahendo

œnum

Septimus bus atq liceteé btîs:amp; mihilicet effe deferto dicîus.-Quib^ nöliceat cfTe ingratis ïqtGi.ï ofriciis:Fra gore ruinæ:ftrepitu amp;nbsp;calaitate magna fragor a fra gedo dicit:amp;pprieialiq ruina dicit. lnfignë:no tabilëamp;meorabilc aliq calamitate.Ruëdi:cadcdiï fÜœmagna ruina. Propäsrfeftinäs ad fliû fine co fulcatione:amp;eledioeutbond ipatore decet q debet ecprudetiflimus.Anipiciutprincipia. Preceps.i.f cipitiu amp;nbsp;ruinaq nobis iminet. Vicina fa.pximu exitiu noftru. vtde.ur expugnetpeniti una uiclo ria iqt fatis änibali ut fit dns urbis amp;nbsp;italiæamp;locus eft ab utili: Optabile:aptüpugnæ. Nöêmi.cre dite:ad:adilld minutii rndetqfabiu fegncamp;cuda tore p dictatore appellabat: Ardu^:difficilis:îmo libérer arma iduo:fed nucerepu.ccadariè Magna illud:cöfutatioeftrpotuiffet dici dedecus é federe ac nüerare milites ncaligs iterficiattimoaitfabi^ hoc magnüeamp;paucisaiouecocelTn pofTe.f.abhoftere uerti. Fortunæ li.in.ab utili fuadet:pponësdiffiz cultatéïfilio cü faueathänibali fortua amp;nbsp;illius hue,

ris uchat. Libys:ânibaIineübit humeris fortunæ: Ages puppi.metaphoriccloqt. Figitrfirmat na ulm ifiius hanibalisamp; agit utuult. Du definatauraamp; ExpeCtemus ïqt mutatione fortnæ amp;nbsp;tue pugnabi mus qm fortua nil fouet ppetuo äplexu fed mutabi lis é. Sinus tu.uela inflata ucto feréti:loqfptrafta tionénatural q,pfpanauigatioe utut. Deftftuat: derelinqt. Subducto:amoto ucto. In ré fuerit: p derit differre pugna. Ardiorco.quä fuerit prius/ Detritu:ablatü. Intercæ.i.aîia q geflimus node erit hoc a laudenoftra:amp;hoc ïqt noftris titulis afcrl bef.Môq:laudi mihi dabit fregiffehanibalé nullo certamieq paulo an oïa uexabat:obuios quofap fü/ debat:amp;cui nco poterat obfifterc:fed unt fabi^ reti cctia:ut duitet arrogatia.Sic Vir.i.V.Quag.orfed fupent qbus hocneptue dedifti. Sed partdidis.i: uitare arrogantia amp;nbsp;tacere melius é.Interea:dnfor tiïafauetpœno. Exclufa remota fortua amp;nbsp;piculo ta Iicudatioe. Me fo.q.difinite me fold regere amp;nbsp;cû dado frägcre änibaleiuuciliter cxultätc. Vient: fabln cöponété furores miliru grauifTia ordne cop at neptuo mitigati uctoru iras.In frotibus:qm alæ ucto% fut circa tepora amp;nbsp;frdte. I aguentesttemiffi.

Sehtcu.fa.pœ.cû a pfugis anibali moftratus ager didatoris ectoïb^u illis circa folo eqtis fabilagello pepcit ut occulti alicuius padi ea merces uideri pol fet. Sagax:aftutacura anibahs. Metes.f.ro.inquo ruodiuatqpiuidia adducere fabin uolebat. Auiti: maio%ipfi^fabii. Magicusad.no.nä dicebat ager mafficusamairico mote. Glebis uui.ulo fcrtilib^ Moliri mo.pabat. Placida peJraudeq fabioiui dia faceret. Loco:agris fabii itadis ab hofte. Cla deftino:occulto paào iterfabiûamp;ânibalé:qdfabi uscu effet prudctiflimus optie itellexit. At no uagt; no placet fabio.Egre:grauiêamp; molefte timere inui dia iter arma. q.d.noegre ferebatid qdanibal mo liebat frctusUirtutefuaamp;cofc' tia. Morfus fa.in qua i lli apud romanos anniu.ifaciebat parcendo agris. Dubia:incerto euentu pugnæamp;ideocoi uti litati intentus malos per fe rumores no curabat.Vn dede ipfo fcripfitennius.No poebant enim rumo res ante faluie.Donec reptantem daufo in Falernis


ocr page 142

1

Liber hânibal dictator modicis ßfidis occupatgaUicanu lt;a(llinuoccupadifauccs Uerfus tarracina minutio dat curam.ipe in uia pofuitcaftra qpœnus egreflu rus cratubi cum ulexitium retarethoftl5:reftititro mana acics:quare eci no fefellit fuis fe artibus peti: itaqicoaftusefttterriblle quoddamcóminifci.cöü lia matura ppinqua hyemscogebat defidetecome atu:quem romanis abundecapuaamp; famnin fuppe ditabant. Scrutanrciinquirenrem pugnam Fabi' indufit. Sparfa turma:equitibuspofitis ad cufto diam Ideorü amp;nbsp;uias ne hoaftis exire poiTet. Ad di uortia:uias. HincIcftrigoniærformianædcfTrigo nes tenuerunt formias oppiducampaniæ:undc di dt Plinius deferibens oppida quæfuntln finu câ pano.oppiduformfæ antiqua kflrigonu fedes. Li terna palus.dclinternodiftdeft fupra rclaufus erat Hanibal cuobvarent a tergo motes Formiani amp;nbsp;ca ietani amp;nbsp;ab alia parte linterna palus:amp;cuomnium re^zinopia laboraretin terra hoftili:tencbaFetiam Iiyemcquæiâ appetebat. Squalidadnculta ppter aquas ftagnantesi Exaetüra:poenas acceptura fup plicium ex hofte ob euerfam faguthu:quam oblidi onepreffam deleuerut. Atnöfidoniti:nox erat:! gt:amp; oia qefeebantrfed 'nnibalprædolore qete ca pere no poterat. Donanoaisrfomndque noxaf fert. Fratristmagonls. Belligeri ritus: milidæ: naipfe quoq: delltiasafpnabatur: amp;nbsp;tacebat fup co rium bibula. Triftia:dolorcque hebat^uonia erat claufus exercitus. Dira:horrenda. Jeluba Ieare:funda cuius fuerat maximusufus apud balea res infulas. Pepulere:expuleruntfomnu Mago, nts ueftigia annibalis. Heus tnqt:uerba magonis adannibalamp; Conftlterat:e ftraro furrexerat. Ad munera caftrord:ad officia amp;nbsp;excrcitatioes caftren fes. IncufTa plata:admoto pede quo dormicres ex citabat. Fabius me no(2ibus:ucrbahanibalis ad fratre gbus dolet ulce fuä:oppofita.f.ce fortue fuæ fabiuc.unCT:atore:amp;in re militari prudetifflmum: amp;emagnalaus fabiiex orehoftis. Fabius:fabius ex ftomacholoqtur excandefeens quod fabius iam fenio cofedtus eu opprimat:amp;obftet fuis uietoriis fatifgicurrctibusè Meis fatis:quæ impediat curfd meæfortuæ. In orbe:in circuitu. Verûage:ape ritmcte fuaannlbal. Res ardæ.i.quoniâ in tata rerum difficultatecondituti fumus. Porro: certe;

Innectere ramos.ludibriuoculoru:inqultLiui, us fpecie terribile ad fruHrädum hoftes comentus c:princiFionostis furtim fuccedere ad motes ftatu it:fallacis confilii talis apparatus fuit: faces undiq; exagris coll^a::fafcefqueuirgarum atq; arida far menta præligantur cornibus boum quos domitos indomitofque multoslnter cæteram agregem pte dam agebat:afdrubalique negocium datum:utpri mis tenebris noftis id armentum acccfis cornibue ad montes agerer. Edicam:mandaboi Maniplos Fafciculos farmetorum: Laxabitraperiet uiam an guftam:quanobis eundneft:fi nolumus euadere. Iniquas cxcubias:uigilias nobis aduerfas: Maio ra;grauiora pericula prop ter noctem.

Qua neorofa iuga:amp;fcopulofi uertice colles Exurgunttclaufit fparfaad diuortia turma. Hinc leftrigoniæ faxofo monte pmebant A tergo rupes:undoes fqualfda terris Hinc linterna palus.nec ferriaut militis ufum Pofeebat regio:feptos fed fraude locorum Ardta fames poenasmiferæ exactura fagunthi Vrgebat:finifq;aderat carthaginis armis. Cuncta p amp;nbsp;terras:amp; lati Ragna profundi Condiderat fomnustpofitoq? labore dierum Pace noRc datam mortalibus orbis agebat At non fidonium curis flagrantia corda Ductore uigilefcp metus haurire finebant Dona foporiferx nodisti a membra cubili Erigit:amp; fului circundat pelle leonis. Qua fupintratos proieAus gramine campi PreCTerat ate toros tunc ad tetoria fratris. Fert oreffus uiciria citos:nec degener ille Belligeri ritus taurino membra iacebat EHiilRuf tergo: amp;nbsp;mulcebat triflia fomno. Haud procul haflauiri terra: defixa ppinqui. Et dira e fumma pedebat cufpidc caffis. Et clypcus circa loricacp amp;nbsp;enfis:amp; arcus: Et telum baleare Gmul tellurequiefeunt. luxta Iccfta maus iuuenes in marte probate Et fonipes ftrato carpebat gramina dorfo. Vt pepulere leuem intratis ucRigia fomnum Heus inquit:pariterq maus ad tela ferebat. Qua: te cura uigil fcffum germâe fatigat. Ac iam confliterat:fociofep in cefpite fufos. Tneuffa reuocat caRrorum ad munera piata Turn libyæduétor.fabius me noctibus ægris In curas fabius nos excitat:illa fenedus Heu fatifep fola meis currétibufobdat. Cernis ut armata circûfundare corona. Et uallct claufoscollcétus miles in orbe.

Vcrû age nue quoniä ref arcte nûc peipe porro Q ux meditata mihi.latos correpta p agros Armera alTueto belli de more fequuntur. Cornibus arêtes edicam innectere ramos. Sarmetich Icues fronti relegare maniplos. Admotus cu freuore difperferit ignis: VtpalTim exultet fbmulante dolore iuueei Et uaga pcollis ceruice incedia iactent. Tum terrore nouo trepidus laxabit iniquas, Cudos excubias maiorag nocte timebit.

ocr page 143

Septimus

Si' cordi confulta moras extrema recurfant:

Accingamur ait.gemino tentoria greffu Inde petut ingesclypeo ceruice repofh Inter equostinterep uirofnnterep iaeebat Capta mau (polia amp;nbsp;roratia erde maraxes: Ac dirum in fomno ceu bello capefferet amens Clamorem tum forte dabattdextraq; tremente Arma toro:amp; notu quærebat feruidus enfem Huic mago inuerfa quaties ut difpulit hada Bellatem fomnu tenebris fortifTimedudor Iras compe(ce:atcp in lucem proelia differ. Ad fraudem:occukaqifugam tutofq; receptus Nunc notie utenduefl arentis neuere frondes Cornibus amp;nbsp;latis accenfa immittere (yluis Armenta:oppofiti referet quo clauftra maipli Gcrmaifparat:atq; obfefla euellere caftra Emergaus:amp; hic fabio perfuadeat aflus Non certare dolis nihil hic curiate:fed acris Ihccepti lacto iuuene.ad tentoria achere Fedinat qui parca quies minimuq; foporis.

Nec notu fomno noétesæquare feroci Peruigilinferuibat equorfeffumque leuabat TracUdotôC frenis ora exagitata fouebat.

At foci i r cnouattela:arcntcmq; cruorem Ferro detergunt:amp;dat mucronibus iras. Quid fortunaloci' pofcat:quod tcpus:amp; ipfi Quxna ag tcnt:padunt:amp; coeptis ire miAru Haud fegné hortaturtdifcurrk tenera cadris Intentiq; docent.qui (intproperada mouentq Quilq fuos inflat trepidi dlfmulantq; ruentes Nauusabiretimor du czea filentia: dumq; Maiores umbrx.rapida iam fubdita pede Virguhautq; altis furgunt e cornibus ignes Hic uero ut glifcetc malo:amp;quaflatibus xgra Armentis capita adiutx pinguefeere flammæ Coepere:amp; uinces fumos erumpere uertex Per colles dumofquc lues agit atra p altos Saxof i fcopulos montis lymphata ferunC Corpa anhela bou atq obfefts naribus igni Luctantur fruflra rabidi mugire iuuenci.

Per iuga per ualles errat uulcania pellis NuCquaflate malo uicinaq; liteora fulgent Qui multa affixus coelo fub nofte ferena Fluctibus e mediis fulcator nauita ponti। Aflra uidetq multa uidet feruoribus atris Cum calabros urunt ad pinguia pabula faltus,

Si cordlrf ibceteftddeft fi placetconfilium: Extrema confulta:ultima confiliaamp;poftrema ne ceffitas non patitar moramtoAd tentotia:ipßus maraxis:quierat dux in exercitu Annibalis. Vc dilpulit:poftqdimouitromnum:in quo ille agita batfimuîachra pugnæ. Tenebris fordffime du (2or:uerbamagonis ad maraxem: Tenebrisrtn node Manipli:militesdifpofiriafabio adiufto diam uiarum: Euellcredioerare: cum fine obfef fa. Hica us:quo nunc utentur perfuadeat fabi umf non pollecertarenobifcum dolis. Acris: aftuti confiîiiànnibalisj Tuuenc:maraxe. Ache re:quierat alter duxhanniballs. MinimumTopo ris:paruquippe dormiebatmtdecebat follette du cemddeo dixit Cupra:Vigili dant btHa magiftro.

Equar noftesideftnon eratei notum dormi, re per totam noctem. Infcruibatdnferuiebat: amp;nbsp;demulcebatipfum equum manu:amp;ip(lus ora exa gi{atatefouebat:ideftfrac?a propter frenum. Le uabat:fouebat:mul(ebati rouebat:curabat ags: aut uino:ut moris efltautaqua mellita. Datiras: cxacuunt:ut magislædant noftes. Terferateft fi gnum amp;nbsp;Imperium duds:quo militibus praecipit utarnia capiatiaututmu en caftra. Quod ducis imperium qui nunciabantmilitibus:theflferarii di cebanrur.Pliniusait:Signidationem. Tefferas Vigilias inuenit Palamedes in bello troiano. Ti lertes. Natius dicitur ftrcnuusamp;diligens.indena uare operam:ldeft ftrenue facere.nauo autem op, ignavusponitur:amp;timor abire cogit.Virgi.Pedi b^s t'mor addidit alas. Rapida pefte:iguiomnia raptim confumen i. Aegra capita:primis tene bris blctio mota funthoftium caftra boues aligto ante figna aei: ubi ad radices montium :uialque angueas uentum eft fignum extemplo datur:utac cenfis cornibus armenta in adurrlos concitentur montes:amp;metufipfe relucendiflammæexcapite calorqueiam ad uluumudirtrequecornuUm adue nirnsuelut Simulatos furore agebat boues:id ait Sylbuslymphatacorpora. Lues atra: incendia:

Adiuiæ „ammæ.nam concitatio bouum: capi tumepquaifatio flammam cxcitabar:amp; hominum paffim dlfcurrentium freiem prebehat. Anhe la:curfu defatigata. Ludanturiconatur mugire: amp;nbsp;non poterant propter ignem. Quam multa affixusthosignes paffimlucentes comparat ftellis amp;incendiis agrorum :quibusterræ pinguefeunt. garganus eft mons apuliæ. Ad pinguia:quonl am incendio fitfolum pinguius: quod Virgilius in georgicis cecinit.

1 fl


ocr page 144

Liber

Hacfadertaliapparctia igniti. Sorti.pfortc.i.iIHqcùftodiebât amp;nbsp;excubabantuifo incédio timuerunt.

CredcretcredeDät. Accëfo fulphuremäcü motes funtcôcaui.amp; habet fulphur illic accedit ignis naturabt utëin ethnaficulauétis. f.ïtusïclubs flatib°:amp; flateauftro pprhuiditates egreditfum^f late ataqlöc pura fla


ma:cüiit fri^dus amp;nbsp;ficcus:huius rei dilieëtiffim' obferuatorfuitcolus.amp;iodeus uento% fingitura poetis:impantc tito ucfbi^mös câpaiæ hoc möar rit:qdinccdid Pli.qid tpis claffiapdmifenüperat fpeâatûpfedtus éamp;aduillâ Pôponiai æftu iuffo catus:amp;aq balneary calida c:qm trafic pucas fulfu reas.ió dicit poeta illos du bitaffe:un htierintorigi nëilliignes. Egeftas:emiffas.egercrcëeuacuare: [nfoclix:danata iccdiis. la^ abc.qad träfitus eu ftodiedos locati erät:ubiî fumis mötib^aefupra fc quofdaignes cofpexert circuuetos fe ec:ratipfidio exceffer:gïgcsemicabatflama ueluttutifTi muiter petcgs fumamotlu iuga fugerut. Abeüt:difcedüt euftodeslocoru romai difpoiri a fabio. Fau.uiæ: anibal tradufto p faltü apmfc:amp;gbufdäïifo faltu hoftium oppiTis i agro alifano caftra pofuitthuc tu niultu feßt Fabi^cæte^ amp;nbsp;îfidias ec ratus a noétur no utiq;abhorres certamie fuos muimcto tenuit: luce pria fubfugo motisfliu fuit. Fabi^ moues ca ftra trafgreHuf^faltü fup alifafloco alto ac munim to eöfedit: Annibal Ro. petere fe Ûmulas ufq;ï Pe lignospopuladusrediit:Fabi^ mediisitra hoftiiï agmen urbëçpRo.iugis ducebatexcrcitiï:nccabQ ftens nee cogredics facroÊ Ro.reuocat^tfcd im perio mörfed cofilio ctacppe pcib^egittcu Minu tio magiftro eqtu :utbcllo abftïcret. Agros.alifa nos.f.ab oppido. HucurQ:adhocinqtpuenerat fabi^fua prudctia utanibal totuicloriis elato fatis cet ia fugereromaos :quos pri^temeritateduciï ta facilepfligabatamp;ïfedabaf. Pulfuanibalis. luue nctminutiu magrm egtuqabfcte dilatore rcrum hebat habeas. Mos^cofuetudo. Sifa.nö.mi.uer ba fabiiad Minu.qb°cn moet fuadëfab utili ut bel lo abfiftat:dicës nopardeéro.ia uïci defiiffeabho fte toties uidore :amp; ab alTiduis cladib^refpirare.fé fus ë.Sinodu es edodus laudare euftatione meä: nee mea uerbaualuerut ducere te ad laudc: amp;nbsp;a pra uitatc abducere.amp;bmihi non credis opibus crede meis:amp; me abfete pugna abftieas. Alæ:acies no ftræ.nâegofolus claufi. Teftorte:uoco te huius rei teftc. Libare da.facrificare. Solcnia.i.facra.fo lënia atfacra dnturqcertistpibusannuifep fierifo let. Infcatdu abero. Aegris re.afilicto ro.impio Eft fa.nil mod.no cöferere maufeabofte tali:amp; locus eab utilihns ï fe cöfutationë. Credifzeomit titur tuo impio. Gloria:reddere mihi milites ita dos.amp;hæcps ëthëtcôfùtationc. läcer.li.tang auftro ppr huiditates egreditfum'rflate ataqlöc pura fia

tiates fabius fidicit futura Minutiozeueetprudetif fimus utillemagis cauere pofletzqd mime fecit. Leonezanibalc. Adeozeerte. 'Rcfpedatczrefpicic y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-,,,

tc:utiRequêtes ipetufacere pofFit. Coquetezmi lam prodas offerre tibinam uettere terga, fecte amp;nbsp;meditate. Oratizmihi.uetotetang diéPa tor cape arma. Pio:lacrofcö:qmn eratpuocatioa dcódiclatoris.amp;oës magrat%e(rabattpc dictatu ra? fiter tribuitia potate. amp;h licebat ultra fex mefes pferre dcâturâ:fed hâc dirciplinâSylIaamp;cæfar frâ gutes ppetui dcätores ecuoluerüt. Vallarat: mu nierat prudctia. Ecce ät:cla(ris puica ucit ad littquot; caietæifubfidiu anibalis.vn poeta fabulatniphas tyrrhei maris ilia clade territas adiuiffeptheu g tûç

Vertice gargani ' relidensincendia pallor.

Hac facie fubi'ta uolitantum in montibus altis Flamarumtquis tunc cecidit cuRodia forti Horreretatq; ipfos nullo fpargentc uagari Crcdere:amp;indomitos pafci fub collibus ignes Ccelo ne exciderint:amp; magna fulmina dextra Torferit omnipotestan excis rupta caucrnis Fuderit egeftas accenfo fulphure flammas Infelix tellus media in formidinequirunt. laque abeunt:faucefq? uiz citus occupat armis Pcenus:amp;in patulos exuitans emicat agros

Diktator trebia amp;nbsp;tufeipoR Ragna profundi Effet ut anibali fabium romanaq; tela Eualiffe fatistquin amp;nbsp;ucR gia pulfi:, Et grelTus præmeret carris:ni facra uocarent Ad patrios uencradadeos:tu ucrfus ad urbem Alloquitur iuueneteui mos tranfmittere ligna Et belli fumma primafepiubebat habenas Atq; his præformat diaistfmgitq; monendo Si fatuis nondum minutite cauta probare Erudiit fortuna meismec ducere uerba Ad uerum decus:ac prauis arcere uelabant: Vidilli claufum anibalcm.nil miles amp;nbsp;ali Tuuereiaut défis legio conferta maniplis. Tellor te folus claufimec deinde morabor Diis line me libare dapem amp;nbsp;folennia ferre. Nuc iteruat^iteru uinduuel montibus altis Amnibus aut rapidis mo pugna abfiRite trada Interea crede experto non fallimur igris Nil mouillé falus rebus lit gloria multis Et placeatquippe egregiu proHernerc ferro Holle:fed fabio Iit uos leruarc triumphus Plena tibicallra atq, intaRus uulncre miles Creditur.hos nobis erit hec tibi gloria redde. Ia cernes libycu huic uillo affultare leonem.

Relpcàanté adeotatq; iras eu fraude coquente Claude oro cadra:amp;cûélas fpes eripe pugnæ Hæc monuide fatis:fed fi compefeere corda

Non datur oranti:magno te iurepioq; Dilator capere arma ucto.fic cadra relinques Vallarat monitis ac fe referebat ad urbem.


ocr page 145

Littora caietæ lefbrigoniofqi rccedus Sulcabat roftris:portufcp intrabatapertos. Ac totus multo fpumabatremige pontus: Cum trepide fremitu uitreis e fcdibus antri' Equoreæ pelago (i'mulemerfere fororcs. Ac pomeria uidentinfeftis Iittora portis. Tu magno percur a metu nerei'a turba Attonita: propere refluut ad littora nota. Teleboi medio furguntqua regna profundo. Pumiccxquc procul fedes immanisin antro Conditur abrupto protheus:ac fpumea late Cautibus obieamp;is reieflat caerula uates Ispoftqua fat gnarus eni rerumq; metufep Per uarias lufit formas amp;nbsp;terruit acri Serpentis fquami horrendaq) fibila torfit: Autfremuittoruo mutatus mebra leone: Dicite ait quæcaufa uiæ:quis ue ora repente Peruafit pallor:cur fci're futura libido.

Ad quæ cymodoce nympharu maxima natu Italidu.noftinoflros præfage timorés Quid tyrixclafesereptaqi littora nobis Portenduntmum migraturrheteia régna In Iibya fuperis:aut hos farranus habebit Nauita ia portustpatria num fede fugata: Atlante amp;nbsp;calpen extrema habitabimus antra: Tum Oc inuoluens repetita exordia retro Incipit ambiguus uates:referaique futura. Laomedonteus phrygia cum feditin ida Pallor;amp; erranti dumofa rer auia tauros Arguta reeuocans ad rofeida pafcua canna Audiuit facræ lentus certamina forroæ.

Tu matris currus niueos agitabat olores Tempora follicitus litis feruaßecupido Paruulus ex humero coritus amp;nbsp;aureus arcus Fulgebat nutuqjuetas trepidare parente MonUrabat grauida telis fe ferre pharetra. Adalius niuea comebat fronte capillos Purpureos:alius ueflis religabat amidus: Cu fic fufpiras rofeo ucnus ore decoros

Ecce dies pi'etati's adefttquis credere faluis Hoe aufit uobis;de forma atque ore:qui'd ultra hm lupereft:rerü certat uenus omnia parui's Simea tela dedi blando medicata ueneno Si uefter cælo ac terris qui fœdera fancit;

Septimus

apud eapreas erat utcaufahuius nauigatoiffcifdta rent g et huius belli caula neuentüqpapuit. Phœ niira:paica.Caieta ciuitas capaniæ ad mare adhuc retinetnomo Legiftröes rc.finus formianos:qm leftrigoes tenuerat formias oppidü. Infeftisrinni cis libycis. Adlimina no.i.ad capreas: ubi prothe US habitat ut fingit poeta ad imitatione Virgiliica nentis Ariftedduftua matre ad prothedqtune pa' tria pallene in theffalia reuiferat. Teleboi régna caprea%infula nö pculaneapoliubiregnauittnele bous.Virg.ait Thelebou capreas cu régna teneret: infula capreayzTyberiifecedu celebrataeft. Taphi us:amp; thelebous fratres fuerunt amp;nbsp;reges apdthelebo as infulas amp;nbsp;taphias:qfuntinter ætoliâ amp;nbsp;Achaiam g no eötenti paternor^no iter fe pugnaruntea le, ge:utuiaor regnaret.taphi ^uicit: ihclcbous café as namgauitlllictpfedëpofuit:iö capreas regna the leboiappellat. Pumiceæfe.antra ex pumice. Ab rupto magno præcipiti. Satgnarus:(ciens:culop ponit ignarus. Formas: ptheus trafmutabatfe in uarias formas.1nhoc figmëto imitat poeta Vir.in geor.amp;Home%iodyOea. Mutatus nie.i.cu mutaf let fe i leone :hæc eftloquutio frequës apud Sylliu fupraxmutatuCtela fyche'. Dicite att.ucroa prothei ad nymphas. Cymothos:nympha:na cyma dicit undatindecymothos qm maris nymphæ nil aliud Cunt niliundæ.Nofti noftrosiuerba cymodoces ad ptheu. Men'laus apud Hom.li.iiii.odyfTeæ fiep' theü allogt.Noftifenex cur hæc diffimulas. Mi\ grantur:tranfferunt régna ad carthaglnenfes Rhe. teia:romana. Sarranus:punicus:atlasin finib' mauritaniæ:caîpe atin finibus hifpaniæ de gbus eft: Extremarin ultima parte terra^ad occa(dpofi ra. Ambiguus:ppl€xusamp; ambagibus uera inuol.

uens. [aomedonreus: narrar ptheusiudtdu part dis in ida fyluatroiana quod caufa fuit ruinæ ilii:amp; bello^gbusromani ab ænea origine habëtes uexa ti funt urgente iunone. Paftor: paris g fuit paftor in ida troiana:eft.n.alia in creta ïfula. Erratcs:pa (centes. Arguta cannatfonora fiftula harddinea * paftorali. Sacræ:diuinæ. Lëtus:ociofus. Niueo3 olores:qm olores trahebatcurru ueneris. Corit^. pharetra amp;nbsp;fagittæ. Eft alius, f. cupido:qm plures orant. Comebat.ornabat. Rofeo:pulchro: Te ftis ccr. uerba ueneris ad cupidines filios quos hor taf ut fua pietatëerga matre oftëdantJndecömco rat oïa quæ illis tribuitutfi hocneglcxerintlngrati atepipii efTe uideantur:amp;porbilitatëoftëdit dices illos ëtiouc cogere pofTetpetercgppe debemus pot fibilia:amp; quæ is præftare poffit a qüo aliquid cote dimus: Quiscedc.pof.mouet illosadafledtu cn hoe dicit:ne matrë reliquifle preterdeco^z :amp; piëta tcuidcanëcertantëdeforma:ciïipfa fitdea pulchri tudinisamp;gratiæ. Saluls:uiucnbbus. Forma pul chritudinetotiuscorporis. Ore:uultu. Quidul tra ia fupeft regz:ex rei indignitatemouetfillosJ n dignugppeerat uenerem formofimma déforma certare.qjd.gd mihi fupeftßuincorï forma. Oh paruis bnficia ï filioscollata uen'affcrt. Tela:amo ris.f. Bladoueneno:amore. Auus:luppiterpa ter Veneris. Qui fancit.firmat.

iii


ocr page 146

Cfiuultis:qmoIa rubiiciuntatiiori.un Oui.oïa uindtamor. Cyptö:qmCyprus erat facrauencrixubi illa primüinftituitlupanar. Palmasidu.uiä:oriäqRPalmasfignificat:cuiuscmagnacopiainidumearcgi^onc iudeæ.Vir.Primusidumeas refera ubi mätua palmas. Paphos:curbs cypriueneri facra.io caitVirjpfa pa phufublimis abit. Aligeris:cupidinibus alatis. Inftat:inftado dicit; Bellica uir.pallas:qdepofuerat egida ideft fcutu in quo erat caput medufæ ut pulchrior amp;uenuftioruideret. Pacé:tranqllitatem:cûipfa fit dea bel iimucut mitis uideret pacem oculis no toruis fed cranqllis atg; uenuftis ondebar. Conifcens.i.fignificas pa cem iucudo motu oculoyz:cu prius toruo obtutu bdla minaret.coniuereeft oculos mouere:amp;item cônifccrc

Luco fidcoma coueneratîter eas de loco.i.ïida Phrygian ludis fyl.ï fyluas utiurferat paris iudex. Iuno putabat fe oioludiciu hïturaxu eet fororiamp; coinxiouis:amp;tato magis a Pallade fpreta : excadu it. Phrygisvroiai paridis. Faftus:ocm paridis fupbia ai dationeamp; fniam qua ferretpiunöefine aliquotioreciïmaxïa abitiöe ut ilia fibi deuïdret.

Etida:illudiudiciu:qddebebateëiida.putabatï gtfe oïa comouere pofTc fua maieftate. Poft fra. to.cüeet foror amp;nbsp;coinx1ouis. Traxerut o.accepe runt odore:q fpirabate facto uerticeueneris. Vir. Diuinu uertice od.Spira.pe.ue.de.ad imos. Nee iu.fe.ua.nó poteratrefiftere tato fplcdori : amp;nbsp;ocu' li caligat tato fplëdoré uiaiJumenqppe maius of fufeat minus. Me uitdu.ui.i.ftati iudiciu tulit pa ris uidus pulchritudfeuenerismecuolebat uideri de fiftatia formædubitaffe:ciï nulla eet iter illas co paratio:^propteruiftædeæ cômoueruntgræcos adexddiiïtroianû. Tu:pofteuerfioncilii. Ttala tel.i latio. Vir.îferretq; deos latior Duced.pû. ua ficinatptheus impiüro.fore ppetuu.fic Virg.His ego nec metas rciy nec tpa po.Tmpe.fie fie dedi. Cete pi.poiteetep oibus pifcibus. Indo lit.orië rali.ilt;diïorief amp;nbsp;occidet fol. Nullæme.nulli ter mini. ; Atùos o na.uertit fermoncad nymphasp hteus:illi rqi; fidicit cladccâncrem. Fmmobilefilu fataimutabile. Tnfauftas:ifœliccsamp;dânatas cruo re futuro:quo ndalaciet .fa (Ton c ifula itereplRz amp;nbsp;Brndufidïmari adriaco iqdcirtit aufidus:Tcuius ripis futura erat mëorabilisclades. Tumidus:re pletus fagufeaccadaueribus. Per car^ded.i.carml na flbyllina qmöebärcaucdnecabapulia amp;cäpif ætolis.Pofybjus defcri.pugna eänefe ait. Affect' en^grauibus ac recetibus cladibus po.ro.nimiu in futura uerebaE.unufgfq;itra feq fututa duiuro.for tuha eet dcletopfli gatocpexercitu cogita batq librl fibylÜniminabantin ore oïumerat. Gâpo:appu Io amp;nbsp;diomedeo qucflbylla danaueratpfpidens cla dëcanëfamp; Etolæum.diomedeædllic.n.confedit diome. Teucris:romais oriiïdis atroia pæncâï imien quodadiomedls: cuquoAngulari certamie pugnauit. Mox poft pugnâ ad Canas änibalcote det ad urbecuius porta hafta pcu(rit:amp;faculiïintra moeniacôtorGt. Romuleos:romaos. Metaurus fiu.fecatapeninu.amp;labifoöpcul aburbinombiin terfe@usfuit afdrubal frateräni.aclau.neröe amp;nbsp;Li uio falinatore cöfu. lllerfcipio. Gêitus fur:occul

Stat fupplex CU multisauustueftona noRra Cypron i'dumeas referat de pallade palmas Et lunone paphos cétû mihi fumet in aris. Duep hæc aligeris inflat cythetearfonabat Omne nemus gradiéte deanä bellica uirgo Egide dcpofitautq; alTuetu caffide crinem Inuoluit turn compta tamé:pacécp ferenis Connifcens oculis ibatducoq; ferebat Prxdiéto facræ uefligia concita platæ

Judicium phrygis:amp;faftus paftoris:amp;idam Poft fratris latura torostpoflrcma nitenti AflulGt uultu ridens uenus:omnia circa: Et nemora amp;nbsp;penitus frondons rupibufätra Spirarem facro traxeruntuertice odorem Nec iudex fediffe ualctfenique nitore Luce cadunt oculi:metuit dubiraffe uideri: Sed uiéfæ feras bella dcæ uexere pæquor Atq; excifa fuo pariter cumiudice troia eft:

Dardaios itala pofuit tellure penates.

Dum cete innabunt p6to:dum fydera ccelo Lucebunt:dum fol indo fc littore tollet: Hic regna amp;nbsp;nullæ regnis p fæcula meto? At uofonatæ curritdum immobile filum: Odriaci fugiteinfauftas faffonis arenas Saguineis tumidus ponto mifecbitur undis Aufidus amp;nbsp;rubrofipellctin æquore fluduS. Damnatoq; deu quonda p carmina campo Etole rurfus teucris pugnabitis umbrx. Punica romuleos quatiens mox fpicula muros

Multa quocpafdrubalis fulgebit ftrage metau Hic illee furto geitus patruiq? piabit (rus Tdem ultor patrifq; necem:tum littus clifx Implebit flammis.auelletque itala peenum

to cocubfruioufs cupopdfa matre Sd.poftea cog noiatusafricaus maior.Scipio narus eex Popoia: amp;ioue mutato ilt;gue!amp;1pm popoia ptit:4ficfili umapainfetosaifoqf.Sola die capere medio cu forte petitos.An regem fö.fubi.mi.mbrali.AmpIexus.De inde fubiûgftiVidi credelouamp;nec me mutata fefellit Forma dei q? fqjentccouerfus iigue.mgeti traxit curua ra nóumfa gyro.Sicetcoceptus e Alexa.mag. Patris:amp;patrui.P.Cor.Sci.amp; Cnei patrui qihifpaja occubu erGt. Implebi lit.eli.qm Scipio in aphrica trajiciens Syphaceafdrubalccp uicitincefis capris q cratex hara dinibyStiO aitrlmplebirflamis. Auellctpœnu:abftrahetHannibafcm exitalia:amp;rcuocabitinaphricam;

ocr page 147

Vifeera torrente: amp;nbsp;propriis fuperabit i'n oris: Hinc carthago armis hinc africa nomine cedet Hic dabit elt; fele qui tertia bella fatiget: Et cinerem libyæ ferat in capitolia uiiftor. Quz dû arcana deu uates euoluit in antro: lam monita amp;nbsp;fabiu belliep equitucpmagifter Exuerat mentem ac prxeeps tendebat i hode Pafeere nec pœnus prauum ac nutrire fanore Deerat:amp;ut paruo maiora ad praelia damno Elicere;dabat interdû fimulaua terga: Non aliter qqui fparfa p flagna profundi Euocat e liquidis pifee penetralibus efea: Cuq; leue fumma uidit ia nare fub unda; Ducit finuato captiuu ad littora lino. Fama furit uerfos boflispœnûquc falute ItiuenilTe fuga;liceat fi uincere finem. Promitticladû;fed cui ditione carere Virtute:SL poenas ui'ncentibus elTe reposas. Claufurûla caftra duce rurfufque referri Vaoini iulIurÛ enfes;reddatur in armis Vtratio purget miles cur uincerit hofté Hæc uulgus;ncc non patrû farumia mentes Inuidix itimulo fudit:amp; popularibus auris Tunc indigna fide cenlent optidaq ; pœno Qua : mox haud pao luerent damnata pido Diuiditur milesttabioq; equitûque magiftro: Imperia xquaturipcenitus cernebat amp;nbsp;expers Iraru femor magnas ne pederet alti Erroris poenas patria inconfulta timebat. Ac tu multa putas feed ut remeauit ab urbe Partitus focias uiref uicina propinquis Signa iu^is locat amp;nbsp;fpecula fublimis ab alta Non romana minus feruat q punica caftra. Nec mora difieOto minuti uecordia uallo Perdendi fimul amp;nbsp;pereundi ardebat amore: Que poftqua rapidû uidit procedere caftris Hinc libys hinc fabius fimul accédere Tagacis Infubitû Curas propere capere arma maiplis Edicit;nulloq; tenet munimine turmas Aufonius torquet totas In prxlia uires: Pcenoruduaor:,ppellitque agmina uoces Du didfator abeft rape miles tepora pugnae Non feperata diu plano certamina capo Offert ecce deus; quonia data copia longum Detergete fitum ferro;multoq; cruore Exacite uiri plenos rubiginis enfes

Septimus

Torrentcm:aduertentem uifcera romanos amp;to tius italiæ. Propriis oris:libycis.näuicitillaad • zamâ magnoprælio. Hincpolkaobhäcuido, ria. Armis:näuiaispœnis ex cöditiölbus a Seipt one acceptis naues icêfæ fut amp;nbsp;arma depofita ut luo loco habebimus. Aphrica cedetnoïe:qm african^ cognominabitura deuicta aphrica. Hie dabitex fe(è:deSdpiÖeemilianoitclligit qui fuit adoptat^ in familiaeorneliorüfilius quippe fusioris africa niualitudinariusamp;ibecillis Scipione filium Pauli æmilii adoptauit.unde Scipio æmilianus dictusc hic tertio bello panico carthagine deleuit:amp;africa, nus minorcognominatus eft. Tertia bella, tertia

bellupunicu. Vates.ptheus. Magifter.minutius oblitus erat mâdatorû Fabii. Pafeere nec pœnus: ideft no deerat Hannibal ad pafcedu mutricduque furore prauuipfius minutii qhabebat militu fauo, rcamp; plebis:qprauuserat:uolebatcni pugnare liuf fu dictatoris. Nöaliter.Hänibalclimulata fugaamp; parua iactura fuorti militG amp;ipedimetoru alliciete Minutiuad pugna coparat piscatori q efea pilees al licit amp;nbsp;rete iaettoiuoluit trahitquead 1ittus. Liqdis penetralibus.aqs. Sinuato.rcteinfintidudto. Fa ma furit, diuulgabat fama rei bene gelte a Minutio qui cu hofleabfcte Fabio manufcôferuit.Scx milia hoftiu cefa fut:qnqueromanogzmuciatufeftth:utin qt Li.in tapari ppe clade fama çgregiæ uiétoriæ eu uanioribus litteris magiori eqtü româ piata de his rebus pfæpe amp;nbsp;in fenatu amp;nbsp;in cötiöe actum eft. Tu.M. Metellus tribunus plebis in fabiü inueCtus rogationede îperio æquâdo tulit. Furit, uulgat,

Virtutë.ipfius Minutii. Ditiöe.iperioac pote, ftate. Reposas.paratas amp;nbsp;irrogadas a fabio cu ius iniulTu minutius pugnauerat. Ducë.Fabiu cu ad exercitu redierit amp;nbsp;ludurç gladios recödiin uagi na. Referri.recondi. Saturnia, iunoquæ roma nos dare pelTüuolebat. Popularibus auris, fauort bus populiin minutiui Poeno.hanibali. Nepe deret.daret poenas. Patriaicofulta.roma quæ tç meritate quada minutiu Fabio æquerat; I'artitus focias uircs.primaamp; qrta legio minutio fecuda:amp; tertia Fabioeucnerat. lteeqtes pari numero focio ra amp;latini nomis diulferut caflris fe quoque Cepa rare magifter egtu uoluit-quod hannibali gaudio fuit: Na amp;Iibera,minutii temeritatefefuo modo captu%amp;folertia: Fabii dlmidiuuiriudifccirine uidebat. Propinquis iugis:nâloca ædita Fabius fempeligebat amp;nbsp;tumulus gda erat iter caftra minu tiiamp; pceno%. Vecordia minuti.idfcinfanus mi nutius fuosemifitihoftë. Difedo:fine aliquaco fuItatide aperto. Perdcdi:utfuospd ret. Peerun diutipfepiret. In fubitü:rë repentina: Aufoni9: minutius Romanusemifit In hoftem oïscopiasamp; ide fecit Hannibal. Du dictatorabeft:uerba Hani balls hortantis fuos ad pagina eu magna laude Fa, bii.quopræfente nil fe pofte Hannibal plane fateft

Situm^rubiginem.


ocr page 148

Liber

Dabitim.ln.foqtur filius dilatoris g gaudebat minùtiiïdare pœnas fui erroris. Suffra.cæ.inco fultagbus æquatû erat illis impiû. Noftros fa.di gnitatëamp;impiü. Infâætri.qminutiü fabioæqua nis fpedate hac pugna.amp; ex ftöaco logtur. Proh lu.ro.o leuis amp;nbsp;ïcoftas multitudo qïforo uerfaris.

Viris ua.leuifnmis:amp;One aliq grauitate aut pru dëtia. Muera mar.officia belli regcdiamp;ius æquu icaftris regédis. imbellesmullaiarmis pitia ha' bentes.amp;ccöcefllo p gda ftöachationë. Scifeât: iudicet amp;nbsp;ftatuät.fcire ëiudicare amp;nbsp;decernere:unde legitapd Liuid populus fciuit amp;plebifcita.plebifci 10 minuti^hueratimpiu fabio æqtü.Vhdicitapd ijuiu reftitues fabio digitatc.pkbifcitu quo magif oneratus g honoratus fu tibi reftituoamp; depono: Solëcon.no.i.iudicëtfabïu patre meutangfolëce dere minutio g ëtagnox.gppe nuHä het prudetiâ.

Piabut:pfoluëtamp;purgabithucerrorë magna ca lamicate. Sâg.pœ.rhaetfabiufg boi uirl pàripto uluësnung patriæ fuccefedu putauit.Li.c'r.Tûefa bius prïo clamorpauctin audito.dcidecô'peaaP cul turbata acie ita ëinqt:n celerius :qtimui defihc ditfortüa temeritatë.Éabio æqtus impio ânibalc amp;nbsp;uirtute amp;nbsp;fortia fupiorëuidetzfed aliudiurgädi: tps eritmuefigna extra uaHu pferrciuictoriä hofti cxtorqamus:cöfeffionëcrroris ciuibus rclinqmus Iuucis:ofili cæde hoftis delere debes id qd eötra patria dixifti. Trlftia di.patriætriftiriâ afterëtia.

Patiar ne.locus ab höefto.n.n.decebat fabio pati an eius oculos deleri aciesro. Nos æ.mi.i.fipmi ferimus nros pirezhocqdro.iprudcteregerutpur gabit nra culpa.ergo melius ë fuccurrerenoprisp pe opféffis:uriure po.ro.TcoHätia amp;nbsp;temeritateqrt pollumus. Talia cor.eadfnïa q tibiëmolle.f.opë ferre. Succcfe.nc.pa.uerba fabii faludspatriæ flu diofi:; ctruoribu^d fe mails fpópofuit.patria enï oïum caritates copleftit:cuiëtuita debëus: ut exë plo camilli g poft captos ueios a.L.Apuleio accufa tus fuit tribuo pl. q, apd eu eëntporta: æneæ qs ra cuiiTetreupdæ belficæ rönë redderet patribus:amp;q, decima ptë mittëdâapollinidel.cëfuiilet.tidedana tus ardealexiliu miflufc.idepoftea ro ïcapitolio obfeffis reuocatus patria aßeruit fugatis gallis feno nibus. Fœdior:turpior:amp; magis uitupanda:qm parriæ oîa debëus:pquit bonus nung dubita uit occubere fi llli fitpfuturus. Lare:domo. Extorris cxra terrappriâ.i. R o.fitus. Curru:triiïpho quë egitde gallis; Dänatad exiliûafta. Viro:camiI lo. Pacatarâne ira.i.fifuiffet iratus patrie ob dede eus accepté Roma peirus corruiffet. Iras meases habere debere g fulæfôs. Claffica tudâingteöfer tæ er at acies amp;nbsp;maus. Poftcs:ianuascadrorç.No gra.mo.fabiû magno ïpetu i piao decurrëtë:utml nutitie faucibus hoftideripet:cöpatuentis g fæuo flatu ïdiueribs fluxus mare diftrahut. Odry.thre Iciusmaodryfæ fut populi thraciæ. Pollcf:potcs

Aequor:udasé Haudpr.i.fabiufnoectafTecutus maiore laude deuitta carthagïe:quam adeptus cß lio quo minuriaos militefliberauUmä anibalë me tudra* fortuné uno filiouicit:amp;ëmagna laus l'a bii. Iniuriarf romaiaffeccratfabiu obiuidia.igi tur hæcïlOria ca fuit ut Fabius aï fui magnitudine

At(^ ea cunétator péfabat ab aggere uaHi: Relufträs campos oculis tantoq; periclo Difcere quis nä eflei fabius te roma dolcbat. Cui natus.iunéta arma teres dabitiprobusigt Quas dignu pcenal:qui pfuHragii cæca Inuahtnoftros hæc ad difcrimina fafces. Infanæ fpeélatæ tribus proh lubrica roftra Et uanis fora læta ui'rismunc n;uncra marris Equentimpo: amp;nbsp;folé concederenodï Sci'fcat.mDelles magnas mcrcede piabunt Errori's rabi'é:amp;noftrum ufolafTe parentem. Tum fenior quariés hafta lachrymifq; coortis Saguine pcenorumluuêis ta triftia diàa Suntaboléda tibitpadar ne ate oraimaufcp Ciucm deleri noeras autui'ncere pcenum Me fpeeftate Ghammos æquauilTe minori Soluctur culpa fi fint mihi talia corda, laque hoc ne dubites longæui nate parentis Accipe:Externo fixum fub pedtore ferua. Succefere nefas patriæmec foedior ulla Culpa fub citreas fertur mortalibus umbras Sic docuere fenes quatus:qualiTque fuifh Cum pulfus lare;amp; extorris capitolia curru Intrares exui tibi corpora cxla camille Dlnata quot funtdextra pacata fuilknt: Nnconfulta uiro menfq; impenetrabilis irz Mutaffentep folum fceptris acneia regna. Nullacp nunc Rares terrarum ucrticc ronia. Pone iras o nate meas;focia arma feramus. Acceleremus opamp;iaque intermixta fonabant ClaHicatprocurfufcp uiros collifcrat accr Primus clauflra mau portæ dictator amp;nbsp;altos Difiecit poftes;rupitquc in proelia curfum. Non orauiore monet ueti certamina mole. Odryfius boreas:amp; fyrtim tollere pollens Africufobnixicum bella furentia torquent; DiRraxere fretu;acdiuerfa ad littora uoluunt Aequor quifque fuum fequitur ;ftrdete,pcclla Nunc huc nue illuc rapti mare amp;nbsp;itonatundis Haudprfus daret ullus honos;tellufq; fubadta Phœnicû;amp; carthago rues iniuria quatum Orta ex inuidia decoris tulit;omnia nanque Dura fimul deuida uiro.metus.annibal.irx. Inuidia atque una fama;amp; fortuna fubaéPæ Poenus ab excelfo rapidos decurrere uallo Vt uidit tremuere irrc;ceciditque repente

ocr page 149

Septimus Cugemi'tu fpes haud dubiz præfumpta ruinæ Quippe aciem denfo cfrcunuallauerat orbe. Haufturus clauCos comeéti's undi'que teli's Atcp hic dardanius paruo certaminedudtor la ftyga^amp;jetemas intrarat mente tenebras. Na fabium:auxiliüqueuiri fperare pudebat: Cum fenior geminocoplexus prælia cornu Viteriore ligatpœnorü terga corona Et modo claudentes aciémunc extima cingens: Claufos ipfe tcnet:maioré furgere in arma: Maioréque dedit cerni tirynthius altæ Scintillant criftæ:amp; mirû uelocibus ingens Per fubitû mébris uenit uigor:ingerit hallas: Aduerfumque premit telorum nubibus hofté. Qualis poft iuuenem nondu fubeunte feneefta Reiftor erat pylius bellis ætate fecunda. Inde ruens turin:amp; buten:amp;marin:amp;arfcn

Datlœtoifîfumcp manus conferre maleon: Cui decus mfigae:amp; quefitum cufpide nomen Tum garadu largucp com£ cofternit adherbe Etgeminas acies fperante uertice tylin Qui fummas alto prenfabat in aggere pinas. Eminus hos:gladio (apharutgladiocp monefu. Et morinum pugnas acris ftridore cientem: Dexteriore gena fedi cui lœtifer fétus. Perque tuba fixe decurrens uulnerc malæ. Extremo fluxit propulfus murmure fanguis. Proximus huic iaculo nafomoius occidit idmo Nqfuper tepido lapfante fanguine:amp; a:gra Lubrica nitente:ncqulcqua euadere planta Impado profternit equottrepideq; leuante Mebra afflicta folo: preffa uiolentius hafta oftëderecquæiniuriæ illateno meminit: pronior epeft adignofeendu gulcifcenda. St magnanimus faeris:inqt Sene.nungiudicabis tibi cotumelia fie ri ab inimico:dices:nô nocuit mihi: fed animù no cendi habuit amp;nbsp;cd illd in poteftate tua uideristuindi (2â putabisuindicare potuiire.Scito.n.honcftiî amp;. magnû genus ulndiftæ elfe ignofcere. Decoris: honoris amp;gloriæ. Metus:qmnô timuitirruereï hoftes. Iræ:qm depofita ira: in minutium holtes repre{rit:amp; fie uicitInuidiâalio% in fe: famam ena amp;nbsp;rumores de fe in alios, dieebant.n.inuidi Fabia fentire cu Hannibale:uicit etiam fortunam:qm Fa bio ruentiad pugnä:autcunctanti nihil nocere po tuit. Pœnus ab excelfo .Hannibal uifo Fabio rué te ap pugna timuit cecinitq;receptuiprofeffus Mi' nutiumquidére uici(re:red a FablofeelTe fuperatu. Orbe:corona militu clau ferat minutium amp;nbsp;fuos. Haullur^. cofumpturus. Daidanius du^Minutius lam ftygaiinferos apud quos eft ftyx palus : ia inquot; quit Minutius mentemortuus erat:amp;eum pudebat ope Fabiiimplorare: quélæferat. Mente:animo fuo:iam.n.defperaueratdeuita. Gemino cornu: alis utrinep locatis. Vlteriore corona.i.circuualla uit acies hoftiles:quæ minutianos milites clauferat Glaudentis:hoftis. Extima:ultima acies.i.iplos extremos claufit:ab extra fit exteriorUnde extimus .iiultimusqui eftextra:claufitigiturhodes abextra qui iam erant medii inter Minutianos milites:* fa bianos. Tirynthius.Hercules Fabio ia feni uires amp;nbsp;anima augebat. Ingerit: lacit in hoftc:tanqin flore aetatis. Nubibus:multitudine. Qualis poft iuuenem.Fabiu iuueniliuigorehoftes lacefente co parat Neftoriin fecunda ætate.Neftor filius Nelei fuit ex cTori filia Amphiöis thcbani.In primaæta teag^eleum inuafit: utipfe narrat Patroclo apud HomeTn media ætate bellum geflitcumcctauris. In tertia profectus eft ad bellu troianum: trecentos annos uixit neftor:fiouldio credimus. Poft iuue nem:poftprima ætate. Inde ruens thuryn: defcrï bit poeta quos Fabius interfecit. Conferre manus aufum pugnare c6fablo. Decus infignetqmappe tiitfabiucufpidequod eratilli magnum decus. Ae ris ftridore:fonotubæ. Cornus.haftaexcorno ar bore.Hictue bibulus cupiens uitare faxu refupinus cecidit:amp; ferra quod exnulnere occifiextabat:eius lateriinfixucfl:amp;hc periit. Sociumrfocio^. La xata aperta.sMorfus colunctioncm.* nexus ubi Ii gat lorica cum Ipfis fibulis. Adegit:immifit:im pulit. nbsp;nbsp;nbsp;Heu fortem necis: exclamat poeta in tali

Hetet humi cornus motu tremefada iacentis Etcampis feruat mandatum affixa cadauer. Nec non exeplo laudis furiata luuentus Sylla ruuccralTuCq; (imullundtufque metello. Fanlus ac melior dextrae torquatus Inibant Speciati fabio:mlfer hic uedigia retro Durapit:amp;mole fubducto corpore uitat Intorti bibulus faxl:atque In terga refertur Strage fuper lapfus focium qua fibula morfus. Loricæ crebro laxata redoluerat Ictu Accepit lateriipenltufq; in uifeera adegit, txtabat fixo qnod forte cadauere ferrum. Heu fortem necis euafit garamantica tela

forte necis.


ocr page 150

Libet Niger fomnusimors ueneratad belfd.câitpoe ta uêillc ex Sidone: urbe Phœniciæ Gleadäin au xiliG anniballs quê Brutus iteremit. Nepotiï:car ihaginëüiïoritid°ex phœnicia:q ëad orietë. Tu midusifupbiës. Ges cad.cadmus filiufAgenoris régis Phœniciæ ad que hicCleadas Tuos natales re ferebat. Fulua:aurea. Qualis:ubi oceäi:CJeadä auroipurpura amp;nbsp;gëmiscoiplcuücoparat luciferoq ë ftella ueneris:haccöparationëab r-Iomc.accepit: g in iliadein hacfniam de Lucifero lie ait: Qualis phofphorusnouo ortu fulgesolimpiïarccdit:amp;ue neri placet. Rcnouatus:na uident airaere uires amp;nbsp;fplendorc fteHæxdtëdut ad oceanü: fictio tamcë poëtica.tantundemenim diftatabaquis:cum occi aunt:amp;cüoriunf:amp;cafuntin medio cœ!o: Ma ioribusa.i.eertat fuofplëdore en foie amp;lûa; Age noreis a.uafis tyriis amp;nbsp;colore:nâin tyro purpura rï gebatur.Tyria purpura:iuqt Stra.optia oïum phi octurtae pifeatio ipfapxia eft:amp;cætera oïa:qad Îfi ciendasueftes ptinent abundehct:amp; qq;maxïa hu iufmodi oflicinarû multitudourbc reddunt paulo grauiorë:th ob hacuirtutc locupletior effidE. amp;nbsp;ty rii a regibus amp;nbsp;romäis libertate donati fdt. Mica bat:fulgcbat. Tacla% nom.qm cleadasfignificat gloriolu. Ludificatu^cuclufiirct. Perter.i.emifit fagitta Cleadas poft terga fua qCafta Bruti armi/ geruinteremit. Achemenio ritu:parthico:parthi eni fugientes poft tergacmittût fagittas:quonlâ:ut Trogusfcri.diuin pugna ftare nequcunt.alibicait Syllius.Pënaq;citatioribat:Quæreditin pugnas fugietis arudie parthi. Achemenii dntur parthi:ab Achemene regeamp; Achemenide: atqg magi qhone ftu quoddauiucndi genus feCtabatur nationes par chorti erat:autoreStra. Detreftäsruitäs :fugiens.

Ncc da.nöfuitirrita:fed Iftu intulit. Hæfitrfi xaeft. Subredtatfurfum ereraad palata: Vuen ti:huido. Aufum mul.uf%:Gleadeaufum appete re bruta fagitta. Nodotamentos Sumutfumma ptem peCtoris.i.ppe gutturinter monile amp;nbsp;pe^t'’.

Laxa:larga. Tranfinlttit:pforat. [ntentocor. arcu para(o:adexcudendi fagitta. Vda:pfufa fan guine. Nôtâ triftl:tâ aduerlo amp;ïfœlici. Pheebei foraeismaforaCte ut dictdcftapoHini dicatu erat cuius facerdotes nudis pedibus p prunas ipuncam bulabant. Honor:hocdicitppccrnomc. nächar melus fignificat pugnicc. Bragada:nomeuiri de dudumeUaflu. Iubæ:populi maurora.na iuba Ptolemæi pater:primus utrique mauritaiæ impa ult. Eide:abcodccharmelo. Neuxis:qeratfiliuf Phalati. Stirps.pa.qeratturbuletilTimus. Amy dei pha.lacedæmôii.nâ traieceratin aphrica cu xa tip.i.i.be|.pu.amp;alludit ad illuphalaquo ducetlace dæmonii apliauerut tarenta.vhHora.ï carmini. Et regnata pera laconiiura phalato. Mater phœ. carthaginefis. Lacoijphalato:g carthaginenle du xerat uxorc:ut fupra ercecinit de Xatip.amp; barce fy donia. Talia:qlia paffi fuerit braga.amp;zeuxls^ In ho.char. Hnc:naphicu iteremithafta :g repfe ratiquercums Vtquiuifcatosi Charmelumha fta delicientem nampficum comparat aucupi deii cientiuolucrem uifeata canna.

Marmariduepmaustutinertieufpide fufus Occideret telo non in fua uulnera miflo. Voluitur exanimis turpatcp decora iuuéta Ora nobis pallor: membris dimiffa folutis Arma Auutterratq; nigerp lumina fomnus. Venerat ad bellum tyria Cydone nepotum Excitus precc:amp;auxilio focia arma ferebat Eoa timiduspharetrati milids ala Gescadmicicadas fulua cui plurima paflim Cadide amp;nbsp;aurato fulgebat gemma monili. Qualis ubi occairenouatus lucifer unda Laudatur uencri:amp; certat maioribus aftris. Odro ipfe ac fóipcs:oftro totueppagme Purpura agenoreis faturata micabat ahenis Hic auidupugnx:amp; taclaru excindere nome Brutu exoptate uariæ nunc læuus in orbe Nunc dexter leuibus flexo per deuia gyris Ludificatus equo uolucré p terga fagntam Funditachemenio detreftis prœlia titu. Necdänata manus medio: fed flebile meto Armigeri caflx penetrabilis hæfït harundo Obhquucp feeds fubreefta eufpide uulnus Vuenti ferru admouit tepefacta palato: At brutus diro cafu turbatus amici: Auf u multa uiru.amp; fparqctein uulnera fæuos. Fraude fuge calamos:lanullis eurfibusindat Predere cornipedis:fed tota pectoris iram Madat atrox haftæ:txlumq, uolatile nodo Excutit:amp; fummu qua laxa monilia crebro Nudabat curfu:tranfmittiteufpide pedtus: Labitur intero cornu tranffixus amp;nbsp;una Arcum Izua cades dimiOt dextra fagittam At non ta trifti fortitus prœlia marte Phœbei foraétis honor charmelus agebat Säguine quippe fuoi bragada tinxerat enfem Dux reétorq3iubæ populi ia fufus eidem: Zeuxis amyclei flirps impacata phalanti. Quem tulerat mater claro pheeniffa laconi Talia dum meruittnecpugnæ fifus in hode Tdrapido;nec deinde fuga fuadentepauore Per dumos mifer amp;nbsp;uicina cacumina quercus Rcpfcrat:atq3alta fefe occultabatin umbra Napficus infixes tremulis fub podere ramis Hunc longa multa orarem charmelus:amp;altos Mutarem (altu ramos:trafuerberat hafla. Vtqui ufeatos populatur arundine lucos

ocr page 151

Septimus Dam nemoris cclfi procera cacumina fcnfim Subtrad^a certat tacitus contingere meta Sublimem calamo fcquitur crefcente uolucre Effudit uitam:at$alte manante criiore Membra pepederuntcuruata exanguia ramo lamcpin palantes ac uerfos terga feroces Pugnabantitali fubituscum mole paucnda rernficas nigris prorumpit maurus in armis Nigra uiro mcbra:amp; fuluiiuga ceifa trahebant Cornipcdes:totufcpnoua: formidinifarte Concolor æquahat liuetia currus equorum Tergamec eredis fimiles imponere criftis


CeOdrat penas:aterque tegebat amidus. Ceu quonda ætemæ regnator nodis ad imos Cum fugeret thalamos ætnea uirgine rapta

Atcato tum prima fparfus lanugine malas Quod peperere decus circeo thufcula dorfo Moenia lacrte quondam regnata nepoti: Q uaqua tardatos turbata fronte latinos CoHegiffe gradum uidetimpterritus ipfe Ferrata calceiatcp effufa largus habena Cundtätem impellebat equu: negat obuiusire Et trepidat craffa fonipes exterritus umbra.° Tum celer in pugnam dorfo delatus ab alto Alipede planta currum premit atque uolanti Affilit a terootcecidere amp;nbsp;lora repente Et Qimuli amp;ru',fuper ceruice tremifeens Palluit infœlix fubduéto fancruine maurus.

At ræuo mauorte ferox perrumpit anhelum Ditator cu cæde globum miferabile uifu. Vulneribus feflumtac multo labente cruore Dudlorem cernit fuprema ac fceda precatem: Manaucre geni lachryma::clypeoqipauentem Protegit:amp; natum dimulans fortidime labem Hanc pellamus aittpoenoqi ob mitia fafta Quod nullofnoftris ignis difperferit agris. Dignum expedamus precium:tuc arte paterna Ac Itimulus gaudens iuueis circudata pcenum

Donec fidonius decederet æquore dueftor.

Ceu Simulate fame rapuit eu martins agnum Eucrlo pallore lupusrfrctumqt tremétem Ore tenet pflo:tum fiuefPigia curfu Auditis celeret balatibus obuia paftor

Subtrafta metarfupato fi (patioInter auëamp;ha rundine:tuncfubtrahlt meta cciad ilJaai peruentt:

amp;fubtrahit meta inter auëamp;harundinamp;cti harun do uifeata auc attingit:amp;ipfam deficit uifco irreti, tam. Galamofur.nunc declarat fe.i.harundie at^

tollente fefe uerfus auc erigente manus aucupismt auisimprouida tangan Valantes :fugiëtes. Ter rificusdneutiens terrore mole horrenda: amp;nbsp;nigro colore. Fului:cornipedis equi nigri. Concolor: . eiurdecoloris qppe oia erant nigra. Arte no.for. hoc quippe ad hoftiu formidinem excogitauit. Liuentia:nigra. Aequabat:in colore: qm currus erat niger:amp;pënætn galea nigræerat. Aterami. pulla uellis. Ceu quodam æter.maurü nigruini groquecurru ueducoparat Plutoi g rapuit Profer pinam ex ætna ficula. Aeternæ no.lnferoru ubic æterna caligo. Stygia cali.iferna amp;nbsp;nigra: talis gp pecolor diis inferis dicatus c.undein alicuius mor te pulla uefte induimus. Ateato.M.Catoqpoftea

ad repu.atque militiam fecoferret in agro paterno circa fabinos uixitprifeus uocabat:poftea Cato ap pellatus eft:Nam rcomanieG in quo multatu reru ufusamp; experientia effet C atone uocabant: hic fuit qualiuiuaimago uirtutu amp;nbsp;optimus orator:opu\ mus agrtcola:optimus fenator.fcripflt ët origines amp;nbsp;principia nobilltatisamp; famæ genti portiædedit ab hocutieëfis cato huit originë:ferië generis lege apud Geilid. Orceo dorro:tulculano colle; quo niam TuCculGoppidu nö loge ab urbe eödidit T e îegonus filius Vlyxis:amp; circesamp; nepos Laertis pa^ tris Vlyxis: Propertiusde tufculo loquens didt:amp; eei mœnia telcgoni. Nepoti:telegono. Turbata fr0[e:qmturbati erantocs ladni horredo afpcftu iplusmaud. Ferrata calcftcakaribus. Alipedc curro uelocë:Cato ex equo defiliens faltu currum mauri aicendit:amp;ipfumatergo occupatum intere mtt:amp;caput abfeirium hafta etreutubt. Volanti: mauroceleritercurrenti:amp; Rati maurus amifit lora amp;nbsp;ftimulu quo equos impellebat. FerrG:cnfem fabii fuper caputfuu timuit maurus. Ora rapjt:ab feidit. DudoremiMinutium. Fœda:quænôde cebantromanuimperatorem. Genis:per genas ipfius fabii dolentis uicemMinutii. Hanc labem: hoc dedecus amp;nbsp;infamiam qua nos hannibalaffecit cu noftrls agellis pcpercit:ut nos in fufpitionë po puli trihereti Ob mitia faftadronice ioqtur:quo ntamannibal nö tang mitis pepercit agris fabii: fed ut illG faceret fufpedu romanist Arte paterna: ideft obire præclara.amp; gaudensuerbis: quibus eu fabius accenderat. Pœnumtpœnorâ: Relaxat: aperituiam ad minutin. Sidonius duaor:doncc annibalce(rit:qiam Minutiü habebat fub iftu. Acquore:campo. Ccu dimnlantc famethanniba lem cedentc:deferentemque Minutlumiam prope captum comparat Lupo qui fuperueniente patore agnoreiedoa faucibus fugit:iam fiblipfi ti mensi

Martius: marri dicatus. Aüerfo: non afpiden te. Fcctum:agnum.


ocr page 152

Liber


Spirâtë:adhuc ulnam: Aget:mœftus:obamif Gm^dâ. Stygiæ te.l.ipfe tïor mords quo affidé batur Minutius circiïuallatusapœnis:q illas tencquot; bras effundebât:ciïeënt tang tëpeftas:q tenebras ï ducit. Torpebât:ipfi minutiani milites ppr pieu Iu:qdeuarerât:amp;insperata bond adepti:torpentes hebât mâus:qfi att0iti talieuctu:quënô meruerat 1-Aegra:qfi aliëata pp pntclætitiâ. Natabat:fibi Iipfi no cöftabat.amp; ita agitabat:ut_is g natat.un ocu li dntur natareïmorte:qmcöniuët.lubrici funt: amp;nbsp;reuoluunt natura faciëte ultima conatu. Vtgcol. minutiaos milites a morte receptos côparathiis:q aliqruina opfiffitâdëemerferût. Erutatextrada.

Noxa.illa obfcuritas. Cöniucccocutiutoculoßz palpebral. Q,uis:qbus. Tu gparti.minutiuseu ad caftra rediilTetconuocatis militibus oronéhuit illofqp hortatus ë:ut Fabio parerethoi prudctifïïo caftra cd fabio iugaus dixit:ad prætoriu eius ßgna feräus ubi ego pntëappellauero q, bnficio eius er ga nos hac maieftate dignu ë.uofmilitefeosquofz uos möarma dexteræçp texerde pronoffalutabitis amp;finihil aliud gratos cerreaioßznobis gloria dies hæc dederit:indepfectus ad caftra dictatoris :hiis uerbis ufus:pntibus meis didatoruitatm debeo ti bi:cu mea falutc:tu oïum hoïum:amp; q, tibitmihigp amp;nbsp;exercitui cöferuato:accoferuatori fit fœlix fbim perio :aufpici09tuo redeo.amp; fignahæedegiôefep reftituo. Partitisma.diuifo exercitu. Sacte aito ge.uerba minutii adfabiu. Reuocati:mei:quem amorte reuocafti. Sit fas ue.q.modeftiHïelogtur fatetqpïgenue ie nö meruifTe fabio æquari:g folus milites regere ac gubernare callebat. Hoc mu.tali impio. Aeternas um.mortë. Hicpa.ë:magna gnalaus Fabii:in cuius humeris patria recubebati i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tu^do.uertit fermonëad Anni^ Muera Iy;uïa

i.n licuit alicuitagcre paneautuinu:priufg Fabio eët litatu. In më.ipapyriâo iure ingtftextatus aß Macro.euidamp;er retard ëa re uieëßftare pofemëfâ dicatâ:utïtëplo inqtiunôis populoiæ augufta me fa ëlibault:i cuius pfona nulla erat obferuadois ne ceffitas.amp; multa ad ufurpädd ï potare pmiffio.iö Syllius Virgilium imitatus canit minutiem Fabio in menfallbaffe lactum honorem.

PÉTri marfi internatio ï.viii.uolumcSyl.ita.

Rrimusageno.ee.ter.ui.Creati funt no . ui c6fules:Pau.æmi.amp;.M.Teren.Var. rei militaris pëitus ignarus :fed aura po pulari uir temerarius amp;nbsp;lingua uenali ad cofulatd in medio re^difcrimine deuenir:ut eius furor canas uiedapuliæ noua clade inhgniret.Ha bitus eft militû dejectus p totaitaliäamp;ilulafirahæ adiacentes. Tätis aemibus coactis pdigia multa fuerdt.qbus futura clades portedebahfed Varrois uefâia cæleftes môitufneglexit:eoq;aïoin hoftem cötendit:ac fiioafignafaufta fuiffent;naa:us opor tunitatë poeta narrat aduentd Annæ fotoris dido nis in italiä. Terga a.pœnopz g aphtenidbus du cut originem:ubiregnauitcadmus. Aeneadis:ro mais. Fata ui.morte fabii:quo fpirâ te dicebatan nibal fe fruftra romand (pare fanguinë. Auxilid pcatd:utpcæ abrdpat uita Fabii. Spirate:uiuéte.

lam fibimet metués fpirates dentibus imis Reiedat prædâ;amp; uacuo fugit æger hiatu. Turn demum temstquas circunfuderat atra Tempedastftygi'æ tadem fugere tenebræ. Torpebat dextra:amp; fefe meruifle negabat Seruari:fubitifq; bonis mens ægra natabat. Vtqui collapfa preffi iacuere ruina Eruta cum fubito membra:amp; nox atra recellit Conniuent: folemque pauent agnofcere uifu Q uis aéfis fenior numerato milite litus Collibus:amp;tuto repetebat in aggere caftra.' Ecce aute e media iam morte renata iuuentus Clamorem tollens ad fydera:amp;ordine longo Ibat ouäs:fabiumq3dccus:fabiumq; falutem Certatim:amp;magna meorabatuoce parentum Tum qui partitis difcefferat ante maniplis SacTe ait o genitor reuocati ad lucis honorem Si fas uera qucri:cur nobis caftra:uirofque Diuidere eftlicitum:patiens cur arma dediffi Quæ folus rexiffe uales:hoc munere lapfi Aeternas multo cu (anguine uidimus umbras. Ocius huc aquilas,feruataque figna referre. Hic patria e:muriq; urbis flant pectore in uno Tuq; dolos pœnæ:aup aftus tadem exue notos Çum folo tibi iam fabio funt bella gerenda. Hçc ubi dicta dedittmille hinc uenerabile uifu Cefpitede uiridi furgut properantius arx. Nec prius aut epulas:autmunera grata lyei Fas euiqua tetigiffe fuit:qmulta precatus In mentam fabio facrum libauit honorem.

Liber octauus.

Rimus agenoridum cedentia terga uidere

Aeneadis dederat Fabius Ro P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mana parentem

Solum caftra uocant: folum uocatannibal hoftem

Impatienfque mora: fremit: ut Gtcopia martis.

Expectanda uiri fata optandumque fub armis Parcarum auxilium:nan$hæc (pirate (enecta Nequicquam fefe latium Iperare cruorem. Iam uero concors miles:(igni(que relatis Indiuifus honostiterumque amp;nbsp;rurfus eidem

ocr page 153

Odàuus

Soll obluctandum fabi'o maioribus ægrû Angebatcuris lentando feruida bella Dictator cum multa adco:tu miles egen9 Cudarum utreru tyrius foretarte fededi Egcrat:amp; quaqua finis:pugnaque mauq;: Haud dû partuseratua bello uicerat hofte Quin etiam igenio Auxided pria feroces Vailoquiu celtægéus:ac mutabile métis Refpeélare domos:merebatcede fine ulla Infolitum fibi bçlla geriificcafq ? cruore Inter txla Gtimauortis hebefecre dextras. His fuper interni labes: amp;nbsp;ciuica uulnus Inuida angebant, leuis conatibus hanno Ductoris no ulla domo fubmittere patres Auxilia aut ullis opibusiuuiHe fmebat. Quis laceru curis amp;nbsp;reru extrema pauete Adfpes armorum:amp; furialia uota reducit Præfeia cannaru iuno:atqueelata futuris. Naque hac accitam ftagnis laurétibusana Affatur uoce:amp;blandis hortatibus iplet. Saguiccognato iuuenis tibi diua laborat Annibalanoftro nome memorabile belo. Perge:age. amp;nbsp;ifanoscurariicoprie fluctus. Excute follicito fabium: fola illa latinos Sub iuga mittédi mora ia difcigitquot; armis. Cum uarronc mäus:amp;cum uarroe feréda Prœliame defit fatis ad figna monenda. Ipfa adero.tedatiadudu in iapyga capu. Huc trebix rutfu:amp;thrafimeifata fequet. Tu diua indigetiscadiscontermia lucis. Haudiquittua uis nobis pcepta morari. Sed fas fic cautum quxfo retinere fauore

Antiqùe patnl.mädatacp magna forori's. Quaqua iter latiosänx Act numéhonors Multa retro reru iacet:atqueabagi'b9 lui Obtegitur denfa caligine merfa uetuftas. Curfarrana dicétænotri ' numina templo.

Regnifq: æneadû germana colatur elifi.

Sed preffis fhiga reuocataabori^^^ fama, na.punfca. Ehfe:didon,s:fed perftrlngan,jnquhofa Yattandi mètis»breuitet$atiquarcuolua preffis metis:ideftpaucis repetam hanc antiquitatem. Iliaco poflquadcferta efthofpitc dido amp;nbsp;fic captatat tentionem. Preffis metls:breuinarratio, Etfpesabruptaemedio:ipenctralib9atra ne. Iliaco poftg: incipit narrare. Iliaco.Troico ænea: p-n,___fA^j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,. quifuit hofpes dldonls. Abruptaifublata fpes connu,

relhnatfunbuda pyram,ucompit enfe ^ft poft 1111' difccffum. Pcneirahbusrfecreriori pte do Uerta necis profugi donuexrtiale 'manti mus. Ocfpeâ:us tædæ:prius teieCtus a matrimonio di Defpecftustædæregni'sfeimpoit hyarbas. dois. Tædæ:ad tæda: ideft connubium. Regnis fei Et trepido figit armarogo:quis reb9egéis Pomt.Oul.ait i faftis:Protinus inuadunt Numidæ fine ' o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ö1 nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;3 uidice regnum.amp; potitur capta maurushyatba domo.

Tepido rogo:quonia paulo ante illic dido arferat.


Lentando:differedo:amp; pducendo bella:qu* prias fax uebant:quoniä uiétorias tres habuerat Hannibal. Qui etiam:hoc erat aliud malum Hannibalis q, galli domos iam:cu non effet copia pugnæ:repetere cogitabat. Flu xiingeniomatura inflabiles amp;nbsp;leues. Sed prima: Ideft primo tantum impetu amp;nbsp;furore pramp;ftantes:ide deficiut amp;nbsp;fugiunt tanquam feeminæ. Vaniloquium : uentoquot; fum amp;nbsp;laetabundum. Refpeftareirefpeétabant. Si, ti:pofiti in Ipfis armis amp;nbsp;armatl:paratique ad pugnam.

Hebefcere:pigras fieri.amp; nihil facere. His fuper: ul tra hæc. Interna: labcsidomefticum malum:amp; genti le odium Hannonis. Vulnus:dolorem:quc habebat cum pugnandi copia non effer. Leuis contrarius cona tlbus Hannibalis.erat enim princeps alterius faCtlonis.

Patres:carthaginenfes (enatores. Exrrema:ultimam calamitatem.amp; pericula. Præfeia canarum.luno tag numen poterat præfdre calamltatem:quam romani ad canas paffuri erat.Vnde animo elata euocauit Annam enumico flu.ut Hannibaleni nioneret eundum effe in apuliam;ubiromanos memorabili clade afficeret. Eia ta:fuperblensob ea quæ futura erant Stagnis laurenti bus:numico flu.in quo latuit fugies nodu domu æneæ monitu didols fotoris p nocturnam quiete. Vnde dicit apudOui.ln faftis:Amneperenelatensana perena uo cor. Saguine cognato iuuenis:uerbalunonls ad Anna: qua mouet ad affectu arguens ab honefto.amp; eft imitatio Virgl.apud que luno euocat e ftagnisiuturnä fororë tut ni:quâ monuit ut fratre morti eriperet. Anoftro belo: ad que Hanibal fui referebat origine.In prio libro dixit: a belo numerabat auos. lnfaos:maxios. Excute fabiu: pelle ex anio hannibalis timore.que habet de Fabio: quo niam creati funt nouicofules. Sollicitto:anxio hanni/ bfat tuam uictoriam:qua mitteres romanos fub iugum.

Iandudum:cito. Campum iapyga:appulum. Mar tlus uatcs autore Liuio cecinerat fore ut romanl ad auff dum apulia: uincerentur:hoc idem multo ante Sibylla prædixerat. Dluatanna. Contermina:uicina. Ca, ftls Iucis:lnufoiatis amp;nbsp;fandis propter numina. Indige, tis:æneæ quem louem indigetem appellabat.Vicia igi, tur erat æneæ:quoniam elufdem fluminisambo numi, na habebantur:erat enim anna nympha numici:in quo æneas fubmerfus nungcomparuit.Situs eftiquit Liui. quencunque eum dief ius:fafque é fuper Numicum Hu, ulum louem indigetem appellat. Haudinquit tua uis: uerba Anna : ad lunonem. Antiquæ patria:: carthagi nis. Sororis:didonis:quæmandauit bellum effe gere dum cum æneadlszgg inquit color a latinis. Cur dicet: uenerentur amp;nbsp;colant. Aenotridannl.' Numina farra


na


ocr page 154

Liber

Calibus humanis facilistqui fupphee mfa Intremuit regum euétus:dcxtrâq;tetédit, At$ea du Hauas bis todet melior arIftas. Seruata interca fedes:nec longius uti His opibus battoqrfuit.na ferre p xquor Exitium miferæ fä pygmaliona docebat.

Quod le no dederitcomité ifupréa forori Donee iadatam laceris miferabile uelis Fatalis turbo in laurentis expulit oras, Noncœlitnô illa foli.no gnara colentum Sidonis 1latia trepidabat naufraga terra. Ecce autem xncas facro comitatus iulo lam regni compos noto fefe ore ferebat Quiterræ defixa oculis:amp;multa timete : Ac deinde adlapla geibus lachrymatis iuli Attollittmitiquc manu itra limma ducit Atque ubiiacafus: aduerforuque pauoré Hoipitii Icniuit honos:tum difeere meeßa Expofuit cura lactum mfoelicis clifx Cui Hc ucrba trahés largis cu flctib9anna Incipit:amp; bladas addit pro téporc üoccs. Nate dea Colus regni:lucifq; fuifti Germane tu caufa mea: mors tcflis :amp;Afe Heu cur no ide mihi tunc rogus:ora uider Poftquä e ereptu mifcræ tua:littore fcdit interdumtftetit interdu: uetofq; fcquuta Infcclis oculis magno clamore uocabat Aeneam:comitéque tuæfe imponcrc Cola Orabat parere rati:mox turbida anhelum

Rettulit:ithaläos curfû: fubitoq; tremore Subfhtit: amp;nbsp;facrû timuittetigiffe cubile. Inde amens nunc fyderc2m:iuliq;:tuâque Effigiem fouetam plexu:nue tota repete. Aduultuscouerfa tuosab imagie pedet .

, C0quer)turq;tibi:amp;fpat refpoia remitti. Nonuqua fpcpoitamor:ia teda : domuq; Defcrit:amp;rurfus portus furibuda reuifit1 Siqte referat conuerfo flamine uenti♦ Ad magicas etiam fallax:atcp iprobat géti's ,Maffile leuitas defcéderc compulit artes.

Heu facri 'uatu errores:dû num ia nodis Eh'ciut:fp6dctquenouis mcdicamia curis

Tyranno.hyarba.q.dè quis nobis opem attuIilTet con Ferret opem nomadu late terrente tyrano trahyarbam:qulmaximam habebat potentiam. Batus Bittuscynerem mollitum forte fouebat cyrcnem.Oui.canittbattum excepiffe annamapudme nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'— ..nr htem infulamrquæeft prope cofyram inter Siciliam amp;nbsp;Aphrici:de Batto fic fcriblt Trogus lib.xili.cytenecon dita fuit ab Arifteo:culnomen Battus propter liguæ ob ligatlóem fuit.Arifteus autem filius fuit A pollings.amp; cy renes nymphæ. Mo!li.mitlamp; abomni crudelitate alie no. Facilis dedite lachtymas.qui monebatur ad affecturi amp;nbsp;mifericordiam erga illos:quiaduerfa fortuna Ia borant. Suppllce.anna quæopem fupplicitet inip!ogt; rabat lam pro fuga. Euentus regum.calamitates:quas pofTunt fubire reges uolente fortunapalh regno.amp; ideo rex regem afflictum miferari d-bectimens a ipfe talem euennmhc u fortuna temeraria fit amp;nbsp;cæca. Bis tondet ariftas.idcil fuir hofpes Batti pet duos annos: Oui . ait : Signa recenCebat bis fol fua:tertius ibat Annus amp;nbsp;exilio terra petenda noua eft. Docebat, oftendebatipfe Ba tus annxadnauigare illuc ex pheenida Pygmalionem» Oui. Sed timuit magnas pygmalionis opes. Sibique• nam fe iofam deteftabaturiq, non cum forore occubuit fer. In tuprcma.morrem:quæ eft ultimum omnium ter ribitium. Turbo fatalis, uis uentorum:quæ fato quo dam ad littuslaurentinum nauim annæ impulit. Sido n s.ania phrniffa. Comitatus iulolOui^didt achate fu'/fe tune æneæ comitem. Sacro.dicit propterlulium Cæfarem:amp; altos abeo defcendentes:qui facti fuerunt: ut fupra dtaum e. Noro ore.quöiam agnofcebatur ab Anna. Hofpitii honos.quo excepta humanifrime fue rat ab Aenea. Pro tempore.tempotis conditione:adu labatur enim uerbis æaeæ:quem animo oderat. Nare dea.uerba Annæ:qulbus captat beniuolentiam. Lucis fuifti.totumoppofitum Anna fériebat.Aeneas quippe mortis didonis caufa fuit amp;nbsp;euetfionis impetii. Stetit interdum;amatoria inconftantia exprimitur^ Sacrum cdbile.in quo tu iacueras:quod te iam abfente tägete ne fas ducebat. Amens.furens amore. Effigiem.imaginem cæream:quoniam heroinæ mulieres apud anti -quos feruabantamandumimaginestut in Illis cum uiti abedent fc oblectarent:ur de laodatnia fcribit Ouidius.

Nonnunquam.ldeft uquamamor deponit fpem:fpe rat enim femperid fe adepturum:quodcupit. Ad nia gicas artes.hoc canit Virgilius in quarto. Sacti.execra biles:acdeteftabiles. Numina noCtls.deos manes amp;nbsp;Infernos. Elicidt.euocat. Nouis cutis,magno amori.

zn


£rni.


hü 11


iT


lubtoni


èunno


'zusrn siq.cc:u: Jlh:;:'.£ok.r%ii.

ocr page 155

Odauus

Quod uidi decepta nefastcongeffit in atram Cuda tuimonuméta pyra:amp;nópfpera dona Turn fic æneas dulci repetitus amore Tçlluré hanc iuro nota iter noftra frequéter Auditam nobis iuro caput anna:tibique Germanæque tux dileamp;i mitis iuli Refpicicnstxgreque animi tum regna reliqui VeAra nec ablcenethalamo ni magna miatus Meque fua ratibus dextra i'mpofui(let:amp;alto Egifet rapidis claffem cyllenius euris.

Sed cur heu feri monitus cur tempore tali IncuRodito fruire dediftis amoris'

Contra fic infit uoluens fic murmuranhelum Inter fingultus: labiifque trementibus anna Nigro forte ioui:cui tertia regna laborant : Atque atri focixthalaminoua facra parabam Quis ægram mété:amp; trepidatia corda leuaret Infcelix germana torizfuruafi^ trahebam Ipfa manu properans ad uifa^pianda bidetes : Nacp afper fomno dirus meipleuerat horror: Terque fuam dido:ter cum clamore uocarat: Etlira cxultans oftenderat ora fycheus Qux dû abigo meti:amp;fublucétut uifa fecun, Oro cxlicolas:ac uiuo purgor in antro (det Illa cito paffu perueda ad littora muex. Ofcula qua deteras bis:terque infixit arenx. Deinde amplexa finu late uedigia fouit Ceu cinere orbatxpreflat ad pedora matres. Tum rapido prxeeps curfu refolutaquecriné Euafit propere in celfamtqua druxeratante

Magna mole pyram:cuius de fede dabatur pus eicripiit apudconitantiam uroem:gai lœ uo C~ nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 hoc poemaiam amißuma Pogio uiro:id ætatfs lit

fernere cuda frxta:amp; tota carthaginis urbem bradai mo repertum fuit rempote diui Nicolai pô Hicphrygiâ ucflcm:amp; bacatûïdiita monilc nbsp;nbsp;nbsp;tificis maxfmi:culus fœliciffimi pontificatus aufpi

PoftquälUu ifœliX haufit:quo muera primum dis latina lingua quæ uandalum gothicumque fa„ rv 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- piebat proprium decusrefumere coepit.defiderat

ne deificatio annæ apud Iatinos:amp; oratio qua ha„ juit apud hannibalem lunonis iulTuzfupetfunt tan tum ultima orationis uerba: explicat amp;c. Haud longe tellus.f.eft inquit anna. Huc .ad hanc tellu rem.i.apaliam. Suftulit ora in nubes . ideft eua, nuit i auras. Dux.hanibal gaudes pmidis. Nym pha decus.uetbahanabalis adannâ:aqua beniuolé tia captat.inde fi uittor fuerit diuinos illi honores i patria pollicetur. Generis.f. noftri. Oblata.q te mihi cum pfperis rebus obtulifti. Aftego.pol licetur remunerationem:fi fuerit compos promif' fæpugnæ. Sifta.locabo.Luxta.fcilicette dica


Suntconfpeda die:amp;couiuia mete reduxit Feftafq;aduétu menfas:teque ordine troix Narrantem longos feperuigilante labores: In portus amens rorantia lumina flexit. Diilongaenodisiquoru iam numina nobis Mors indas maiora facit:precoriquit adede Etplacidi uidor ardore admittite manes Aenexconiunx ueneris nutus ulta maritu. Explicat haud longe tellus huc dirige ligna. Dixit:amp; in nubes uiuentia fudulit ora. Cuidux promidx reuirefces pignore laudis. Nympha decus gcnçris:quo no facratius uHû

Decepta.quonfamablegaufr Anna Dido:ut cait Virgihusfimulans quædam facra. Dona.enie quo feperemit; Tum fic Aeneas.pereußus aium amore Aeneas:itertupit fermonem Annæ. Tel lurem hanc iuro.uetba annæ ad æneam; Audita uobts.nam dixerat Italiam quæro patriam amp;nbsp;Ita ha non fponte fequor. Aeger animi. moeftus. Cyllenius.Mercurius miffus a loue ad æneam.

Alto.mari; Nigro forte ioui.uerbaannæ. Ni.' gro loui.Pluroni:qui habet tertia regna.i. loca ifer na.luppiter habet ccelum.Neptunus mare. La-borant.feruiunt amp;nbsp;parent.Sociæ atri thalami.Pro ferpinæ uxori Plutonis. Furuas.nlgras: quoniam nigra hohl a mactabatur dyti. Quis.qbus factis pelleret amoris follicitudinem. Leuaret.folueret.

Ad uifa plahda.expurganda illa:quæ per nodur nam quietem uifa fuerant. Sub lucem.mäe : ideft in aurora. Secundent, profpera faciant. Antro uiuo.aqua ulua in antro: quoniam facrificantes aq fparguntur.aliter facra tägere no audebant. apud Virgi.ait Dido fuæ nutrici de anna:Dic corpus p peret fluuiali fpargere lympha. Magna mole .af ta. Phrygia ueftê.quâ æneas miïert dederat. Ba catu mdile.matgaritis ornatu. Virg.Colloq ; mo nile bacatu.Bacas aspellat ipfas margaritas amp;nbsp;ge mas moili ifertas. roftg illu ifcelix.poftqua reuo' cauit i mete fua die quo te excepit: amp;nbsp;couiuiu cele brauit. Munera:quætu obtuli(li:refpiciës littora deos manes precata eft:ut animam fufeiperent.

Dii longæ noétis.hæc fuerat uerba Didonis mo rituræifed apud Virgi.loquitur. Dii noétis.infero rum:quo^ numina mihi iam funt maiora : cu fim prope mortem. Manes.animam meam uictam a more. Admlttite.tecipit lt;Vlra maritum. Sy eheu interfectum a pygmalioeiideo ait apud Vir gi,Mea moenia uidi Vlta ui^:amp; poenas fcelerato a fratre recepi. Explicat.hic plurima Syllii carmi, na defiderantur illius incuria:ut arbitrori qui hoc o pus efcripflt apud conftantiam urbem: gaUiæ ubi

bo. Dido.fororem tua. Aequatam gemio numi ne fimulacti. ideft uolo ut dido habeat prope te fimulacrü:tuo fimile raqua numë:quauis nö fit rela ta adhuc i nue% deo%;fed tua gra hoc illi pftabit. m il


ocr page 156

I,iber

Dldo.êaccufadi cafustVir.mlferä^ reliquere dido:hamp;cnomia no mutantur niff i genitiuo: eu fie ad imita tionë græco% placet iclinare:ut dido didusigëitiuo:i aliis caübus dido feper. amp;nbsp;fie de fnnilibus. Dicabo• cöfecrabo:amp;fic ^)ponic utiletuc fiti genere deliberatiuod quo hæc uetfatur. Gemtno.duphcizGne fimili fta tuarftmulacroue. Feftus.gaudés. Tollegrauescuras.uerba hanibalis ad milites:quos ad futura pugna hor rat:amp; accedit. Torméta fedëdi.dolorë quo fedëdo amp;ceflado apugna afficiebamini. Fatalis latio q esita.


Numen ai't nobis fœltx oblata fecundis. Aft ego te c6pos pugni Carthaginis arce Marmoreis fifta teplis:iuxtaquc dicabo. Aequata te gemio fimulachri numie dido. Hic fatP focios ftimulat:tu fcftus ouates Pone graucscuras:tormetacp léta fedendi Fatalis latio miles.placauimus iras

uâis fora læta uitis» Geus fine luce.Var.iquitn habebat Coclicolumtredunt diui: finita maligno claros natales:fed patre laniu. amp;nbsp;ipfe mercis prnæ alig, do inditor fueratdde ad maiore fortuna afpiräs in foro p


H1C Fabio iperia:amp; mutatos cófule fafees. Nucio nûc dextras mihi qfq^tatq; illa ffert Qua : marte exclut próittere magna foie Ennumépfiü fpôdet maiora padis. (bas Vellatur lignatae diua ducente petamus. Infauftuphrygiis diomedis nomie capu: Dumq; arpostédûtiftrudi pedora pani. Subnixus rapto plebeimuneris oftro Siuicia roftris uaribringcntiquc ruini Feftinäs aperire locu fata admouct urbi: Atque 1111 fine luce géus:furdûquc parttu Nomé:amp;imodice uibrabat more canoro eft.Maximiïdedecus futt amp;labes faftisiquibusnomina « cöfulum fcribebatur:utiter clariffimos pricipes duitates: Ligua ,pcdx.hicauct opes. largufq;rap£ Intima du uulgifouet:oblatratq; fenatu. Tantüi'n qffata bellis caput extulit urbe: Momentü ut rcrû amp;nbsp;fati foret arbiterun%


liæ pniciofus. Redeût fauët.ut prius. Mutatos fafees: quoniäcreati erat nouiconfules Paulus amp;nbsp;Varro. Re ferto,referat. Numëpatriu.anna. In fauftu.ifœlicê ro mais oriüdis a phœnicibus.t.eamus i capos diomedeos: g crut ifœlices romais. Arpos,oppidu apuliæcôdiriï a Diomede aliter dicit argiripa. Suonixus.elatus amp;nbsp;fup bus. Oftro rapto.i.putpura amp;nbsp;dignitate cofulart: inui, diofo uerbo ufus é:quoniâ Var.rapuit cofolatümo acce pu fauore plebis.amp; munere. Roftrfs.romæ.amp; illis g fe cofulé creauetât:ideo dixit alibi:Proh lubrica roftra.amp; fordidis hominibus uenalé peaceep lingua exercuit : fa, uefep plebi:amp; noméféatus aHaträs ad cöfulatü eueclus eiutre romanä pcffudaret. Surdu.fne fama; Procax, petulansdoquax. Hic.ex peadtate liguæ. Intimauul„ gi:opiniöes uulgariu amp;nbsp;fentétias.Liuius alt:Haudparu callide aura fauorabilis populi ex dictatoria iuidia petit: ficque plebis gratia tulit. QualTararatrita tot cladibus. Mometd ut reru:ut Ipfe Var.eet ia dominus: omniaq, mouer poiret.amp; pfternere repub.amp; eet arbiter.i.iudex amp;nbsp;retor fati.i.utoiai fua poteftare haberet.ex ftomacho loquit poeta:popu!ii(platetcr iprudentiæ accufat: q uiru fbrdidd amp;nbsp;temeraria ad cöfulatü euexerat:a quo noluif^ fet Roacoferuarippter dedecus. Huc Fablos ircr. fefus

amp; ulrtutu imagies ta fordidus:tamq ; futilis amp;nbsp;iconfultus Var.eet aferiptus. Sacrata mard.ppter rei militatis præftâtiâ.amp; irelligit de.P.amp; Gneo Scipioe fratribus : q ihifpania occu0uerut:de fpoliis opimis Marcelli diCtu e. Suffragia cæca:înconfultus fauor plebis. Ambitus: quolUecofulatu fuerat adeptus:prefado.f.plebem ut ad canas nomeromand pene deleret. Capus, f.martiusdn quo erat comitia:ubimagiftratus creabatur. Aequore graio:capo diomedeo illic enim habitarunt gr£Ci.amp; ilia pars italiæ quæ nüc calabria dicitur oli magna græda di cebatur. Idë.Varro.Turbarü feditioum.Inuidia : duce re alique i iuidiam:ut de fabio fecerat. Prauus rogæ: ut erat prauus domi:fic erat ieptus foris. amp;nbsp;rei militaris pe nitus ignarus. Dextræ decus.ad ueta fortitudinis laudë amp;iperatoria:qua.f.ipatoramp;c0filio amp;nbsp;dextra meretur.

E roftris.e foroiquo caulis orandis fuerat uerfatu : no aurem in caftrlsdtaque cum nullam rei militaris experic tiam haberet:putabat eo pacto geri bella:quo in roftris declaniauerat:hoc idem dicit Ïuuëalis de Cornelio fufeo:

quiperiit apud dacas.Fufcus marmorea meditatus præ, Ita uilla. Ciebat.mouebate foro:non exdifciplina ml lirari.quæ ufürequititddeo dixit fupra : Pubefcit caftris miles. Alacet.concitatus ad bellum fine aliquo confilio.Prefenus.cum palam dixinetamp; decreuilTet infe, dari Fabium:qul pugnam diftulerat:priu(gconfules ab urbe difcederent: Varronis multæ:ac feroces condo nes fueruntdenunciantes bellum accerfitum a nobilibus manfurumqueinuifceiibus reipu.fi plures fabios imperatores haberet:fe quo die hoftes uidiiTet perfecturum. Aduulgum.apud plebem. Ouanrla, elata amp;nbsp;magna:ac fi ulctorum haberet in manibus.


Q uo coferuari latiu uiélore puderet. Hu*c fabiositcr: Facrataq; nomia mard Scipiadastintcrq ue l'oui ' fpoli'a alta ferété. Marcellû faftis labem fuffragia cica Addi'dcrât:cânafq? malü exitiale fouebat. Ambi'tP amp;nbsp;grai'o funeftior æquofcamp?. Idéuttuibarû fator:atquc attédere folcrs Inuidiam prauufq; togæ:Fc debilisarte Belli'gera:martéque rudis üerfareincc ullo

Ad dextræ decusiatq; eroftis bella ciebat. Ergo alacerxfabiuq; morxicrcpitaf pferf? Aduulguipatres.amp;ouatia uerba ferebat


ocr page 157

Odauus

Vos quota ipetfGé.aetba Varronis ad patres c0rcrlpt's:ipud quos état fama tetu.amp; ex quota fnia oh a gebatut Ct a cofulibus.Peto Inquit a uobis o patres:quo pafte pugnaturusûm:amp; an debeä cüétarinit fecit Fa bius. Adaftus cOTporc.niget.Quo cigitls mc.armatls.Exaudt boe diétator.itölce uertit fetmone ad Fabian Martia.roRiana:amp; ichnat plebes plebei.fic Luca.Nefdt plebes ielunatlmer. Nu feftinat.tefpódet obie Qiöhpotuiffet.nty djdnöefeftinädd.i.nü feftinät illi quosiap tres anos attriuit hdftis. Ite igitur, fetuat de

cotiï uiti temerarii amp;nbsp;ad ruina ppetätis fine aliq cofulra

VosquoAiipcriuccoful prxcepta moduŒ doe. Pat^regna.inuldiofe loqturi optimates quos dl Bdlandipofco fedeo nean motibus erro: dthls belltsqrere fibi^gnu amp;nbsp;iperdtn ple^^^^^^ n~ r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a, jnn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n occupata exhuariebat:amp; Idco dicebat trahi bellu a rabio Uumccugaramas:amp;adu[i9corpemaur/ ut magis obnoxia fenatus haberet plebe. Pat^ régna, diüidftitahamfan ferro quo cigi'ti's utorfquot; potétla fenaro%q plebëopprimüt. Pottis.tomanis.f. Exaudi boe didator.quid mama plebes nbsp;nbsp;Veluti cd catcere rupto. Varronetemeratiu amp;nbsp;icöful-

Impcritet.bello libyas romamque leuari hofte iubet:nüfeftlnat.quos pluiia pados

re tuentéihoftes cöparat idoeih aurlgæ geffuGs habeis ruit ipræceps. Carcer.loco i quo cotlnct priufg admit tant ad eutfiï fed hue locu numéro multitudinis appella re folemus cü pptie loqmur. Plära.calcaribas. Impar, guonlä nd potcft eos retinete. Difcotdla. difeordantia.

Incerro.uagatl. Cernebat.uidebat ruina ad qua feftix nabat eius collega. Capus.l.ipfa comitia quæ erat ica po martio amp;nbsp;fuffragla qbus Paulus æmilius creatus fue, rat cdfulcû Varrone. SfniRro.contrario amp;nbsp;temerario.

Peflucp dari.i ruina Varrdeipellete. Sed mobilis itac turbati uulgus.i.uulgus mobilis amp;nbsp;icoftas erat ira turbati pauli.t.erat caufa Iræ amp;nbsp;clcatrix.i ♦ ignominia q fuerat notatus cu bella cdtra illyticos gedit qbus p id tepus teu tana mulier ipabat:amp;cuahgdiu bono euctu pugnaffet deceptus demum ifidiis pte exercitus amifit:amp; ob hoc a plebe ignominia notatus. Liuius ait.L. Paulus æmilius qciï.M.Lelio coful fuerat ex damnatione collega: amp;nbsp;fua ppeambuftus euafetat in feftus plebidluacmultü tccu fas ad petitione cöpulfus iutis pximocomitiali die coce détibus oibusqcü Vattoe cettauetät pats magis aduee fa g collega dat cófuli.Vndatcs:magnos æftuâtes. Nt gro ore.iuldo amp;nbsp;maligno.hic niger «.fault Hora.huc tu romane caueto. Vêtis iniqs.malo iudicio amp;nbsp;danatioc. tradatioëanaui qua: iniquo ucto agitat. Hic ex priori i

Iteigfcapite armauiri.mora fola ttiupho

Paruu iter é:quæpria dics oftédcrit hofé. Etparu regna amp;nbsp;pœnorum bella refoluet. Ite alacris larda deuindu colla cathena Hannibale Fabio dueä fpeélante p urbem. Hxc poftq ierepuit porris arma IcitPeffcrt Impellitq; moras.ueluti cu earccre rupto Auriga indocilis totaseffundit habenas: Et praeceps trepida pedens iuerbera piata Impar fertquot;equis.fumat malecocitus axis Ac frena incerto fluitant difcordia curru.

Cernebat paulus: nacphuic comitia cap9 lura atque arma tulit labi mergete finiflro Cofule res peffumq; dari.fed mobilis ira Turbatiuulgklignataque mente cicatrix. Vndantisxgro frenabatcorde dolores. M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b,„ nbsp;nbsp;nbsp;,, qqp uidiaamp;Iiuore plebis. Duræ.iexorabilis. Sed geus ad Nam cupdomita e armisluuenilibus oli. m^tä fupis.repetlt altius ftema amp;nbsp;geus Pauli æmllii que inyrisoratnigro tune allatrauerat ore dieft habuiffe origine ab amulio tege albanoiiïgfuit ha

lUyrisprami^ro tune allatrauerat ore dicit habuiffe origine ab amulio rege albanoiiï gfuit tra Vittore inuiaia.amp;uentis iaélarat iniquis, ter numltoris fy amullus habebarorigine ab aflhraco tro Hfcmeratmetusamp;duræ reueretia plebis '/n? P*nräamp; amaracus a io^

S, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~-,- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r1 loue gcus referebat fuu:hoctame fingit poeta, aliteteni

cd genusadmotu lupisfummuq; p altos fcribit Plutardius i uita pauli æmilil. Abnueret gëus.l. Attingebatauoscœlum numerare parcté. necaliqs negaret illum habere origine a ioue.qui illius Aflaracum retro probatamulius autor. res fttënuegeflas uidilTet.Numapöpillus autore Plutar

Abnueret.geus huic tabiusla caftra peteti rii:a calpo calphurnii:a mametco mametcl:qui amp;nbsp;æmilil Si tibicum tyrio credis fore maxima bella dicti funt:a fetmonis lepiditate amp;nbsp;fuaultate quam illepti Duftore inultusuocé hac pectore topa: mus habalt g huic famlhæ cognometu rcHgt: SI tibi ca Fraft^pufe.auföfäteplfedtacJdto

1 eqholte caflris grauior mäet: aut ego tueatur qua Varro pdere pperabat.Apud Liulü fic Fabius loqÈErtas.L.pauleft tibi mitis certaminiscu Var tone gcdHannlbale fututu cenres:nefcio an Infeftiot hic aduetfarius g Ule boftis maneat:amp; cn illo in acie ta-tumxuhocoibus locis ac teporibus certaturus ds.aduetfus Hannibalem tibi fit pugnandum:Varro duxtuis militibus tefit oppugnaturus. Fruftraris.declpIs.Autego multo.fenfus cftrfi Varro ut dicit ex templo eff hofte pugmmerit aut ego hoc genusbelli amp;nbsp;hoftem Ignoreiaut alium locum in fignem noua clade cernemus •q.d.felo fotorum effe quod prouideo amp;nbsp;fic prudentia Fabiilaudatur quæ fine tonga terti experlëtla elfe no poteft:cu!usproptlum eft uerainomnircuidereibene confulere:amp; quid fit agendum imperate.


Hic ineratmetus amp;dura: reuerétia plebis

m ill


ocr page 158

Liber

Nequieg.ftuftra. MukemarteJoga experiêtla i te mt litari. Spodentc.promlttctem Vartone plebi fe Gimp rug: pugna eu duce ta faulti marcis.l. g uittorloûnimus état amp;nbsp;Àxltciffimus Î pugna. Quatu nüc.q.d.û Hanni-bal hoc audiuit aétu é de re tomana amp;nbsp;pa% abfumus ab exitio, Ardes peenus Hänibal concitatus ad pugna amp;nbsp;futés bello. Tu proh Cupi.orat paulii Fabius ut fua pru detia re romana tueat amp;nbsp;caute agat oia prius explotado gpugnacapeirat. Ritus.mos belladipulcus^ Copiare ra.commeatus amp;nbsp;alia exercitui aledo neceffatia. Q,uæ natura.ne.Cparet ifidirc. Si tiaber.fi cofiderabis cogno fees fortuna ee fup Ipfa pœno% arma.q.d.peeni fut iat mis folettiffimi amp;nbsp;urunt niic fecuda fortuna:amp; ficab utili oftedit ctidandd ee donec fortua mutet. Indeuia.qur a re(2o no dilcedat.iprio dixit.fed deulus æqui.i. alienus ab œgtatefic igit ideulus redkno aliéus a recto.i.qui re ctu honeftdqp fequitmoliiquit aredo dilcedere ut bonu ui%-decet amp;nbsp;falutis priæftudiofu qua nfc Varro peflun date nitit amp;nbsp;pperatdocus é ab hoefto. Cut uni.cöfuta„ tlo é.q.d.fiéfas Varroni pdere patrla:mul{o magis fas écibi ea liberare. Eget iprobus arCto uictu.i.laborat Ino pia comeatus.Hofhs qui eft i terta hoftili neque illi terra neque mati epaxmulla: urbes eu accipiuti dié rapto ui, uit partem uix tertia eius exercitus habet quem ab hifpa, nia duxit:dubitas ergo quin eum fedendo fupetatuti fu mus qui fenefeit fn dies nd fupplementum:non cornea, tusmo pecuniam habet. Pari pabe:nouis militibus pro fuppleméto miffs. Meed erit.uetba pauli refpodctls Fabio.Pietas.erga.fpatriäut nitar ea feruare cui pietate debemus. Tua métem fniam amp;nbsp;iftituru.i. cnctabor ut tu feclfti gni in meerit. Q uate graßante.I.qua te bellu gerereaduerfus hoßc. Cofidere.laguefccreac debilita ri. Sed quæ na ira deu.oftedit fibi ec maxima diffculra te ad partiitutidicu habeat collegam hode: puratqi ira tis numinibus iildeé creattiut ré romana pdat. Pcenis. hoflibus. Trahit oia fecuJ.ipfe rédit i peeps amp;nbsp;trahit fe eurem romana:* metuiteéifanus ne romana refpubli ca alio côfulc g fe ruatmam cupitea fécipitc date amp;nbsp;cito udlet alTumeré fibi college punicum.ut ckius * facilius nullo aduerfante quod cupit efficere poffitromä. feuer, tere. Cöfotté.collega catthaginefe. Sera p fero.i.ncn tarde fed cito uellet catthaginéfem collega. Accire . ad uocare:eligere:amp; ut exprimat Varronis temeriratéamp; In eöfukäpugnæ auiditéta ait nullus equus fufficit Varro, niifano qui eum cito portet ihofté.q.d.adeo ppetat ut no uideatur poffe equus repetiti qui eius affeQui amp;nbsp;amé tiæ feruiat:adde q, dolebat icedete tenebras noótls quæ cutfum retardét, Tantiïnö.quafi eductis cnfibus e ua gina:hac locutione ufus eft Traquillus in tyberio his uer bis.tantü non ftaiim a funere ad negocio% confuetudi, nem rediltluftitio logiere inhibito. Tarpeiæ rupes.uer tit fermonem ad rupemtarpeiam.ideft capitolum: polli cetur fe iturum paufus in omne difcrimépropatria: Co gnatate(2a.quoniamæmilii referebant genus fuum ad ioué p amulium regem albanum ut dlétü cff. In fuaar, ce robore ac dignitate. Mihi monétl furda.ideftû Var, ro afferas pugnam noluerit audire me monéte. Haud ultra morabor.hypallage eft in fcnfu.ideft patria no mo rabitur me.ideft non expeaabit:quoniä uoto mori. De genre afTarachad quem genus fuum referebat paulus.

Nequicq didici 'cafus pernofecre marte. Spodétéaudiuupiget heuttedetq; feneeftç Si'quas profpi'ci'o reflatpafTura rui'nas. Cu duce ta fauR imarti's qua uidcrit hora Sumpturu pugna.qtu nüc paulc fupremo Abfum9exitio:uocéhacOcofulis ardenS Audiuit peenus:iam latis obuia credo Stat campis acies.expedaturque fub idu Alter Hamminius.quantos infane ciebis Varro uirosftu ph faperi tu protïus arma Tucampûnofcas ante explorefcp trahédo Quâtûhoflis ritP ualeat:qux copia rerû. Quæ natura locis.quod fit riabere follers Armoru gcnus.amp;dantéfuperomnia lela Fortuna afpiciesfer paule indeuia redi Pedora.cur uni patriam G affligere faseß: Vni fît feruare nephasfegetiprobus ardo lam uidu libys amp;nbsp;belli fciuore rcclufo. laxa fides foclu c.n hi'c dom9hofpita tedo Inuitac patiio.non fidc moenibus ui bes. Excipiüt:rcnouatq ; pari fe pubc iuuent% Tertia uix fupercfl crudo quæ uéitibero Turba uirü:pfta:amp;cautimcdicamia Belli Lentusama.fi qua iterea inuitaucrit aura Annueritquè deus ueloxaccede fecundis. Cui breuiter moeflo cóful Fe orcu;ciffim. Mecu cri't hax proif picras:niétéq? feréus In pcenosinuidlc tuä.nonmc unica fallit Cuneandi ratio qua tç gravante fenefees Annibal oppreffum uidit confidere bellij. Sedquæ na iradeüfcóful datusalter opior Aufoniæcft:alteT pcenis trahit oia fecum: Et metuit demens alioneconfuleroma Concidatetyrio confortem accire fenatu. Non iam fera uolct:nullus q porteti Eofte Sufficit ifanos fonipes.incedere notiis Qdtardet curfu tenebras dolct.itq; fupb9 Tantu no (Iridismucroibus ulla retardet Ne pugnas mora dû uagina duciturcnOs. Tarpeiæ rupes cognataq^ fangume nobis teda iouis.quxq; arce fua nue ftatia liquo Moenia fcelicis patriæ.quounque uocabit Suma falus tedor fpreto diferimieituru., Sed fi furda mihi pugnabutcadra moneci Haud ego uos ultra nati dulcccpmorabor Affaraci de gente domü;fimiléuc uidebit.

ocr page 159

Oftauus

Sauda.calamitatibus affeda. TumidiJrati. Vetfa.diuerfa. Atufs pdfdis.appülls ut fna Edixerat. No allas maiore uitu:alt poeta nungItalia maioribus pugnace uiribus g ad cânas:amp; nung fuKTe tarn roboris amp;nbsp;ui totiïamp; equo^.timebar quippe fußma:ldeo ois Italia in armis fuit:cn no ect aliqua fpes cenadi nifi uno matte. Faunigenæ Ibdo.defcrtbit populos latinos qui ad pugna canenfem milites miferutride uagat p ocm ita Ham defcribés noia etia impatojz alludes ut plurima ad illos qui poftea multi nois fuerut aut prius fuerant ut romanoilt;:noia quocun^ modo celebraret, faunus filius pici filii faturni rex aborigine fuit in latio a quo faunige^ nælatini dicti fucker quos erat tutuliquoriï caput ardea


Varroni'ipaülû redeuntem focia roma.Sfctumidiuerfa turbatimente petebant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~r.

.ri - erat quæ adhuc extat retlnerq; nomc.codira a peifec amp;nbsp;altra duces:ac pdictis lam iederataruis danaeelus matre filia actyfii ut quibufda placuit.iArdea btoios poenus feruansad prælia campos ♦ tes autore Strabone cura habebat facroiu amp;tepliueneris Noalias maioreuirum maiore fub armis qdquot; erat lauinicomune latino nominhideo tutulos tacta

tes autore Strabone cura habebat facrotu amp;tepli ueneris qd erat lauinicomune latino nominhideo tutulos tacta

AgminecorniDeducocuira cftfcaU

quippe extreahmulgctiq; urbiq; timebat. tiiuenerut(Fexlii(paniadietla ficoriamne.ide pulfi tta Nec ipes certadi plus uno marte dabatur, iecerut in fidlia amp;nbsp;ficania appeUarut cii prius triquetra a Faunioenæ focio bella innafere Gcano. trlagulari forma diceret.de ficanis In latio Vitgi. memi c_ 5 ~ ir-j'nit dices fines fup ufq; fcanos. Daunia regna.ardea amp;nbsp;era maus rutuli fcruat g daunia regna, ora illa ubi regnauit daunus pater tumkLaurëtü oppldd Laureti^ domo gaudent amp;nbsp;fonte numici fuit iatiii ubi regnauit latinus foceræneæ a lauro denoia Quiq; imite nemPtriuiætgq; oftia thufei tum.Numicuseft fluuiusppe lautentu in que aneas fub Amnis amat tepidoq; fouet almoe cybele. merfus eft amp;nbsp;(acratus:cuius fons eftin fylua aridna quæ H, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;। nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T/ nbsp;nbsp;— eft polialbanumonte uerfus fotuappii. Caftru.fult cp inc tybur catille tuum factilque dicatu pjdalatucolonia deducta a tomanis una cu fena:amp;adria Fortunaepnefle lugis antemnaque prifeo poft triumphucurii detati de famnicibus. Ardea quon Crufluio prior atq; habiles ad aratra labici da grauis.i.molefta amp;nbsp;inimica troiais pptet turnu qui cü Nec,nöfcrfriq|^tybndisundfc ^C^^^^^tf^^Wb^^

Faunigenæ focio bella inuafere Geano.

nu æneæ occubuit. Laulnü.oppidu latii intolle fitum cöditum ab ænea:amp; a nomine uxoris lauiniæ denomina

tum.Sylhus dicit Illic fuiile téplü iuncnis:qd'cofmogia -^ phl no tradunefed diedt illic fuiTetcmp!üueneris in quo état celebritas latlnoru atep cöuentus. Collatia. oppidum fuit latli prope romam uia tyburtlna:ln quo fex.Tarquinius Lucretii uiolauit cuius dedecus amp;nbsp;mot tem.M.Brutus qui ad eu diem ftultitiam fimulauerat cum effet uit prudentinimus amp;nbsp;fortis ultus eft:eo(p au tore romani Tarquinos expulerut:ldeocaftü appellat Brutü alludes ad caftitatem Lucretiæ quam ducem to--manæ pudicitia: Valerius appellauit cuius pater tricipitinus appellatus eft.Maritus auté Tarquinius Colla-tinus. Immite nemus trluiæ.ideft aricini uenerunt ad bellü in quoriï fylua etat templum diana: cü ritu barbarico ut diétum cft:quoniam is qui templo pteeffe uolebat cum aliis digladiari cogebatur:amp;uictorihonor p Uulnera quæfitus cedebat cum aliis poftea pugnatuto:amp; hic dicebaturrex artemus.ideo dicit flaccus. Sobep i mitis aritia regi. Triuiæ.Dianæ quæ quondam in triuiis apud græcos colebat:amp; inde nemé adepta. Olha tufeiamniSéCiuitatem hoftleaCem conditam ab anco martio prope odia tyberina.Tybris autem uenlt cx lie-tturla.ideo thufeum amnem appellat. Tepido almone.ideft aqua tepida ipfius almonis qui cll tinus potius gfluuius ante porra capenam:cuius aqua chorybantes lauabanr fimulachtum cybeiis adueCtum ex peflmun — tcurbe phryglæ cocedente attalo rege pergami:huius rei meminit etia Lucanus. Catylle.catyllus filius am phiaraicondidit tybur porreduindorfo motis adhuc celebre.Horatiusnybur argeo politu colono: Tres halt; buit filios catyllu:coracem:amp; tyburtum aquo tybur denominatum amp;nbsp;tyburtes dicti:amp; multo tepore ante co ditam urbem fuerunt quippe amphiaraus una ætate ante bellum troianum.fuit apud tybuttes inquit Plini,« usextant ilices tres etia tyburto conditore eorum uetuftlores apud quas inaguratus traditur. Ptæncfte.oppl dum latii qdadhuc retinet nomen in excelfo monte fitum:habuit quondam illuftretemplum fortunæ.iiliç e-dam répéta: fuerut fortes a Numerio fufFufio autore Ciceronei.ii.de diuinatione:giæca eft duitas quemad» modii amp;nbsp;tybur. Antemna.oppidu latii uetuftiTmurfuir auté antemna fub marino oppido quam Remulus toloniam romanorum una cum cecinna amp;nbsp;crudumero fccit. Ctuftumio.cruftumium teu cruftumerum op^ pldum latii fuit albanotum colonia. LabicUditti funt alabico oppido non longe atufculo quod nomen de-dit uiæ labicanæ. Sceptriferi.alludit ad amplitudine amp;nbsp;maieftatem urbis Romæ quæ totius pene orbis ha, buit fcepttuni.ideft uenerunt in arma omnes accola: tybetis amp;nbsp;anienis qui oritur in montibus trebulanisamp; p defeenfus tyburtinos deuoluitur in pianti amp;nbsp;prope urbe tybetlmifcetur. Symbrluio.fymbiiuum Humé dt apud equiculos qui funt fupra tybur:amp; adhuc retinent nomen. Gelido.propter regionem montofam amp;fti gldam horti militum dudor erat fcaurus tuncadolefccs:hic poftea uir prudes fuit amp;nbsp;grauls ac fepe anter pu bheiconfilHitantæqt autorltatis in fenatu ut duitatispriceps diu habitus fit.fcauti dicunt qui habet talos cx«

ocr page 160

Sed ia figna dabat nafcensificula uirtus. No illis foiitu crifpare hafblia campo:, Nec mos pénigeri's farctra iplcuilTc fagitis Pila uolut:brcuibuf$habiles mucroib?c Ere caput tedi ' furgut fupagmia criftis.fes Atquosipfius mcnGs fepofta lyei Setia:amp;in celebri miferunt ualle uclitri: quos cora quos fpumas iimico fignia mw Erquos peftifcra potiniuligie capi (Rp Qua fature nebulofa palus reftagnat amp;nbsp;a Liuentes cao p fqualida turbidi arua (tro Cogitaquas ufés:atq;ificitæquora limo. Ducit auis pollés nec dextra idignusauo% Scxuola cui dire celatur laudis honora Effigie clypeus:flagrant altaribus ignes. Tyrrhenum ualli medio flat mutius ira In femet uerfa feuitque in imagine uirtus. Tueidifpccie ruere acri in bella magiftro Gemitur effugies ardente porfea dextra quis circea fuga amp;nbsp;fcopulof i uerticis anxur HemieaqueiprefTo radutur uomere faxa. Qui's putripiguis fulcarisanagnia gleba, Sylla ferätinos priuematüque maniplos Ducebat fimul excitos forique iuuétus.

Libet

tantesHnde fcautorum familia cognominata:Horatlus in Termonibus aitjllum balbutit feaurum praufs dum male tails. CrifpatcTmouere. Pilarfiaftas graues:pilum état hafta romanorum. Erc:galeaex cc= CTiftis quibus agmina fuorum fuperabant. ,Setia:utbs latii in monte fira non procula pomptinis paludibus nobilis uino quod ab ea fetinum appellatur:amp; id dluus auguftus eundis prætuljt amp;nbsp;tere fequutus pridpesut inquit plinius propter confeffa experimenta ad uetuftatem perueniebat, Martialis in diftichis:Penduli pO' prinosquæfpedat fetiacapos:Exigua uetulos mifit ab urbe cados:poeta laudans fetinum uinum dicit fetia effe Hi's fcautP moitor tencro tüc fcaur9gUO. fepoGta menfis ipfius lyei.q.d.adeo ßftans eft ut no de, beat mifeeri nifibacco. Velitre:oppidu latii adhuc reti net nomendgnobile quohda eratinfrequensideo ait ual Ie Incelebri. Cora:oppidum latii adhuc retinet nomen amp;nbsp;etiam fignia. Inimico mufto:proptct nimiam aufteri ra'em:Pllnius alt:namquod fignie nafcit aufteritate nimfacontinendæ utile aluo inter medicameta numerat. Martialfs:Potabis liquidum fignlna morantia uentrem: Ne nimium fiftant fit tibi parca fitis. Pomptini capi: dicuntur a pomeria urbe prope pomptinas paludes fita: Pll.ait ppedredos eft palus poptina que locu.xxiiii. urbium fuifle murianus ter coful pdidit. Vligine : humi-ditare amp;nbsp;nebula:uligo ante fignificat humore terra: amp;in illis paludibus eft perpetuus humor.hanc paludem efficiunt duo amnes aftura amp;nbsp;ufens qui tandem in mare in ferumeuoluitmulto limo turbidus. Satura fuit urbs in pomptinis paludibus.Vir.Qua fatura facet atra palus.

Hic fabraterie uulgus nee monte niuofo

Liuentes aquastturbidas. Cogit:congtegat. Infi -dr:maculatpomptlnæ paludes a cornelio cethego con -fulecui ea prouinda euenerat ficcatx funtagercp ex his faftuseft. Ducit aufs poHensialludit ad Illum fceuola qui tempore porfenæ manum igni facrord iniedta quo hic originem ducens illius hiitorfam inclypeo cælatam habebar. Pollens:clarus. Dextra auorum laude qua Ille comburendo dextram adeptus eft amp;nbsp;etiam non indi gnus dextra auorum ideft cognomine fcæuolæ qui afeæ ua fcæuola cognominatus efttfcæua finiftra dicitur.cum porfena iuuenem amoueri ab altaribus iuninct amp;enfem illi porrigeret»mutius leuarn intendit manum ut enfeni caperet amp;nbsp;fcæuola cognominatus eft:fiue gaamida dex tra manu Gniftra ufus eft.ille qui plus finidra g dextra ua let fcæuola appellatur:uocabarur ille iunlus gaius mutius cordo,natus.xx.annos cum hoc facinus aufus eft. Di rv Iaudis:quoniam manu igni miccit quod martialis appellar fæuum miraculum. Tyrrhenum : tyrrhenorum tdefthetrufeorum quoniam porfena erat hettufeus amp;rex

dufii. In femetdn faam manum deceptam in fcriba ipfius regis quem occiderat regem arbitratus. Seulnut detur feuiredaus eft fculptoris. Virtus fortitudo ipfius mutU qui manu fortiter Igni facroriï uffit. Iai:puo-catlamp;cömoti; Specieitahimagined apparentia. Ruere:ruebät in prælia. Acri magiftro: forti duce mu rij qui fuo exëplo amp;nbsp;ulrmte luuétute romana ad præclara facinora puccabat. Cernirut effuglës:quonia pot fena no potuit fpeftatc ardente manu mutii.Martlalis:Vrere qua potuit eötempto mutius igni.Häc fpeda re mand porfena non potuit. Q uls circea iuga:circei quondam infula mons ad mare quondam finis ätiqui ladihabitauit illic circe.Theophraftus ait:circeium elle exeelfum promontorium robore lauro myrto referti era dunt citcen in eo habitaffeteingitur mari fere paludofo. Q,uis:quibus. Anxur:oppidum fitum quondi In mote afpero:aliter dicitur tarraclna.Horatius In fermonibus: Atque fubimus impodtu faxis late cadétlbus anxur. Hernica faxa:hcrnici populi in latio quorum caput eft anagnia:~ fuerunt colonia fabinorum piguis dicitur anagnia propter foli fertilitatem.Vlrg.Hernlca faxa coldt quos dlues anagnia pafdt.lulius greclnus ouldiicomes ait Il.ii.urbiu Italicard hernicos fuiffe pelafgos ab hernico duce denominatos. Putri gleba: refo lublli ac per hoc frugifera. Ferentlnos:ferentinum oppidumadhucrertnet nomen iter anagniam amp;nbsp;alat% Prluernum eft oppidum uolfcorum non longe a ferla aquo priuernates.Soraeft urbs ultra uerulas qua lyris alluit.Scaptia oppidum latii quod tempore plinii interciderat.Fabrateria oppidum non longe ab aquino cu lus meminit Iuuenalis:aut fabrateriæ domus:adhuc retinet nomen.Atina oopidum adhucextat amp;nbsp;nomeretinet non longe a fabrateria In monte fitum qui niue obducitur cum fit regle frigida.

ocr page 161

Oftauus

SuefTa.oppIdiï prope uenafru good bello attritu dicit alludes ad tepora Tarquiniifupbl qui hernicisi fbciequot; taré acceptis amp;nbsp;antiantibus templu tn mote albano ædificauir:amp; foui iatiali dcdicauitide eu fabinos bello ut cilTet agriï eotü depopulatus eft:hine pomeria amp;nbsp;fueßam obfedir amp;nbsp;ui expugnauit amp;nbsp;armatis oibus trucidatis ^beHë turba fortunafep ois militibus diuifit.decimä qua ex ea ptæda recepit ædificado replo foui deftinauit. Ftufino adhuc retinet nomeoppidu eft ppc aiatrd uerfus fundos cuius incolæ boni erant milites boni agtico læ. Fibreno.fibrenus fluuius labit iter fora amp;nbsp;arpinû amp;nbsp;Defeédensatina aberat,detritaque bellis mlfcet lyri ad uiHa ubi natus eft Clcero:quæ nüc dicit uil Sueffa.atŒduro fruGno haud ibellis ara, 'afä^i dominici:cuius; Cicero meminit in dialogode le -i, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;gibus.Arpinuaute dlftat ab hacuilla fere tribus mihbos tqfibrcno mifcetenumia lyrim (tro. panuu.amp;eil fitü in mote. Sulphureu.quoniaaqualytls bulphureü tacitlTcp uadis ad littora lapfü. fulphurea eft. Tacitis uadis.aqua no ODftrepéti:quonia Accolli't arpi'nas acci'ta pube uenafro. lyris nö eft fonorus fed habet aquas amp;nbsp;ripas ameenas amp;nbsp;Aclarinatum dcxtris focia hifpidisaraia Poei's^n^^/^^lmi^f:^^^^^^

C, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„ r, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, _ge ab arpino amp;nbsp;mintumis in uertlce motis fitu:unde op omouet:atcp uiris inges exaurit aqumu dmum affert oleu:Martiahs2H£ctibicapani fudabit ba Tullius eratas raptabatin agmina turmas ca uenafri:Vnguentu quoties fumis amp;nbsp;iftud olet. Lari Regia pgenies amp;nbsp;tulle fanguis ab alto è Indole prohqta i'uueni's qtuq; daturus Aufoniæ populis uentura in ixcula ciné.

natu.latinares fuerut antiqui habitatores latii quo^ nul, la nunc extat memoria. Hlfpidus.horridus amp;nbsp;pilofus *

aquind oppidum irerarpfnum amp;nbsp;caietä adhuc retinet no men luuenale fatyro amp;nbsp;diuo thoma facratu Iltteragz irer preri alumnis clarum. Ab alto ruilo.tullus fuit antiquus rex uolfco^ ad que aliqui tulliorû famillä referunt In gra tiä Ciceronis cuius natalibus ppeobfeuris aliquod Iuni! generis amp;tèëma maiorum addere uolebät.na fi id ueiff

Ille (up gangem fup exauditus amp;nbsp;indos Implebit terras uoce:amp; furialia bella Fulmine copefeet ligurinec dcidc reliquet Par decus eloquio cuiq fperarc nepotum. Ecce iter priostheramneo a faguine claufi-Exultacrapidfenero nonmutabilfeauGs Pr°X^^^^^ Huc amiterna cohorlamp;badris nola ducel ad. M.Tullium Ciceronem quem ab hoc Tullio habuif Cafpula huc foruli magnxq; reatc dicatu, feoriginem dicit. Quantum ciuc.gius fuit Cicero fôç æloquii uberrimus amp;nbsp;omnium dlfciplinarum deus. Ille fup gangc.laudat.M.Tullium romanæ eloquentiæ au, totem amp;nbsp;prlncipem:dequo Plinlus:Sed quo te.M.Tulli piaculo taceä queue maxime excellente ifignl ptæ# dicem quo potiusg uniuetfi populi amp;nbsp;illius gentis amplrfimo teftimonio:amp; tora uita tua:confulatus tantum operibus eleCtus te orante profcrlptorum liberos honores petere puduit.tuu catilina fugit ingeniti. Tu. M. Tulli Antonium profcripfifthSalue prime omniti parens prima: appeUatætprimæin toga trfuphu linguæ^ que lauream mete amp;nbsp;facundi*:litterarumq; latinarum parens æque ut dictator CæCar hollis quondam tuus dete fctlpfit oium triumphorum lauream adepte maiorem quanto plus eft ingenii romani terminos pron o ^dlle g imperii.Ganges eft fluuius India:. Voce.eloquetia amp;nbsp;fcdiciffima ingenii ubertate: Bella furialia, ca-tHinæ amp;nbsp;alioruconiuratotd.nam Cicero conful catilinæ furoies repredit qui romam ad ferultutem redigere nitebat. Fulmine linguæ.impetu dicëdi amp;nbsp;uberrimo eloquii fontes Ecce inter primos hactenus delatinis: nuncdefablnis loquitur quos tibris a latinis amp;nbsp;thufcis diuldit:hos ducebat claudius nero.quod Ideo poeta fin Rit:quoniam claudloru familia habuit originem a fabmis:* nero lingua fabina fortis dicitur. Theramneo. fabino.nam lacones mixti fueruntcu fabini amp;nbsp;theramne urbs eft laconiæ. Claufi.aétius claufus qui poftea claudius dictus eft ex fabinla caconiugibus liberis omnique fortuna fuadente Valctio publicola romam cö' migrauit:amp; daudia: familia: principle dedit.Virgi.ll.vii.Ecce fabinorû ptifeo de fanguine magniï.Agamë agens claufus:magni(pipfe agminis inftar.claudia nüca quo diffunditur amp;nbsp;tribus amp;gens Perlatliï poftquä In partem data roma fabints:hæc familia claris uiris floruit:inter quos fuit hic claudius nero g collega Liuii fa

fuiffet Cicero uëtofus amp;nbsp;lactabudus ahquädo ufq; ad requot; prehenfionë minime tacuiffet cu illi humilitas natalia ex

maximis itineribus In picenu contendit:amp; ad metauru iundtus collega: afdrubalem uicit:propriaque manu i tetemit,inde citato curfu ad caftra rediit amp;nbsp;caput afdtubalis ante Hannibalis tentorium prolici iuflitddeo diquot; cit poeta Neronem non edeimitanda in rapidis aufis. Amiterna cohors.amlternd fuir oppidum fabinetü dari funt amlteminl natalibus crlfpi Saluftii qui primus in romana hiftotia habetur quam defideratnus. Ca fpetula.oppidum fablnorum quod dicit traxife nomen ab aftris alludens ad cafplas portas qua: funt in ctiëquot; tepbi eft bactrianaregio amp;nbsp;clauftra regni parthici dicuntur etiam port* caucafea::quoniam funt ad caucafd hoc finxit poeta propter nomen fabiniæ regionis quæ habet (imilitudinem quandam cu Saba capite arabiæ ^de thus aduehebatur facrlficiis aptu:amp; Sabini autore Plinio a religione ac factis ditti funr. Foruli.oppidu hbinotum in rupe fltum.unde dicit Straborfabinorum quocp funt foruli petro: ad rebellandum g ad habita, dum aptiores. Reatæ.dultas fabiniæ adhuc retinet nomen:dlcata erat quondam cybeli. amp;nbsp;erat umbilicus kalia: ut uoluit Varro.quemadmodum delphiumbilicus totius orbis •

ocr page 162

Libet

Nütfia.adhuc retinet nome.ciultas eftin motibus fupra SpoIetu.Vir.qd'frigida mifit nutfiarptima fuit fer corii amp;nbsp;getis flauiæ. A tetrica rupe.tetricus autore fex.Popeio mos fabino% afper a quo duri hoies amp;nbsp;afpe ri tetrici dicunt.Virg.qui tetricus horretis rupes montecp feuegz. Hafta.ocs hi fabinierat haftati amp;nbsp;clyped habebat rotundu de hafta no fine caufa finxit poeta:quoni a quiris lingua fabina dicebat haila: unde quirinus Romulus que haftatu appellat Oui.in faftis. Implumes.fine criftis quæ fiut ex penis ftrutii: fed eftlocutio nimiu affectata amp;nbsp;poeticadmitat rame Virgilid de gbuf

dam populis fic canente.Tegmia quis capita raptus de Ccelicol u matri nec hoc habitata pruiniS fuberecortexœratetp micat peltæ:ideo hic poeta dixit: lt;~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

clypeus référé in orbe amp;nbsp;oés erantiplumes. Leui tegmi

ne erutis.hoc cöuenit cd dido Ariftotelis qui in libro de poetis ait:etolos amp;nbsp;pelagos dextro pede nudo feu crure ac finiftro tedo prodirein acie folftos:pelagi aute mixti fuerat cd fabinis:ideo hoc dicit poeta alludes ad fabino, rum antiquitate. Canebat.laudibus celebrabat.fanctus fuit deus fabino^amp;autor.näeödidit cures fabino^ quo dâcaput amp;nbsp;diceDat fandus fidius femp:Oui.in faftis ait: quærebat nonas fado fidio ne teferré:an tibi femipater eu mihi fandus ait:Cuicunqp exiftis dederis ego munus habebo:Nomina terna fero fic uoluere eures:* reate in porticu cuiufdam templi i lapide marmoreo de eodem deo fic tale e inferiptu epigrama:qd ' Pomponius præce ptormeus antiquitatis ftudtofiffimus amp;nbsp;latina^ litterayz uel maximu decus attp delitiæ Roma attulit: interfuitg cu illud marmor effoderetur.De decuma uidor tibei Lu cius mumiusdonu moribus antiqueis pro ufura hoc da, te fefe uifum animo fuo perfecit tua pace rogas te coge da diflbluédeitu ut facilia faxeis.perficias decuma ut fa, ciat ueræ rationis ueræ rationis ppter hoc at^ aliéis do neis des eunda merenti:* apud Varronem de antiqui tate fabino% legit medium fidiucodidilTe cures referen te Dionyfio ggapud Dionyfiu pro fidio fabidius legit: unde puto illic elle menda(cripto%incuria.M.Cato ait

Nurfia amp;nbsp;a tetri'ca comitat rupe cohortes Cudis hafta decus clypeufq; refert' iorbe

Deniq; amp;nbsp;iplumcs.at Icui tegmine cruris Ibant:amp; liti pars fädum noce canebant Autorem gcnti's:pars laudes ore ferebant Sabe tuas:quide patrio cognomie prim? Dixifti populos magna ditione fabinos. Quid q picenæ Rimuldt telluris alûnos. Horridus amp;nbsp;fquami's amp;nbsp;equia curio crißa Pars belli q magna uéit:non æquore uerfo Tarn creber fragis albefcit fluâ9 i undis: Nec cetu leuiof:ubimille per agmia uirgo Lunatis acies imitatur martia peltis.

Perflrepit:amp;tell9amp;amazoi9 thermodo: Hic amp;quos paCcut fcopulofa rura nuan% Et quis littorex fumat altaria cupre.

Quiq;cructias feruat cu flumine turres Cerner erat clypeatapcul fub fole corufeo Agmina fanguinea uibrant inubila luce. Stat fucare colus nec fidone uilior ancon. Murice nec libyco Ratq? huedata uomao

nome eße impofitu fabinis ex fabo diui fagni gentilis fi, Iio:quod corruptum elle uidetur:nam fagni pro fandi le gitur:amp; id fentire uidetur Syllius ut fandus dederit ori/ gineamp; fabus filius nomeipCis fabinis:Sttabo dicit fabinos effeindignas:* a fabinis effe piceos amp;nbsp;fabellos p diminutionem. Quid qui picene.deferibit nunc picenos qui funt ad mare adriacum contermini umbris ro ti a fabinis:uoto uere facro:ut fcri.Pli.didi a pico marcio:qui uexilium infedit fablno% llluc pficifcéiiü ex uo to:* ideo poeta alludes ad hiftoriä dicit pieu faturni filiü demutatu poftea i auëfui nominis a dree: amatorio poculo:* medicata uirga eödidiffe afculiï * picene regiöi dediffe nomé:recufauerat picus ut eft in fabulis a, moré circesquæ illiï terbaculo tetigit:ter carmina dixit:demutauitçp iauc.piceno^ ductor erat curio. Squa mis.lorica fquamofa. Equina.ex crinibus æquoriï.ex gbus criftä galleæ effinxerat hortidäq, effecerat ut ho ftibus terrori elfer. No æquor uerfo.exercitu qui fuo curide militabat:cdparat fluctibus marinis amp;nbsp;cria ama zonibus q in ripis chermodotis fluuii fefe bellado exercét. Verfo.cdmotoa uétis. Leuiore.agiliore ad pu gna. Martia uirgo belllcofa amazonl.Thermodd eft fluuius in pdto in culus ripis uagabant amazones.de piceno fic fctibit Strabo picenu igit poft:umbriæ duitates quæ inter ariminum anconég lacent extendit p, féal funt picenia fabinord terra. Numane.numana oppidum a ficulis edditu luxta mare i fcopulo ut autot eft Pli. Cupræ littoreæ.cupra oppidu ad mare habebat quondam templum lunonis Tufeoru edificiiï qul lunoné cuptam nominabant ergo a dea nomen accepit:ideo dicit illuc fumaffe altaria:quoniam cuprenfes iu nonis facris operabant. Q uis.quibus. Truentinastutres.Truentum eft fluuius diuidens picenos amarra cinis qui adhuc retinet nomen:* labitur prope afculum:* urbs fuit illic eiufdé nominis de qua Syllius Inrelli git dicens turres truentinas eu flumine.Clypeata agmina,nam omnes ferebant clypeos rotundos ex ere qui foils repetculTu uibrabant. Vir.æratæQ micent peltæ. Luce fanguinea.radiis folaribus. Ancon:ciuitas ad mare portu nobilis adhaeres emnero pmontorlo cddita a fyracufanisfugientibus tyranidem Dionyfii : hébat quondiin uertlce promontorii ubi nunc eft arx templum ueneris:ideo dicit luue.rhombum muneri datum. Óomitiano captu ante domum ueneris qua dorica fuftinet ancontefthæc duitas ulniamp;frugiïferacinima:poe ta dicit illic folltä tingi purpuram quod alii non tradiderunt:tingebatur purpura maxime tribus in locis aoud phœnices libycos amp;nbsp;lacones. Fucare.colorare. Colus.fila quæ nétur colu, Sydone.l.purpura tyria amp;nbsp;fidq nia. Murice libyco.purpura getulica cuius meminit Pli.ex fanguine murids tingitur purpura:unde murlcc pro ipfo colore ponit:murlces ante funt ex gencre aquatilium quæ tefta integunt. Vomano.uamanus flw

ocr page 163

Oftauus

Adna amp;nbsp;inclemens hirfuti (ignifer afcli. Vcpic9 quoda nome memorabile ab alto Saturno ftatuit genitor:quecarmie circe Exutum formxuolitare per ethera iuffit : Et fparfit plumis croceu fugietis honore. Ante ut fama docet tell9 pofTeffa pelafgis: Quiseiis regnator erat: fluuioq; reliquit Nomen:amp;afefe populos tum dixit afilos. Sed no ruricola: firmarunt robore cadra'. Deteriore canis uenientes uetibus umbri Hosefis fapifq; lauanttrapidafq; fonanti Vertice cotorques undas p faxa metaurP. EtlauatingentepfundensHumine facro Clitunus taurumarq; albefeetibus undis Intybrîpperâsttiniæq; inglorius humor. Etclanfsamp;rubico amp;nbsp;fenonu de noie fene. Sed pater ingenti mediusitabitur amne Albula:amp;immota pcrdrigitmoenia ripa. His urbes arna amp;nbsp;latis meuania pratis.

Hirpellu:amp;duro motiper faxa recumbes Narnia amp;nbsp;ifedu nebulis humetibus olim.

luginu pituloq? lacés fine mcenib9 aruo. FuI^ni'a:his ppft fortes amerin9 amp;nbsp;armis

ulus agrlpicêti:labit ppcadriä quæ marl adrfatico nomédedit:colonia fuit herrufeogz diflabatq; a mari auto teplinio.yii.milibus pafTuG. Afdiiafculu plcenu adhucretinet nomédenominaduü a picoqd'hirfußz appel ht alludes ad plumas pici:cuius aufpicio id oppidiï coditu fuit:amp; denominate picenû:amp; illü qui ferebat uexll happellatinclemëtem:alludês ad leueritatc pici qui fe circe amati noluit idulgere. Inclemens:bellicofus:amp; afper. Vepicus puus picus:quonia ex hoie fuit diminutus in auë:ue particula aliquädo auget ut uehen:és ali' quado dimiuit.ut ueiuppitcr.i.puus iuppiter:amp; uepicus puus picus:hic fuit filius faturni:cui forma humana circe ademit. Statuir:deditnome afculo piccno. Fugientis: pici qui fugiebat ui carminis a natura humana ad natura auis. Honore croceu:pulchritudineifilus pici. Tellus, picena regio poflella fuerat a pelafgis quo^ rex fuit efis g efi fluuio nome dedit:hic fluuius picenos ab umbris di' fterminatlabes iter ancone amp;nbsp;fenogallia in mare adria, cu.quonda erat terminus italia: poftea fult rubico. Po» pulos afilos:hoc fingere poeta uidet cu nulla de hoc mc' tio fit apud cofmographos. Sed no ruricola: : deferibit nue umbros qui uùp rauennä excedebant quo da amp;nbsp;tibe ri dirimunt a thufeis appennino amp;nbsp;efi fluuio.a picenis ft ta eft umbrla iter fabinos.thufcos amp;nbsp;picenos. V mbrorç gens antiquiflima exiftimat.lnquit plinius ut quos ibros a græcis putet dictos qd'inudationeterrain ibribus fup fuifTenr.habitabatquodatn cauernls montiu.ldeo poeta dicit illos uenifle excauis motibus alludes ad illorç anti„ quitatequa ln motibus uitä degebat cd plana aquis nata rent. Nó deteriore roboremo minoribus utribus mili/ tum:efis ut dictu eft diuldit umbros a picenis:fapis eflu uius ppe rubicone amp;ariminn:metaurus fluuius unibriæ qui labescofragofus p faxa fecac appeninu amp;nbsp;in mare agt; driatica euolui t clarus cede afdrubalis. Vertice aqua. Clitunus:fluuius de quo fupraJabit ppe meuaniam amp;nbsp;fulginia cuius aqua quonda loti tauri ioui capltolino ma, dabant ab his qui triûphabat. Nar fluuius umbtiæ fui phureus labit ppe narnia amp;nbsp;iteranné:amp;tyberi mifcetur.

Tinlæ:tinias eft fluuius ppe meuania amp;nbsp;clitumnu: quo ut ingt ftrabo collectos frudos ex agris deuehebant fca-uelraftnslaudäde earners hiffarOnadiuef phis m quot;berinKlo appellatIpfum igloriuqu^^ I'1 'rr j nauigabilfs:nec hebat nomecu eet potius riuus g fluuius Lactis amp;haudpci marte coluiHctudcrtcs. clanls etiä eft fluuius umbriæ. Rublco:eft fluuius inter Dudor plfo uiros fpnaccs mortis agebat ariminu amp;nbsp;rauennä quoda finis italiæ:ab ec.n.cifalpina Ore pucr:pucriq; habitu:fed corde fagaci gallia iciplebat. Senæturbs côdita fuit a gallis lenoni-^Jb,feniü.a^,^rfr,än^ bæ!^i:^t^l^l:^h^^ Is prima ante acie pictis radiabatin armis, diuidit : influuntin eum tinias amp;nbsp;clanis augeturque aliis poftea numeroM.inter quos funtnar:amp; anfo ambo naui amp;biles labit ex appenino inptio ortu teuis amp;nbsp;mitis in curfu guis fubltis aliquädo ieremeris augeat reflagnat» interda in urbe qdeu accidit famé peftcep portedit. Perftringit:alluit moenia romana imota ripa : ga lento pede fluit:amp; nö uexat ripa. Arna:oppidiïumbrla: cuius nulla extat memoria:plinius reeëfens populos um-bdæ ponitet arnates. Meuanla:é urbs i plano fita nobilis due fuoppertioamp; clitilno fluuio ga poetis celebrat. Lætis fertilibus. Hifpellu e oppidaumbriæ iter afiftu amp;nbsp;fulginia ad radice montis fitu adhuc retinet nome. Namia:urbsûbdæi mote fita:nome accepit afluuio cu prius negnu appellaret. Inginu : oppidum Glxiamp;jloco paluftri quoda fitu io dicit fuilTe ifeftu ac peftiles ppnebulas:ftrabo dicit iginu efe mote: hic acci pltp urbc:urbs certe amp;nbsp;mos eiufde nois elle debuit. Fulginia:urbs fita imedio capi g eft iter fpoleru amp;nbsp;peru Ga quoda fine mœnibo eratmue aut muris egregie ci Cta amp;nbsp;edificiis ita ornata ut übriæ duitates facile fupet. Amerinus:abamerio oppido umbriæ in mote fito qd' adhuc retinet nomé. Camers: camertes fut populiumbriæ i motibus g umbros a piceis diuidut:erat camertes boiagricolæ ac boni milites. Sarfina: retinet etiänum nomen.nobilis copia Iaais:ac plauto alumno. Tudertes:oppidiï quod etiä nue dicitur ruder imotibus umbriæ fitum uerfus hetruriä a quo tuderres denominant qui quondan^fuerunt bellicofl. Pifo:fingit hoc poeta ppteriHu pifonem g poftea fuit:amp; Marei antonii aufpicio cötra parthos pfeétus é. Arfacidu:par thorum.arfaces ut fcribit ftrabolibro.xi.Vir.fcythiainuafit occupauitq;:amp; ab eoparthoru reges arfacidæ di Olfunt. Sagaci:prudentiin ea quippe ætatæ uidebatur habere prudctia fenilem ♦ Ignea géma:lucidusla

ocr page 164

Liber

pis predofus. Fuluo:aureo monili:ut motis eft parthorum. lamcp per hetrufcos:dercribit hetrufcos.hetru, ria diudit atiguribus amne macra:amp; extédit ufq; ad oftia tiberina ex altera pte cotingirumbros amp;nbsp;fabinos♦ uarios habuit quonda habitatores.pelafgos.f.amp; tyrrhenos qui ex lydia uencriït.Thufci appellati fût græco% lingua a facrificio ritu. Galbâ:alludit ad galba qui Neroni fucceffit in impio amp;nbsp;factus impatoraudore trän' quillo dema in atrio ppofuit quo paterna origine ad loué maternaad pafiphaen minois uxorem referebat.ad hac igit lactantia poeta reipexit. Ordituchoat amp;nbsp;datinitiu. Clari patres:quonia familia fergiorc clatiffima fuit:qua galba iperator illuftriore reddidit:amp; fergius galba cofularis tempo^c fuo% eloquctinimus. Cere:op pldu hetruriæ adhuc retinet nomamp;ptius uocabat agilia.

caufam nominis legeapud ftrabone. Cortona: oppidu Arfarcidutamp;fuluo micat ignea gcml moi hrtruriæ domus tharc0tfe:ut air poeta:a quo rargniiop. ^^^hetrufeos legfoopleta maiplosamp; Redoré magno fpeamp;batnomine galba:


pldunomeaccepit.hic ciuitates.xii.cddidit.Venerat.n. ex lydia ca tytrheno.ab ineunte ætate canus fuit:quare il lius prudetia fignificabat:Cortona no multu didar ab ar retlo amp;nbsp;lacu pufmo. Supbi:nobilis amp;nbsp;clari. Grauifeæ: oppida ad mare fita qeVab aeris grauitate nome accepit. Virdntepeftas grauifeas appellat. Alfiii:oppidd no 16 ge a pyrgis in ora maritimacondita ut uult poeta ad Imi tatione Vlr.ab alefo agamenonis auriga feu filio:ut gda uolut yir.hlnc agamenonis treiani nois hoftis : curru lu Alfiu.amp;oblefecapo fqualente fregenZ gk alefus equos. Argolico:græco. rregenæ:oppidup

Huic genus orditur minosmuifacp tauro Penphxs:dari(^dehinc Hat ordine patres Lectos.cere uiros Icdoscortona fuperbi Tarcotis dom9amp; ueteres mifere grauifeç. Nec non argolico diledum littus alefo

pe alGuobieiTum paludibus:ideo ait capo fqualente Ideft Afluit: amp;nbsp;lacris interpres fulminis alls fculto amp;nbsp;paludofo. Fefula:oppidumin möte fupra flo^ Fefula:amp;anti'qu9româi's mœni'b9 horror rentiam quondâerat domlciliüaugurû:ldeo dicit Ipfam Clulinuuulg9:cüporféa maonæjubebat ^falt;fr,folmtats.CT^rquot;rquot;^^ Negcgpulfos romæiperfatefuperbos.

Io portenderentpaues. Sacris allstauibus faciedbus au '3-Ir ,,'r gutium: Clufinum uulgus : clufium oppidum hotru1 unc quos a niueis exegit luna metallis riæ adhuc retinet noméubiregnault porfena.qui roma Infigni's portu:quonon fpaciofior alter nis timoré ieuflit cum tarquinos pulfos In regnum repo. Innumeras cæpi'ffe rates:amp; claudef potu• uXb^amp;frf^cu!^

gutes amplißimum habens porrum.græcl auCtore dra- Biflenos hxc prima deditpcedere fafceS. bone portum amp;nbsp;urbem felenes ideftlunæ appellät:utbs Et i'unxi't toti'dem taci'to terrore fecures; non fane magnrçonus nero magnus eft amp;nbsp;pulcher,, Fixe altas ebons deorauithonor curules, mus multos intra fe portusampleftens magnæ profun r ditatis:utomnium qui quondam maris Imperium tene„ Et princeps tyrio ueßem prcetexuitoftro. bant facile receptaculum fieret. Illic effodiuntur marmo Hæceadé pugnas accedere protulit irc. ra candidlffima amp;nbsp;tranflueida. Niuels metallis:marmo

relunenfi albo.metallum fignificat uenam:exqua exci'

ditur aurum argentum es marmur amp;nbsp;cætera:id genus. Exegit:cmlfit. Vetulonia:oppldum hetruriæ una ex.xii.conditls atarchonte memoriæ proditum eft inquit ftrabo triumphalia ornamenta Infigniaqueconfula ria amp;nbsp;omnium magiftratum.omamenta tornaro ex tarquiniis allata efle.Virgas.fecures.tubas. facrorum% ritus.auguria amp;nbsp;muficem.Dionyfius quem alii fequuntur:fcriblthæc ornamenta totius hetruriæ confenfu al lata fuiffe tarquinio prifeo in fignum pacls:omamenta data athufeis fuerunt:fceptrum eburnum:in culus uer tice aquila erat . fella curulis eburna:corona aurea prætexta Infigne magiftratuum. Veftls triumphalis quæ ptfta erat.uicti hetrufei regum fuorum infignia tatquino attulerunt quibus reges romani ufi funt amp;nbsp;con fuies amp;nbsp;prætores aliqui dicunt hæc infignia fuiffe accepta a romulo.poeta non fine ratione dielt uetulonlam dediffe ornamenta.quoniam erat regia regum betrufeotum amp;nbsp;illarum urbium caput quæ amp;nbsp;populonla dice batur. Virgilius populoniam matrem appellar:fita erat in promontorio. Mconiæ gentis: hetrufeæ quon^ meonii tenuerunt hetroriam:ut dictum eft. Tacito terrore:nam fecutes uifæ terrorem omnibus incutiebat quanuis nihil dicerent.præferebantur quippe ad terrorem etiam fafces quibus fupplicio afficiebantur nocen tes. Curules fcllas:pramp;torum amp;nbsp;edilium curullum.erant enim ædiles populares amp;nbsp;curules qui reddebat iu, ra amp;nbsp;de quibufdam rebus proponebant ediCta.unde eft ædilitium ediétum in libris digeftorum.amp; horn di' cebatur maior ædilitas.lege plutarcum in uita Marii.gællius ait libro quarto fenatores qui currullem magi, Aratum geffiffent curru in curIam uehebantur honoris gratia.ln quo curru fella eirettfupra quam confiderent quæob eam caufam curulis appellaretur. Princeps:prima. Oftro:purpura.quoniam prætexta qua: erat in figne magiftratum dicta eft quoniam purpura prætexebatur.ideo dielt poeta prætexult ut prætextam Intel ligeret:Macrobius ait:tullus hoftllius debellatis hætrufeis feliam curulem lictores:* togam pictam atq; ptx textamiqua: infignia magiftratuum hetrufeorum erantiptimus ut romæ habereturinftitult : fed prætextani illo frcuio puerilis no ufurpabat ætas:erat enim ut extera quæ enumeraul honoris habitus lictores apud an tlquos ferebant fafces:apparitores uero fecures. Aere:tubaænca quam romani acceperunt ab hetrufeis.

ocr page 165

Olt;2auus

Nepefina.nepeoppidum prope furrium quod adhuc retfner nomen. Equique faïld:equum fallfcum op, pldum in uia flaminia culus rulnæ adhuc uiluntur:amp; ueftlgiâ corrupto uerbo apud Strabonem:habet eniim ptefTus codex ead fmfalifcum.Virgtlius dicit æquofque falifcos. Flaulna.oppldum fuit hetruitlæ qd' iteret dit.Sabatia ftagna funt ad mare properomam quorum meminit Strabo:Lacus cimlniamp; fylua citer töctlio hem amp;nbsp;uiterbiummune dicitur lacus uici:tllam fyiuam Fabius peruiam fecit Romano militi. Virgi . amp;nbsp;dml

ni cum monte facus:Sutrium adhuc retinet nomen oppi

Hosiuxta nepefina cohors equique fahTci dum uetuftlßimum didar ab uric.xxiiu.ml.paff, Sora, Quiquetuosflauma focos, fabatia qukp ^.monsphoebofffln confiniis fabinorumiamp;thu.

Cfr-i;i feorumudeo poeta dicit hetrufeos frequentate lorate in Dtagna tenet:cimini(placu:q futria tecta ea parte fcillcet montis quæ uergit ad thufeos:quoniam haudpculamp;facruphcebo foradte frefotat in altera habitant fablnl. Codone.pelle.nam codon fi Spicula bina gerut caput his cudoe ferio, gnificat pellem fera: crudam. Lydos arcus .appollieos Statcautulycfos damnathan^ibus a^. ^ly^:.^:^

bellare acies norat.ac maifrca pubes fica pubes.pofttruentum fluulum afculidequodictume Et bellare mau:amp; chelydris catare fopore. ad meridiem funt marrudni:frentani:ueftinl:peligni: amp;nbsp;Vipereuq; herbis hebecaf amp;nbsp;carmine dété. marf i contermini Iattnis:qui quondam hellicofi fuerunt. AoLt~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'- amp;a Virgilio interadcsitaliæ populos in primis comme t-ƒPro^c a/guitia mala gramia prima morantur his uerbis:H*cgenus acte uirum matfos pugt; Mo(trauine ferut:ta(ftuq3 domare uenea. bemq* fabellam.Aducrfabantur etiam ferpentibus que Etlunaexcuffinfepolo:ftridori'b9 amnes, admodum pfyli in aphrica amp;nbsp;oblongenes in infula cy, Frenatemtac fyluis moteundade uocatis. proæaHebant etiam ulres herba^ quæ plurima: in mar fj |, nbsp;nbsp;nbsp;'Lr nbsp;nbsp;nbsp;fis montibus gigantur.nomen acceperunt ut uoluit rlP

fed populis nomepofuitmetuetior hoCpes n^s a marfo circes amp;nbsp;ulyxis fJio.SyHius dicit denomina CÜ frigert phrygios tras æquora marha ere mygdoniäphœbi fupat9 pécule loto.Çnos Marruuiû ueteri's celebratu nomie marri

ros fuiffe a matfia quicum appo!!îe certauit:amp; uictus ml grault ad populos quos a fe matfos appellauit.aliqui uo lunt appellatos a marfia duce lydorum qui illic condidit archippe oppidum hauftum quondam a fucio lacu. Hia gnis autore apuelio pater fuit marfiæ cumque muficen docuit:erat marfias uultu ferino truxzhifpldus multi bat' bus:fpinis amp;nbsp;pilis obfirus:marfias eft fluulus phrygiæ a

Vrbi'buséilli's caput itcri'orque per udos. Albafedetcapos:pomif(p repédi't aridas:

pud celenas in culus ripisoptime harum dines ad cantu nafcuntur.ldeo nata e fabula de marfia muficos.Anguitia foror fuit drees amp;nbsp;medeæ filia æetæ regis colcho tuin amp;nbsp;tenuit loca ulcina fucino qui eft lacus apud marfos:docultque matfos remedia aduerfus ferpentcs:car minibus eosfoplre amp;nbsp;taaos carmlne:amp; fuctuleuare:docuir etiam magicem deducere lunam e coelo quodi primisexercueruntthedalæ mulieres unde theOalicus rhombus apud poetas amp;nbsp;atradam artem ideft magi' cen theffalam apud Papinium In thebaide. Cantare.carmine Immittere fomnum ferpentibus. Hebetare, obtufum reddere ut nocerenon poffet. Prolem.filiam. Mala gramina.herbas ueneficiis aptas quas her, bas nocentes appellat Horatius. Domare.ulncere amp;hbcrarelæfos taCtu. Excufliße . deduxifle ut herbas defpumaret ueneficiis prrpararas.unde luuenalis notans garrulitatem mulierum ait: Vna laboranti poterit fuccurere Iunæ:amp; Papinius.Qualis per nubila phœbes a trada rubet arte Iabor:amp; Horatius i fermoibusifer pentes atque ulderes Infernas errare canes lurfaque rubente Ne foret his teftis Doftmagna latere fepulchta. Metuentlor.metuens comparatluum pro pofitiuomam timebat apolline. Phrygios crenos . Ideft locum amp;nbsp;uallem phrygiæ in qua uiftus fuit marfias ab apoline quæ aulocrene didtur autor PllinIo ppe urbem cele nas:Plinlus ait marfias ibi creditur ortus ac paulopoft conditus. Vbicertauit tyblaru catu cum apolline au locrene uocatur uallis.Lucaus:amp; quæ tua numia pallas Luget damnate phœbo uittor celcne:amp; Herodotus libro feptlmoferibit apud celenas fuiffe pellem marfiæ detractam ab Apolline formata in utrem. Loton, lotos arbor cxquaoptfmæfiebanttybiæ Mygdonia eft prouincia phrygie ubi fuit patria marfiæ:ideo tybia marûæ appellauit loton mygdonlam. Pectine phœbi.p!ectro:amp; cythara apollinea. Superatus loton . I. tai(2us ab Apolline in certamine mufices. Marruuium.oppidum matforum conditum a macro caput erat marfotum. Alba.urbs ln ædito loco nta:ubl plurlmæâtiquitatis monuméta extât:pomls abddatamp;ppter Siccitatem foil non magna uim habet ttitld:diftat nunc a fucino lacu tribus milibus pafTuiïquondä erat ppin quloncü fucinus ad ueteré ripa fe extédcret amp;nbsp;anteg agri effent deficcatlemlITario claudii priclpls. Interior, uerfus latinos. Vdos.perfufos aqua fucini qui quödä excrefcebat i capos albéfes:ut uctus ripa ipfius teftat occupabatur uicinl agriicremctis aqua%::quæ p.vli.annos fiebant:aliqui ex romanis uoluerut effolTo niöte heu emittere in lyrim amnem:fi agri ficcati cócederét:claudius priceps emidarium fedt magls:ut iqult Tra qujlus fpe gloriæ g cöpédll:agcr albéfis cum fit glareofus no multn é aptus ccreri fed potius:croco amp;nbsp;pols: alba:quodinumerabatur Inter urbes latinasddeo dicit Strabo alba marfis finitima : oppidulum quodeefas n

ocr page 166

Liber

appellant Indigenae meum natale fofum.quatuot milibus pafTuum ab alba diftat:ad radices montis fituniu quo diftamnü nafcitur:hæc dixi ne igratus erga patria uiderer mea:qua nil mihi e(tiucundius:nilantiquius.

Acer pelignus.pelignifut poft marfos:quo% caput nunc efulmo patria Ouidinfita éea urbsiplao circun data motibusiaquis irrigua quibus locus ille in æftate amenus efficitur.in hyeme autem frigidUlimus: Ouiquot; dius appellat fulmone aquofu. Acer.bellicofus. Vicinus milcs faguie.i.qui erat excaftello faguinis: quod adhuc retinet nonae amp;nbsp;celebre eftmudinis qua: illic quot

annis celeberatur:poeta dicit caftellum fanguinis habuif Cxtera moblcuro fami amp;nbsp;finc nofc uulgi fe.ortglnéacalibus:quæ fatin campanfa nomenque for Sednuméro cafteHaualét: coiugicur acer titæ funt a calai conditore ut cattSyllius:a Calibus uinum 1

calenum dilt;2um:ubi etiam autore Catone ire tuftica fie Pdlgnustgchdofrp rapit fumoe cohorteS. bant optimicetones:calaisfuit filius boreæ;amp; orthiæ f i Nec cedititudio uicmus languie miles: liæ erithd athenie(is:quarapuit boreas fiue thraces no - Que géuere cales:n0paru9coditor urbi: n,!ne borcæ.Vnde Outdiusiheroldtbus.Nomtne c^ Vtfamaeftcallals borccqucraprapauras perunt aquilonis erlcthtda thraces.amp;alibi.l am gelidus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,rr,

cu Gs:nec te tamen ipobe quonda. Ignibus atreis icaluif Orithyia uago geticis nutriuitin antris, fe neges. Geticis.threiciis quoniam geræ mixti fuerunt Haudillo lcuior bellis ueftina iuuentus thracibus. Vago.quonia uetluagatur. Velina iuuen tus.ueftini fut cotermlnlpelignis:amp; marrudnts:qui ufq;

Agmina denfauit uenatu dura ferarum. Qui fifcelle tuas arces pinnamque uirété

ad truentu extenduntur ex alio latere funtconfines fam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tjj ~, nbsp;nbsp;--

naitlbus amp;nbsp;campanis:apudueftinos erat quodam copia pafcuacp haud tarde rcdeutia codetauell^: cafeiqulueftlnus appelhturrde quo Martiahs.fi finc car Marrucina fimul frecanisemula pubes ne uoles ietacula fumere frugi.Hccc tibi ueftio de grege — ~ -maffa uenit.fifcellum fuit oppidum ueftinotum. Pinna

Corfinipplbs magnucp theate trahebat. Omnibus in pugna fert fparP.oibus alto

uirente.pinna adhuc retinet nome quoniam dicitur erui tas pinnæurbs uetuftiffima ultra pelignes uerfus mare adriacum clara oliuetis amp;nbsp;olei copia acpafcuis:ideo pina Pedora pellis obit cefi uenatibus urii. uirentemappellauit. Auella.oppidum uefttno^za quo auellana dicitur autore MacrobioLbet etia ea urbs pa^ nbsp;nbsp;ucro quos diues opu.quos diuesauo$t fcua uiridia:amp; quæ attonfa ftatlm refurgunr. Marrucia Bttota dabat ad bellum capania tradu. fimul.marrucint amp;nbsp;frentani accolunt oram maris adriaci Dudorum aduentü uicinis Icdibus ofci ufque ad populos:amp;ab alio latere picéos:a quibus trué Scruabät:finueffa tepcns:fluduqrfonoru ro fluuio reparantur:frentani dicuntur a frentäo oppido lt;7 k~

Affuete uolucréccelo dimittere fundi.

quod erat propetheäum appulum. Corfini. corfintum VuItuinu.quaKpcuertcrc filcntia amicle. caput aliquando pelignorum fuit quod famnites cornue Fudique amp;regaciata lamo caieta domuit uniuerfis demonftranres ttäflato nomine iralicam appel Antiphate copffa freto : Hagnifq; palußre lantes conna populum romanum receptaculum propu Lintemû:amp;quondâfatoamp;con^a cumfr gnaculumquecoitttuerunt .SyHius corfiniu afciibit mar n|, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. rudnls. Magnum theate.theate caput fuit marrucino - Hhcnuccria amp;gaurus naulibus apta ru.ideo ait magnu.adhuc retinet nomen.dicitur eniciui

cas theatis. Sparus.eft telum agrefte:habebant etla fun

das quibus aues ex acte deliciebant. Obir,circundat. lam uero quos diues opum.poft lyrum amnem eft Campania dicla a capua:quondam in campania erant populofæ urbes:quæ capuam perinde ac earum capyc appellarunt:fœlix regio uini præftantia amp;nbsp;tritici.unde Plinius ait hinc fœlix ilia campania:quam ueteres di xerunt fummum liberipartis cum eerere certamen. Toto traCtu.tota reglone.traCtus proprie dicitur con, uallis. Ofcl fuerunt populi campaniæ antiquitlßiml amp;nbsp;linguam per fe ofeam habebant ex qua amp;nbsp;quibuf dam aliis facta eft romana. Sinuefla.adhuc retinet nomen habens aquas callidas uoluptati amp;nbsp;curanda: uali cudini aptas.ideo finueffam appellat tepentem. Vulturnum.oppidum amp;nbsp;fluuius eluidem nominis ineam pania. Amycle.in campania de letæ fuerunt a ferpentibus autore Plinio.ideo poeta dicit filentia illas euer tilTc:quoniam nullo clamore hoftium deleta: funt.quare Vitgilius tacitas dixerit amicias feruius rationes re, fert. Fundiciuitas campaniæ adhuc retinent nomen. Caieta.appellata eftacuruitate httoris :quoniam lacones qui illic habitarunt caieta curua appellanr.aliqui uolunt denomiatam a nutrice æneæ. illic regnauit Lamus rex leftrigonumta quo lamiarum familia Romæ.Hotatius i carminibus.Heli uetufto nobilis ab la' mo. Domus antiphate.i.phormiæmam phormiis regnauit antiphates rex Iefttigonum:phormias Laebo^ nei condiderunt:Plinius aft:poftCaietam eftoppidum phormia: antiqua leftrigonum fedes. Compreffa freto.quoniam eft ad mare inferum. Linternum.oppidum eft prope finuelTam habens ftagna amp;nbsp;paludes.

Cuma:.oppiducâpaiæ coditu a chalcideftbus qui ex euobia uenertit amp;nbsp;ct cucis a qbus neme accepit: cla% oraculo fybilte qua cumeaapellat amp;nbsp;teplo Apollinis qd' dedalus pofuittio uir.arce cumea chalcidica apellat . ppe cumas épalllnaria fylua:aliq uoldt cumas a fluctibus di@as:cymata.n.gta:ce fluctus dicunt latie. Nu ccrla.opplda capante adhucretinet nome. Gaurus.oppidu ad mare cum optima ftarlone naulum etiplea etia dicltur.ideft bona nauigantibus:Papinius in fyluls:amp; placidum limen numenque euplea carinis etia eft|

ocr page 167

Oétauus

illic gaurus mos utribus cofitis.Ide paplnius. Spedat amp;nbsp;Icario neorofus palmitegaurus. Nauahbus:naua le dicitur pprie locusiquo naues fiunt:amp; continentur priufg in aqua deducä ur. Proie dicarchea.i.putecla nis colonis:puteoll prius uocabant dicharchla.quonia ca duitas quonda iudißime regebaturJnde a puteo^ frequëtia noméaccepit:ut aliqui uoluerunt:ab aquagz putore quæ falphureæ p totiï illiï tractu fearer. Gra-la parthenopemeapolis qua cumeiridechalcidéfes icoluerüt amp;nbsp;ex pithercufis atheifq; uenietes. Vnde nea^ polis.I. noua ciuitasappeilata:amp;ideo graiam panheno Prolc dicarchca mülto cum milite ^raiapen appellaulr:hocnoméa parthenope una ex fyrcibus rilfgt;ti„„ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sortira ë cuius fepulchril neapoll oftëdebatur. Nola : cla

f 'Ope PP nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ra duitas adhucnoméretinetqua Mnlbal poft pugna ca

Ahte amp;claniO contempts femper acerra: nenfé expugnare adortus a Marcello g erat itus a mûris Satraftis etiam populos totafque uidercs puIfusfugatufqtettiTCptimu Häntbal didicit fe po0e i ita Sarnimi'ti's opesnUic q°s fulphure pigues Iia uind.nola eppe ueCuuiü mote g nûcdicit mos fumæ quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r- nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;! o ubi nafcit uinu græcu:arut ille mosiperante Tito.i qua coflagratioeduo uiri dariffimt defidetati funr.Saleius balTus amp;nbsp;Plinius g naturale fcripfir hiftoriä. Poëo: Hanf bali. Aliphe:oppiduliïcapamæ amp;nbsp;ër acerræ qs elanius amnis undariöibus ifefta.iö dicit Virgilius:amp; uacuis cla nius nö æquus acerris.fut aceræ ppe nolä:amp; nuceriam.

Phlegrei legere Onus miCcnusWardens Oregiganteo fedes rhacefia bai.

No pchyte non ardétem fortita typhoea Inarimenon antiqui faxofa telonis Infulamec paruis aberat calatia muris Surrente amp;nbsp;pauper fulci ccrealis auella In primis capua heu rebus feruare ferenis. Incofulta modu amp;nbsp;paruo peritura tumor. Ledos redoris formabat fcipio bello.

Ille uiris pila amp;nbsp;ferro circundare pedus Adidderat leuiora domo de more parents GePabät tela abusas fine eufpide cornos. Aclidis ufus catfadxq; adrura bipenes. Ipfe inter medios uenturacingetia laudis Signa dabat:uibraffude trafmittere faltu Muralis folias undofum frangere nando Indutusthoraca uadumrfpcamp;cula tanta

Ante acies ui'rtuti's crant:fxpe alite planta Ilia perfofTü amp;nbsp;campi per aperta uolatem Ipfe pedes prxuertit equu: fxpe ardu9ide

Sarranis populos:Sarnus fluuius adhucretinet nomen a quo farraftes populpideo poeta mittë appellat : farnd quonia nÓ eft preceps i cutfu nee accolas iundationibus uexar. Phlegrei fmusxapus phlegreus ëicapania i quo hcrcules:ut uolut fabulæ ppe acherufiam paludë dcleult gigates amp;nbsp;a pöpatnüphl pompeis oppidum appellauit quodideo hau ëautore Straböe quenia terra illa fuapre uirtute prælioriï cocitatrix crat. fulphureus ë ille tractus ideo calidas habet aquas amp;nbsp;aliquädo natural! feendio fla grat. Mifenus:ëpmontorinppe cumas denomiatum amrfëo comité æneæ ut placet Virgilio. Sedes bai: ba fus foefus ulyßis ithacenfis notre dedit bais ubi erat bal.-neæ ab oibus cclebratæ fingût poetæ typheum gigan-të fulmine de;eétu fub his locis elle fepultd. Ithacefia : ab ithaca patria ulyxis. Prochyta:ë ifula ante aufenum ppe quam e iarime quæ amp;nbsp;ænaria dicitur a ftatioe naui um æneæ fub qua dicit fepuhustypheus g'gas. Infula telonlsxapreæ ubi telon ut diCtu ë regnauit: faxofa ë ifu Ia no peui a neapoli. Calacia:oppidiïcâp?niæppe fur rentu.Vnde pocula quonda afferebatur. Martialis. Sur Caflroru fpatiu 8Zfaxo trafiTiintamp; hafla. rcntia bibis:nec myrrhlna piëta nec aurum.Sume dabut Martia frons faciles comxpone retroq; calices hæc tibi uina fuos. Auellaoppidd non procul a

Afpeeftu gratufq; inerat uifétibus horror. indulgentia elata poft pugnam cannenfem defeiuit ad Affuitgfamnis nodum uergete fauorc pcenos. Seremstprofperis. Modum: mefura. Prauo ^tumore: fuperbia ut habebimus demum romani campa nos ui fubaétos calamitatibus affecerut:amp; ecrum agros forte diulferut. Sctpio:g poftea cognominatus e aphricaus:hos populos formabat ad pra:hu:amp; uoluit ur pi usd.hadls urerent. Fetro:thorace ferreo de more parctu.na campani gerebat tela leuio. Virg. de capanis ait.teretes fut aclides illius rela:fed hæclëto mos c aptare flagello.aclis eft telu breue q, amëto iuuat, Àdru ta,d ufu,uris amp;nbsp;arigultureipfe Scipio que laudat poeta: vibrare:uibabat. Murales:fonasmuro^i Va dutfluuiu. Alite plata:pede celeti.i.curfu fupabat equu g admotis calcaribus ipeUebat ad curfu. Præuettit: trafit.Vir.dixlt uolucrccp fuga puertit ebru.amp; horatius i fermoibus.illuc puerramur.i . trafeamus. Spaciu diftätiä quæ erat ab uno latere caftrorç ad aliud. Martia:bellicofa amp;nbsp;feuera. Faciles:molles n retortæ. Fla gtabant lumina.ad Imitationem Virgilti tribuit hoe Scipiöi poeta qui de Augufto fic cecinitioëtauo. gend nas cui tepora flammas Læta uomunt.Suetöius de oculis augufti fic fcribit. Oculos habuit clatos:amp; nitidos pbus etiam extftimariuolebatineOequiddä diuini uigoris gaudebatep fig fibi acrius intucti quafiad fulgoïë foils uultü fuü fubmitterët.ad quod alludit fyllius dieëstgratufry ierat ulfctibus horror. Affuit amp;nbsp;fini:defcri bltnüc (amnites g fut poft eäpanös orti a fabinis uoto uere facro.ide fabelli ditti p dimiutlonëoplcos g uica quot;habitabat eiecerüt fedefg illic pofuere fuas.nuc ad belln uenerut p romanis fed ignominia: accepta: cum 'Ufubtugdmlffi fût illis i mete uëiebat.poft clade ad canas defecerat ad Hânibalë.L.fylla tande eos deleuit

n ii

ocr page 168

Liber

Vereri ira.famnites bellum gerentes cu romanis. T.Veturio caluino,amp;.fp.Veturio conff.ad furcas caU' dinas quæ fut i famnio exercitum romanum ifidiis:amp;fraude locorum circuuentu cu magno romai nominis dedecore fub iugu miferut:amp; ipfos cofules ppe femiudos.Inde papyrius curfor famnites magno prælio ui' cit.amp; ucignominia acceptam ulcifceretur feprem m lia hoftiu fub iugd mlit;* adempta (igna recupauit amp;nbsp;poitius herenni filius famnitum imperator utcofuidignominia expiaret fubiugucuexteris midus e.aliqui diciic no a papyrio fed a.L.Cornelio dictatore famnites fubfugiïmiiTos fuide.hæc autc erat uetus ira qua famni Adpœnos fcd ncc uetcri purgatusab ira. tes habebant erga romanos. Batald mucræ amp;nbsp;bouianü fuerunt oppida iamnitum.bouianum fuit oppidum ca put famnitum opulentiffimum armis uirifqiJnde bouia

Qui batalu mucrafq; metût bouianotqq; Exercer luftratauccaudinis faucib9 herét.

Brutiushaud diïpar aioruï: unaq; iuuét9 Lucanisexita iugis:hirpinaq3pubes Horrebat telis:amp;tergo hirfuta ferarum. Hos uenatus aiittluUra incoluere fitimq; Auercuntfluuio:fomniq3labore paratur. Additur his calabcrrfalentixq? cohortes. Nec no brundufiu quo definit icala tellus Parebat legio audaci permiffa cethego. Cui focias uires atque indifereta maniplis Arma recéfebant:nûc fefe oftendere miles Leucose e populistnuc que picentïa pefe Mifit:amp;exauilx tnox pceno marte carlllz Nuc filar9quos nutrit aqs quo gurgire tra Duricié lapidü merfis iolefceframis. (dût Ille amp;nbsp;pugnacis laudauit tela falerni. Falcatos enfes amp;nbsp;quæ buxentia pubes. Aptabar dextris irrafirobora claux.

Ipfe humero exertus getili more parentû: Difficili gaudebatequotroburep iuuent£ Flexu cornipedis duro exercebat in ore.

nia luftra dicir.i.fyluas:amp; pafcua.Indra funt fcubilia fera Et quos autrufre autquos efcrni'a:quofuc •rumdatebær. Exercent.fatigant uenando amp;nbsp;colendo. Obfeura incultis herdoma mifit ab agris.

Caudinis faucibusfurcæ caudinæ funt i famnio.faltus duo funt iquit Liuius alti aguftifyluoüque: montibus cir ca perpetuis inter fe iunctidacet iter eos fatis pates clau fus in medio campus herbidus aquofufq; per quem me, dium ed iter:fed antequam nenias ad eumlntrandæ pri mæanguftiæ funt:amp; aut eadem qua te iOnuaueris retro repetenda uia eft:aut fl ire porro pergas par aliu faltum arctiorem impeditioremque euadendum. Rufre : efer nia:amp; herdonia fuerunt oppida in famniorfam nites nue dicuntur beneuentani. Bruttius hand difpar animoru: bruttii funt pod famnites uftp ad fretu ficula ita denomi nati aurore Strabone ad cötumeliam a lucanis quorum fuerat patores a quibus aufugeruntmam bruttius ligua lucana fignificat rebellem. Trogus tame dicit denomi natos fuiriea bruttia muliere quæ illis tradidit lucanoru oppidum,lucii funt finitimi bruttiis:quorum caput erat detilia condita aphiloftete.lucani habuerut originem a famnitibus.hitpini funt finitimilucanis:qui eriam fam, nitica gens funt:amp; ex luppo nomen acceperunt: qui illis in deducendacolonia duxoblatus eft. Lupum enim fam nites uocant hirpum. Additur his calaber, calabria di tta eft etia medapia a meffapo duce.amp; peucetia a peuce fio frater cenotriig uenies exarcadia iiapygiis montibus côfedit.œnotrius uero i alia pte italia::q uergit ad mare tyrrhenn.amp; a fe denomiauit cenotros. Quonda hæc regio magna græcia dicta c Salctini fut polt appulos ap

pellati a falo.i.mari.In quo Idomeneus ueies ex creta eu Vos etiam attriti dcfolatæque uirorum Illyricis amicitia inuit. Coalueratcnifaletini, creta il, Eridanigentes nullo attendente deorum lyrico:amp; italia. Bruduuu.eu oppidum in finlbus italiæ° uerfus pelloponnefum.portu nobile.nomen accepit a fi tu Anatara loci ac portus:forma enim ipfa cornibus ceruinis fimillima cfl.lingua quippe melTapiorum brun difium dicitur caput cerui. Cethego audaci . alludit adillum cethegum quiln rtmpublicam coniuta, uit una cum aliis corruptlUimis ciuibus duce catilina.amp; tandem In carcere tulliano necatus eft. Indifcre ta.indiuifa.quoniam erant omnes permixti. Leucofia:infula eft e regione ad finum poffidoniatem ♦ nome ab una ex fyrenibus fortita. Picentia,erat caput picentum qui funt prope lucanos amp;nbsp;famnites.pedum op, pidum lucaniæ aliter poflidonia dicitur.ubi rofaria bis in anno geminabant.Vnde Martialis biferique rofa ria pedi. Cerille.oppldum picentum quod Hannibal deleuit cum nimia pertinacia romanorum amicitia coleret:amp; illis fidem feruaret. Syllarus.eft fluuius inter picentes amp;Lucanos:cui proprium illud inelTe tradi tur inquit Strabo:ut In eius aquam demiffa uirgulta durentur in faxum formatamen:coloreq, feruato. Ino lefcere.indurari falernum oppidum Paulo fupra mare quod pugnaxideo appellantquoniam rornani pro, pter picentes Iucanos:amp; bruttiosfalernum cuftodw gratia muniuere. Falcatos curuos iftat falcis Vir.Fal, catiquominus enfes. Buxentu.eft oppidum Iucanirc:a quo buxentia pubes:ipfe cethegus. Exertus nuda, tus. Getlll more.quoniacethegi nudo humero ibant ad bellu.unde cinctuti dicebatur:hic mos aufplciu ha, buit a.L.cethego g ipugna ufuschumero exerto. Luca. Exertiq; maus uefana cethegi. Duro.afpo quonia no timebat frena. Robur iuucte:amp; fuæ.Cipe cethegus exercebat i ore eg duro:amp; h parete lupatis. Vos et attritæ:defcribit nue gallos cifalpinos quos dicit bello attritos quoniä huius regiöis populi galiicu antea per tulerat furorc:amp; i tractu Hänibahs multa incomoda acceperat^ Defolatæ.deftitutæ amp;nbsp;exauftæ uiris in bel. Io defideratis.eridäus alio noie dr padustq ut fcripfit fceprius metrodorus nomé accepit a picea arbore quæ

ocr page 169

Nonus

lamque alter ti'bi':nec perplexo carmine cora Fata cano uates Hfti's ni ' crafti'na figna: Firmabis noRro phœbeæ dida fybillæ Sangui'ne.nec graio poflhac di'omede ferenf. Sed te fi perdas i'nfignes confule campl. Hæc paul9:lachrymæcp oculis ardcntibPortg, Necnon amp;nbsp;noélem fceleratus polluit error Xantippo captus llblcis tolerarat In oris Serultium fatrlcus.mox inter praemia regi Autololum dono datus ob ulrtutis honorem. Huic domus.amp; gemini fuerat fulmone relidi Matris in uberibus nati mancinus: amp;nbsp;una Nomine rheteo folymus:nam dardana origo Etphrygtogenusaprauo:qui ' fceptra fecutus Aeneaeclaram muris fundauerat urbem; Ex fefe didam folymon:celebrata colonis Mos italis paulatlm attrito nomine fulmo. Ac tum barbaricis fatricus cum rege cateruis Aduedus:quo non fpretum:fi polceret ufus Nofeere getulis lacias interprete uoces. Podquam poffe datum peligna reulfere teda Etpatrium fperare larem:ad conamina node. Aduocat:ac furtim cadriseuadit iniquis. Sed fuga nuda ulrl.fumpto na prodere ccepta Vitabacclypeo:amp; dextra remeabat Inermi. Exuuias Igitur:prodrataquc corpora campo Luftrat:amp;exutis mancini cingitur armis, lamq ^metus leuior:uerum cui dépta ferebat. Exangui fpolla:amp;culus nudauerat artus. Natus erat paulo ante macepdratus ab hode. Ecce fub aduentu nodls:primumque foporé Alter natorum folymusuedigla uallo AufonIo uigilextulerat:dum forte uiclffim Alternat portxexcublas:fratrlfq; petebat Mancini dratum fparfa inter funera corpus. Furtlua cupiens miferum componere terra. Nec logum celerarat Iter:cum tedere in armis Aggere fydonio uenientem coniplcithodem. Quode p dabat fors In fubitls:nec opina fepul, Oetolicodlt mebra occulcata choicis, (chro Inde ubi nulla fequipropI9pone arma : ulruq; IncomIcata uidet ucAigia ferre per umbras.

ProGUens cumulo concorquet nuda parentis In terga.haud fruftra laculum:tyrliq; fequété Sacrlcus effe manu:amp;fydonla uulncra credés Autorem cxci trepidus circofpicitidus

Prrfcla.præfcia rerum futurarum. Tuos furo, res.hocdicit:ut deterreat Varronem a pugna:ne i fe carmina fybtilina uideantur dicra.amp; locus eft ab honefto. Aetate proauorum:regnanteTarquinio fuperbo. Nec ferentur.non dicentur pofthac capi diomedei:fed denominabuntur a calamitate : cuius tuconful autor etis.hæc omnia eo fpeétant:ur pu, gnam difTuadeat ab honefto amp;nbsp;utili. Ardentibus, accenfis nimio dolore. Sceleratus error.nam foly mus patrem fuum fatricum per errorem iteremlt. fatricus fulmonenfis erat:cuiduo filii fuerunt:Man cinus amp;nbsp;Solymus. Captus.in primo bello punico In libya a Xantippo lacedæmonio amp;nbsp;datus fuit re, giautololum de quibus dictum eft. Seruitium.fer uiturem. Nomine rheteo. Troiano.uocabatur enim Solymus a Solymo Troianozquiueniteum ænea:hocidem canit Oui.in faltis:Hulus erat foly mus phrygia comes unus ab ida: Aquo fulmonis mœnia nomen habent. Proauo.Solymo comite æneæ. Claram urbem.hoc dicit propter Ouidiu multi nominis poetam quo fulmo plurimum cen^ fetur amp;nbsp;fulget. Attrito.quonlam o mutatur in u amp;nbsp;y aufertur.amp; fulmo dicitur: Cum rege.fcllicet autolo!um.cui dono fuerat datus ob rem benein fi lio geftam:eratque interpres Satricus:cu iam utra, que linguam calleret:fed cum noétu fugeret ad re, manos a filio per errore interfectus eft. Getulis. Ii bycis.ordo eft:Quointerprete non erat fpretu getulis noCcere latlas uoces fi ufus ideft neceflitas po, fceret. Adeonamina.adid quod efficere conaba turiredire fcilicet ad fuos. Iniquis.hoftibus in quibus feruluerat: Nuda.quoniam ut expeditior eßet arma dimifit:amp; de properabat ad romanos. Ar-mis mancini.qui eratfillus Satrici.amp; priore die in pugna ceciderat. Macæ.libyco:quoniâ maeæ po puli funt libyes. Viciffim.quoniam uiciffim fiebat excubiæ in caftris:amp; ad portas caftrorum. Com-ponere.humare clam. Aggere fidonio.caftris pu nicis. Oetoli thoantis:huius meminit Strabo libro fexto his uerbis:Prima urbs eil Temefa : quam aufonil condiderunt:noftra: autem aetatis homies Tépfam uocarunt:poft illos earn habitauerut thoä-tis comite œtoli.quos eiecere Brutii. Pone. poft ipfnm fatricum:qui fo!us ueniebat.

ocr page 170

Liber

Triftis.ab effeawquoniam Solymo triftitiam af Verum ubi 'uxorem luucni'k^robore curfus ferebat. Vmbo:faternus:cfypeus mandni:que AmiUttamp;notis falfeluxtriftlsabatmte Samcus nunc habebat. Non lum equidem, uer- rr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;11 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

ba Solymi indignantis Satricum.quem hoftem pu rraternufque procuUuna prodente retexit Ante oculos fefe:amp; radiauitcominus umbo:


rabat geftare arma Mancini fratris.amp; ait fi hinec^ uadesimpue fatebor me degeneratea maioribus meis. Pergameo.Troiano. Nepotem.unum ex fuccefforibus.Nomine quippe nepotum ueniunt pofteri. Tu nobile geftes:fic Aeneas apud Virgi iium de Turno. Tu ne hinc fpoliis. indute meoru eripere mihi. Spirate.uiuo. Superba.clara. Aft Illi.Satrico cadebant ob nimiu dolorem tæla e ma nibus auditis uerbis Solymi. Parce precor: uerba fatrici precantis Soiynium:ne in fe ulterius fæulat.

Exclamat1'uucni's fubita flammatusab ira: Non fu equi'dé fulmone fatus tua fatricc ,ples: Nee frater manci'ne tuus:fatearque nepotem Pergameo indignum folymo:fieuadcrc detur Hinc noRra te impune mau.tu nobiles geftes

Me fpirante domus pelignæ perfidus arma. Hæc tibi cara parens apta ad follatia ludus Dona feram nati:utfigasæterna fepulchro. Talia uocifcrans flrido mucrone ruebat. Aft illi iam tæla manu:iamquearma fluebant Audita patriarnatifque coniuge amp;nbsp;armis Ac mebra amp;nbsp;fenfus gelidus ftupeferat horror. Tum uoxfemiannimi miferanda eflundiforet Parce precor dextrx:no ut mihi uita fuperfit: Quippe nefas hoc belle frui:fcd faguic noUro Ne damnes 0 nate manus.carthaginisille Captiuus patrias nue primum aduedPloras. Ille ego fufatricus folymigcn9: haud tua nare Fraus ulla cft:iacercs in mecu fcruidus hafta: Pocnus cram.uerum caftris elapfus acerbis

Ne damnes.ne macules tuas manus mea cæde• Ille fatricus.quem modo nominafti. Eram pœ^ nus.poteram uiderl hoftis:cutn ab illis uenirem: amp;nbsp;menolTe non poterat:hoc dicit utexcufet filium:ti mens qd'acciditme dolore admifli fceleris fibi mot rem inferret. Curarum tibi prima.laus eft Satrici a pietate in patriam:quiin tanto rerum difetimie• ac limine tam acerbæ mortis de patria: falute cogi tabatiqua uiro e natura uiuenti nil debet elle antiq us. Impellere figna.ideft dicitur eras Varronem daturum militibus fignum pugnæ.Impellere aute dixit figna.ideft uexllla:ut temeritas Varronis ofte deretur. Cardlne.fine. Rigentis:ftupldi iam co gnito errore. Attonito.ipfi Solymo filio attoito . Quis teftis noftrls.uerba Satrici nitentis excufa re uulnus illatum a filio.amp; incipit a confutatioe: ut res ipfa pofeebat.Nemoinquit affuit:qui factum prodat:quod tibi aliquado poftit obiici. In fine la, borum.in mortes Condas.claudas.amp; componas: Ad uos:amp;caræ properabam coniugis ora. Ut moris erat.unde penelope apud Odiu:llle me. Hue rapuiexanimielypeû: led iä unice nobis OS oculos comprimé: tuos. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Rxcfratris tumulis armaexcurata reporta.

vCurarum tibiprimatamen fit nate referre Dudorf monitus paulo producere bellum Nitatur:pcenoque neget certamina mattis.

. Augurio exultât diuunmmenfamqp ,ppinqua Stragem acie fpcrat.quæfo prohibete furent Varrone.nanque hunc famaeftipellere figna. Satmagnu hoc miferæ fuerit mihi cardie uit£ Solamen cauiffe meis.nunc ultima nate Inuento fimul:atqueamiffo redde parenti Ofcula.fic fatus galeam exuit:atquerigentis Inuadit nati tremebundis colla lacertis,; Attonitoque timens uerbis fanare pudorem Vulneris impreffit tælum exeufare labora: Quis teftis noftris:quis confeius affuit adisf Non nox errorem nigranti condidit umbra. Cur trepidasfda nate magis:da iugere pedus: Abfoluo pateripfe manu:atquc in fine laboru Hac codas oculos dextraprecor. at mifer imo

ocr page 171

Nonus


Pedore fofpiransluuenisnon ucrbaruicelque nbsp;Siccinete nobk.qurrfmonte Solymi ad fotm-

Alloqufouoccmuc rcfcrtrfcd fanguinfeam nam. Sidoniis Imperdtus.idcft ualdecondtarus. Ç'n. 'rn' r i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;iratus ipfis hoftibusob mortem frams. De'

iltcrc teihnatcuriumdaccroque,ligare nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diffes figna dubia .ideft faltem hoc mihi dediffes

OciusiHachrymansaltum uclamine uulnus. fortuna ut parentem non agnouiffem: quoniam Tandéinter gemitus milerx erupere querelae. arbitrarer me fcdus non ademiße. Ïnfaudi:infodi Sienne te nobis genitor fortuna reducit P' Iniflquot;''fuperis.qui permiferuntmtamm fc% T , nbsp;nbsp;nbsp;—5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Ius admitterem. Polluta: dextra.uerba Solymi

ln patriamdicte nato natumque parenti ad lunam teftem fui fceleris. Dextra: meæ.quam Impia reftttuit.fœhxo tcrque:quaterquc pollui fanguine paterno. Titania.luna. Dam-Frater cui fatis genitorem agnofecre ademptu, nato uifu.oculis meis iam damnatis.qua(i dicat, la Allego fidonns/mpercitusecce parentem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;odiens praecordia enfe. Scripfit fanguineis liue,

Vulncrecognofco.raltem hoc fortuna fuifiet: ris in clypeo hæc uerba:Fugeprælia Varro. Teg Solamen culpx:dubi'a ut mihi figna dedifles Infaufh generis uerum linquetur iniquis Non ultra fuperis noßros tolerare labores.

Hæc du amens queriturtiam dcficiete cruore nibalis hortatis fuos ad pugnam:qua fuadet ab ho-Inuacuas fenioruitam defperferat auras ♦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nefto amp;nbsp;utili totis uiribus nunc enitedumme tot ia

Tumluucnfemœftü attollens ad fydera uultu botes exhaul^fruft, fufeepti oideatttænumerar, nH, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;res geftas ac difficultates maximo labore fuperatas

PoHutxdcxtrxtamp;faai titania tcRis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.


no edæquum me uiuere pollutumcæde paths : amp;nbsp;fodiens præcordia enfe. Scripfit (anguineis line,


men.ciypeuni:tn quo erant lila uerba fignata eruo re. Rofeo eoo.ldeft aurore amp;nbsp;crepufculo matu

tinoJam illufcebat inquit eum urerep fuas copias i aciem eduxit. Non uerboruminquit.oraiio han


Infandiquenoflurno mea luminetæla Dirigis in patrium corpusmo amplius inquit His oculis:5Zdamnato amp;nbsp;uiolabere uifu.

Hæc memorat.fimulenfe fodit pebrdiatamp;atru Sufentans uulnus mananti' finguine fignat


Inde proponitpremiumtut fit in genere deliberati


AtCummi tegmen fufpendit culpide txli. Defletumq ; fuper prodernit membra parente. Talia uenturx mittebantomina pugnæ Aufoniis fuperirfcnfimq; abeuntibus umbris Confeia nox fceleris ro!eo cedebateoo.


uo : Non opus eft inquit exhortationibus meis, ea quæ a uobls atta Cunt me duce hos hortantur. amp;nbsp;p uocanrad operam in hac pugna nauadam : quonla aliter decorum noftrum non fetuaretur o milites.

Pcenus.Hanibal. Stimulantum. eorum qui ues irritent uerbis ad pugnam. Herculeis meiis.a ga-dibusuCcp ad apuliam. Anlmofa perhxcepithe, ta laudat fuos milites:quibus nihil animofum amp;dif fidle fuperatulmperuium fuit. Superbus aquaiu aufonidum.fuperans copia aquarum omnis Italia:


fluuios.unde dldt Virg.Fluuiorum rex eridinus• Captiuo.quem nos cccplinus amp;nbsp;foperauimus. Merfus.repletus cadauertbus romanorum : quote, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;niam illic fuit fecunda pugna. Oralydia.regio iF

Ductorin arma fuoslibys:amp;roman9 inarma la circa trafimenum.ubi cecidit Flaminius. Lydia. Excibat de more fuos:pcenifque redibat hetrufca:quon(alydhut dictu eft:ea tenuerunt duce Ouahsnulladfespmnifurrcxcrfrxuo. , Ncc uerboBiinquit fhmulantu pœnus cgetis. friare geftis. Sit gloria.ipatori fatis debet ee glo Herculeis iter a metis ad lapigis agros nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;da. fida militibus diftrtbucda eft:ut feruetur abip-

Vmcedo ernenn nufquaeftanimofa faguthos fotaftfcta diftributiuarqoæ fine careris uirtutibus Concerferc alpes.patcr ipfe fuperbus aquarii Aufonldum eridanus captiuo defluit alueo. Strafe uitymerfustrebia efl:atcpora fepulto Lydia flaminio premltur:latxque refulgent Offibustac nullo fulcanturuomere campi.


Clarior his titulis plus allatura cruoris Luxorltur.mihi magna fatis fat uerorfupetep Bellandi merces flt gloria.extera uobls Vincatur.qulquid ditl deuexltibero. Qulcquld in xtnelsfadauitroma triumphis. Quin etiam libyco:^ quid de littore raptum


effe non poteft:Veftrainquit funt omnia: qcæ uin cendo capietis.Iocus abfufto amp;nbsp;utili. Ditiibero.ex hifpania auri feradflima:ut dlCtumc. Aetnds iri umphis.ui(2oriis:quibus romani fuperarur cartha, glnenfes in Sldlla primo bello punico.amp; hoc didt: ut fuos ad hoc dedecus pellendum Impellat amp;nbsp;reçu perandam Iaudem:quam romani extotfetant premendo carthaginefes iniquis fccderlbus. laCtauir. ad pompam oftendlt. De littore libyco. quoniam . M. Attilius regulus cum collega in aphricam tra-fecerat.


ocr page 172

Liber

Sine fortibus.Nô erft opus fngt Hänlbal forte iter uos dfuldere manublas:amp; fidæquæ gfep accepte pugnan do fua fint. Raptor dardanusripfe po.ro.quétrahit in odiu:at(piuidla a tyranlde:ac rapinis. Vobis.ad uc ftra comodü. Edomitu orbé.ad tpa fua refpexit poeta. Qui duels nome ab tyria otigie.i.uobis carthagiquot; néfibbs:qorigine habetis a tytiis:amp; fatranis pgenitoribus nfis dabo agros lauteres feracidimos. Ariidet♦ placet: Gc Hora.Ille terra% mlhi fiter ois agulus ridet. Sigeo colono.Troiao amp;nbsp;Romao cui dedit originem æneas figeus. Buxétia rura.Buxeeu oppidalucaniæ

gutëregio fertiliffima ppe brutlosdö ait poeta: Cë^ CódkfeiucHros ueni'ent fine fortibusenfes, tu fruricada culmts.Buxéria igieruta.i.lucana.Ph..ak Ferte domos qddxaadabit.nil uittor hono oppidu buxetu grædæ prius magnæ nunc lucaniæ. „ ir nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r i i

Cereri.ad cererë.i.triticiï amp;nbsp;fruges.amp;ë metonymia Exopib9pofco.rapt:or per fecula loga QiS figura q eft nois tropus autore fabio:cuius uk eftpeo Dardanus edomitu nobis ipoliauerit orbé. qtf dicit caufä pp qua dicit ponete.hæc figura iuenta Q uftyria ducis farranû ab origine nomen. ,ftamp;Wamp;rôobtlnéribus fig^ficat^ut ce, g । nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f f[ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

îere corrupta undis. Optare.eliger.uc Hora.ipmo. quot;,... nbsp;nbsp;nbsp;-ë.',

Optaret fibi gfcp. Qui uero cxtrëo.l.uos milites: ArridettcHusJculunt buxentia cordi q no eftis dues carthaginis donabo duitate . Extrëo Rura magis.centu cereri fruticatia culmis : fäguie.qes mihi focius i bello qdä affinitate rmota.C Eleélos optare dabo inter proelia campos, ga Colamodo ccfetis fubipio byrfe.l.carraginis:iperiu'—-r qppeëcagcorpus amp;nbsp;fubditimëbra.amp; carthago erat caput:cuius dues lugebant eu pegrims Saliis ipio fub ditis qdä remota affinitare:pria qppe affinitas ë duid iter Ceipoftea alioru.fed hæc Syllii locutio ë nimis affe CtarainlG fît hic ahq mëdaiqd' ego arbitror.difficile na 0 eft elicere fen Cu ex his uerbls. Hic.podhac. Neu

Addam etiam flaua ty bris:quas irrigat uda Gurgitibus late captiuis pafcere ripas. Qui ucro extremo foci? mihi cardie byrife Signa moucs:dexträ aufonia lïcæde cruétâ Attoles:hinc iam ciuis carthaginis efto. Neu uos garganiidauniq; fefellerit ora . Ad murosflatis romæ:licet auia longe Vrbsagat:amp;noflro qjcula certamie diRet:

UOS gargäus cofuratlo ë:Nö putetis uos ingt ede nuc In apulia:fed ad portas urbis.parta quippe hac uiCto^ ria ad urbë reftappetabimus. Ora dauni.apulia:ubi regnauit daunus. Licet auia.i;guis torna hinc ultima diftet. Ex acie.poft hac pugna tëdite icapiroliü.amp;erit uobis finis labora.locus ëab utili. Moras foŒii^. ag•

Nulla uoco:exacie tédcicapitolia curium.

erc:ualliï:amp;ipfas foiras:quæipediebât exitu. Cöfi Hæc memorat.tu propulfo munimine ualÜ

no locoRCtoquonia naniuai pugoduurus au ripas aunui n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;___gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,lt;

habuit ratione loci.romarin meridië:pceniifeptëulo ^° r^°° rapuere moras:aciemque locoru né uerferaiiut Vulturnus eët romais ipedimëto. Ac Confilio curuis acommodat ordmeripis.

Barbaricus leuo Hetitad certamina cornu

cömodat ripis.Hanibal pria luce fimiffis baleariba ac leui armatura flumëtraiedt.amp; quos trafmiferat i ade locau^ gallos amp;nbsp;hifpanos pperipainlæuo cornu: fue rutep in caftris pœnorü amp;acie.x!.peditu milia.decë e-quitü.duces oibus præerât.finiftriï afdrubal.dextrum cornu Maharbal regebat media adë Hanlbalcü fra, tre magôe:aliter canit poeta g Liui.narret. Nafamö. nafamond milites. Immanior ardus.hens uafta amp;nbsp;i

Bellator nafamon:unaque immanior ardius Marmarides:tû maur? atrox:garamaf(p:ma Et maffylæ acies:amp; ferro uiuere lætû(cefg. Vulgus adrimachidæ pariter gés accola nili Corpa ab imodico feruas nigrätia phœbo.

minia mëbra. Lætû uiuere ferro.quonia adtimachi dæ populiaphricæ fut bellicofinimi:g autor Herodo to ab ægypto ufq; ad porta plyrë ptingüt:quoru uxo res armiïlâ:æreâ utroep crure geftabat.nupturas uirgi nes regi:i primis offerebat.ut quam uellet ulrginitate fpoliaret. Accola nili.ægyptii amp;nbsp;æthyopes:quorum corpa fut nigra ob nlmiüfoils ardorë. Quis, quibus nealces ipabat. Parte dextra.dextro cornu. Subter: fubditi fuerat impio magonis ipfi hifpani. Leues, ex pediti ad pugna. Horrida pirenæ.bellicofa hifpania amp;nbsp;gallia.pytene monté pro hifpania amp;nbsp;gallia pofuir.

Atpre i dextra finuacqHexib? unda (ces. Aufid9:amp;curuo circumerrat gurgite ripas ; Mago regit:fubief leues:quos horrida mlfe Pyicng populi:uarioque auxere tumultu Flumineum latus effulget cetrata iuuentus. Cantaber ante alios:nec tedus tepora uafco Ac torto mifeens balearis prcelia plumbo: Betigenxque uiricelfus media ipfe coerceo Agmina:quæpatrio firmauit milite.quxg

Effulget.quonlä ut ait Liui.hifpäi linteis ^textis pur pura tunicis eädore mire fulgëtibus eöftiterant. Cc' trata.habés cetras.!, fcuta. Fluminea latus. dextrum

cornu robuftidimum. Vafeo.uafeones non utebantur galea.fupra dixlt:Vaf:oinfuetus galere. Tempora, caput. Balearis,baleares milltes:qui funda utebantur. Torto plumbo.nam torquetur in gyrum funda cum emittit ur plumbum.Inftar glandis. Betlgenæ.hifpani geniti ad betim flu. Ipfe.Hannibalquiutdixi mt, diam adem tegebat. Patrio milite.carrhaginenh ac libyco.

ocr page 173

Nonus

Celtarum eridano perfuRs fæpe caterufe: Sedqua fefluuiusretro labentibus undis En'pit:amp;nullo cuneos munimine uallat: Turritas moles ac propugnacula dorfo Belua nigranti ' geftans:ceu molibus agger Nutattamp;eredos attollitad aethera muros Cztcra lanumidis circumuolitarcigirofq; Ferre datu curfus:amp;toto fernere campo Cum libysincenfo diTpenfatmilite uires: hortadoq; i'teru:atq; itcru tfatiabilis urget Fachs queque fuis:amp; fe cognofcere iacftat Qua dextra ueniantflridentis fibila txli : Promittitquc uiris nulli fe defore teftem : lam uarro exada uallo legione mouebat Claduprincipia:at pallenti laetus in unda Laxabat fedem uenturis portitor umbris. Statprimi:quos faguineæ pedet uetabat Ire notaeclypeo:denxique omine torpet, luxta tetribilis facies miferanda iacebant Corporaiaplexu:natuflt;pipedtora patris Importa uulnus dextra Ixtale tegebat. Effufe lachrymx:maciniqueide rcuerfus Ftna fub morte dolor.tu trifle mouebat huguriu:amp;fimiles defuedo icorpe uult9. Otius erroris culpam.deflendaque fata Duftori padutiatq; arma uetantia pugna. Illc ardens animi ferte haec aitoia paulo. NqiHutcui fcemineo flat corde timores Moueritida maus:qcaedeibuta nefada Cufuriæ:expeteréc peas: fortaffe paterno Signame moriens fceleratû fäguie carmé. Tû minitas ppefdefcribitmuera pugnæ. Quaq; feras fatuus gétes: aciemq; nealces Temperat hac fefe marfo cu milite: cumq; Samnituoppóit fignis:amp;iapigc alumno. At campi medio:nanep haci parte uidebat Starçducem:libyæferuilius obuia adiré Arma:amp;picétes umbrofcp inferre iubet. cçtera paul9 habet dextro cetramia cornu His fupinfidiascotra nomaduq; uolucré Scipiadç datur ire manu quaep arte dolifq? Scindét fe turmæ praedicit fpargere bellü. laque ppinquabant aciesiagilique uiro% Difeurfu mixtoep fimulcalefada per ora cotnipedu hinitu amp;nbsp;multü trepidatib^ ar 'rabatcçcû turbata pagmia murmur. mi's

Cateruls Celtarum.gallord:qui accolebat padfrldeo dl xlt iptimo:Perceitica rura. Etidao.pado.amp; hl erat boi. PerfuGs.madefactis aqua etidacque icolebant.llle Hu uius fæpecapos inundattrafréndens ripas cu magna ia ctura colonoge. Sed qua fe Huuius.i. ea pte qua fluuius retro cedebat.amp; nö claudebat fuos munimine.ac fuis ua dis Hanibal pofuit elephatos. Eripit.fubtrahit fciquo,-niaéflexuofus. Cuneos.agmia. Belua.elephas qui in dorfo geftat turres eu pugnatoribus.domlti militat ele/ phati.Pli.iquit.amp; turres armatoRs i dorfis ferut: magna ex parte orietis bella eöfidütrpftemat acies.pterunt ar -matosjideinimico ftridore terramp;ur.uulnerati retro fern per retrocedat haud miore parttu fua% pnicic. Sutrius elephasihacacte cancfi fottißime pugnauitzde quo Pli. Certe Cato cu ipatorç nomia annalibus deferiberet: eu : g fortiffime prxiiatus i punica acie Sutria tradidit uoca-tdaltero dcte mutilato. Nutat.mouet. Mobilis agger ac fi effet cumulus guida munitusiqul pofet moueri. amp;nbsp;quoddä uallutquod poffet cireuferri. Muros. turres dor fo ipofitas. Cætera.f.loca.inumidis coceflit difcurrere per cætera locatur ufus pofceret. Fernere, feruore quondam uagari. Dü libys.du HanibalÏquit fuos inftrucret ad pugnam:amp; illis fe teftë iprælio fore odederet.Var, ro ia copias in aciem educebat fuas temere pugnaturus. Exafta.exclufa ecadris. Vnda pallenti.palude ftygia. Laxabat;patefaciebat. Portitos.charö g fua cymba fer ruglnea umbras träfuehebat.portitores dicuntur illi gut portus cuftodiunt:amp; exigunt ue@igal.inde portorium. Stat primi.illi gui crati pria acie uidetes fcutu Solymi cu carmieuetäte pugnä ftetetut nuciauerutqi Varroni: fed ille iptudes talia neglexit. Notæ.litretæ faguine no tatæ. Omine.tali oftéto.ideo nolebat pgrcdi:ied torpebat i Marté. Facies terribilis:guoniä filius fuper mor tuu patre ex animis iacebat.amp; mau tegebat uulnus pris. Reuerfus dolor.guoniä prius doluerär de morte Mact ni.nuc mortuo fratre Solymoinouabat ille dolor. Tii^ fte.qd' uidebatominati romanis pugnaturis ifœlidtatc cum talioftêto pugna aufpicarent. Similes uultus.quo niam filius Solymus referebat fatricu patre i uultu. Du ctori. Varroni. Arma.clypeu in quo feriptu erat: Fuge filia Varro. Ardes animl.guodaifano ardore comotus ad pugna. Ferte hæcjgt;aulo.obiicit Paulo æmlko timo re.amp; ignaula muliebre. Manus.hæ litteræ ac nota: in clypeo uetätes pugna. Nefanda.quoniä occidit patrem Satrlcu. Defcnblt.amgnat cuiq; futi munus ad filiu : amp;nbsp;oppofult fe Nealci:qui erat in finiftro cornu. Teperar. moderat:amp; regit. lapyge.appulo milite feruiliû aut op pofuit Hanibaïi:de picétibus di@üê fupra amp;nbsp;etia picëls: hi.n.fiït ppe umbros.illi aüt in Iucanla.amp; calabria : quo ru metropolis é pieëtia.i dextro cornu erat.P.Aemilius.

His fup. fiterea iquit Scipiöeoppofult numidis : gbus dederat Hanibal feruere toto capo ut qua pte opus efet ferret opë fuis laboratlbus Sclpio. Sdpiadæ . Scipioni filio.P.Cornelii Scipionis. Maniï.nmltltudinem. Do lifcp.guoniam numidæ in ipfa pugna dolos cömiferür.

Volucrê.expedltü ad difcurrendum. Turmæ.noma-du.f.Spargere.padim uagari aepugnare. Aglliqi dif„ curfu.clamote fublato procurfum eft amp;nbsp;pugna leulbus prima armis comiffa. Camp;cü murmut.lpfi cæci ardore pugnæamp;(ludiomurmurequodam oia complebant amp;

O

ocr page 174

Libet

Sic ubi 'prima monent pelago certamfa neti: Inclufam rabiem ac fparfuras adra procellas Parturitunda freridundoqueemota miaces Expirat per faxa fonos:atqucada cauernis Torquetanhelantem fpumati uertice potu. Nec uero fatitam feno turbine folutn Terrarum fuit ille labor.difcordia demens Intrauit cælostfuperofq; ad bella coegit. Hic manors hic gradinu comitatus apollo: Et doitor tuidipugnat maris:hic ueus ames Hic uelfa amp;nbsp;capti llimulatus cæde fagiithi Amphitryoniades pariter uenerada cybcle. Indigetefque dei faunufq; fatorque quirin?. Alternufque animxmutato caflorc pollux. Contra cinda latus ferro faturnia inno: Et pallas libycis tritonides edita limphis. Ac patrius flexis per tepora cornibusammo Mulcaque praeterea diuoru turba minoru. Quoru ubi mole fimuluenietu amp;nbsp;greffibuS Intremuit tellus:psipleucf,ppiquos (almi Diuifimontes:pars fedem nube fub alta Coeperunt.uacuo defecnfu ad priiia coelo. Tollitur immefus deferta ad fydera clamor, Phlegrcis quantas effunditad aethera uoces Terrigena in campis exercitus.aut fatoriui quata cyclopas noua fulmia noce poposcit luppiter:excrudis uiditcum montibus jr£ Magnanimos raptu cileRia regna gigates? Nec uero primain tantis concurfibus halb Vila fuit.Tridens nimbis certante furore Tilorum fimuleffufus cupidique cruoris Hinc atq; hic animigemia cecidere pcella Acrius infanus dextra qua ducitur enfis Bellantum pars magna lacet fuper ipfa fuo% Corpora.coliftutauidi: calcantq; gemétes. Nec magis autlibyco ptrudi dardana nifu Auerti ue poteftpubes:autordine pelli Fixa fuo farrana manus q uellcrc fede Sitemptet calpcn impacto gurgite.pontus, Amilere icius fpacium.nec morte perata Artiatis cecidiffe Iicet:galea horrida flidu Aduerfi ardefeit galei.clypeufque fatifcit Impulfu clipei:atquc enfis contuditur enfe: Pes pcde:uirque uiro teritur. tcllufqjuideri Saguieoperta neqt:cœlûg amp;nbsp;fydera pédés Abftulit ingeftis nox denla fub ithere telis.

turbabant:amp;pbat comparatione marts quod mur^ mur quoddam amp;nbsp;fonicum emittit futura tempeftate.

Parturit, more parturietis uidetur uelle tempeftate emittere:amp;inclufam rabiem parturire amp;nbsp;uelle pater.

Expirât.expirando emittit fonos p faxa amp;nbsp;motes : reföat quippeillud murmur in cauls motibusfic mur mur milita indufum propter galeas refonabat quæ obftabät ut libere exiret. Spumati uertice.undis fpu moGs:undeaqua comota alba uidetur propter undas fractas. Anhelanté.aqua ncomotam amp;nbsp;impulfam uiuentoru. Nec uero fati.fingit poeta in hoc tanto fatotu turbine no ibium mortales fuilTe follicitos ue, rum etia numina quæ tanto fpcctaculo interfuerunt.

DiCcordia demens.ab effectuquoniä facit homines dementes. Cœlos.i.ipfos cœltcolas. Stimulatus quoniam xgre ferebat Hercules:folo æquata'ulfTc fa gunihnm a pernis. Venetanda.quonia erat mater louis. Indigctes.dei pocnates de quibus dictum eft.

Sator quirinus.Romulus urbis coditot. Alternus. pollux:quorumftellæ alternis mentibus Iucent:na cd caftor cecldiffet i pugna qua canit Ouidius i faftis.Et polluet uia in coelum pateret:orauitiouem ut duobus ccelum partiretur:unde faftum e ut alternis mefibus uiuetent:unde Aeneas VirgiliaustSi fratre polHux ai terna morte rcdcmir.fupradicta numia Rabat pro to manis:quæ aure fequuntur pro Hannibale. Edita,, nata ad tritonidem paludem. Hammö pattius.iup piter qui i libya colebat fub effigie arietis:lö dicit!pa lt;rius. Deferta.a diis fcilicet g ad hæcfpeétacula de fcenderat:unde coclü euacuauerar ad terram dtfeen-dentes. PhIegreis quatas.clamorë milita pugna ieü Ilum clamoribus gigantum amp;nbsp;horrenda: uoci iouis fulmina pofcentis contra tertigenas.phlegra eft ual-lis macedoia ubi fuit pugna gigantea cum cœlicolis.

Sator æui.luppiterpater parés ætatis amp;nbsp;tempora. Cyclopas.miniftros uulcani ad lipaream tabernam fabricates Ioni fulmina. Necuero.tantus erat ardor bellandi poeta Inquit ut haftæ fimullaceretur nec di^ gnofei poffer quæ pria fuerit. Procelladpetu amp;nbsp;con curfu utrinque hoftili. Nimbus.multitudo telorum indar nimbi. lacct.proRrata eftmagna pars pugnata enfe cominus:ordo ëæa patre qua ducit enfisdex traiacet pars bellatum amp;nbsp;dabant pugnares fup cada uera fuoru amp;nbsp;calcabat adhuc gemétes. Nec magis aut libycotpertinaciä militü in pugna amp;nbsp;ftudium ne loco cedanr:comparat monti qui fluxibus ipaCtis re fidit amp;nbsp;loco mouerl non poteft. Protrudi.retro ipel ll pubes romanac0atu hodiliamp; ecotra. Auerti.co gi ut dec terga. Sarrana manus.pœni milites. Suo ordine,acie amp;nbsp;pugna dataria. Potus.mare illifis flu ttibus.calpe mons ad fretum gaditanum. Amifere fpaclu.adeo coferta erat ac defa acies.pugna ut non diet locus amp;nbsp;fpaciu ad ictus iferendos:fed alter alterum impellebat nec poft motte licebat cadere ad ter fiam. Arclatls.denfis. Fliétu.confliótu. Ardefclt. uidebatur atdere amp;nbsp;fcintiHas emittere ipulfu alterius galeæ. Fatifcit.aperitur amp;nbsp;frangitur ipulfu alterius clypel. Retudlrur.hebes ftt amp;nbsp;frangitur:amp; multitu do telorum in aere Colis radios repellebat. Mox dfo fa obfcuritas quam tda iacta faciebant.

ocr page 175

Nonus

Quis.qulbug. Secudo loco.poft prima adepugnabathaftis:cotl fut haftæ Idgiores amp;nbsp;obullæ. Proccræ longæ. Ceuprias.I.ac fi eër i pria acte. Atquos.l. tyrones q étati ultimo ordie.inglorius illc diciturg nodum gloria cofecutus é.tyrones eu fint noui milites fut inglorii. Midibus.telis quæ mittebat i hoftes amp;nbsp;ni

ftcscotlngere clamore bellum gerebat. Inops cupiti martis.illiq no poterat cominus pugnare ur cupiebat feuis amp;nbsp;horrendis clamoribus impellebant hoftes. No

Qufeaflare loco dederat fortuna fecundo defit.nodeéantique dictûc.Vir.Lac mihi non æftate Cotorumlongo amp;nbsp;procera:cufpldis lau: ^M^ frigoredefit. Sudepalo ffi,pn°fl^ra P, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5, „r, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r„ te.tæda ex pinu ardete feu face.Pli.hadæipilu erat hafta Ceu primas agitet acicstcertamia milcet. romano^z. Iaculo uolucri.ueloci.uolucre é quicquid uo Atquos deide tenet retrorfu iglori'9 ordo lat.unde fagitta appellamus uolucre. Hartido.fagirta MlffiUbus certantpugnasæquare pnorû. harudlnea.dephalarica diau c.fupra ubicecinitmlxmu । nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ris tolerada lues. Speramus ne dcæ.huius hotridæ pu-fa clamor agit b,ellum:,milefque upit„ gnæ euëtu narraturus:pocta uoiiï repetit ad Virgilii imi Mattis inops feuis impellit uocibus hofte tarionë:ex Horatii fcepto i arte poetica:amp; utlt addubita tide ut deuitet artogätiä:po(rumus ne dicit fpareo mu-fæ ut cocedat hac pugna moumétis IraRZ amp;nbsp;carminibus pofteritati traderefauoreep mufa^ emeret eu illaiv fe fa era coler dicite Mortali uoce.humäo carmie no diuino.

Necillum defitteligéus.hi fudc pugnas Hipinu flagrate cicnt:hi pondere pili. At faxis fundaque alius iaculoque uolucri Intcrduque ipfis metueda falarica muris. Interdii Aridensper nebula fertur arudo. Speramus ne deæ quaru mihi facra coluf: Mortali totum huc aperire in fecula uoce Pofee dieftantum ne datis cofidere ligux: Vtcannasunoore fonem.fi gloria uobis nfa placet neq; uos magnis auertitis aufis. Hucois catus pheebuep uocate parétem. Veru utinipoAhac alo romane fecuda

Quato tuc aduerfa feras.fitcp hadeus oro Nec libeat temptare deis an troia proles. Par bellu tolerare queat:tuque anxia fati Poe pcorlachrymas:amp;adora uulnera lau Perpetuas paritura tibi:na tepore róa(des Nullo maiorcris:mox fic labere fecundis Vt fola clade tuearisnomina fama, lamque iter uarias fortûa utrinque uiroru Alternata uicesincerto cluferata iras

Die.pugna huius diei ad canas. Aperirei fecula.man' dare Iris ut p oia fæcula huius pugnæ meoria habeatur.

Datis.coccditis ne hoc meæ liguæ ut uno ore cana hoc filid ad canas uieü appuliæ. Si gloria uobis.fi uideor uo bis dignus hac gloria:amp; fi uobis placer adefte mihl una cüapollie g époeta% nume. Magnis aufis.his meis pri clpiis:quoniam audemus tes magnas amp;nbsp;qfi fupra uircs.

Patëtc.phœbus no fuit pater mufa^ fed dr ad ucnera tlonë:fic etiä pater poeta^. Vcbz utlna pofthacoptat poera ut romaieo aio deiceps ferat pfperitatc fortuna: quo illa calamitate ad canastuleriit:romäiqppc fecundis rebus elatl:potitig rete ad luxu fe rota meteuerterut amp;nbsp;fic cecidere:luxuria romano^ ceepit cuerfa coritho a. L. miïmio:amp; allata fida ex cypro amp;nbsp;Catôe.lege Liulû li.ix. decadis belli macedÔici:amp; Plinium. Pofthac.poft hoc tfis. Aio.täto.f.amp; ta cöftäiirquoniä i rebus fecudis debe mus ee moderati.naiperlum ut iquit Salu.facile his arti bus retinet qbus i initio partu ë:ue^ ubi p labore defi-dia.pcontinentia atg æqtate libido atq; fupbia inaPre forrna fimul cu motibus imutat. Secudare . profpitatë fortua: quæ folet facere hoiem ifolentc amp;nbsp;ignaun.amp; regius i malis fapimus fecuda uero redn auferut.unde dl„ dt Seneca:Eftoin aduerfis firmus:ipfperis cautus amp;nbsp;hu

milis.n.n,habuerat romal eacoftätiai fecuda fortia quai aduerfa hnerat:amp; io gloria amp;nbsp;iperiu paulati amiife-te.un exclamat luue.Nua patimur löge pads mala.feulor armis Luxuria ïcubuit uiaiiq; ulcifcit orbe.opto Inquit poeta ne deicep, romal (imilecalamitate patiatur.uidës.n.molitiëtempo% fuoru pfpiciebat illos ta leuulnus pati non poffe qwludis amp;conuiuils indulgebant. Troia ples.romani oriundiaTroia. Tutp anxia fati.alloquitur Romam poeta anxiam amp;nbsp;incertam difpofitionis fatorum cum tot calamitatibus pre-meretur.nullo Inquit tempore maior eris g eo quo tale calamitates magno animo pateris.undein.iii. officio tum li.Cicero fcrlbit poft hanc pugnam ad cannas fractum fuiOe animum Hannibalis cum romani rebus af Midis tam exceifo animo fuilTent. Mox.poftea. Labere.cades amp;rues; Secundis:profpcritatc fortuna: . Nomina cladum.calamitatum quas accepifti magno animo amp;nbsp;ab honefto nunquam difcedente. Sola fa-nia.non reipfa non uiribus lam efFccminatis:fed fola fama qua prius habebasJaudë inquitqua meruifti o ro mapropter animi magnitudinem amp;nbsp;robur duium tuorum in rebus aduerfis fola fama tueurlsrcü luxes: amp;nbsp;ultla mores amp;nbsp;optima Inftituta proftrauerint:ut uix credibilte fit q,detuoru conftantla prædicatur.Nup in-quit Liulus diuitiæ auaritiam amp;nbsp;abundantes cupiditates defiderium p luxum atquelibidinem pereundi per dendiepomnia inuexere. lamp inter uarlas.redit ad narrationë a qua digreffusfueratrfefus ehrfertuna heb Uprimocongreiru cömunls fuir:amp; nunc romani nunc pœni uieißim fuperiores uldebantur:ide irruere neal ^Inclinata eft romanorum ades. Alternata.quæuicinim murabatur.i.cum fortuna uicilTim elufiffet iras amp;impetus uiroru. Eluferat.uanas amp;nbsp;irritas fecerat:quoniam in caffum utrique milites feulebant cum belli ottuna par cTet. Euetu.exitu pugnæ. Pendete fpe.dubia amp;nbsp;faciente utrofg fufpenfos.nam dubio maite o ii

ocr page 176

Liber

pugnabatur. Flagrabat.ardebatcum marte ancipiti dimicaretur. Mida ceu uirtdis.æquam rcmanotu amp;nbsp;pccnofc pugna tegeticoparatquæ leui uento impuifa xqualiter agitatur. Mitia flamina.mites uenti. Vi rides cuimostuiridem Tegete. Necdu maturas.nodum aptas ad meiTem.arida dicitur ab ariditate. Sum: ma feges.fdma pars fegetis^quæ a fatu diciturdterdiï accipitur pro terta. Virgi.in georgicisdila feges demu notis refpondet auari Âgiicolæ. Nutäs.mouens fep uices. Nitefcit.refplcdet. Tadcm.poftacipitc belli fortuna. Laxaticonci.patefacta amp;nbsp;relaxata: romanotu

acies.Interualla.peripfos cuneos iam laxatos ut eOet in' Eucntu.mcdiaquc diu pendente peribas ter acies prius denfas quoddamintetuallluni. Trepidis, p ^etestpatibP mauror flagrabati armiS romanis. Sub imacufpide.i.nuUus cadebat incumbes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;', nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,_„.

fuperima pattern cufpldis:omnes quippe in pectus exci Mitia ceu uindisagitaccu namia culmos, piebat uulnus amp;nbsp;cadebar refupinirfi accepiffetuulnus in Nec dû maturas impellit uetus ariflas: tergo ore ad terram ceddiffenifup imacufpldé quæ ex. Hucatq;huckfumafeges:nurafa ufcrfl f ex uulnete acc^oP°ft tetgum.ldeo fubiug^.du AfeemoIcntc motu incuruata nIMfc

lus. Arcet dedecuslæto.defendit morti ignominiam: 1andern barbaricis perirata uinbusacnS Diffipatincurres aciem clamore ncalces:

Huc atq ; huc it fuma feges:nutafq; uicirfi

nam dedecus eft uulnera tergo excipere:etgo romai de,-decus a morte pellebant generofe aeforrhercadentes ut illos decebat qui martern geti inferibebant amp;nbsp;fortidimi habebantur amp;nbsp;erat. Afpera femp amans.alludit ad illu fcæuolam qui manti inledt cremandam igni cum porfe næ feribam inteifeciffet. Par peticlo.ad omnia pericula promptus. Tanta ftrage.cum rotromani caderent no' lebatamplius uiucre fed honefte pro patria morte oppe tere. Proauo.illo fcxuola quifutttempore potfena: ad que hic originem referebar fuam. Sub nomine.i. nolebat mortem cum laude ac fama.i.fortiter pugnando ca, dereietenim circa tale géus mortis c ipfa fortitudo. Ex tendamus.quadam uclut immorralirateprofetamus.pii nius in fepiftolis ait:Cum tam anguftis terminis uita no ftra concludatur ftudiis memoriam exicdamus. Na uir tus futilenomen.uirtutis laus in actionecofidit cii adtus fitpræftabilior liabltu amp;nbsp;nomen uirtutis fine adtu eft fu tile amp;nbsp;nullius momenti:* tunc homo habet humanam foelicitarcm:morephilofophorum Ioquor:cu exercet uir tute:* aliquid ex illius præferipto agit:* fortitudinis no niéfutileênifi ille g dicit fe forte exreeat fortitudine ubi oportet:* quädo oportet.* qufa fortitudo pprie é circa mortem quæ accidit in bello:ideo fubiungit nifi adfinr té pora. Decoris lechi.claræ mortis honeftæ * in qua qui uulr fortis haberi decorum feruat fuum.fortis fi opus eft amp;nbsp;ufus exigit no debet pro patria mortem reeufare aliter non erat appellandus fortis fed potius timidus. Futile : nile* fere nullius precii amp;eftimationis nifi ponatur in acTu in quo confiftit laus cum finis eo fit præftabilior qdquot; eft ad finem. Paticndo.tolerädo incommoda * aduer

Laxati ' cunei, perque i'ntcrualia citatus Irrupit trepidis hoftis:tum turbine uirgo Sanguinis exundat torres nullûq? fubima Cufpide peubit corpusidû uulnera tergo Bellator timetaufoniusip pedtora feuas Exceptat mortes: amp;nbsp;Ixto dedecus arcet. Stabatcum primis niediæ certamlapugn^ Alpera femperamas amp;nbsp;par cuicucp periclo Scæuola.nec tata uitam ia ftrage uolebat. Seddignu,pauo lxtu:amp; fub noie morte, is poftq frangi res atque augefeere uidit Exitû.breuis hoc uitæquodeûq; relitum Extendamusait.nam uirtus futilenomen

Ni decorisadGne patiendo tempora liti,, Dixit:amp;i medios qua dextra cocita peen' Limitem agitxuafto conixus turbine fert. Hic exultatem calarim,atq; erepta uofére Indure excelfo cefi geftamina trunco Enfe fubit: capuloq; tenus fer%ipulit ira? Voluit' illc rués atq; arma hoRilia morlu Apetit:amp;mortis premiti tellure dolores. Nec gabari fichxcp uiru tenuere fureres Concordi uirtute mäus. fed perdidit acer fadrca quæ uerfatur uirtus. Liniirem agitdimmifit fe püRat decifam gabatintcr prgliadcxcra. mmedios ca parte qua dextra pœnogz faciebat kmkc nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F.

amp; ulam inter acies romanas:fupra dixit.laxantur cunei Atlicha auxilium magno turbate dolore. *interualla irrumpit hollis. Fertur.fceuola quada ani- Dû temere accelerat calcato tyuidus enfe mirobore ac ipetuimedios hoftes qui per actes romanas Succidit:amp;nudx ferro uelbgia plants limitem agebant. Geftamina.fpolia romanis adempta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;------nmidt

Damnauit.dextraq; lacetmorictis amici

quæ uolebat efflgerc haftæamp; circüferre ad popam. Su ^dumau bit.ferir. Tends.ufque ad capulum enfis.tenus iungltur T andern conuettit fatalia tela ncalce. eu ablatiuo Lingulari * genltiuo plurali.Virgili. Et cru -

turn tenus ameto palearia pendent. Hoftiïia.hofti adempta. Concordi uirtute.pati fortitudine ac robo te. Dum liat.dum exigitur contra fcæuolam. Succidit.cecidit fuccifo * uuincrato pede enfe que calca/ uerar. Damnauit.maculauit pedem enfe. Amici.gabarls quem fercuola enfe confoderat. Tandem, poft hos interemptos furor * impetus fcæuolæ conuertit in fe tela nealce. Fatalia.mortem allatura fca:uo læ. Fulmine .fulminantis ipfus hoftes.।

ocr page 177

Nonus

Fulminei glifcensluueis furor.exilitardcs Exilit.ruitad pugnam. Ardesrfpfe nealces. Tam da Nomie ta claro Simulate ad premia cçdis. '°nomie.(cæuole.f.amp; alludit ad illa fcæuola q diétus e. i nbsp;nbsp;nbsp;C.mutlus cordo:amp;.xx.anos natus re admirabileaufus e fcilice fcopulo auulfu.quc motib altis ut dixit. Ad præmiacædis:quoniâ magnum putabat Detulerat torres:raptumcotorquctinora mium nealces finecëta clari nominis uiro intulidlt qdquot; rurbidus.ïcufTocrepuerütpódere malæ. ia@u filicis affequutus ë. Torrës:aufidusqlabit ex mö Ablatufq; ui'ro uultus concrcta cruento ^gargano.amp;ëqfi torrens quoniairelate fere deoccat nfn * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;— ihyemeaur augetur. Malæ:maxillæipiius icæuolæ. er nares cerebro faies Huit: atraq; manat Vultus:facies.hæc uocabula poetæconfundunt:nâ fa-Orbibusehfis amp;nbsp;trunca lumina fronte. nbsp;nbsp;nbsp;des ad corpus.uultus ad alum refert amp;nbsp;a uolûtate fingit Sternit ' unaïo marius fuccurrere cafpro inde dicimus irato amp;nbsp;mœfto uultu:amp;lôga lataq; facie. Conatustmetuenf^ufroTupereffe cadéti pan^on^an^s^ cerebro inftar r, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I (aniei:na fanies pprie putredo eamp; faguis putrefaftus.

Lucis ideaulpiciu acpatriu amp;nbsp;cornue duo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

Atra obfcuraiai morte. Manät:decidut amp;nbsp;fluut. Eli

fis orbibus.excluPs oculis:elidere e excludere extrag eii cere.Virgi;Ter fpumaelifam amp;nbsp;rorantia uidimus aftra: Truca fronte:priuata oculis. Vnanimo:eiufdeuoluta tis.l.amico fuo caCpro. Metuens fupereffe.hicerat ue^ tus amicus qui nolebat uiuer mortuo cafpro. Lucis idc aufpicta:ptincipiuuit£aufpicifi dicit uel a paftu auium uel ab aulum in rpectiôe:amp; quia coful capiebat priufg p lium Iniret factu emt dicamus aufpicia duCtu atep ptin cipium:amp; aulpicari no modo aufpiciu capere fed etia in cipere. Sacro prrcnefte:dicato fortunae ut didue. Mi fcuerant ftudia.excoluerant agros Gmul amp;nbsp;feminabat in

Pauptasifacro luuenes pnefte creati(bus Mifeurät Rudia amp;iuntfta tellure ferebat.

Vclle ac nolle ambob9idé.fociacacp toto Més æuo.ae paruis dines cocordia rebus. Occubuere fimul.uotifq^ ex omnib9 unu Id fortua deditiundaiter prælia mortem. Arma fuere decus ultori bina fîmetho. Sed longû tanto lætari munere cafus Haud licitu pœnis.aderat torrore minaci Scipio couerfemiferatus terga cohortis. Et cudi fons uarro mali, flauufq; comaru Curio.amp;a prio defcendens cofule brutus.

COinctis fudis. Diues cÖcordIa:quoniä cocordia res au gent:difcordia uero minuunt. Paruis rebus: hüili forru na quoniam irebus magnis rara ccöcordia:unde ait Ci cero i officiis:Naqcqd elufmodi ciquo no pofTunt plu -res excellere in eo pleru^ fit tanta contentio ut ditticiUi

Atcyhis fulta uiris aciesrepararet adeptu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.,-

Mamp;nouacampurfubtol tutbfc panus mafit fanftä feruare foderatem. Votis e^^qao^ A , r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;optauerat fimul mori cum pariter uiuere cœpiiient, 31

AgminairenaHetlam procuretia dudor. Ifque ut uarroné procul inter praelia uidit: Etiuxta fagulo circunuolitare rubenti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;„ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- _-

metho.hofti g hos duos amicos iterfecit. Prio confule quonia brutus exaCtis regibus fuit primus confulapud tomaos. Fôs:origo amp;nbsp;caufa illius calamitatis quoniam

Li^oréno^fco pompaat^in^

rlaminius modo talis ait.tu teruidus acre tiflet agmia romano^qia pcurrebat i peenos. Sagulo Ingentis clypei tonitru prænunciat iram. tubëti:paludamëto cofulari quod erat coccineum. Pom Heu mifer aequari potuifb funere paulo pamtcofularem.f.fed pompa proprie c fpectacului pro O ',f ' —'jr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fperls rebus amp;nbsp;etialaduerfls qualis ein triumpho amp;nbsp;i fu

Si tibl no iralup^u tunc enet ademptum nere.amp;eft pompa folennis quida apparatus amp;nbsp;oHetatla Annibalis cecidifict manu.q faepe querere Cicerorfediam e popa i uera aede defcedamus:amp; Vir. Varro deis quod fidoniu defugerisenfem. folënes ducere pompas Ad delubra runat. Infigniatco Narapido Cubitam portas m motte faluté '°!arY;H^mir7.airpoetaua^

n rrr^jT'''cui non licuit mori nianu annibalis. runeteipari laude Procurfuinccpta fele in„di(crimina.uertit mottisTed no merebatur quoniam fortis no erat fed au Scipio.nec pœnû quagéereptus opimæ dax:qapoftea oftedit fugies ex acie rag lepus. Opimæ cedis honortmutade piget maior fub ofte crædis:quoniâ fpolia opima erat q dux duel detrahebat Pr%Ka:amp;ereptitfclnaad%umfa patris

exivere oblato tandem certamie poenas, fluui uhumeris patrë uulnerard icadra retulit. Stabant StabanteduRi diucrfisorbisab oris nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;parati.Cad lingular certameanibalamp; fdpio. Educli.nu

Q uanto non alias uidit concurrere tellus quot;'quot; i diuerfsregioibus:Annlbalenim arheriScipio ro, ., । nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-r। j4 manus erat:tales uirosinqtnunquidit relluscocutrere.

A rteuiri.deXtraq;pars.fed cetera ductor Martetperitla militari. Dextra robore ac uitibus: Anteibat latius melior pietate fideque. nbsp;nbsp;nbsp;fed fcipionëpponlt annibali propter pietatem amp;nbsp;fidem

DiHiluere caua turbati ad prxlia nube cum annibal effet impius amp;nbsp;perfidus. Diffiluerecaua: r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fingit poeta mattem fauentem romais amp;nbsp;palladem poe

ms delcendiffe ad certamen. Caua:concaua quoniam

o iit

ocr page 178

Liber

Mauors fcipiadæ metuens:tri'to ni'da peer,of Aducntuque dcu itrepidis ductoribus amb? Contremuere acies.ater qua pedori fledit Pallas:gorgonco late micat ignis ab ore. Sibilaque horrificis torquet ferpetibus egis: Fulgens (anguineigeminu uibrare cometen Vt credas oculufummaque in callide largus Vndates uoluut flammas ad fydera uertex: Ac mauors moto perturbans aera telo: Etclypeo campum luoluens etnea cyclopu Munere fundentem loricam incédia geftat. Ac pulfac fulua confurgcns ethcra crifta. Dudores pugnx intenti quatumep uiciflim Audere amp;nbsp;propius menGttamen arma ferétis Senfere aduenifc deos:amp; laetus uterque Spedari fuperistaddebant mentibus iras, lamqüeiduualido libratam a pedore pant Pallas1obliquum dextra detorferat haftam.

Er gradfuus opem diux portare ferocis Exemplo dodus porgebat protinuscnfem Tn x Erneum ipugnafuuenitacmaiora iubebat. tns. In obliquum.Scipionem oppofitum. Poeni. ,',3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„

Hannibalis. Ferocis.bellicofepallados. Porgebat. Tum uirgo ignefccns penitus uioleta repete porrigebat Scipioni enfem elaboratum manibus cy- Sufluditflamls ora: arep obliqua retorqueS dopum fub ethna. Maiora,g indiget pallas.ideft fu- Lumina turbato fuperauft gorgona uultu. bebatIntcrflcere Hannibaleni.Suffudit oradnAama- r,_.'i °।ti,

nubes eft corpus rarum amp;nbsp;dat Iocum:quem Arisore' les dicit eße ultimam fupetflcicm corporis ambientis locatum. Scipiadæ.Sciploi. Pceno.Hannibali:quo niam intrironide pallude reperta fuit pallas : amp;nbsp;mats fuir parer Romuli. Intrepidis duftoribus. Scipione amp;nbsp;Hannibale non timentibus ambæ ades hoftiles fd licet amp;nbsp;romanæ timuerunt fn aduentu martis amp;nbsp;palla disternat hos duos dariffimos in totoorbe imperato-' res poeta ad laudem Scipionis qui poftea uicit Hanni bale. Micat ignls.uiddbatur micare ignis ex ore me dufeo. Egts,(curumpalladis. Sibyla.iquoniam ca, put meduKrquod erat in egide habebat capillos fer'-pentlnos ad quod poeta illudit: amp;nbsp;oculi uidebantur ef fecometes adeo uibrabant. Vertex, conus galeæ.

At tnaeots.nunedeferibit mattem.ethnea Inccdia: flammas ehneas.fingunt poeta: cyclopes uulcani mi niitros elaborare armafub ethna monte propter fla mas qua: exire uidentur ex cratere illo ethneo natura liter. Incendia.fplendorem cum edetcx auro. Fui, ua.aureactifta quæ erat fupet galeam. Menfi.i.cum cognouiffent quitum quifque auderet. Vlciffim.mu ruo in illa pugnaquæ cominus patabatur.ideft alter menfus eliquantum altet änderet cum effet prope ho ftem.tuncenim animiroburcognofcltur cum ad ma nus uentumcu;quonlam audaces amp;nbsp;timidi fugiunt.

SpeCtariiuideri a diiside fpedatores dicutur i thea ta ell amp;nbsp;præfc iram tulit. Gorgona.ldeft irata fupa-uit toruitatem uultus IpQus medufæ. Montis*garga ni. Saffonoinfula e regione ad aufidum de qua dictu cft. Regem.louem hæc omnia finguntur ad imitationem Virgilii.Iris fuit filia thaumantis ut fabulrc ca nunt amp;nbsp;conuerfa in arcum cccleftcm nuncia eft luno nis amp;nbsp;iouis:alas habet autore Homero ex auro: pedes etiam.amp; quia pleraque mittitur ad difcordiam dicitur Iris. Succinctam nubibus,alluditad rationem natu.-ralem:quoniam insnon flt nihinnubeilege Arlftote, iem amp;nbsp;Idinium. Motus.perturbationes amp;i difcordia nrartts amp;nbsp;palladis. Idca.uerbaloufs adirim. Eno tris teiris.appulisamp; Italis ab ænotro fratre peucetii ut dlclumeft. Iras germanæ.iunonls inimicæ ro, manis. Leges parcarum.fatum ipfum quod erat ut tornaeet caput orbis. Virus amp;nbsp;æftus.uenenatam ra

Germanique truces dic pallas mitiget iras, Nec fperet fixas parcarum uertere leges, biem œ excandefcentiam. Egide precellät.ideft dic Dic etiam ni dcfiftis.nam uirus amp;nbsp;iHu^ pallad, q,ntfidrftftatcognofce( plus pofe mea fdmi Flammifer£nout'mentis:nec colligis iram: naqegis.ldeft fcutumquod habet amp;nbsp;quo fréta fuper „.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

bit amp;nbsp;tantü audet. Abliftemus.difcedemusingt pal Egide præccllantqtu horrida fu,Imia no ce, las. Sed pallade pulfa.ex affectu quem habebat erga Quæ poftq accepit dubitans tritonia uirgO fuos loquitur pallas.amp; feruat decorum perfonæ poe- Nee fac certa diu patriis an cederet armis, ta.introdudt.n.illa dubitarem de euentu pugnæ amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nulla


Sufludi't flamls ora:atq; obliqua retorques

Excre omnes immania rrembra chelydri Egide commota.primique furoris ad idus Rettulit ipfe pedéféfim a certamie mauors• Hic deacouulfam rapido conamine partem Vicini montis:fcopulifque haerentia faxa In martem furibunda iacit:longequerelatos Expauit fonitus tremefacio littore faffon. At non hxc fuperum fallebant praelia rege. Dcmittit propere fuccindam nubibus irim. Quæ nimios frenet motus ac talia fatur. Idca amp;nbsp;oenotris uelox allabcrc terris

Flammiferinouimentismec colligis iram:

timentem an fe luppket permitteret fpedare ades AbGftemuSafecampo/cd pallade puta ex alto ccclo cum parendum edet loui. Numauertet Num fata aucrtet:cœloque arcebit ab alto fata.an auettet hac calamitate aromais qua fe prüfen Cernere gargani feruencia cædibus arua. te haud dubie iam qfi illatam cernebat pallas. Arua Hæc effata caua pccnum in certamina nubc. gargani,appulia ubi eft mons garganus. PcenuHan' nibalcm.hoc fingitpoeta adimitationem Virgilii.



ocr page 179

Nonus

Sublatu diuerfa tubttterrafq; reliquit. DiuerG.in diaerfam patteJ.abftulit Hannibale a con Atgradiuus atrox remeatisiætliera diuæ 'peau Scipionis. Fufor.g fundebar. Aequor. capos. AL?- rr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Manu.oloboromanoiv inftaurat pugna mauors. biCeffu reuocatmetes.fulorq;p æquor. gna.aquilas quæ ia retro cedebant. Verfa.quonia iam Ipfemanu magna nebula circudatus atra pœni timebar. Cuuentis pofitus cuftos.f.eoius qui pd Reflituit pugna:c0uertutGgnamouaque bus iunonis emifit uulturnu afferente maximas calami„ Inftaurat itali uerfa formidine cædem. tajes romanis. Cui.eolo cuftodi career tenet copreffos T-A A'n . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uetos. Rueres ccelu.eruentes ac oia p auras uerrentes: 1U uetis pofituscufios qui Hamia career fieolus pmitteret:amp; ponit noia uento%. Capis eoliis. Imperio copreifa tenet:cœlum(p ructes planis ac expofitis uenro cui eoius imperartunde Martia Eurique amp;nbsp;boreae parent chorique notiq; fc^balnea uentofa Iupi:eolaappellat.eoliis ergo cipis.i. luno^s pcfous pmiffa haud parua fereas :^^^^^^^^^^

K^egnante eoius uulturnu in praelia capis rurno:inde fine ipedimentotanqua,ex tota perflat apu Effrenat:placet hic ire exitiabilis ultor. Iiam:de hocuento Lluius ait.Romanis in meridieuerfis Oui fepoftq ethnxmerfitcadete baratto: P^nis in feptentrione uetus que uulturnu incola: regio, ~f/i en- ~ r_____nis uocaraduerfusromios coortus multo puluerein Ipa Cocepitq; ignes amp;H,amcaprotulitora. ora uoluedopfpeaiïademit. Effrenat.emlttit amp;nbsp;freno buolat horrendo flndorc.ac daunia regna foluit.loquiturp tranflatlone. Hic ultor.uetus. Iræ.ip Perflat ages exed glomerato puluernuoe. fius iunonts quænunquâromanorum calamitatibus fa^ Eripuere oculos auraeuoeéque manufque tiabatur. Baratro ethnæ.in craterem illum profundum \,r, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r-j Vei j'A qui eftin rummitate ethnæ montis Sicilirc baratrum eu

Vertice harenofo cadentes.nebile dictu, uorago profunda.unde Martialis imam partem ftoma, rorquetiora!globos it:alu:bellaremaiplis chi baratrum appellat dicens extremoructus cum uenit luffa lacerantur rabie tum mole ruinx abaratro. Concepit Ignes.fn ipfo baratro: quoniam ni Stemunturtellureamp;milesamp;armatubeq; nmIllam uoraglnem uentus ingrederetur non geneta.

retur ilhc ignis. Hammea.inflammataigni quem con-

Atepidem flatus peenoru telafecundat. Etuelutameto contorta hadilia turbo

Atque O1S retro hiatu occurlan te reicrtur ceperat. Daunia regna.apuliam. Cæcam nubem, ab Lancea:^iterdu rutulis cadit irriti idus. effeftu quia obcæcate uidetur homines:ideo ait eripue, re oculos auræ. Agens.tmpellens. Globos cadentes, ardentes cumulos harenæ. Vertice harenofo .cumulo

., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-11 A1 nbsp;nbsp;। n harenæ. IulTa.præcepta:amp; mandata bellädt foluumur Adiuuat:ac tiryasipelllt Itridulus hallas, rabie uulturni:quoniam nö poterant iuffa ducum exequt Turn denfo fauces præclufus puluef miles milites impediti flamineuultumi. Occurfante.tmpe• Icnauam mortem copreffo meret hiatu, diente fuo curfu:retorquebathaftas romanorum uultur.

n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,nus. Irritus.uanusImpedienteuento. Rutulis.roma pfc caput flauu caligine conditus atra nis. Secundant.adluuanr. Turbo.fmpetus ipfms. Vultumusxmultacpcomaperfufus arena uulturni adiuuabat haftas pccnorum tanquam amento Nunc uerfos agitat tergo Tridentibus alis quodam amentum eft ligula qua laculum ualidius emlr^ Nuc media i fronte uenies clamate pcella timos. Ignauam mortem.rorpemmam turpe erat pul-m1quot; uere fuffocari:contra quem fortitudo non poteft extende Obuiusarmaquat tpatuloq^ifibilat ore . ji, Meret.dolet q, ta Ignaua morte cadar. Hiatu, cre Interdû itentos pugnæ: amp;laiamcp feretes daufo. Ipfe.uultumus. Agit.impellit Ipfos romanos Hoftili iugulo ferru conanime amp;nbsp;idu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uerfos in fugam. Clamante.fttidente. Faetes.roma Auertictdextramqi foro deuulnerc uclht. nos Inferentes ferrumiugulo^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;auer

Nr, e'P forj i-tebatmee linebatpocnos uumerath Vomit, uomendo ec fatis aufoniaspaliim ledare cohortes: emittit. Vibrauit.concuffit. Eolius furor.ipfe uultur. In marte uomit(mixtas mugitib? auras. Bifq; dci fumas uibrauit turbine criflas.

nus q parebat eolo. Virgo.pallas. Quaros gradiuus. uerba palladis ad iouë:quibus modediam feruat amp;nbsp;martern in Inuidiam trahit. Fluftus.motus:amp;ruinas mouet mars. Secædibus implet.ex ftomacho loquitur amp;nbsp;mar tem in odium trahit a crudelitate. Nunc quæfo mode, fte queritur de ioue qui per Irim reuocauerat paUadem a pugna. Quaquam ego.confuratioeft:non parabam in quit delere romanos:fed fubtrahere Hannibalem faro..

NoRro cum pignore.probatio eftconfutatlonis:amp; ait:

Qux dû romuleis exercet prxlia turmis Eolius furor amp;nbsp;marte fuccenditin iras:

Affatur uirgo focia iunone parentem.

Quantos gradiuus fluctus in pûica caftra

Rcfpicc agittquatifq; fures fe cçdib9iplet:

Nunequxfo terris defcedere no placet iri non odiromanos quippe romaregnatcum noftra ima, Quag eoo n teucros nfo CU pignofrconct gine.ideft palladiotquod diomedes æneæ redit uit:amp; rä °quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;° diu duratura erat iperid quädiu in urbe cITet palladium.

ocr page 180

Liber

Lumc.lpfum Hannibalem. Aliïnæbbyæ.guæ Romaamp;pal[adfo fcdcs hac urbelucarim. mealuinlocüs eftab honefto. Excipit hæciuno.i No teueres delereaderärfed lumenalumni

thagtnls:tanien id negat quod concedere uidetur• Vita atque cxtingui primordia tanta negaba• Excipit.fublungit ad hæc uerba palladis. Immo Excipit hxclunodcngique laboris ab ira aitæonceffio per ironiam tarnen arguitab honefto [ mo ait Ut nofcant gentes immania quanta louem non deberefn pœnos feulreæum ait ut no - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,, nbsp;nbsp;, f^r

feant gentes quantum ualeant regna iouis imma' Regna louisualcanttcunculq; potentia qtum nia.q.d.fi hoc feceris omnes dicet te cfTe immane: Antifletconiunx fuperis tua:difcute telo

amp; facere præter decorum quod alienum a iouc ee debebattartiOciole loquitur iuno ut iouem ex fente

Flagrantimil oramus:carthagi'ni's arces: Sidoniamque aciem uafto telluris hiatu Tartareisimmerge uadis:autobrue ponto. Contra quxmiti relpondetiuppiter ore. Certatis fatis:amp; fpes extenditis ægras.

tia deliciat. Antlftet.antecellat.quafi dlcat.no de bes hoc facete utedendas g fit pftanrior tua poten tia cæterotum uiribus cum omnia fint fub tuo nutu ulderi^ quippe moueri affectibus ^bus iuppiter pe nitus uacare debet.amp; eft locus ab honefto. Telo flagranterfulmlne. Nil oramus.negatquod coce dere uidet amp;nbsp;feruit poeta affeCtui lunonls quæ Irata erat. Certatis fatis.uerba iouis ad iunonem amp;

Ille o nata libens cui tcla inimica terebas

Contendettyriosiuuenis:ac nomina gentis Induet.amp; libycam feret m capitolia laurum. Atcuituconiunx:cui'das animofque dccvfq;

Nee longe cladis metæ:uenit hora:diefque Qua nullas ungtranfifeoptaueric alpes. Sicait:atque irim propere demittitolympo Quireuocet martamp;iubcarq; abfceder pugna, Nee uetitis ludatusabit gradiuus i'n altas

palladem quas carpit tanquam Imprudentes cum uellent repugnate fatis quibus etiam ipfe iuppiter nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;., .,.-

fubiicitur; Spes ægras.debiles:nam fperatis ipof Fata cano.uettet populis laurentibusarma, fibilia. lile.Scipio. O nata.uertlt fermonem lup Nec longe cladis mcti:uenithora:diefque piteradpalada filiamtcul prædidt uiftotlam Sci, p1onis:quem pallas delere parauerat. Nomina ge ris.quoniam appellabitur aphricanus. Libyca lau rum.triumphabit de libya lauro coronatus. At cui tu conlunx.prædicit Hannibalis exitium iunonl.

Vertet arma.reuertetur in aphrica amp;nbsp;auertet fua arma apopulis Iatinis:amp;optabit tandem nunqua tranfcendlfle alpes. Metæ.rerminl. Necludia-tus.non repugnauit mars ludis. luuarent.deledta Vtpatuit liber fupetum certaminetandem fent.ideftdi^elTit quäuis gauderet illa pugna:amp; da Laxatufque deo campus:ruitæquorc ab inio• gore tubarum. Deo.marte. Cæleftia.martis.f.

Cum fremitu nubes:quanq lituique tubique Vulneraq; amp;nbsp;faguis amp;nbsp;clamor amp;nbsp;arma iuuarér.

Pcenus:quo fenfim cæleftia fugerat arma.

Fcræ mrrigeræ.elephanti qui dorfo fert turrim cd -,,' pugnatoribus. Labores.ideft tormenta amp;nbsp;Inftru Magna uoce trahensequiteque uirofi^ fcrl$ meta bellica, Quo.ut. Sefim.paularim. Leuio Turrigeri molcm:tormentorumquelaborcS' res catetuas.milues leuioris atmaturæ. luuenem. Atque ubiturbantem lenioresenfe cateruas minurium.cefi fuerunt In eo prælio quæftores con a fulum.L.Adlhis.amp;.L.Furius:amp;.xx.de tribunis mi Agnouitiuucnemrfcintillauitque cruencis Iitu:c0rulares quidaamp; ædilitihinrer eos Gneus fer Ira genis.quæ nam lunæquifuc egit in hoff uilius:amp;hlc.C.Minutius qui magifter equitum Fa En minutideus Ut rurfum te credere nobis bli dictatoris fuerat:quem ut fupradictum eft FabI Auderes inquitfgenitortibi natus ab armis

? cruore fuffufis ppter iram. ScIntillauit.accenfac. Sit fatïs cualifle manus.atqucinde fuperbis

Q uæ nam furiæ.uerba Hannibalis Increpantis Hafta comes didis murali turbine pedfus Minutiiï. Genitotfrblus.quem Minutius geni- Tranfforat:amp;uoces uenturas occupât idu.

nere. Appelht.adiugitur. Fera.elephantus. Cd Nec ferto feuire fat eft:appellituratra pöitur obiiclt. LucaCboues.elephantos:qui tëpo Mole fera:amp;morris componitur itala pubes, re pyrrhiprlmu uifi fuerunt In Iucania:inde elephd Na proued^equo moderantem eufpide lucas* tutlucabos eft fflatus. Libycatum fetatiï.eie. Maurum in bella boues Rimulis maioribusff« phantorum. Vulnere.uerbere ac pulfatione. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,,1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c_

Ac raptarelubctlibycarum armenta terarum. Immane findens agiturcrebroquecoada Vulnere bellatrix properos fert belua greffuS,

ocr page 181

Decimus

Uuenti dorfo turn's flammaque ui'rifque Etiaculis armata fedct:proculafpera grando Saxorum fuper armaruitzpaHimque uolanti Ceifus telorum fundit libys aggere nimbum. Stat niueis longum feipata per agmina uallu Dentibus atque ebori prxfixacominus hada Fulget ab incuruo deieéla cacuminecufpis. Hic inter trepidos reru per membra per arma Exigit ufentis fceleratum belua dentem. Clamacemq; ferens calcata p agmina portat. Nec leuius radio leuum qua tegmine thorax Multiplicis lini claudit latus improba fenfim Corpore non Ixfo penetrarunt fpicula dentis Etfublime uirum clypeo refonante tulerunt. HmdexcufTi nom uirtus terrore pericli Vtiturad laudem cafu:geminumque citato Vicinus frontilumen tranfuerberatenfe. Extimulata graui fcfe fera tollit ad auras VulneretS^crccbsexcuTam cruribus alte Pene iacit uoluens reflexo pondere turrim.' Arma uiriqueGmulfpoliataque belua uifu^ Sternunturlubita miferandum inixta ruina.

Spargere flagrantes contra bellantia monftra tes inftar murorum. Edax.quiomnia confumit. Dardanias ridas uidoriubet:amp; fact's atrx nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Parrusiomparatus amp;nbsp;auctus. Nöaliter pindo.

A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 T 1 , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inccdium immilTum per propugnacula comparat

Quos fera circutertcom pleri fulphure muros, incendio fyluatu:n:amp; montiumimmiffo apadoti, Nee i'uflo moracollcamp;sfumantialuccnt


Tergaclephatoru flammis:raptufque fonoro ciæ. PeiUs.incenjiium. It.currit elephas. Can-Ignis edaxu:nto per propugnacula fertur.......

Non aliter pindo rhodopeue incendia pallor Cum iicirtSZ Gluis fpaciatur feruidj pedis.


Collucet iuga diffultans uulcanius ardor. Itfera candenti torrente bitumine corpus Amens:amp;laxo diducit limite turmas. Nec cuiq uirtus propiora capeffere bella. Longinquis audent iaculis amp;nbsp;arundinis iélu. Vriturimpatiens amp;nbsp;magni corporis idu Donec uicini tandem fe fluminis undis

Praecipitem dcdit:amp;tenui decepta liquore Stagnatis per plana uaditulit incita longis. Extantem ripis flammam.tum denique fefe Gurgitis immerfit molem capiente profundo. Atqua pugna datur nec dum maurufia pedis Igne calet circunfufirhetcia pubes: Nunciaculis.nunc amp;nbsp;faxis:nunc alite plubo Eminus incedunt:utqui caflcUa per altos. Oppugnat munita locos atque obfidet arces


Liuenti.fubnigro. Sedet.locata eft turris in dor, foefephand. Grando.nimbus ac multitudo faxo^ rum. Aggere.currente elephanto qui habebat ag gerem ac turrim in dorfo. Ceifus . quoniam état fuperdephatum. Libys.peenos miles. Stat uai lum.elephanti erant tanquam uallum inter ipfa ag mina condenfa. Præfixa hafta ebori préfixa erat hafta in molem elephand.culus cufpis obuios con fidebat. Ebori ,elephato excuius detibus fit ebur. Cominus.prope. Deiefta.deorfum milTa. Ab Incuruo cacumine.a curuirate dorfi ipfius elephan ti. Hic.tunc elephantus exigit dentem: inter tora cem amp;nbsp;membra Vfentis quem fublime portabat.

Radio.lllo inftrumento quo textores utuntur ad telam conficiendam:eo quippe tramam iterftamU na irnmittuntiquemadmodum radius penetrat fta mina:amp; non frangicfic dens elephanti penetrauit Inter toracem amp;nbsp;membra corpore no leto. Haud excuffa.ideft non excidit uirtus Vfenti in tanto pe riculo:fed cum portaretur a belua oculis illius uici-nus eos enfe fodinideo ait uiclnus fronti : quoniam portabat eum belua dente. Citato enfe.celerlter a dacto i oculum belua: qua: turbata uulnete turrim edorfo excuffit:amp; propugnatoresftrauit. Sparge gere.iuffitfafens aider tunc Illius belua: immitti te das ardentes in machinas qua. Cupra dotfum habe bant bduæ. Monftra.ipfas beluas monftrofas: amp;nbsp;machinas in dorfo earum. Muros.tabulata amp;nbsp;tut busipindus eft mons thelïaliæ:rhodopemons thra denti bithumine.bithumen eftacet fuapte natura Iiquor.amp; fparfo aceto concrefcit:na(citut in afpalti tue lacu iudeæ certo ani tcmpote:quod atdet.idco dixit Virguin bucolicis incende bitumine lauros : faces nunc immidæ in feras amp;nbsp;machinas erant cir, cum lita: blthumfne. Candenti.accenfo. Torre te.?dutete. Diducit.diuidit. Laxo limite, ampla uia. Fluminis.auftdi in cuius ripis pugna erat.

Mauruiia peftis.ideft ea patte qua non erant elephanti ex maurttania ducti qui portabant incendium. Rheteia pubesluuentus romana. Alite pld botglandibus quas c funda emittebant.


ocr page 182

Liber

Manus möftdUßi piiufds qua utif elephas ut manu. Ariftoteles libro prio de hiftoria aialiu ait . NaCus bipartite dilliftuseft tramite elephatis plixa uahdaçp naris auget eiufqi ufuside qui maus: ea nacp cibos ta ficcos g humidos colligit capiut:amp; ad os admouet fo liaiantid oium. Quin imus cominus ingt.uerba pau Ij increpatis Varrone qui uinetu Hanibalé plebi.pmi ferat. Q uin.cur no imus adipfu hanibalé. Plebes.

Aufus digna ui'ro fortuna d i'gna fecunda Extulerat dextra atq; aduerfu cominus enfc Mnicius infœlix auA.fed flridulaanhelum Feruore effundés moftrlmanusabftulit acri Implicitum nexu.diroqueligamine torfit Et fuperas alte miferum iaculata per auras Tellure cliGt:ac flexit flebile membris.

(ic Lucanus.Nefcit plebes ieiuna timere. Haud un-

qua expedies.l.no poteris affirmare:amp; cd urerg tibi Has inter clades uifo uarrone tub armis effet noxius. Co fulls. Varrois. Exceffus mente.i. Increpitans paulus.quin imus comin9ingC

petat. Etquo fæuius.quoniâ no potuiffet concipere Daturum ante tuos currus promifim/ urbi. Varro maius dedecus g fugere cd timidi dt i difcrimi Heu pria heu plebes fcelerata amp;nbsp;praua fauo' Haud unqexpedies ta dira forte malo^ (ris Quem tibi no nafei fueritp uota petendum Varroné:hanibaléue magis.dû talia paulus Vrgct précipitas libysatq; in terga ruentuM Ante oculos cudas dudoris cocitat haflas,

lare Varroiipfa fuga qua nihil é foedius. Egere.îpu Iere ad fugä.amp;cd qnqginta egtibus uenufiä fe recepit; quæ eft iter appulos amp;nbsp;Lucanos:unde Horatius uenu tinus i fermoibus ait.Lucanus an appulus fceps. Na uenufinus erat fine fub utrdçp colonus. Rapuit.rap-tdabftulit e cofpeétu hoftld fugies effufis amp;nbsp;relaxatis

habenis:amp; fic Varröis ignaula notât fuosin difcrimc Pullatur galea:amp; quatiunturconiulis arma reliquetis cuius Ipfc cauta fuerat.amp; fibi fuga pter ro- Acrius hoc paul9 medios ruit afperi hofes. maniImpatoris decorum faluté cöparantis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;___

Tum uero excuffus météi certamina paulo

PEtri Marfi iterStaticidecimu uolumé Sylhi italici. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..... r„.

iCT^Afe«amp;amp;n.P« WVanói, Auia dedudoconuertituarroananuque ^i^^ Paulus æmiliuscoHega fortitudinem* CornipedeiHedens das iquit patria poenas ^°==Wl magnanimitareoftedit fuatut bonuim, Quæ fabio icolui uarrone ad bella uocafli.

peratorcamp; uere due romand decebat: Quæna aut mentis uelquæ difeordia fati/ J|quipugnado mori maluit g turpiter fU''^.r- in. Varro fecerat:celeUtigitParcaruq;latens frauseabrumpere eunda

giendo uiuere:ut ignauus Varro fecerat:cdcbratigic rdivmusj; iauc„u3nau^uaiytrc cunvi; In hoc uolumine fortis aius pauli amp;nbsp;decori Iludiofus:q lamdudum cüluce llbettfed cóprimitenfé, cd uidifTet fuos hoftili furor ac rabie urgeri futi corpus Nefeio qs deus:amp;me me ad grauiora fleruat O-Pr^ës'w^.^h°ftquot;es quot;' 'eraundi^ teil,dr vfuane:amp;frados fparfofa cruore meorum cudata cecidit tade amp;nbsp;romanæ actes fufæ.Hanibalg-

uLs pœnus amp;nbsp;ipius pauli uirtuté pöpa funeris ac lauda Hos telera populo falces.atq; ora purbes tioe honeftauit.métes romano%: tatæcladis ndcio co Iratas fpeétanda dabofamp;quo leuius ipfe ftemaras Fablus maximus erexit ptextatos p coi falu Hänibal autpofcat:füoia te torna uidebo. tcarmauit.amp;Varronicöfuli roma redeutlab oibusor T)i,j'i.,..a.


dinlbus obuia itd eft:* gfeactæq, in täte re^ turbi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;leub piupriorioz ne de republica amp;nbsp;noie romao nö defperaffet Paulus Egere.amp; fonipes rapuit laxatus habenas, fcmilius aurore Liuio guis piio ftati cögrelTu fdda gra nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AulusUtaduetfam uideti

uiter Ictus fuifTetith occurrit fæpe häniball amp;nbsp;aliquot locis phü reftituit:ptegctibus eu egtibus romäis omif lis poftremo equis ga cöfulé ad regëdd equd uires deficiebat.pœni tandê romaos fupatos pepulerut: labo re acuulneribus fenbsdnde dißipatl ocs funt equofep ad fugam qui poterant repetebat. Increbrefcere. au geri. Aflilit.faltat amp;nbsp;ruit. Per uu!nera.quoniam ab unoquoep uulneratur. Globos.actes hoftiles. Inge tit.exponitobiicit. Molit. quærit amp;nbsp;cupit uulnerari ab omni enfc ut honeftius caderer. Perftate amp;nbsp;fortl-ter oro:ucrba pauli ad fuos quos orat:ut peCtore non tergo uulnera excipiacutromanos fortes uiros decet:a i -ne laude ueræ fortitudinis amitterent. Ad manes. PeétoribP fer^ accipite:ac fine uulner terga ad inferos. Nifi gloria mortis.locus eft ab hoefto:amp; Ad manes deferte Ultimifi gloria mortisquot;^

crebrefcere pugnam Ceu fera quæ telis circudn gentibus ultro

Affilitinferrum amp;nbsp;per uul/ nera colligit hoflem

In mediosfert arma glo,

bos:fcfeq; periclis Ingeti't:at(pomnilætum molitur ab enfe: Increpat horrendum perftate amp;nbsp;fortiter oro

4Ç1_।1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;em fedes adeuntibusimas\ morte conlequanturtad quod inquit paulus erit uobiSj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;j

dux. Imas fedes.inferos:J

ocr page 183

Decimus


Hic uobi's dux pauluscrit:uclocius inde nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Inde.rf talia dixlflef paudsiquoniâ tëpus prolixam

Hemonfo borea dux:pcnnaque citatoribat orationenoyatlebafatrultin hoftes uelodot uento n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;faginis. Hemoio borea.qui fpiratathtacia cuico

Quæredit1pugnas fugientis arudine pthi. termina eft hemonla qur amp;nbsp;theiTalia didc. Quære Atque ubicertaine primi ciet immemor çui dit in pugnas.parthi qui fut ultra euphrate arcu utun Petusgradiuus mente ciro ferturin hoftes. rururain fere oes populi adorientcamp;fugredo fagir, Aciuuenéqué uafeo leufequé focula défus tasex equisinhoftesiNfeqoCTes emirtunc.ideoate.q gl,r, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;redlrin nuonac.nirn infe tiidrat fudere Dena.ufapit

(^antaber urgebat Ixtalibus eripit armis.

AbfcefTere retro pauidique iu terga relatos Abduxere gradus:ut lætus ualle remota Cum caprea uenator agittfeffamq^ppinquo Infequifcurfu:amp;fperatiam tagere dextra.


redir in pugnas.nacu ipfe uideat fugere pena.i.fagic ta penata reuertit in pugna. Immemor æui. quonia fupra uires ætatLs pugnabat uidebatq; edealter mars méte.ae animi robore;hacacärabris:amp; uafeonibus cir


Etftetit ante oculos frendens leo deferit una


Etcolor amp;nbsp;(anguis amp;nbsp;tela minora periclo. Nec fam fperatx cura cdin pedore pd^; Nude inrelhntes mucrone cominus urget. Nuc trepidos ac terga mala form idle ucrtos


cuuentu Paulus liberauit Peti dicunt qui habent ecu los leuiter declinatos ad Iafciuiä:unde oculi ueneris di cunt petiddeo fetibit Horatius i primo fermonu:Stra bonéappellat petiïpater.Strabo enim is dicit qui ha bet oculos diftortos Plinius loques de oculis ait uni agt; nimiliu homini deprauant:unde cognomia Straboni amp;nbsp;petoru. Leuls;agills ad pugnam:amp; fine gallea ut fupra dicta eft. Lætallbus.quælætu ipfi pcto afferebat. Vtlætus ualle remota.pauli eripiente pe-


tu hoftibus cöparat leoni qui fuo occutfu ucatori iam Arc : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;propecapta eripit præda. Ferus.terribilis amp;nbsp;crude

Rlfequiturtelistfurere ac decorare labores ^s. rda miora.quoni a nihil ualet cotra leone a quo Et feuire iuuat:cadit ingens nominis expers periculiiminet; amp;nbsp;Gbi ia times fugit ac deferir fidam. Vniturba uiro;alter G deturin armis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vrger.iniicir. NuncJmerdu in illos qui paulo refi

Paulus dardanius:amittant nomina cannç. ftebat. Mala.turpiamp;quæ eft citra deco^. Decora TirLzre:omare:quonlamaduerus ulrtus nitet:fi fuinettngc landern inclinato cornu line more tuebat illicalter paulusno fuiiTet illa clades illata tomanis.q Prima acies.no parca fugæ.labien9amp; acres a uicocanenfis diftaeft. Comu.acieromana. Sine Sternuntur laeto atq;opiter:quos fctia colle more.fine aliqua ratioe:, ritu militari romano^:quo V.. c ir i,k' —i-r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nia romanæ acies no cofueuerat fugere:fed ctia illuc

yitlfero cclflsUblcnumcingula faxa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;alacrianfmororendereundefenonrediruros faebfe

Mileruntmurisnunxitlera tempora Ixti Sidoniusnon confimili diferimine inilcs.


pro decoro feruado. Non parca.ideft effufa in fuga: ocres amp;opiter erant fetini:defetiaamp; eius uino diëti


eft. Cigala alludit.ad labieni qui fuit tepor Iullicæ


Nälabienus obit penetrante per ilia cornu eft. Ci^yla alludit.ad labiend qui fuit tepor Iuhicæ ^atres hlt;c numero cec,iderc.hfcpoplltc ceû Uppetis amp;nbsp;tyrio fuper inguina fixe ueruto Mecenas cui meonia uenerabile terra


très.ocres amp;nbsp;opiter. Mecenas.alludit ad meetnate


g fuir tepore Augufti Cæfaris:amp; habuit origine a re-Et fceptriS oll'm celebratum nome etrufeis . g'bus hetrufcis:unde Hora.Mecenas arauls edire régi PC, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;merenteJvdnm ntilmd

er medios agitur proicdo lucis amore Hannibalem luftras paulus fors una uidet


bus.amp; in fermonlbus.No ga mecenas lydorti quicqd hetrufeos icoluir fines nemo generofior dlte. Meo

nia terra.hecrufca:quonfam meonii ut dictum eft he -trutiam tenuerunt. Sceptris.regibus bettufeotum ad quos referebat fuos natales mecenas. Amore lucis. ultæ.i.ca non curaret uiram paulus ut honefte ca deret:Hanlbalem oculis Iuftrabat:ut cum eo cogrede retur:uidebat enim paulo mors dura fuperftire Han nibale. Q uâ molé.fonitudinem Pauli. Impune.i. non fuiffer fruftra. Quid uanos inquit, uetba iuno-nis uerfæ in formam metelli hoc fingit adimitatione


Afpera fi occumbat duclorc fuperftite peeno Qua metues moléinecp cnicertainie fupto Tempeflas tanta amp;nbsp;rabies impune fuiffet. In faciem pauidiluno conuerfa metelli Quid uanos inquit latio fpes uriica conful I.n caffum renouas fato renuente furoresf

Sifupereftpaulus reflanteneia regna: , Virgilii amp;nbsp;feruat poeta decoruperfona::quippe non fecus aufoniam tecum trahis.ire tumete decebat alitet loqui merellu pauidd nifi fuadere fuga:

Tucotra iuuene.amp; caput hoc abfeidef reb9 nulla habita ratione decori.caprat beniuclennam lue Turbatis o paule parasf nuncannibal ipfi Tam lætus bello cftaufitcertare tonanti.


Etiam:conuerfis uidi nam Heeftere habenis:


tellus.fuadetque ab utili fortunæ cedendum:amp; edam abhoneftocu fit imprudentis fato pugnate. Si fe-cus.i.fi Paulus cadet:ruet imperium ro. Tumente, fuperbfentem profpero flatu fortunæ. Rebus turba tis.re romanam labante amp;nbsp;nutanti imperio. Tonan ti.ideft auderet pugnare cum ioue.


ocr page 184

Libet

Sic fpatlum fatis,permittamus ut fpatium habeat EuaGt uarro:ac fefe ad meliora referuac. rCTifCTCTrert mutabunt: Sfcfpacium fatis:amp;dum datur eripeIrto amp;nbsp;nobis artldebut. Mox.poftea pugnabis me^ ri-n,,^^lnrf« liore fato. Mortem ne fub armls.fenfus eft.Sinul Hac noftris maiore aiam:mox„bclla capelieSt |a aha caufa effet cur deberem nunc mortem oppe Adqux fulpiransdudlormorte ne fub armis tere hæc effet maximatq, te fugam fuadentem au. Curpofcam caufaißa paru eftqcV talia noßrl

qua: font contra honeftatem:ac decorum. Sub

mls.atmatus in acte. I dem ens.uerba digna pau, I demensu carpelUgam.non holiica tela fo:qai pro patria mori non recufabat. Pulchra* ho Excipias tergo:fuperos precor teger oro nL ^amp;^gnaulro fortiacmagno. Pœnus.Han^ Intaétufque habeas:atqueitres moenia romZ. nibal. Prohdegener.exclamat Paulus in metella 'riA

qui tantumafuis maioribus degenerauetat. Co, Cumuarrone fimuktalin pauidifiime dign ponere.opponere ac pugnare cd illo qui amp;nbsp;uiétus : Me uita pulchraque indignum morte putalti. amp;nbsp;uidor erit mihi honori. Aufertur.equo fcilicet Q uippelinitpcenusqui nuccontraria bella predNtiamp; obtt^^AtrzramfoCTad fuos. Ipfi ferre iout ualeattprohdcgcnerakæ gallia.paulum inueftigantem Habnibalem compa Virtutispatrum quando certamen inire _, rat cani qui nare fagacl Inueftigat feram. Errores. Cui ne uiro mallem memet componere :qqU' ipfam feram errantem. Soller6.dilig^s:amp;fagax. Et uidus dabit amp;nbsp;uiclor per fecula nomentf Metfa.inclinata ad terram amp;nbsp;demida ut melius t pi -'. J' rr-'

fagiar. radtoroftro.riau fmelatrarü:fcenim ca Tahbus icrepitaumediofcpaufettarin hoftis. nis tacitus currit per ueftigia ut feram dtius alTeq, 4c retro curfum tendentem ad crebra fuorum tut quæ uelodus fugeret audito latratu. InacceP Agmina:amp;in denfis furantémembramaniplis fos.difliciles:amp; dumofos montes amp;nbsp;fyluas. Inda Per conferta uirum amp;Ripata umbonibus arma gine.inueftigatioe. Arcana cubilia, fecteta lullta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l

ubi fetæ degunt amp;nbsp;cubant. At coniunx louis .iu- Confequit melior plata:atcpobtrucatacce♦ no fumpfit formam gdaRæ qui uenerat ex mauri, Vtcanisoccultosagittat cum belgicus aprOS tania amp;nbsp;monotHänibalem ut fuis opem ferret qd Errorefque feræ follets per deuia merfa facile perfuafi cum diceret paulum æmylium illic Nare legit.tacitoque premensueffigiaroßro omnia ferro uaftare. Non definit.non cefiat ire in , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r

Hannibalem quern uel maxime appetebat. Pce, Luflratinaccedos uenantum indagine faltu, num.Hannibalem. Stagnantes.repletas iam ca^ Ncc flftltit nifi C0nccptum fedlatUSodorcm daueribus ut aqua non poffet fluete. FlumineoJi. Deprendit fpiOiS arcana cubilia dumis.

bycam:canit poeta criftam tudertem cum fex filiis in ripis aufidi fortiter pugnantéab Hannibale una cum filiis fuiffe interfectum. Pauper penatum.ha bés rem domefticam anguftam:fed patria erar cla ra.tuder fcilicet oppidum in montibus umbriæ de Aduocatignauum feua ad certaminapœnü. uno di^umeft. Crudo magldro.patre acrl bella, u idd,,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,._[ g. tore feram elephantum quem ftraueruntcum ipfis Hue tela hue inquit dextra imploratibus hominibus qui turrim afcenderant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Odecus aeternum Carthaginis:horrida iuxta

Nequicquam fuit:amp;confulnon definitire In faciem mauri:rurfus mutata gelede

Et laus haud alio maior datur hofte perepto: Hæc ait:amp;iuuenem diuerfa ad præha raptat.

Flumineo libycam turbabatmaggere pubem Criftæ nomen erat:bis terniiundta ferebant Arma fenem circa nati:pauperquepenatum , Sed dom9haudobfcura tudermotuft, p um, Bellator populos factis amp;nbsp;cede docebat (bros Natorum armigera pugnas tractare cohorté. Vnanimaide phalanx crudo ducéte magidro Poftqua hominu fatiata nece Q^draucrat idu Innumero cum turre feram facibufq; fequuta, Ardentem mondri (pedabatlaeta ruinam.,

ocr page 185

Decimus

Cum fubitns galcæ fulgor conoque corufcac Maiore intremuere 1'ubæ:nec tarda feneétus Agnouithac luce uirum:rapi't agmine natos Seua parens ultro m certamina:amp;addere paffim Tela iubet:nec manantes ex ore feroci

Autqux flagrarent galea exhorrefccre flammas. Armiger haud aliter magni iouis anxia nido Cum dignos nutrit gelanda ad fulmina fœtus Obuerfam fpeélans ora ad phactontia prolem Explorât dubios phœbca lampade natos. lamque fuis daret ut pugnaedocumenta uocatis Etmedias haftauelox prxteruolat auras. Hxfi t multiplici non altaecufpis in auro. Atque fenem mualido dependens prodidit ictu. Cuipœnus.qui nam ad cados furorimpulit iélus Exanguem dextram feniofuix prima momordit Tegmina callaici cornus tremebunda metalli. En reddo tua tela tibi.memorabilis ida

Anobis melius difcet bellare iuuentus. Sic propria miferi transigit pedora cornu. At contra horrendum bis terna fpicula dextra Torta uolant:paribufque ruunt conatibus haflx. Haud fecusaclibyca fœtam tellure leenam Inuadunt rapidi iam dudum:amp;inania temptant ,, Nondum fatfirmo catuli certamina dente.

Confumit clipeo tela:amp;colIcdtus in arma Suftinet ingentes crepitantibus idibus hadas Sidonius dudor:nec iam per uulnera credit Aut per tot caedesadum fatis:iraqucanhelat Nilxto deteunda uirum iungatque parenti Corpora:8Zexcidat miferos cum ftirpe penates. Tunc abarim affatur:nanque una hic armiger ira Flammabat marternlatqueomnis comes ibat in adus. Suppedita mihi tela uadis liucntis auerni.

Demittiglobus ille cupit:qui noftra laceffat Tegmina:iam ftult%frudus pietatis habebit. Hxc fatusiaculo lucam qui maximus xui Tranfegit preffa iuuenis cum cufpide labens Arma fuper fratrum refupino concidit ore. Mortiferum inde manu properantem uellere ferrum Pilo uolfonem.nanque hoc de ftrage iacentum Fors dabatiaffixa démit per tegmina nare.

Turn uefulum calido lapfantem in (anguine fratrum Enfe metit rapidotplenamque heu barbara uirtus. Abfcifi galeam capitis ceu miffile telum ConuerOs in terga lacititclcfmus ad offa.

Conofummltate galræ. Virum: annlbàlé cognoult impiger fenex amp;nbsp;Ilico filios ad pugnâ horratusc. Mo nuftep ne galeæ ardore Umerer. At mlger haud aliterxriftam filiorum in dole explorantem comparât agullæ pullos explorantiad foils radios. Pik al.li.x.halletus tärum implumes pul los percutlens fubinde cogit aduerquot; fos intueri foils tadlos:amp; nconniuen tem flentemque inimaduertit præd plrat e nido uelut adulterinum amp;nbsp;de generem.illum cuius acies Arma con tra fteterit educar.halietus eftde généré aquilarum dariffima oculorum acie.dldtur aquila minlftrare fuImP na ioui.non fineiatlone.quonlam ut alt Plinius fulminenon tangitur.

Dignos :non de generes. Ora ad phaetontia:ad ipfum folem qui ut fa blilæ uolunt pater fuir phaetontls.

Obuetfam:expofitam radiis folati bus. Auro:clypeo anniballs. Qui namad cafros:uerba annlbalis ad fe nem. Ca(Tos:futiles amp;nbsp;uanos. Cal Ialci:qucnlam habuerat hannlbal at ma a call alcis populis ut di@um eft.

Propria cornu :bafta quam fenex torferat in Annibalem. Haud fe -cus:filios chriftæ Irruentes in anniba lem comparat catulis leonum pugna tibus pro matreobfeßa. Iam du# dum ftatlm.fic Vir.Iam dudum fuquot; mite poenas. Confumit:exdpit an nibal tela illorum clypeo fuo. Col-ledusddeft colligens fe ac tegens dy peo. Aut per tot cædesideft guis ' tot cardes pereglfTet annibal : tarnen putauit nihil adum elTe nlfi fex Illos rrucidatet:quod effecit. Suppedita: fubmlnlftra.fuggere. Vadis auerni Ideft demittâ hos fratres ad aqs fty-glas. Pietatls.qua ilh pattir pattiqi præftabant:quæ ftulta uidebantur ef fe cum tantum appeterent ducem .

Refuplno:reuoiuro ad aerem. Ptquot; Io;hafta. Strageiacentum.corport, bus eorum qui cedderät pilo confo f, fi. Heu barbara uirtus:deteftat poe ta crudelitatem anniballs. Conuet fisrfugtentlbus.

P

ocr page 186

Liber

Spina.qua: ci medio dorfi amp;nbsp;conectit artus. Annibal IUifo faxo qua lupina interftruit artUS ilhntfaxudorfo fugieris:amp;fregltrpinalumborum. In Occumbfe.fratrifq;ui'dctlabetra membra temrumdiuldkamp;conneofc. Fundarplumbttquodfun quæréas qué funda pculpjnanc uoluta da uoluta fupra caput emiferat. Sopicrat:occidcrarquo fy, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„~rr«,

nia mors eft ppetuus fopor. Vnde Out. Stulte quid eft ^opicrattdu fuprematclchnusinauras fomnus gelidæ niü mortis imago. Nó certa membra: Exalatlucé:amp;dubitantialuinina condit. Atfeffus moerore firnulcurfuque metuq;

quoniam erat uulneratus. Armiger:abarfs armiger An nibalis. Libyci mÖftrkclephätt paulo ate ftratri. Quer

cuthaUa ex quercu obufta. Styglus feruordpfa hafta ac cefd impieuk os ipftus thelefiniamp;lgnis penetraulr ufque adpulmone. Proauiscogniratanofa quercus cu multis armis. Ethereo fulphuretfiflmie. Deotfulmiedel. Pro Armiges obtuleratmoftrifup iguina fixu lemiramos amp;ftolones,aptifuma coparano.nam patris g

ruia traxit etid filios ut quercus trahit fuam fobole. Atq; Obtrucattquercuq? pmituiolet/ obulh. ea dummuc redit ad paulum æmyliam fur mortis piacu Temptarat precibus Icud lenire furorem: Ia prefumetem atque ifcrlas.Phorcus fuit pater medufe Sed ftygius primos impleuit feruor hiatuS Et pulmone réus déprécié anhelitus igné.


Ettaméhaud i'ræuacu9nô certa p æquor Interdii lüftens pufmus membra terebat: Hunc fude qua libycirapta terga facetis

rex mautitaniæ fiue pliorcinus ut dictum efti primo uo lumie.ibi.phorcinidos antromedufe. Antris ex mauri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;--~r

rania ubi eft calpe mons ad fretum gaditanu licet calpe Iatum cu toto cecidit grege nomei ubro fit i europa.illuc puenit hcfculcs:amp; pofult ibi columnas Clarum criftadiu populo ccu fulmie celfa quafi terminos laboris amp;expedltionis:de columnis her, Elculus aut panis ab origie cognita qrcuS leis alibi dictum e(t. Celatus gorgone parmam:habcns r'rr':r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' fcutu i quo erat cælatum caput gorgonfs.i.medufac. Tri Cum fumat peuda loui:lacrofq; pæuum ftis:ab effeCtu quonia couertebat afpicientes i faxa. adde Ethereo ramos populatur fulfure flaml. etiam q, ipfa fult cæCa a perfeodiunc phorcum paulus tn Donec uiCla deo late procubit:amp; omnem reremit. Tumentamp;fuperbientamp;ppter nomenmedufæ CoHabes operit fpaciofo ftipite prolem, ad quam luam referebatoriginc hicphorcus .fed nimis .

Clarum crifta diu populo ccu fulmie celfa

dure dixit amp;nbsp;affeftatertumentem antiqua nomina cum Atcpea duiuxtatyriPflagnaaufida dutlo dicedum fuiffet antiquo nomine. Saxlfice:uertentis ho Molitur:paulus numerofa caede futuram mies in faxa.amp;monftrofa ftirpetquoniam medufa capli Vltus ia mortem ceu uidor bella gerebat, los habuit ferpentinos^ Paulus hunc phorcum cepit per Inter mille uirosiacetigesphorc? ab atris conum galeae tetræque aflixum atque ulifum premens ..,°'^

enfe uulnerauit inter baltheum amp;nbsp;coxam tdeftin inguie. HcrculcX calpcs celatUS gorgoe parmam? Sinuatur.curuatur in finum Ideft in ima parte balthei. Vnde genustnftifq; dex manabat origo. Munimem:tegmen. Accola athlanticus: phorcus qui Hûcobieélante fefexatq? antiqua tumete uencratex mfrwiubi eft athlas. Subit campos e«, n.f ffîcæmóftrofa ex ftirpemedofe los apuHamideft cecidit In campis diomedds phorcus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,/

maurus. Has inter (lrages.de numidi s qui romanä aci, em fraude punica a tergo adorti funt: fic ait Lluius quin genti ferme milites numfdæ prærer confueta arma tela que gladios ac cultros fob loricis habebant fpecie quada tranffugarum cum ab fuis parmas poft terga habentes adequitalTentirepente ex equis defiliunt parmifque amp;nbsp;Ia culis ante pedes hoftium proieaisin mediam aciem ac, ceptidudtique ad ultimos confidereaterga iubentur ac dum prælium ab omni parte conferitur quieti manferut poftquam omnium oculosanimumg ; occupauerat certa ipentum arreptis fcutls qpadim inter aceruos cæforum corporum ftrata erant ueriam adoriuntur romanä acic . tergaque ferientes ac poplites caedentes ftragem igente dederuncac maiorem aliquando pauorem ac tumultum feceruntteum alibi terror ac fuga.alibi pertinax mala iä fpe prælium effet. Strages.cædes qs romani faciebant: amp;nbsp;maxie paulus. Viri:numidæ. ReCtoriannibal in, ftruxerat eosadinfidias . Aciem.romanam intentam

Du leuum petit incubens uiolétius inguc Detrahitcxcelfi correptum uertice coni. AfHieftuq; premés tergo qua balteusinio Sinuatur coxaque fedet muniroé utraque Confecto foditenfe.fupuenit ille calente Sanguineis exundes p hiatia uifcera riuu. Etfubitetolos atlanticus accola campos.

Has inter ftrages rapido terrore cohorti Inuadûttcrga:atque aucrfo turbic mifcet Bella inopia uiri:tyri9quos fallere dodos Hacipfam pugni redlor form arat ad arte: Succindicp dolis fugeret.ceu puica caflra Dediderant dcxtras:tu totis metibus ada

Incidesacie poneatq;in terga ruentes prælio. Viro:num!dæ. E lira gemam feuta amp;nbsp;tela exa I ræcipitant.,0hafta uiro.no deficitcnfiS ceruis cæforum accipiebant numidæ. Raptum galba E ftragc é fcrû.atqjauulia cadaucre tela., procul:cum galba uidißet ab hoRe auferri uexiHum roma raptu galba pcul,neep eni uirtutis amoré norum irruitIn eum qui abftulerat.nec aduerfa fortuna

galba: uirtus imminuta eft .

ocr page 187

Deefmus


Aducrfh cxcmifTe ualenttut ufdfe ab hofte Auferrifignum connixus corpore toto Vidorcm aiïequiturdætaliqüe occupât i'du. Aedumeomprenfam ccfo de corpore pridam Aüellit:tardeque manus moribunda remittit Tranffixus gladio propere occurrentis amotgi Occiditimmoriens magnis non piper in aufis. Hæc inter ueluti non dum fatianet enio Iras feua truces.fublatum puluere campum Vulturnusrotat:amp; candentes torquet haréas: hmquereludlantcs flridensimmane procella Per longqm tulit ad campi fuprema♦cauifque Afflidos ripis tumidum demerfitin amnem : Hic tibi finis erat metas:hi'c aufidusæui Seruabattaci'to non fœlix curio læto.

Nanquc furens animi dum cofternata moratur

Agmina:amp;oppofitu membrorum Gflcf certat : Potult odendere fortitudinem fuam cotra aquas. T VAI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Iri /'Ari* CacVa rianlA•'Aon K1tlt;llt;lt;—rtolI,I amp;/,rPlcquot;1A PA

prxeeps magna propulfus mole ruentum

Turbatis haurituraquis:fundoque uolutus Adriaca iacuit fine nomine mortis harena.


Aduerfa:res aduetfæ.nam explorant aduerfa uiros. Exemlflerabftuhire ideft non frangebatur aduerfis:amp; nitebatur aduUtutem per omnia peti cula ut decebatduem remanumfed dum galba erperet uexillum e mäu hoftis morfetis ab amor go fuit interfectus. PrædanruexiHum. Tarde remittit.nam ægre poterat euelli e manu. Non profperus:cui non profpereceffitid quod facere eftaufus. Eniorfuror belli.amp; pôitur pro ipfa bel lona.defcribit poeta calamitatem illatam romSis a uulfutno qui torquendo harenas ad aufidum ftä tes In ripa demerfit in amnem inter quos fuit eu rio.quiiacuitinfepultus in harenis adtiacis. Can dente6:calidas. Tumidumrepletum iam cada.-ueribus. Tacito lætho ingloria morte ac ignaua Confternata:territa amp;nbsp;uerfa in fugam quæ curio retinebat hortabaturque ad pugnam amp;nbsp;decorum feruandum. Oppofuit:oppofitioneideftoppo, nendo fua membra fuos fupientes fiftere niteba tur. Sine nomine mottlsrfne fama quoniam no


Ingens ferre maladdeft paulus c0ful fortis ad to lerandos labores nefcles cædere fortuna::fed fuis

fugientibus Ipfc fronte aduerfa ruebat in atma.

Martius:bellicofus ardor cadedi i pugna .Ani mos:audadam. Fiducia mortlsdlbenter quippe cadebat pro patrla.unde fenes animoGores funt


Ingens ferre mala amp;nbsp;fortuntefubdere colla Nefeiusaduerfa fronte incurrebat in arma Vincentum conful:pcreundimartius ardor:

Atque animosiam fola dabat fiducia mortis: Cum uiriatus agens telis regnatoriberx Magnanimus tcrrxiuxta atq^ante ora furentis SeruiliumJn culus decus laudat uiriatum neusde Obtruncat pauli feffum certaminis hoflem. nbsp;nbsp;nbsp;returcæfus a futili hofte .dicit etiam feruilium ne

Heu dolor heu lachrymx feruiliusoptima belli pugnando fuifle iam feliam. amp;nbsp;ideo fuperatum. PoftpaulumtbelUpars optima corruit ictu . hfc fuerat collega flaminiiut diaGdt. Trifteita: Q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।quam conceperat ex morte ferullii. Exarmat:de

Darbarico:magnaquecadenslæto addidit uno bilirat contrario flatu. Obtendit: obnubilat fote Inuidiam cannisttriflem non pertulit iram nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;atque offufeat. Toruus:horrendusIpfe paulus •

Conful.amp;infanigq contraria uenti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nimbu:ulm puluerls. Ritu moris Iberi:dehoc

c ~ritu diad eft fupratubf poeta de hfs cecinit • Ad Exarmat Uis atque obtenditipuluere lucem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;numerum refonas gauderem paludere cetras.Vi

Dqualcntem rumpensingeltx toruus harenæ rlatus poft mortem ferullii i fignum lædtiæ pul Ingreditur nimbum ac ritu iam moris iberi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fabat clypeum:ac barbara catmia canebat,que fic

Carmina pulfata fundetem barbara extra Inuadit:leuxque fodit uitalia mammæ.

Hic fuit extremusexdum laboraddere bello.


decurto iam fpacio uitæ ac morte propinquae ungt; deinterrogatus folona pififtrato tyrano athenie fi qua tandem fpe fretus fibi tam audacter obfifte rer:refpondiflfe dicitur fenectute. Viriathus : de hoc didum eft fupra:qui fuit lufitanus amp;nbsp;occidit


gedientem paulus uulnerauit. Vitalia læuæ.id eftuulnerauit cor in quo ulta confiftit. Vitales partes dicuntur illæ quibus læds non eft fpes ul' tædn læua parte pectoris lacet cor.ideo dixit ulta

ha læuæ mammæ. Saxum Ingens:i(ftus fuit pau Ius autore liuio fundaifed aliter canit poeta. Cæ ca manu:quæ non uldebatur:amp; occulta atque in.


Haud ultra licuit dextram: nec tanta relictum.

Vtiromatibi pofthac ad prælia paulo.-Saxum ingens uafto libratum pondere cæca.

enit in ora manu amp;nbsp;perfadæ callidis æra

Ombus infodietis compicuic fangume uultus: canentis uulneratum fidlfe æneam fagina Incer„. Inde pedem referens labetia membra ppinquo ^aOTOTememlnemque fulfe quI fe autotem unl-impofuic fcopulotatq; undati puluere anhelans rare. Terribllis:fortl animo amp;nbsp;magno.feruat de °editterribilis clypeum fupcr ore cruento. nbsp;nbsp;nbsp;cotum fortis amp;nbsp;magnanimi ducis ♦

Pquot;


fidiofaimagnalaus pauli contra quem nemo au' debat aperto marre pugnare.Imitatlo eft Virgllii


ocr page 188

Libet

Immanis ceurfecni uulneraro comparat paulum. Patiens teli:non curans uulnusaut dolore. Vn-

Immanis ceu depulGs Icui'oribushaul's

Statteil'patiens media tremebundusharena: Ac manante iubisriduque amp;nbsp;naribus unda Sanguinistinterdu laguetia murmura torqueS EffundiUpatulo fpumantem exore cruorem. Tum uero incubuit libyes fuper ipfe citato Dudorequotqua flatus agitiqua peruiusefis:

daxopia fanguinis. Tum uero. Hanlbal inflabat romanis cedentibus. Flatusdpfeuulturnus . Per uius:quiuiam faciebat. Belua elephantus qui den te obuios conficit. Pifo:qui fuerat obrutus telis ut uidit Hannibalem ferri fuper cadauera citato equo hafta träffixit ilia equi quo ille uehebatur amp;nbsp;frutlra in ipfu tuete pifo tentauit irruere deficientibus ui-tibus. SubreOtad altum erecta. Super collapfo: Hannibale qui dorfo equi ruentis ferebatur fed ha Q ua fonipcs:qua belligero fera belua dente. quot;ibal c°!^fc Cernuus fonipes: equus pro^ Obrutus hfctelis ferri per corpora pifo cumbes ad terram. Armo:dorfo inclinato. Vm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' bræ ne au(bniæ:uerba Hannibalis ad pifonë. Re Reétorem utuiditlibyx connixusin haltam dluiua:renouata:rediuiuum dicitur ex uetufto teno Ilfa cornipedis fubreéla cufpidc tranfit. uatum:amp; hæc Hannibalis uerba in laudem romäo Coliapfoque fuper nequieq incumbere ceptat. rum funt:qui etiam mortui pugnare uidebatur. un nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r'uh'„ de «errogftiueûmuI acadmutiucdidr.Vmbræ Cum pcenusptopere colle^o corpote queng neaufonlæ. Permifcuit enfem:immifit amp;nbsp;adegit Cernuus inflexo fonipes efluderat armo: totum enfem pifoni uolenti attollere corpus debile Vmbræ ne aufoniæ rediüiua in bella retraçât Vir.capulo tenus abdidit enfem. Cydonea:crere

Poflobitu dextrasfnec ipfa morte quiefeutf Sicaiuatque xgrum ceptanti attollere corpus Arduus infurgens totum permifcuit enfem. Ecce cydonea uiolatus arundine plantam Lentulus effufis campum liquebat habenis: Cum uidet in fcopulo rorantem faxa cruore Toruoquc obtutu labentcm in tartara paulu. Mens abhttpuduitque fugæ:tum uifa cremare Roma uiro:tuncad portasiam flare cruentas Annibahamp;toti tum primum ante ora fuere , i r- Sorbétes latium campi.quid deinde rcliduc:

Graftina cuttyriosluxnon dcducatad ur^r morte confulis fecetis:etiam fine hoc Iarhrymarum geleris in ,ntis puppim pc paule procellis, fatis ed luctufque. Puppim:loquitur per tranfla- Tenor cxlicloas inqui lni damna gubernas tlonem:amp; pro puppt rem romanam Intelligit:amp; in Crudelis belli:uiuifquein turbine tanto qult.ni gubernas hæcdamna amp;nbsp;rem romanam la- - nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;*

bentem plus noces romanis g Varro:amp; locus ê ab honefto. Dolor dietatireilcit omnia in dolorem le


fi. Toruoobtutu:terribili afpeCtu. Tunc.f.paulo uifo qui ia erat ,ppe mortem.amp; ed magna laus pau li cuius morte uidebat torna cremari:ut folus pau' Ius uidereturobftare hoftibus. Cruentos hoftes : p fufos (agulnecæCorum. Campi forbentes latium: Ideft campus iileappulus qui clade tali latium for^ bere uidebatur:ideft illa ruina amp;nbsp;clades uidebatut forberc romam:cum tot romani caderent. Quid deinde reliCtumiquafi mortuo paulo nil obdat pcc noquin tendat fn capitolium. Deferis in tantis: uerba lentuli ad paulum ficloquitur apud Lluium. L.æmyli quem unum infontem culpo: cladis ho' diemee dii relpicere debentcape hunc equum du

tulus cum paulo talia dicar. Made 0 ulrrute patet na:uerba pauli ad letulum:fic loquitur apud Liuiu. Tuquidem Corneli macte uirtute eftoifed caue fru ftra miferando exiguumtempus e manibus hodiu euadendi abfumas:abi nuncia publice patribus ur

Inuitus plus paule:dolor uerba afpera didat. PIus uarróe noces:cape quxfo huc unice rcru Feffarum:cape corni pedem: languetia mebra Ipfe leuabo humeris amp;nbsp;dorfo tuta locabo.

Hæc inter lacero manantem ex ore cruorem

EiedansconfuI.madeo uirtute paterna: bem romam muniant ac priuighodis uiftotadue Nec uero fpcs anguftæ:cum talia reflent Ifar ptaUfe firm^e:priuatimque.Qu.Fabio % pe^ora romuleo regno:calcanbus aufer mylium præceptorum eius memorem extitide amp;nbsp;1 ,~ Qua uulnns pmittitequu:atcp hic ocius urbis Claudanturportæ:ruet hæc ad meenia pedis. Dic oro return fabio:tardantur habenae:

uixilTe. Ma(2e:magis auctet Qua:ideft eatenus accelera quatenus permittit uulnus:qdlentulus ex ceperat. Pedis Hannibal cum exercitu. Pugna, uit:obdltlt meis monitis furor Varronis collegae. Cæce:imprudenticum talem elegit confulem. Ferar an:(eruat deco%: pauli fylliusig uolebat po tius mori.g in urbem confotus redire nuncius cala ni!tatis:amp; alt hoc magno hannibal mercaretur ut e go fugerem quod prêter meum decorum eet. Vir. Hoc Ithacus udit amp;nbsp;magno mcrcentur atridx.

Noftris pugnauit monitis furor: amplius ada Quid fuperefl uita nili cæcæ odendere plebi Paulum feire morifferar an confumptuseidé VulneribPfgti ue emptu uclit anibal ut nos

ocr page 189

Decfnius

Vertentestercaafplcfat:ncc tab's paulo nbsp;nbsp;nbsp;Nectalia pectora.fiunt mlhi.q.d.Varro fugtat timU

Pedoramcc tnaes ta parua Itram^imago: dus.ego at fortiterrefiftendo aduerfc oppeta motue ac III —. nbsp;nbsp;nbsp;,j'. j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;v defceda ad manes. Ilie ego:reticetia utit:ut apud Vir.i

ucegodeduario qdenite demororçgre gnto.Quag.o.fed rupee quibushocneptue dedidi, qua Letule coqflufpge acq; hinc cufpide feffu fi dicat ille ego fu paulus:qifenatu profeffus fu ft fortuna Eripe quadrupedeppere.tu letulus urbe urgeret me amplius no uifurd roma.fic enifabio moneri Maonl fereq m^data retirmee oaulPi uku refpondit:at fi gd aduerfi acciderit hoftiufe telis potiufg n gn j. , ♦ Pf -. , fuffragiis iratoruciuium captit obieCturu. Nec paulus i y_uodiupefl aluce linit.ccu uulner tigris uku.i.priufgpaulus caderet fortitudine fua oftentauit ne Lxtifero cédés tadem profeaaq ; corpus inultus caderet:que rygridi coparat q læthifero uulnere Ludatur morti':amp;languente pandit hiatu In uanosmorfusmec lufficiétibus ire

peuffa fæuit i pereufToré ac uenabula. LuCtatur:pugnat cu morte q e ultimum omnidterribiliu:amp; qua omne aial fugit quoad eius fieri por. laque corufcanti:paulus e fa^ xo furges uulnerauit quenda in fe irruentem amp;nbsp;Haniba, le lullrabat oculis:ut illius dextra caderet^ Corufcanti:ho

Idibusextremalambit uenabula lingua, lamq;corufcantitelum propiufq; ferenti Greffum exultante:amp; fecuro exdis inerti

fti iam uibranti telum amp;nbsp;ferenti propius greffum exultât te. Securo necis:q Iam uidebat ede certus de nece paulo uulnere affeCto inferenda. Inertidgnauo. Defixerat: a degerat atque Infexerat enfem fud paulus no expeclatu quotam ille erat quafi fecurus de nece pauli uulnerati. or do eft.furgens.f.paulus defixerat enfem hofti.f.corufcati telum:amp; ferenti greffum fecuro cædis. Ducem Hanni balem inuedigabat oculis. Certantem:reluctitem mo ri: Sed ulcere uirum:ornat paulum fyllius dicens illuni fuifleoppreirum tot telis fimul coeuntibus ut oftenderet maxlmæ difficultatis fuiffe paulum fuperare.Liuius ait.

Nóexpedatum furgés defixeratenfem: Sidoniûque ducécircunfpedabat in ïlla Exoptans anima certante ponere dextra, fed nicer uiru coeûtib9undiq; telis(aftur. Etnomasamp;garamas amp;nbsp;celte amp;maurus amp;nbsp;Hic finis paulo.iacet altum pedus: amp;nbsp;igcs Dextra:quéfoli fi bella agitanda daretur: Aequares fofanfabio.mors addlcut urbj hæc exigentem prius turba fugientium duium tdeinde Pulchra dcc/.militq ; uiri iter lydera nome hoftes oppreffere confulem Ignorâtes quis eet : obruutcp PoRqua fpes ftalu.metefg i cofule lapfx telisJentulum In tumulum abripuit equus. Altu pectus Ceu truncus capitis fxuis exercitus armis forte ac magnum. Si foli.fi non habuilfet Varrone col.. c'r, nbsp;nbsp;1, nbsp;nbsp;nbsp;- legam poturfet æquari rabio:qul putabat nemine fibi uternit:amp;ui(ftrixtoto furit aphnea capo. æquari polTe i bello. Pulchra:honefta:amp; digna impato Hic picentu acies: hic umber martius:illic re fortiffimo.ldeo dlcit Hora.Animæq; magnæ pdigu Sicana peubitpubes:hic hernica turma, paulum fuperante pœno.hæc mors fuit quoddam decus Paffi figna iacéttq famnis belliger.amp;quæ urbi:quæ tales tamque fortes hébat uiros .ftla uero CfiC, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'r 1 °1 nbsp;nbsp;' Varronis dedecori fuit romano nomini amp;nbsp;ideohæc tam ^rrartes populumarfxq; tulere cohortes, clara mors i bello Paulum honeftauit:eiufq,nome ad fi' Traffixiclypei:galea?q3:amp;inutile ferrum: dera milit: Trucus capitls:priuatus capite.i.duce. Hic Fradlaq; conHidtu parmaru teamia: amp;nbsp;ore Pierum acies':defcribircædis uarletatétde hls populis di Cornipedédirepta fero fpumîtia frena, e^efupra. Mafflus.bdlicofus miles rç

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rna ficula miffa a Hyerone. Sarradesraccolæ farni Humi nis câpaniæ. Säguineus:repletus cadaueribus:ac fäguie romanos. Sic lagea ratis:Aufidiï relicientécadauera ad ripas comparât naufipaCtæ fcopulo amp;nbsp;naufragiis:! g bus oia didipant.amp; nautæ aqua uonidt. Lagea ratis:*-gyptia.nä danaus aurore Pli.nauë prius in grædaex æ-gyptofcluxir.ante.n.ratibus naulgabat luetis i rubro ma ri iter infulas a rege erithra.Lagus fuit pater ptolæmei re gis ægypti:ide lagea ratis.amp; fic poeta allufit ad nauis in uentore danau.Velut infula.ita magna ut e infula i uafto mari. Illifit:ipulitipfos nautas:gipla naui uehunucu eu rus mari icubitamp;ipfum concitat. Traftra:fedilia nauis. Infignétenebrælucé:tum denique marte. apluftria:utinqt Sextus Pom.fdt nauiiï ornamenta quæ Dirnifiutandcmque fuis cæde peperde. nbsp;nbsp;nbsp;9quot;''cmquot; amplius g effent n^effaria ufuiapluftria difta Ç.„, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,«1, nrr , funt. Mali:arbores nauis. At pcenus:nunc redit ad ha 3ed mesinuigilat curis:nociilq; quietem nibalem. Infigné:diem notabile calamitate rom'ano%. Ferre nequit:ilimulat dona iter tâta deoru Tandem:poft longos labores Hannibal fuos in caftra Hortaturdudum portas intrare quirini. reduxit. Sedmens muigilat: cogitabatpocnus de adué 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tu ad urbem.Liui.ait Hannibaliuictoricum cætericir-

Sanguineus tumidasicaposaufidusudas Eicdattreditq; furens fua corpora ripis. Sic lagea ratis uaflo uelut infula ponto Confpeda lUifit fcopulis:ubinubifer eur9 Naufragiu fparges opit freta.iaqjpundas Ettraftra:amp;malitlaceroq; apluftria uelo Ac miferi fluitat reuometesçquora nautç. Atpœnus p lóga diem certamina feuis Cedibusemenfusipoftquä eripuere furori

cunfuft gratularéâfuaderentque ut tato perfusus bello p lii

ocr page 190

did:quod reliquum e(Tet:noaifqueinfequentls qc' cc amp;nbsp;ipfe fibi(umeret amp;nbsp;feffis daret militibus. Por tas quiriniddeft romanas. Mucia: remana. Oc^ cupar:mcnre ac cogitatione capit. Canis: pugna: cannenC i amp;nbsp;ftragi. Comunx fatumia.Iuno filia Sa tumi coniunx ibuis. Fati:ut (edicetroma imperaret. Ad futile uotumiinane defideriu. Regnantem tenebns:idcttnocturna tunc dormitur:amp; fom nus regnat. Fratris : louis. Non te maioribus in quinuerba lunonis ad fomnd quibus oftendit facile id poile præftari quod petitura erat. Diuefomne. K-oHibus.fuauibus,quoniam fomnus eft Cuauis: amp;nbsp;uires reparat. Non milleoculi:ideftnon petam ut immltas Copotem mille oculis: autargo centoeu Io:qui cuftodiebat loeu uerfam in uaccam datus cu ftos alunoeargum fopitumefaxo peipitauit Mer cutius iulTu louis.Propertius.Sed fte intentis hire bam fixus occlhs. Argus ut ignotis cornibus inachi dos. Spernens tua numina.quoniam femper uigi labat. Medicata papauera:papauer nigrum indu-cit fbmnumdnde papauera lærhea dicuntur, a poe tis fomnus pingebaturcum cornu:non fine ratiöe. nam cornu attenuatum tranllucidum eft pptet fui raritatem.Somnia quæ erant uera corneam dicebantur. Bareeliuuenis Hannibafis:qui a barca co mite Didonis habebat originem. Soporasiaffete tes fonnum. Læthea uirga:fomnlfera amp;nbsp;papaue ra. lamque uidebaturihoc eratinfomnium Hanni balls. Ipfe refulgebatihoc poftea fuient habebi mus. Anio:fluuius in cuius tipis Hannibal cadra mentatus eft. lgnes:flumïa. Sat magna.ldeft fa tis magnam adeptus es gloriamin pugna cannen-fi:amp; non enim potes ingredi Romam. Muristro manis.quos nefas eft tangere hoftilitet. Dedita ca .ftra:romana.f.dedk(re fe lioftibus:Liuius ait (poliis ad^mulrum diei lectis Hannibal ad minora ducit ca ftraoppugnanda.amp; omnium primum brachio flu minis oblecto eos excludit. Cæterora maturior Ipforum fpe deditio fadta eft: poftea maiora cadra a fauclisiqui remanferant:amp; timidis tradita funt.

Mago:frater ipfius Hanibalis. Huic:Magoni:Li uius ait Maharbalem talia fuafiffe. Maharbal inquit prifectus equitum minime cedadum rarus .immo ut quid hac pugna fit aCtum feias die quinto inquit uittor in capitolio epulaberis.Sequere cum equite ut prius tenuiife g uenturum fciant.amp; cum Hannibal recufaret dixit:Nonomnia eidem dii dedetur. Vincere (cis Hannibal uictoria uti necfis. Celatis: monitis:his quæ per nocturnam quietem nionue -rat illa nox audita. Claufo:quoniam occultabat pa uorem:quem exilia uoce cocepetat.Timebatquip pe bella malora:cum fuperis fcilicet:amp; uulnera mili tum caufabatur. Lætis:ad uoluptarem fluentibus cum fortuna fit inuidia uiris fortibus.

Liber

Proximalux placet.hic Rriftos ferre otius efes Dum teruet eruor: amp;nbsp;perfulxcide cohortes Deftfnat.ac i'äclauBra manu:lamoenia ftama Occupat:amp; iungi' tarpeia incendia cannis. Quo turba uiri'coniunx faturnia coepto Irarumque i'ouis:lati'ique haud nefeia fati: Incautum ardorem:atq; auidas ad futile uotu Spes 1'uueni's frenare parat.cietinde quietis Regnatem tenebris(bmnu:quo fxpe miniaro Edomita inuidi componit lumina fratris. Atq: huic arridens.non te maioribus inquit Aufis diue uoto:nec pofco ut mollibus alis Des uidu mihi fomne iouc:no mille premedi Sunt oculitibi:nec fpernés tua numina euhos Inachia : multa fuperandus node iuuenex. Duftori precorimmittas noua fomnia poeno: Ne roma:amp;uctitos cupiat nuncuifere muros: Quos itrare dabitnunqua regnator olympi. Imperium celer exequitur: curuoque uolucris Per tenebras portat medicata papauera cornu. Aflubi per tacitum allapfus tentoria prima Barcei petit iuuenistquatit inde foporas Dcuexo capiti pennas:oculifque quietem Irrorat tangens Ixthea tempora uirga. Exercentrabidam truculeta infomnia mente: lamque uidebanir multo fibi milite tybrim Cingere:amp; infultans aftare ad moenia tomi. Ipfc refulgebat tarpixculmine rupis Elata torquens flagrantia fulmina dextra Iuppiter:amp; lati fumabant fulphure campi. Ac gelidis anio trepidabat cxrulus undis. Et défi ante oculos:iterumq;:iterüq; tremédû Vibrabantignes:tunc uox effufa per auras. Sat magnao iuuenis prenfa é tibi gloria canis: Side gradum.neque cni facris irrupere muris Pene magis dabitur noUrumg feindere ccclu. Attonitum uibstmaioraque bella pauentem Poflconfetla foporiunonia iuda reliquit. Nec lux terribilipurgauitimagine mentem. Quos inter motus fomni:uariofq; tumultus Dedita per noélem reliquo cum milite cadra Nunciat:amp; praeda pleno trahit agmine mago. Huic dudorlitas tarpeio in uertice menfas Spondenti':cum quinta diem nox orbe tuliffet Celatis fuperum monitis: claufoquc pauore


ocr page 191

Dedmus

Tata mole:uerba Magonis gbus fratre accufat:qd' ta faufto tepore Itet ad urbédifferat:qftatim uires repa,' rabit. Patria morarIs.Utuacuaatioe fraudas iperio iäppe coparato. Exultet:ueniat celerirer:fi Roma ibi mus inqt ilico ea caplemus.patét.n.porta: urbis tot cladibus exhauftæ.locus ë ab utili. Fremit: eu fremitu acq; ira dicit ea q Häntbalcautus no credebat. Iä latius milestdu ioppugnadis mioribus caftris tëpus ab ho^ ftetereret ex maioribus caftris ad qttuor milia hoium:amp;.xx.eqtes alii îagmine:alii palati padim p agres.P.

Sepro. Tuditäo tribuo milita eos icrepäte: hortateçp

Vulncra:amp;exhauftas feno certamine ui'res Ac m'mi'um lætis exeufae fidere rebus.

ut euaderët canufiiï pfugerutiquos paula frugi mulier clara diuitiis frumëto.uefte uiatico et iuuit:pq munifl cëtla ei poftea béllo pfeéto honors a fenatu habiti fut

ma

uultis ab auariffimo amp;nbsp;crudeliffimohofte:æftimari ca

pita ura exqri fcio ab iterrogätibus romanus ciuis fis an latinus focius:ut ex tua côtumelia amp;nbsp;miferia altert honos qrat. Canufia:oppiduëapuliæ. Colligere colligebat fe. Facies ihonora.aparetia turpis:amp;igno miniofa romano% militu:quoni a no hebat uexilla: no alia ornameta:qbus prius cefebat. Subnixæ:ipofitæ humeris Iifto%. Truca.milites fine duce.ia attritos clade accepta coparatcorpibuseliiis aliq tuia qthingredi nitut. Trucaimutiïata. EIifa:obruta attrita. Repës:repëtina uociferatio erat. Martis honores: oia omameta militaria depofuerutin fignu moeroris amp;nbsp;luctus. rorax:muimccdpeyotls. MauruOat ho-ftica emiiTa.f.a mauro hofte. Interdiimoefto: imitati

T-quot;., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,f'C UCU4 Clpuiicd ucnu prcLiu nuuursaicuaiu uaulii u Ipcdeieétus iuuenis:ceu Uertere ab iplis Tudiräus apudLiuid fie milites alIoqt:Capi ergo Terga i'uberctur muris:ac (igna referre Tata mole inquit:no roma ut credidit i'pfa : Sed uarro ui'dus.quo nata profpera marti's Munera dcflituis fate:patriamque morari's.

Mecuexulteteqs:i'uro caput hoc accipe mu

Iliacos:portafq; tibi fine marte patéces (ros Duepea mago fremi't cauto no credita fratri: lam latius fefe canufia in moenia miles

Colligcre:amp; profugos uicino cingere uaHo

Cœperat:heu rebus facies inhonora finiflris

No aquilx:no Hgna uiris:non cofulis altum

Imperium nonfabnixæliélore fecures. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;one.Vir.canetisiAmiffo logo focios fermoe regrut .

Trucatatq; xgra metu:ccu magna elifa ruia. amp;reccfet pftadores poetaigin pugna ceciderat.^ Iner --°- ti I*tho:ignaua morte quoniafubmerfus ëin aufidu.

Corpora debilibus nituntur fixere mebris. Clamor fxpc repens:amp; fxpc filcntia fixis In tellurem oculis.nudæ plerifq; iiniftrx Detrito clypeo de funt pugnacibus enfes. Sauciusomniseques galeis carpfere fupbu Criflaru dec9:amp; damnarut martis honores.

At multa torax perfoTus cufpide: amp;nbsp;haerens Loricaeinterdu maurufia pendet harundo Interdu moefto focios clamore requirunt

Hos paffim:uulgo amp;nbsp;generaliter reqrebat:fed maxi me deplorabat cafu Pauli Aemilii. Caere:fidicere amp;nbsp;reprimere furore Varröis:amp;lausc paulia prudetia.

Neqcg:fruftra.quonia no potuit auertere hac calami tate ab urbe. Dextra uiribus amp;nbsp;ai robore i bello: Cu

ra futuri:illiq futuris rebOs pfpiciebat.cceperunt fefe muite apdcanufiu. Vtre%ë copiatur poterat ptpis coditioe quonia fere oium re^ iopia i tato reru turbie laborabat. Imitates cornua.i.occulut furcæ ex ramis

abuftis:qbuslæderët hoftes i pedibus.amp; ipfi eq.nunc , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, laciunt tribuli ferrei hentes undiq; aculeos:fup quos j

Hic galbathic pifo:amp;laeto non dignus inerti ceder picolofd e.Silus:ut ait fextus Popeius : appellat Curio defletur.grauis illic fceuola bello: nafus furfu uerfus amp;repâdus:undegaleæ quo^ afikv Hos paffim at pauli parite:ceu dira parentis diiîæ futiSilus ergo efttelu~:qditerra defixu acie fur n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r~fu uerfa habetiquaicedcics ledanc. Ecce fup clades :

rata gemunt:utuera mali prxfetia nunqua nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_

Ce(iaritcanere:amp;uarronis liltere mentem.


cu effent canufii qttuor tribuni militu.Fabius Fabii di

Quos premit:autfoffas iftat pducef muris:

Quaq; patet capus planisig

Ccruorum ambuftis imitates cornua ramis:

datoris filius.BlbuIus.P.Scipio. amp;nbsp;[Appius pulcher

Atq;ide hunc totiens nequicqauerterit urbi ojum co(efu:utinqt Liuius ad Scipione amp;nbsp;Appiuclau Afri,,dtd fumaImpil delataegbuscofyltatibus de fuma re Atqueidem quantus dextra.fed cura futuri ,u-iterpauclt;^.P.Futiusnudauit.Nequicgeos effii, Quos premit:aut fodas iftat pducef muris: tare dices.Nobiles iuuenes pricipe.L. Metello mare Aut portarum aditu, ut rerueft copia fimat: ac naues fpeftare:utdeferta italia ad regn alique traf, Quaq; patet capus planis igredibushoftis fugiatiquod malu pterqua qd atrox fup tot clades etia irIA''- t^'nouucuftupore:ac miraculo trepidos defixUiettaqui nc™°rum ambuflis imitates cornua ramis: aderat concilia aduocanddde eo cenferent:negat eo« Lt filius occulitur cæcum in ueftigia tælum cilii rem effe Scipio agendumiatgue audendum:non Ecce fuper clades:amp;nó medicabile uulnus confultandum effe in rato malo ait; Inde ire perrexit Reliquias belUtatŒlperdira corpora pœms adhofpltium MerelIfamp;cumiblcöcihum luaenumi Ï''17 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ueiiiffet.de quibus allatum erat:Strifto fup capita co

mpia tormido:ac maior laclabat erynnis fultantiü gladio etiam lutarecogitfe patriam non de rrans æquor tyrios enfes.atq; arma parabat ferturos. Reliquias:milites relictos ab hoftibus in f-Punica:amp;annibalem mutato euadere cœlo, Ifo. Imperditamon interfecta ab hofte.Nam Canu, fiurn fe receperunt:ut diCtum eft•

ocr page 192

Liber

ExHlorfugæ militu g illic de fuga cofulcabät. Stirpe: Dux erat: exili'o colledis matte metellis familia metello%:quæ dariffima erat. Dégénéré ui Sed ffirpe haudpuicognomisisnoua bello le. Stetit in capisma uoluit fingularicertamie cogre n.'.i ir di cu Hanibale:ut habuimus:fed Mars amp;Pallas uetue Peétora:degenere(p manu ad deformia age, tut. Vbi:i hofpitio Metelli. Cöquebät:cöfultabät, cofulta:atqpalio polkas fpedabatiorbeCbat Extremaiallatura fine romao impio. Viri: Metek Qufs fefe occulerent terras:quo noia nulla lus * fodi. Tarpeia pateriiuocat magna numia Sci Pœno%:aut patriæ penetraret fama relide. pio;p qua: iurat.amp; caput paternuifenuqua defertu^ patria:necpmilTu%:ut alii deferat.uerba Scipione di- Quæ poflqua accepit Hamata Icipio mente gnaiuuene fatali amp;nbsp;duceiatcp futuro uidore illius bel Quatus fydonfu c6tra fera prilia mifcens liricipit a ioue.poftea iuocat lunoneiinde Pallade: poj Ductorem Hetitin campis.rapit oci'us enfé.

da fedé:laus Romæ ac capItolli:qEdicit effe fecunda Coepta uin.ruptis toribus iele arduus infert, fedé louiszcu prima fit ïccelo. Saturnia: luno nodu Tüquati'és Hriclu cüuoce ante ora patenta U-Utata calamitate romanoru:q ab ilio habuerat origi Mucrone tarpeia pater:qui tépla fecundam ne. Nodd erat mitigata iuno:aut fatiata tot cædibo. y ., iri q,A~'j

Afpera peftus:pallas habes pedtus horredu pp egi, Incous accelo federn.amp; (atutnianondum da.i.fcutd iquo erat celatticaput Gorgois Medufæ. Iliacis mutata malis:tuqueafpera pedus

Furores.i.capillos ferpetinos. Indigetes deiipena, Egi'de gorgoneos uirgo fuccinda furores: tesjquos reneas auexlt ex phrygiajo dicit fpote inter Indigctefq; dei' fponte inter numina noftta: nuia nraquonia erat prius nuia extemaudigetes pro, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ni

prie.ut ige Sextus Pom.dicutdiitquord noia uulgari Petcpcaputnullo lcui/ mihinumie pattis: no licet. Leuius nullo numieiqd' caput nullo numie Magnani'mi'$iuro:nuquam lauinia regna mihi e iferius. Ocius en teftare deos:impat Metello Linqua.nec liquipatiardum uita manebit. OTfuret:fe no dfcfefrd Irffefotf^.md Ocfusenteftare dcos.fi mcenia tidis ai fniaiuro Ut ego repub.no deferaineqp aliu Clue ro- ..,. nbsp;nbsp;nbsp;,.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;—„

manu deferere patiar:fi feles fallo tu me iuppiter opti rlatrabunt libycis.nullas te icrre metelle me maxime domu:familia:re(pmea peffimus leo afh Auturum in terras greffusini ' talia fancis : ciar.i hæc uerba.L.Cecili iures poftulo:camp;teri^ g a- Q uétremis.amp;cui^fomnos formidfe rupis:

oes euftodiédofçp femetipfos cotta Hänibale Scipioi Pcenotum melior parietur gloria cæfo. tradut. Ni fancis:ni luras ihæc uerba ego ero tibi hä H1S excusa icepta minis:iamŒ ordine luffo nibal que tremis. Nec ullo.q.d.Nifi iuraueris te iter Obftrigut animas patri«.diclataq ue irat ficiam:quod erit mihi maiori gloriæ:q fi alique ex ho, c°,, -T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

ftibus Interfeciffem. ExcuiTa incepta timore Scipio, Sacramenta deis:amp;purgant pectora culpa, nis depofuit Metellus concilium dlfcedendi. Ordi, Atque ea dû rutulis turbata mente gerut : neiulTotut Scipio luflerat. Dl@ata:a Scipione fcllf quot;' ''-cer.na dixit in hec uerba iures poftulo. Culpa:qua te nebanturcogitantes patriam deferere. Atque ea dd i i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n, rutulis:dum talia agerentur aromanis Canufii Hani Annibal:amp;magna circunftipante caterua bal ftragem cotemplatus eft amp;nbsp;ulfit. Poftero dieingt Dulcia praebebat trucibP fpeétacula poenis, Liuius:ubi primum Illuxit ad fpolia legenda : fceda^ Q ua ftrages inter confotus pectora telis Ro^flobus rpCTir^g^^^^^^^^

Lucrabat campos:amp;fæuæ triftia dextrx

Fada recenfebat pertradans uulnera uifu

bat.recognofcebat. Dulcia:iucuda: quonia cu effent Munere dehciens lam clelius ora: nifuque crudeles tali fpectaculo delectabat.amp;i primis hanibal Languida uix ægro:amp; dubia ceruice leuabat gerat erudeliffimus; Truciba.crudelibJ. Quas ftra Agnouitfbnipes:arrea:ifque auribus acrem ges iter.hocqade cle!io:amp;i5ius equo poeta cait fictio j?,amp;.nn ___ qdam efttutnaftus opportunitate cleliæ facinus cele Hinnitum effundens ftemi ttellure, uage. bret:ut fupra de Mutio Sceuola fecit. Extreo mune Que tunc captiuo portabat in agmina dorlo r::morte quæeftulrimiï munus natura: : quäuis ipfa Hic rapidû'glomerâs curfu p lubrica piguis motsnöfit finis nofteriuerü poili^lmpedimem fi Statccruore folimtirata cadaucra cade

Vagefu:qui eius dotfo ifidebat. Captiuo:quoniam Euolat:ac domini conliitit inora lacentis fuerat ab illo captus cu clelius cecidifler. Statecruof: Inde inclinatus colla:amp;fubnixus in armos

nodu deficcaro. Soli:terræ piguis faguie reces fufo. Mutata:,amiferat fpecie i morte. Dni:clelii Coi, lo.i.cu collui inclinaffer,amp;armosiut Clelius afcedetet

ocr page 193

Dedmus

(legebat CTura. Trepfdabat.guodä tremore amp;nbsp;affectu equus uldebatur Clelfo b[adirf:amp; illi timere:utde ca^ ne feribit Plinius:quidomino in gradus genitorios abiero cibu afferebat^ Milite no illoJaudat Clehu a pe titia equitadi:dicit(pillum fuper^eomnisxalludes ad Cleliam uirginem:quæ aromanis ftatua equeftri hone Rata fuit:quä in facra uia ftatuetut.unde dicit Seneca.Clelia equeftri Inûdésftatuæ i facra nia celeberrimo lo co exprobratiuueibus noftris plurimüaCcédencibus in ea urbe illos fic ingredi:in qua etiam foemias equo do nauimus. Acri.forti amp;nbsp;bellicofo. Proieaus dor~

De more inflexis praebebat feandere terga fomébra refupinaJ.habens mébra fua inclinata in Crurib9:ac proprioquodä trepidabatamore. dotfäequi.amp; hoc faciebat.ut agilitate oftederet fua ev,, aten peritia.refupinus didturtn tergum reuolutus .

lyiihte nonlUo quilquam tœlicmsacri

Nudo tergo.fine ephippio^ Träfigeret.tranfgre deretur:percurreret. Certamina campi, fpatium campi:in quo certatur curfu. At Hbys. Hannibal

plurimum miratus eft equum habentem prope fen fus humanos.amp; quæfiuita Cynna:Quis na effet il Ieiuuenis cui equusßc blädiebat. Depugnet mer ti.qui luctetur adhucmorti.ideo repugnet : quona

Infultaratequo:uelÈrefupma citato Proiedus dorfo ferret cum membra:uelidem

Si nudo daret tergo,cum rapta nolueris Tranfigereteurfu fonipes certamina campi,

4.tlibys humanosæquantem pedore fenfus

Haud parce miratus equiiqui nam ille finidre nonda planemortuus erat. Compendia lær^hi mortem quæ Clelio laboranti uldebatureffefalus:

Depugnet morti iuuenis:nomenque decufcp fc^que Hannibal miferatus fortem iuuenisluffit il, hrogitattlxthique, fimulcompendia donat. nbsp;nbsp;nbsp;Ium confici:ut tah poena folueretur . compendium

Hiccynna:adtyrios naq;is fua uerterat arma dicitur breue iterande compendium mortis dicitur '-''' tz.,, ipfa acceleratio mortis. Credulus aduerfi.qui puquot; tauit aduerfam illa fortuna non receffuram ampliquot; US aromanis ideo uertit fe ad Hannibalem:qui tue fortunæincübebaté Ouanti.Hannibali:qui tunc fecuda fortuna utebatur. Auribus huic inquit.re — petit altius Cynna origine Clelii.a clelia fcilicet uir^ gine.quæca obfes data effet Porfenæadfuos ena^ tauit( Renuit frenos libyens.qrecufat feruire cat• thagini.paruit aliquando regibus:qul fepré fuerat: RomuIus.T.Tatius:qut fimul regnauerüt.Numa

Credulus aducrG:amp; turn comes ibatouanri:

Auribus huic iquitdudor fortifTime origo cd Non dignatuis quondam fub regibus illa Quxiibycos renuit frenos fub regibus olim Roma fuitrfed enim folium indignata fuperbi Vt fceptra exegitconfeftim ingentia bella Cludna uenere domo:fi porfena fandoj Auditus tibi:ficocles:nivdia caftra nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tnt

Tu'Popilius:Tulllus hoftiltus.Ancus Martius. 1 atqui Ille ODemconia:amp;populo fuccindus hetrufco niJPrifcus.Serui.rullius:amp;^Tarquinius fupbus : Certabat pullos per bella reponcre reges. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui Roma pulfus Porfenæ opem implorauit: qui i

Multa adeo nequicq au(i:preffitquetyrannus fefto agmine Roma properans ianiculum occupa, laniculdincubes ubi mox iam pace probata nbsp;nbsp;ufcJnlpfo primo aductupons fublicius It^in ur,

be pene hoftibus deditmifi unus uir obftitiffet Hogt; ra.cocles.Id munimetu in illa die fortuna urbis Ro


laniculû incubes ubi mox iam pace probata Compreifere odia:amp; politu turn fœdere bellu: Obfidibulq;obdrida fides : mafuefeere corda Nefcia proh fuperi:amp; nil non immite parataj Gens Italum pro laude pati,bis cleliafenos

mæ habuit.ipetu quippe fuftinuit hodilem quoad pons incideret.lnde armatus in tybrim defilies ad fuos enatauit. Rem aufusïquit Liui.plus famæ ha bitura ad pofteros g fidei.ftatua Cocliti in comitio pofita fuit.CocIites dicatur aurore Plinlo:qui alte, ro lumine cæci nafeuntur. unde feribit Plautus in curgulionc de coclitum profapia te effe arbitror.na hlfunt unoculi. Sollum.fceptrum amp;nbsp;reglmen:fiue dominationem Tarquinii fuperbi.quem expulit. Exe glt.eiedt illum eregno. Fando.fic Virgl.Fando aliquid fiforte tuasperuenit ad aures.amp; talia agentis amp;nbsp;pa tiends habent fignificatlonem:utcantando rumpitur anguis.ideft dum incantatur:amp; urit uidendo foemina . Ideft dum uidetur.amp; fando aliquid dum dicitur.Quls talia fando adluam habet fignificationem. Fando.l. dum aliquid dicebat de romanis hiftotiis. Lydia caftra.hetrufea. Ope meonia.auxllio hetrufco. llle.por fena. Succinctus.armatus:feptus. Reponere.reftituere in regnum. Adeo.certe. Nequlcquam.fruftra .

PreHit.infedit fixis illic tentoriis. Pace probata.fancka:amp; conftituta:ut pads coditiones iquit Lluius ultro ferret romanis laetatu in conditionibus:nequicquam de Tarquiniis in regnum reftituendis magis: quia id ne gare Ipfe nequierat Tarquiniis:quam qd negatum iri fibi a romanis ignoraret de agro uehietibus reftituedo Impetratu fuit:expreffaque neceffitas oblides dandi romanis:fiianiculo præfidium deduci uellent.his cendP tionlbuscompofita pace exercitu ab ianiculo abduxit. Porfena ex agro romao exceffit. Fcedere.paCto. Po fitum.depofitu. Fides.ut fides feruaretur.Obfes ed qui traditur imperio alterius ea coditionetut fi dator ob fidis a fide recedat recipienti lus fit in corpus:amp; uitam obfidls. Pro laude pati.celebrat romanorum uirtuié poeta amp;conftantl3m:quorum agere ac pati fortia erat. Clelia.Lluius alt.Et clelia uirgo unaex obfidibus euiucadra hetrufeorum forte haud procul a ripa tybeds locata effent fruftratacuftodes dux agminis ulrginu

ocr page 194

Liber


1met tælahoftium tyberlm tranfnault. Sofpitefçp Nondumcompleratpnmæui 'corporis annos omnis Romam ad propinquos reduncarq; refti. 5^.3 puellarum laurcntum:amp;pignora pacis tuit.romani nouam m fœmina uinutem nouo ge -, r'°' nere honoris ftatua equeftrl donauere.In fuma fa^ Inter uirgineasregi tranfmiiia cateruas era uia fuit poflta uirgo in fides equo. luueni.CIe Facfta uirum filco:rcgc hxc:amp;fccderc:amp; anniS lio eftnomen a uirgine Clelia. Talia dum padit. EtHuuio fpretis mirantem interita tybrim. lam canet poeta funus paullicuiuscadauerrepertu Tranault frangens undam puerilibus ulnis: fuit a poenis eruentibus cadauera tuorum ut crema _r

rentnr^rinlnc feoeliendi in rnr Cui11mutadetfexum natura reuciti


tuit.romani nouam m fœmina uirtutem nouo ge -


rentur.Liuius ait:Tum fepeliendi caufa in unu cor

pora fuorum conferri iuHit.ad odo milia fuiffe di, cuntur fortiffimorum ultorum.confulem romand


Forfan tyrrhenas tibinon licuiHet i'n oras Porfena:fed iuueni ne fim tibi lonoi'or:hui'c


conquifitumfepultumq ; quidam autores fut quos r

poeta nunc fequitunaff^ans crematum fuife ab Etgenus:amp;claramcmoradua uirginc nome, hoftibus cadauer PauIhqulob ingentem uirtutem uifus eft id mereri etiam hoftibus : amp;nbsp;ctudeliffimis


Talia dum pandit uicinus parte finiftra


Per Cubitum erumpit clamor permixta ruina Inter amp;nbsp;arma uirum:amp; lacerata cadauera pauli Eruerant corpus.media de ftrage iacentum Heu quiseratiqnon fimilis modo pûica tælis Agmina turbanti:uelcum taulantia régna Vertit.amp;illyrico funt addita uincla tyranno Puluere canicics atro:arentique cruore


pcenis. Clamor.eruëtium cadauera factum: amp;nbsp;fic laudatpaulum:qul cecidit inter cofettiflimas actes: ut etiam de Catilina legitur apudSaluftium. Heu quis erat.deplorat poeta mortem amp;nbsp;fqualorem co fulis ad imitationem Virgilii:apud quem Aeneas de Hectore dlcit:Hel mihi qualis erat: quanta mu ratus ab illo Hettorc:qui redit exuuias indutus Ax

chillis. Modo.paulo ante. raulantia.illyrica.hu fus uiétoriæ fupra meminitpoeta.nam cum pdo. inita eft Illyris ora.Taulantii dicti funt aTaulantio Muralis faxittum toto corpore uulnus :

gus ait:Demetrius rex Illyriorum nuper a paulo to Sidonius.fuge uarro iquit.luge uarro fupfiCS. manorum confule ulCtus fupplicibus precibus ag. Dum iaceat paulus:patribus fabioq; fedenti grediturIniurlam romanorum quærens. Squato Et populo conful totas ediffere cannas.

paulum ftrauerlt. Geminatus gaudia.qui gemina Coceda tlbl uarro fugam at cui fortia amp;nbsp;hoftc ta gaudia fufcepit.tantl fecerat paulum:amp;ndcdus Me digna haud paruo caluerunt corda uigorC

Ediffercmanife- Funcrefupremoamp;tumulidccoretur honore fta canenfem ftragem fenatui. Q uantus.g fortis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o

omniep ulrtute decorus culus morte magis lætorg Quatus paule lacestqui tot mihi milibus un tot milium romanord amp;nbsp;optat pœnus fic mori: fed Maior læticiæ caufa es:cum fatq üoeabunt


Squalebat barba:amp;pcrfradi turbine dentcs


Incolumicarthagine:amp; In hoc laudat Hannibalem Taie precor nobis falua CarthagineI%thum patriæ ftudtofum ti, Ac fetale ,us.extruunt Rzcafaamp;fodum mandan corpora terra: pyræ a pcenis Ut cadauera crementur. Meftas eu na nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^f,

preilbs.quoniam erant dicatæ pyris amp;nbsp;ante lanuä boitera cum thalamisaurora ruebat apertiS In fignum ludus ponebantur. Officium infeelix. Imperat:armoru(,iubet confurgere aceruoS

Arturos gradiue tibi tum munera luffa Dcfefli qq accelerant fparfofque propinquos, Agmine proftemuntlucos fonat ada bipenni Frondofis fylua alta fugis:hinc urnus amp;nbsp;altz


Virgnait Trifte minlfterium. Inane.quod mortu um cadauer non fentir. TarteGa.ocddua : quonia apud tattelTum uidet fol equos fuos foluere : fupra dixit tarteffum elTe confciam ftabulantlphœbo.


Scinditur:hinc ilex proauoru condita fgclo^ Deueluuntquercusamp;amantem littora pinu. At ferale decus moeflas ad bulla cuprefTos Funereas:tum deinde pyras certamine texunt Officium mfœlix amp;nbsp;munusinane peremptis Donec anhelantes flagna in tartemapheebuS


ocr page 195

Dedmus

FonnldorCnccrti cafus tacitufque pererrat Intima corda patior:!!fors ita marcis iniqui Mox ferat ac ipfis inimica fede iacendum. Afttibi bellipotens facru condrud^ aceruo Ingentimons armorum furgebatad aftra. Ipfemanu celfa pinu Hamaquecomantem Attollens dudor gradiuum in uota ciebar. Primitias pugniIxti libamina belli Hinibalaufonio cremathxc de noie uidor. Ettibimars géitor uoto:% haud furde mcoru Arma cleda dicat fpirantum turba uiroru. Turn face conieda populatur feruidus ignis Flagrante molem:amp;rupta caligine in auras Adus apex claro perfundit lumine campos Hic citus ad tumulu donatacp funera paulo Ibat amp;nbsp;hoftilis lactiiadabat honorem Subliméeduxere pyram mollefq; uirenti Stramine copofuere toros fuperaddita dona Funereum decus expertis inuifus:amp;enfis Etclypeus terrorq; modo atep ifigne fupbu Tum lateri fafces:captxque imarce fecures Noconiux natiuxaderac no ludta ppinquo Sfouie turba uirdiauc ceifis de more feretris Præcedés prifea exequias decorabat imago. Olbusexequiis nudo:iam(¥hannibal unus Sat decoris laudator erat fulgentia pingui Murice fufpiransiniicit uelamina:amp;auro Intexta elamydé ac fupremo affat honore. Idecus aufonixquo faseft ire fuperbas Virtute amp;nbsp;fadis animas.tibi gloria lito lam parta infigniinoRros fortuna labores Vertat adhuc:cafufq; iubet nefeire futuros. Hxc libysiatcp fpés crcpitatib9udicp Hamis Aethereas anima exultans euafit in auras.

Fama dehic glifcente Cono fä Cydera adibat: lam maria ac terrastprimaq; krauerat urbe. Diffidunt muris.Colam pauitantibus arcem

Merfitequosrfugfenfep polo titanta exeam Titania orbita.femfta amp;nbsp;curfus Ipfius foils . orbita Orbita nigranti traxit caligine nodem Proprieeftueftigium currus amp;nbsp;phœbus dicitur baty:, nA ।,'f, r re currus amp;nbsp;equos. Poft ubuinucefcente fequenti die oft ubi fulxerunt primis phactontia Frena nbsp;nbsp;Ph^ctontia frena.pheebeamam phecbus pater fuit Ignibusatque fuiterrx rediere colores: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;phaetontis. Sui.propriicolores. Supponunr.incc. Supponut flammitamp;manatia corpora tabo dunt pyras. Subir honlda metem.cogitabat de eue Hoftthtellure cremantfubithorrida mente tu forrunæamp;florumqwceciderantcafu. TaboJ^ gume putrefacto. Ita.hoc modo ut illi ceciderant fit etiim ipfis moriedum in terra hoftili ac fede inimica. Aft tibi bellipotens.imitatlo eftVirgilii apud quem æneas tropheum martl erexit fupetato mezentio . Mons.aceruus amp;nbsp;cumulus. Comantem.emitten. tem flam nam inftarcomt. Libamina, deguftatioquot; nes amp;nbsp;principia. De nomine aufonio.de gere roma' na. Efetta,preclofiora. Sptrantum.uluentium. Tum.poft talia uerba Hannibal coniecit facem in ro gum, Populatur.conficir confumir. Molem.pyra. Actus.emTus in aerem. Rupta caligine .diCcudo fumo qui eft in principio poftea emicat fläma. Apex, fummitas flammae. Hic citus.perago funere fuogz properault Hannibal ad funus pauli celebrandum. Donata.concéda ab Hannibale qui pauli uirtutem pompa funeris dignatus eft amp;nbsp;factabat fe (pliodi pa/ rarer funus. Molles toros.ftratum molle fuper gra^ mina uirentia:amp; ornatur rogus pauli enfe clypeo fegt; curibus amp;nbsp;fafcibus. Expertis.uulneratis a Paulo . Terror.quoniam fecures confulares præferebantur ad terrorem. Modo.paulo ante. Infigne . quoniam faCces amp;nbsp;fecures erant infigne confulls. Superbum. nobile. No coniunx natiue aderant, poeta queritur non Interfuiffe funeri ipfius confulis filios uxores amp;nbsp;a lios propinquosqui funus ornafTent corpufque rogo intuliffent. CelfisYeretris.eleuatis fuper humeros fe rentiutn.feretrum:utdlxl:diciturqulcquid fuftinet.un de ea quibus imagines fuftinebantur cum dreuferen tur feretra appellat. Imago.omnfademata amp;nbsp;ima/ gines maiorum Dræferebantur apud antiquos in fu, nere gentilitio.Prifea dicunt ea quæ fuperiotibus fæ culis aut fupertore retate fuerunt: ut prifea tempora ♦ priftina uero quæ fuerunt fuperiotibus annis menfigt; bus diebus:amp; quæ nodra memoria fuerunt.ut prifti — na noftra amicitia. Nudo.Paulo priuato amp;nbsp;nudo oi honore ac pompa gentilttiarfed Hannibal Paulum ce Icbrabat cui maior laus accedebat a pfona hoftili g ho nore gentilitio.Ille enim fola uirtute ad paulum cele brandum ducebatur. Pingui murice.purpura tinda fanguine muricis. 1decus aufoniæ.laudatio Hannl' balis in funere pauli. Superbas.claras uirtute. Quo* ad campos helifeos. Infignilæto.clara morte ac di„ gna principe magnanimo. Fama dehinc, nullas reli qulas edeciuium fociorumque:fed cefos cum duobus exercitibus confules deletafcp elle copias allatum fue, rat Romiunde magnus pauor amp;rumultus intra mœ nia romana fuit. GÏifcëre fbno.quonlam fama uires

rA,racquiriteundo. Vrbem.Romam. Arcem.capito-p^auille ut elunec enijn [uptrclle tumete linam fcilicet ut fecerant tempore gallotd. Sine cor Ac flare aufonium uacuufinc corpe nome. pote.quoniam dicebatur neminem in pugna relidd ede.

ocr page 196

Quodq; adeo nodum portis i'rrupen't hoftis Contéptu cellare putant.iam refla cremari Ac delubra rapi:cxdefque ante ora nefandi Natorum:feptemque arces fumare uident. Lux unaeuerfas bis centurn inflare curules Ac iertfenum bis tricenos orbata gemebat^ Milibusexhauflx nutantia mecnia romx. Atq; ea poft trebia:poflthufci ftagna ,pfudi Nec lociu numero pariter leuiore perêpto. Sed uero fed enim reliqui pia turba fenatus Munera fortitoinuadunt.ee1er oia luftrans Clamitat attonitus fabius:non ulla rclida Credite cüaädi ratio:appropemusut hoftis Nequicqua armatos aufit fuccederc muros♦ Dura inter pauidos alitur fortuna fedendo. Et glifcuntaducrfa metu:itc ite ocius arma Diripite o pubes templis:uosatria raptim Nudate:amp;clypeos in bella refigite captos Sat patria: fumusenumero.fi ad plia noftrl Nil minuit pauorri patulis illa horrida capis Sitmetueda lues:muros haud fregerituqua Exultarc leuis nudato corpore maurus. Dum fabius lapfas acuit formidine mentes

Liber

Contemptu.dicebant nulla aha eft caufa quare nondum hoftfs fnuafit roma nifi quia nos amp;nbsp;urbe cotemnit.

Rapl.fpoliarl. Septem arces.montes quos roma complexa eft capirolium.palatium:aucntlnum:caJium: exquillas:uimlnalem:amp; quirinalem. Lux una euerfas.fcnfus eft.clades unitis diei ad cannas deplorabat cabi multorum qui magiftratus generant:* angebaturromam amlGITe fexcenta milia iuuenum amp;nbsp;magna nume rum fodorum. Lux una.unius diel calamitas. Bis centum curules.idcft eos qui magiliratu aliquo infignes crant.de fella curuli amp;nbsp;ædilibus curulibus dictu cd fu pra. Nutantia.trepidantia. Exhauftæ.euacuatætâ to robore uirorum. Atqueea.f.dies gemebat tot fo cios romani nominis periife. Poft trebiam. poft cladem accepta ad trebia ubi alii ceciderant. Thufei p-fundi ftagna.i.tranfimenum ubi ceciderunt.xv.milia hominum amp;nbsp;flaminius. Socium.fociorum. Nec le uiore.non minore numero g effet numerus romano rum. Sed uero.fed enim.conduplicatio eft ad often dendamromanorum follettiamin aduetfis.P.Furius philo amp;.M.Pompo.prætores fenatum in curiam ho ftiliam uocauerunt ut de urbiscuftodia confulerct. ne que enim dubitabantinquit Liuius deletis exercitibus hoftem ad oppugnandum tomam quod unum opus belli reftaret uenturum. Reliqui fenatus.qui cladi fu perfuerat. Sortito.per fortes officia cuftodiendæ urbis accipientes. Lufttans animo.fcilicet circunfpi-clens cum edet prudentlffimus. Non ulla relida. uerba digna Fabio.non eft cunctandum inquit fed p perandum antequam hoftis uentar. Atronitus:tan ta clade perculfus. Nequlcquam.fruftta; Arma tos.bene anobis munitos, Dura.aduerfa quo : me tu augetur:fed illi occurrendum eft animo forti prude tique.unde dicit Ouidius: Audaces fonda luuat tlmi dofque repellit. Seneca:Vincitnes fortuna nifitota uincatur.luuenalis etiam de fortuna dicit : Nullum numen habes fi fit prudentia. Alitur.nutritur. Se dendo.nihil agendo contra temeritatem fortuna: cui obftandum elicum nihil podit contra prudentiam.

Varrone aduetare uagus p moenia rumor ha parari Iubent:amp; hoftium ueterum fpolla detrahunt Spargit:amp;occulto perfundit perfora motU, remplis porticibus. AtrIa.in quibus etiam defige- Haud lecusac fracTireflor fi torte carinl. bantur fpolla hoftium:atrium eft prima pars domus.

Refigite.euellite ex atriis amp;nbsp;templis porticibuf^•


Glifcunt.crefcunt res aduerfæ in metu. Tem-plis:Liuius air.Item ad focios:lattnumque nomen ad milites ex formula accipiendos mittunt,arma, tela a-tlmemus:tlmorInquit Ariftoteles in rhetorids facit homines confolatiuos. Lues.Hannibalcum exer-citu tanquam lues amp;nbsp;peftls. Exultare leuis.agilis ad exultandum non moenia expugnanda:*hoc dicit ut minuat pauorem romanis amp;nbsp;hoftes in contemptum trahat. Lapfas.confternatas timore. Varronem aduentare.cum patres in urbe tumultum fedarent Iit tcræ a.M.Varrone confule allatæ funt quibus mor tem pauli ac cædem exercitus patribus aperuit. Mo tu.animl affeCtu amp;nbsp;ira. Haud fecus.romanos odio habentes Varronem cladis autorem amp;nbsp;fupetftitem

Littoribus folus uacuis ex xquore folpcs Adnatet:incerti trepidant tedat ne neget ue ladato dextras.ipfamque odere falutem

Vnius amiffa fuperantispuppe magiftri.

Audeat:ac dirum ueniat pauitatibus ome. Hos mulcens qftus fabius deforme docebat Cladibus irafei: uulgumque arcebat ab ira Aduerfis etenim frangi non ede uirorum

Comparat illis qui nauis rectorem naufragum quafi a uerfantut amp;nbsp;oderunt amiOis nautis quibus ipfe confu

leredebuiffet. Trepidanr.dubltant. lactato.naufrago. Superantis.fuperftitiss Quamlabem.ma colam amp;nbsp;notam infamia: : hæc omnia rumor uagus fpargebat reftare Varronllabem qui audeat romam re dire amdTo eius temeritate exercitu:* fic romanis timentibus malum onoen. Irafei cladibus.fradoanimo pati clades:quoniam explorant aduerfa ulros ut fupra cecinit,calamitas inquit Seneca eft uiriutis occato•

Deforme.turpe * indecorum fortibus ulris. Qui martern infcribant genti.ideft romanorum qui origin

ocr page 197

Decfmus

hem fu5referunt ad marte belli numen:nodebet ftangiaduetfis:romäf Inquit qui parctem appellat marte. 4ndeait Liuius:Et Ü cui populo licere oportet cöfecrare origines fuas amp;nbsp;ad deos referte autotes ea belli glo tiac pupulo romano ut cü fuu conditorifqp fui parente marte potiffimu ferat. Cödere.diffimalare. Quæ tere folatia ludus ex poena.i.fupplicio altenus.uerba digna Fabio:nam ut fortis amp;nbsp;magnanimus pronus eft adignofcendu amp;nbsp;clementiam:* üc locus eft ab hoefto. Si uero.fi permittitis iquit me exprobrare arq; obii cere culpa uedram uobis o romanis uos caufa eftis huius Conderc:amp; ex poena folatia pofeere Iud9 calamitatis qui Varrone temeraria feciftis confu!em:amp; Siucro exprobrare Gnant Ûbttnftfus iHû ille dieçquoadcaftra profe^eft magis eft^ Tn1A, nbsp;nbsp;,, ,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dus g hic quo redit fine armis amp;cæfo exercitu.* fie ra, lUuxific diem quo caitris uiderit ire , blus modefte ramen obiecit Varronem plebt. His di, Varroneqquo uideat remeare fine arm is. dis.uerbis Fabiiiex cuius perfona oftenditur quid ualeat His didis federe minæ:amp; conuerfa répété aueotitas:grauitas amp;nbsp;doqueda quæ impetita multitu, ~dinem ira tumultuantedreumegit* flexit.unde Cice, r éloramuc Fati mifetmuc gaudia pceno roln oratore didt:Neque uero mihl quicquam præftabi Lonfulibüs répétâtexfis erepta duobus: bus uideturg poffe dicendo tenete hominum cœtus:mé Ergo omne offudit logo 1'2 fe agmie uulg9 te allicereiuolutates impellere quo uelit:utide autê nolit Gratantu magnaepadufe credere mente deducere. Conuerfa.mota ad affe^um uetbis Fabii,. Tn- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Nuc.mterdu. Fati.calamitatisfpfius Varronis, lira

Cluatur quodnfusauis: iccptrilq; iupbis tantü.Liuius ait quoin tepore adeo magno anio ciuiras Laomedontiadu non defperatii't urbi. nbsp;nbsp;nbsp;fuit ut conCuli Varroni ex tara clade cuius ipfe maxime Nec minus infcelix culpxcrrandi'q; pudore caufa fuinetreduti* obuia itum frequenter ab cibus or Turbatus cofultitubate admœnia grcffu diebus (i,:amp; gratteaaæcp de reputo derperaaer:qu( , nbsp;nbsp;.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-।t~ ücarthaginelium ductor fuiHet nihil teeufandum fuppli portabatlachrymas deletu attoller uultu diforet.adde etiam g, romani ditatura Vartoni abru, Ac patriaafpicef:amp;lua:9reuocaf pigebat, lerucplena exéplorum inquit Cicero in tertio de officiis: Q amp;nbsp;nero reduci' tu fe populufq; patrefq; Eft noftrarefpu.tum fæpe tu maxime bello punico fecu fen^nonffiledpofee natos

Q uifq^fuosxtréfqflimuhmilerxq; paretes nulla mentio pacis. Magna mente.animi magnitudie. Ire uidebantur lacerada ad confuus ora. Auis.maioribus romanis * romanorum animo inui,

Sic igitur muto liétore inucdus i'n urbem ^ofui malis minime fuccumbebant. Sceptris fupbus. Damnatum lupcris alpnabatur honore. At patres fabiufq; ffmul moerore remoto Præcipitant curas raptim deleda i'uuéta

poteti * claro imperio ron^notum. Vrbi.romæ quæ habuit originem alaomedonteis.i.troianis. Reduci.li

berato a periculis. Non gratari .1. uldebatut no ire gra tulatum Varroni fed repetitum illos qui fua culpa ceci.

Scrumaarmatutmec claudit cadra faluti ' derant.gratulan* gratarieft uerbotefta^^

nnr 1'r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;afticimur de alicuius falute aut fcdidtate: Colulis.Var

Poft politus pudorintixum xneia régna ronls, Muto.non præ fe ferente aliquod fignum læd, Parca%1 leges quaeûque reducere dextra, ciæ * ipfe afpernabatur honorem a fuperis damnatum^ Proqucarce:amp;fccptri's amp;nbsp;libertatis honor At patres.clade nudata romäis ditator ex auctoritate Vel famulas armare maus.primxua fuoR zfenatus limius dictus eft*.T.feproniusmagifter equi-'-rr tum deledu ediCto iuniores ab annis.xvii. * quofdam Corpora ptcxto Ipoliat uelat^nc:amp; armis prætextatos fcribunt.quatuor ex his legiones amp;nbsp;mille e Infoli'ti's cingunttpuerilis caffidc uultus quites effeCtiltem ad focios latinumque nomen ad mill Clauditratq? holhs pubefecre cede lubcf. ^s ex formula accipicdos mfttunt.forma noui delectus Idcmobfecrantcs capnuGuulgus ut auro

Penfaret paruo:nec pauca lucre precantu gufos ueUctne militate empta publice armauerut. Ser uitla:ferui quos elegerunt fortes amp;nbsp;robuftos. Pudor.no puduit romaos armare feruos pro falute patrlæ: quonia no militabat nifi liberi amp;nbsp;nobiles quota ars militia erat. Infixum.Cerat romanis reuocare in ptUlinam dignitatem quacunque dextra romanum imperium. In leges parcarum.In priftnu foelicitatis curfum ut parcæ uolebant:quonlam fatum erat romanos imperate .

Vel.etiam armare feruos; Prætexto uelamine.ipfa prætexta qua ufque ad.xilli.annum utebanturinuc au tem prætextatos armauerunt præter antiquum patrlæ inftitutum. Cæde hoftis.ldeft pubefcere cedendo hoftes. Iidem obfectantes.Hannibal poft cladem ad cannas copiam fecit redimendicaptluos: decem elege tunt ipficaptiuf qui Romam ad fenatum uenere.fenatus autem captiuos redimere noluit. Penfarent. te dimerent deletum ex omni ætate haberi:Inquit.M.Iunius captiuorum legatus apud Liulum.oeo milia fetuotum armati audio.non minor numerus nodet cil,nec maiori precio redimi pofTumus g hi emuntur.

ocr page 198

Libet

Dutarunt.paffi fut amp;nbsp;fuftlnuerunt reddere pœnoJ.Hannibalf qui tanta romanoru conflantia mirabatur: amp;nbsp;ob id illius animus fraftus eft. Cutta adeo fceleta.affert ratione quar fenatus captiuos redimedos noce fuittqa.Gfuperauetunt omnia fcelera amp;nbsp;omne culpa cu permiferunt fe armatos capi:nam potius erat motie dum fortiter g turpiter uiuenda. Damnatis.ipflus qui uerterant terga hofti amp;nbsp;ex pugna fugerat fuit impoli turn a Cenatu ut militaret'i Ûcilia ufque ad fine belli. Damnatis.quos fenatus damnauit:quoniam terga uct tißfent hoftibas prætcr decorum romani nominis. Me^ ritare.militare. Donec.f.Hanibal effet in talia.Talis in Milia mirantidurarunt prodere pœno. quit erat ÜatusMpu.tomanæcafergueétant motes amp;nbsp;ta Cudaadeo fcelera amp;nbsp;noxa fupaucratoém ta feueritate res romana regebatur.fed euerfa tandem . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~j

Carthaginein tertio bello punico luxuria urbem inuafit. Armatupotuiflc caputunc terga dedilie unde exclamat luuenalis:Nunc patimurIdgæ pacis ma Damnatis ficulas loge meritare peroras, la fæuior armis.Luxuria icubuit uictuq; ulctfcitur orbé. Impostum donee latio decederet hoßis. Optat poeta Carthaginenon fuiffe fublata e medio fito- Hæcfufapoftte cuiuerterc motes

mani mutaturi erat mores quibus refpu.eorum fteretat. undececinit Ennius.Moribusantiquis res ftat romana uirifcp.ftätequippe Carthagine æmula romani imperii ar mora ftudla quibus plurimiiualebant non omififfent: amp;nbsp;ideenfebat Scipionafica cum Cato in omni Cenatu fecu ritatis nepotum anxius deledam carrhagine clamaret.

Poft te.ruam euerfioneo carthago. Cui.romæ. Sifta bat fatis.Ci placebat fatis romaos mores mutatu Iri poft Carthagine funditus deleta utina manere iquit poeta:quo nia ratem In moribus iaéturâ no feciffemus . Initiü tertii belli pernici fuit altero amp;nbsp;fexcenrefimo ab urbeeödita an no:amp;intra quintum annum g erat ceptu conCumatu eft Scipiöisæmiliâi auCpicils g mior aphiicausapeilatus ë.

1'ETRIMarfi interpretatio in undecimum uolumë

SiRabat fatis.potius carthago maneres.

Vnc age quos clades • nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iGgnis lapyge capo

Verterit ad libyam populos: farrana

Syllii itabci. [^ P^? ,^^

que caftra Expediam, ftat nulh diu mortalibus ufq Fortuna titubanten dcs.adiungerc dex, tras

Certauere palam tu' penti feedera pceno.

Vnc age quos clades. Accepta: cladi ad canas defectio Cocloru acceOit quod ma gno aio tulerit romäi.nö enihæ Mades Heu nimium faciles læfïs diffidere rebus qui quadam proauorum affinitateromanis coiuncti erat Mox lcuis:amp;fero preffurus facfta pudore, inde conuiuia Ip lus Hannibalis quem Teuthras Cono cy Bruttius abiguis fallax:moxappull9armis tharx amp;nbsp;herou laudationibus delectauit : magonemque -r ~i''- 1 Carthaginem a fratre milium cuius petitoibus Anno pri ' quot;m gens hirpini uana indocilifcp quiete ceps alterius factionis aduerfatus elh Nunc agc.hortagt;Et rupiue indigna fide,ceu dira per omniS tis eftiexpediäinquit amp;nbsp;canam quos populos uertetet ad Manarent populos fcedi contagia morbi libyam clades cannenfts. Infignis magna, lapyge.ap lamque ateUa fuasdaque amp;nbsp;galatia abegit pulo. Sarrana.punica.de farra diaum eft aliqui tamen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i° autore Gellio tyrum ate fuibe appellatam farram uolrit. ras lupate metu poenoaftra cohortes.

fecerat poeta deCctibit capaos i primis Atq;odiu renouare ferox in tepore famnis qui quadam proauorum affinitateromanis coiuncti erat Mox lcuis:amp; fero preffurus facfta pudore.


Tiiubante.nutante amp;nbsp;cum mutatur. Certauere pala. Inde phalanteo leuitas animofa tarento aperre fine aliqua diffimuiatioe iunxerut fe poenis nec ul lam tomanorum habuere rationem. Rumpenti feeder: ra.trahit Hannibalem in odium ut illos taxet qui ad ho .•

minem infiduae fccdifragum defecerunt. Læfis rebus.aduerfæ fortunæ. FadIes.leues amp;nbsp;fnconftantesiti aduerfa fortuna quæ uiros explorat. Ferox famnis.bellicofus:deira famnitd i romanos didum cfh Intem pore.occaOone teporis cum fcilicet romani laborarent accepta clade. Odium.quo romanos profequebäiur fero inquit pudebit eos hoc feciffe.nam deleti fuerut. Facta.defectione hanc ad panos. Ambiguis.dubia fortuna. Hirpini.populi lucani oriundi a famnitibus. Indocilis.i.minimcidonea ad quietem. Indigna. dolet,poeta hirpinos rupiffe fide cum antea fuerint in officio. Cdtagia.quoniam uno populo deficiente alii deficiebat.contagium eft morbus qui tactu contrahiturunde per tranflatiocm malum exemplum contagio nem dicimus.Cicero in fecundo officiorum ait:Necuerofolum ipfa cecidit fed etiam reliqum græciâeuer, dt contagionibus malorum quia lacedemoiis profeet* manarunt latius. Atella amp;nbsp;galatia urbes capaniæ. Fas fuperante metu.nam fas erat has urbes ede in officio ac feruare fidem romanis in quacunque fortuna, fed metus fuperabat illud fas:defperare enim coeperant de imperio:ut ait Liuius : nulla alia re moti ad defe itionem nifi metu. Leuitas animofa.quæ leuiter aufa eft remouere a fe iugum ideft imperium romanum.

Phalantheo.tarcntum ut ait Strabo nomen accepit a quodam heroeiphalatus autem poftea ampliauit qui

ocr page 199

Vndedmus

fuit fextus ab Hercufe.Taras neptunl filius lacedemo ex faturfa minois regis cretendu filia geuit rarentu qui delatus in Italiam urbe condidit:amp;anomine matris faturiam appellauit:amp; alteram cx fe tarentn unde fatuquot; telanu caballum appulum amp;nbsp;calab% appellat Hora.in fermonibus:Noego dreu me fatureiana uedarirura caballo. Laxare.teiicere. Alta crotoxroto urbs i ædito icco fita i.magna gracia coditaamyfccllo achiuo autore Strabone auxilio archiæ qui fyracufas condidit:ciuitas fuit quondam rdpu.petitfffima nec patuä exer cendis athletis opera dedir:ex hac fuit athlera% celeberri Aufoni'û laxare l'ugum. patefecit arnicas mus milo crotonias. Ad barbara iulTa.mandata barba., Alta croto portas.aphrifaad Barbara i'uHa t°F amp;'S^P^ CTotonitates amp;nbsp;eo^leuttatcqui cu effet

thefpiadü docuitfubmittefcolla nepotes,

Idéetiam locros habuit furortora uadofi

quaü oriudi ab Hercule qui omnes barbaros mores pro uirili parte fuftulit amp;nbsp;monftra barbatis parere fuftinueric croton nome accepitacrotonelatrone que oli Hercules

Littoris:argi'uos maior q grxeia muros Scruat.amp;ionlo luiturcuruata profundo : Lætas res libyx amp;nbsp;fortuna1morte fequuta lurauitpauitans tyrio fua prxlia martf. Ia uero eridani ' tumidiffimusaccolca celtç Incubuere mail's iterum: ucterifq; doloris Tota fe focios properaruntiungere mole, Sed fas id celtis fas impia bella referre Boioru fuerit populis.capux ne furoréÇtu

interfecit:amp;ideo Iftos appellat nepotes thefpiadu.i.filio rum Herculis.Thefpis habuitJ.filias ex qbus.kfilios her cules fufcepit:amp; didi funt thefpiadæ fed nimis affectate loquitur poeta. Locri.populi in magna gtæcia uenerut ex gtæcia in italiä pulfi protêt morte alacis, Virgt . Hic amp;nbsp;natii pofueruntmœnia locri. Vadofi.habentis uada. Curuata.propter finus quos habet. Lætas tes profpe ram fortuna Hannibalis. Matti tyrio.ipfis pœnis. Sua præliad.mifit milites ad peenos. Jam uero eridani.nue defetibit gallos dfalpinos qui ad Hanibalem defecerûr. Gdtæ.ipfi galli qui accolebat padum. Malis, defectio ni. ItcRZ. quia prius rebeHancrant; Veteris doloris.co Q ue Çeonu getl plac_ui(le amp;nbsp;dardana ab. or cepti cum romani deduxiffent nouas colonias in agrum Moenia barbarico no du fociata tyranno^ gallicum. Tota mole.omnibus uiribus. Sed fas idcd-Q ui's na mutato tatu nunc téporc credat ds.efto inquit poeta cöcedatur gallis hæc defectio amp;nbsp;bo Ùlxus.amp;infanis nutrita fonauia luftris: t^fedeapuæ nunquam concedeturquæromam affinia Jte quadam contingebat. Referre.tranate ac remoliti. Coluptulq; pudor pcccado unilq; relictus Ne,an eftfas placuiflccapuæfuroremdefidëdiadpœ Di'uitii's probrofus honorflaccrabat hi'âté nos:quë furorem fas fuit propter ueterem iram placuiffe Dcfidia populu.ac refoluta legibus urbé. gallis. MocniarfdIicet eäpana. Datdana ob ortu.quæ Infaper exitio trueuféta fuperbh agebat. °quot;^nein habuerunta rreiantn nam ut auibutda ft Nec uitiis deerant uires.non largior ulli ball barbaro. Tëpore.conditionetemporis clade.f. ro Aufoni'æ populo.flC turn fortuna fouebat manis illata. Luxus amp;infants.defcribit luxuriam capo. Auriargentiq;modus madefada ueneno norumdnde Capuam flexit iter inquit Liuius luxuriante , o ,.L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;longa fœucitate ac indulgentia forrunæ maxime tarnen Anirio manibusucfbs mcdloque dierum inter corruptaomnia licentia plebis fine modo libertate exercentis. Luftris.lods ubi gulæ Indulgetur amp;nbsp;ueniri. Luftrainquit Sex.Potnpelus funt latcbræ lucanæ.i.eu bilia ferarum qua fimllitudine hi g in locis abditis amp;nbsp;for didis uentri amp;nbsp;defidiæ operamdantidicunturin lullris ut

Auri'argentiq; modus madefada ueneno

Regales epulxatque ortu conui'uia foil's Deprenfa:amp;nulla macula non illita uita. Turn populo fæui patres plebefque fenatP Inm'dia amp;nbsp;lacera collidens diffona corda

Seditio.fed enim interea temeraria pubes amp;nbsp;Horatius in fetmonibus:Si nequeauaririä neque for, des ac mala luftra obiieiet uere quifquä mihi. Ignauia. inertia amp;nbsp;uita oefofa. Vnis.foils diultlis habebat honor.nee erat aliquaratio uirtutis. Probrofus.turpis amp;nbsp;cum dedecore.honor enim debet elfe præmium uirtutismon diuitiarum quæ nullius preci funt comparatio ne uirtuiis.honoratis in urbe diuitils:lnquit Plato in.viil.de repu, atque diuitibus boni atque uirtus in pri, mis negliguntur.exerceturquc continuo quod In honore eft:lacenteque ea quæ apud quofque improbantur: hane fententiam Cicero in principio tufculanatum difputationum pofulr.In tertio libro feribit idem Plato : Tum demum urbem elle perituram cum es aut ferrum continget eas cuftodire. Lacerabat. uexabat:hic Iu xus amp;nbsp;molem redebat. Hiantem pigrum inertem Ignauum amp;nbsp;delitiis deditum antque uoluptati, Refoquot; lutam.i,finelegibus:erat enim illic licentia qua omnes deteriores fumus amp;nbsp;contemnabantur leges amp;nbsp;magi Aratus. Truculenta.quæ fecir.hominestruces:habebantinfupercampaniuitia amp;nbsp;opes quæ effent inftru, nienta uoluptatis amp;nbsp;luxus amp;nbsp;uitlis adderent maiores utres. Exitio,ad exitius impellebat eos fuperbia amp;nbsp;di, ultiæ uoluptatum mlniftræ. Modus-menfura copia. Veneno.purpuraaffyria. Manibus.ueftes campa horum erant manicatæ quod apud antiquos probro dabatur.unde Vlr . ait:Ettunicæ manicas amp;nbsp;habent re dlmicula mlthrædege Gellium. Illita.turpata maculata. Non nulla macula.omni fcelere ac flagitio. Sæul.katizerat inquit feditio Inter patres amp;nbsp;plebem. Collldens.concutIens. Dillbna.difcordia amp;nbsp;con, tratiainulcem. Pubes.campana iuuentus'


ram agere.unde Plautus in caflina.ubl in luftra iacuifti.

qu


ocr page 200

Liber

Polftftfor.magis polluta g effet i'uueties. Origo lucis.obfcurl amp;nbsp;Ignobiles natales. Habenas.regime ci' puxpitjt*. Cæde.nâ adhibebat gladiatores cduiuUsqfemutuis uulneribuscoficicbat.io ait fpettacula dira. Has metes.capanoRz:dicit poeta patuUonecampanafuilTecaufa defeétiöis: quippe In ilia teporis dif ftcultate fuafit petendu ee a romanis ut alter ex cofulibus

effer campanus: Quo.ut Actlus.uehemetius amp;nbsp;celeti Debdl augebat pollutior ipfa fenedus. us. Egras.dubias amp;nbsp;iam de defedioe cogitares. Nul Nec quos utlc créus defpeélaq; lucis origo la forre.nulla modo. Teperara.i.excedebat modum in pi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'°

uotis amp;nbsp;petitione:nö.n.erat tcperata quæ oetebätur^ i^

Crimine.quia eo fcelere effecta eft cla%. Aorne pattul Deerant ipetlo ac patrix percutis habenas Ionis. Sumi iuris.cofularus.Liuius ait. Roma legatos Quin etiam exhilarare utris coututa c^dc miffos acapanlsin quibufdi Annibalus inuenio poftula Mos olim:amp;mifccrc epulis fpcdacula dira tes ut aker coiulumcapanus fieret fi re romanaadiuuari

uelletrindignatioeotta e curia pulfos:miflu(plictore qui Certantu ferro fçpc amp;nbsp;luperipCa cadetum ex urbe eos educeret atep eo die manere extra fines roma Pocula:refper(is non pirco faguine méuS no^ iuberet ga nimis compar poftulationilatmoy^ erat; has haflu agcrrelPquo uerteretacri9çgraS Curuli.fedecöfulati. Equatiï decus.pare honoré cöfu

htus. Gen,hs.dtaif3s romfo córule amp;nbsp;capano. Viro Adryriosmenrcsxquxnulla forte daeuw réèHanibalem. Electa manus.legati capano^ miffi ro

Certusrornämeq;cnitépcrata uolcbat Paclulo fuit haudobfeurû crimine nome

ma ut talla paterer. Antiftat.antecdlk cibus cloquetia.

Hortatur fummi parte depofeere iuris Atçp alternatos fociato cotule fafecs: Et fi partita renuant fcdiffe curuli

Ore,eloquio. Futore.ifanla.Liuius ait VirrridipuliE fe plebe ad defeCtionedlcetem tepus uenlffequo capai no fold agigquondaromais petiniutia adepta récupéra retfediperio italia: potiti poffint. Profudit.dixit ut olle deret uirrii loquacitate. I umidis.inflatis amp;nbsp;fuperbls. Equatuq; decus ecmiafq ; uidcrc fecures: [nccdtt.comouicaures romanos ad rä Fatigat, car ytarçante oculos atœ ora affare rcpulfç.

pk uirna ralla petente. 1eplu.in quo fenatus habebat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;%r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Hic torquatus auû.latini djadére änio petierat ut alter Ergo elecla manus grcflu lert diéla citato. cófuliïect ex latlnis:dlcebatannius f(quado ung cofocia Antiftitcunctis priccHcns uiriius ore.

diiperihufutpâdæ libertatis repus optalhsten hoc repus Sed genusobfcarütnulliq; furore fecûd?. addi* uirture ueftra amp;nbsp;ded bcnlgnfcareuobis datujdi. ।, dementis uulgi:amp; uixtota profudit xitqti(enatu romao annius cofule alteyc ex roma:alte% nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;q'

ex latio creari oportet.Senatus parte æqua ex utraq; gé' ConlultatumidiSincedlt UOClbusaureS.

te effe: Td Malius torquatus iri no tenuit iquiés. Si tara demetia. P,cö(criptls cepiffet ut ab fetino hoie leges acquot; ciperét gladio cinctu i fenatu uétu% fe elfe diceret amp;nbsp;qué cuq; iatinu in curta exiftétë fua manu interemptu^. An nius ptætor ira edmotuscû fe a ueftibulo téphcitato gra du proriperet lapfus per gradus capite graultet offéfo i' pactus imoIta é faxo ut fopiret:Torquatus milTus a fena tu ad dimitedos legatos cuiacente annlum uidiffet cxcla mauit bh habet:ditpiu m ouere bellurlegehlftoria apud

Cócordi fremitu renuétucflunditur afper

Toto econcilio clamor:tu quifq; fatigat Increpitans:uocuq^cremit certamie tcplu.

Hic torquatis auu fronte xquanihe feucra

Nobilis heu capua portâtes talia dicda Roinuleis duraflis ait fucccdere muris:

Adq°s no aufi carthago atq; hanibalarma

Liuium libro oiftauo primae dæcadis. Hic.tunc. Equa Poß cannas afferre fuas:nûquâ nepaures tilffc.quonlam ille torquatus de quo dixit fuit feueuGV Itueßrasun tarpeia cum fede latini (acri mus. Duraftis.pafli edis ingredi romä hos legatos ca Orarer nana aud nerhk.hind noce: fed panos. Nung ne per aures.exemplo mouet pellendos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~i r k campanos ne maiorum grauitate ac ferueritate degener Propulium dextratqtumadata luperbo raffe uiderenturdocus eft ab honefto. Tarpeia.capitoli C)re afportabat:tanto per limina templi na. Paria,pare iTOnoré ^ co fulatu. Acri dextra.Liulus Turbie præcipitê rcuoluti corporis aedum dicit annlumlaprum fuiUemo impuIfum dextra. Qui ty-f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mn. annius prætor. Piaret.expurgaret : exclamat ToFqua Vt^uo affliélUS faxo fpedante piaret tus apud Liulum es tuppiter magne aut fruftrate patré Ttifti'a diétaioue:amp;lucret uerbaipia l£tho deuin hominumquehac fede facrauimus • Progenies En ego progenies eius qui fede tonantis eius.abillo Torquato ducens originemquilatinos expu Expulit orantem amp;nuda capitolia conful lit. Palmas.manus Inucientemin oculos campano^. , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;('j-t ~i r

Pro aulta faéta.uolebat imitari torquatum proauum dcfcdit dextrairabidu huc:palmalq;uiro^ qui ut canit poetamanu propria Annium capitolio de^ Intentante oculis ptoauitaq; facia parante teruit. Proh cunea pudendi, uerba Fabii oblidentis Vt uidit maiore adeo crudefeere motu Impudentiam campanis talla petentibus.o campan iin Excipe fais frédés fabius:ph cudapudedi quit omnium ex parte ipudentes.uacat nue Fedes cotulis r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i'

cæfi in bello:qué na ex ueflrisiIccu demortui fubrogart

ocr page 201

Vndedmus

Sedes ecce uacat belli ui'duata procella uulds commotus erat Fabius:amp; ideo crebris utitur Quemquadbeu^h.fc fopofidfepOTÇ ^^

Inque locum pauli que nam datisfan tua uirn Cltat:uocatadconfulatum. Brutis:confulibus. Prima atque ante alios fors concedere fcnatu nam primus conful fuit Brutus. Fafces Tuos: fuffe Te citat.ac noftris æquatlam purpura brutish tes uocabaatur confutes apud chartagine. Quæ er tadem:uerba Marcelli quibus uarronem carpuani demens:quo tendis ait.tibi perfida fafces , mocöfternatum calamitatecannenfi. In fomnia Detcarthago fuosnnedio feruore loquentis poftulata Campanorum. Extutbatos:eieaosamp;ex Impatiens ultra gemitu cohibere furorem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tralimen templicompulfos. Semiuiros: effemina

Fulminea toruum exclamatmarcellusab ira: tos amp;lyxui feruientes campanos. Facefetdifcede A 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- abi, Conlurgerexonfurgebant romani in canwa (Uætandem amp;qlenta tenet patientia metem nos. Fuluius ingeniofe uetba hæc fuluius tribale 0 confufe nimis gradiui turbine uarro: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fyllius quoniam paulopoft cum applo ciaudio colle

Vt perferre queas furibunda infomniaconfulf ga capuam obfedittldeo ait prefagia fpondebat fu. Non ne exturbatosiam dudum limine,templi turum decus. Non fi:uerba fuluii dicentis.o uim Prxeipites agis ad portas:amp; difecre cogis Semiuiros quod fit noftro de more creati'.

non ingredieris pofthac tomam etiam fi Hanniba lem uictum duceres. Sacratas fedesttomam: Oui diusin faftis.Dignusroma locus quo deus omnis eat.Tata caligine:ignoratione futurorum. Fata: difpolitiones fatorum. Vkro:fponte datos fafces .i.confulatum. Secura:nihlltimens. Nepotes: ip

Confulis imperiumfnon unqfobria pubes Et peritura breut ' moneo ocius urbe facefle., Muros ante tuos:utpar edtdebita dutlor Arma tusrefponfa dabit.confurgere cundti Hinc pariteranagnoq; uiros clamore pmebat. runt repulfamnamen hanc poenam habebunt cam Nr Q,r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, pani q,non ante habebunttus Iatttamp; confuiarum ec nonamp; oribus propere campana muctus gipfa carthago quæ nunc erat inimica, ignoramus Extulitipfa gradumttantzqUe dolore repulfx ar hunc primum confulem campanum Annalium Concitus annibalem uoluebat uirriusore. inopia, Poftgexpofuit.fcilicet Virrius ipfis camgt; Fuluius:huic iam fpondebant prefagia mentis P*^ad quos redieratdicta ac freta romani fena, jr5, tus:Hannibalemin urbemuocaruntaromanifque Venturum decus:amp;caput pereuntis, imago defecere.Fatale fignumquod attulit fatum amp;nbsp;cala lam tueratantc oculosinofi carthaginis inqt miratemlpfis campanis. Ingentia faCta.ln conte Dudorem ueftris deuiiftum colla cathenis nbsp;nbsp;prum tomanorum campani gefta Hannibalis ex, Ro;namuidoragas:pofthac Intrare qulrim follebant. Herculei decoris:laudisquant n^tuic Ç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hercuUs alpes tranfeendens. Diuis:cælo electas, Dacratas dabitur(edes:tendeocius oro nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;g iu

fis campanis pofteris:romainqt ultro dabit fafces nepotibus litorum quibus nunctanto furore dede

Quo mens ægra uocat.referût hæc inde citati

Tanta ne omnipotens caligine merfa latere

Fata placetfueniet quondam foelicior actas

Cum pia campano gaudebitco nfule roma:

Et per bella diu fafces perquearma negatos Vltto ad magnanimos referatfecura nepotes: Pcena fuperborum tamen hæc durabitauoru Quodnon ante fuos capua ad fuffragla mittet Quam Carthago fuosipoRqnunc dida featus Nunc fata expofuit turn ueris falfa per artem VI'rriusadmifeens ceci'ni't fatale cruenti Turbatifignum belli':furi'ata iuuentus Armaannibaléq;uolut:ruitundique uulgus: Etpœnos incerta uocant ingentia faefta.

Sidoniiiuuenis celebrant ut uicerit alpes

1 Herculei focius decoris di'uifque ,ppinquas

ocr page 202

Liber

Vada etidanippter pugna ad Ticinffq emittitin padu. Lydia ftagna:traftmenu. Proceres reg:: impato res amp;nbsp;cofules g habebat habeas tenz. Paretis:Amifearis g Hanibal e noue annos natu iurare coegit bellum contra romaos. Vnu:foiu Hannibale. Exaguis popuIi.romai.fJappecofumptique trahitin contemptu, Prorfus enim taro.Ironice amp;nbsp;ex domacho dicebat hoc capani poft repulfa digniore ce Varrone nomineco fulari g oftro effulgens fugit ex acie ut fœmfatqû diceret nos effemus logo digniore amp;nbsp;fte exrei idignltatemo uet ad defectione. InuiCtu robur:fortitudlne amp;nbsp;magna nimitate.laudat poeta robur animi amp;nbsp;ofiiciu ipGus decttTranGerit curfu rupesiutcede refèéla deque Liuiusea ne fieret neue legatio mitteret ad pœ^, Chufenteridaniilldoruadauamp;CUtidé nu fuma ope Decius Magius uir cui ad fuma auctoritate ,,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t 'n nihil frer fana ciui umété defuit:reftiterat^ Itis ait clues. Lydia romano turbari ftagna cruore: oratio decü adcäpancs qua eos accufat pluribus rationi Ettrebix ripasætemo nomine fami Us cd ulolarét fœdera gbus romanis iungebant amp;nbsp;Ha- Tradi'derit:paulum$ l'dé inter plia:amp; l'dé nibalë fccderis uiolarcréiodid trahit. CapunHanibalis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ak/ic damnati a^ fupls quonia fœdera rupit. Oblido reaitlo^ /^aminiu proceres rerum demifei it^ubns. eus eft ab höefto adeo ne iquit eftis oblitiiuftlciæ amp;nbsp;offi' H'Sfuperexcila primori marte laguthu:, di ut tanta turpitudinem non fugiatis. Rutulis:romäis. Et fuga pyrenes :amp; i'bcrum:amp; hera parétiS Res tepidædoqultur per tränatioe.nä du uulnus adhuc luratumq; uiro bellu puerilibus anni's. eft reoidu debemusadhibere fomcra:flc reces calamitas a ƒ ~ ।hr.. nbsp;nbsp;,, romforö fubfidiiïeffla,gltabat. Is locus officioioptia fnia Accumulant unu ducibus tot cçdis pepUS qucniä in aduerfis amici cognofeunt amp;nbsp;officiü ë præftâ- 1 °ttufis acie flare inter prælia nullis dum amicis aliqua calamitate laboratibus.unde Ouldius AttaHu tellS tuperumteum inunerc detUf aitiScibcet ut fuluum fffla^ in ignibus aum: Tepore Hufe fodare uiro dextras:amp; foedera fungi fic duro emfpidenda fides.Dumiuuatamp;uultu ridet for nnr— nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?

runa ferenodndelibatas cuaa fequutur opes.hæc eadem Lalt-US^ cxaguis populi uanuq; tumore, fnia ë apud Palutuin fticho. Fouere (æta:eëin offido er Nimfrucapuaamp; dominatu perferat urbiS ga illos qui fecunda utuntur fortuna no eftopus decus ui Ceu famulis fafees xquataqfura negatis, ri magnanimig uerfatur circa magna amp;nbsp;ardua laboribus — nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

Prorfusenim tato potiore nomie habédû

difficultatibufqi plena. Anlmas.romanoru. Nungan guftadaudat fortitudinem romano% quoru pectora nug erat anguea malis quonia qulcquid aduetfi accidiffet ere Cto aio tolerebant amp;nbsp;fufeipiebanrmee frangebant aduer

Varroné ut fugiat conful fulgenttoroflro. Talia iaHates fam leélam forte parabant Mitter quætyri'os adi'ungat foedere pube. Sed no inuiHuponebat pedore robur Tufolu dcefuscapuidecus :ilq? receptus Ip medios coctusmeq; enidifferre dabat: Itis aitciucs uiolada ad lura parentum: Damnatuque caput temerati foederis ans

fis.Iccirco inquit Horatius in fermonibus: Viuite fortes fortiaque aduerfis oppoite peCtora rebus.pedora rebus dicutur anguea malis quæ mala fufeipere ac tolerare no pofftit:ut frit ignaui amp;nbsp;molles:forres aut malo fruuntur . Capiuntzdelecftant romaos ipfæ calamitates q funr uir tutis occafio.capio iterdum figniflcat delecto.Martialis. Te fortalTe magis capiet de uirgine porca : Me materna graui de fue uulua capit. Cane:pugna cannefis amp;nbsp;ad rra fimenu amp;nbsp;mors pauli æmilii.tantü abeftinquit utfmtco fternatiromai cladibus acceptis ut etiam maiores anios fumant. Hi funt qui ueftris:comcmorat beneficia torna

lungitis hofpitio:quxtanta oblinio redi Magnaiatq;imagnis rebus ppiifq; uirifq;

Aduerfa oftentate fide:nue tempus inire norum in campanos ut oftendat elle ingratos fi a tomais P,ba pro rutulis.nucfgna acieq; mouer ad pecnos defecerint. Hoftem:ipfos famnltes fupra di- Du tepidares amp;nbsp;medicina uulnera pofcut. xir. Vos amp;nbsp;campana tueri moenia depuifo famnitum ro Js locus officio cu ceflat profpera:cumque brçdftSi#diMstas. lurarfdeftquireitituerut Duraadopcfortuauocar:nalxta fouerç nobis libertatem prope ademptam a famnitibus. Re,-.__ moruntipropulfatunt bella quæ inferebant nobis famni Haud qq magni c ai decus:hic age adelie res propter fidicinos qui ad opem campanorum cotifu- Noui diis alas fimiles amp;nbsp;pcHora magnis gerant.famnites omtlTis fidicinis omnem belli molemi Nu^aguda malistcapiut mihicfdite can^ campanos uerterunt quosromantliberatunt pulfo robo amp;nbsp;tr^afi^fa uada amp;nbsp;pauli meorabde Izrhu. re Samnitum. Quos focios:imprudent;æ accufat cam 0quot;^,quot;,7~u panos deficientes a romanos uiris clarinimis:amp; optimis Hi fut qui ucflrisinfixu mccnibus holte ad pocnos foedifragos amp;nbsp;barbaros. Additis: adiungitis Deiecere mau :amp; capua eripere fuperbis uobis pœnos crudeles amp;nbsp;infidos: Dardaniusitroianus gamnitum iuffisthi fût qui lura dedere decapua amp;nbsp;eius nomine dictum eft:Suetonius in cæfax nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rr11 _____

reldem fentit quod poetadicens:in monumento tabula Terroreexpulfo.fidiciaq; e, ,.'. ænea inuenra eft in quo dicebatur capis conditorca , Quos fugitis focios odiis q lue additis ille puæ fepultus conferipta litteris uetbifque græcis in hac Dardaniuscuiherapater cuinomina ligt fententiam.Quandocunque ofTa capys deteCta effent

ocr page 203

Vndecfmus

A loue duc^a capismagno cognatus Iulo. Ille ego femihoies inter nafamoas:amp; Inter Seuu atq; xquatericftu garamata ferarum Marmarico ponam tentoria mixtus aluno. Dnéloréq; fera cui nue pro fcedere : proque luftitiaeftenfisrfotape fanguine laudestquot; Non ita no decio permixtu fafque nefafque Hxc ut uelle queat:nullo uosinuida tanto Armauitnatura bono qlanua mortis Quod patet e uita no æqua exire poteras. Hec uanaaucrfas decius ladauiead aures. Addeleda manus fungebat foedera poeno: lacpaderat prxmifTa duci turbate tumultu Autololes nuerofa cohors : ipfe agmfe ma^ Feriata cit9p capos Ggna monebat, (gno Etdecius nue hora ui'ri:nuc tempus adede Ducapua dignutdu me duce dextera uidex Molit facin9:,pciibat barbara pubes (dire Pro fe qfq; alacres rapite hoc deeiPhodis a. Si paratobdruétas pbetecadauere portas Et ferro purgatenefasthic deniq; Colus Eluerit fanguis maculatas crimine mentes. Du$ea nequicquam non ulla laeta profat Audita afperitate uiri.ceptoque feroci Multa foeta gerens ira praecordia poenus Aftabat muris: ppereq? accerfere ledtos Immité cadris deeiu lubet horrida uirtus Armatumcp fide pectus redique cupido Et maior capua mens imperterrita mole Inuida dabat toruoque minantia uultu luda ducis uerbffque etiaicedebat amaris. Quelibyxredtor tot figna tot arma feretis Spernere icrepitas magno clamore pfatur: Podpaulu pod flaminiu opoimur heu heu Vecordi decio mecum certate uolenti. In decus amp;nbsp;fainam Ixthirapitetite citati Signa duces:pateatq; mihi capana uetante Vrbs decio explorare libet noua mouétl Cui patuere alpcs faxa impellentia coelum Atque uni calcata deo.fududerat ora Saguis:amp;atoruo furgebat lumine flamx. Turidu fpumas amp;nbsp;anhelis faucibus aeda Verfabat peenitus diru fufpiria murmur. Sic urbem Inuedustanto comitate fenatu Et uulgo ad rpedata ducis fimul ora ructe Effunditcuda rabic irarumcpprocellas

fote ut Iulo pgnatus manu cofangulneoBc necaret. A loueduéta.quoniâ reges troiani a ioue habuetut origi ne. Cognatus iuio:amp;fic oftedit capanos cflecoiuctos fanguinecu romanis qbus dedit origlnë. Magnoiulo alludit ad magnitudine romani iperii. Sa:uu : crudele rituferaru. RiCtu.os ferinu. Marmarico: libyco. E folo faguie.crudelitate no iufticia cæterifq; uirtudbus . Noira decio:ego iquit no fu talis ut nuUu diferime fa da inter fas amp;nbsp;nefas. Hæc.defectionem ad peenos.

Nullo uos inuida tato.fenfus.potius eft moriedu g ad admittendu tatu fcelus.Inuida natura:quæ cteauic nos mortales. Taro bono:amp; ftciteHigi tmorte elle bonum quodda amp;nbsp;munus naturæ:fortcs uiri doiciq; potiffimu habet morte ,p ualidiilimo telo quo aduerfus hoftes utâ tur ut fecit cato uticéfis, Nó æqua:iniqua amp;nbsp;molefta q no placet quoniä patet lanua mortis amp;nbsp;präs exire e uita no æqua. Aft deleéta manus.i.legati eäpanorn jmifli ad hanibalé ut cu eo fdldus pcuterent.Liulus ait.legatl ad Hanibalé uenerunt pacéq; ciï eo his coditionibus fe cere.Nequis iperarormagiftratufue pœnotum ullum lus i einem campanum haberet ne ue cluis capanus inquot; uitus militaret munufue facerec:ut fuæ leges:fui magi' ftrarus campants e0ent:ut.ccc.ex romäis caprinos pce nus daret campants quos Ip fi elegiffent eu quibus æqui tum Campanorum qui in Sicilia ftlpendia facerent per mutatio flerer. Aurololes:populiaphricæ de quibus diétum eft. IpfeiHannibal fequebatur cohortem auto iolum:amp; decius iterum hortatus eft ad egregium faci« nus campanos:fed nihil profecit. Videx:quæ ulcifce„ tur clades illatas romanis:Llui.ait.Vt neto præfidium mitti ab Hannibale audiult primo ne reciperetur uoci' fetatus eft:delnde ut receptum aut reiiceretur:aut fi ma Ium facinus q, a uetuftiffimis fodis cofanguinelfque de feciffenr purgare uelletiforti ac memorabili facinore ut iterfecto punico præfidio reftituerent fe romanis. Elu eritipurgabit métes noftras maculatas crimine iam ad milTo. Profatur: palam loquitur palam inquit Liuius uociferarus eftdecius. Fccta:plena. Pccnus:hanibal.

Accerfere dedum iubechrecum effent relata Hanni bali quIuocarent deciun? ad fe in cadra primum mifit: ut alr Liuius:deinde cum eis ferociter negaffet fe ituru nec Hanibali Ius ede diceret in duem campanum coci ratus ira poenus comprehendi heminem ulndumque ad fe trahi iullicmifit^nuncium ad Marium blofiû p' torem campanum pofteta die fe capuæ fut urum.aliter cait poeta., IncdTebatitaxabat afpetis uetbis . Decius i fenatu cam dicere iuHus egcu manente ferocia ai nega ret lege foedetis idcogi polletu iiedæ cathenamp;:duciq; i caftra e lulTustg cocionabudus iceflit adcircunfufa un-dicp multitudinem uociferans:hctis libertate qua peti' ftis capaniforo medio luce clara uidetibo uobis.nulli ca panorii fecundus ulnctus ad morte rapio. Poft paulu uociferatio Hanibalis i deciu.poft morte igt pauli æmi Ili dariffimi ducis amp;nbsp;flaminii cædé eft mihi pugnadu cu decio uecordi quem deridet. Componimur:opponigt; mur amp;nbsp;pugnandu e nobis. Mecu certaffe uolenti.q.d. uult mecu certare ut a me iterfidat :amp; gloria ob id fibl compete Libet:placet decio mouéti noua bella explti me cui patuere alpes quæ ad cælum eriguntur. Deo: Verculi. Irarum procellas:maximus iras. Non clau.

ocr page 204

fl penates:Hanniba[inquit liuius ingrefTus urbem Nec non amp;nbsp;decfo propiora pericula mentem fenatum extemplo poftulanyecantibufqi inde pti Flâmàranutcmpufque adeo cernebat adefe moribus ciuitatis ne quid eo die geretet:diemq ; ut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i j i

'* Quos laudes ducis inuichiuperaret inermis. Non illum fuga non claufiocculere penates. Sed liber uelutinullus penetraret in urbem


Annibalintrepido fcruaucrat ocia uultu: Cuiuuené fxuis horrendum cocitus armis

ipfeaduentu fuo feftumiætus ac libens celebraret ggpræceps ingenio in iram erat, tamen nequid in principio negaret uifendo urbem magna diei par tem confumpfit.decius Hannibali urbem ingredi enti obuiam prodire noiuit:feque tenuit in foro cu filio chentibufq ; paucis ociofe iabulauit. Globus : milites mdl iab Hannibale. Solus neruentem: uer Inuaditglobus amp;nbsp;pedibus fublime fedentis ba Hannibalis ad decium. Illatus ueluti:Hanniba Dueftoris liftit:tonatinde ferocibus alte

Anhelantem:timentem mugientem. Saguine rulcire acreuocare parasalunereromam humano,alludit ad ritum punicumillic enim numi O demens:cn qui diuum mihi munera tanta na fanguine humano pla-abantumomæ ut inquit Eripiat dccio prorfus feruabatinerti Plinius Herculiqui erat in pantlieo pccni quot anis lt;7,1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,'lt;11. hununauiftimafacrfficabL ^dmraOTpttM Vinccndus dccio imbelli cui Icemina nulla nlbalts perfidiam amp;nbsp;crudelitatem non dum Inquit Orta in agenoreis noftræ carthaginis oris patet tibi curia campanaamp; panditur career. Apud Cerferit.huicagedummam curidiona feram^ Lluium fic loquitunquid uiolentlus:capua capta fie Magnanimo miles méritas innede cathenas ret Ite obuiam annibali.exornate urbem diemque ni nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jr aduentus eius confecrate ut hunc triumphum deci Uixerat:h%cnondumtinem conuicia norant ue ueftro fpedetlsthæc eo uociferante cum moue, Ilatus uelut armentis fuper ardua colla ri uideretur uulgus obuelatum caput eft ociufq; ra. Cum fefe impofuit uictorque immane fub ira rexcra portam taffus eft. Obnubitur:ue atu, ni, infemuitIcoiamp;imerns grants unguibushamp; gra uefte caput decii. rerox:decius animi atrocis: «,j, .« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t, ,5 , amp;inul(2ltrahebaturul ante oculos campanorum. Manditanhelantem pendes ceruice luuencu. ExIn uieor:Hannlbalcompos uoti fui uinctoip At decius dum uincla ligant nedle ocius inquit decio luftrat urbem ac templa. Serenos:placidos Nam fic annibalem decetintrauiffe cathenas

qui non quxrebat quot effentin urbe templa:fed Digna cadlt dcciUSmcccDim te fanguinc IztU quot acies armatæ.amp; quot ad bellum fouendum ta Humano fit fas cxfis placaffe iuuencis. lenta. Capitoliaterat enim capuæ aliud capitoliu. £. dextraien feedustnondum tibicuria necdu pano fertilißimixampanu dellatem maioribus con I emplorum intranti polies lam panditur acri fecratum autore Tranquillo agrumque campanu Imperio carcer:perge ac primordia tanta ad fubfidla rdpu.ueaigalem relitum cæfar diuifit Accumula paridus fadis mihi fama fububris extra fortem.%,v.n,ilibus dulum quibus terni plu fc feretoppreffum capui cecidiffe ruinis, res uellbeti effent. Cererem benignam:campos , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;। fertiles amp;nbsp;magnam uim frumenti. lamque diem Nec plura enari concellum:obnubitur atra „ admetas:defcribltoccafum folis. Hefperus:ftella Velle caputitrahiturque ferox ante ora fuoru, qutfubfequltur folem occidentemihefpetum luci Exin uidorouans fedato pectore tandem

rarunt Hannibali. Demore:confuetoluxu. Fe' Laetus circumtert oculosamp;fingula dilcit ftam:ornatam amp;nbsp;lætam aduentu Hannibalis. nbsp;nbsp;nbsp;Qmmuris fator:amp;pubes fit quanta fub armis

Quotquc auri pateant bello argentiq; talenta Nunc qualis frenat acies nuc deinde pcdcflris Copia quanta uiris monftrant capitolia celfa Stellatefq; docent campos : cerereque beigna. lamcpdiem ad metas defeffisphoebus olympo Impellebat equis:fufcabat amp;nbsp;helperus umbra Paulatim infufa properantem ad littora curru. InHituuntde moris xpulas fcRamque per urbé

ocr page 205

Vndecfmus

Regtfice:reglo Iuxu:Vfrg.Regaïes Ïrer méfas.dfuerfatus c Hanibahingt Lfulusapud Mumos celeres fee Ui'pacuuiiïçp iclytos nobilitate ac diultUs. Dignarus:qué dignüludicauerur. Oftro purpura:Vir. ftrateq; diCcubkuroftro. Torisdetls difcubitoriis. Sublime: ifublimiloco.fic æneas accipit a didone.lö Vir. att.inde toro pater æneas Gc orfus ab alto. Adolere:ïccdere adolereingt Nonius pprie éuetbu facra redde tiu qd' Ggatficac uotis.uel fupplicatiöibus numëausius facere.Papinius ithebaide defertbes cöufuiiï adradi -fie canit.Canis edä nu altaribus ignes Sopita cinere amp;nbsp;«regifice extrudis celebrat couiuia tn^Rs. tepidi libamia facti Seruabac adolere focos:epulafq; re Ipfedeum cultu amp;nbsp;facro dignatus honore ceres ^aurare iubej.Penujdngt fceuola eftqulcqd re

। nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tri-j no n codicad anum utu:amp;dicuntpenora eo q, no in proptu

A X^puis m alto$ p.,ullpledentib9 oftro finefedintus amp;nbsp;penitus habeant.penus apud antiquos Accipitur fubhine toris:non una miniftrl autore gellio uariis generibus dictu.amp; uarie declinatu Turba grcgistpofuilTe dapes his adita cura eft.id amp;nbsp;hoc penusamp;hæcpenus;amp; huius peni amp;nbsp;pent H, 1I°'I' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i'irquot;'A. A» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A, Con,'^''quot;APAfror zliA r—h.A

autore gellio uariis generibus dictu.amp; uarie declinatu

ris:amp; penitri5:amp;penoris ueteres diiftitarunt. Afpera p5dera:uafa argetea:amp; aurea cælata. Antiqultus.i.ua fa archetipa. Stupet.admirat pp diffuetudine. Opi mæiluxuriofæ amp;nbsp;magnifico apparatu ftruCtæ. Haugt; ritiaecipit uidet luxiï capana. Ipfe.Hänibal. Danat: aceufat cd füllet iuiétu ad eâ die parcilTimus. Faciles: quæ faciles eé debet ex rebus no cöparatls ad luxu.pa-bile.n.é amp;nbsp;facile qdnatura defiderat. Tato agmie: ta ta luxu amp;nbsp;apparatu cd feruo^ ftrepitu.Epicurus dicebat naturales diuirtas faciles ec atq parabiles: q, paruo eet narura cötëta, Laxariït:exhylarariït feuerâ amp;nbsp;uolu ptaiibus prius rebellé Hänibalis metérhora. ait i fermo

nibus.Explicuit uino cotraCtæ ferla frôtis. Petfonat euboica:hocfinglt ad Imitatione Vir.amp; ex uererl ittitu to.quonlâ tue poetæ canebat icöuiuiis laudes hetoum.

Cymes.i.cumarn.dr.n.cyme cymes amp;nbsp;cume cuma-

isadolere focothis ordine pocula terre cc no amp;nbsp;certis ftruic penustafpera méia Pondera celati fulgent antiquitus auri. Etipiut flimxnoftétflrepituq ; mouentum Murmurat alta dom9:ft4peticofucc9opix Sidonius menfx miles:factemq; fupcrbi Ignotam luxus oculis mirantibus haurit.

Yefat ipfc files:gtatos danat honores Ipfc epulis facilefepcoli tato agmfe menfas Donec pulfa fames:amp;bacchimunera dura Laxarutmenté:cû fronti reddita demum

Lxtitia:amp;pofite grauiores pectore curi. Perfonateuboica teuthras tcfludie cymes Incola:amp;obtufasimmiti murmure (xux

laq;louc amp;lætos p furta canebat amores Eledrxcp toros athlatidos.unde creatus

ru Oppidi câpaniæ pria theuträtis. Teftudieicythara. Euboicatcumea.nâ ex Chalcide oppido eubolæ ume-Inter bella tubæ perm ulcet cantibus aures, rut 9'n italla cumas codiderur.unde Vir.ait.Chalcidi^ caq;leuis tandefupaftitit. laq; Ioue;theutras uult ofte der capyn capuæ coditore habuifle origine alouc. Ath _las.vii.fillas habuit quæ icælo piyadcs dicunt. ha% ele ProleS digna deum tu dardanusulq; tonati era ex loue genuit iahG amp;nbsp;dardanti.lafius celebs man-Vtdet eriétoniü magna de ftirpe nepotem fr.dardäus duxit chryfen pallatis filiä.Vnde natiideus amp;nbsp;dymas:qui regnauet6t in arcadia. Dardanus nauiga inc tros:hincilus genenstue ordre logo draha amp;ibi pofult fedé.ldeus eu parte copiare fedit AflaracusmuUoq? minor lamaue manuue in motibus g ab ec idei ducunt cybdi extracto tcplo ini Tücapys ut prim9 dederit fua nola muris . tiadi modtilnftituit:amp;orgia.Dardanus accepto agro a — nbsp;nbsp;-z -- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;-. nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. teucro rege loci teucrlä urbe fui nominis condidit.pha-nodemus ait ex attica profectu dardanu g mortua ,chry fe duxit batheam filiam teucrl:ex qua genuit eriCtoniu qui fuit fortunatiffimus.ex eridtonio amp;nbsp;calliroe filia fca mädri natus eft tros.ex troc amp;nbsp;callanide heumedis filia aflaracus:ex quo amp;nbsp;clitodore Laomedotis filia natus é capys:culus amp;nbsp;nymphæ naidis anchifes filius fuit . ächt fæueneris æneas. Furta^côcubitus. Atlâddos: filte athlâtis.Ouf.in faftiSèDardanon eleara quls nefeit at-landde natum.Scilicet efearam concubuiiTe Ioni. Ma gna ftirpe:diuia a loue. Ilus:filius affarad cödidit ilid.

Hinctros:hincilus generis tue ordie logo

Cocelebrat plaufu pariter fidonia pubes Gampanxq; man9ante oes dudor honori Nominisauguflo libat carcheRa ritu Cxtera que fcquit bacchicp ex mofliquore Irroratméfis turba ardefcitq; lyco. Interea tyrio rcfbluta in gaudia coetu Couerfomeq ; enim inucnis no digne fileri Trafmitta tua cepta libcsrfamaq; negabo Quaqiperfedis magni taméidolis aulis.

- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Muris:capuæ. Honori nominlsiad honorem capys Mens una muiolata mero nulhiq; uenenis conditoris. Augufto:factificio. Cachefia:pocula • Potado exarmata:decus pugnxq ; necifque Libar:facrlficat. Irrorat men(is:facrlficat fuper men, Sidonix tacito uoluebat pedore molem fas.dehocritu dictum eft fupra. Ardefcir:calet uino 1haafto poft libationem In honorem capys. Inrerea ty rio:dum Hannibal epulis operam daret perolla filius eum confodere deftinault:fed pater non permifit lege patris amp;nbsp;filiiuerba apud Liulum. Iuuenis:perolla.

Vnamens:unus inquit Liulus nec dominorum inuitatione:necip(ius interdum Hannibalis perolla cici po tnlt. Venenis:ulno qd appellat uenenum.Plinius ait li.xhii.Androcides fapienrla clarus ad alcxandru ma

ocr page 206

Liber

gnum fcrlpfit intemperantiam efus cohibens ulnu potaturus.Rex memeto te bibere fanguinem ter^ re (icuriuenenum eft homini cicuta ita amp;nbsp;uinum.

Quoque effet miranda magis tum facra libido Padulo genitus patrias damnauerat artes Is uariis oneratum epulis:atque atria tardo Linquentem greffu comitatus pone parenté: Poftq pode datum meditata aperire:nouofque

Necis (idoniæ:mortis hannibahs fidonil. Sacra

conatus:amp;liber parte relida

Iibido:laudabilis uoluntas peroHæ. Patrlas:artes quoniam pacunius hue paetulus fuaferat defectio nem ad peenos. Pone:poft patrem inquit Liuius exconuiuio egreffum fequutus filius ubi in fecretu hortus erat.confilium inquit perolla affero pater: Tedorum atergqpatuitlocus:accipe digna quo non ueniam folüm peccati impetraturi a roma Et capuaiamp;nobisjnquitconfulta togaque nis fed in multo maiore honore amp;nbsp;gratiafimus ca- Armatum amota nudat latus:hocego bellum pani g fuimus unquam, Atergoan poftids ædiu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r°

Meo: mentkfine me perficere id quod meditor. Coficere enfe paro:atq;auulfum terre tonant Erit maionquontam fuperabo Hannibale. Per Redofis libyci uidor caput, hic erit ille fiquid fupcrelt uitæ:uerbapacuuüad filium : apud Cuipolluta dolis iam foedera fancietenfis Liuium ait.Per ego te fili quxeunque lura liberos c, 'ferre neniiir foedlacula tanta feneduS parentibuslungtmt precorquælb^ neante oculos 'pe,, equ P, patris facere * pati omnia infanda uelis. Potiore: Lt tremit inceptis lallo maioribus acuo: cariorem. Vlfo enfe:tuo fcilicet inquit Pacuuius. Ettu fecuris concede penatibus:amp;me

Fallit te menlas.confutaiio eft. Superede: fuper Linquemeæ metirfomnu tu credis amp;nbsp;aequas uiuere etiam h Hannibalem ulcerls:quoniam Illius lt;nbsp;'L ir', comites te conficiencapud Liuium ait.unus aggref Annibalcmfuperis:o quantum nomine maior furus es Hanibalem:quid illa turba tot libertorum Iam pceno tibi natus crittuibrabat ab ore feruorumcp.quld In unum intenti omnium oculi : Ionis atrox:animufque uiri iam bella gerebat quid tot dextritorpepent uultum fpfius Hanniba Cum fenior tanti pondus conaminis xgra hs:quem armati exercitustrematmue horret popu r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t~°i

Ius ro.tu fuftieblsftali auxilia defut. Sdpiadrfsd, Iam dudum uixaure ferens tremebudus ibidc Sternif.amp;pedibuscrebro pauida ofcula figenS Per liquid duperen uitæ:periura parentis Perque tuam noflra potiorcm nate falutem Abfifte inceptis oro:ne fäguinc cernam Polluta hofpitia:ac tabo repleta cruento Pocula:amp;euerfas pugnæ certamine menfas. Tu ne illu quem no acies:nec moenia amp;nbsp;utbeS Ferre ualettcu frons propior:lumenq; corufco Igne micatftu ne illa uiri quaeuertice fundi rulminapertuleris:fi uifo intorferit enfe Diram qua uertitper camposagmina uocemi' Fallit te menfasinter quod crcdis inermem.

Tot bellisquxfita uiro:tot caedibus armat Maieftas aeterna ducem:fi admoueris ora Cannas amp;nbsp;trebia ante oculos trafimeacp bulla Et pauli flare ingentem miraberis umbram. Quid tanto in cafu comitum iuxtaque iacetu Torpebunt dextrae!'parce oro:amp; define uelle Cui nequeas uittor fupereHexan triflia uincla Et decius non erudiunt componere mentem;' Talia commemorans famae maioris amore Flagrantem ut uidit iuncncmifurducp timori Nil ultra pofco:refer in conuiuia greflum Approperemus ait:non iam tibi pedora pubis Sidoniaefodienda manu tutantia regem.

ocr page 207

Vndedmtis

Hoc fugulo dextra explora:näq; hoc tibi' Ferru Sipœnûinuafiffe parastper uifccra ferrum Noftra eftdeducenduttarda ne fperne fenefta. Oppona mébratatq; enfem extorquere negatu Motte mea erfpiam.lachrymætune ore pfufç: Etmagna fuperum cura feruatus in arma Sd'pi'adæpœnusmcc tantum fata dederunt Externa peragi dextra:pulcherri'musfræ Et dignus fieri compos memorabilisauG:' Amifit quantam polito conamine laudem: Cuitatum eftuoluiffe decus:tum reddere fefe Feftinantepulis:amp;triftia fronte ferenant: Donec Izta uirum foluitconuiuia fomnus. Poflera lux phactontis equos proferre parabat lam rapidos:omnicurru (plendétc fub undis. Etiuuenismaono generatus amilcare duras lam dudum exercetcuras:carthaginis arces Ite ferox mago:amp; patribus portare iubetur Nuncia fada ducis:prxda amp;nbsp;captiua leguntur Corpora:dircptæque uiris fub marte cruento Exuuixfdufli fuperis libamina belli.

pfonl qui de Hänibafe triumpbaufr. Externa der tra:campanarfata noluerunt Hannibalem cad re manu externa. Serenat fronte, i.celättrlftitiä: amp;nbsp;dolorem (imulata lætitia. Et iuuenis magno, du hæc in Italia agerentur mago ad Carthaginem mif fus eft nuncius uictoriæxum anulis qui dimidium fuper très modios impleuerunt. Exuuiæ:anuli amp;nbsp;cætera ipolia. Libamina fupetis:pro his inquit Li ulus tot tantifep uiftoriis return factum diis immer talibus agi haberiq* mandauit. Libycis orismâ ex templo impofitus fuit in nauem amp;carthaginem de ftinatusmaulm cyrenas impulit tempeftas quæ td In ditione regum ægyptlorum erat.ubl cum deci gt;nbsp;us ad ftatua ptolomrciconfugOTet deportatus a eu ftodibus ad ptolomæum cum eum docuiTet côtra lus fœderis uinétum fe ab Hannibaleeße : uinculis Iiberatur:amp;ibiremanfit cum redire poftet permit tente ptolomæo uindice fuæ libertatis.Reduci: te uerfo Hannibali in patriam. Lentas iras : ut eum puniretcum maxima uoluptate animi.fupra dixit ientæ mandauerat Ire. Vrbem batti : cyrenas de quibus dictum eft. Pellea fceptra;prolemæus rex ægypti amp;nbsp;alexandriæ denominatæ ab alexandro peHeo ideß macedöe;pella enim fuit urbs macedo niæ.unde alexander pdleus.luuenalis.Vnts pel , leo iuueni non fulcit orbis. Minis uehentun,:eo rum qui decimum uehebant naui Carthaginem.

Nec uenerem interea:imltatio eft Virgilii apud quem Venus cupidinis opera didonem amotis fa^ gitra confauciauit:nunc mentes pœnorum emollit re parat. Exitio:amore. Importunairigida belli,' cofa. Natisicupidinibus. Flammastoccultu amo rem. Vir.Occultum infpires ignem fallaxque ue, neno. Eat improbaiuno:uerba ueneris ad filios in

contemptum iunonis:quæ non poterat cladibus ro manorum fatiari. Aciatelata rebus illi ad uolupta tem fluentibus. Profliganda:debellanda qua non

Alteracurarum libyeis demittitur oris Heu decius:rcducilentas feruatus ad iras: Nipœnæi'uuencm indignxmiferatus ab alto luppiter antiquam batti ucrtiffetad urbem. Hicpellea uirum ptolemæi fceptra uehentum Eripuere minisircfolutaquc uincula collo: Atepeadem ai'tæcuftos:mox deinde quieto Accepit tellus offa inuiolata fepulchro: Necuenerem interea fugit exoptabile tempus potuit fternere romanus enfis. Gradiuus:guipu. Poenorum mentes cæco per lacta premendi nbsp;nbsp;nbsp;gnauit ad cannas pro romanis.

Exitio:amp;luxu corda importuna domandi.

Spargere tela manu paffim fallentia natis Impcrat:amp;tacitasin pedora mittere flammas. Tum pueris dulce arridens .eatimproba iuno Etnosinec mi^iquidenim fumP^cfta fecudis Defpiciat:ualet illa manutuallet illa lacertis :

Fundimus:amp;nullusnoflro de uulnere laguis. Veru agite o mea turba pcor:nuctepusiadcPe Ettyriam pubem tacitus exurire telis: Amplexu:multoqüe mero:fomnoquc uiroru Profligranda acies:quam non perfregeritenfis Non ignes:non immiffis gradiuus habenis: Combibat illapfos dudlor per uifccra luxus: Nec pudeatpido fulclum iacuifle cubili.

ocr page 208

Liber

Amomo:unguëto aduetfo ex fyrfa. Amomu eft fru Nee cri'né affyrio prüdere pugnet:amomo texmafdt infria amp;nbsp;arméia:^ore hét optima fönofgi me fab hyberno fomnos educere telo fuauificat. Maded:ebno. Numie:amore^ Liquefa, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;--.

aa:qdâ fuauitate câtata. Pieria:phcebda. Lymphæ: laxatorte(ftis mailt confumere nodes, aquæigni calefaftæ. Miferis bonls.uoluptatibo quæ Ac ponat ritus uefcendi fepe citato holes faciut mifcros.Liuius ait.ltacp quos nulla mali ui Dumreßdet fub callidecquoidlfcatq; lyco ceracutspdider-ntmia bonaiac^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;In bellum donare diem:rum dcidcmadéti

eoipenfius quo auidius ex ilolcua in easlcimiferat.So _।trf nus.n.amp; uinüamp; epulæ.amp; fcorta amp;nbsp;balnea amp;ociü có Poft epulas ht grata chelys:(egniiq;loporei fuetudie indies ita eneruauit corpa aiofep ut magis dti' Aut noftro uigiles ducat lub nute noéteslt; de uidonæ eos gffentes tutarent uires. Patrias:ar^ Hæc poftq uen9:applauditlafciuus:amp;altO tes:duros ritus belladk Sagittaxupidineaificiéte mé, .,, '^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..,

téipüus Hanibalis. Secüdæ:pfperæ. QualTant.cö. Mitti fecælo niueis exercitus alis: cutiiït emolliiït. Merfæ:demeriæ in libidine amp;nbsp;adde- Sentit flammiferas pubes maurufia pcnas: bateapani ludos (cenicos ad maioréoblectatione. Vlt; Et pariter fufis tepuerunt pectora telis: ftrepit airidueduxa IuCuCqcapanoru coparat luxui quo Bacchi dona uolut:epulafa amp;nbsp;carmUrurP •xx.ftad.diftatab Alexadria pedeilri itinere euobu s di Piamp;ria liquelada lyra.non acer aperto @4 a canobo redore daffismenelai.io ait canopo amy Defudat campo fonipesmon ulla peraUraS cleo.i.lacedrcmöe quoniamenelaus regnauit apud la^ Lancea nudatos exercet torta lacertos, cedxmonios ubi fur amydæ.Menelaus iægyptü naui h/i-u' gaui tpoft euerCdilidad pteu ut canit homet^si odyO Mollite Hamislymphæ languentia fomno feacanobus ilhc mortuuscftamp;ob.mutatin.p.ÖK dicitur Mebra louet.mifilq; bois pit horrida uirt/e caopusi ea e ferapidis tépldingt Strabo cuuiu ac rligio Ipfc etia afflatus fallente cupidine ductor ne excellcsrfed ante oia inges eit eoru turba qui ad ib, Inftaurat menCas dapibus:repeti'tq; uolétu Icnia p fodampauim ab alexadria derccdut.na iterdiu rTr,,i'ir noâu^p!enae-uiroriïacmuUcriï ipudenter canentiii Hofpitia:amp; patfias paulainm decolor atUS amp;nbsp;(altantium cum omni diOblutione:* his præterea g Exuitiocculta mentem uitiance fagitta ♦ diuerfona habet foffa: impofita ad huiufmodi relaxatio Altera ia patriatatq;çquo fub honor uocaf nem ac celebritate idonea. Vtftrepitrfakaiiöibus ua^ Altera Carthago capua:intaduq3 fecundi cat. Mephis nilotica:a:gyptia.Mephis erat regia regu c. nbsp;nbsp;9''i

ægypdorüquâ p ægyptiis ponit. Ad Phrygia loton : Fortunæigenium uitia ad lacratia qualia• ad tibiam qua iueni rmatras iphrygia apudcelenas: amp;nbsp;Nccluxus ulluS merfxqueIibldine Uitao tibiaoptia ë ex l^o arbore.Cupradixit demarfia. Myg Câpanis mod9:accumulât uariafq7partes

banidequo horatius i arte poëtica.Diétusamp; amphion Vtftrepit aliidue phrygia adnilotica loton chebanæ cöditor urbis.Saxa mouer fono teftudinis:amp; Memphis amycleo pafiim lafci'ua canopo♦ prece blanda Ducere quo uellet. Orfus:incipiens ide Imprimis dulcem pcenolætante per auras

i morte dicütur canere amœne. Martialis.Cantatorcy Eque ubi mirantem relonantia pollice bla gnus funeris ipfe fui.amp; OuLin heroidibus.Sic ubi fata Ducdorcuidiclibyx:cancre indcfupcrbaS uocat udis abiectus i herbis Ad uadameandri concinit Aoniæ laudes fenlim teftudims orfus albus olotê Carpfitêdelegit ad obleaationc audictiü •

MolliiTimataptiHima. Argolicis:gtæcis:argolicos po Çocordecitharæmouit p carmma lmgu nit pro thebanis. Ducere:ad exttuendos muros theba Vincere linquentes uita quæ poffitoloreS. nos.Papinius ithebaide.Penltufque fequar quo catmi Atq;hæc exmulcis carpfit mollinima méfç ne mutis lufferfc Amphiotyiiosaccéder ft, Che Argolicis quondam populis mirabiledlau lis:lyra. Vallauit:mutuit muris:amp;circudedit. Catatas: c°1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fr.,.

eâtu ædificatas.altera turbatumuc de lyra. Artois me^ Exauditachelys.lapidem teftudincfceliX thymnei. Ario citharedus optius ex methina urbe lef Duccrc:amp;in muros pofuifTe uolatia faxa. bi pitia fuæ artis amp;gra piadro corithio gratus fuit po^ Hæcamphionio uallauit pedine thebas fter i flciliahaliaiy dluitlis copatis ad^ttia pperans ca Ac filice Lgeribus pcrfe fcandente uOcatis nautæqeu uehebat Ut diuitiis potiretpdere uellet lyra 'quot; r canes delphinu exciuit cuia dorfo exceptus ad renard la lunitin immelum cantatas (urgere turres• coiæpmotoriu delatus é.amp; corithu cöeeßit.Vbi oia re Altera turbatu pleélro moderata profundu cupauit nautis fuplido affectis. Pe@ie:pleetro quo fi Et tcnui't pbocas;amp;in Omni prothca forma des tägüt. Moderata:q mltigauit uitulos marios. Inoi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''

formaiquoniaptheus ut dictü é uertebat fe i uarias for^ nias.

ocr page 209

Vndecfmus

Portault.effecftut portaret a^ddphio. Martialis »Sie methimneo gaulfas arloe delphf. Nag pcliaca.nnc ddyra chironis cétaurièchlrö fuie fiiius fatumi ex phyllira;unde phyllirides cognominatur. Magiller fuit a chyl!is.amp; lyra ed canere docuit laudes heroum:Iuue.cui nd Eliceret rifiï citharoedica uda magilhi.apud Va feriu Flacca peleus nauigaturus cd argonautis fie chironë alloquit.Sub te puerilia te magiftro.Véator ferat: amp;nbsp;nram feftiat ad hafta.chird nd md eërauros fed ois hoies fuæ ætatis bonitate ac luftitia fupauit. Peliaca - , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rupe.ipelio mdte. Cetauro.chirol. Fide. corda. Iri

Traxit:amp; aequoreo portauic ariona dorfo ftis auerni.infero%,i.cdpercebat mitlgabatcp fuauitare Nanque peliaca frenabat rupe canendo catus mare ac inferos. Nacp chaos.canebat chiron prici - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।'11^ pia re% de gbus tranat naturalis philofophustfedomif^

um metesxamp;magni peélora a,chillis fis plunu philofophatid opinionibus de principiis re%: (.entauro dileéta chelis cópefceret iras uanisiatQ dtuerfis eas opinldes i media adducâ quæ ad Perculla fide uel pelagi 'ueltriftis aucmi'. nbsp;nbsp;præfctciterpretationé fpectät:amp; faciut.Atiftotelis opi^

Nagchaos cæcâquonda fine fydere molé nio depncipiis re^hæc fuit:ad qua quæçp opinio relata Nr„.3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1-1 nbsp;nbsp;nbsp;liera ee aliq ex pte coprobatur.quatuor pricipia rcRtpo'

on lurgete die:ac niuduune luce caebat fuit.Materi a ut fubiead ad omné mutationefuicipiéda.

1 iï deus ut liquidi difeuffitRagna pfüdi: formiquæ ex Ipa merglt.effectricccaufa undec punci, Tellunfq; globümedia compacte ligaffet: plu motus productiöis:amp; generationis.finéobquéna Vtcclfüfuls habitare dcdiOctolymput turaagfc:Guelile frçfomiajtiueqdatotareçopo(ua ferl Ca7, -or rr1, emergerelt;p p forma uidct:omltto pnuarionc:quamipfe '.altaquelatumi moltrabat Ixcula putris, cd materia conexa generatiöis nee omniu prlnc plu elfe dlxit.Plato philofophiæ princeps amp;nbsp;fi inönullis locis ea dem principia pofuit quæpofted Ariftoteles:amp;ifupinftrumëtalccaufâ atlt;p exëplarë.nonnügtamë amp;nbsp;par °uamp; magnd atep und dicit pricipia rcilt; -ec.p magnum amp;nbsp;paruumaterla:p und forma itelligebat.ln quibus maxime fequutus épythagoteos afferentes idualitatis.uiuftp röne pticipia re% cöftftere:quo% ratione dua litans ing at^ unius ad ideas fotmafep rerç ipfe accömodauit:amp;codirioes materiæ tribuêdæ funt.eadé par Qonngnoqi tribui poffut.qd'fi materia oium re%: formas fufeiperet pór amp;nbsp;nuc paruamde magna eé uidetur amp;nbsp;definite gtltatis p idefinita fua molé fufceptrlx eft.cöftat p magnd atq; paruü acco: odatiAime matériel natura Platoneinuife.Hefiodus ucro ate Aridotelë poetice loquës cd tràilatiôibus tngqs poetæ libi pfchlo ne fua nd iniuria uedicät.prindpid re^ chaos ec dixit quo materia idicat.chaos.n.a capacitate capiëdoep de fecdit.qd ' officid materiæ uidet eë. fylatetia.n.prianihilëregz iëd oës res fufcipere atep capere pót.ad qua oës hr edditides acedmodat qs Sylllus ad ipfu chaos affignat.chaos ut ait.Sex.Pdpeia appellat htfiodacdfu quädä ab initio unitate hiantë.patentë^ i pfundd undenos hiare dlcimus:amp; ianus detraCta.h. nomiat eo

9 fuerit prius oium cui priofuppheabät uelut parëti:amp; a quo regz oium factum putabat initia . Vh ait apud Oui.|i„t.fafto^.Me chaos antig:nä fdres prifica:uocabät. Cæcâmolë.obfcuiâ quadäcogeric re^ amp;nbsp;gio bu. Sine fydere.fine lumie. Mudd fine luce quonia tenebræerat ubitp. Difcuilit. Diuifit. Deus.amp; ficcd cordat cd librismofaicis amp;nbsp;iteUlgitmete dlulna effectrice caufa.Anaximader putauit und effe pricipid ex quo omnia orientur fequeftratide.Aanaxagoras clazomenius pofuit principia congeriem rei in qua fut infinitæ ptes amp;nbsp;omnia permixta atq; Indifcreta.Empedocles agrigëtinus pofuit globu und in quo effent.iiii.elemen ta.Ignis:aer:aqua:terra.exquo globo oïa orirëtur.ln congerie lila dicebat Anaxagoras cffe res fimilium par tid ex gbus oriretur res diffimiles:dicebathoc fieri fcper:amp; quod libet effe in quolibet amp;nbsp;omnia cffe in omni bus :fed uiderttaha:quia in uno plurainfint a quibus denominatur.ut caro:quia ibi eft plurimumcarnis:amp; fic de fingulis amp;nbsp;ex fequeftratioe dicebat omnia oriti.amp; pofuit mente quæ intelligeret omnia confufa amp;nbsp;fegre^ garet p fua opatiöem amp;nbsp;intelleétionë amp;nbsp;dicebat aliquando mente cepilTe fequeftrare. Empedocles dicebat non incepiffe concordia atq; difcordiärfed fuiŒc femper ut nunc fit concordia nunc difcordia.Naturales phi-lofophiate Platonë partim unum partim plura principia retd elle ponentes:ut acrë:aut aquatur ignem: aut unum quid inter ipfa:amp; ptæter hæc aut quatuor elementa uel congeriem return aut infinita cotpufcula per hæc materiale principium omnes innuebant.hanc eadem rationem fententiamq; de pricipiis productionis cteatioifqi return noftra religio fidefep clanllima fanctiffimacpamplectirur.deum nanq; uniuetfa amp;nbsp;niaterid Ipfam ex nihilo pduxife atqueob finem aliquem creafe tenet.Nadeusgloriofus omnia creauit omnibus lo cum præfcripfit.globum tetræ in medio uniuerfi Iibrauit.fupra hanc aquam amp;nbsp;aerem amp;nbsp;ignem fuper aerë collocauit.omniaque hæc cæli nobili(Timo corpore complexus elbiquo foie Iunä:ftcllas pofuit animalia i,ter ris uoluetes amp;nbsp;reptilia produxit.pifees in aquis.demd formauit hominë culus poteftati omnia fubiecit . hæc quæ dixi libri genefeos uete copiofeque explicant. Stagna profdda.maria. congregationes quippe aquatu mana appellauit. LigalTet.quodam libramento in medium uniuetfi collocaffet. Globum, iphm terram globofam. Media compage.medla mundi machia. Calla fæcula. auream ætatem quæ fuit fub Saturno: quo tempore pudicitia in tetris degebat:Iuuenalis.Credo pudicitiam Saturno rege moratam in tertis udam 9°^!^ Sed quos pulfabat.nunc delyra Orphei loqukur:qul fait filius ceagri amp;nbsp;calliopes mufæ.hic doctii naamp; fuauitate cantus exteris uiris memotiæ illius antecelluit:cythatam ab Appolline accepit ad fimilltudl-teftudinis faCtam a Mercurio:cuias dulcedine non folum homines uetu amp;nbsp;fyluas.amp; lapides alliciebx♦ Mortua eutydice uxore ad inferos defccndlt quam recuperatamiterum amifit.

r

ocr page 210

Libet

Ad ftrymoa rhypheumJdeftthrefcium. Strymo Scd quos pulfabatrhypheü ad ftrimoa ncrui eft Huuius chraciæ quam a macedonia diuidit.labit Auditus fuperistauditüs manibus 01phcus extheno monte.rhyphel funt montes feythiæ con r termlnhhradæ. Manibus.diis inferis amp;nbsp;umbris, bmcnto fulgcntdara inter fidera pkdio. Emetico.quod meruit cælum. Sororum.mufa Hunc etiam mater tota comitante (ororum rum.Aones fueruntantquihabitatores boetiæ ubi Aonidum turba.mater mirata canentem eft helicon mufis facer.unde aonides mufe. Vb Non illo pannea iuga:autmauorti'us hxmus: nmathraceideitiUiquihabitant in ultima ora thra nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'?i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;it cia:. Inæthra non mota.in aere quieto fed æthra Non illo modulante fonosftctitultima thr. proprieeft fplendur aeris ut dixi. Captiua. capta Cum fylui's uenerc feræ:cum motibusamnes. amp;nbsp;lileéta (uauitate cantus. Qui etiam pagafca ta Immem6ramp; dulcis nidupofitoque uolaru tis.argonauis.pherælnaufcStra. emporium habet Nonmota uolucnscaptiua pepcndfrin Xthra. pagalas quo ex loco pellas lafonem amp;nbsp;nauem argo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rr foras emiüt otpheus cantu amp;nbsp;puifu lyræ magna Quin etiam pagalea ratis cum cærula nondu ex parte leuauit argonautarum Iaborem:amp; cum dif Cognita tcrrigenis:pontoque intrare negaret ficile effent uinbus-hominum trahi naulm ipfecan Ad puppim facræ cithara elicientecarinæ tu traxit quo modulantem fyluæ montes ac flumia a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. nbsp;nbsp;; -fequebâtut.Vat.Ha.afc.Nonclan,or anhehs nau Addudum cantu ucnitmare palhda regna, ticus.aut blandus teftudine defuit orphe. Pallida Biltonius uates Hammilqj acheronta louante tegna.inferos. Vates.orpheus. Getici . threicii. placauit pledro amp;nbsp;fixit reuolubile faxum. Sifyphi faxum.Çifypheus eolifilius ifthmi latro Qdiræciconum matres:gcticique furores: ciniis infeftans a theleointerfeaus eftamp;hacpœno nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i1 'ir urgeturapudinferos ut faxum ingens ad montis a Et damnata delsihodope.tulit ora teuulfa cumen erigat quod ftatim ad ima deuoluitur. Oui. In pontum ripis utriiique fequecibus hebrus. Aut petis aut urges redautum fifyphe faxum Lu- Turn quoquecu rapidi caput accruice rccifum o''ub perfona fiiypbi ambidof^ intelligit. PortarentHuchis: lubito emicuere per undas Odiræ ciconum manus.deteliatur 1 heutras clco . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।,r nes mulieres quæ orpheum difeerpfetunr. cicones Ad murmui exte toto cxultantia ponto, funt m thracia.mulieres poft amilTam eutidice fpre Sic tum pierius bellis durata uiiorum uitorpheus.amp; illud genus nefandiffimæ libidinis a Peflora cadalio frangebat carmine tcutras. pud thraces excogUauri.Vnde Ouidius . Ille etia interea placida attulerantiam flamina terris, thracum populis fuit autor amorem In teneros tiaf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r 4 ferre mares:citraqueiuuentam Aetatis breueuer:amp; Magonem llbycis laurojedimita lubibat%

primos carpere flores.Vnde mulieres furore accen fæ Inter orgia bacchiab ipfo orpheo inllituta lace rarunt:amp; caput in hebrum deiecerut. Damnata, propter mortem Orphei. Sequentibus, referenti bus uocem iplius Orphei. Virgilius.Eurydicem to to referebant flumie ripa:. Pierius.muficus amp;nbsp;pie ndum facra coles. Caiblio ♦ pheebeo. Frigebar, mollia reddebat. Lauro.quæ eft fignum uictoriæ. Tonfis.remis.exprimi t morem remigantium.

Optatos puppis portus:pelagoque micabant Captiua arma procul cclla fulgentia prora Atpatulo furgens iam dudum:amp;aequorelate Nauticus implebatrefonantia littora clamor.

Et fimuladductis percuBaad pcdora tonfis Centeno fraélus Ipumabat ucrbcie potus.

Procurrit Hu(ftus:clataque tuiba fauore

Nee lentü i'n mcdios rapienda ad gaudia uutf

Verbere.percuffione retnorum. Dignatur.dlquot; Procurrit Huctus:clataque tuiba rauore gnum iudicat Hannibalem facrificio. Martern ait Certati ingenticelebrant noua caudia plauk, egregium.oratio magonis i fenaiu puntocu fena Aequaturredor diuis.illum undique matres exponi!:fæpenumero acie côflixiffe:occidinè fupra Hlum turba minor.monici gaudeie nepotes, ducenta milia:fupra quingenta milia ccepiffe. Se Et fenior manus:amp;iuxta:populufq;: patrefq; cundis profperis amp;nbsp;fauentibus ad uoium. Mactatis fuperuin dignantur honore iuuecis: Sicpatriam mago:amp;portas ingreHusouanteS Fraternae laudis fama.ruit indelenatus.

Et mulco patrum ftipatur curia coetu.

Tum pinosueneratus huum de more uetuflo 'Martem ait egregium:amp; frayas qui itala tellus Nitebaturopes:pars ipT e haud parua laborum Nuncio pugnatumfuperis in uota fecundis.

ocr page 211

VndecImus

Eft Iocus:cetoli' lignât quem gloria regis: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eft loeus.deferibfr locum in quo fuit pugna eäne

PoHeffus quondam prifea iter fæcuoladauno. '1$. Oetoli regis.Diomedis. Dauno.qui régna ___'j'. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uit m apuha.amp;eius filiam Diomedes duxit uxore. A r s rapido circundat gurgite campos Jnterclpit.occupat reftagnans per agroscum au/ nuhdus:amp; ftagnis intercipit arua refufis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;getut pluuiis. Ferit*percutit:quoniam in mare ad

Mox Auctus ferit adriacos:magnóque fragore riacum emittit. Surgentis eoi.auroræ. Accédât Cedentem impellit retrorfum in æquora potu. 'fRTn£°te Scilicet armorum. Acer, uehemens._ U 'r. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mugit.expulfu ungularum amp;nbsp;clamoribus pugna

cuarro:amp; magnu latia inter nomia paulus, tiumiuluktuq* cadentium.amp; fonitu armorumcœ, Nomen:qui's rerû ducibus permißh poteftas: Ium uidebarur mugire. Abfeondit Huuiu . quoniä Vix dum depulfa nigræ caligine nodis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aufidus repletus fuit cadaueribus. Degener, igna

Inuadunt campum^glate^ulgcntibusarmi,

Accendunt ultro lucem furgentis eoi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dera feruilia:quibus erant aftrkti tanquam fetui.

Noscontra.nam germanum furor aceragebat de his foederibus diftum eft. Dexter.propitius amp;nbsp;Optata:pugnac:caftris cita Ggna mouemus.^uens. Teftes hi ftragis:ad fideminquit Liuius.

1. — Tamlærarum return eftundiluffitmuembulo cugt; — Uittellus:amp;pulfusmugit olympus. nbsp;nbsp;riæ anulos aureos:quorum tatus fuit aceruus ut me HicHuuium:amp;campos abfconditexde uiroßt dentibus uifum fuerit dimidium fuper tris modios Duftor:quo nunquam maioread bella tulerut expIede.Trimodia anulorum miffaabnHannibale Redorem terræ.uidicum turbine fxuo

Carthaginem ex cannenfi clade fctlbit Plinius. Su perbis.nobilibus.nam quo maioris cladis indicium efTetmeminem ni(iex primoribus equitum id gere re Infignerfed hoc non erat ue%:quonlamtunepro mifeue geftabant romani anulos. Pateant æraria. _frfcl' dentur pecuniary Dextrls.manibus 'nodristur pu, per 1 _iP^_ _ gnando meruimus. Belua . Elephas.qui romanis terrorem incutit. Alimenta.commeatus: quorum Inopia laboramus. Quem. Annonem torquebat crefeens gloria Hannibalis. Acerbo.ftudio: praua uoluntate. Anne iterum.nam prius cenfuerat da dum efe Hannibalem romanis ad fuppliciu. Vn dantla.plena. Titulis.uictoriis amp;laudabus. Tro

Aufonia:amp;fonitu bellantis fufa per agros

r 11

Vniterga daret.nidicum uarro citato Auterreturequo protectis degener armis. Quin amp;nbsp;magnanimum perfoHo corpore ta Stare fuperfocium uidite paulecadentem, Egatis illeamp;feruilia foedera larga Vltus caede dies:non plus optalie liberet Quantu concert dexter deus.altera iam lux Siredeattpopulis certç fis omnibus una Turn carthago capuutertafy colerep omnes, pheis.ulctoriis. Littora. maris adriaci ifetta fagui Teftes hi ftragistquos fignum illuftre fuperbis nequem illic euoluebat aufidus. Amnes . trebiä Mosleuagelare uiris.turn funditurante nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Heinum au um:

Oraadmirantum præfulgés annulus auro. Datcpfidéuerbisthaud paruo infignis aceruo: Hinc iterum repetens,reflat nue fedibus imis Vertenda:atçp aquanda Cola l'â fubruta roma.

Adnitamur ait.uires refouete tot hauftas

Cafibus:amp; pateant non parca grana dextris:

Quas eminus belli's:defit iam belua triftis Aufeniis terror:necnon alimenta fatigant. Atque ea dum memorattoruo conuerfusi ora Hannonis uultu:quem glifcens gloria prauu Ducftoris ftudio iam duakim agitabat acerbo: lamcp tibi dextras:inceptaq ; noftra pbamus. Iam fas dardanio menon feruire colono.

An ue iterum hanibal e dedi placete'atra uenfo Inuidixtnigroque undantia pedora feile Tadem tot titulis:totque exornata trophels Infelix muta,dextra hæcen dextera quam tu Aeneadis laceras dabas:«littora:«amnes

ocr page 212

Libet

Tafia uefanffyatto anonh:qua prius Magonem Et ftagna:amp;latosimpleuit (anguine campos. fnranfæ accufat:inde illius dida refellit: docens ab H^c macotatŒaios fauorhaudobfcur9hébat u'^l non elTe minendum Hannibali fupDlemenrä. Cu{fa^taudfa— ira ffimulâtibus häno. Haud tumetingenio.non fuperbit Mago: quia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i habebatingenium amp;uirtutes:fedquonia hxc male Talia uelaniluuenis conuitia miror: dicentia illi eft ingenita. Virus futile.ccnuicia ua- Haudequi'dé tumetigenioifraternaquc corda na.exipfis uerbis iquit iftorum corda posumus co No tarde agnofcas:amp;uirus futile lingu£ gnofcere. Q ui ne credasd.ut ne credaso Ma- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;° go me mutatum uanis ruis c0uiciis.amp; rebus:quas Quine mutatum uanisabfiftcrc credas, narrafti.dlco amp;nbsp;contendo nunc:uel maxime oeten Nuc pace orandämunc improba foedere rupto dam ede pacem aromanis. Autor ego.cdeo fie Arma reponenda:amp; bellum exitiale cauendû feagendum. Fertam.elephantum. Funeiy Autor ego:atque adeo uofmet ppenditc quçfo dies.allatura nobis calamitatem. Atroda.fortia ,ir°.^,,, i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a inui(2a:amp;no cedetia malis.unde Horatius animu Quid ferat.haud aliudnobis ceferereliduel • Catonis atrocem appellat. Cladtbus.quas accepe Tada uiros:aurum:claffis:ali'meta precatur. runt.amp; ob id magis irafeuntur nobis. Metuo Ingt Belligeramq ; fera.uidtus non plura dedifem. quot;'^riamnoftram ad cannas. Submittite fiena. Sa nbsp;nbsp;nbsp;in? dardai rutulos faturaulmusagros, cedamus romanfsuclinemus uexilla ad pace. Hæc e,5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, $,,° fœdera.quæ dico petendaaromanisiguos a fottitu Ft lacet in campis latium. deponere curas dine:anlml^ magnitudine laudat. Perflas aures. Tandem ergo bone da ui'otor:liceatquc federe qui tonas in aures iftorum amp;nbsp;influis:qui ignorât te in patria li'ceat non cxhauri'rc rapacis mendacia dicere. Rapiamus.taptim mittamus r'rtir nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r', contra romanos Proroger.dilatet,producat. Té Impenus belli uacuatos tepe penatis. pota fatl.ufque ad mortem. Dulces domos.pro Nunc en nunc i'nquä Falla ut præfagi'a noRra pter fillos:qufdulces font parentibus.qul erat mit, Sintbroxmenfa augurio ludatur inani', tendi ad Hannibalem:ut Mago petebat. Sanci, Haud procul eft funefta di'es.atroci'a noui liter efficietur tyrannus Hannibal.locus eft ab uti. Cordatae profpicio natas e cladibus iras. Ii:laudar pacem:qua nihil eft in uita melius. Aeq Vosego uos metuo cannæ:fubmi'ttfte figna: re:ut pariamp; æquoiurc uiuant:in bello enim funt fa Atcpadeotemptate agedum:amp;depofci'te pacé; aides.amp; emergunt tyranni.amp; omnis aequabilitas nó dabitur.paratrtle dolor mihicredite maiuS inter Clues peruertitur. ReuoceturJpfa paxin ur ,, r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_, bem noflram. Tandem.poft tot difcordlas:amp; bel bxitium accepto:citiulque hæc tedera Uiaor ia contra foedus. Et fama perfidi*.ignominia q Quam uidlus dabit:at^ adeo qui tata fupbo notamur ^perfidiarquoniam fœdera uiolamus. Fada fonas ore:amp; fpumanti turbi'ne perflas, locus eft ab honefto. rhoeniHarDido quam ideo r Inuocatiquoniam mori:potlus uolult:g utolare fide Ignorantum auresidic en germanusin armis datam Sycheo. Libido.effrenata cupiditas. Hle tuus par gradiuo per fæcula:tellus Cui'fimi'lem nunqua dudoré i'n bella creauit: Mceni'a rom ulex cur nondum ui'derit urbis:' Sciliceca grcmi'o matru rapiamusin hoftem Nondû portandis habiles graui'ori'bus armis, Eratasiuffu texamus mille carinas. Atq^omnis libyæ queratur belua tern's: Vtlonga i'mperi'a:atcp armatus proroget anos Hannibal: amp;nbsp;regnu trahatufque itépora fati, Vos:uero:necpeni occulto circundamuraflu:

; Ne dulcis fpoliatc domos:caftri'fcp potentum: - Atep opibus fancite modum.pax optima reru. i Quas homini'nouide datu e.pax una triuphis Innumeris potior.pax cuftodlre falutem Et ciues xquare potens.reuocetur fn arces Tandern fidoiiias:amp;fama fugetur ab urbe Pcrfidirphceniffa tux:fi tanta libido Armorum tcnct:atqjenfes no reddere perflat

ocr page 213

Pofcentipatn'æmfl fuppedi'tarc furori Horror.amp;hæc fratrimagonédida referte Plura adnedétem:neq;enifati'auerat iras' Dicendo: clamor turbat di'uerfa uolentû.

Si'libyæ decus:haud ulli fuperabilis armis Hannibaleft iræ tibi:deffituemus ad ipfas Uidorémetas:nec opuadiumeta fercm9 r Iia:amp;.xl.elephatii fupplementü mitterent.amp; argéti mul Inuidia unius fceptra ut fa parta retardet, ta taléta:Diaator^ cüMagoe ihifpaniä pmidus eft ad Inde a lacres tribuût:q belli pokeret ufus cöducéda.x^.milia peditü.qtuor milia eqtü:qbus ^er A1f, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,. nbsp;nbsp;nbsp;, a! rL f n. c. __x dtus:g in Italia gppe in hifpania erat fuppleretur. 1 ra

bfcntique fuum ladatfub tefte fauore. ducete.träfmittere in hifpania. Lluortpfius annonis in Moxeadem terris placitu traducere ibcris uidla deprimit fatta Hânibalismec finit eius laudas ad Du malus obtrectat fadaimortalia liuor.


Nec finit adiutas dudoris crefeere laudes.

Am terra glaciale caput : fœcunda, que nimbis Tcmpora:amp;auftri ferro nebulofä uer

1

tice frontem Immitis condebat: hyems:blandi'fque falubre

Ver zephiris tepi, do mulcebat rura fereno.

Prorumpitcapua poenus: uicinacp late Permiraterrore quatit, ceu codita bruma Duriphea rigen aquilonis flmina tadem Euoluit ferpens arcano membra cubili.

Et fplédéte die nouusemicattatq; corufeu Fertcaput:amp;fanie fublatis faucibus efflat. At libyci ducis ut fulferuntfigna per agros Defolata metu cu(fta:amp;fuadente pauore Vallo fe claufere fimul: trepidique falutis Expedant ipHsmetuétes moenibus hofte. Sednon ille uigor:quimptis alpib9 arma Intulerat:dederatep uias:trebiacp potitus: Meonios italo fcelerauit fanguine fludus Tucinerat.molli luxu madefada:meroq; Illecebris fomni:torpentia mebra fluebat, quis gelidas fuetu nodes thorace grauatis Sub ioue no aequo trahere:amp; tetoria fæpe SpuereubihyGemarueretcu gradie nibi Ac ne node qdéclypeiéfes ue repoftl(erc. No faretræ:autiacula amp;nbsp;pmébris arma fu Tüc graue cafïis on9maioracppódera uifa Parmaru.ac nullis fufx ftridoribus haflx. Pria inftaurantcm fcnfit certamina mitis

Duodecimus

Libya: decus.fic dicebat diuerC a uolétes laudädo Hint bale. Eft ribi Iræ.fadt tibi ira gloria Hänibalis amp;nbsp;uirgt; tus o Anno. Deftituemus.reliquemus,q.d. Debemus ne dimittere Hanibaléia pperanté ad metas amp;nbsp;uistoria Vnius.annonis. Sceptra parta.iperium ia ppe cöpa ratum. Tribuur.lpfi fenatorcs ca: quæ Mago petebat ad ufu belli. Sub tefte. Magoeigenticofenluiut inquit Liulus fit fenatus cöfultiï:ut Hanibali.xl.numidaRz mi'

lutas crefeere.

PETRI Marfiiterfratfo i.xil.uolumen SylliU Italici. Am terra glaciale caput.Du talia a pcenis ageret romai minime cudabant.CofuI qp pe Varro nullirei deerat:qpeu ageda eet. amp;nbsp;dictator. M.Junius rebus diuinis rite pa -

clis.amp; equo illi auctoritate fenatus coceOb e fraude armauit.amp; uidis detetos amp;nbsp;fic cu



aufos capita

xxv.milibus armato% ex urbe pficifeit : Hanibalieunte uere neapolitanonr aios partim fpe:partim metu cu fru ftra tetalTer iagru nolanu exercitu traduxit.amp; cu urbe op pugnaret:a Marcello pulfus e:Torqtus i Sardinia rc ftru nue gerit. Capua tade obfeffa hanibal ifefto agmie Ro ma uëit.amp; Irritus icepit magnis Itineribus i brutios core dir. Iâterra.defcribit lnitid uetis:quo hyemus fub terta cödit:quonia adueniéte calore frigus ad uifcera terræ pel litamp;löiæftate aq puteo% fut ftlgidæ:quoniâ frigus ad imacotrario fuodeprimitdn hyeme afit calidæ. Fœciï da.plena uëtis.nibus ë uis uëticu pluuia. Auftrifero.uë tofo.auft% pöit p quocucp uëto. Vertice.capite. Bla dis Zephiris.miri fauonlo:q uer Inchoat.fic ditius: quo, nia faueat fatis. Zephiti uer ichoat.Vn Vir.i geor.Ver nouo gelidis cais cu motibus humor Liquit . amp;nbsp;zephiro putris fe gleba refoluit. Poenus. Hannibal eu exercitu.

Præmirib terrore.pmlffis militibus leuis armaturæ:qul populos terreret.Na ubi fines neapolirano%itrault Nu mldasinifidiis occultos difpofuit.alios præ fe acta ßdäo ftëtâtes portis obegtare iuffit. Ceu codita bruma Hanl bale ferpentis côparat:quæ hyemefub terra latuit:Vere aut ineute egredit:mlcatq; ad folc pofitis exuuiis. Rhy phea flamia.uëtl feptëtrionales flates rhypheis motibus qui funt i fcyrhla. Nouus.dcpofita pelle. Sanië. uirus. Fluétus meonios.trafimenü Iacü hetrutiæ. Fluebant. mutabät.1.nö erat robufta mëbra:fed fluida luxu ejpano effœmiata. loue no æquo.aere nibofo amp;nbsp;frigido . Pro më.ar.quonia no air ferebat arma:gmëbra.adeo état al fuetl armis geftädls.Ci.i fcda tufcula.dicit:Näfcutü:g!a diu:galeäionere nrl milites h plus numetät g hueros:la certos:mäus.arma.n.mebra mllitls eëdicut:q qdc ita ge runt apte:ut ft ufus foret abieeftis onetiba expeditis ar, mis amp;nbsp;mëbris pugnare polTint. Ptiaiftau.a Liuio diüe tit poeta fcribëte Hanibalé coceffiffe pthenopë:priufgca pua potiret:amp; poft capua recepta iter lt;nbsp;neapolitaogz aios tëtaffe.Ipeïqt p ag%:capanu mare ife% petit neapoli op pugnaturus:ut urbe maritima hret. InftauratëiHanni bale renouaté bella leute uere. Mltis.no belli ftudiofa; fed apta ocio eo%:quillttera%(acta colebant, nbsp;nbsp;r ili


ocr page 214

Libet

Non fprera ufgoris:non habebat inquit magnas opes:taméno erat fine ulgore.poftus trahebat Hânibalc ad que naues pûicæ appelleret. Molles.dulces,amp; fine fttepitu armory. Hofpita mufis.Stra.ff.y.ait Plûtes uero e Roa Neapoli fecedétes græco uluut ritu geris aut ocii caufa:pfertim g eruditioi dat operä:aut remif, floris uUædefideriodô ait poeta:Exemptu curis grauioribus æuu.Maxie inquit Stra.quos fenettus affligit! uel aduerfa ualitudo pleriqi ët romai codé uiucdi gener de|ectati:cü tata mortaliü multitudine i fimili dege, te iftiruto i duitare uerfarlcötëplët ftudiofe.ac libérer ut

be Incolat ibi ætatem ageres.amp; Virg.igeor.lllo Virgin fiu me tepore dulcis alebat Parthenope.ftudio florente Ignobilis oci.difta e parthëope:ut et Stra.dicit a parthe nope una ex (yrcnibus:cuius fepulch% illic oftédebatur: tres fuerunt fyrenes:parthenope:leucofia amp;nbsp;hgia fibæ a cheloi,amp;calliopes mu'æ.téuerdt ifulas ppe pelogz:amp;e regióe ad furrentti:ut diétu é. Acheloias.filia acheloi.fy renes catus fuauitate cos alliciebat.amp; naufragio pdebäc: g preruehebanamp;fic iuität Vlyxéapud Home^:0 decus


Parthéope nó di'ues opumófpreta uigons Sed portus traxere ducé,fecura uolctem Aequora q petereueniés carthagfe puppis Nuc molles urbi' ritus:atq ; hofpita mufis

Ocia: amp;nbsp;exéptum curis grauioribusæuû.

Si'renü dedit una fuu memorabile nomé

Parthenope muris acheloias.æquore cui9

argolicu qui puppi Aedis Vlyxe.Auribus urnEes poffis Regnauerediucantus:cu dulcep undas cognofeere catus.Na nemohæc ungetrafueduscærula Exitium miferiscaneret no pfpera nautis, curfuQufn prius aniteru uocu dul^dmecafyPoft ua r p^e aggreffus.na frote claufat çquor nfs auido factatus pectora inufis.UoCTforad patrias la^ -, r, pfus peruenetit oras.Nuc graue certamen belli: dadecp Mcemamo ullas ualuitplringcre poenus canemus. Graecia qua troia: diuino numieuexIr.Oiaq; Tota mole uiasrfruflraq; inglorius auG. e latis regu ueftipla terr^ Aequor.quoniam Neapolis pulfaui tquaties obtrudas ariete portas, mart alluit' Inglorius no expugnata neapoli. Gralaad amp;nbsp;l munimina.muros parthenopes quâgræd chalddades i Stabat cannatu graiaad munimia uiélor coluerut.amp; ex pythecufis athenifqi uenletes. Vn neapo^ lis uerbo græco.Imouaciuitas appellata: Ideo ait graia munimia.adde ct q, illa munimina no erat fimilia roma nis:amp;iöcu Hänibal utbe minime bellicof i expugnare

Ncqcqua.amp;cautç metis cófulta ,pbabat, Eucntu qui pod dauni flagnätia regna Sanguine tarpelas ire abftinuldct adarces Enquinos regnes:amp;nefcire addere curfii Fatis ladadistquod nobis feandere nuper Non acic ipfa conccßum incenia romæ Intrateiatquc epulas pmiffas fede tonatis His qui graia maus defédit redite tedis Talia ladabatrfamæque pudore futuri Irritus incepta primus fi abiiHerct urbe Audebat cudaiatcp acuebat fraudibPefes. Sed fubitx muris flammae: totoq; fluebat Aggeris anfradu tila improuifa p auras. Haud fecus occuluit faxi:q°s ucrticc fit9 Alcs fulua ioui tacito Gad culmina nifu

no ponet:multom1nus expugnaret Roma tantis utribus fubnixa.amp; armo^z matré:græcari erat molliter uluere; quooiiutauror e Plu.iqurcftionibustno aliud feruituté ac mollide attulit grædsig gymnafla amp;nbsp;paledræ: gbus relaguefcunr adolefccntiA ai:amp; pœnitus effœminantur bic äores gignüfurJiinc fomno amp;nbsp;dcabulationibus iuue nü corpora corrupinecelTe e.Vn feribit Hora.ifer.uel fi romana fatigatmiliria. Afluetd græcari:iô SyUius moV lia munimina amp;nbsp;paßz ualida parthenepes mitis amp;nbsp;ocio, fæ urbis.graia appeîlauit. Euëtu.fineamp; tali exitu. Dau ni regna^appulla. En g nos fegnes,uetba Hanibalis ad milites.O nos iquir g me fegné uocabatis:amp; nefeiété uti uictorla expugnetis neapoli:quä graia maus ptegit. Se de tonätis.capitolio. Graia mäus.moHls nö bellicofa:ut cromæ. Fraudibus, quonlä noctu clä tetauit fcalis adquot; motis tranfilirei urbëifed neapolitani fe tutari fût.ut ag lia defédit pullos fuos a Fpétiborepëtiboad nidos. Aies fulua agia .'fulua color igt Gellia uidet de ruffoiatcp ulridi mixtus.in aliis plus ulridisiï aliis ruffi habere . Sic poeta j,, uerbo%:diligctiffimus fulua aquiladiclt.amp; iafpidc fuluos 1 ade ad uicinoscumaiu ucrtcre portus, galeros.amp; fulun auRz,amp; harena fulua amp;nbsp;fuluu Ieonc:fic. Deferiis fubigit:uarioquclacefcerc motU Qu.Enn1us i analibus ære fuluo dixit. Fulmia . quonia Fortuna: amp;nbsp;fame turbädo obibre finiftri, aqla miniftrat loui fulmia. IncefTens .laceres: ipetcns c,a,,,..। nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।, circuit nidfrfic parthenopei uldëtes hofté fcader muros Sedcuftos urbi gracchus tutela uel ipfis ciredibant urbé: Tadem ad ulcinos.Hanibal irritus in -

Euafit ferpensitcrretq; propinquus hiatu: Ilia hoftérollrotatq? afluetis fulmia ferre Vngibusleerens nidi circumuolat orbe.

ceptlcafilinum profeCtus é.amp; obfidione ad ultimam inopiam adduxit.Poeta cütcotendite cumas ubi erat gracchus magifter equitum lunii dictatoris. Subigit.cogit milites ire cumas. Sed cuftos urbi gracchus:Li'' ui.alt.Caflris romanis tunc Sempronius præerat dictatore aufpicio% repetende^ caufa lam profecto Ro mamtcafilinum defendere non potuit:non enim inluffu dictatoris pugnandum erat:tamen ad eos qui obfide debanturper fluuium uulturnum no Ctu dolia frumenti miOnquod cum pecni cognouiffenr prohibueruntcu ftodia.amp; itc cafilinu Hannibali portas aperuit.Didtator in fenatu cum magiftratu abiret pauca de fe locutus in magiftru equitu.T.Sempron.um Gracchum magnam pattern uettit; Veledam certior ipfis muris.

ocr page 215

Duodecimus


Certior arcebatmurisntcrumque federe Portistatque aditus iterum fperare uetabat. Luftrat inops animi 'rimatur omnia circum Alite uedus equo:rurfufque hortatibusinfc Locus e ab hoefto. Vrbes graias:hab^aras a ^æ Laudiiagitare fuos.pro dii:quiterminé inquit cis.amp; uluentibus græco ritu.* has urbes graias qfi Ante urbes flandigraias oblite tuorum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m^es.amp;iteris potius g armis aptas appellat. AI

,. o, , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.A pibus aftat.lroniceloquitur.q.d.pudor eftpoft fu-

RCiorum milestquis erit modus, alpib/ aflat peratas alpes cunctari ad mcenia græca.No iubeo Nimirum maior moles:amp; fcandere coelum


Luftrat,circuit urbem Hannibal inops confiUi• Alite.ueloci. lnfir.ioquitut:ut agitet fuos. Proh


nauandamme laus tantis parta laboribus amittat :


inquit nunc afcendere alpes ad coelum ereCtas: fed


Pulfannsiubeo fcopulos:quamqua altera det' ’mutos eorum qui utuum græco ritu. Hiante.ofd-Sifimilis tcllusnlixq; repente fub aftra Exurgancrupes:nonibis:amp;arduus arma Mcducente feresftenet heu cumanus hiante


tantem amp;nbsp;ignauum. Ager.lpfe murus cunianus . Gracchufgp.fcilicet te militem non aufum moue-

ri portis.had portas no folum ad muros ipetu deit ciendos. Paruo in di (criminecerno an uobis gen,. Ag^er adhuc:murufq7tcnet:gracchufq;moue tes.fenfus eft.ln hoc paruo periculo quod timetis r,1 , j'r''o(tenditis,omnibus gentibus ea:quæa uobis gefta No aufum portis:paruo in difcriminecemoCri font cafu^quodam ac fortunacondgiffemon autem An uobis gentes quxcunque labore paraliis nbsp;nbsp;nolitis uiribus:quod credibile eft:fi hoeparuum dif

Cafu gefta patent per uostyrrhena fauentum crimen uos retardat.amp; unus gracchus:quos haCte, Stagna deu per ego amp;trcbia:cmerefa fagunthi nus non alpesmon Sdpiomon flaminius:non pau ni-r11'(1 Ius:non tót romanoru mllia ad cannas cæfa tenue Ubteftor:dignos lam uofmet reddite ueftra nbsp;nbsp;nbsp;runt:amp; fic per has utetortas milites obteftatur fuos:

Qua trahitis fama:amp;reuocate ipeélore canas. 'hortatur ad urbis oppugnationem decorumep præ Sic dudor fellas luxu.atcritafcp fecundis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'ftandumjocus eft ab honefto. Stagna.traûmeniï.

En'gere:amp;uerbis temptabat filtere mentem. Atque hic perluftrans aditus fulgentia cernit Arcis templa iugo:quorum tum uirrius alex Immitis ductor capux primordia pandit. Non eft hoc inquitnoftri quod fufpicisæui Maiores fecere manustcum regna teneret Diclei regis:fic fama eft linquere terras Dedalus inuenit:nec toto figna fequenti Orbe dare:£therias aliena tollere in auras


Fauentum deum.deorum qui nobis fauetunt:qco niam numen trafimeni lacus fault pecno : ut dictu eft. Dignosfama.no decebat milites tot uittciiis claros paruo difcrimine retlnetiddeo Hannibal lionet ac decori ftudiofus ainlcltor me teddete uos dignos ueftra fama:quam poft uos trahicis.amp; hatte nus comparaftls.Si operam mihi nauare nuduetilt; cis effidamiut dignl ea fama utdeamiufcquam uobis tot præteritæ uiCtoriæ'compararunt.totus hic io-eus eft ab honefto. Slftere.cöfirmate ad pugnam milites effocminatos luxu.amp;iilecebris campanc%.


rempla.appoliinls fcilicet pcfita a dedaio:ut ca-


Aufus fe péna:atq; homini monftrare uolatus. nlt Vlrg.in.vuRcdditus his primütertisubiphœ Sufpenfu hic libras media inter nubila corpus be facrauit Remigium alarum. Alte, ab mitio.i. cnauit:fupcrofque nouus conterruit aies.

Natûetiam docuit falfxfub imagine plumae


ium alarum. Alte, ab ininu.i.


aldus repetiit principia templorum. Immitis, fup blends tunc fecuda fortuna:de hoc Virtlo fupra ha buimus. Sufpicis.admlraris. Maioris manus,de Attemptare ui'as uolucrum:laplumquefolatis daleæ. Diaei regis,cretefis minois nota eft hifto Pennarum remis amp;nbsp;non fcelicibus alis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^a fabulofade dedaio amp;nbsp;Icaro apudpoetas:amp; Dio,

TfflCTiamp; fe„OT,lt;kgt;kró ^^ Indulgetfubito motis ad peciora palmis: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuamp; corpore marecui dedit nomen.Icarium quip-

Nefcius heu planctu duxit moderate uolatus: peditum eft. Irrita tecta.cumana quæ non expu Hic pro nubmaoo oratus pia templa meatu gnauerat defendente graccho. Vrbe dicarchea.

puteolis.fupra dixit prole dicarchea« Defenlantu. lnftituit pha:bo:atq;audacesexuicalas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ceorum qui poteolos defendebant.

Virnus hxc:fedenim duclor numerabat lertes


Atque ados finc marte dies:ac ftare pudebat. Ingemitaduerfis.relpedlanfque irrita teda Vrbe dicarchea parat exatiare dolorem.

Hicquoc , nunc pelagus nue muri faxea moles Officit audenti:dcfenfantumque labores


ocr page 216

Liber

Obfeptatmunka: Tepéies bafæ.ppter aquas calidas quæ illic fcatent:Strabo dfcit balas habere aquas ca Iidas amp;nbsp;ad uoluptaté amp;nbsp;ad fanados morbos apridimas:baiæ nomêhabuctut a baio ulyxis focio. Dulichio puppis.ulyxis dulichtt:dulichiü.n.eftppeithaca ulyxis natale fold. Aft hic.alius capanusdacus luctinus que Cæfar dictator muto circudedit ingeriipéfa olim ftagnu état amp;nbsp;appellabat cocytus a ppinqua aqua quæ in eu find fcatebar:cutus fonté apud iferos credidere qdâ^gtæd appellaret acherufia paludéiquida auctnû:fcd tame Ifta loca fepatata fat alucrlno.cu difficile tranfitu

peditibus fiberet ferut Hercule in ttaducédls bubus hi Dumcp tenet focios dura atq; o bfepta ui'a^ panis duxi0epcocym aggere lögitudinis mille paffua Repéré nitetis lentus labor: iplè propiqua latitudinis qtu currus occuparet. Difcidit.dluifit:erat er, rr eni agger cbftruélus iter mare amp;nbsp;ipfuluctind. Hiemaliquot; Stagno^terrærp fimul miracula lulfrat. us capanus. Noie uerfo.quonlâ prius dicebat dix po. Primores adfunt capulidocet ille tepentes Aea auernus qui e lacus i finu baiano.Supcilia qda ingt Vnde ferat nomé bai'x:comi'tcmq; dedilfe Sr,boarduaauernuundiGp dngazfrero(lia:ohn,aut Duhehfe puppis ftagno fua nola moftrac. referta nemoribus amp;nbsp;pcerisarboribus iuia quæ umbris ^ni,i',''pc i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a-

obfcuru find reddebar.aues fupuolates odor exhalas ex Afthic lucrino manliHe uocabula quonda anfmabatrfons neto ibi fluuialibus fcates aquis excurrit Cocyti' memorat:medio$i'n gurgite ponti In mire.ab eius ufuabftlnebat oes ftygias opinates elTe Hcrculcu comedat 1'tcr:qua difcidit iquot aquas:amp;hæcloca Plutoni dicata opinabant. Nucce .।'-j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aL'

lebre.quonia.M.agrippauriquitStrabo auernd pur^ Amphymomades armenti ucdoriben., gauit amp;nbsp;lucos qui obfcuris umbris locd dird reddebant Ille olim populis didu Hygia nomie uerfo fucciditJocdrpilld pulchris ædificiis ornauit edebreq; ftagna iter célébré ncmitia moHart auernu reddidit foOaq; fubterranea ide cumas ufq; effodit : qd' y;äfft nemofatŒ übri's ni'grätibP horrés opus aliqui cocceio neruæ afcribut culus meminit Ho „—,.im1 radn fer. Ndcmiriaicu prius effent horroris plena pp Et formidatusuoluçn lœtale uomebat umbras obfcuras amp;nbsp;quandam fuperftitlonë. Turn. cd SufTufo uirus ccelo Hygiaque per urbes, ftix diceretur amp;nbsp;non effet purgatus ab agrippa. Trifti. Rdigioe facer fxuû retinebat honorem, obfcuro amp;nbsp;trlftitiam atcp horrorem ingredietibus incu

Et formidatus uolucri lœtale uomebat

Suffufo ui'ruscœlo Aygiaque per urbes.

Hic uicia pal9famaéacheróti'sad undas

tienti. Horrens.terribilis amp;nbsp;horrorem faciès ipfe lucri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- r

nus. Formidatus uolucri.quontam auernus dicitur aui I ädere itertcxcas Magnate uoragie lauces bus cotrarius. Suffufo.ifecto peftifera exhalatlôequæ Laxat:amp; horrendos aperi't telluris hiatus crattang ultus ipüs maxime auibus. Stigyareligiöe. Interdüq;nouo perturbât lumine manes: euocationemanid amp;nbsp;umbrard quæ lUic fiebat.1auerno

adt inquit Strabo maiores noftrl homerica defunctord Acluxta callgate fltulogumque per luu uatfcinla fuiffe crediderdlluc^ulyxe nauigaffe tang ad Infernis prêtas nebulis palléte (ubumbra ftygidoraculd placatifq; prius per facrificia diis mâibus Cymmerias iacuiffe domos:no(ftéq;,pfüda eo itrabat aderat facerdotes ad id duces locoru fructus Tartarei narrât urbis:tu fulphure amp;nbsp;igni pcipientes:ideo didt poeta auernum fuiffe fac% ftygia c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-n.^ religione. Seuum hónoré.crudelé:quonia mactabant pempanhelates coctoq3bitumic campoS homines amp;nbsp;tali uictimaeuocabärur manes. Vidna pa Oftentat tellus atro exundante uapore Ius:acherufia dida ab acherote Huuio.illic erat defeefuf Sufpirans:uftifquediu calefada medullis adifaros. Cæcas fauces.^cultum igreffum. Laxat • Eftumgftygios cxalatin aera flatus, aperir. Nouo.quoniam ilhceft perpetua caligoamp;ipa „ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;1°., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„ i1 - gt;nbsp;palus aliquando hiatu foils lumen träfmittit ad manes Parturit.amp; tremulis metuedu exibilatatri quodeft iliis nouum. Situ.fquallore offufcante occulo Interduq;cauasludlatus rumpe ledes ranteq; domos cymmerias.ephotus aute quidam iqul t aut exire foras fonltu lugubre minaci hT^rquot;A'1^%r# habitans in fubtetrands eos Mulciberimugfetlaceratqt uifeera terr% habitare domiciliis comemorautt:eo@ per folias quaf '

dam iter fec0meareamp; aduenas ad oraculum uenietes

admittere.cymmeriinon afpiclebant folem.noctu egrediebantur:de quibus fic fcripfit Homerus i odyOea. eos fol phaeto nullo ituet in tepore. Per lôgüæun.fuerutqppe illi meatus fubterraneidetect! tepore agrip pæ:Srrabo ait.his auté annis cum auerni lucu fucciderit agrippaieffoffacp cumas ufq; fubterranea foßa onv nia de cymmeriis figmenta aperta funt:Cicero in academids air:amp; cymmeriis quidem quibus afpedus foils fiue deus aliquis fine natura ademerat fiue eius loci quem incolebant fitus Ignes tamen aderat.Tartarer: fub terraneæ. Sulphure.quoniam intradu illo hnuq; campano fulphutis amp;nbsp;aquatu calidaru plena funt omnia.

Anhelantes.æftuantes. Vapore.fumo. Stygios. graues amp;nbsp;maleolentesppter fulphur. Meduliis.terræ ulfceribus. Parturit.imergit Ipfa tellus amp;nbsp;tremit. Cauas fedes.quonia igniscoceptus In fubrerraneis mea/ tibus quærit maiore locum amp;nbsp;ludatur exire:cum autem noh poteft egredi generat magnum murmur. Fre tis.mari quonia aqua igni contraria opponitur. Muldber.ignis qui eft ualidiffimum elementum: quoniam omnia couercit in fui naruramtunde futura eft refolutlo huius uniuerfi p ignem:quod amp;nbsp;facræ littera: atteftan tur amp;nbsp;nonulli philofophates maxime Heraditus;fore tamen aliquando inquit Cice.in academids ut omnis

ocr page 217

Duodecimus


hic mGdus ardoredcflagret.unde Parmades:pricipiiï rerd dixit eße igné: Madit.confumft quia domat oia |-quot;i': Tradatherculea.cäpus é Inge Strabo noie phiegreus iquo res a gigatibus gefta: fabulæ diuulgat nul a alia ob cam:ut credi fas e:g q, terra ipfa fuapte ulrtute ßhoru cocitatrix e:poeta fingit gigates iihe fepultos ubter anhelarerfed é rd naturalis.na cd ois ille tractus fît fulphureus amp;nbsp;cauernofus ipulfu uentorüillic caufat i^nis g gres maiore locd egredi Iu2at:amp; cd habeatcbftaculd fit murmur amp;nbsp;motus tetræ.ut é in aere cd ignis


coceptus cofliclu uëtord icorporee nubid erupens facit tonitrud amp;nbsp;corufcatiöes.ex modico aere multd gignit ignis pp extenuationédö poetæ fingdt uulcand haber fua officinai lipare ifula amp;gigates fulmie deiectos amp;fla grates fuppo(itos motibus amp;nbsp;ifulæ capaniæ amp;nbsp;ftciliæ : quoniä ignis naturaliter coceptus ide egredit• Torre~ rl.coburi. Copage terra fup ipofita. Expalefcere.fie ri pallidd egredicte fumo.prius.n.egredit fumus ,nde pura flama. Prochyte.ate mlfcud:pchyta lacet ifula a pythecufis gdocp diuulfa.unde nome accepit fub^q fin


Madfr.amp;exefoslabcfaftit murmur mods. Tradunt Herculea paratos mole gigantes 1 ellure iieclaqaatcrc:amp; Ipiramine anhelo Torreri late campos:quotienfque minatur Rumpe cópagêi'pofita expallefcerc ccelü. Apparet prochyte f^uum forti'ta nurnana.

Apparet proculinarime quæ turbine nigro ^.........______________________________.

Fumantem premit lapetü: Himafep rebelli git poeta urgeri amp;nbsp;cöprimi numäta gigâté. Inaryme Ore eiedantem:amp;liquande euadere detur ^ula eft capaniæ fub qua lacet Iapetus, yefeua iuga. ueUaiouirurfus luperiiquc iterare uolete.

Moftraturuefeua iuga.atq; i uertice fumo

Depafti flammis fcopulitfradufque ruina te planitie habet nulld fruétd feremChabet cineres ca, Mons circu:atqueetnx fatis certätia faxa. i uemoG^ moikat antra cóbamp; ex petris ut color indi N-r —,1r1 f nbsp;nbsp;nbsp;cat qs ignis abrofericdiclt uefcuus uefbius amp;nbsp;uefuuius:

ec non mifcenum leruate idea iepulchro de cuius eöfiagratiöe Martia.extat epigräma.Hlc ë pa Nola:amp;herculeos uidet ipoilittof baulof. pmeis uirldis mö uefblus umbris. Saxacertätia.pumi ces getia ex etnaeuomunt. Fatis ethnæifaxis amp;pumi cibus quos appellat fata ethnæ.quoniâ cd ille mos com


uefeuus mos câpaniæ g Tito cæfatc iperäte eöflagra^ uit.Strabo ait bis locis incdbit mós uefuuius amoenifli


mis habitatus agris excepto cacumie.ld magna ex par


Miratur pélagique minas terræcp labores. Quæpoftgpfpeéla uiro regrelTus ad alto: Inde phereciadû muros 5€ frondétia læto Palmite deuaftat nifea cacumina gauri. Hic ad chalcidica träffert cit9agmia nola. Campo nola fedet crebris circudataiorbé Turribus.amp;celfo facilem tutaturadiri


Planiciem uallo.fed qui non turribus arma Defédéda darct:uerû ultro mccni a dextra Protegere marcellusope auxiHuq; ferebat. Hep ubiagenoreä qaculadueeatepæquor. Et ferre ad muros nubéuidet:armaeructus


hollis adeft: rapite arma ui'ri clamatq; capit Circulât rapidi iuuenef.aptat(pfreméti(q3 Sanguineas de more iubas:fdat idc citato Agmina difponés paffu.tu limina dextra:i Seruabis portae nero:tu conuerte cohortes Adleuam patrias glarinatia ligna


burit * pumices emittit uidct columi amp;nbsp;fato quodä af fici.i.iteritu.ide faid appellamus iteritu. Martia.Hanc mortë fatis magna pferre catonis Fama pot.certo tibi dicimus amp;nbsp;tecd. Nlifenu.eftpmötotiü ppecumas amp;nbsp;denoiatd a mifeno troiano illic fepultojitcanit Virgi.

Idea troiana. Baulos.bauli oppiducapani* conditu ab hercule dt denominatd a bubus, pluros pherecia dd.cumanoid neapolitanordq%apherecide duce eord g in itahä nauigätes ea loca icoluerunt. Gauri, gaurus mos cäpania: fupra nola ultibus confitusdö air. Nyfea cacumia.i.baccliica:quonia anyfa urbe bacchus appellatus ë dionyfius. Nola cbalcidica.qua tenuerdt chalet denfes qui lunt in euboia. Capo nola fedet. defcribit fitum nolæ. Gelfo uallo.alto muro. Sedgnon tutti bus.i.aderat matcellus ptor g dextra non muris tutari nola audebat.erupit.n.e portis ilhu^ta acie: ac holles i fugauertlt. Agenorea.punteam. Equor. planitiem.

Nubë.globd militd. Hoftis.hannibal^ Frementi, marcello hodibus irato. Nero.de hoc netone habebimus i morte afdruballs.ad tres portas i holles ueifas hn


na leuam patrias ociarinatia iigna nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qu^ Liuius tripartito exercituinftruxit.media portaro

Claru uolfcorum tulli decus.allubiiulfo boralegiond:ac romanos egtes duabus aliis portis no-Per tacitum ruptis fubitaui fundite portis uos milites teuë^ armatura ac fociord egtes ftatuit:amp; Tdoröfaorfnfotófrlpfetf

In medios:equituque traha certamia porta ^otege uolfcorufupra habuimusa quo habuit origine Du(pea marcellP:iaclaullraeuellere peeni M.T.Ci. luflb.iubeo fiueiuireroinufitatueftucrbum Etfcalis fpretos temptabat rumpere muros iudbfedimitat Virgi.apudquëæneas ait.Cæteraqia I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tulTo mecum manus inferat ardens. Infonuere tuba:.

Infonuere tubçpanim:clamorq; uirorum: feMfe ad murosades punica inquk Liulus pauefacta 1 innitulcy (imullitui:raucoque tumultu répété porta marcellus figna canere clamorëq; tolli ac Comua;amp; i mébris cÓCulTa iurécib9arma pedites prlmu delude egtes quäto maxie posent impe


tu in hollem erupereiubet fatis teiroris tumukufg^ in


ocr page 218

Liber

ade media italerun Lues excita.ißi milites moti ad ita Ferturacerba lues difiedli's fnci'ta tclis erupebat accretes lue amp;nbsp;dänü hoftibus. Ruüt.cü dua, Effufæq; ruuntinopino turbine turma:

xæ ealonefep amp;nbsp;alia turba euftodiæ ipedimécu apporta Propulfu Ut borea (copulisipigit æquor. duo milia amp;.cc.hoftiu cæfa.qdâ autores fut no plus uno Vtrupto terras inuadunt carcere uenti• romanos amtfÆ:hânibal fpé potiudæ nolæ adépta eu ac Nec terrete libvs uifu armoruq; ufrurnep cerras teceffiiTet marceilus ex teplo ciaufis portis cuftodi r. ,g,,f bu@ difpoûtis negs egrederet qftionei foro de hts gela Deieétu (perate ualet.dux dardanu î colloquiis hoftiti fuerat habuit fupra.lxx.dânatos pditi Attonito pgrefTus equo tergi'fcp ruentum onis fecuri peuffit bonaq; eo%:publicauit:amp;famare% fe Incubés hafta.fociOS nuc uocc fatigat (c natuitradfca cuoiexercfcupfea^ fupn ff caftris Peroeagefergten9:dexter dc9hora$ nfa pofitis cofedit. Improbis ut fraais, marcella magnok ^5, o, 5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ ro'lß^

petu erupeteipcenos cóparat fluuio ttäfeedenti ripas amp;nbsp;Haciter1muroscapuç.nuerutv in holte mari uëto ipaéto i fcopulos. Molibus.aggereamp; ripis. C6uerfus ftalt;quoraperfsfnó terga tuoru

Improbus.noxius amp;nbsp;inüdatiöe agros deuaftas. Deie, Te dudot libye Ïcrcpito.dat cap9 amp;nbsp;arma âd.deieétionë.i.nô poterat hânibal delicercromâos ac q „ reprimere g iftabat urgëte marcello. Dux dardäus.mar B marsi manib dimitto a cede coh cellus romaus. Attôito.currëti.pge age. uerba marce! 5peélemur foli:marccllus priha polco„ Ii hortatis fuos.Dexterppitius.Sta.uerba marcelli puo Sic redor Iati9:iuueni'q; (nuadcre pugna catis hanibale fugiete ad Angulare certamë. luuent bar ßarceo fuadcbathonor:preciüq; pericli, ceo.hanibali g bebat origine a barca:adde etia q, eius pr ^.^..if amllcar barca cognoiabat. Honor.erat gppe honor cöquot;, ^ed no hæc placido cernebatpeCtor luno, gredi cd marcello amp;fic!üpiculimagnu erat uiftoriaf.de Ceptoq; auertit fupremai'n fata ruentem marcello g retuleratfpolia opima ioui feretrio:amp; erat uir Sidere pculfos ille amp;nbsp;reuocare laborat. fortrfimusamp;multi nois. _frfata.motté. Sifterc. Tales nee gremio capucteébfa Gninré

Siniftris.ifcclicibus nobis:quonia nimia capuæ boa amp;nbsp;Egredimur. Itate o mileri qs gloria luma luxus uires nras pdideriït. Eftdedecorl.quonia fugiëdo dedecori é:nil uos hodie mihi cfdlte terga amittitis gloria parta. Nilfidu.rex aifyrioyz adhortans Vertetes fidu expediat.meruiftis utois fi'^XP.fpt^L^gXe^m^^^^^ etorla parari falutë:ac morte fugiëtes magi(g manentes Nequalpes fufos pacis uitæq; maneret, oppeter. Merui[Hs.Gopa ura amp;nbsp;rebus fortiter gcftis: ut Vincebat clamore tübas:uocifqucuigore ois italiainos irrueret amp;itaromfos attriuiftis ut q Muis obftrudas feu? penetrabat laurS pacis habeatis:amp; locus e ab utili.ergo fortiter pugnadüe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,i,,

ga fugiëtibus nullü é tutu pfugliï. Pacls.f.faciëdrc en ro Polydamatheisluuenis pedianusïarmiS manis. luuenis pedianus.alludit ad pedianum afconiu Bella agitabat atrox:troianaq;fcmiaamp;ort/ qui patauinus fuit amp;nbsp;originem ducebat a polydamante Atque antenorca fc fe de dirpe ferebat. troiano.fchabfcuseftorond Ciceronis ueriffimus inter Haudleuiorgeneris fama facroq? timano pres.amp; VirglUanioperis acerrimus defenfor. Anteno nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

rea.quoniaantenor condidit patauium. Haud leuior.q. Gloria amp;nbsp;euganeis diledtu nomen in OTiS, d.gloria ipUusDedianl refpondebat famæ maio^z fuo^ huic pater eridaus uenetxq; ex ordie getes g clari fuerut.lImauusnafeit i norteoru alpibus fecat de Atq;apono gaudes ppfus feu bella cieret

udingreiti funt ea ora italiæ facracp itulerut.euganeidi- Mallet: amp;nbsp;aonios plcdtro mulcere laboreS, cutur genere pftates de gbus dictu eft.aponus fons iagro Non ullu dixere parem:nec notior alter. patauino.Martialis.Cenfefaponi liuio fuotellusramp;Lu, Quipoftq cffufis urgens ueftigia frenis canus.colle fedens aponus. Silentla.Ipfa ftudia amp;nbsp;ocia n— 'lt;_°,,. Iittetar(i:quoni aualebat ingenio ac dextra alludens at di Pcenoru luxta galea ate^infigne pcr^ti xiad pedianuafconiu uiriiiitteratinimum: Aonios labo Agnouitfpoliupauli:puer illa gerebat res.catus pierios amp;uerfus. Ductoris.hannibalis qui cy. Non paruo laetus dudloris muere cinypS, nipi galeaæmiln pauli donauerat. Quale micat, huius pilcdus pano cinyps.quo gratior ora pulchritudinem ac uenuftatecoparat eboriac margaric --^-, r ,ir q p„ tis. Tyburlsaura.quoniam fiebat candidius ebur aura No fulttacnulla nituit plus frote decoriS, tyburtina.Martialis.Tyburin herculeti migrauit nigra Quale micat fepq; nouûéqdtyburis aura Itquoris.Oia du fieri candida credit ibi. Miro honore Pafcitebuuuelauimiro candoris honore cadoris.quonia margaritard omnis dos eft In candore ut'

(cribit plinius.Sunt aut partus concharu.ut idë dicit pro

ocr page 219

Vndccfmus

qualitate roris accepti.unio amp;nbsp;margarita ide: qu O' niam ur ait Plinius.in una concha nulli duo reperiu tur indifereri,nomen unionum romanæimpofue'

re delitiæ.impolitum autem fuit hoc nomen magnis margaritis romæ bello lugurthino: ut Helius Itilo feriptum reliquit.In aure quonia mulieres quo dam in auribus fulpendebant ad luxum amp;nbsp;magni-ficentieoftentationem:amp; procerioribus inquit Pll. Tua gratia elencos appellant faftigiara longitudine hos binos aeternos auribus fufpendere fceminaru ♦ gloria eft.unde dicit Hora.in fcr.filiu efopidiluifTe aceto infignem bacam detractam ex aure metellc: amp;nbsp;de cleopatra hoc idem fetibit Pli. Rubris undis a'mari rubro præcipue inquit Pli.laudantur marga ritæ circa arabiam in perfico finu maris rubri.Caffi de nota:quoniam fuerat pauli æmilii. Extremo i margine:in ultimo ordie ubi cinyps puer erat tyro: hoc nomen fumptum ell a clnyphi flumtaphrierc.

Vefterduttor.i.non modotu indignus es galea paulirfed etiam hannibal nifi cum magno crimine

Lucetin aurelapi's rubrisaduedusab indi's. Quem poitq egregium crifti'samp;caffide nota Fulgentem extremo pcdianus in agmine uidit CuTubita ante oculos pauliemerfilfetimago Sedibusinfernisiainiffaque pofeeret arma: Inuadit frendens.tu ne ignauiflimefacri Portabis capitis:quxnon fine crimine ueflri Inuidiaque deum gedaret tegmina dudlorf En paulus,uocat ide uiriad fpedtacula manes Etlugientis agit collis penetrabile telum. Tudelapfusequo galeaatcpinfignia magni Conlulisabrumpit dextra:ipoliatque uidente. Solui t omne decus lœco:niueofque per artus Lftygiuscolor:amp;format populatur honores. Ambrofixcecidere comx.uiolataque ceruix Marmoreu in lugulum collo labente recubit. Haud fecus occano redienscythereius ignis Cum Idc uencri iaétat fplendore rcfecfto Silubirainuadat nubes hebetatur amp;nbsp;atris i

ac inuidia deorum. En paulus ironice amp;nbsp;ex ftoma cho.ecce inquit qui uidetur dignus fpoliis pauli • Manes.animam paulkFugientis:cyniphis. Stygi us:niger quia moriebatur. Ambroüæ.diuinæ : fic Dectelccns tenebris languentia lumina codit: Virgi.de uenere.Ambrofiæcp comæ diuind uer-o — nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tice odorem fpirauere. Ambrofia fumitur a poetis

propoculo dluino.eft etiam frutexdéfum ac ramo


Ipfeetiam capta pedianuscaffide nudos Attonitus Hupet ad uultus.irafque coercet. Turn galeam magno foeiü clamore reportans Immitem quatiebatequum fpumantia feuo Frena cruentantem morfutcui turbidus armis Obuia marcellus rapido tulitora tumultu. Agnofcçnfque decustmade o uittutis auitx Made atenoride nueinquitrapta petamus nbsp;nbsp;, Quodlupelllibyci ductoris tegmia:amp; ardens Temficisfeuam tundit Hridoribus haftam.

Nce forfan uoti uanusforet:obuianiuis ^ GeHarisoppoGto tenuiffet corpore telum: Qui dum uicinis ductorem protegitarmis nbsp;nbsp;, Tralabiitno hunc fities granis halb cruorem. Ingcntefque minas mutata morte peregit Auehitur raptim ductor difcrimine Iceti Turbatus:curfumq; ferens ad caRra capeffit: Iacpfug%imodicus tendit certamine greflum Praecipitem uerfis peenorum exercitus armis. Affequitur telis hoftisdongafque uiritim Exatiantiras cladum:cceloque cruentos Certatim oftentant amp;nbsp;diis ultoribusenfes.

Ille dies primo docuit quod cedere nemo Auderet fuperis martis certamine fifti Poffe ducem libyx.raptantcurrufq; uirofq; Manylamqueferam;amp;uiuis auulla reportant

fum. Haud fecus:morientem puerum amp;decus for mælætho amittentem comparatiucifero cuius fui gor nubium oppofitione hebetatur. Cythereius ignisducifer qui dicitur ftelia ueneris.Cui:pediao.lt; Made o uittutis auitæ:uerba matcelli in laudem pediani. Antenoride:patauine amp;nbsp;qui habes origi nem ab antenore. Feraielephantum,

ocr page 220

Liber

Sub cufplde {(Ÿu:quoniâ uiderunt Hannibale fugiente Tegmia bellatutatq^abeut fub cufpid terga Inges eodie.inquit Lluiusres ac nefcio anmaxima il!o Cotéti ui'difëducis.tum martis adæquanC bello Reftantmöuinci.n.abhanibale uinci Tolitis diflp

cilius Lrgpoftea uincere. Decori marcis .1. dicebant Marcelhi dccomgradit comitante triuphO marcelld effe fimilë matti. Quato hanc. querimonia: Maior q ferret cum uidoropfma tonanti. amp;idignario hanibalis de turpi fuga. Eluerim.purga^ [nde furenspoRg uallo mx depulit hoßem wrim hoc dedecus. Sta^udicasme digniï ta turpi puaoragéoreusiqdo häc gtOŒ cruore morte poft uiétorias mihihadenus coparatas. Vofgi. __ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i.

uertit fermonc ad milites efFcemlnatos capano Iuxü. Hollili labem eluerim.mea terga uidere

Cotigitaufonfe:mc ne iquit fume deorum PoRtrebiafhtuis la tridi funere dignumf Vofcpiuida diu nuc heu fine marte inuét? Debellata bonis capuæ:non degener ipfe Gesorum aufoniis uerti' uiétoricia ligna. Vobis terga dedi':ui'di'cd ad bella uocaré: Nó fec9 atq; t'talo fugere a ductore pauéteS Quid reliquu prifci martis tibi:q dar terga Me reuoeäte potesffundebat talia pecnus: Et latiæ felenolana ad moeniaturmæ

Nô degener ipfeJquit hänibal ego no degeneraui a meis geiiis oeno uerti figna uidtricia romals:nec illis de di terga fed uobis quos pliu fugere uideba fiter decoru.

Prifcimartis.uiâorlæ * animi que prius i marte ha^

builh 0 miles. Euctus graues.clades:nâicæteris præ-Ilis romani fuccubuerät. Primo munere.ulctoria quæ uidebat elfe munus dei. Tollit.etigit animos amp;nbsp;bene fperare incipit. Ante on,nis.tlll dederunt pœuas qui fe afconderant ne ad bellum mitteretur. Dulcedine uitæ.tangit hiftoriam de captluis in pugna cänenfi a g. bus fciibit Lluius milïos fuilfe legatos romä ut redime, rëtur:quodcd renuißent patres unus ex hls doma abiit g, fallaci reditu in caftra iureiurando fe exoluiffet: quod ubi innotuit relatumcp eftfenatul omnes cenfuerut co præhendendum amp;nbsp;cuftodibus publice datis deducedu ad hannibalem.alia famaeft inquit decem remanfilTe q, per cauCam recognofeendinomina captluord ad ha nibalem ex itinere regreffi religione exoluiffentfefe de his dedendis magna contentioneactum in fenatu effe ulftofq ; paucis fentetlis amp;c.meminit etiam Cicero hu Ius rei mdii.de offitiis. lurata .quoniam iurauerant feredlturos. Gentem.Gromanam : quoniam illos ad

Portantes fpolia fnfigni 'clamore ferebant. Atcofueta graues per longum audire fuo^ Euentus roma:amp;nunq recreare fecundis. Allato tandem fauRxcertaminepugni Erigitur:pri'moque deum fe munere tollit. Ante oes pigra in martê fugiefque laborum Du bellum tonat:amp; fefe furata luuentus Datpeenas latebrae:tu qui'dulcedine ui't%: Inuenere dolos:i'urataque foedera poeno

pecnum remlferunt qui iufiurandum uiolauerant fuere emam puniti milites qui cogitauerant patriam defere^ re fuifu metelli. Decus capitis.i.omnia ornameta mu liebriautannulos armillas amp;nbsp;extera id genus. Haud tanta fecille uiros.fenfus eft:uiti non ægre ferebant fe i tali temporis conditione fuperari a mulieribus quæ p , CÖ1falute propria conferebant ornamenta ad ufum bcl Talia corda uirurfedeni no fœmi'na ce0it Ii:amp; ideo ait bellacp miniftrant. Sorte laudis.namma Mete æquate uiros,amp; laudis pofcere parte 'torem laudem fortitæ uidebantur mulieres g homies.''tr.,,.r

Corrupere notät:amp; purgant crimine gere. Punitur patria meditantum linquere terra Cofilium ifcelix.fcelerataqiculpa mctelli.

Lætantur.f.romani ceŒne facto muliera ituro in fæ- Omnis præ fefe portans capitifq; manulq; cula. In mediu.in c0eamp; ad belli ufum queadmodum Antiquum decus: ac direpta monilia collo fecerant mulieres. Vita: melioris.lautioris nil rclitiq Certati'm matrona ruitibelloq; miniftranfo bant domi quo lautius uiuerent:cols quippe falus priua Haud tanta cefliffe uiros i'n tempore tali ta uoluptateamp; lautia eratiUis antiquior qui etiam ulta -.r propria effundere cupiebant. Sine nomie.i. ignobiles Laudis forte pigetiradloq;in fxculaituro amp;uulgares. Addunt fpem miferis. Lluius ait.Q.Fa Litantur tribuiHe locum,tum cclfa fenatz bius prxtor legatus adelphis Roma rediit: refponfutp Subfequi t turbaimedi'û certamiemagno, ex fcripro redrauinditrinaŒq In eo erat:gulbus quotqi prf cumulanturopesmudate penates modis fuppllcaretur.rufiita facitis romani ueftra: res nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, i/

melioresrfortiorefcp erunemagifep ex fentenda refpu. Ac nihil arcanos UitX melioris amp;nbsp;ulus uedra procedet:uibtoiiaçp duelli populi romai erit apol Sepofuiffe i'uuat,C0i't amp;nbsp;fine nomine uulg? lini donu mittitote:decp prædamanubiis:ac fpoliis ho Corpore fic toto ac mebris roma oibus ufa noi ehabetote.hæc ubi ex græco carmine ïterprætata r'r. u i i redtaulnfenatus dccreultiuc hæ res diuluærfüppHcado Exangues rurfus tollebat ad çthera uultus. nefq; primo quoq; fëpore fierent. Antrü.Strabo Io- Addütfpc mifcris dulceparnanacytrha quens de téplo apollinis delphici ait.Autores certi me Portantes refponfa uiri,nam Ixta ferebant mƒant diuindipfüdomiciliü profundamamp;curuame Exaudite aditi's facra cum uoce tonaret fe fpeluncamtnon admodum lato ore patentem, uude

aura refertur facro efflante numine.

ocr page 221

Duodecimus

Ferte modo:amp;tepidos aris libate cruores Neu da terga maîis:aderit gradiuus:amp;ipe Delius aucrtet propiora pericula uates: Troianos notus femper minudlc labores. Seduero:fed enim ante oés altaria fumet

Cétû fefta iouicentû cadat hoftia cultris

ille trucé belli nubemxfxuafq; procellas Inlibyam uiolenter aget, fpectabicis ipfi Egida turbato quatientein prxiia mudo Aftea parnafi poftqua clamata fub antris Allatu.uulgiquc deus peruenitad aures: lncapitolinas certatim fcanditur arces. Sternutq;ioui:amp; delubru faguie lionorat Fupeana canut.refpofacp fida precantur♦ Interea afluetis feniorep torquatus j armis Sardnaspatrio quatiebat milite terras. Nanque ortu iliaca iadans ab oiigic nome In bella häpfagoraftyrios réouata uocarat Proies pulchra uiro:nec tali digna parete 0fcuserat:cuius fretus fulgente iuuenta Ipfeafper paci crudosfine utribus annos Barbarici Rudio ritusrefouebat in armis.

Antrü:amp;mugiftpherbo laitrata Heerdes Intrata phœboJ.haufto diuinandi fplrftu. Soluitegcs Soluite gés ueneris grautofs corde tiorcs. uenetis.oraculu datü reniais ab appollinedelphico. Ex rjTrnauftiï.finitu. Libate.i.maaare oues ad aras apoHinis. r ucr^^amp;quicqd dunlub marte maebat Sternütur.fiunt lictcmia i tcplolouis capirolini:amp; ap-Exhauflii éuobi's.reftantleui'ora laboru. pollinis. Peana.Iaudes apollinis. Interea afluetis.ttan Etfine pernicie terror.diis nota : precefq; fit nue poeta ad bellu fardoücu nunciatu eet punico fe-quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;natuiihifpania ré male gedatomifq; ferme hifpanos ad romaos defecifleterat q Magone cü clafle c0parata:amp; co piis omifla italia ihifpaia auerterct:cü fardiniæ rcupâdæ repétia fpesinie^ta é.paruiïibi exercituroanu eé.na di fcedebat Cornelius prætor:amp; feflî ai fardera erat diutur nitate iperii.nâ graui tributo:amp; iniqua frumenti collatio ne opprimebantur.clandeftina legario ad pocnos p prin cipes fardiniæ mifla fuerat maxie ea te molière hampfaquot; gora:q tu auctoritate atq; opibus loge prius erachis nun ciis ppeuno teporeturbatkerettiq; Magone cum clade fua:copiif(pin hifpania mittunt.ln fardinia Afdrubalem cognomento caluu eligutducc.amp; tantu ferme copiarum quanta Magoni decernunt Cu tomi effet allatu fardos ad defectione fpectare miffus ed eo Titus Malius Torq tus q bis cofuheenforq; fuerat:fubegerat(pin confulatu fardosdo dicit poeta affueris armis Interea.du talia in Italia geruntur. Patrio milite.romano amp;nbsp;Italo. Nanqi ortum iliaca.narrat poeta queadmedu hapfagoras ndOa legatione uocauerat carthaginenfes. llliaca. quonia qui dam ilienfes fardiniæ pattem habitarent.cclcbemnd in quit pli.in ea populorum ilienfes. Reuocata. renouata quoniam prius fuerat bellum:amifcrant.n. carthaginen

fes fardinlam amp;nbsp;Sicilia. Profes pulchra uiro.ipf i ham -, pfagorx filius erat nomine ofcus. Cuius.ofci.f.iuunill ætare ac robore fretus pater. Afper paci.lnimicus paci.

Studio barbarici ritus.ut barbari faciunt. Stra.ait cum pedilentibus in locis exercitum affidue nutrite minime conducat.reliquuaute eillis imperatoribus:ut exercitus durent artibus quibufdam.amp;quide barbaro^ moré ob feruantes.nam hi poft latrocinium dies complurimos^ dæ nundinas celebrantium meurfant : multofcp mortal les in manus retrahunt. Ccmpédia.breue iter. Infula flu@ifono:defcribit fatdiniam. Pro fiido.mari fardoo • Enormes.uiles:amp; interdum peftilentes. Sub imagine plantæ.na fardinia eft ad fimilitudiné humai ueftigii: amp;nbsp;lö ichnufa dicta eft:ichnos.n.græce latine fignificat uegt; ftlgium.unde fardinlam fandaliotim appellauit TImeus ab effigie foleæ.Mytfilus autem ichnufam.fardinia a fer do filio herculis.q e libya ueniés ifulä occupauit:amp; nome dedir. Inde.ex hoc quia habet formam ueftigii. Libyci herculis.quoniam fex fuerunt hercules:ut fcribit Ci.li.de na.deo.Seciïdis fuit ægyptius nilo natus:qué aiunt phty glas Iras cÔfcripfiffe:de hoc intelligir poeta . Teucri;tro ianl qui i fardinia dicti funt ilienfes. Clafle paterna.me morlæ pditiï eft inquit Stra. lolau plerofcp adducctem herculis filios hue applicuiffe:amp; cum ifulæ ac colis barba ris cohabitaffe:qul natloe tufei erat.ide iolefes uocati für.

Signa uidet:pugnçq;aui'das acedef dxtras

Fraude loei nota latebrofa peraula faltus

Euolat:amp;profufa fugxcópcndia carpés

Occulta tegitur ualle:amp;frodétibus übri's. Inlula flucTifono circüuallata profundo Caligatur aquistcopreffacp gurgite terris Enormes cohibet nudx fub margie platc. Inde ichnufa prius grais memorata colois. Moxlibyci fardus gencrofo fanguie fidens ticrcuhsex fefemutauitnomina terrx. Affluxere etiam:amp; fedes pofuere coactas Duperfi pelago pofteruta pcrgama teucri. iNcc paruu decus auedo cu clade paterna Agmine tefpiadum terris iole dedifti.

rama eft cum laceris adleon flebile mébris Thefpiadü.filiorü herculis:de quibus didücft.illic tef Sunniten,1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;piadü docuit fubmittere colla nepotes. Famaexnunc uuerct fpeeftatr m fote dianç dick arifteü ueniffe i fardinia filium cyrenes nymphæ amp;nbsp;p nbsp;nbsp;nitum nomtate male fugide parenté ^pollinis. Alteon fuit filius Ariftei ex autonoe filia cad etireta ariftcum:amp;fardoos dfe rccedus, mi gul cü uldiflèt diana nudam couerfus é ab ea i ceruü:

amp; apprlis laceratus eft canibus.ut canit Oui . Specta te.uifæ afein fonte.OuUlnfcius aéteon uidit fine frau-

C

ocr page 222

Liber

de diana; Nouitate.mali.quoniä aleone uetfum i for Cyrene modrade ferut noua littora marte, ma cerni cäes laceratur. Sardoos reeßustfeceffinei far Serpétum tellus pura ac uiduata ucneni's.

laJquit Stra. Magna quoq; pars agrii hét rebus cibus Qua LUdet italiätfaxofo torrida dotlo, fcclicem pefpue tritico.locoriï quo^ uirtuti malignitas Exercet fcopuli's late freta:pallfdaqueintus gurda ob,ar. Infula.n.æftiuo tepore morbofa eilo.' Arua coqtnimiu cacro fumätibusauftrls : ds maxieiœcundis. Vitiata.corrupta ppter paludes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a,,c

quarz exhalatio ifulaifidr. Torrida.ficca in ea pte quæ Cetera propenfæ cereris nutrita fauore. vergit aditalia. Pallida.pptcr nimios æftus foie can - Hoc habitu terraenemorofa pluia crebro cru afcédére.amp; flate auftro:qe calidus amp;nbsp;huidus. Cæ Torquatu eludens hollis fidonia pugni .H°chabfcu.qualftareacna T%la expcdabat:rocfofa laboris iberos: tura foli. Hottis.hampfagotas.amp; filius ofcus. Sidoia , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i-,-l',,

tæla.fubfidid puniciï. Iberos,hifpanos:qcd neißent Qui poftqappulhs anios auxere cariniS.

aios hâpfagoræ auxeriïr.amp; ia apto marte pugnate eu- Haudmora ,prüpic latcbris:aducrfaq; late Diebatteu prius p Inula amp;nbsp;faFtus latuiffet. Logu.ulde, Agutina ihorrefcuc:longuq; coire uidctur. bat hapfagoræ longû Illudtepus:quo tendebat i hofte 0 tâtus erat ardor pugnæ. CotaÛmul Ite.ihodem coimus. Exptos.quos In aliis filiis fuerat expti:ciïroratus ifulâ fubegiflet i cofulatu. Inde.poftg uétiïéad enfes . Sed uos calhope.repetit uotu Syllius narraturus laude Ennli:g p id tépus in fardinla fub Torquato militabat centurio. Facta ulti.Ennii.meßapus fuit tex apu liæ amp;nbsp;calabriæ:a quo meffapla. Latiæ uitis.erat centurio Ennius.cétutioes uité pro infignl geftabât. Hi-


fpida.inculta. Rudiæ.oppIdiï calabriæ patria Ennii: ut et Stra.(cribit:Catocenforius didicit Iras grrceas ab

Etcóferrc gradum media iterualla patetis. Corripiuntcapi properatis eminus haRis? Donecad expertoscnfes fidiffima txla

Peruetum.dura inde lues.ccdutqqcadutq; Altemiq; animas fiuo 1mucrone rcliquut. No eqdeinumerafccdcsttotoq; horrida fca Sperarim tanto digne pro nomine rerum Pandere:ncc dicftis bellatu aequare calore, Ennio:g fcripfitannales:qucspcopita urbis. Qu.Vat Sed UOScalliope noflro donate labori guteius pnneiare folebanhuius Ennii meminit Lucre. Nota paru magni logo tradant' in æuo h.prio.Ennlus ut nofter cecinit:g primus amœna De- fada uiri:amp; meritu uati faenm^houorc, Orpheus tepore quo nauigault eu argonautis.Cyzicus Ennius antiqua maliappl db Origine reglS rex in ppontide:a quo eyzicus nome accepitjfula duo Mifcebat primas açics.latiæque luperbum bus potibus quondam lunCta cdtinéti.hofpitlo excepit Vitis adornabat dextra decus.hifpida tcll9 argonautas:_ut cty.Fhccus:iqu^^ ftré para Miferuntcalabri rudiz genuere uctuftæ. arbitararent adee hoftes:quippigui erat ipetu feccrut Nuerudixlolo meorabile nome alumno, quo filio cyzIcus rex ceddit dolentibus poftg res cognt Ispria in pugna uatesiut thracius olini ta cargonautis ferut orpheum ea noCte pugnare forti inferam bello quateret cum civicus areo rer. ArgoJfos.argonauras. Penine, fpfa yra, ple Spicula depolito rhodopeia pedore toTfit. dro. Speras foreætemu.!.magnalaude dignui fien er .jrr 'n,-nium interficeret. Sacer hic.laus ennii ex ore ApoIIi- spectandum lete non parua ftragcuiroru nis. Bella itala.q annalibus celebrauit fuis:quos defi- Fecerat.amp;dextrx glilcebat ccdibus ardor, deramus.pli.ln.vii.ait.Sed amp;nbsp;n^o% gloria percen - Aduolatxternum fperas fore pelleret ofeuS Teamus prior Aphricanus.O u.Ennii ftatua fepuIchro e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in-

fuo ipoiiuffitxlaruq; illud nome :immo uero ipolidex Sitanta labem.ac perlibrat uiribus hana rertla orbis pte raptum i cinere Cupremoc u poetæ titu Rifitnube fedensuaniconamina coepti: Io legi. Nec cedet honore.maieftate.f.carmlnis: ut in Ettllum proculinucntos dimifitapollo. IIlo frculo:quoporf,s nfcotelatlna:ligu£n0habebat: Ac fupcrhfenimiumiuueismimluq^rupbl fuerut quippe poft Ennium limatioresipolitiorefcp. amp;nbsp;cr. r,n,r i-'-magis ex arte:quaennius caruit poetica excoluerunt', ut sperata haulifli facet hictac magna lororu enniu tagquercu annofa:ut iqult Fa.reiigiols taru can- Aonidum cura:amp;gignus appolline uates fa miremur amp;nbsp;atiqultatis.Ennius prius ap jd latios cat Hic canet iHuftri primus bella itala ucrfu. '^1°:™^'™^; Afcreo fenl.herfodo.Afcra ulcus AttollctCBduces ccelo.rcfonare docebit ad nehcone patria hefiodkquaipfepatn ilhc comorati nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ;.,

hls uerbis exprobrault:Afcrarus mifeyz penes hicheli- Hic latis helicona modis:nec cedet honore eoa colebat.hiberno diru trifte æftu. Optabile nung Afcreo famauefcni.ncphcebus:amp; ofco helled mons e boetix phocidi ulcius:appollini ac mufis Vl^fx p ceminu tranfcurrit tcpus arundo facer. Latis modis.fonoro carmie ac heroo pede catuQ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ro

pierio:amp; fagitta traffixit caput Ofd:quo mortuo fardi

ocr page 223

Duodecimus

tergauercerdt. Babaticu nomen p aduerbio.(.barbare ac imane gemens mortë fibi cöfciult. Anbeliï æ^ tuans dolore. Vrget.feqult. At Iibye duótor.niïc redit ad Annibale amp;nbsp;Marcellü. Acerras.acerræ fürln capaniaauas clanius alluit.unde Vir.Et uacuis clanius nö æquus acerris.conatus ê Annibai acetranos ad de ultione allicere.Poftg uero obftinatos uidit oppugnatione parauit.Acerrani plus ai g uiriu Iiabentes defpe, rata tutela urbis p Interminamunimetameglectai^ cuftodias filétio noctis dilapOp uiasduiaqp ut terror, du -, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cebat i urbes capaniæ.qs i fide amp;nbsp;officio ee fclebat con

Vertunturiuueis cafu perculfa per agros fugerat,Annibai acerras icédit:atq; diripuit. Nôæg A^mina:amp;effufæ panter dat terga cateruç. marcis.quoniä paru ulriu hébat acerrâi corra tot anniba

D,.,__,, r, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।.., Ils copias. Incuffit fefe nucerlæ.i.quoda ipetu nuceria m pateraudita nati nece turbidusir^ nbsp;nbsp;louant: cuius præda militi data c:urbfq; direpta atcp i

Darbancü:atcp imae gemésitrafhgit anhelû cëfa. Cafdina.cafilinu oppida cäpani*:qdannibalob Peâus:amp;ad manes urgetueHigia nati. nbsp;nbsp;nbsp;quot;quot;quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r r.. dicuqi géus aggeribus iOmis muri:eruerit:amp; cu hoftes obararet gcgd herbidi terreni extra muru erat rapo% femen IniecerJuut Annibal:ego ne ufg du ea nafeatur ad cafilinu (edurus fu cxclamaret:qnulla antea pactlolt; ne auribus admiferatru demii feed agi paffus é de rede ptiöe liberoru capirn. Obluctatus.iße Annibal cum diu obluctatus eer hls g defendebät.obluCtor tibi did, T-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'mus.i.pugno flue conorcôtra te.Virg.Genibu@ ad la(pin dauniuagos pfundés agmina capos uerfæ obludorharenæ. Infgs.lmparibus:quoniä pau Ffeâebatrabïéxquo præda uelira uocaffec d erât kus côparatiôehofliu.admouerat Annibal urbi ufocasxuntculofœ fieretuffinfed qtfcafiltniïdcfédebât

feditiquo præneftini milites amp;nbsp;cohors perufina. confu gerät audita canenfi ftrage. PeruGnl erat,cccc.amp;.lx. q ad tanta cöpulü fut inopia annonæ:ut lora detraótafqi feutis pelles:ubi feruida mollißet aqua madere conarer tur:nec muribus alloue aiali abftinerct:amp; oehetbaru ra

Contufuspugnateapos damnarat:amp; arma Verteratad miferasnxqui ' mattis acerras. Indeubipermifit flamistatq; enfibus urbe Nucerix nihilo leuior nec parcior ira Incudit feferatque xquauic moenia terræ. Poftcafilina fibimultu obluctatus iniquis Defendentum armis xgte referuaucrat aftu Limina:amp;obfeffisuitam penfaucrat auro

T1- IrtrafuerGs cuniculis hoftiiï cuniculos iterrupete. Aegie lnlœlix fidei: miferæque fecunda fagutho: eudiffieukate; Aftu.aftuda:quoniâ aurocos dimidt. Atquondaherculea feruar fupba pharetra. Vagos cäpos.diffuros:amp; amplos. Petilia.urbs codt Verterat amp;nbsp;mente tyria ad conata tarétus. taaphilo ftete.Virgi.Parua philoctete fubnixa petilia Pottifaintrarat pceni: fed eni arce corufea muro.Liul.ait.Petilialnbrutls aliquotpoftmcfibus g Pv1 i _____coepta oppugnari erat ab hinnlicone bfedto annibalis ifa loCO, „ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Xftlpatafcdcbat. expugnata e:multoriiq;fangulneac uulneribus ea pcc Hicmirada moues cladéiquæ códitaportu nis uictorla fultmec ulla magis uis obfedbs g fames ex-. Aftabatmanep angulis e faucibus æqùor pugnauir:abfumptis.n.a!imécis:catnibufŒ ois generis Erumpit fcopulosincer:patuloque reeellu ^drupedufeujoruep poftremc gt;coriis:herbifq;radM rrcrr,ƒ ~r,1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bus amp;nbsp;corticibus teneris uefeebaturno ait poeta . Infoe cnundit campis leeretu gurgite pontum, |ix ridel:quoniâ ppter fidéid pafri fut petiliât:ut fagurhl Inclufasioicur:qbus hau^ enare dabat ni. Herculea phareträppter philoCteté cöditorë:q ha Arce fupt^nta clauftris maris extulit aflu: buft fagittas hereuks tinctas fagulne hydræ. Supba, Fr-., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nobilis amp;nbsp;clara. Verterat amp;nbsp;mcte.nucdetaietinis agit

rque auerfa tulit portatus aiua carinas, g ad ânlbalé defecert:Philomcnus amp;nbsp;nicô tarentini pgt; Lubrica roboris aderat fubflramia paluftrs: dirors fucrat:amp; cu portæ anibal appropiqret:editus ex copofito ignis ab änibale c. ide eft redditu a Nicone Ü gnu.extictæ deinde utrinep flâmæ fût. Annibal filétio agmen ducebat ad portam.Nlcon ex iprouifo fopl tos uigiles in cubilibus fuis obtrucat:portaq; aperit.Annibal cü peditum agniinéigtedit.Equites fubfidere iubet:ut quo res poftulatet occurrere libero capo pofTenr. Arce corufca.alta. Maus.multitudo.atx rarentia imodu peninfulæ maiori parte cicunluft præaltis rupibus abißa urbe muro amp;nbsp;foffa ingenti feparat. Salina^ tor urbis præfectus primo exercitus tumultu Importa effugit,inde acceptus fcapha in arcem confug't.amp; ro mani oesgcædlbus Tupfuerätin arce fe receperunt.Poftea Fabius Maximus Taretum recuperauirxuicu fa Unator diceretrut autor e Gi.in Catone maiore mea opera.Qu.Fa.Tarentu recepifti: certe ingt ridens, na nlu tu amififfes nung recuperarem. Hic mirada moues.naues taretiorum i finu exiguo interclufæ erat, clau lita quippe romanl tenebat:qi arce cofugerantmec Inde euadere poterant:quas annibai plauftris tranfuexit: contraCta.n.exteplo undiqi plauftradunétaçp inter fefe:amp; machinæ ad fubducendas naues admotæ:munltiï que iter:quo faciliora plauftra:minorqi moles in tranfitu effet inuenta Indeiac holes eötraCti amp;nbsp;opus impigre c^t^'Paucofçp poft dies cladis InftruCtaiatcp parata clrcunuehitur arcé:amp;ante ißm portum ancoras lacit. Mlrada.rem miri Faucibus.clauftrlslpfius portus:ubi erat arx. Receffu patulo, amplo receptaculo amp;nbsp;fi nu. Pontum fecretum.aquam diulfam. Errare.exire In mare ultra fauces:quibus arx imminebat. Porta us.plaufttum fiue uehtculd tulit paus poppofitum monté, Subftramlna.dicunt oia: qua: alicui rei fubfter, f 11

ocr page 224

Libet

nunrur. Lubrica fubftramia.rotæ amp;nbsp;lapfus.Vir.Pedibufcp rotaru fubiiciut fapfus. Nucius iterea.du hæc tareti agerent.Nundatu ëaniba[i:qut terebat maria nauibus ueétis:no mored.prêter cÖfuetudine:obfelia ede Capuaatomäis. Du procul œbalios.hæc fuerat uerba nucit. Oebalios.] atërinos:qhabuerütotigi' nem ab œbaliis.i.lacedæmôiis. Oebali didi fut lacedrmontt ab œbalo puero:amp; Tarëtuscolöia lacedamp;nio niorum fuit. Haud fecus.annlbalis ferocia amp;nbsp;celeritate cöparat tygridi cdmotæ raptis catulis.tygris e uelo'

citatis tremëdæ lege pliniu:amp; Atiftotele. Emicer. fal

ret amp;nbsp;currar. Gâges:fluuius idiæ. Cctenius.hlc odo Atque recens cæfo prolapfa luncnci milia hoium accepit a fenatu amp;ilucania pfedus ë:amp; Aequorcâ rota ducitper gramina puppim, ab annibale oppresus. Prauus audëdi.audax fine ptu c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0A1

dentia. FacÆ pendls.qui fefefadle periculis expone Etlam per coHestdumofa;ad httus:ad^a bat.M.centcnlus cui pëula cognomen fuit:amp; cëtaurio (nnabat pelago ueniés fine remige clallis. miktauerar iter primipilicenturionesfnOgnis amp;nbsp;magni Nunciusitcrca ueélis non more carinis tudie corporis:amp; animi perfundus milia p.P.Coine, gt;Terrentem fréta curarum feruoribusiplet. lidprætorë infenatd îtrodudus petit : ut ftbi exercitus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_

daret, poiheitufq; ë fihocipetrafTet de annibale uido. Du pcul oebaliosamet expugnare nepot ria. Agreftis.cü data eßet cëtenio pro quinep milibus Etpri'musroftn's fulcet naualibus arua: odo milia milita pars dimidia ciues:pars focii amp;nbsp;ipfe a ObfenoscapuæmurostclauQra ipa rcueHi ÿquannïuolfrariogr inrereundu ex agris afduit aeppe pomru .ac rotu mlfens incurrere bcllu. duplicato exercitu in Incanos peruenit:ubiannibal ne- ,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rj

quiequa claudid fequutus fubftlterat. Henor uitis,quo Linquit cepta ferox pennalq;addetc pudo nfa fuerat eëturio. Nee fubftitk agmëd.anibal uidor Atq? Ira fimuli'mmani 'per proxima motu cu Cuo agmine nd fubfititrfed celerrime ad alios oppri--Euolat:amp;minitans auldaad certamia ferô medos aduolauit. Milia bis feptc.hæc fuit clades alte ra qua in curfu annibal raptim peregit.Gneus Fuluius

Haud fecusami'ffo tygri's ficonci'ta feetu Emiceuattonite paucis lußraturi'n hons Caucafus:amp; faltu tranfmkutur alite gages*

prætor Urnale aduerfus ânibalë pugnauit In quo fillo.ut ait Liuius.xx.milia hominu cedderut ipe ci iequitibus ducentis aufugit. No follertior enfe.nö clarior amp;nbsp;pru detior cëtenio in re militati.na male ades inCtruxir: ere nï cu annibal pria luce in aciem copias eduxiffet fuluius no ta fua fpegipetu milltilfortuito traCtus pugna non deirectauit.itaqreadë temeritateq proeeßü in acie eft inftruiturlßa acies ad libidine milita forte peurredu co fiftentincp quo loco Iporu tulißet animus.deide p libidi në:aut metiï defetentiu locu duxftulticia:amp; temeritate centenio par aio nequaquacoparadus, Vbiamp; re idi, nata ac trépidâtes fuos uidit equo arrepto effugit. In ar mis iuftis.quoniâ erat prætor. Infignfs genus, habes claros nataïes:amp; maiogz Seminata, Ae^.fimiliter ut fuerat centenio fufo. Exequiæ tantiï.T.Sempronius

Donec fulmineo partus ueftigia curfu Colligit amp;nbsp;rabiem prenfocofumit in hofte Obuius hui'c fparfo cëtenius agmine rapti Funditur:audédi prauus faciliRp periclis. Sed paruü decusannibalimä uitis honore Perfunctus latiæ fubi'to Hi'mularet agreßis Icmermeq; manu Hernéda obi'ecerat hoih. Bis fepté demlila ncci ' nee fubffitit agmen♦ Mili'a bis feptem quæ non follertior enle: Sed genus infignisiudis ducebat in arini's gracchus ab hofpite fuos lucao deceptus a magone iter Fuluius:aflxque per corpora fufa lacentu feCtus c:hofpes aut erat Flauius Lucanus Liulus ait.Fla Raptuitcrelbuiélorq; moran pafTuseütiS uius mutata repete uolutate locu gratiæ apud peenum r', nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;___

quætës nelt;rtrafirei^e:neqitrahLaddefeaionë Lu Exequiæ tantu famanomeq3uolentum canos fatis habuit nifi iperateris amp;nbsp;eiufdëhofpltis pdi Horrifici mentis tenuerunt funere lito, dl capite:ac figuine foedus cü bofte fanxiffetrfiV ris grac Naq;pinfidias i'nfandüamp; ab hofpite cefus chi uaria eft famaautore liuio.alii i caftris romais fepul Colloauiu amp;nbsp;Dromiffa Detirdi infidaoétlS


tua fuis traducalii abänibale:amp; ea uulgatior fama eft : qua poeta feqtur.In uellibulo punicoru caftroru rogus extrusus fuit.amp; armatus exercitus accurrit:cu tripidiis hifpano% motuq; armoru amp;nbsp;corpo§z fue cuig geti af fuetls.ipo änibale oi reyz uerboruep honoreexequlas ce lebrate. Horrifico: metis.i.qrebat laudë huliianitaris: amp;nbsp;pietatis etga mortuos guis haberet mentë horrifica

Colloquiu amp;nbsp;promina petitdu pfida gétis Lucanægracchuscæco circundatus aftu Occiderat:laudéq; lïbys rapiebat humädi. Sed non ut feitû celerare ad meenia peenu:

Arabat res ulla locon'am conful uterq; Praecipites aderant:nola uis ois amp;nbsp;arpi's.

amp; qfi ab 01 humanitate aliéna. Læto funereiquoniam

cd tripudiis:amp; motibus milita anibal funus gracchicelcbrauit. Hofpite.flauio lucano. Cæfus ad locu infp diaR Z ubi cæfus fuir.na flauius non interfecit grachu folus.imogracchus in hofpitem irruitcognita fraude:cui parci line multorum fanguine non potuitdege liuiu. Cæco aftu.infidiis.nam mago pedites:eqtefque arma ros in latebras occuluit monitus a flaulo; Libys.anibal. Ad mcenia.capua. Vtertp conful. confules erant Fuluius Flaccus:amp; appius claudius a qbus capua obfeffa eft.Prætores aut Gneus Fuluius Hacchus. amp;nbsp;claudi us Ncro.MJunius fyllanus.P.Cornelius. Vis ois,omnes milites qui nolæ erant ad confulem uenerunt.

ocr page 225

Duodecimus


Acui floridior Fabius rapida arma ferebant. Aeul floridior Fabiusrfihus fabi i maximi dictato~ Hinc uero amp;nbsp;hic uolucres fyllanus node dieœ ns qui filio côfuli legatus fuir. Arpisæxapulia ubi nL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'11 f confuI pugnauerat.H uic nero.claudium Neronem

Impellebatagens properata ad bella cohortes Vndique cóueni'untpariterq; opp6ere cuclos

Vnidudores luueni ' placet:arduusipfc

Tifata luadit propi'or:qua mcenibus indat Colli's:amp;e tumulis fubieélam defpicit urbem Verum ubitot fefe circunfun dentibus armis


Vallatasfocium portas: unamque negari Intrauide fibi:capuxque erumpere cernit Anxius aduentus:nunc ferro frangere coetum Obdantum meditatur:amp;huic nueauia cepto Confilia:atque aftu querit tot milia portis Abftraherc arcFatisicüdofq; refoluere muros. Sic igitur fecum curafque ita corde fatigat.


prærorem a faecula ex Claudianiscaftris exciuerût: nam ciaudio neroni prætori fuelTuIa obuenit.M.lu nius fyllanus prætor prouinciam habebat inter co fulestut quo ufus uocaret prefto effet. Ductorestco fules amp;nbsp;prætores. Vniiuueni: Annibali tâtæ mo lis erat eo tempore annibal. Arduus:ideft Anni' bal locum arduum cccupauit:tifata. fcilicet collem prope Capuam. Obftantum:romanorum. Auia confilia:uaria amp;nbsp;diuerfa. ArCtatisiobfeffis. Quo mens ægra uocas:dubitabat annibal quidnam fa' ceret:amp; ipfius mens dubia amp;nbsp;meefta erat: inopfque cöftlii. Pericula.debeo ne iterum fubire pericula in hac locorum difficultate ut feci ad nolam cu de


decore! Non æquus.impar quoniam romani iuuä tur loci opportunitate. Non ita me experri:ab eo _quod fecit tempore Fabii fumitanimos annibal q Quo mens ægra uocas:rurfufne pericula fuma abiUoclaufus euafit.ut dictum eft. Magiftetimi, Non aequus regione locifcapuaque uidente nutius qui fuit magifter equitum fabio dictator!. T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,F,',, 1 urbarum expetlor:qui meas perturbationes eit ex

1 erga dabo, an refidens uicint uerticc montis penus.turba hic Ggnificat perturbationem.ut apd' Excindiante oculos patiar fotialia teéla! 'Terentium. TumiHæturbæ fientande perturba Non ita me experti fabius fabioque magifter Turbarum cxpertorcum claufos milite colles Euaßuidorifparfofque per arua iuuencos ladare accenfis dimulaui cornibus igncs: Hauddum omnes abiere doh: defédere nobis


re:expertor eft deductam ab expertior : ut amator abamo:amp; fequitor a fequor:fed fnufitatum:eft amp;nbsp;poeta iterdum nimis affectate loquitur . Colle6:ad cafilinum fcilicet amp;nbsp;campum ftellatem. Viktor . compos uoti. In agmen:cöcionem amp;nbsp;unam mul titudinem ut mentem aperiret fuam . Perge age. uerba annibalis hortantis fuos ad iter quo romam petituri erant:præmium Iaboriï:amp; cuius caufa tra icenderant alpes. Illiacis romanis modo romam uideamus:amp; capiamusde ruina capuæ curandum non eft:fic Martialis.Nunc amp;nbsp;damna iuuant. funt


Sic Capuam ereptué.dabitur circudare roma: Hæc poflg placita :amp; tenuit fencentia mentem Non expecFato titan dum gurgite lucem Spirantes proferretequos impellit in agmen i__Q, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„j, ipfa pericula tanti.Stantia non poterant tecta pro

Voce manuqueU ros.amp;cepta immania padit, bare deos:non enim poffumus ad magna præmia Pergeage:uinccomnem miles uirtute labore Et quantum humani poffunt fe tedere paflus.


Arduus accelera.romam petis .hoc iter alpes Hoc cannæ patuere tibueia incute muris


fine laboribus amp;nbsp;incommodis peruenire:amp; quocun que periculo res diu optata beneemitur:cadat igit Inquit capuadum roma potiamur. Aptius id ce, ptum:commodius effe inftitutum hoc iter ad urbe nuncgftatim poft pugnam cannenfem. Solerti bus aftis:rebus ab annibale geftis magno confilio: amp;nbsp;fecundo euentu. Fatali^pemiciofo romanis.

Vulturna uada:uulturnus fluuius non longe a ca, pua qui cafilinum alluit:quem anibal ratibus in ifo fluuio comprehenfis traiecit. Corruptas igne. Ll-uius ait fuluium romam properantem uulturnus re nuerat amnis nauibus ab annibale ineeniis . Sidici


Vmbonem iliacistcapuxq; repende ruinas: Quam tanti fuerit cadere:ut palatia cernas Etdemigrantem tarpeia fede tonantem Intrudi glomerat greiTustrda auribus haeret. Roma oculis:credûtque ducis folertibusacftis Aptius id ccptumtqfi dixifTet ab ipfo Fatali xneadis campo.uulturna citata

1ranlmittuntaluo uada:poftrcmi relinquunt conditam azeto:amp; calai filiis borea::amp; orithiæ qui Tardandis italis corruptas igne carinas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poft reditum argonautarum uenerunt in italiam:amp;

Turn Hdiciua legunt pernicibus arua malplis. !'°'?|.^at rex mradaiideo threlidam calenappel^ Tl', nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;51 nbsp;nbsp;'n,elat.Alife Oppidum campaix cuius ager uitibus co

reiciamquecalentueftras a nomine nati nbsp;nbsp;nbsp;fitus eft:ideo dicit fpfum baccho haudinaratu. Ca,

Drithya domos:hinc alifanus iaccho nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fmum oppidum campaniæ fub cafinum biduo fta-

Haud inaratus ager:nymphifq? habitata cafini duahabuit annibalamp;paffim populationes fadæ:

°zrP nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;utin quIt Liuius.


ni populi campaniæ de quibus diCtum eft. Legnt: præteteunt uelodbus maniplis. Calen threiicia:


fili


ocr page 226

Libet

Fregellæ oppidum.non procul ab aqulnotquod R-uraeuaflantur:mox amp;nbsp;uicinusaqumas fingitpoera denominatum fuiffea fregdlo gigate Etquxfumantem texere giganta fregellx Illicabhetculeinterfefto ac fepulto. frrealis .fru Agmine carpunturuolucn'rfert concitus inde gifera ananfa eftmædito loco fita.labicum oppi'^5, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,r , ____ dum fuft uia præneftina uia labicana incipiebat ad Pcriuga celfa gradu:auiisquarupibus h, portam fandi Iaurentil.fupra.amp; pitti fcuta labici. Bellator frufïno amp;furgit fufpenfa tumenti Thelegoni muros.tufculum conditum athelego Dorforfrugiferis cerealisanaoma glcbis. no Oho Vlyffis Puyar^ ariete quoniam annibal ( ea/co eft campo ingrcrfusamp;arualabfci tufculum concedit Ut urbe potireturquod cum non nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r5, fucceffilTet gabios defcedit. Algida^amcena. fylua Lmquens tdegoni pullatos ariete muros. prope aridam algidum eft fylua amcena intertufcu Haud digna iter tata moratnec amoena retetat Ium amp;nbsp;ariciam.Mar.amp; quodeutp iacet fubuibe fri Alm'damec 1'uxta lunonis teda gabinx. batur. Sulphureisundls.quoniam in agro tybur ^Preceps ad ripasimmaniturbine ferturt tino aqua eft fulphutea. Ad genitorem tyberim. Sulphureisgelidusqua ferpitleniter undis fupra dixit. Quapropter acceptis amcenis ditior Ad genitoreanio labés fine murmure tybrim. undis in pontum flaue defeendit gurgite tybtis Hfcutfignaferoxdlmcnfocadra locaufa nupfit amœni.ur poetæ fabulantur:fed no Gnecau Et ripas tremeicciteques.perterrita pullis fa fidum eft.nam demerfa fuit In amœnem ilia iuf Hia prima uadis facto fe coniugis antro fit amulii:ut fcripft ennius.autoie porphyrio hora Condiditiamp;cunéle fugetût gurgite nymphe, tlo interpre: At matres latiæ.Liulus ait ploratus . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;°, quot;irr mulierum non ex priuatis folum domibus exaudie At matres hoæ ceu mccnia nulla fuperfint. batur fed undique matronæ in publicum effufæ dr Attonita:paflim furibundis greffibus errant, ca deum delubra difeurrunt crinibus paffis aras uer Ante oculos aflantlacerx trepidantibus ubrx rentes nixæ genlbus.fupinas manus ad camp;lum:ac q uæq;grauéad trebiâquæq;ad ticicina flurta deos tendentesorantefq;ut urbem romamemani rofifr bus hoftium eriperent matrefq; romanas:ac liberes Oppetiere necem paulus graccliulq; cruenti inuiolatos feruarent. Stat celfus.eredo animo ma Flaminiufcp fimulmiferis ante ora ungantur, gno In tantis periculis. Toruo ore. feroci afpedu Claufit turba uiasdhtcclfus amp;afpcr ab ira. fuperabar timorem. SratperturresJuue.aeftät^es [ngentemque metu toruo domat ore fenatus. collina turre mariti. Senatus.inguit Llwus magr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rrr ftratibus præfto eft:fiquidconfulere uellent. Publ Interdum tamen erumpuntlub caflide full adæcurfibus.militibus de fatigatis celeri curfu a Per tacitu lachrymx.quid na fortuna minet, capua romam. Abfcidere uitæ. putabat annibal q u{due parent fuperi.pubes difpfa per altaS Illud tempus amitti:quod fonno tribuitur. Noma nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r dum rurmas.Lfuius ait quo ppius hoftis accedebat Statturrcs:atq;hucuetumfubcorde uolutat. maior cædes fiebat fugientum precedetibus numi Vtiam romafatis credat defendere muros, dis.plurefcp oium gene^ atq; ætatum capiebant. Pecnus ut ad fomnos uix totam curfibus ad% Circum fertur.annibalflatiuis pofitis ad anienem induikt pubi nodem uigil illæ: ncc ullam cum duobus milibus equitum a porta collina ulqp . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i' jriri

ad templum herculis progrelTus eft atqpunde ma^ Adrequietacilis:cred„enlqueablcedereuit£ xime poterat fitum urbis cdtemplatur. Portas.na Quod fopor eripiattépüs:radiantibus armiS pulfauit portam collinam amp;nbsp;haftam:ut ait plinlus i urbem:primus hoftiumintorfir. Caufas locorum.

Induitur. nomaduq;iubet prorûpcie turmas.

In leuis frenis circum pauitantia fertur

Q uadrupedante fono perculfcmccnia romx. Nunc aditus lußracrclaufas nde cufpide pulfat Infefla porras:fruiturq; timore pauentu. Nunc lætus celfis aflans in collibus intrat

porra capena romam ingreffus media urbe per cari Vrbem oculis:dilcitquelocos:caufalq;locoru nas in exequilias contendir:inde digteffus inter ex Ac legeret uifu eunda amp;nbsp;penetraretin omnis quibnamœ collinam portacaftra ft: con^s Spcdando partcsmimagnoturbine adeffet fenatufqi in cadra uenerunt. Haud rcliCta obfidio oi.ro ne.nam remanfetunt duccsiac militum magna uls °uluius:haudtota capuæoblidione relida adoblidionem capuæ elegit fuluius.xv.milia pedi Tum demum caflris turmas infeelixouantes


unde fcilicet nomina accepiffentfingula urbis loca: amp;nbsp;primis colles. Fuluius. cum nunciaretur.Qu. fuluium flaccum proconfulen, romam aduentare poftannibalem ne minuereturimperium fii urbe ueniffet decreuit fenatus ut. Qu.fuluio par iperiu confulibus effet cum tumultus romæ effet :fuluius

rum amp;nbsp;mille equites. Turmas ouantes:fuos miliSpedata dudor fatiatus pedora roma, tes gaudentes tali fpectaculo reduxit In cadra. 'r

ocr page 227

Duodecimus

Atque ubi nox depulfa polo primaq; rubefefe Lampade neptunusreuocac$aurora labores: Effunditrupto perfultans agmina uallo: Etquantum clamare ualet:per plurima noflra 0 foci i dccora:amp; facras in fanguine dextras Vobis ite pares:amp;tantum audete fub armis Quatu romatimet:reliqua hac excindite mole. Nilquod umeatis toto reflabit i'n orbe. Neu populiuos marti'genæ tardarit origo.j Intratam fenonum capietis milibus urbem: nbsp;nbsp;i

Affuetamque capi.fortaffe curulibus altis lam uos exemplo proauorum ac nobile Ixtum Fxpedantde more fenes:morti'que parantur. Talibus hic poenus:fed contra oenotria pubes Non ullas uoces ducis aut prxeepta requirit. Satmatres ftimulant:natiqueamp;cara fupinas Tedentu palmas lachrymantiacp ora parentum Oftentant paruos:uagituque incita pulfant Corda uirum:armatis infigunt ofcula dextris • Ite uolunt:amp;pro muris opponere denfi Pedtorairelpcaatcp fuostfletumq; reforbent. Vtuero impulfo patefadx cardine portae:: Etfimulerupitiundis exercitus armis: Fundit immixtus gemitu precibufq; per altos Adcadum muros clangor:fparfxque folutis Crinibus exululant matres:atcp ubera nudant. Fuluius anteuolans agmen,quis nefeiat inquit Nonfpote ad noftros peenum uenide penates r Aportis fugitcapuærfubnedere plura Conantem triftis coeli cum murmure uafto Turbauit fragor: amp;nbsp;fubita de nube procellae, luppiterzthyopum remeans tellure minantem Romuleo poenum utuidit fuccedere uallo: Ccelicolis raptim excitis defendere teda Dardana:amp;in fepte difcurrere iufferat arces Ipfeetarpeio fublimis uertice cunela; Etuentos fimul amp;nbsp;nubes amp;nbsp;grandinis iras Fulminaque amp;nbsp;toitrus amp;nbsp;nimbos concietatros♦ ConcuiTu tremuere poli:coelumque tenebris Clauditur:amp; terras caeco nox conditamidu. Inflat tempeflas oculis: hoRique propinquo Roma latet.iaclx in turmas per nubila Hamae Stridorem feruant:membris infibilat ignis Hinc notus:hinc boreas:hinc fufeis africusalis Bella mouent:quatis animos amp;nbsp;pedora poffint Irati fatiare iouis:fluitagmen aquarum

Effundit rupto.poftero dfe tranfgrelTus anienem hannt bal in aciem copias omnis e duxit pugnaturus, nec flacgt; cus confule fue pugnam de, treftauerc.inquit Liuius . in Rruétis utrinep exercitibus i eius pugnæ cafum in qua ur bs roma ptæmiiï uictori efgt; fer. Per plurima noftra.hor taturhanlbal fuos ad pugna amp;nbsp;præmium:cuius caufa tot labores difficultateftp fupa' ueranr. Milibus fenonum. quos non gloria belli non eu ra Imperii propagäditfed ca rice ac dulcia uina in Italiam duxerat. Fortace curulibus hiftoriam tangit.gallis pro' Ijerantibus ad urbe fenes re, idi funt In domibus cum lu uenes In arcem cofugißent• qui eorum,inquit Lluius cu, rules generat magilhatus ut in fortunæ prlftinæ honora q;:aur uirtutis infignlbus ca^ derent In medio ædium eu, tulibus fellis fedetunt^quos tandem ad unum galli truci darunt. Oenotria pubes, iuuentus romana non expe dabat ducum exhortatioes:

Arces.feptem colles urbis de quibus didum cftamp;

ocr page 228

Senfere deum louem fauê tem romanis • Penetralia montis.templumiouis capi cotini. Sacro telo:fulmine tuo cum non poffit mortali manu fifti. Obruit.priua: fplendore ipfe fol exoriens.

Lampada.fuum fplendo, tem cum oritur poftero die annibal iterum fead pugna expediuit. Vfus uitæ. dies quo mortales fe exercent ad ufum uitæ. Oenotria.ro' mana. Hebefeere.fieri ni' grum. Dies.fplendor diei .

Regnacœleftia . cognouit bella iouis tang expertus, nä fulminatos gigantes deiecic fuppiter. Notus.aufter qui coegit annibalem caftra re' petere:poftero die eodem to co.inquit Liuius acies inftru étas eadem temperas dire mit ubi recepiffent fefe in ca dra ferenitas cum tranquilli tateoriebatur:in religionem ea res apud poenos uerfa eft.

Liber

Turbineconfufum pi'ceo amp;nbsp;nigrante procella. Atqueomnis circa campos fpumantibus undis Inuoluit:celfusfummo de culmine montis Regnator fuperum fublata fulmina dextra Librauit:clypeoque ducis non cedere certi Incuffitrfumma liquefacta eftcufpis in bafta. Ex fluxit ceu correptus fornacibuscnfis Ambuftis .fed enim ductor fidonius armis Siftebat focios:amp;cæcum e nubibus ignem Murmuraque a uentis miferiuana docebat. Tandem poft clades focium cœlique ruinam Non hofte in nimbis uifo:non hofte referri Signa iubet caftris:mceftafquerefufeitat iras. Ventis debebis nimirum hyemifque procellis Vnum romadiemrfednon te craftina nobis L,ux unq eripiet:defcendatiuppitcr ipfe In terras licet infrendens.dum talia fatur Ecceferenato clarum iubaremicat axe. Purgatufque nitet difcuflis nubibus æther. Aenea de fenfere deum:telifque repoftis Summiffas tendunt alta ad capitolia dextras. Et fefta cingunt montis penetralia lauro. Tum uultus modo non paruo fudore madentes Nunc lætos iouis afpcCtant:da fumme deorum Da pater ut facto libys inter praelia telo Concidat:haudalia potis eft occumbere dextra. Sic adeo orantes prefere filentia:poftq Abftulerat terras nigrantibus hefperus umbris. Quem fimul attollens rutilantem lampada titan Obruit:amp; uitæ rediit mortalibas ufus: Poenusadeft.nec fe caftris oenotria pubes Continet.hauddumenfes ftridi mediumq; iacebat Tantum ad bella loci:quantum tranfmittere lad^ Sufficerenthaftæ:cum fulgor hebefeere cæli Per fubitum cœpit:denfæquefubire tenebræ: Atque dies fugere:atque armari ad prælia rurfus Iuppiter:incumbunt uenti.craflufque rotante Aufero nimborum feruet globus:intonatipfe Quo tremat amp;nbsp;rhodope taurufq; amp;nbsp;pindus amp;nbsp;atlas Audiuere lacus herebi.merfufque profundis Agnouit tenebris cœleftia bella typheus Inuaditnotus.ac piceam cum grandine multa Intorquens nubem cuntantem amp;nbsp;uana minantem Circuagit.caftrifque ducem fuccedere cogit. Verum ubi dcpofitis fepfit fefe aggere telis: Laeta ferenati facies aperitur olympi.

Nullaque tam mitem credas habuiffe tonantem

ocr page 229

Tertfufdeclmus

Fulminatnec placido commota tonitrua cœlo Dura:amp;affirmans non ultra fpondet in I'pfos Venturam crebroq; di'em:modo patri'a uirtus। In dextrasredeatmeclomam excindere pceni (credit edc nefas, ubinam tune fulmina tandé Inutâi I'acudfe fouis cum Perneret enfis Etolos campos:ubi 'cüm tyrrhena natarent Stagna cruorc ut^/pugnat pro mcenib9 inquit Siredorfuperum totladis fulmine teli's Inter tot motuscur me contra arma ferentem Alflixide piget uentis hyemi'que fugaces 7 crga damus.remeetquxfo incnsilhiuigorq; Qua nobis eu pacia paeru eu foederaadeilent Integrare acies placitum.fic pedora flammat Donecequum titan fpumantia frena refoluit: Nec noxcompofuitcuras fomnus ue fremente Aulus adire uirum:amp;redeunteu luce furores. R-urfusiarma uocat trepidos:clypeoq;tremedu Increpattatque armis imitatur murmura coeli Vtuero accepit tantum confidere diuis Aufoniospatres fummilTaque betis ad oras Auxiliaiamp;nodu progrefTum moenibus agmen Sicagitare fremens obfeflos ocia:iamque Securam annibalis romam.uiolentior inflat. Ia(ppropinquabatmuro:cum iuppiter aegram lunonem alloquitur curis mulcetquemonedo ♦ Nulla ne fidonio iuueniconiunxquefororque Caramihitnon ulla unqfine fine feroci i Addes frena uiroffuerit delere fagunthum. Exaequarealpes:imponere uiqcula facro Eridanorfoedare lacus:etiam ne parabit ! Noflras ille domos noflras perrupere in arces lquot; Sifte uirum.naq; ut cernis iam'Hagitat ignes Et parat accenfisimitari fulmina flammis.' His didis grates agit:ac turbata per auras Dcuolat:amp;prenfa luuenis faturnia dextra. Quo ruis o uccorsfmaioraq; bella capellis Mortaliqterre daturfluno inquit:amp;atram Dimouit nubem:ueroque apparuit ore. Non tibi cum phrygio res laurenti ue colono. Enagemanque oculis amota nube parumper Cernere eunda daborfurgit qua celfus ad auras Afpice montis apex uocitata palatia regi Parrhafio plena tenet amp;nbsp;refonante pharetra Intenditq; arcum:amp; pugnas meditatur apollo: Atqui uicinis tollit fe collibus altx Mollis auentinus,uidcn ut latonia uiroo

Tyrrhena ftagna.trajime' nus. Clypccq; tremedum Increpat.concutiebat clypeu uocans Tuos ad pugnam amp;nbsp;collidebat arma ad ftrepitu fadendumiut imitaretur iO' 7 uem tonante. Vtuero aC' cepit.dum hannibal ad mce nia urbis armatus federt mi lites fub uexiUis fupplemen tum his qui erat: in hifpanla profectos audiuit. Oras be tis.hifpahla. Vincula .quo niam ponte traiecit padum.

Lacus.trafimenum. Flagi tat Ignem.quoniam hannU bal uolebatimitari loué fo' nitu armoru: amp;nbsp;pofeebat ia fgnes:ut fulmina imitaretur: ut de falmoneo canit Virg.

Vecors,imprudens qui id audes quod mortalibus non , conceditur. Regi parrhafio euandro qui fuit arcas:amp; argt;' cadia parrliafia dtcltur:amp; pa latium dictum eft a phalan.. to urbe arcadia: ut alias opiniones omittamus.

ocr page 230

Liber

Latonia ufrgo.dlanaculus templum erat In auen Accenfas quatiat phlxgetontis gurgite tardas tino. Hin^exianiculo. Inde.ex colle auidnali; Exertos auidx pugnxnudata lacertos. ritania;Qipantea.i.noIipugnare cum fupens mo n.'

re glgantum. Modi.moderationis:amp; menfuræ. amp;nbsp;arte alia cerne ut feuusgradiuusin armis Terris amp;nbsp;ccelo.hominibus amp;nbsp;fuperis:nara roma^ Implerit diclum proprio de nomine campum? nl pace adepti funt profeftionehannibalis :amp; fupi Hic ian9mouet arma mäutmouetide grinus : ^ramqulutbemdefendeba^ Hammoddeft lp Qudqrfuo de colle dcus.fedcnialpicc quaeû fi naiamones milites. Lultratis.ullis.circumlultra ^,.1\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,.- . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ƒ =

re hic fignificat drcumire:fic Virgi.Et dum luRra^ Egida comoueat nimbosHammal^ uometem bimus agros. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Iuppitcr:amp; quantis pafcat ferus ignibus iras.

Petri marii Interpretatio InMit. uolumen Silii Hue uultus Hcclc:atq; aude fpeélare tonante EXfc;emenfo.Hannibaldepofi, Ouas hyemes quätos concubo uemee cernis tafpe urbis potlundæ ad templa fe^ Sub nutu tonitrus oculisqui fulgeretignis.

9 roniæ Illa temperate diuitiis inclyta Cede deistandem:amp;titania define bella. , nbsp;nbsp;djprofedus eft: Capenates Id templum sie effata uirum indocilem pacify modicp accoleoant diuidas eo aliacp dona pro facultate nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'it. portâtes hoc templum hannibal fpoKauit : inde in Mirante,fupeiy uultus amp;nbsp;flammea membr bruttios magnis itineribus fe recepir. romai capua Abflrahit.ac pacem terris cccloq; reponit, potiti funt.duo fulmina belli feipiones.P.igneus Refpcdlans abiit:amp;caPris auulfa moneri 't] htfP A?|a ceciderunt:quorum cafu Sdplo.P. fd Signa iubet dudoriremeaturumq ; minatur, pionis ftlius:ut par erat:amp;filii pietatem decebat:co no, culTus ad inferos defcendlt.ut patris patruiep um, Rcddit extemplo flagrantior aethere lapas, bram afpicerectandem ad Riperas redies oras por Et tremula infufo refplendét caerulaphecbo? turn fociofg reuifit. Segne itcr.quonlum hanibal At procule murisuidere utfignareuelli refpldcbaradutbcm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Acneaderuerfumep ducem tacita ora ufcffin

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Oftentant:nutuq;docetquod credere magno Non audent haerente metumec abire uolentiS Sed fraudem ifidialq; putant:amp;punica corda Ac tacitae natis infigunt ofcula matres: Donec procedans oculis fefe abftulit agmen Sufpedofq, dolos dempto terrore rcfoiuit. Tum uero paHim facra in capitolia pergunt.^ Incpuicem amplexi permixta uoce triumphu Tarpeiiclamant1'ouis:ac delubra decorant, lamt ^oes panduntportas:ruitundicp lectum Non fpetata petens dudum fibi gaudia uulg9. Hifpcclant quo fixa loco tentoria regis Aftiterint: hi qua celfus de (ede uocatas Affatus fuerit turmas:ubi belli ger aftur Atq; ubi atrox garamasfeuuftptetederit hamo Corpora nunc uiua fparguntur gurgitis unda? Nunc anienicolis ftatuunt altaria nymphis. Tum fefta repetuntluflratis moenibus urbe♦ Egne iteremefo uix dum tar peia uideri

f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Culmina defieratitoruos cu uerfus ad urbem

Dudoragenoreus uultus re meare parabat.

ocr page 231

Tertlufdedmus

Cadra locans nulla ledens ubi gramina ripa. Tutia deducit:tenuem fine nomine riuum.

Ettacite tufeis inglorius affluitundis. Hic modo primores foci'um:modoluTa deo%. Nunc fefeincrepitat.dic o cuilydia cæde Cteuetunt ftagna.amp;concura eftdaunia tellus Armorum tonitru:quasexanimatus in oras Signa refersesqui mucro tuû:quæ lancea tade Intrauitpectus fi nunc exifterec alma Carthago ante oculos turrita celfa figura: Quas abitus miles caufas illefe dedillcsf Himbreso patria amp;nbsp;mixtoscu fanguie nibos. Ettonitrus fugio:procul hanc expellite gentis Femineam Cyrix labetn:nifi luce ferena Ncc feire ac liquida mauorte agitare fubçtbra. Terror adhuc inerat fupe%:ac redoletia i armis Fulmina:amp;ante oculosirati pugna tonantis. Parendi tamen:amp;cuicuquc incumbere iuifo Durabat uigor:ac fenfim dirfufus ad aures: Signa reportandicrefcebac in agmine feruor. Sic ubi perrumpit flagnancem calculus unda Exiguos format per primauolumina gyros. Mox tremulu uibrans motu glifccnte liquore Multiplicat crebros finuatigurgitis orbes: Donec poflremo laxatis circulus oris Contingat geminas patulo curuamine ripas.

Ateotra agrippx haud paruu decP.iclyta naq; Seminaabxneidudoris Rirpe trahebat Octolidas interfuitrhaud ignobile nomen : Lxtusopum:fedclauda fides.fefeque calenti Addiderat pceno latix diffifus habena:. Isuoluens ueterum memorata antiqua paretu Longomiles ait quateretcum teucria bello Pergamaiamp;ad murosflaret fine faguie mauors Sollicitis calchas:nam fic fortiffimus heros.

Pofcentifocero fxpeinter pocula dauno Narrabat memori diomedes condita mente. Sedcalchas danaismifi claufum e fcdibP arcis Armifonxcurent fimulachrum auellere diux

Tutia.eft rfuulus uia appia qul dlftat ab urbe fex milibus paffuum; Tufds undisayberinis. lußa deorumJpfiusiunonis quæ monuit Hannibalem ut non fperarer.ld quod effet fas homini. Primores fociumJpfos duces. Lydia ftagna.trafimenus. Creuerunt.fangulne cæfotum.r. Turrita figuras quoniam eft in ædito loco fita amp;nbsp;in fummitate ha, bet byrfiam. Abitus.difceßus. lüefæ.itaêæ uul neribus. Labem.dedecus feemineum. Liquida ætra.puro ac fereno aere. Cuicui iu0b.t. parere hannibakoptabant in omnibus:quæ ille lufliffet : g uls adhuc timerent fulmina iouis. Sic ubi perrum' pit.feruorem militu paulatim diffufum per oia ca, ftra:comparat circulo qui fit lacto lapide in aquam: amp;nbsp;dilatat fefe quoufqi ad extremum perueniat mar ginem. Calculus.lapillus. Gyros.circulos. Vi,, brans.commonens aquam. Sinuati.aquæ uoluen tis fefe in finum. Laxatis oris.diffufis extremirari' bus.nam dilatant fefe circuli ufqp adipfummargin ne. Aftirpa æneldudoris . Diomedis filii ænel. fupra dixit. Aenea: miferæ domus oetolaq; tyde.

Oetolidas.appulos:quibusimperault Diomedes cctolus.hic Agrippa docuit hannibaiem torna no poffe capi propter palladium. Pœno.hannibali g tune profpera fortuna utebatur defperans de torna no impetto.amp; narrat militibus hiftoriam de palla-dio. Heros.Diomedes. Socero.Dauno. Inter pocula.in ipa menta; E fedibus arcls.uarla eft opi nio de palladio. Caliiftratus amp;nbsp;Satyrus dicunt au tore Dionyfio pailadid accepiffe dardanum a chry„ fe filla pallantls:quam duxit uxore.amp; ex famothra,' da fecum in phryglam afportauinlfqp oraculo acce pit urbem illam in æternum duraturamin qua pal Îadium feruaretur.poftea llienfes ilium rraduxetüt: amp;nbsp;In arcelocauerunt.capto ilio ferunt aneam ex a^ dytis fuftuliiTe.aliqui fctlbunt noctu a Diomede ac Vlyxe furto ablatum. Arretinus ait palladium datum fulffe Dardano a Ioue:ac locatum in loco inac-ceffibili:fed fabricata alia in eius fimilitudine:amp;po-fita in aperto:amp; hæc græcos erlpuiffe.Illud acccplf fe æneam.quod Roma : uirgines ueftalcs cuftodie bant:amp; ignem troianum. Diuæ.dianæ dcæ belli. Terâneis;lacedæmoniis:quorumtunc teges etät Agamemnon:amp; Menelaus. Nomen ledæ.hele-nam filia mLedæ. Amyclas.urbem laconiæ:ex q rapta fuit Heléa a patide.Papinius.Soluerat œba lio cladem delirtore paftor.Dardanus incautas bla de populatus amyclas. Meus tydides. Diomedes: a quo eft mea origo iquit agryppa. Molitus.cum intetfcdlfet.Vir.Cælis fumma: cuftodibus arcis.

Ccffurumiautlcdi rediturum nomeamicias . Quippe deis uifum:ne cui perrumpere detur Effigies ea quas unqüam poffederit urbes. Tu meus adlundo mondratam euafitin arce Tydides itaclio:amp;dextra molitusin ipfo Cuftodes aditu templi cxlcfte reportat

ocr page 232

Liber

Noftris fatfs.difpontionl fatorum:quæ græd ex Palladium ac noftris aperitmala pgama fads. peftabant:nofttisauteQ,didt:quoniamlpfe agtYp Nam poftq uaœnoms fundauitfinibusurbé. pa:propter Diomedem Præcumle profitebatur. nbsp;nbsp;.'11.1 nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।1, Nam poftg.narrat agryppa ut diomedes palladi Aeger dileamp;iphrygium placare colendo um æneæ reftltuerit. Vrbem.aglripam. Aeger Numen:amp; iliacos parat exorare penates: deleftl.mœftus q, palladium rapuerit. Phrygium Ingensiam templum cclfa Turgebatin arce. TX'utn^mX^^^^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Laomedontexfedesingrataminaux. , , um. Troiæ.guam Aeneas cœpit ædificare in agt; Cum mediosinter fomnos:altamquequietc: gro laurenti. Penetrale.palladium quodin pene, Nee celata deam:amp;minitanstritonia uirgo: trali feruabatur. Saturnia regna.latium ubi latuit Non hxctydide tantipro laudis honore Saturnus. Phryx uiétor.æneas fuperatis rutulis ac n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, mezentio. Fluminis ryrthenl.tyberb. Pignora Digna paras non garganusmccdaunia tellus pacis.ramum oliuætquæerat (ignumpads. Ca^ Debentur nobis:quxrein laurentibusaruis: nentis.albicantis. Pone anchifiadæ.uerbum dio Qui nue prima locat melioris moenia troii. 'quot;edisad ^nea. Scæporræ.hæc erat una ex por q ntracaptumq;refer penetrale parentur tis rroiais.Vir.Sceas feuluima portas prima tenet. _, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,.'w, r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r Haud noftrum.f.fuit:quafi dicat.pugnauimus ad Quis trepidus monitis latumia regna capeUit. Troiam uolentibus diis:nuncautem tempuseft pa lam phryxcondebatlauinia pergama uidor: cis:amp; ficrehcit Illud bellumad deos amp;nbsp;fotores du gt;Armaquelaurenti figebat troia luco: ^I^I^I^I^^XotonE^i^ Ve^ubi tyrrheni pc^ructu ad Aununls undas: ad pacem amp;nbsp;concordiam nari furnus. Celtas, gal Caftraquetydidcs pofuit fulgentia ripa fos fenones:quos tandem deleuit Camillus. His. Priamidiitremuerc metu tu pignora pacis uerbis agryppe commotus hannibaldifceffit. Fe Preendens dextra ramum canentis oliul ronia.templum feronlæ erat ultra potinas paludes c, -,, prope rarraclnam:circa quod capenates habitabat Sicorus.dauni gener inter murmura teuer Horatius in fermonibus defcribens Iter fuum a ro- Ponc anchifiadi mcmorcs:!rafquc:metuiqgt; ma brunduüum dicit. Ora manufep tua lauimus fe O uicquidad idios xanthü:Gmocntaq; nobis ronia lympha. Sacer.cuftos amp;nbsp;accola ipfius têpli. Enguine fudatumtfeexq; ad limma portx. tia numinis. Auia longinqua.regiones ab urbere Haud noltrum clhegcrc denduræcp forores. , motæ. Porteais.feextendentibus ufque ad fretu Nuncagc qd fupereftcut non melioribus lUi üculum:ubi eft regium.lnde littora thegina^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Duci'musaufpiciisfdextras iungamus inertes.

Foederis en hxc teftis erit:ueniamq? precatus Troianä oflentat trepidis de puppe mineruä. Hæc aufos celtas irrumpere moeniaromi Corripuit læto:neque toc de milibus unum Ingentis populi patrias dimifitad oras., His fractus dudor conuelli figna maniplis. Optato litis abitu iubet:itur in agros Diues ubiante omnis colitur feronia luco. Et facer humedat Huuialia rura capcnas. Famaeftintadaslongiuiab origine fauni' Creuiffe in medium congeftis undique donis: Immenfum per tempus opes:luftrifquc relidu Innumerus aurum folo feruante pauore. Hec auidas metes : amp;nbsp;barbarbara corda rapina Polluit:atcparmatcontemptu pedora diuum. Auia tuc longinqua placent:quifulcat aratro Ad freta porredtis trinacria bruttius aruis. Dum libys:haud litusrhegina ad littora cedit Vidorfummoto patriis afinibus hofte

ocr page 233

Trededmus

Fuluius infandam campana ad moenia daufis Portabat famamtmifenque extrema mouebat. Dum prenfans paffimcuicunq;cd nomen i'n armi's Dedecus hoc defendemanu.cur perfida amp;nbsp;urbi Altera Carthago nodræ poft foedera rupta Etmiffum ad portas pœuum poft iura petita Confuhs alterni ftatadhuc:amp;turribus altis Hannibalem ac libycas expedat lenta cohortes: Mifcebat didis fada:amp;nunc robore celfas Educiturrestquis uinceretardua muri Cogebatmunc confundas adftringere nodis Inftabat:ferroquetrabes: quo frangeret altos Portarum poftes:quateretqucmorantia clauftra. Hiclatera intextus ftellatis axibus agger. Hiegrauida armato furgebat uinca dorfo.

Ac poftq properata fatis:qux commonet ufus Dat fignumratque alacer fcalis tranfcendere muros Imperat:ac facuis urbem terroribus implet : Cum Cubito dextrum cftulht conatibus omen.

Ccruafuitraro terris fpedata colore:

Quxeandore niuem:candore anteiret olores: Hancagreftecapis domumcum mœnia fulco Signarec:grato parui mollitus amore Nutrierat.fenfutque hominis donarat alendo. Indecxuta feram:docilifque accedere menfis. Atque ultro blanda attadu gaudebat herih.' Aurato matres alTuetipedme mitem Comere:amp;humenti flumo reuocare colorem. Numen cratiam cerualoci:famulamquc diana: Credebant:acthura deum demore dabantur. Hæcæuituitxque tenax: fcelixque fenedam Mtlle indefeffos uiridem duxUle per annos. Siclorum numero troianis condita teda Aequabattfed iam longo mors ucnerat lUO. Nam Cubito incurCu Ciuorum agitata luporum: Qui nodis tenebris urbem miierabile oello Prodigiumintrarant:prtmosad luminis ortus. Extulerat CcCe portis: pauidaque petebat quot;nbsp;Conßernata fuga pofitos ad mœnia campos. Exceptam Ixto iuuenum certamine durior Madatdiua tibi:tibi enim hic giatiflimafacra Fuluius:atque adCisoraclatonia coeptis. Inde alacer:fidenCquc dea cirundata clauGs Arma mouet:quaque obliquo curuantur in ore, Mœnia flexa Cmu Cpiffa uallata corona Alligati telis in morem indaginis ambit:

Fulufus.Capua igt Lfufus amp;nbsp;fi nihil fegnius oppreffa p eos dies fuetactame aduced 'Flacci fenfir:amp; admiratio or ta eft : non fimul regreßum . Hannihalem.inde percello quia federelictos inttellexe-runt.Fuluius omnis qui ca.. ; ftris romanis erät alicuius no minis in bello prenfabat : amp;nbsp;ad capuæ cuetConem prouo cabat. Iura cofulis. nam pe itleranrur alter coqfulum ect Campanus. I,enta.ociofa:amp; nihil timens.•Educi.erlgi q 7 urbis muros æqrent. Ferro clauls ferris parabat arietem Fuluius ad deliciendas potquot; ras. Stellatis.affiMs:ut fiel 'læ. Agger . uallum.utnea erat inftrumentum militate ex tabulis cönexG:cuius dor fum erat adeo munitum : ut - noceri nonpoßet illis: qui in 'tus pugnaßent. Dextrum omen.fcelix oftentum. Te nax æut. quoniam cerua diu utuit:Vita inquit Pli.in con^ felfo longa eft. Troianis a capi trolao qui condidit Caquot; puim. Pofitos ad mœnia . uicinos inuris. Dudor. fui Iliusmactauk cerua Dianio

ocr page 234

Taureadubelfus tautea Ca panus fingulati certamie cü Claudioafello romanopU' gnauitrfed tauream fugiente Claudius per mediam urbe eft infestatus: perque altera portam itactus euafit. Duquot; ctor.Hannibal præponebat taurea exteris • Autololes amp;nbsp;mauri erant cum Hannis bale. Aeneade. Claudio a fello romano. Daret aufpU dum.faceret fuluius potefta tem pugnandi : amp;nbsp;pugnam aufpicaretur. Vetitum eni ante fuerat:ne aliquis Iniuffu ducis pugnaret fubpœna ca pitis. Soluit imperio . quo' niam iam poterat pugnate cum duStorauipicium dedif fet. Nudis.nutlo ameto ad lutis. Rutulo. Claudio to -mano. Ferrata calce.admo tis calcaribus. Nec pronum cuiqnam.non erat fadie ali~ cui pode alios fuperareiquo-niam unufquifqueuolebat ef fe primus:amp; iræ æqrunt der tras:quibus ferebanturin ca panos. DiStea harundo. fa gitta cretenOs.

Libet

Dum pausant: fpumäti's equi' fera corda fatigas Euehi'tur porta fublimis taurea criftis Bellator:cuiAdonius fuperare lacerto Du(ftor:amp;autololas dedit:amp;maurufiatxh, Is trepi'do alituum tinm'tu dare neganti' Imperitans ui'oléter equo poftq auribushoßiS Vicinum fefe uidet:ac clamore propinquo Claudius:huic inquit praedabat claudius arte Bel[andi:amp; merita mille inter praelia fama: Huic inquicfolum:fiquacdfiducia dextri Det fefecampo:atque ineat certaminamecum,

Vna mora aeneadæ:

aures.

Dum daret aufpiciumtuiq; in certamia du^or, Prxuctitum nanque capiti committere marte Sponte uiristerumpitouans ut fuluius arma Imperio foluittpatulumque inuecdus i aequor Erigit undantem glomerato puluere nubem. Indignatus opem amentl:focioquc iuuare Expulfum modo iaculum:atque accedere uireS Taurea uibrabat nudis conatibus hadam. Inde ruens ira taelum contorquet in auras. Atnon idem animusrutulo fpedatur:amp;omni Corpore jperludrattqua fît certiffima ferro In uulnus uiamuc uibrat:nûcc6primit hafta: Mentiturque minas:mediam nuc tranfigitiélu Parmamrfed grato fraudata ed fanguine eufps Tum driedum propere uagina detegitenfem: Etiam ferrata rapiebat calce uolantem. Taurea cornipedem fugiens minitantia fata. Nec rutulus leuior cedentis perdere terga. Nam profugo rapidus fufis indabat habenis. Vtque metus uidum fic ira amp;nbsp;gloria portis Viliorem immific:meritique cupido cruoris.' Aedum uix oculis:u ixeredunt métibushofe Confifum nullo comitante irrumpere teéUs Per mediam ppere trepidantum iterritus urbe Egi'cequum:aduerfaqueeuafitadagmfa porta. Fiinc ardore pari:nifuquc incurrere muris Ignefcuntanimi:penetrataque teda fubire: Tacla fimuhdamxq ; micat:tuc faxens hymber Ino:ruit.amp;fummis afeendunt curribus hadi. Nec pronum audendi uirtutem excellerecuiq. Aequarunt iræ dextrasrdiamp;a per auras Tranat:amp;in medium perlabitur urbis arudo. Litatur non hortandi:non plura monendi Fuluius edelocum:rapiutfibi guifque labore.

ocr page 235

Trededmus

QU0S ubi tam ereflos ani'mi ui'det: amp;nbsp;fupereffe Fortunamnbfqüenqueduccm rufci'mpete uafto Adportam:magnæqucoptatdifcn'mina famæ. Très clauftra æquæuo feruabât corpore fratres. Quis deleta manus centenicuique ferebant Excubi'as:unaquelocum datione tenebant. Forma ex his numitor.curfu plantaque uolucri Prxflabatlaurens:membrorum mole laburnus. Sednon una uiris txla:hic mirabilis arcu Ille hadam quatere:ac medicatæcufpidisfâu Prilia moliri:amp;nudo con credere ferro. Tertius aptabat flammisac fulfure taedas. Qualisathlantiaco memoraturlittore quondam Mondrum gcryones immane tibicorporis irae. Cuitres in pugna dextrae uaria ärma gerebant. Vna ignes feuos.adaltera pone fagittas Eundebat.ualfdam torquebat tertia cornum.^ Atque unodiuerfa dabattria uulnera nifu. Hosubi non aequis uariantes prælia conful. Confpexit taelis:amp;portae limina circum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-gt;

Stragem:amp; perfufos fubeuntum fanguine poftes: Concitatintortam furatis uiribus hallam.' Laetum trifte ferens auras fecatitala taxus.

Etqua nudata:dum fundit fpicula ab alto Arcum prótendensnumitor latus: ilia tranfit? Atnon obfepto contentus limine mattem '' Exercere leuis bellotfcd turbidus aufi Virrius incauto feruore eruperat amens Reclufa in campum porta:miferamque furori Vincentum obtulerat pubem:ruitobuia in arma Scip\o:amp;oblatum metit infatiabilis agmen: Tifata umbrifero generatum monte calenum Nutrierantaudere trucem:nec corpore magno Mens erat inferiorrfubfidere faepe leonem: Nudus inire caput pugnas certare luuenco: Atque obliqua trucis deducere cornua tauri Affuerat:crudoque oblique fe attollere fato. Isdum praecipites expellit uirrius urbe Seu fpreto:feu ne fieret moramudus in aequor Thorace exierat: leuiorque premebatanhelos Pondere loricx:amp; palante: uidor agebat, lamque uelitemum media tranfegerat aluo. lam folitum xquali ludo committere equxftris Scipiadx pugnas marium tellure rcuulfo Perculerat faxo.mifer implorabat amicum

Tres dauftra æqueuo .huc canit de numitore laurente: ac Laburno fratriba cuftodle tlbus portam campanam: hi erant tergemini: amp;nbsp;quifque habebat fub fe cetum horni nes. Membrorumole. ma griitudine corporis apta^ad pugnam ftataham. Medi^ catæ.catminlbus amp;nbsp;ueneno In butæ. Qualis athlatico. hostergemios comparat ge rioni: quem Hercules iteret mlt:ut dictam eft. Cornu, hadam ex corno arbor. Co ful.fuluius:quir erat illic cum confulari poteftate. Tifata, niotidihis luxta Capuam:dt diCtum eft.in quo hic Calegt; nus fuerat educatus: g exies ihm Virrlÿfme lorica cum iterfeciffet Veliterna amp;nbsp;Ma Hum focHjm Scipiôis ab Ifo in ultioem amici interfectus eft, Audere.ad audendum Terribilem:'Subfidere.fteÿ 'here; Nudus caput.fine ga Iça. Anhelos: romanos de fatigatos Äurfu. Plantes.ef fufe fugfenres. Perculerat} uulnerauerar.

? 1. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C tlv

JUn'^Uh ;quot;

o?!:!.; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;11!

ocr page 236

Libet

Scopufus.Idcft faxu/Qua ta eft uis agilhhaftam Scipio nis uelociter perfotätem pc dus Caleni;comparat libur nicis nauibus:quæ funt uelo dffimænale genus nauium Inuenrum fuit a liburnis pO' pu!os:qui funt mixti iliricfs.

Tonfæ.reml. létu.impul fu remorum. Non parket ceffere.quoniam romani fi^ ne pauore dormiebant: cam 'pani autem timoreconcutic bantur Muffat,dubitat.Muf fare proprie eft uelle Iogul:amp; nonauderc. Quicordi a^ pud Llufum air: Itaque quigt; ;bus ueférum ante fato ccdc' je g hæc tot tang acerba ui-/deantIn animo eft bis apud me hodie epulæ iftruâæ pa rata:que furit radatis uirio « bogue poculum quod mihi datum fuerit eyfüferetur ea ^8quot;°corp us a cruciatu änigt; mum a cohtumcllfé ; oculos: ^utesä uidendis audiendifq omnibus acerbis indignis q manent uiclós uindicablt.amp; fic uirrium fequuti funt , vu. amp;.xx.fenatores amp;nbsp;cumeo c pula^a alienatis' mènribus uino uerienum fumpferunt.

N ecis morfu.dolor mortis amoto propter uinum • Pla. ddis.placide ae fine dolore necantibus ♦

Cum gern itu expfräsrfcopulufcp pmebat hiate Sed ualidas fæuo uires duplicante dolore Effundit lachrymas pariter:cornumque fonate Scipio folamen properans optabile in armis Hoftem proftraco morientem oftendere amico Tranauit liquidas uolucriceu feindere auras: Hafta uiri pedustrupitque immania membra. Quanta eftuis agili per caerula fuma liburnx: Qux pariter quoties reuocataead pedora tofe PercuiTere fretum uentis fugit ocior: amp;nbsp;fe Q uam longa eft uno remorum praeterit idu, Afeanium uolefus proiedis ocius armis: L Quo leuior peteret muros per aperta uolanté .Affequitur planta deiedlum protinus enfe Ante pedes domini iacuit caput,ipfe fecutus Corruit ulterior procurfus impete truncus. Nec fpes obfeffis ultra, referaca tueri Moenia conuercunt greffusirçcipique petenteS Infandum excludunt focios:tum cardine uerfo Obnixi torquent obices munimia ferae.

PAcrius hoc inflantitaii: claufofque fatigant Et ni caeca finu terras nox conderet atro : Perfradae rabido patuiflent milite portae. Sed non in requiem pariter cedere tenebra:. Hinc fopor impauidus:qualem uidoria noui^ Ätcapua:aucmceflis ululantum flebile matru Q ueftib9:autgemitu trepidatu exterrita pat^ Tormentis finem:metamque laboribus orat, Mudat perfidiae dudior: caputque fenatus Virrius.a peeno nullam docet cHe falutem: Vociferans pullisuiuendie pedore curis, Sperauifceptra aufonirc:pepigique fub armis: Sidexter poenis deus:amp; fortuna fuiflet: Vtcapuam iliaci migrarent regna quirini. Qui quaterent murosttarpeiacp moenia mifi. Hoc mihi pofcendiuigor affuit:alter iquos Portaret fafces nodro de nomine confuî. Haden uscd nixide fatis.dum copia nodis Qui cordicomes:æterna cd acherotis ad unda Libcrtas:petatilie meas menfafque dapefque. Et uidus mentem fufo per mem bra lyeo Sopitoque necis morfu medicamina cladis Hauriat:amp; placidisexarmetfata uenenis. Hæc ait:amp; turba reptit comitant penates. Aedibusin mediisconfurgens ilice multa Extruitrogus hofpitlum commune peremptis

ocr page 237

Trededmus

Necuulgum ceffat Furiare dolorque pauorque Nunc menti' ferae deci'us redi't:amp; bona uirtus Exilio puni'ta truci'xdefpcdatab alto Sacra fides agi'tatque uirum fallacia corda Vox occulta fubit paffim diffufa per aures. Foedera mortales ne fxuo rumpite ferro: Sedcaflam feruate fidem:fulgentibus oftro Hxc potior rcgnis:dubio qui frangere rerum. Gaudebit paratae tenues fpes linquetamici Non illi domus aut coniunx aut uita manebit. Vnqexpers luduslachrymæq;:aget aequore fempet Actellure premens,aget igrum node dieque. Defpeda acuiolata fides:aditomnia iamque Concilia ac menfas contingit amp;nbsp;abdita nube. Accumbitque torisepulaturque improba crinnys Ipfaetiam ftygio fpumantis pocula tabo Porrigit:amp;large poenas laetumque miniflrat. Virriusinterea dum dat penetrare medullas Exitio:afcenditque pyraratque amplexibus haeret, lungere tum fata amp;nbsp;fubiiciiubet ocius ignes. Stringebanttenebrae metas: uidorque ruebat. Iamque fuperftantem muro fociofque milonem Voce attollentem pubescampana uidebat. Panduntattoniti' portas : trepidoque capeffunt Caftra inimica gradu,quis laeto auertere poenas Defuerant animi:pateturbs confefla furorem: Etreferattyrio maculatas hofpite fedes.

Matronaepuerique ruunt:mceftumque fenatus Cocilium.nulliq; hominum lachrymabile uulgüs. Stabantinnixi pilis exercitus omnes.

Spedabantque uiros:amp;lxta tridia ferre Indociles:nunc propexis in pectora barbis 'Verrere humum.nunc foedantes in puluere crinem Canentem:amp;turpi lachryma precibufq; pudendis Femineum tenus ululatum fundere in auras.

Atqueea dum miles miratur: inertia fada: Expedatque ferox demendi moenia fignum: Ecce repens tacito percurrit pedora fenfu Rcligio:amp;fxuas componit numine mentes: Ne flammam dèdafque uelint:ne templa fub uno In cinerem tranfifife rogo fubit Intima corda Perlabens fenfim mitis deus.ille fuperbx Fundamenta capyn pofuiffe antiquitus urbi Noncuiquifus paffim monet Ille refufis In fpaciumlmmenfum campis habitanda relinqui Vtile teda docet:paulatim atrocibus ire

Sacra fides.fingit poeta fidei numen corda perfida ca panorum agitaiTe. Fcedera mortales,uox fidelad morta les. Potior.melioramp;atzqul or regnis ac diuitlis. Eryn, nis.furia ibat ad menfas eo, rum qui ebrii uolebant moti, Stygio tabo, ueneno acce, pto ex ftyge palude. lungere fata .impletæ uino : ut ait l,iuius:cibifque uenæ mt nus efficacemin maturanda morte uim ueneni fecerunt: Itacp noctem totam pleriq; eorum amp;nbsp;dieiinfequentls p-rem cum animam egiffent : omnes tamen priufquam a-perirent hoftibus portæ exgt; pirarunt. Stringebat me tasda furgebat aurora. Pa dunt portas.maior pars fena tus aurore Liufo multis fæpe bellis expertam populi ro. clementiam haud diffideres fibi quoque placabilem fore legatos ad dedendam roma nis Capuam decreuertit: mi feruntque poftero die. porta louisqua : aduetfus eaftra ro mana erat iufTu proconfulis aperta eft,ea itromiffa legio una amp;nbsp;duæ aliæ cum.Qu• fuluio legato. Nulli i^ry mabile:fndignum aliqua co,« mlferatione propter dcfe ✓ étionem ad poenos. Indocl les.qui nefetebant alTueti de litifs æquo animo ferre utri que fottuam.hæc uirtus tue romanorum erat : defetibit igitur muliebrem animuca panorum. Deus.fingit poe ta iouem mifilfe pana qui eft deus paftorum culus habitu amp;nbsp;effigiem defcribit.

t iit

ocr page 238

Libet

Te@atrofa.campana condita a trofäfs. Cornu, un Languefcuntanimfstamp; ui's mollita fenefcit, gula pedis. Tegeatide capra.atcadica:tegea urbs area pan loue mirfus erat feruari teda uolente. diæ ubi pan colebatur• Verbera læta.nâiupd uer —, , _?____r __ berabant manus matronarum uolentiumcodpereac Troia.pen en ifimi IS pa er p. parere pelie hlrclGuezoa extali peUe.undeJuucalis: V1X uUaÏnfcribcns terri ueftigia cornu. Nee prodeftaglli palmas præbete luperco. Pius.co Dextera lafciuitcifa tegeatide capra rona pinea qua gerit pan. Stant.eredi fut. Præd VerberaUta mouensfetid per copra cauda, la.prætupta amp;nbsp;fcrupulola. Kabie.qua romani fere/ —, nbsp;nbsp;,

banrorad incëdfum Capuæ. MenJa.montem area Cingitacutu comasamp;op^ca tempora pin diæ ubi colebat. Egeritur præda.C.fuluius legatus Ac parua erumpuntrubicuda cornua frote, cum omnium prtmu tæla quæ capuæ erant ad fe con Stat aures:fümoq;cadit barba hiïpida méto ^éda curant cuftodlis autor Lido ad omnis portas paftorale dco baculum:pellifque finiftrum difpofitis nequis exire aut emittipoffet præfidiu pu, lt;..j'j nicum comprehendlrrfenatum campaniï ire in caftra Velat grata latus teneri de corpore damæ. iuffir:quo c6 uenidentthls omnibus ex templo catheNulla in priruptü tapna amp;nbsp;ihofpita'cautes, næ inieftirfuir/que ad queftores deferri:tfauri arge in qua non librans corpus fimilifa uolanri

mini quota de fententia maxime deftitum a romanis Interdum inflexus medio nafcentia tergo eöftabar. Supbi uiCtus.uitæ lautioris amp;luxuriofæ. Refpicit arridens hirtiludibria caudl.

Alia teliurejdeft mentedtteæ adueeæ ex athli,e Obtendenfq;manum fole infcruefcerc fóu mote mauntaniæ. Eoa gemma.adueda exoriente: . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T .in r t

quoniamindia:ut fcribit Pli.maxinie gemmifera ege Arcet.8Zumbrato pèrlultratpafcua udu. .mis antiqui utebanturin poculis ad luxumtunde luue Hic pong mandata dei perfecta malamque nali$:cu pocula fumis gemata amp;nbsp;præclara illic laudat Sedaui. rabiem:amp;permulte corda farétû: iapfis.nam uirro ut multi gemas ad pocula tranffert. Arcadiiuohim\falriisamp; amari rrniGr

Nec modus.no erat menfura. Celara.fculpta. Ta Arcadiiuoiucnsiaitusöc amata rcuilit tum epulis.folum comparat ad gulæ menfa^q; ufu. Menalaiubiargutislonge de uertice facro

Deprotnpta.accepta. Lonpinquum.diuturnum:ta Dulce fonat calamis:ducit ftabuia oia catU. ta erat uis pecuniæ. Ere beÙigcro.t,ba ænea. Sug At legio aufonidum flämas duaore iubétc geitu.toro amp;nbsp;loco edito. Non futilis.ideft prudens ^

amp; ornatus.uirturem pro meritis donauit fuluius. mi. ArceriportiS HanCcfque relinquere muros, Ionem murali corona.quoniam primus afedurat moc Mite decus mentis.conduntenfefepfaccfqi nia:amp;alludit poeta adiffum nylonequiin fylua arici. Multa deûtépils domibufanitétibus auro na ß17JV^fec, amp;^^^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;df^t mifoamp; fcur prxda:amp;uidus alimenta fuperbl.

nem ftantem luper murum pubes campana uldebat. 5i^, nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,.r

Sofpira iuno.quonlam lauinl erat templum iunonis Quifjp bonis pariere ui% de corpore ueßeS fofpitæ. Tempora turrita.quoniä ut feribit Gellius: Fceminci menfique alia tellure petiti .muralis coronaqua donabatur ab imperatoreis gpri Poculaque eoa luxum irritantia oemma, mus ^fêamp; autin oppidumh^m petuim Neemodus argento.celataqucpoderafaéti afcendiUetqumuri pinnis decorata erat amp;nbsp;Ideo caput nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 nbsp;nbsp;, _i.

tali corona cinctum SyHius appellat turritum. Tum 1antum cpulisauri:tu paliim copora longo fontes procerum.fuluius autore Liuio theanum profe Ordine captiuaamp;domibus depropta taléta aus quo campanos præmiferat prima luce portami Pafcere longinquumnon deficientia bellu. trauit atque In forum perrexit cocurfuepad primum __°i

equitum ingreßumfaao magiftratum fidicinii citari Immefiq; greges.famuli adeo,munia turb♦ iuffitimperaultque ut produceret campanos quos 'in Fuluius utfinem fpliandis idibus ere cuftodia Haberer.producti omnes uirgis cæfi ac fecuri Belligero reuocante dedit:fublimis ab alto percudi funt:amp; fle de aliis quos tales primferat fop Suggeftu magnis fautor non futilis aufis.' plicium fumptum eft. Sontes.nocentes amp;nbsp;aurores - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0, nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-,

defectionis ad peenos. Hic atrox uirtus.defcriblt for Lauino generate inquitquem fofpitaiuno, titudinemipfius taureæ dequo Ll.confurgentem ia Dat nobis milo gradiui cape uidlor honore fuluium taurea campanus per mediam uadens urbe Tempora murali cunnis turrita corona, turbam nomine,nchmauit:amp;eum nutabundus quid Tum fontes proceru meritofo piacula pfa nam uellet inquireret rendes flaccas:mequorp Inquit .,,', nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r'

iube occidit ut gloriari poliis multo fortiore g Ipfees Accit:amp;interea punit commiHa fecuri. ulrum abfte occifum efte. Atrox:hornda amp;nbsp;fortis:na Hic atrox uirtus. nec enim occuluifeprecaf fpernebat mortem amp;fuluium. Vel.etiamin hofte. Speratu uelinhofte dccusiclamore feroci

Spectatum, clarum.r

ocr page 239

Tertlufdccfmus

Taurea tunc inquit ferro fpoliabis inultus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Renidens.reCpIendens oculis ira fdntHlätibus gla

Te maiorem animam/amp; luffo Ifâore rcciïa nbsp;nbsp;dio inquit Llotqucm ueftetexerat per aduerfu pe^

। nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ir'(2u$tran(Mxusante pedesiperatotis procubuit mo

J auos cadet ante pedes fortiilimaceruix. nbsp;nbsp;nbsp;ribundus. Decernet mauors duudicabitlnqult ful

Haudunghoc nobis dederit deus, inde miaci ulusbellum amp;nbsp;pugna qui nobis fit animus quæ ma Obtutu toruum contra amp;nbsp;furi'ale renidens nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nus:amp; quid writim ualeamus.ideft ad fingulare eer

Bellatorem alacerper pedoratranig enfem: tainen. Intercagemlnos.dungt;^hæcin Üal^ agere P, rr, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„ turin hifpania duo fratres clarldimiduces.P.amp;gne

Uiauctor patriam moriens comitare cadete □$Scipiones ceciderunt,ut in principio^dictum cd: Qui nobis animus:quædextera:quid ue uiri'ti iuuenis.Scipio fillus.P.Scipionis. Dicharchea. Decernetmanors tibi fi rebate pudendum puteolana. Poft belli extrema poft finem bellicas

Dum capua ifaufiä luit haud fine faguie culpa tens Romam. Nonullus pudorhonorum.no ha Interea geminos terra crudelis ibera Fortuna abflulerat permifeens tridia Ixtis Scipiadastmagnuq ; decus magnuq; dolorem.

bebat rationem honorum nec uidebatur decorum feruare : quoniam uir fortis non debet frangi ad' uerfis. Siniftrls.infoclicibus. Furit.furore quoda luCtus ob pietatem corripitur. Exdie.euocare ab i feris. Vicina palus.acherufia quæ eft prope puteo los amp;nbsp;cumas dicta ab acheronte fluulo infetno.cu,

Ius aquis uidetur refundi:ideo humorem acheruGu appellat ipfius paludis. Squalentem introitum a' uerni:quoniam ad auernum lacum eft palus acheru fia alto coeno referta ut inquit Strabo. Squalente• Non comites tenuide ualecmo ullus honoru. incultum amp;cœnofum.auemus dandit arduis fup„ ciliis uno olUo aditur quod rellagnat palus acheru'

Forte dicarchea iuuenis confedit in urbe

Scipio pod belli repentes extrema penates Huc tridis lachrymasamp;funera acerba fuoru ramatulicrduris qq non cedere fuecus

Pulfato lacerat uiolcnter pectore amiclus.

Militixue pudor: pietas irata finiflris

fia. Mens Scipionis nolebat prænofeere futura^

Coelicolis furittatque odit folatia ludius. ________________________

fuos euentus amp;nbsp;huius deniep belli quod Italiam qf-

lamque dies iterumque dies abfupta querelis, fabat. Ad gryneam autonoen.facerdotem pheebi Verfdtur fpecies ante ora oculofque parentis, gryneum eft nemus phrygia: ubi apollocolgatur. rrrIndegrynea uates.trlpodes erant facriphcebo amp;tri kr^o excire parat manestanimafque fuorum. podem foramini delphico fuperimpof^um pheebi Alloquioqueuirum tantos mulcere dolores, facerdosafeendens uaticinabatur: faâitaueie iquit Hortatur uicina palus:ubifignat auerni nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ph.ex ære cortinas tripodiinomine delphicas: quo

Squalente introitum Ragnas acherufius huor nlam donis maxime aoollinis delphici dicabantur. K7 - fe,v nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;— hgri.mcefti. Confulta.fententiamamp;uoluntate^

Nofeerc uenturos agitat mensprotinus anos, Patrum.p.gn.Sdpionu. Repoftis.fubterraneis uicamp;gryneam quxtum fub nomine pheebi amp;anobis remotis. Sub Iucem:iaurora. Suospo Autonoe tripodas facrum antruque tenebat: pulos.umbras defectorum. Cætera. fcilicet quæ Fertgredusiuuenis:confultaque pedoris ægfi {u™'af^'°n:m scipio future^ anoscognofcere aue • n ^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,a5 bat. Maiorl uate.flbylla. Eliciam.euocabo umgt;

yandittamp;afpedus orat contingere patrum. bram Gbyllæ a campis helyfiisr Phccbei.apollineI Nec contata diu uates maélare repoftis amp;nbsp;uatidnatls. Fauces.lngreffum amp;nbsp;oftium. Ca-Moxumbris inquitconfueta piacula, nigras ftus.putlftcatus, Diti,plutoni.

Sub lucem pccudes:reclufæque abdere terræ Manantem iuqulis fpirantum cede cruorem.

Tunc populos tibi regna fuos pallentia mittet. Cætera quæ pofcis maiori uate canentur. Nanquetibielyfio repetita oracula campo Eliciam:ueterifque dabo inter facra fibyllæ Cernere fatidicam phoebei pedoris umbram. Vade age amp;nbsp;amedio cum fe nox humida curfu Flexeritiad fauces uicini cadus auerni Duc prædida facris duro placamina diti. Mella fimultecum amp;nbsp;puri fer dona lyci.

ocr page 240

Liber

Promifræ uatis.fibyUæ quam autonoe pmiferat euocate ab inferis. Occulto cccptofodisignorati tibus. Acerbam.diram amp;nbsp;grauem propter foeto rem. Laxo ore.patulo meatu.cocytas eft fluuius inferorum qui luctum fignificat. Sufpirans.emit tens. Arcanum murmut.magicu catmen quo ma nes euocabat. Operto tegl.Plutonltraaftatur tau rus plutoni amp;nbsp;iuuenca proferpinæ. Fundunt mei la.fic circe monet uli.xem apud bomerum fparges Inquit libationem primum melle:deide dulci uino: tertio aqua amp;nbsp;immlfcebis farinam. Omnlherebo. toto inferorum traCtutuerba funt autonoes mone tis Scipionem ne umbrarum aduentum timear.

Abimochao:aprima mundi origine cum mens diuina confufionem illam fegregauit. Equos.fci/ licet diomedis threildi quos ille humano uifeete pa uir. Contende conareilluc afpicere. Interea cer neur greffus.prima uenit umbra appl l Claudii de quo Liuius.mortuum applum claudium fub dediti onem Capua: quidam tradut: Appius claudius cu oblideretur capua uulneratos fuit:ex quo uulner ut quidam alunt interiit fubCapuæ deditionem:ut q dam poll controuerdam quæ fuit inter eum amp;nbsp;fui uium de fupplldo campanorum:quidam ante ca , puæ deditionem, Cuidatur:côcedit anteg fit corx pus crematum emittere uoces:ut prius.quippe ap-. '''pius adhuclacebat infepulrus. Atros ignes.rogif. per quos corpus cremabatur. Non taéto.non epo to fanguine hic infoßb. Auertit equos.ademit mi hi folem amp;nbsp;gratam uitam dies pxima illi in qua me uidifti: Atris aquis.Infernis amp;nbsp;ftygiæ paludi:dum mei inquit ceiTant meum corpus comburere no da tur mihi tranare ftygiam paludem. Vanos ritus, mortem referedi cadauer ad aoita fepulchra g mos eft nanus amp;nbsp;nihil prodeftumbris:amp; ideo talem ri^ tum uanum appellat amp;nbsp;uulgate folenequoni a un decunqp ad inferos tantudem uiæ eft amp;nbsp;non refert ubi cremetur corpus fed opinio uulgarls gentilicia fepulchra pofclt amp;nbsp;repetit. Longum.per longam diftantiam a Capua Romam.

Hocalacernioni'tu amp;nbsp;promi'Œi nomine uatis Apparet occulto monftrata piacula coepto. Inde ubi 'nox infla procedens contigit horam : Et fpacia aequarunttenebras tranfacla futuras: Confurgit ftratis.pergitquc ad turbida portf Hoflia tartarex penitus quis abdita nates Promiffa implerat:Rygioq; fedebat in antro ; Tum qua fe primum rupta tellure recludit Inuifum coelo fpecus atq; erudiat acerbam Cocyti laxo fufpirans ore paludem.

Inducit iuuenem:ferrocpcauare refoflam Oci9 urget humutatq; arcanu murmur ahelas Ordine madari pecuaes iubet:aceroperto Ante omnes taurus regi:tum proxima diui Cediturennex cafla ceruice iuuenca.

Inde tibialledto tibi nunquam Ixta megera Corpora lanigeru procubunc leda bidentum♦ Fundunt mella fup:bachique amp;nbsp;ladis honoré. Stat luuenisrfaciéq^erebo quæ furgit ab oinni Exclamatuates.patere accedentia cerno Tartara:amp;ante oculosaffiftere tertia regna. Ecce ruunt nariæ fpccies:amp;quicquid ab imo Natû hoium extiduq;chao diacuda uidebat. Cyclopas fcyllamque 84pados membra uirogi Odryfix telluris cquos:contende tueri: Eduamp;lumque tene uagina interritus enfem. Quxeuq; ante animætendût potare cruorcm Difiice:dum cafte procedat imago fibyUx, Interea cerne ut greffus inhumata citatos Fert umbra.amp;properat tecu coiungere dida: Cui datur ante atrosabfumpti corporis ignes Sanguine non tado folitas effundere uoccs. Afpicit:amp;fubito turbatur fci'pio uifu.

Qui nam te qui cafusait dux maximefeffe Eripuitpatriæfcum tales horrida pofcant Bella uiros:nec eni'm dextra concefferlt ulli Appius:autaftu:decimum lux rettulit ortum| Vtte cum capua remearem uulnera uidi Mulcentem hoc uno mceftu q, adiré nequires Sauciusad muros amp;nbsp;martis honore careres. Cótra quædudor:felTo mihi proxima tandem Lux gratos phaetontis equos auertit:amp;atris Aeternum demifit aquis.fcd lenta meorum Dum uanos ritus curat:amp;fbleniauulgi ExequituricefTat flammis imponere corpus. Vt portet tumulis p longu mébra paternis.


ocr page 241

Tcttlufdecfmus

Quod te per noftri mattis precoræmula facia nbsp;nbsp;Arce:remoue medicamina quibus meum corpus

hrœquæpamfeartus mcdicamina feraant. nbsp;nbsp;petfuCum feruatur ne p^repeat ut poffit i patriam

DvY.t-, j' referri, rarrilsfcillcet fcpulchris. Vago:mlnl et' u^uago porasquaprimu^herotisadire. nnd. Veteris daudlMIius apph daudtt fabini de ^Uiuucnis.genso ueterfs pulcherrima claudi quodiftumeft. Ance tuam:primamea cura iquit Haud ulla ante tuam qq non parua fatigent Gurarum prior extiterit.nanque illa pomnis Difcrimen feruat populos:uariatque lacentu r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;laviiiIGVUyamp;UlXIIU UKUUI auiliuviu VKiva Ojut uvuvicv

txequias.tumuli amp;nbsp;cinerum fententia difeors membra regia qui apud illos canes fepulchrales ap Tellure ut perhibentis mosantiquusibera nbsp;nbsp;nbsp;pellantur^ Odoratoeperfufo aromatibus. Statia

Exanfmaobfccenusconfumitcorporauulcur; rtatt^E^^ocraquot;. E,mcüs:ha, R nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r. 1 benrinquit ægypdiipla corpora condita atomatp

^egia cu luce poluerunt mcbra:pbatum elt bus ad menfas ubi comedunt. Pomustprouincia Hyrcanis adhibere canes,xgyptia tellus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ubi regnaulr mitrldates:extrahebant illic cerebrum

Claudit odorato poft funus ftancia laxo ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ecapitibus mortuorum. Myrrhaca:myrrha condi

Cotpa:amp;amefis exangue haud feparat umbra Exhaufto mllituitpontus uacuare cerebro Ora ui%:amp;logum myrrhata reponitin xuum.

Quid qui rcclufa nudos garamances harena Intodiuntf'quid qui feuo iepelire profundo Exanimesmädant libyeis nafamones in oris !' Atceltæ uacuicapitis circundare gaudent Oda nephasauro:amp;menfis ca pocula feruant; 'ƒ* neuem libros quos efe dicebat diuina oracula c r, .- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fexcomouttis tres emit rex:a in lactario polule:ap

^ecropida: ad patria mauortis lotte pereptos pdlati^ funt fibylllni.ad hos iquit geliius quaf i ad Decreuere limulcommunibus utere flammis, oraculum.xv.uiri adibant cum dii immortales pult; Atgente in fcythica fuftixs cadauera tiuncis Lenta dies fepelit putri liquentia tabo.

T.''1''rfn raris magndiauaoupiuiDdquuiuid 10lumanapc ialia dum memorantumbra uenientc fybillç: dere uldebatur cum effet illum fupaturus qui tem Autonoe finem hic inquit fermonibus adde romanam prope ad interitum perduxerat. Armi AltemiSlhxc hxc ueri Icccunda facerdos: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fero uiaor.uatidnatur fibylla uentura fata tomano

uitantum patuit rerum.quatum ipfcnegar Ante annosma ut ait Liui.natus eratfeime.xxiiii. IWlusnouilie deus meiam comitante tuorum annos cum in hilpaniam mi0us eft ubi patris amp;nbsp;pa Tempus abire globo,amp; pecudes ipoere flamis, trui mortem ftrage hoftium piauit. Creditus mar Atgrauida arcanis cymes anus attigit ore nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;thmllTus ad bellum hifpanum.

'Poltq facrificum delibauitque cruorem

Indecus egregium uultusintenta iuuentæ

Ltherea fruercrcuin haud fegniter inquit Cyrneo populis uox noftra fonabat in antro Turn te permixtum feclis rebufque futuris Aeneadum cecini:fednon fat digna mearum Cura tuis uocum:necenim conquirere dida Aut feiuare fuit proauis follertia ueftris.


erit tuum funus. Difcrimen:uarieratem. Difeors

fententia cinerum:uatius mos fepeliendi. Obfcce nus:quia cadauera feCtatur amp;nbsp;comedit. Probatu:


iam receptam In ufum adhibete canes qui deuoret


ra quæpræferuat a putrefadione.gatamanres tn^ fodiunt harenismafamones in mare abiiciut: celtæ faciebat pocula ex capitibus mortuorum addito au ro.Sermonlbus alternis:cum appio Liilcct. Gloquot; bo tuotum.focils tuis qui mihi laueant ad facta pelt; ragenda. Cymes anus:cumca fibylla. Egregiæ Iuuentæ:fdplonis.ceclni inquit fibyila quoaam ge fta tua:fed romanlcontempferunt meos Ilbios. na


ut dictum eft uenlr ad Tarquinium fuperbum amp;nbsp;at

fexcombuftis tres emit rex:amp; in facrano pofuit: ap


blice confulendi eflent. Proauis ueftris: tatquinio fuperbo. Fata dardanairomana qua: pedet a tuis, fatis magnalaus Scipiois a quo tota res romana pe cum effet illum fupaturus qui tem


lam tua deque tuis pendentia dardana fatis. Nanque tibi cerno properantum oracula uitæ Hinepetere: amp;nbsp;patrios uifu contingere maes.

Armifero uidor patrem ulcifcerisibero: Creditus ante annos marti: ferroque refolues


ocr page 242

Liber

Miirum ometaufpldfiquonlä expugnata noua car. Gaudia pœno^tamp;midu Ixtabcrc bello thagine in hifpaniacarthaginé Iibycâamp; romani æmu q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hibenackdi^a carthaoine terris: la iperii ad tributurédigés. Hiberiacis:hifpâis ♦ Ma ymen h Denacis uicta Carthagine temb. lus imperiatcofulatü.Scipio ex hiCpania uictor redies Maïus ad iperiu pofthæc capieremec ante no triuphauit:quonlä fine ipio ré generat: fed magno luppitcrabfiftetcuratq cunefta fugant centuria^ eöfefu creatus fuit cofuieu.P. Licinio eraf [h [ibya bella:amp;umcendumduxeritipfe fo ponfice maximo. Reaore:Haoiba[e que uidtad r,,a zamamagnoflio. Pudet urbis iniquæ friidt nue fi Sidomu tibi tedompudet urbis inique: bylIa Seiplôi exilia. Hoc decus:poft liberata kalia amp;nbsp;QatU pofidec^hoc pffat^domoq ^carebiS Carthagine ad tributu redacta uiCto Hänibale LiuiJi. Sic uates greffumq; lacus uertebat ad atroSd viii.decyis belli macedonld air.uita lintemiegit fine T^iuuenisquæcüq; datur fors durioræui defiderio urbismoriete run eoipfo loco fepelin fe luf AI , fiffe ferut:monumctu(p illlc ædificarime funus fibi in i Obnitemurait:culpa modo pecora celle, grata patria fieret.uir memorabilis bellicis tame g pa Sed te oro:quando uitætibicaufa laborcS cis artibus memorabilior lintemiiquit monumetu ui Humanos iuuilTe fuitdiRc inclyta uirco ^monumeco^ftacua rupimponra fuir qua tepe, pau|rf nbsp;greffum:amp; nobis: manefq; Gfentu ftate dtfiefta nup uldimusipfi. Atros lacus: ifernos. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t

rdiuuenis:refpödet Scipio:cuius hæcé magnalaus Enumeraxftygiæq, api formidinis aulam.

q, fine audito no ceffauit uir magnus p patria pugnaf Annuit lila qdérfed no optäda fcludis (braS cuius ingratitudine ia cognouerat amp;nbsp;ait:modo ego ua Repna altthic tenebrasaoftät:uolitatŒ P U'

oibus difficultatib). Caufa uitæ.i.quonlâ uoluifti diu In medio uaftum late fe tendit inane, uiuere no tibi fed ut prodeffes mortalibusiamp; fic aium Hue qcqd teiTXtqcqd fréta:amp;igneus Xthet quot;byllæ emeret. lnane:uacuu.defcribit iferos:hacin- Nutriuit primo mundi genitalis ab æuo: qrdefcedit oc qucoitatex qttuorelemedsded tria pu k*,,,,P^,~ nk rerrâ:aquæamp; aeréfedcu dicit igneus aer itelltgit Mors comunis agit:delcedutcuiftatcapitq utruep elemëturignls.Cfiue ætheris amp;aeris:q eft inter Cäpus iners qtu interiit:rcftatq;futurum igneamp; aquiamp;aer fpidior fit aq.aq fpiibor fit terra.amp; Cingutrégna dccéportx:q%una receptat

ecôtrairarefadta terra fit aq.amp; aq aer.amp; aer rarefactus ignls.fpiffior aerdo ait ariftotiles prio phyficoru: Aliq ex raritate amp;nbsp;dcfitate oia pcreat.i.pcrearl dieür. Mu dirgn's genitalis.i.a priaorigie mortaliu. Iners:iud Ils:amp; fine aliq uoluprate. Receptatirecipit. déferibit dccé portas iferoruiqrd pria recipiti bello cæfos:ac p hoc fortes amp;nbsp;magnos quos aliis ßpotiit:quoniä fortitu do pprie ut placet Ariftoteli uerfat circa morté:qeft i bello. Qui Ieges:quonia funt fudaméta rerup.amp; ad bene beatetp uiucdu:amp; io tales hoies cömodis huma nis cöfulétes i fecudo loco poniitife Cice,i officiis cö, filia urbana:amp; leges gloria: bellicæ fponit. lllefa ue néo fraudu:quoniâ agricolænô fut frauduléti. Vitæ colédæ:ornadæ.quoniâ artes fuerat iuétæ:ut adiuua-ret natura amp;nbsp;artiti difdpliardçp iuétores de human ge ner benemeriti fut:amp; ipi ét poetæ:q amp;nbsp;delegat amp;nbsp;p, fut. Exercet mortéinané:uexat tormétis ipas übras.

Liuétes:nigros. Virginiba pallis tædas uerfas ad fu

Belligeros dura gradiui forte creatos.

Gétibus amp;nbsp;primas fudarut moenibus urbeS? Tertia ruricolas cereris iuftiffimaturba: Quæ uenitad manes:amp; frau du illefa uen'O' Exin qui lætas artes:uitæque:colendæ Inuenere uiam:nec dedignanda parenti Carmina fuderuntphoebo:fua limia feruat. Proxima quos ucnti:fcuxq; haufere ,pccll^ Naufraga porta rapitiGc illam nomie dicut, Finitia huic noxa grauido:amp; peccaffe fateti Vafta patet populo.poenafrhadamatus iipo Expetit introitu:morteq; exercet inanem.

Septimafecmineis referatur porta cateruis: nera.i.illis uirginiboqpaffe mrimoniuamp; tædas fuga Liuentesubi cafta fouet proferpina lucos, les i ifo ptu piere.fic.n.tædæ uertut ad funus. In li Infanti l hinc gregibus:uerfas ad fûera tamp;daS

fecretos air. Laxata noéte:diffolutls tenebris:amp; ifula Etiter extinélæ.amp;uagitu lanua nota: luce. Necftygioiregno.cäpos elyfios dicit nö elle a, Turn fcduéla loco:amp; laxata lucida noéte pudiferosmec tub axe cœliifed extra anni folifcp uias. Clauftra nitent:quxfccreti per limitis übrä ut poetice Ioär:ad oceanu:ubi erat fonfeifulæ: de ca. CI pl' - t___ pis elyfiis ficcednlt Home.in.iiil.odif.Elyfia~in eäpu Ely fiOS ducuntcampos. hic turba piorum. terrarucp ultima tandé.Dii te trafmittent : dat flauus Nee ftygio in regno coeli:nec poft fub axe. , ubi rhadamartus:Exiftitq; uiris ubi uita facillima du- Verum ultra oeçanum facro certamina foti rans. Nonhyemis uls multa niues:non ingruit im«

ber.Sttidula fed fempet zephirorum flamina mittit •

ocr page 243

Tertiufdeclmus

Lætheos potat latices obii'uia mentfs. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ingens oceanuslenfmfna grata uirorum. Aeris enim i

Extrema hfc auro fulgens lam lucis honoré qtStrarfalabrltas amp;fuauis zephyri(piritus eius regio iri1 rj i nis peculiaris erquæioccafd uergensnüg tempore ca, it.amp;admoto fplendetceu lydere lunx. retmominatimg infulas quafda celebrant fortunatas Hacam'mæcælum repetunttac mille padlis quas in præfentia moftratas nouimus no longe admo Oblfexditem redeuntin corpora lullris. nbsp;nbsp;nbsp;dumamauritaniæ promotoriis diûunétasiquæ gradi

Haspaffim namp;ru pandensnon lurida ridd busopporira runr^Necfub axecœhrçetfce loquta« T r5, r , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nihilenipoteftee et ultra oceanu:qd.no iitlub axe cœ

que reditqueuias:amp;portisomnibus erat. qd* oia ambit.fic locutus e Vir.iacet extra fydera telquot; luiacetifpaciu fine corpore pigra uorago: Ius:extra ani folifq* nias. Lætheos latices: aqua indu-Limofique lacus lace exundantibus urit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;centemobliuionëaö ait Vir. Animas redituras ad cor

k nbsp;nbsp;nbsp;pura potarc aqua Iætheâ:ut oblitæ maloru uelint itéra

^ipas fæu9agsphlegcto:amp; turbine anhelo P dire^d nouacorpora. Certamina:appoüüo eft : tur lamanrum refonas taxofa incedia torquet, ba priorum certamia fontifacro potat latices.na certa Parte alia torrens cocytos fanguinis atri tim bibunt. Hac:per hanc uiam.öt decimam portam Vorticibus furit.amp; fpumanti gurgite fertur. Oblite dttem:pluton_em.amp;iferos.Mille lutlris: mille A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l', nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ovetirticnirtifhl rinrtettlioonicInllrir.fiitim rurfnm Imiri„

magnis femper diuis:regtque deorum lurari dignata palus.picis horrida riuo Fumiferum uoluitftyx inter lulphura limu Triftior his acheron fanie : cradoque ueneo Aeftuat:amp;gelida eructis cu murmur harena Defcenditnigra lentus per ftagna palude. Hanc optat faniem non uno Cerberus ore.

Hxc amp;nbsp;telTiphoes funt pocula:amp;atra megra Hic fitit:ac nullo rabies extinguitur haultu.

tini bibunt. Hac:per hanc uiam.Ot decimam portam

annis.nam fol fingulis anis lulfrat fuum curfumlmita„ tio°eft Vir.caneuti s in fexto.Has omnis ubi mille rota uoluere per anos Lætheum ad fluuium deus euocat ag mine magno.affeétate loquitur poetadiue luftrum in-teiligitfpatium quinque annorum. Lurida : turpis ab effectu:quoniam mots facit corpora lurida amp;nbsp;putrida.

Omnious portis:quoniam omnes moriatur qui i miï do funt hac lege nati. Pigra:limofa amp;nbsp;cœnofa. Sine corpore::aliqua effigie corporis:hoc dicit propter mor, cem.phlegetö fluuius habet aquas ignitas. Palusiftyx per quam non licebat peierare diisiqui lutabant per fty

- ,, giam paludem.Acheron fignificat lollicitudinem ma-Vltimus erupitlachrymarû fontibus amnis gnaiideo ipfum appellat trillern. Non uno ore: tripli Ante aulâ:atque aditus:amp; inexorabile limé cirtenult tria cerberus ora inquit Vir.cerberus fignifi, n i'icat canem:quiuorat omnia minutadm incifa.amp; elfipa Quarta cohorsoiftabuhncep auia moftro tetaTtGphone.alleao.amp; megetaTur furi*. LuCt{^ txcubat:8Zmaes permixto murmure terret edax:defcribitomnia quæ funt ad limina inferorum.') Lu(ft9 edax.macicfq; malis coes addita mor, Edaxtconficienslugenté.luétus eft ægtitudo ex eius: Ettneror paftus fletu:amp;fine fâgUie pallor(bÇ qui carus fuerit intentu acerbo. Comes addita: nam Curzq;:ifidizq;:at$hic queribOda fenedlP. mac^ comitaturmorbos:amp;omniabæc q^dc na 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;turalia funt:amp; præcedunt mortem. Padus Hetu.quo

Hincangens utraq; manu lua guttura liuor. niam moefti plorant.nam moeroreægrkudo flebilis. Et deforme malu.ac fceleri ' procliuis egcilas. nbsp;nbsp;Q„ueribunda:quoniam fenio confetti queruli lut:ca Errorque infido grcflu: amp;nbsp;difeordia gaudens edam ipfa fenectus morbus fit:utjquit Tereu. Liuor D T p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.-. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4° nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipuidia.quæ e dolor fufceptus exallenis bonis. Anges ^ermilcere fretum ccelorfed nbsp;nbsp;hoftia dicis nbsp;nbsp;comprimens.angor enim e ægtitudo premens. De Centenis fuetus briareus recludere palmis: formeiab effectu:quia facit homines deformes. Sc, le Etfphynxuirgineosriétus infecta cruore. ri procliuis:quoniam inopia interdum ad fcelera pau} e Scyllaqgcentauriq^trucestumbrxq; gygatu. resimpellit. Briareus:fuit Titani amp;nbsp;terræjfilius numi c'l i!, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~o. v num contemptor:habcns centum manus.Virgilius ait erberus hic rupcis peragratcu caitara uiclis pt centum geminus briareus.Horatius:!Nec refurgat Non ipfa allec~to:ncc foeta furore megera centimanus gigas. Sphynx:monftrum habes os uir-Audetadire fcrum:du fradis mille cathenis gineum prope Thebas olim propoebat enigma: quod Viperea latrans circunligat iha cauda. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Oedipus fotult.ScyUa fuit filia Photetu^nmonfträ n -n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;°rL wr- marinum. rerum:ipfumcetberum.fic Virgllius fub extra ualta comas:nemorolaq; brachia lU, ftantiue.ln latus inque feri curuam compagibus aluum 1 axuscocyti rioua frondofior unda.' dit Taxus:eft arbor funebris amp;nbsp;dira. Diræ uolucres: Hic dirxuolucres paftufque cadauere uult: maliominls:ut bubo.amp;cæteræaues diræ. Stryx.auis Etmultusbubo ac^parrts.ftryx fagufcpenis

Harpygiæq, louent nidostatg oibus hærent tencurunt ftrophadas infulas. Condenfæ foliis:fæuit ftridoribus ardor.

ocr page 244

Liber


Coniunx:PIuto maritus Proferpinæ quæ dicitur ad differentiam luno inferna. Suggeftu:pulpito fi ue toro:uc decet negem. Quam uelletrinCultat re gibus:quos dicicoptare apud inferos nunquam ha buifferegnacum tot tormeta patiatur:amp; ipfæ um bræ regibus infultant:quæ in uira paffe funt ab ip^ fis iniuftitiam. Manesripfæ umbræ. Ad fupe' ros:fub hoc ccelo diu uiuerent fub regibus. Religa rus rupe:hic eftpron,etheus:qul fuit ligatus cauca' fo. Aft alius.hic eft fifyphus:qui faxu aduerfo mö te uoluit. Matemos uultus:pomponiam matrem Furto:occulco concubitu. Furta dicuntur adulte rla.undeluuenalis. Me nemo miniftro fur erit.amp; dulcia furta canunt poetæ. Naque ubi cognouit: fictio poetæ in laudem.Sciptois. Patrem, ioue. erat eni n filia iouls uenus. Flamma:amoris fciliquot; cet:ntf ihæc inquit prouifa fuiffent auenere iam uir gines punicæ in aris romanis facrificarent :ideft iä carthaginenfes romano imperio potiti effent. O magni.uerba Scipionis ad umbram maternam a, pud Homerum in odrfea:mater Vlyxis prior allo, quitur filium his uerbis; Filimi quomodo tenebras fubifti cum tu fis uiuus:dlfFicile eft enim hæc infpi cl a uluétibus. Inftat magni numinis:quä ueneror: utmagnu numenoptaffem inquit mori mater:ut te uidere licuiffet. Vel:etiam morte hue uenire. Pietas laudatur Scipionis erga matrem. Quæ fors noftta fuit:quæ fortunatur prima dies qua na-tus fum eriperet te mihi.nam in partu periit pom pon1a:amp; cæfa matre homines auspicatius nafeunt: autore Plinio. Aethero pondere: diuina prole.i. te qui eras filius louis. Cyllenia proles mercurius qui deducebat animas ad loca inferorz ♦ Genitrix, alcidæ Alcmena mater Herculis: Læda:mater ca ftoris amp;nbsp;pollucis regina laconum. Sola dicapetëi apetit pomponia:quomodo ex louetfo in anguem conceperit Scipionem:fic olymptas concepit alexa drum magnum.

Has inter formas coniunxl'unoni's auernæ Suggeflu reßdens cognofeit crimina regum. Stant uincfti'. feioque piget fubludicc culpx. Circumerrant furiætpœnarücp omnis imago : Qua uellent nunqua fceptns fulfiffe fuperbis♦ Infultant duro imperiomon digna nec xqua Ad fupcros padi manes:quxqueante profari Non licitum uiuis:tandem pcrmifla querunt. Tune alius fxuis religatur rupe cathenis. Aflalius fubigit faxumtperque ardua montis. Vipereo domat hunc rterno megera flagellolt; Talia Ixtiferis reflantpatienda tyrannis. Sed tc maternos tempus cognofecre uultos : Cuius primo uenit no tardis paffibus umbra: Aflabat facunda iouis pomponia furto. Nanque ubi cognouit latio furgentia bella Poenorum uenus infidias ante ire laborans lunonis fufa fenfim per pedtora patrem Implicuit flamma:quximprouifa fuiflent: Sydonia iliacas nunc uirgo accenderetaras. Ergo ubi gudatus cruor:ammouitquc fybilla Et dedit alternos ambobus nolcere unitus: Sic iuuenis prior:0 magni mihi numinis indar Cara parcns:quam tc ut nobis uidiffe liceret Optaflcm ftygias:uellactho intrare tenebras: Quæ Cots nodra fuiticui te eu prima fubireu Eripuit fine honore dies:amp; funere carpfit: 'Excipit his matermullos 0 nate labores Mors habuitnoflranuhereo dû podere partu Exoluor:mici dextra cyllcnia proles Imperio iouiselyfias deduxitad oras. Attribuitq; pares fcdes:ubimagna moratur Alcidæ genitrix:ubi facro munere Ixda. Verum age nate tuos ortus: ne bella pauefeas Vlla:nec in cælum dubites : te tollere fadis: Quado aperire datur nobis:nuc deniq; difee. Sola die caperem media cum forte petitos Ad requie fomnos:fubitus mihi mebra ligauit Amplexus:non ille meo ueniente marito Afluetus:faci!ifque milii:tum luce coruda Implebatquanqua languétia lumina fonus: Vidi credeiouem:nec me mutata fefellit Forma deiiqcFfqualentem conuerfus in angue Ingenti traxit curuata uolumina gyro.

Sed mihipoft partum non ultra ducere uitam Conceflurheu qtum gcmui:quodfpiritus ate

ocr page 245

Trededmus

Hæc tibi g nofcenda darem di'ceffit in auras. Difceffitin aura5:ante iquit mortua fum.g potuerim Hi's alacer colla amplexu materna petebat, tibi aperite telouis filia. Ter fruftrarfic Vlr.Ter fru^ V—L rn''rrii'^ftra comptenia manus enupu Imago.amp; Vlyxes apud ç ra,ter fruftra per mane petita fefellit. Homerudematre iqr:Sed ego cupidus uoluiumbra ^uccedut fimulacra uirum cocordia patris: mortuæ matris caper ter cöatus erâ.anius hortabat Vnanimiq; Gmul patrui:ruitipfe per umbra ter ex manibusfimilis übræeuolauit. Simulacra:iï„ Ofcula uana petensluuéferfumoq; uolucri'. bramp;P., Gn.Sdpionu. Viru:uiroru. Capo ma-Efe IIr,i'-7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- uortfs:capo mattio:tali !epuichro ornabatur hi.qui P

nebulis fimiles animas appredere ccrtatr. pria fine magioratu:aut imaglftratu mortui eënt qm Quis te care patcr:quo dabant Itala regna: admodü bis feipionibus acciderat. Ipfa guidé uittus: Exofus latio deusabftuhtfhei mihi nam cur uerba Sdpföis ad filliï.amp; loquit maxime ex fentétia Vila fuereadeo:quibusate feuusabeßfem fto^qui dicebatufrtméfeipra conatam effe amp;nbsp;co A — temnetecafus humanosrculpacp oi uacantc ptirer fe Momentaroppolito mutate pedore morte, ipß nihil ad fe ptlnere.Virtus eft fibi merces pulcher Quitos funeribus noftris gensitala paffim tima:quonia expetedaeppter fe.amp;ip(u honeftü eiiä

Ga nullo laude^ramé natura fua laudabilec. Hóedü

Mau^ortis gemlnus furgit per gramlna capoqn?^^^^^^^

Nec pafff plura in medio icrmonc loqüetis. tamé:guls inquit Sdpio ufrtus fit con?éta fe ifia:amp;nö Sic adeo mci'piut:pri'or hæc geni'tori's imago pendear, laude populatinamé dulce ecu remanet a Ipfa qdé uirtus Gbimet pulclierrima merces, pudfupos gloria, amp;nbsp;gratia defunc?otü:amp; nee memo n1-3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~1 , nbsp;nbsp;, riaiHci^ uenitlobhuionc. l'cr caufas noftri lœthi.l.

ulce tarnen uenit ad mancs :cu gloria uit, oro re p omneid qd fuit caufa nræ mortls.i.per ardo Duratapudfupcros:necedutobliuia laudc. rem belli. amp;nbsp;cupiditate moricdi p patria:amp; pditioes: Verum age fare decus noftrü te gta fatiget q nos icladé traxerüt.ergo ingt moderare furori belli NMia:he9quotfésittatmea petrota terror: ^meamp;ruidepadads. Furori martismohnln,lu in. .~.„duleere bellico furori ne cadas ut nos. Adhibe mgt lum repeto q fxuus eas:ubi m^na pciicla modu filiis ineundis: Tartesia tellus.hifpanla alar Centi'ngunttibi:pernoftri fortiflimc Ircti tenb oppido.de quo diaüé. amp;nbsp;nos et îqt fecimus ne Obteftor caufas martis moderare furori'. fagrirhint eßet amplius fub hofte. Miferæipp icédiu Sat tibi fut documéta dom9odaua terebat, quod ab Hanibale perpƒ;ë. Germanus:A^ A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Peterecu uiftor.P.amp;Un.Sciploes exhybernis pro

Arentem culmis,mcllem crcpitatibusxftas: feat copias coiunxetûttcôfiliücp iniere:ut Afdtubalé Exquo eunéta mihlcalcata:meoquc fublbat tendenteiitalia retineret. Tres hoftiii exercitus erat: Germano deuexa fugum tarthefia tellus. amp;nbsp;iperatores Afdrubal gifgonls filius.Mago. amp;nbsp;af-Nos mferæ muros amp;nbsp;teda renata faguntho: drubal frater Hanibalisf^ncus ciïquayap^^^^ KT, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c5. A nbsp;nbsp;nbsp;ris exercitus celtibetis adiudis en Afdrubalcbellu ge

Nos dedimus beun nulla potare lub holte. rebar.P.Scipio aduerfus Magoné:amp; altcriï Afdruba Nobis i'ndomi'tus c6ucrtit: terque quaterq; lé.afdrubalcü exiguu exercitu in caftrls romanoriï ut Germanus terga änibalis. proli barbara nuq differ. amp;nbsp;fpem omnem in Celtiberorum auxiliis eé: pe

UadibPafdrubaleJubitocp uenale cohortes colloquia pacifeiturmagna mercedecum celtiberoru HiTpanxuulgus:'libycoquas fecerat auro principibus:utcopias ab exerdtu romano abduceret Afdrubal:abrupto liquerunt agmine ligna, tignis repente fublatis celtibetl abeuntmdallud refpo T । r'-j ?h uP 1° nbsp;nbsp;nbsp;dentes romais quærentibus caufarn dlfceHus q deme

unc hofbsfocio(refertos milite multum lUco fc auocarl bello. Pfeipio pari terrore concutieba Ditior ipfeuiris fpiffo circundçdit orbe: rur.nam aderat Mafiniffa amicus carthaginéfium : amp;nbsp;Non fegnis nobis.nec inultis nate peraéta tune nouus hoftis:qui caftra romana obequitabat, ran Ih fupræma dies:amp; aude nidiffimus æuum. dem cum uentum effet ad pugnam/fdpionis runs hot , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r tantisamp; offerentis Ce ubi plurimuslabor eet latus dex

rur.nam aderat Mafiniffa amicus carthaginéfium : amp;

xcipitinde fuos frater ooniungere cafus. trum lancea traiicitur. Gneus podea cecidit in quadä Excelfæ turn's poft ultima rebus in ardis nbsp;nbsp;nbsp;turriobfeiTus ut in principio diCtum eft. Cohortes

Subfidium optaram:fupremaq; bella cieba. hifpanæ:celtiberl milites. Venale uulgus:nam pre Fumantestædas:ac lata incendia paffim nbsp;nbsp;dum amp;metcedem acceperuntpro di%

[11 ', r1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ।r., rubfecutus eft Gneus fcipioiqui fueratobfeiTusin tur

Mmille intecere faces:nil nomielarhi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ri. Poft uhimariamade noftra ucrfa in fugam. Nil

De fupi's queror:haudpuo data mébra fcpul nomine lœthitnon queror de tali genere morrlstquod (chro forte uideturfgnauum:quoniam fui crematus in ipfa 'turriarmatus:

U

ocr page 246

Libet

Sed mcluftus habeNaus eftGnei a pietate pa^ NoRra cremaucruntimorte hxretibusarm^s. ttir. AfluWp^poftnÆamcæd^p om Sedmcludus habægeminænc clade ruina: cum deletus exercltus:amlflæque hifpanlæ uidere Cefleritanufis opprefia hilpania poenis. tur:uir unus has reftituit.erat in exercItu.L. Mar- Contra quxmuenis turbato fletibus ore. eius Septimii filius eques romanus impigerluueis Diiquxfout merita edignas pro talibus uHs Gneiper tot annos dgdplina edoctus :qui lunftus Carthago expendat poenas: fed continet acreS uCquead Scipiois aduentum tutatuseft. Ferebat Pyren, populostqui ueflro marte probatus dicebat. Ductores. Afdrubalem amp;nbsp;Magonem fu Excepit fenbs:amp;notis martfus armis fos effc a Martio:amp; fama etiam ferebat Martium Succcffit bcHorfufos quoque fama ferebat fumpfifepfaculumrfæcædis. Ex aaa ßpta. Vitoresaefeutqueexa^a piacula exdfe.

Luxitalutn:uerba Pauli ad Scipione. Oenotria: -, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7r

romana.Flaminius cecidit ad TranGnienum.Grac His lacti rediere duces loca amoena piorum: chus in Lucania. Seruilius in pugna cannefi. Pri Profequiturq; oculis puer adueneratus eûtes: rc,manes:umbtas prif^rum. Brutus primus co [amque aderat multa uix agnofeendusiubra fui fecuri filios percutiinfliticum de reducendis tar n। nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- rjr?'f

qtiintisagerenrcum aquilius:* ukdhts.FHU Bruti Paulustamp;epotofundebat langume uerba. erant:Titus amp;nbsp;tyberius. Seua.crudeli in necem fi Luxitalum:cuiusfpcdauimartia fada liorum. Camfllium:qui recuperauit romam capta Multum uno maiora uiro:dçfcêderc nunc te: a Gallistufi laude aquab^ fuperos. Curium:Ma Atquehabitada femel fubigitqs uifere regna! nlus cunus de Pyrrho amp;nbsp;famnitibus triumphauitœ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;°

cui ad focum fedenti cum magnum auri pondus at Quem contra tales ettundit Icipio uoces. tuliffent famnitesrepudiati ab eo funt.noneni au. Armipotens dudortqfunt tua fata per urbem rum habere ftbi uideri preciarum dixlt:fed habenti Lamentata diu.gpene ruentia tecum bus aurum Iiiiperareifö diclc pocra Curium nun^ Traxiftiad dygias cenotria teda tenebras, fulue amicum auro. Orbus uifus:c*cus. Appius. _in Claudibus cæcus pacem inire cum pyrrho grauidi i um tibidelundio tumulum lydonius hoJiS ma oratione dilTuaGt. ad Appii Claudii fenectutc Condituitrlaudemquetuo quxfiuit honore. Inquit Cice.Accedit etiam ut effercæcusnamen is Duque audit lachrymas hoftilia fûera pauluS cum fententia fenatus inclinaret ad pacc:amp; foedus a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E

fadundum eum Pittho non dubuaui tdicere:Quo Anteoculosia flamin us:ia gracchus:amp; igro uobis mentes reftæquæ Hare folebät. Ante hac AblumptUS CanniS ItabatleruillUS ore. dementi fefe flexere ruina:quibus uetbis perfuafit Appellate Uiroserat ardor:amp;addere uerba: non effelneudam pacem cum Pyrrho. Tulit ille: Sedraptabatamor prifeos cognofecre maneS. Horatius coc!es:dequo Cupra. Regem: Porfena: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r, r,o1 r j

qui romam obfedit pofitls in ianiculo caftris:ut re- Nunc mcrijum fxua brutum immortale feciir duceret tarquinlos. Pone poft fe refeiffo ponte fub Nomcn:nucfuperis xquatem laude camillu. litlo.tandem defiliit in aquanr.amp; ad fuos enauit. Nunc auro curium tnonnung cernit amicû:

Redeuntia regna . tarquinlos cupientes redire Ora fybilla docet uenietum:amp; nomina padfc pud egates.amp; triumphauit:de foedere tue iétocum Hic fraudes pacis:pyrrneumque a limic porta: Amilcare diaum eft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deiccit uifus orbus:tulit illc ruentem

Tybridisin ripas regem, folufque rcuulfo Pone feroxponte cxclufit redeuntia regna. Si tibi dulce üirum:primo qui foedera bello Phoenicum pepigituidiflethic medius ille Aequoreis nidor cum clafeludatius armis. Si ftudium:amp; faeua cognofecre amilcaris ubra: Illa eftcerne procul.cui fros nec morte rcmilfa Irarum fcruat rabiemxGlungere cordieft Colloquium:fine guftato det fanguine uoce. Atq; ubipermidum:SLfitiens feipleuitimago. Sic prior increpitat:non miti feipio uultu: Talia neofraudum genitor fût foederauobis!

ocr page 247

Tredeclmus

Eluctatusconatus tranfcendere. Amnes:Ticîuç Trebia aufidus. Decimum niodo:uerba Amilca,

ris. Maior guenerat:audito bello quo Hannibal romanos urgebat. Qui luta fub armis : de decem uiris loquitur.Romai.P.pofthumium album. M.

Authæc ficania pcpigifti captus in Graf' Bella tuus toto natus contra omnia pada Exercet latio:amp;perruptis mollibus alpes Eludatus adeft.feruet gens itala marte -Barbarico:amp; refluut obtrudi ftragib9amnes. Manlium.P.SulpItium camerinum legatos athe^ Poftquxpœnus aicdecimu mocc^racannu nas mifetunt:udndytas leges defcriberent.amp; aha, c।, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rum grædæemiratum IntUtutamoresduraque no

cxceiliile puer noltro cum bella latinis fcerenttquibus Roma reuerfis decemulri creati fue Concepit lufTu: licitum nec fallerc diuos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;runt: Appius Claudius.T.Genutius.P.Sextius.

lutatos patri:quod fi laurentia uaftat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L.Vetrurius.C.lulius. A^Maliu^P-Sulpitius. P.

'igni regna amp;nbsp;phrygias res uertere teptat. |tttore:athenienfi:eftenim pyteus portus athenaru^ Jpictasto landta fidesto uera propago: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jura fub armis:quoniam decemulrt gubernabant

Ateputina amiffum reparet decus.inde citato rempublicam.amp;habebanthabenas rerum.amp;ideo Cellus abit greffutmaiorque recent imago, dicit ipCos fub armisdediffe iura populo. Charon: r, 1 r o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;erf, nbsp;nbsp;°portitor ad ftygem paludem. Improba:infatiabi,

cxin dcfignatuates quiiura fub armis, fa, Hic eft ille. Alexander magnus fcillcet.Baara Pofcenti dederint populo:primique petitas nbsp;nbsp;magna duitas:quæ nomen dedit Bactriana: region

Mifeuerint italis pyreo littorre leges. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ni fupra perfidem. Dachæque.dachæ funt popu

lætunfpeaataue uirum mfeabflfeora lionendfapra baarinosqulfedexandro ç,,1,,quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cæCo eorum duce Spiramene ut fcrtbit Curtius I1.

ucipio:amp;appelletcunctosim magna lacerdos yn.ab uxore perempto capiteque elusalexädro ob Ammoneat turbae innumerae: quotmilia toto lato.ganges eft fluutus Indlæ. Niphatem:Huuid Credis in orbe puer luiras cum lingula uifu amieniæ. Pelleo:conftru(2oabalexandro pelteo nt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c~1- adipium niphatem. Sua ma:nia:alexandria egygt;

Defcedille ncrcbo:nullo non tempore abudas pd^alia erar ad radices caucafi. Sacro:omnia flu.« Vmbrarü hue agitur torrestuedatque capaci mina magnaappellatur facta poetis, Aeneades. Aomia molc chhron:amp;fufliclt Iproba puppis. Scipio. Lybici certi(rimaproles:utba fdpionis ad Poft hxcoftédens fauenl feuirJo profatur, nbsp;nbsp;alexandrumqd ft edfilms fouis hammonis.

Hicillc eft tellure uagustqui uictor in omni nbsp;nbsp;pisinfami s quoniam decetimperatoreede diligen

Curfu figna tulit:cui peruia baétra dachxque temamp;follerrem ne circunueniatur:fed armisamp;co Qui gangem bibi't amp;nbsp;pelleo ponte nyphaten ^1'° hoftlbus præualeat.pigra uirtus inquit nngeœ ^dltanxit:cut ftantfacro fua menia nilo. nbsp;nbsp;nbsp;taftta ardens amp;nbsp;Jokers. Prædpica repus:

T , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J l'L ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;accelara.q,d.propera ad gloriam Une aliqua cunta

Incipit æneades.libyci certlUima proies nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tione priuiq mots impediat quæ lege natura: Gu'

Ainmonis quanto exuperat tua gloria cunélos gulis horarum momenti impendet. Crefustrex ly Indubitata ducesf ' (imiliquecupidine rerum dorum ditilimi, fuit fed apudiferos aquatus erae 1i- pauperibus. Victa purpurea:quon(am uates erat Pedora noftra calent qux te uia fcire fuperbu phœbl facerdotes:uh papinius m achiUe: Nec mea Ad decus amp;nbsp;fummas laudum perduxerit artes: nunc primis albefcunt tempora uittis dcfcribi t uni Ille fub hxc.turpis lenti follertia matris. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bra Homeri. Sacra:dicataphœbo amp;nbsp;diuina.

Audendo bellaexpedias:pigra extulit alitis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- u ii

Haud unq fefe uirtus:tu magna gerendi Précipita tempus:mors atra impendet agenti.

Hæc effatus abit:crefi moxaduolat umbra.

Atque hicelyfio tendentem limite cernens Effigiem iuuenis calixcui uitta ligabat Purpurea effufos per coUa nitentia crines: Dic ait hic qui nam uirgo:nam luce refulget Prxcipua frons facra uiro:multacque fequutur Mirantes animx:amp;Ixto clamore frequentant: Qui uultus quem fi fligia non effet in umbra Dixiffem facile effe deum:non falleris inquit

ocr page 248

Libet

Comes tr!ute:(ybina comes ptoferplnæx Non Doda comes tn'uiæ,meruit deus efle ui'dcri, parum numenrfplritus ille diuius amp;nbsp;furor poeticus^ Et fuit i'n tanto non paruum podorcnumen.

Hæc cuneta^ainfrorum quæcednfc Home.i Carmine coplcxusterrâ:marc:fydera: macs: •xi.odyHeæ. Veftra troiam:a qua romani ducunt ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r„। nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

onginem. Fœlix eadde:hæc eadem fuerant uet. Et cantumufaStamp;phœbum æquauit honore, ba alexandri magni cum uenlffet ad fepulchrum agt; Atque hæc cuncta priufg cerneretordie terns chillis in flgeo promontotio:dixir enim. o fortuna P[odidit:amp;ueRram tuli't ufque ab fydera troia

nii:rc![icet qui fuit heros fortiffimus amp;nbsp;fecundus ab Si nunc fata darent ut romula fada per orbe achilie. Atridas:agamemnoa amp;nbsp;mendae. Itha Hic caneret uates quanto mai'ora futuros, cummllxem. Corde:fapientiaamp;pruderia.,Peleia Rada eadem intrarent hoc iqui't tefte nepotes: faaa:gefta achillis filii pelen Alternam luce:quo/ ni''j' nlam alternis menfibus uluunt. ViCturam: paulo Felix xacidc cui tali contigit ore poft. Lauinia:uxor æneæ filia latfnlregls aborigi Gentibus oftendit:creui't tua carmine uirtuS, num. Lux:dies fuperueniens:herfilfa fuir uxor to- Sedquætanta adco gratantum turba requires quot;quot;*,amp;'r^ martquot; Gens ddna:(abfni caveri, Herorum effigies maiorefque accipitumbras, que finitimi fpemebant affinitates romanoru quos -.-tunc latrones appellabant. Hirfutos procos:horri Inde,uiro (lupetæacide:ftupet hector magno, dos amp;nbsp;paftorales. Reuocauit ab atmis:nam pro „ Aiacifque gradu;ucncrandaque neftoris ora cedens in mediam adem cum aliis mulieribus præ Miraturgeminos afpedans lætus atridas bum ditemit:PIutarchus ait:cum utrinque acies co r — nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t

ftitifTenr fabinæ mullerecum gemitu amp;nbsp;ululatu ha lamqueithacum cordcæquantem pelcia faél ? bentin ulnis Infantulos inter media tela prouolant Viduram hine cernitIcdei caftoris umbram clamantes ut fangutnl parceret quo fpeftaculo fœ Alternam lucem peragebat in æthere pollux, dus ieum fuit. Carmentistaliter dicitur nicoftra- Sedfubito uultus monftrata lauinia traxit te mater fuit euandri fatidical a carmineappella, AT ,,,-

ta eft:ideo præfagaideft uaticinatrix. Tanaquil: Nam uirgo admonuit tepus cognofeere maeS fuit uxor tarqulni prifdamp;ipfa uates. Ventura re^ Foemineos necuntantcm lux alma uocaret gna:nam cum lucum o maritus comitante uxore ro Fœlix hæc inquit ucneris nurus ordine longo tnam migraret extarquiniis urbe hetrutiæ amp;adfa Troiugcnasiunxit fod'ata prole btlnis. niculum perucniuet aquda cœlo lapfa pileum ex ca ,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r,, ,,

pite lucumonis eripuit ac deinde repofuit uxoria. Vis amp;martigenæthalamos afpeélare quirini' naquil regnum urbis marito portendi tali augurio Herfiliam cerne:hirfutos cum fperneret olim dixit.quod poftea fequutum eft:amp; Ipfe lucumo tar, Gens uicina procos pallori rapto marito

amp; per ufm atque fraudem ftuprata a Sexto tarqui' Prcflitlæta toru:amp;locerosleuocauit ab armiS* nio fibi mortem confeiuit quam prindpem roma, Afpice carmentis greOus euandria mater næ pudldcla: appellat Valerius. Non datur heu Hæc fuit.amp;uedros tetigit præfaga labores, tibiromaiexclamatcum dolore poeta q,torna non nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii

habeat mulieres talis pudidclæ tempore fuo. Hac Vis amp;nbsp;quostanaql uult9gerat. hçc quoq; calle laudem: fcilicet pudiclciæ : quoniam luxuria fam Augurio ualuitmentis.ucnturaque dixit irrepferat in locum pudidclæ. Virginiatqua ap/ Regna uiro:amp; dextros agnouit in alite diuos. Pi'k decemuirardeiBcIau^olibldinis mlmftro p Ecce pudiciciælatium decus indytalaxf tribunal! Ut ferua natam adiudicauit :pater uirgini/ „/„i-,r US ab algido aedtus alanio cultro abrepto pe@us fi Fert tronte:atque,oculos terræ lucretia fixoS. liæ confondit pudlcæque interemptorinquit Vale Nodatur heu tibiroma:ncc e qdmale deceret rtus g corrupta: patereOemaluit:amp; fic alienae libi. Hac laudem retinere diu, uirginia luxta

Triflia defenfi ferro monumenta pudoris. Et patriam laudat miferado in uulnere dextri Illa edquæ tybrim quæ fregit lydia bella. Nondu palfa mare quales optabat habere Quodam roma uirosconteptrix clælia fexus.

ocr page 249

Trededmus

QuæpŒnæcaufa:amp; qui finti'n crimine mäes. Tullia.filia Serufi Tullii fuit culus Interempti cor Tum uirgo patrios fregitquæ curribus artus: pus carpentum eglt.undefcderata difta eft amp;nbsp;ctia r A , A, r° A 'r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uf-us ubifd fult fceleratus diaus. AdduCtis.corra

Ltitetit adductis luper ora trementia frenis

d:is:amp;(ic atrocitasimmo feritas tuHiæ deferibitut quæ contrahebat habenas equotu ut fuper pater, num cadauer diutius imoraretut:in undis ergo phle

Tullia non ullos fatis exhaflura labores

Ardenti flegetonte natat fornacibus atris

F0srapidusfurinatq;uftasfub gurgite cautes g«°nquot;' dabat huius impieratu peenas. Futir.fer P ,r.r ,, ^r n'i °uet æftuat:q'!oniam bulit aqua. Egenr.emittit fa, Egerit:amp; fcopulis pulfat flagrantibus ora. „a Ignlra. Pulfat.uerbetat amp;nbsp;tundit ora ipGus tui-Illa autem quæ tondetur praecordia roftro üæ. Tarpeta .prodidit arcem fablnls tempor Ro Alitis:en quantum refonat plangentibus alis muli capta armillis quas llhin brachiis genabant:amp; Armiger ad paftus rediens louisrhoftibus atcé quot;''Cobra ^^1^ nomen ta, dedit: nam

5 r capitonna arx amp;nbsp;rupes denominata eft tarpeia ab Virgo immane nephas adamato prodiditauro hac ulrgine.poftea capitolium nomen accepit a ca Tarpeiatamp;paélis referauit clauflra fabinis. pire humano illic efioßb cum fundamenta iaceren luxta none uides/necque enileuiora domatur 'ur. Culios armentis hibcri.gerion cefus ab Her-Deiiamiiiatratfeiunfefaucibusorcus.

Armenti quondam cuRos immanis iberi Etmorfu petit:amp; pollutoeuifeerat ungue. Necpar poena tarnen (celeri:facraria ueftæ Polluitexuta fibi uirginitate facerdos.

ftæ quæ uirglniratem non feruarunt.Tria igitur fut fupplida tarpeiæ amp;nbsp;facerdotis inceftæ. leiunis. ra bidis. Euifcrar.laiat. Polluit;uiolault depofita uir ginitate. inceftæ quondam uiuæ defodiebantur, e , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,jj'Marius.arpias fuitamp;fepties coful. Otiginepar bed fatis haec uidific fatis:mox deinde uidcnti. ua.obfcuris natalibus amp;nbsp;municipio aipinatl. In lo Nunc animas tibi quæ potant oblima paucas gum.quoniam fuit feptiesconful. luiTa. leges fato Infacenumcrareparo:amp; remeate tenebris. 'quot;'I' qUr^ircogkurredlre^^

Lj, , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'ij,'n. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nehus fylla ubi uietor marianos opprelhr ditatura Hic marius:nec multa dies lam reltat ituro nbsp;nbsp;inuafi(:amp; fic a rebus geftis fcclkc apellault. Quod Etheriam in luccm.ueniet tibi origine parua reddet fobs.quoniam fylla tandem depofuit dicta Inlongum imperium conful: nec fylla moi ari 'uram dicens fe uelle reddere rationem adminiftra lufTapoteftiaut amne diupotare fopoto. œrdpu.p«etitfoOTftlçamp;amp;faMfare |mpetitam mon enim habuit fecundum.Cæfar poft Lux uocat:amp;nulli diuuminutabilc fatum ipfum uoluit effe perpetuus dictator amp;nbsp;gladius dui Imperium hic primus rapiet:fed gloria culpæ um illi dictaturam eripuit. Incanto nomine, dida 0 uod reddet folus:nec tato i nomie quifqua t°rla potellare. Magnus.Pompelus:quiad deuigt; Exiftecfyllxquifeuelitefe fecundum.

ule hirta cui lubrigiturcoma fronte decorum contendens ab achila amp;nbsp;photio iubui Ptokmæi ob Et gratum terns magnus caput:ille deum gens truncatus eft. Ille deum gens.Iulius Cæfar qui oti Stelligerum attollensapicem troianus iulo ginem habebat a iulo ueneris nepote. Stelfigerü

apicem.hoc dicit propter cometemqui erat in fron u1te Cæfatls ftatuæ:apparult aut cometes in ludis fu Hac tâdécrumpent:tcrraq3mariq;mouebut nebribus.C.Cæfaris quos celebrabat Auguftus in patris honorem. Quantas moles, bella ciuiliaamp; plufquam duilia quæ fuerunt inter Cæfarc amp;nbsp;Pô«


Cæfar auo: quantas moles cum fede reclufa

Heu miTeri quotiens toto pugnabitur orbe.

Nec leuiora lues q uidus crimina uidor. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;u

T~, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,.1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~ A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;... pdum. Hac fede.inferna fciliceti idell cum Ibunt

Uiuuenis lachrymas reflate hæc ordie duro ad fuperos pugnabunt terra marique. Neclcuio^ Lamentor rebus latiis fed luce remota ra lues.quafi dicat.Pompeius uictus a te Cæfar in Si nulla eft ueniaamp; merito mors i'pfa laborat: tCTficieturamp; tu interficieris. Vidor. Cæfar. Tu Perâdiæpœnusquibusautflegetônsin undis 'réi^gquot; faebat Sdpio futura bdia duilia. La d unuio jfe pebus. tomano Impetio. Remota luce. poft exuret dudoriccdus:^yt: quæ digna renatos mortem.Laborat.dat peenas ut metuit. Mors Aies in æternum laniabit morfibusartusf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipfajdeftumbra mortuarum fi ita eft inquit ut nul Ne metue exclamat uates:non uita fequetur 'afederis uen|aftapudinfros Hannibal crudelis Inuiolata^umiparcfanon oiïaqufefccnt. ^^/''^d^n^ab«,^^^^^^^^^

^an$ubi fraiftusopu magnçcertamie pugnæ nietue.uatidnatur fibylla Hannibalis fatum. Ma-Pertulerituinciturpemque orare falutem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gnæ pugnæ.quæ fuit ad zamam cum Scipione.

ocr page 250

Libet


Rur(us bella.tëtauit Hänibalfufcltare bellu pollices auxilia macedonu ob quate exilio multatus eft unica naue ut feribitæmylius pbus prius creta deide icilicia puenit:hic i Tyria pfeétus hæfit äthioco amp;nbsp;bellu eötra romaos molitus é:quida uoldt ftatia Sciplöe uitucofccdine naui amp;nbsp;nauigaffe ad anticciï.uetior fama tenet fatu exuIë.Plutarchus dicit cd fatis eöftet eu defpatis iâ rebus iaüâ pfeCtü exilio mulctatu ad anthioeü pue, niffe. Côiuge.himilce. Nato.afpare. Cilicis tauri:quoniä cilicia é pars aüæ minoris ad tauge mute amp;nbsp;bi/ nibal pfetusc ad äthioeü rege fyriæque hefte fecitpo

pulo romäo. Proh gro leuius.accufat Hanibalé poetag Rurf9 bella uolct macetü iflaurare fubaf dulcedie ultæ potius feruiteg uoluit qd fiter deco%tati i Dänätufq; dolf defers cóiuge fida (mis, peratoris erat qppe notati racer uita debebat ut feruitiü rj।,pl'-toleraret. Alario regi.ätiocho.Falfus cupiti . deceptus Et dulci nato linquet Carthaginis arces, uotkno.n.res ei ex fnia fucceiferat amp;nbsp;uoto.fuccubult gp Atc^ una profuguslufitablt cxrula pupp pe atiochus.amp; Hänibal repetitus efta romanis. Cupiti Hinc cilicis tauri faxofa cacumina udet, motus aufoniæ. belli illati romais ab atiocho Hanibalis profa quato leuius mortalibusx^ra fubire fua(u. Petet æquora.nauigautr ad prufia rege bithyniæ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;no c-r

Dubio.icerro quo tëdat amp;nbsp;quë porta petat. Perftätiba: bcruitia.atq; hyemcstxlt/ ;lugaqpfrctu? pfeueräubus i repofcëdo Hanibalé romäi.T.Quitiü fla Atque fame:qpofTe mori fpoliitala bella miniu ad prufia rege bithyniæ miferat cu Hänibal eua - Anyno famulus regi:falfufquecupiti der no poffetuenenuté atefraratu popofatliberemus i Autamotus dubito petet gquoraudos quies diuturna cura populu romanu gdo motte fenis ex °^r Iquot;quot; pedarlogu cëfentinec magna nec meorabile ex inermi Donec pruiiacas delatus legnitcr oras pditiq; flaminius uidoria feretideideprufiam exeeratus Altera fcruitia imbellis patiatur in xuo. oenenum haufir. Furtiuo,clampr*paratoad talesca. Et latebra munus:regni: perflantibus idc Aeneadis reddique fibi polectibus hoflé:


fus romanorû ueniret.


PETRI Marfiiterfitatio in.xiiij.uolumë Syllii Italici. ,^=—- — Lectite nuc uros. Romaicu beliï neqgcö



tenedu i Sicilia onrccimorfq; tyräni duces magis iplgros dediffet fyracufaos g eäm a-ut aios mutaffet.M.marcello Sicilia decer . ______jnutmä poft Hieröymityränicædë prio tu

multuatu i leotinis apd milites fuerat:uociferatuqp paré tädu regifanguie côiurato%eë.Marcellus i Sicilia pfe. Ctus fyracufas tade expugnault.poeta i hoc pticipio ragit capita re% qs narraturus c:amp; defctlbit fitu amp;nbsp;forma Sici liæ urbefép et g milites ad bellü miferdt:repetitŒ uota p pter difficultatë amp;nbsp;uarid marte gué româi tüc exercuerat ut patebit. Numia helicÔls.mufæ quagz fedes ë helico mos boetiæ. Vir.Pâdite nue hellcoa deæ cantufq; mo-


Pocula furtiuo rapiet properata ucneno. Ac tandem terras longa formidine foluet. Hæc uates.hcrebiq; canis fe retulit übris. Turn Ixtos focios iuuéis portüquereuiflit Ledite nunc ueflros

• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• Heliconis numina cantus


culique ad lictoris urbes.

Mûcris hic ufi labor é:m6daunia régna

Aeneadü: mo ficaios


uete. Orrigyæ pelagus.enumerat ea circa qmufæ de bët ia uerfari ut poflit canere.f.bellü riculd:appullu:mace donicd:fardon:achaicu.hifpaniï:amp; podremo Iibycu ortl' gya ëparuaifula ante fyracufas iqfös c arethufa. Mue ris.officii:quonia de(cripturus e bcllu iiculu amp;nbsp;Sicilia: ut .-in-। bes amp;nbsp;antiqultatë. Daunia régna.bellüappuliï amp;nbsp;italu Autmacetu luflrar dqmos.amp;achaica rura qd'erat cü Hanibalé poft pugnaeänefem du hæc in Sici Aut uaga Sardoo uefligia cingere Huélu. Fia agerentur. Domos macetd.bellugeftum cu philip - Vcltyrixquondam regnata mapalia geti. poregemacedonfrmlferunt.n.romant quirumeu £(o Extremucndie amp;ccrraiu mulfere meUS. IIs erat milites ad tutandam maritima oracotra phllippu CT, nbsp;nbsp;nbsp;r,¥ ,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;',,,

ut poftea narrablc.hæc.n.eft ppofitio re% narrädarum 5icpolcit Iparfis mauqrs agitatus in oriS. ufqp ad calce opis. Achaica rura.bellu achaicu amp;nbsp;ærolu. Ergo age q litui qua dicunt bella: fcqmur.

Regnata mapalia.bellü libycu eu Scipio in aphricä tra Aufoiæ pars magna facet trinactia tellus, ieclt. TyrIæ gëti.quonlâ tytii codiderut carthaglnë amp;'o nonnullas alias urbes in Ilbya.mapalia:amp; magalia ligua nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

püica dicatur uiles domus amp;nbsp;paftorales. Extremd dlë.i.hifpaniaqëad folë ocddëtë ubi Scipio ultusé mot té patris amp;nbsp;patrui. Meras.flnëquonlä ultra hifpanias amp;nbsp;gades ë occeäus. Sic pofdt.fic regrit Ifim bellum qd uarils reglöibus aromais geftrië. Aufoniæ pars magna lacet.deferibit fidhä q Italiæ quondâ ideta erati de ui uctoriï amp;nbsp;terremotus mar feparauit:fecit(y ifulâ a qua diuiflöe oppida regld nomë accepit.äbitus ifqlæ ut placuit thucydldl non multo minor eft nauigatloe.viii.dierum.poffidontus ait circuitu dus.iiti.milia. amp;• cccc.ftadl. Agrippa rermiault autore Pll.dc.amp;.xviii.milibus paduuitriquetra dicta amp;nbsp;trinacria a forma tria gulari qua habet cd tribus promontoriis pc!oto:pachtao:amp; Iilibco:inde ficania dida eft a ficanls populis po-


ocr page 251

Näque per occultum cæca ui turbinisoli

Quartufdeclmus

Aea fæillaquodâinqr Pli.Brutio agro cohærebacmox Rerfufo mart auulfa. Noto.uéro fæulëte. Vaftantl bus.irrupcubus pmediu. Acceptrupa terra ubi nue ë fretu ficulu. Piopulfa.diul(a amp;nbsp;fumota neptäl feep,. tro. Semehquoniä poft dia no potuit cöiügl. Cæca ui turbinis.oeukoipetu. ImpaaudmilTü fretu qd ka häa ficilia dfuldit. Difeidir.diuiiit. Medio pfddo.aqsp media imiGis. Traftulir.fegrcgauit. Rapidus ne teus.iliud fretu qd'diuidlt.nereus énumc maris que poitpifo freto qd: het fluxu amp;nbsp;refluxiï?amp; iö rapidü ne, reu appellat. Diuottia:fegregationëamp;diuifionë. Di Vtfemel expugnate noto amp;nbsp;uaftätib9 udis uiduos.pplbs femel dluifos no finit cöiiïgi. Seuo æftu Accepit fréta cærulco propulfa tridente, quot;1° freto 9^ æftuat fluirçp amp;nbsp;refluit.Lucre.ait. Quam M- amp;। nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fluitas circu magnis anfractibus æquor loniu glaucis a aque per occultum cæca ui turbinisoh nbsp;fpgk uirusiundisdtaliæ terta% oras a finibus eius:an Impadum pelaguslacerati uiTcera terra: gudoçp fretorapidu mate dluidit undis. Famaë.adeo Difci'dit:amp; medio perrupés arua profundo: ingt angufliïë fretti ut ex italia latratus candcaiufggal CumppKs panter cóuuKas traftulit urbes, 'o'^ exaudiat. Multa folo uirtus.defctibit ficiliæ do. Exilio feruans rapidus dluortia nercus.

Siuo diuiduos coniungi pernegat æftu. Sedfpacium quod dißoeiat conlórtia terrç Latratus famaeft fie arda interuenit unda.

Et matutinos uolucrum tranfmittere catus Multa folo ui'rtus ia reddere fernen aratris la motes umbrare olea dare nomie bacho. Cornipedéçp citum lituis generate ferëdis Nedare cecropias liybleo accedere cæras. Hic amp;pconios arcano, fulphurc fontes. Hic pheebo digna amp;nbsp;mufis uenerabilc uatü 0ra cxcellentum:facras qui carmie fyluas Quiqp fyracufia refonat helicóacamcena. Proptæ gens linguæ.aft eadécü bella cieret

Poft di^âciphatæ fcept% amp;nbsp;cyclopeia régna Vomere ucrteruntprimü noua rura Geao

tes qs et Stra,celebrat:Lucre.airJi.i,Rebus opima bo nis multa multa ui% ui. Virtus.fertilitas agto%.puc tus oleafé amp;nbsp;copia ulni. Bacho.uio;Strabo loquës de mamertmis air.cücp feraciflimus uini ager ipe fit uinu ifm mamertinu nücupauit qdcotraitahca cuCta amp;qdë fiftâtilTima æmulaiiôe cettat. Corripedé.equü. Vir. Arduus ideaggragas oftctat maxialögrc Moenia ma. gnanimüquödä generator equoiü.ideo ait Syllius li-tuis fcrcdis:quonla eg aggrlgctieiat aptl bellis amp;nbsp;dago ribustubaru. Hybleo neCtare.dulci meile: hybla mos ficihæiquo apes optie meHificanun mei hyblcü df eer tare cum melle cteropio.i.bynreto amp;nbsp;attico ab hymeto mote attice terræ. Accedere.dixit pp fiauü colorë ip fiusmcHs. Cecropias.atricas.a cectope rege atdeo. l'ccnios fötes:remedia aflerëtes.i.aqs calidas fanâtes morbos ut fecit peö medicus.Vir.dlxlt. pcóiis teuoca tus herbisiStra.air.calidaiü aqrü fcaturigines hét infula multis i locis e qbus felenutia: ad hymera falfcc fur.ege ftanæ uero potabiles. Hic pheebo digna ota.hoc didt i laude theocriti fyracufii g bucolica fctipüttqué Virgi. Imitatus e.uh dixit.Pria fyracufio dignata c ludere uet fu. Ora.eloga uatu digna pheebo. Helicona.l.ifam poeticë. Gës.ficuia ë proptæ ligua: ac potes bello na uaii. Aequoreis tropheis.uiaoriis naualibo^ Poft di rri fceptrü.defcribit ficiliæ habitatores.lcftrigöes amp;nbsp;cy

Pyrenaemifit populos:qnomen ab amne

Afcitum patrio terrae impofuete uaeäti.

Bellandi ftudio ficulis fubfedit in oris.

Mifeueruntphrygiam prole troiaus aceftes

Mox ligurü pubes ficulo dudore nouauit clopcsinqdâifulæ prc q uergit ad peloponcfu hitaue Poffehis bello mutata uocabula regnis nbsp;nbsp;nbsp;rüt.amp; lelhigonu rex fuit âtiphates ciudeusude ücâi ges Nec res dedecori fuit:accola duxerat ados hifpäiaficamäapelarut:cutriacria prius diccretide liga 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;res duce ficulo ficilia dixerüt.phcenlces et plurialoca i' cenibus cteretu no laulia ad prilia mios coluerut:gra:cl(pquetu primi ctetifestg minois aufpi, Dedalea repetens pa:na:q fraude nephada cia fequudfuttquoru duce apudcocalu calidis ags neca Pollqua perpetuasludex coceQitad ubras to illic fedes pofuete fuas: Dituipetid.ctudele quonla Cocalidum infidiis feRo minoia turba hftrigoes amp;nbsp;cydopes carnibus humais uefœbfé. Pyre næ.hifpania q e ultra pyreneos motes. Ab amne. 0quot; coti fluuio hifpano. terra: uacâti.ûciliæ uacuæ habt 4v . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tatotibus: Ligurii pubes.philiftus fyracufanus ait.xx.

Troiaufcy hclimus ftrudisqpube fequuta anis ate bellattoiani itraieciQëi ifula ligures duce ficu, Io flliO dcdall amp;nbsp;fedfenomëifulæ.DtôyflUS alt Ü.!. fl„

In longum ex fefe donarunt nomi a muris.

culi abfupds facultatibus pagrataifeiioti italia p mota nacuddiep pelleret traiecere i pximaifula ficania quë fi caigëshlfpania pulfi aliguribus obtinebat area didä trinacriâ a formait fictiia dixere.fed philiftu fequit Syl lius. Nee res dedecori fult.hic defiderat aliqdcarmctnullus gppeihis uerbis féfus. Actos moenibus etere tü.cretcnfiü.eteretes eni fuctüt primi habitatores ctetærminos cd dedalü infectaretur cretenfes duxit feed g mioe uita funCto in Gcilia remanferunt. Non faufta.infoclicia quoniam periit minos fraude cocali fed pee, ta dicit petilffe ifidiis cocalidu.Ouidiusin ibim:Veltua maturet ficut minoia fata per caput infufæ feruidus humor aquæ. Aceftes.capto ilio accite hue fegefto amp;nbsp;helymo ducibus pletiçp troiani in ficiham nauigaiüt amp;nbsp;helymio m nes diéti funt quotum urbes fuerunt eryxamp; egefta:ideo dixlt pofuilTe nomina fuis muris.

ocr page 252

Liber

Nec zfclea getfr.melTanäitdligitjege Strabone Ii.vl.z3cle cumano% opfco% opus chalddéfibus deinde aduenteribus ex euboea duces fuerut prières amp;nbsp;craflimenes q noméloco nömurauerut g afalce dicitis dquä zaclé licuitdtcebäc.prius ïquit Strabo zäcle uocabat eu curua cent loca.anaxilas regino% tyrannus eiedis a zacle famtis g cumaos expulerat:* ab ätiq pria fua meHenia qëipelopönefo meßanäappellauit.Strabo ait Mementos pelopönefiacos menant üculæ nome dedilïe.ab hac urbe meffala cotuius traxit cognome cd ei uiclfTetifed pria meßana ide uulgopmutäte Iras:ut feri bit Seneca ad pauliniï de breuitate uitæ.medala dictus

Nec zaclea gerut obfcuram moenia famam Dextera qua tribuit pofito faturnia telo: Sed decusenneis haud uHu pulchri'9 oris.

Qua ßfyphio füdaui'tnomeab ifthmo Et multû ante alias ephyrei's fulgetalunis, Hi'c arethufa Inum pifeofo fonte receptat Alpheon facræporrantem figna coronx: At no æqu9 amattrinacriamulciber atra• Na lipare uaftis fubter depala caminis Suiphureu uomitexefo de uertice fumu. Adetna erudat tremefacis cautibPigneS, Inclufi gemitus pélagique imitata furorem Murmure p ca:cos tonat irequicta fragores noCc dieq; fimuhfotc e phlegetotis ut atro Fldma^ exudat torrenspecaep procella Semiabufta rotat liquefaCis faxa caucrnis Sed qq largo flamma%exxfluatintus Tuibic.amp; affidue fubnafecs profluit ignis: Sumo cana fugo cohibet mirabile diCm Vicina flamisglaciem zternoque rigore Ardentes horrent fcopuli.ftat ucitice celfi

Oui.i faftis:Hucnaidæ fadut iHu melTana fupbd: inde mamertini natio capana meffana habitatur : * io uinu meOeniu mamertinu dicimusdege Strabone. Dextra faturnia.quonla falx dicata eftSaturno:uh falcifer deus dr. Telo:falce. Sed decui cneis.nuc de fytacufis qs utautorcStrabo archias codidit e coritho pfeCtus qc iifthmo ubi regnauit fifyphus corithus prius dida e e.-phyre ide era ephyrea celebrata apoetis.fyracufæ ut i quit Stra.ad tatu culme diuitia%puenerdt ut ia i puer blo ect eu de locupletibus fermoeet:uobifne decia gde fyracurano^ adeft; Enneh.ficulis ab enna. Ab ilth mo fiCyphio. A coritho ubi regnauit fifyphus: e Corinthus i faudbaifthml pelopöneüaci.Ephyreis.corithiis arrhufa ut dixi fösëiortygia ifula ate fyracufas ex quo manat alpheus labes ex pelopönefo p fubrerraeos me tus i ficilia amp;nbsp;portat Cigna corö*:quoniä ppe pila amp;nbsp;cli urbes peloponefl labit ubi olympia gnquennalia celebrabat amp;nbsp;uidotes coroabat oleallro:talibus de rebus i quit Stra.coleaura fadacquoia poculd quodda i ludis olympicis iamne ipm decides ex arethuia demu emer fit. No æquus.nôppitius:quoniâ emittit ignéiße uul cäus quo pluria loca æftuat. Lipar.ifula ppe fidliä ubi fuit offidna uulcâi diéta a liparo rege g eolo fucdUt mô teq; het iftar etnæignes cuométëetna mós a poetis ce lebrarus maxie hétiucttice cratere ex quo flama erupit amp;nbsp;pumices i illu cratere empedodesagrigetinus fama nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.„ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,.

anhelas fdpice fe dedit. Inclufi gemltusae naturaleia collis hyems.cahdaq^niue tcgit atra fauilla gitina ul ucto% feuiete fub etna mote cauemofo ac fui Quid refera colio regnatas nomic terras!' phureo ignis generat amp;fbnfcus. Cæcos.fubtetrancof nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;....

amp; occultos:quoniä ignis gres maiore locu exire ludat.

Vt.ficute phlegetöte g hctaqs ardëtes. Picea peel la.nigro fumo egrediëte cû ipetu. LlqfaCtisicalor refo lurisi pumices.fed ggiquit etna euomit alTiduos igncs tnicacumie het niues:qd ' mirabilec. Cana.niuiboob ducla. Cohibet.dcfat amp;nbsp;cöftiigit. Hotrët.tigefcunt pp niues. Eolio noie regnatas terras.i. eolia ifulas q feptë fut. CIauftra.carcerc quo eoius uetes coetcebat.

uéto%tp domos atq; adita clauHra ^jcell^f Hic uerfi péitus pclopeia ad régna pachym Pulfata ionio rcipondétfaxa profundo. Hic cotra.Iibycacp fitütchauiofq; furétes Cernitdcucxas lilybeon nobile chelas. Atqua diuerfi lateris frons terti'a terris Vergitin Italiam prolato ad littorra dorfo Celfus harenofa tollit fe mole pclorus

His longo mitis placide denomlatori züo Profuerat terris hieronitradare fereno

Hic uerfi penitus:defcriblt forma ficiliæ eu tribo pmö totiis Hic.i ficllia. Ad régna pelopela.ad pelopöne fu uergir pachynus.pelopönefus didaëa pelope tatali filio g iilic regnauit ducta uxore hippodamia fiÙa eno^ mai. Refpôdër.fut e regloe.fic Vir.Cötra elata mari refpoder gnofia tellus.amp;fupra dixit:thdetimagie flä

mæ æquor. Ionio pfudo.mare ionio:qdicipit a rarëto:amp; extedit ufep ad pelopónefu amp;nbsp;Sidlia:exdditg fi-nu adriatico. Hic cötra.ex alia pre ifulæiq uergit ad aphrlca.ë lylibeiï. Chauics.uëtos ocddëtales. amp;nbsp;cbau ru p aliis pölt. Nobile.fublime. Dcucxas chelas.fignu cœlefte.chelæ.n.fiït brachia (corpil:amp;fadiït Iibra:g uldeëfuftiere circula egnodialëreliquü corpus fcorpii fubiacct pcdibaophiulci:quë latini appellat ferpëratin Deuexas:accliues:amp;qüpëdëtes:fiuechelæ oppidu fuit deuexn i dorfo Iilybei:cuius nö meminerat ccfmo-graphi:qdgdë legeri.ego itelligo fignüccclefte:cui fubiacct aphrica:qua reipiclt lilybeiï. At q diuerfi • nunc defcribit ei partciq uergit ad italia:ublë pelorus. Terræ.Sldliæ. Prolato dorfo.peloto extëfo i aqua Oculi freti. His logo mitls.laudat hierone pacis ftudiofuig i Sicilia regnauit magna comitateifubdnos.T.Septo. lte%.Q.Fabio.iiicof.Hlero morit ano qrto huius fecudi belli puici:cui Hieroymus nepos ex filio geloe qui uiuo hletoedecefferai fuccenit.xv.anos natus fub tutcribus:quo% aius erat eiaturbar. Logo guojxxxx. an nis. Sereno.miti amp;nbsp;pacifico;ut decebat optimuprindpe.

ocr page 253

Quartufde cimus

Parêrf.eorâ g parebat i0nsiperlogt; PaCta p aras.qua furaflet ad aras ifedere^amldtla hfcröls feruata eft cd tomais anis.l.a modes niaddult:uramiduapfeurraret:qd 'nequagfaetu ë. Aufonils.romals. Cafta. iulo hta. Fraglh feneéta.ætate decreplta:quouia uixit.lxxxx.anos. Nepoti.Hieronymo ex gelöe filio hleröis. Extdale.quoniälße Hieronymus cæfus fu|t.amp; fyraeufæ icëfæ. PlacIda.prius.f.tpe hieröistg lüfte ac !egi~ time ipabat.Hlcronymus at tyranlcc. Indomitos.feros.amp; tyranlde faplëtes. Callgare.caligabat:quoniam ppanos nö hëbat prudetia:g maxie decet pridpë: ut fcrlbit Arlftoteles:h1c aut caligineqda erat obductus

Impcri'o uulgum pollens:amp;pedora nullo Parétum exagitare metutpaàâq; peraras Haud facilis temerare fidcmtfocialia iura

nec qd ect agëdu optio pricipi cognofcebatmulo mo re% poderi fufficicsinö.n.hëbat oculu aiæ ipnïï.1.ptu dëria:q amp;nbsp;fe amp;nbsp;alios regere rdrer.amp;lö iregio folio ca lißabar.un Dioclitianus Auguftus dicere Ïolebat nil ee difTicilius g bene ipare.amp; Pla.ut ë in.v.derepu.di cebat beata fore dull ate:G gubernetur a pEisraut a fre gibus g philorophent:amp; G duills potétia en pEia con gruetir:amp; lö Hieronymus no poterat pati podera re

Aufoniis multos feruaratcafta per annos.

Ve%ubi fata uirum fragili foluere feneda Prim£uo cedit fceptrum exitiale nepoti: Etplacida indomitos accepitregta mores. ......... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„ _____

Nacp bis odonis nodu rexpraeditus annis: gnl:cu regno eët ieptus; Fluxis rebus.luxu 'labëtlbus Caligare alto in folio:nec pondera regni gaudebat iquit Iuxu:amp; oh fiebat apudifm p nefas:amp; Pofepatfcamp;mmiu fluxiscofidere rebus. nbsp;nbsp;*ddi*a no ffltf.Tuamp;taparmis: (atellidbu, T-।r, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, arm atistqdefeniores fcelerc erat.Itacuratibus tutori' la$breui nullum delica tuentibus armis bus:quo^uitla regnu illudpdpitabat. Vdlffima.ml Fas notumtignotucp nephas.uiliffimaregi nima q debuiffet eë pria i illa ætate:quâ pudor decet: Cura pudorttam præcipiti materna furori 9quot;U aliud e nifi color uirtutis.amp;etlnior luftæ refhen PytrhPorigo dabat(bmulos.i^aul^ [upbu

Facidæ genus:ata; aeternuscarmi c achiiles. dieu ingt:g prius uirtutls honor feruauit ab oi:nö fold Ergo ardor fubituspctno%incepta fouédi. faCT:o:ue% opprobrio queer turpi. Mrnaorigo hlc' Nec iceleri mora:iungit noua foedera paéto ron_ur dixiful pr gelqnis exdemarata.fflölsex her„ C l r 'Arj''mioe:qbebatorigine a regibusepyrtfilius fait Hiero Cederet ut ficulisuidorƒdomus oris nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nymus.amp; fie maternd genus Hieronymi ab Achille oed ftabât pœnçttumulûqgnegabaterynnis erat amp;nbsp;Pyrrho. Eacidæ. Pyrrhi filii Achillis nepotis Q ua mopaduserat fociuno cernere terra. Ead. Aeternus carmie. adeptus imortaliratc carmi ^uos:naPnlt;ppatUaftus:iuuenty cruento neHomeri. Ergo ardOTfubfcusdpruderia Hierony T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'1'mlnotatiquncatacofultatloe foedus cu poenis peu, Flagrantem luxu:amp;mifcentcm turpia duris tere feftlnauit.Mlfit Hieronymus legatos carthagine Haud ultra faciles:q°sira:metufi^coqbat ad foedus peutiedu his codidoibusiut pulfis ex Sicilia luratiobtrucat:ncc iamoduenObusaddut. romaOhtmera flu.fmb e« tegnt fyracufai ac punici. Fœmineâcædé:atq;infontum rapta foroamp; Viaorfyd^olus.canhagincfyccdctetioraSidlta:^ r1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;% popofclt Hieroymus 1 fecuda lcgatioc:ut.f.ois Sicilia

Corpora ^Iternut terro.noua Ixuiti armis eetfua. Stabat.fixa erat fuppIlcia ipius Hieroyniima Libcrtashadlatquc iugum:pars puica caftra cæfus iacuit ifepukus.ncc habuittumulu i ficula terta Pars italos:amp;nota uolunt nec turba furetu qua fibi rota Dofeebat. Erynniyfuria. No cernere fodu.quonia rolus uolebat ocm ifula.Relataigt Li.ty ram foeda fcelera foedioref^ libldies adeo mutauerut aios:utifepultu iacere corpus pauloate defiderari regis no parerët.obtrucatus ë ab illisig eius ifolctiâ pa

Defitquxneutro fociari foedere malit.

Tali trinacrixmotu:rebufque ficanis Exitio regis trepidis fublimis honore.

Tertia nam lati os renouarat purpura falces quot;no potet^:duccidigfmene. Duris crudelitatibus.

ii irr i'rr., nbsp;nbsp;, Coqbat.ftimulabat:uexabat. rœmlnea cædc: ut

rccllus claflcm zancleis appuliroriS. , deleret cis regia pgenies ct i mulieres fæuitu ë. Degt; At$ ubicuda uiro:cxdefcyexpofta tyrani, maratä.f.heracliä ör harmodia.Liui,alt.Mifliq ? a fito Ambiguxq; hoium metes carthaginis arma 'ibus demarata hierois amp;nbsp;harmonia gelois filia conlu Q°steneat:amp;qte locosjqd ' uulgusamicu


deleret ois regia pgenies et i mulieres fæuitu ë. De

tumores

ges âdrencdori.amp; Themiftii iterfecerüt.heraclia erat filia hierois uxor Zofippi:gcü legatus ab hieronymo mißus ad ptolæmeu eët fpöte exuiauit. laétat iugiï. reiidt ferultuté. Neutro fœdere.necromano,z: nec pœnorc. Tertia purpura^Q.Fa.maxio.iiii.M.clau dio Matccllo.iiixofu.äno.v,hul3 fecûdi belli paid Sicilia Marcello decernlt:cu ia târi motus i ea ifula poft cæ de Hieroèparêf:alig,namp;töanos:alig poenos apetebätralig neutro. Purpura.quonlä cöfu.erät purpurati. Za deisorls.ad mefTanäiq freto ficulo ieübitclaffc appulit Marcel. Ambtguæ.dublæ quos podriimü focios afd fcerët.Trotugëis.tóanis.l.ubicognoult:g cent amici töanls:quorue ia herent carthaginefes. Atethufa.fyra cuüæippe quas ë arethufa. rumorcs.fupbiäamp; animi datione cæCo la tyräno;amp; parta quafi libertate.

ocr page 254

Liber


Pernet.pfeueret nolle apfre portas romans bis cum C6cipiat:perftetquefuas no padere portas. Marcenodepacefyracu(anl egete:ref^ fo Incumbit bello:ac totam per proxima rapd re uidebat:utiquit LluhHypoctates fyracufaus finiti A œj,n''rf^ ma puidæ romanædepopulaûfuccoritab Appio amp;nbsp;Armorum ettundit flammato pegtore pelta Marcelloæoful et de rupta pace qrit:a(rcrcs no gctu, Nóaliter boreasrhodopcs a uertice praeceps rä iTuI adonec hyppocrates amp;nbsp;epicides i Sicilia ecnt:q Cum fefe immifitidecimoq; uoluminc pótü p id tps prores amp;nbsp;fyracuranoru erat. ProxiaJoca uici '-rrlt; nA-L u-r r~xn.r - nbsp;nbsp;~ bxpuiit1terrasiequitut CUmurmurémoic

na fyracufanls. Peftexbelliïfyracufiifs peftiferu. No nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,v

aliter boteas. ipetu Marcelli cöparar boreæ fæuo fla biccti maris:amp;itridentibus attremit alis, tu agitari marinos fiud:us.boreas fplrate regione ad Prima leontinos uaftarûtprælia campos. rhraciâ ubieboreas. Decimo.magnareuolutioe un' Regnatam duro quodäleftrigone terram, daru.decumätis fluctus dr maxïus:amp;öua decumana r

magna. Pontu.aquä. Molc.magnftudiné fludus. Innabatdu^or^cui tarde ümcere graias Eiecti.ipuiTi. Affremit.ftrider. Leotinos. Marcel Par erattac umci turmastruic æquore toto lus CU oi exercitu leotinos iuafit:amp; tatus ardor militü Foemineu credas maribuscócurrefuuloum, fuir:ut prio iperu Ieötio%: urbs expugnaret.Hyppoquot; Et cereri placitos fœcundat fanguine eäpos erares t epicides clanoétu ex arce herbeßupfugerur: ci.lt; leotlos naxii idigenæ cödideriït. Diro.eflerato. quo Sternunturpaffim tpedibufq; euadere Içtu niam leftrigones ue(cebantur:urdidu eft. humais cat Eripuit rapidus mauors: Ut cuique falutem minibus. Cut tarde uicete.fcfus:Putabat Marcellus Promifit fuga:preueniens dux occupât cfe. Ide eé tarde ulcere ibdles amp;nbsp;græcos origie leötios:amp; r,- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ihrlUmCnrrMtfrn forto


Eripuitrapidus mauors: ut cuique falutem


Ite gregem metite i bellem:ac fucciditc ferro


uicl.quoniä nulla lause molles uicercnlü celeriter uin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l-

cant. Gratas turmas.leöTinos;quoniächalddenfes . Clamatcundlantes urgens umboe cateruas vii.poft cödiras fyracuGsano leöriosicoluerut. Ac^ Pigro ludandiHudio certamen in umbra quor,cäpo. VulquJNsleotinoseffccmiatos. PlacI Molle patidoda:amp;gaudésfplédefcerc oliuo rosc*'^.!. agr^leotfnl^ copia abudar.Fœ Scat mediocre decus ufcentuignaua fuuéc9 cudat.femliores facit. Rapidus mauors.rcpetina tn _rrt,°,. curfio romano% g afTecuti fut leotinos fugictes. Ite Hæc laus Iola datur li uilo uincitis lioiic gregé.uerba Marcelli ad fuos milites . Vmboe.cly, Ingruitaudito duélore exercitus omnis: peo. Pigro luétadi ftudio.defcnbit ftudia Ieötino%: Solacßquod fupereftfecücertamia norunt g cd eénribeHes no magna laude afferebat uiétoribo. - nbsp;nbsp;... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-~,

Éxercebat paleftra ungeres fe oleo:ut lubrica eéne mé bra.unde Papi.ithehaide appellat uncta palé. SI ui', fo hofte.i.fi dari uïcitis:aliter nulla claus tarde uicere


belles. Ingruit.irruit. Antiftet.fflatior fit cæfo ho' diu duceturreferat opima fpolia:hoc fold reftabat eer tamé. Euboici no p fcopulos.triplici cöparatiöeïpe tu pbat romanos: militu; Caphareus épmotorid eu beæ ifulæ:qué nue Nigropötü appellamus:amp; illic eft eurypus habes fluxu amp;nbsp;refluxuiter eubea amp;nbsp;boetiam. Propotis c ultra anguftias hellefp0ti:ublmar dilatat. indeite% cofttingit ppe Coftadnopolim.Eftigit p' potis iter duas anguftias.p quas admittit: amp;nbsp;elicit ma re magnoipetu. Extremo foie oeddére ad fretu ga„ diranuip qdoceanus meditetraneu igredit mate • amp;nbsp;fie tria potuit freta. Mite tamé.gulsiquit romani ma gno furore rueret in Ieötinos:tamé Afylus gloria ade prus éiquorlâ fuit in bertä.cui fetuierat mitis. Tyr^ thenus.hetrufcus amp;nbsp;ad lacu perufinu captus a pcenis.

Mollia.Ienta:amp; facilia. Remeabat.redibati heuu'


Euboici non per fcopulos iîlifa caphareo Eurypi 'magis unda furit:pótü ue fonantem Elicit augufto uiolentius ore propontis: Nee feruet mai'ore frctu:rapiturq; tumultu Quod ferit herculeas extremo foie colûnas. Mite tarnen dextræ dccus inter prælia tanta Enituit:fama miles tyrrhenus:afylo Noméerat:captus quoda ad traûméa flucta Seruitiû facile:amp; dominantis molla iulh


Spore fauenti's hcri':repctitifq;ipigerarmis Turn ueteres ficulo cafus mauortc piabat:: Atep is dû medios inter fera prælia mifcet Illatus berræ:cuipaéta ad regi'a mifTo riam pmltréte berra . Repetlds.refiïpris antequa ex Pœno^l^opulis:fociataque bella gerend ficilia difcederet. Vereres cafus.fua captiuitaté ac fer Etato caflis muninvneclaulerat ora: uituté.uolebat expiare hello amp;nbsp;ulcifci. Ad pacta rc' Inuadi'tiuuenéferro:trepi'dcque ferentem gia^ad fœdera eu Hieronymo firmäda miffo a cartha Inflabiles retro yrelTus proRernit harcna: ginefibus^ Sociata coiunótacu fyracufanis amp;nbsp;leonri . r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;— nbsp;nbsp;__

^. Ora ipfnis betræ non cognofcebantut ab Afy- Acmrfer audita uiéÈonsuoce trementcm. Io propter galeam, luuenem.berramlnuafit Afylus Cudlateq^aiam fligia tue fedc reducens, amp;nbsp;eum proftratum ac cognitum uita donauit benefu Caffidis a mento malcfidx uincula rupit: cii fufeepti memor. A mento.barba huc rictu, Vin cula Jigulam caffidis:quæ eft fub mento.


Ac mifer audita nidoris uoce trementem


ocr page 255

Quartufdeclmus

ryrrhenus.Afylus hetrufcus. Negfo.uerba Afyll ad Berra. Lucë.ufta. Poftremiï.ultfmiï.amp;primiï.ul' 'm, cut c amp;nbsp;pria cura feruare fidé.Egoigut c a te feruatus re feruo. Haud equidé.fefus.nö negabo me indi gnu reuolui Itera i ferultutë:ü tibi no parceré:q me feruath nödii a me feruatus. In peiora.peiore feruituté: acforte. Vica.CcoceTa Berræ æquault munera uitæ acceptæ abeo:amp; fie par pari relatu c:cü turpe fît oHV lt;Xo uici:amp;no refpodeteillisiamoraqbus fueris puocatus. Atcöpos ficula.uittis leötfnis Marcellus cadra ad fyraeufas mouiefed cupies ira fyraeufanorû moné


lungebatcp fces:at$ addere uerba parabat: Sed fubito afpeétu.Sl noto conterritus ore Tyrrhcn9:ferrüq;manu reuocauit:amp; ultro Talia eu gemitu lachrymis effudit abortis.-Neqfo fupplexluce:dubiufcp precare Fashoftem feruare mihitmulto optimus ille Milici%:cuipoflremueft:primumque tueri


do fedare legatos mifit g extra urbe auditi fiit:amp;ctiro m:os no bellu fed ope fyracufanis ferre docuidet: nec uelle pati inulta cæde focioriï.ferocitcr ab hippocrate amp;nbsp;epicide refpofu eft. Marcellus igit his auditis terra maricpoppugnare fyracufas cepit. Quieto, quonia uolebat experiri fi poffet reuocare fyracufanos ad offi ciu. Ephyrea moenia, fyracufas coditas a corinthiis


duce atchadia ut dietu eli.amp; corithus ephyre dicebat. T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Arces.q erat qtuor. Crcca.iprouida. Mida fpalle

Inter bella fidem:tu lactum euaderc nobis .i.fi putaret metus ca MarcellutueUe eos mitigare po Dasprior:amp;feruas nodu feruatus ab hofte. riufg aggredi armis:ordo amp;Necobhdioomina feruat ^bnuerim.dignuq ; itcßt in peiora reuolui. agebat cu eis:nötame omittebat obfidionc nec rela--witibi per medios ignesxmediofq; perenfes. xabat clauftraqoccupauerat:ne fyracufanl arbitraret Non dederit mea dextra uia:fic fatur amp;nbsp;ultro Marcdlutimetecu mitius ageret amp;monédo eos ad fl de.atqp ofticiu reuocare tetaret. Quidmoiquit iuigi labat Marcellusamp;oia ad beUu conficlcdu neceflaria


Haudequideidignu memcizqtriftiafaidi Abnuerimcdignucp ite^: in peiora reuolui.


Attollituitaque exaequatmunera uitx.

Atcompos ficula primum certaminis ora Marcellus cepti uidricia ligna quieto

Agmine pcrediés ephyrea ad mcenia uertit. gnus 9 pedibus remigatcu corpus no uideat moueti : Tjra'i'jj'amp;fic follers ptudetia ducis Marcelli laudat. Etidani. nde fyraeuhas caltris circundcdit arces. padicailler e fluuius phrygia:. Mar. Slc niger fn tipis bed ferri languebat amor fedare monendo errat cu forte caiftri inter lædeos ridet cotuus olores. Pecora exea ui%:atqp iras auellere aucbat.

Necrenouant fi forte fibl:amp;fi mitia malle


parabat. Arcana cura.fecteta. moliebat Marcellus ea q fyracufani noopinabaufedclaagebat ut facit cy


padicailler e fluuius phrygia:. Mar. Slc niger fn tipis


Prono.labenti. Clauüs.obfceßis fyracufanis .i. du


Credant ede metum laxisferuaturomilTa Obhdio clauAristquin contra intentior ipfe Inuigilatcautis fronte imperterritus armis. Etftruitarcana nec opima pericula cura. Haud fecuseridaniftagnis ripa uecayftri Innatat albus olor:pronoqucimobile corp9 Dat Huuio: amp;nbsp;pcdib^ tacitas eremigat udas. Interca dum incerta labatfententia claufis


fpes pacis traheret. Exciti.euocati ad bellu a Marcel lo.defcribi t urbes q milites fn caftra mifcrut:amp; urbiu atiqultate euoluir. MefTana.urbs ad fretu ficuluiacet adoriete flexa.priuszicle dicebat locus ut dictu eft: Ouh Quiep locus eurum noia falcis her. mefenii ex peloponefo fua fecere colonia, poll mamerdnl natio capana ob pelliletia pulfi ita monete oraculo Apolli« nis i Sicilia traiecerut amp;nbsp;prius cofedere in tauro mini, tano agro.Inde iploratibus Meneniis auxilio fuere.amp;


ob id bénéficia in ciuitatë recepti.fub uno titulo dein de utraqi gés fuit.mamertinl appcllatur:amp; uinü me( feniümamertinü.tatü autc inquit Straboi melïanai .L . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ualucrc mamettini ut icoriïmanu ciuitas confilleret:

Incubcns meßana freto minimûq reuuifa: potlufq; mamertinosqineffenios uoeât oés.Mamer. Difcreta italia atque ofco memorabilis ortu, nbsp;nbsp;nbsp;appdhtl fut a marte g lingua ft mamets dr.

T,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, 7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;, ,,. Ufeiaut fuerut capani. Difcreta.diuifa quonia paru

m catincnimiumardenti uicina typheo: diftat mefTana a columella q ed ad italia amp;nbsp;regiü difta Etgenerate piosquoda celeberrima Fratres: tiaéfere.v.mil paff. Ofco ortu.mamertlno: quonia Etcui non licirum fatiscamarina moueri. mamertini fuerut ofd; Catanemrbs œdifidü Naxio râ:cui iminet etna,chalcidcfes cödiderüt.naxü naxüi • nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;radicibus etnæ motis catinä.eä hieto renouatis colo.


Excitipopulitatcp urbes focia arma ferebat.


' _ nis etna appellauit poft cuius obitu priftind refupfit noméautot ë Strabo. Typheü.etnæ fub q fepultus ctypheus glgas euomit ignes amp;nbsp;pumices etnap iUu era tere ut d^ctü c. Pios fratres.Amphimö amp;nbsp;Anapias:ut autor é Strabo ciï clades iferret.Gc.n.neptuno uifum etatjparctes huetis icolumcs eduxerüt:amp; iö eorü pietas laudata c.Queqdquit.loques de catina de filiotü in pateres pietate fama diffemiat aphimois amp;nbsp;anapiæ hic gefta fut. Camarina.coloia fuit fyracufanotu. Virg.

fatis nugcocefla moueri appet carnaria pcul.Syracuiai ducib) dafeoe amp;nbsp;menecolo camatlna codidetut: g ob defectione paulopoft delecti fut.lnde hippocrates reftitult:amp; hi fedibomotl.tettlo a geloe colonia dedu, âa c. No licitu moueri.quonia fepius iHaurata fuit.nec fata patiebant ut urbis illa penitus mouerentur.


ocr page 256

Liber


Hybla.parua urbs megara di^a a dorlcfibus qui eä tcnuetut.de meile hybleo atq; hymetro diétufft» Au dax.pp mellis hyblei ßftantiä. Selinys urbs luxtalilybeu a copia palmariidida.un Virg. Palmofä leknyn appeliault i tertio. Myle.urbs ficiliæ littoralfs cu portu:fed tepore Syllii folollttoredabat ifidu fubfidiü m; ria fugictibus.Mylas amp;nbsp;hymeta zadeicodiderut. Myhs nomeéa myla fluuio g pond fadebande quo Out. tn faftls.Sacratucp myla pafcua læta bod. Eryx.collis e ficiliæ habitatus i quo ueneris tëplu quoda fuit ut au tor e Strabo frequétia ifignidmulie^ undiqi couenic

Jidilluftre.ide uenus erycina celebrat a poetis, diétus Tumcp neélarefs uocat ad certaméhymeto ë eryx ab eryce filio ueneris colonia fuit troianora:ery Audaxhybla fauis. palmisq°q;onuRa fely cinæ ueneris fimulacrü extra porta collina cüteplo po r ' n.''~ i''rfnic fitufatriquo pulcherrima porticus erat. Ceturipæ. Et lufti quoda portusnuc littore folo (mS fupra catinaiacét ignibus etneis ppinquæ: amp;nbsp;fymeto amniqpcarlncfë amp;nbsp;agrü labit.Auguftus cëturipas in fteurauit. Entclla.urbs nomë fortita ëab cntello g ce ftibopugniuit cd darete hortate acefte a quo plutimu diligebat:ut i.v.Virg.cecinit. Lyeo.uio qd' laudatd hct entella. Hectoreo.Troiao: Tapfus.urbs i humt li loco fita:ex q mini coloni iaphricä cödiderealiä tap.


Subfidiüifidum fugi'eti'bus xquora myle. Nee non altus eryx.nec non e uertice celfo Centuripæ.largoque uircns entella lyeo. Entella hedoreo diledum nomen acefte.


Non tapfos non e tumulis glacialibus arce Defuerût.amp;agathyma man^.gcmioi^ lacóe Tindaris attollens fefe:affuft altus equorum Mille rapit turmasatq;hinitib9 aera flämat Puluereä uolués agragas ad meenia nubem. Dueftor grolphus erat cuius celata gerebat Tauß: pma truce petnæ móuméta uctufti: Ille ubi torreret fubiedis corpora flammis


fu clade romanaiclyta:deq fupra.amp; uberior rutuloru figuie tapfus. Vir.Tapfu iacëtëappellauir. Acræ. oppiddi motibus niuofis fitu.aeræ coditæ fuerut a fy racufanis icollibus.lxx.âno poft cöditas fyraeufas . amp;nbsp;cafmene.lxxx.i plano. Agathirndoppiduppe foled të:a quo manus agathirna. Tyndaris, oppidd codi„ tdalaconibus denoiatda tindaro pre lædæ matris ca ftoris amp;nbsp;pol(ucjs:io tlndaris cëfer gemio laccneJ. ca, ftore amp;nbsp;polluce geminis.na eodë ouo ut ë in fabulis p Mutabat gemitus mugitibustadaep ueras gnari fut. Agragas.ndc dr agrlgctu in ædito loco fr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

rd nobilitatu empedocle pBo fe feuißimotyrano pha


Credeferat Rabulisarmera effudere nocesf


laride notd.optimos gignebat equos ad olipica certa^ mina:ut ait pidarusex agrigetino grege cappadoces emptis admiffariis equina prole reparauerdt:quæ pe, ne defecerat iubëte oraculo delphfco.geloi podg gela a lidiis g ex rhodo uenerdr codita eft agragate incolue rdt:appellauerdt(F ab Agragate fluuio autoribus co' Ionio: Ariftono amp;nbsp;pifciUo. Altus.i edito loco fitus . unde ardudappellat Virg. Puluereä nubë.excitatam ungulis equordagrigetord. Ad moenia firacufana.f. qur obGdebant. Trucc.crudelë. Monumëta pœ^ næ uetuftæ.piUus faber ftatuarius ut phalaridis tyrant feuiriæ more gereret i poenas noxioru æned tautû ex^


Haudipune quidé.nam dire coditorartis Ipfc fuo moriensimmugit flebile tauro. Vélt ab ane trahes nome gela,uenit amp;nbsp;hcfa:


Pecora fupplicio.troianaque uenitaccßa.

Quiep per etneosacys petit aequora fines: Et dulci gratam nereida perluit unda: Emulus ille tuo quondä polypheme calori Dum fugitagreftem molentipedoris iram: In tenues liquefactus aquas euafit.amp;hoflé


cogitauit:ut fuppofiro igni q intus erant mugitu bouls £[tibi uidiicem galatheaimmifcuit undam

Nccnoqufpoamp;hyfm alabynlt;p fonoros

Corpora.eord q intus claufi adurebant. Gela. Anquot; tiphemus exlindo urbe rhodi:amp; euciniuse creta una


cd fuis eödiderdt gelä:äno.xlv.poftcöditas fyraeufas afeito a uicino fluuio noie. Hefa.oppidu fuit fub ditto ne catinedu. Palici.t.ipfi habitatores palicaru:quæ urbs ëpofita ab oraculi palicord celebritate.breui coale It.breui pin ur Diodorus.li.xi.arigtatu meminit. Ducetius Gculord dux codidit.C.Nautle ratilio.L.Minuquot; tio carutiao cöf.Tëpld palicord illlc fuit uetufta religiöe:ac miraculis horrëddin quo piuri ftatiobefcabantdo lurifiurandi trutina illic pofita erar:paltcord fabula fie narrat autore Macrobio.Thalia nympha loue graulda metu lundis oprauit:ut libi terra dehifcetet factd eft:fed ubt uëit rps maturitatis ifantiu:quosaluo llla geftaue rat reclufa terra ë:amp; dues fratres de aluo Thaliæ emiferdt:appelati(p fut paltamp;.quoniä prius iterra metf ide nuo ide regret fdt.aliqui dicdt etna poft cöcubitd a loue comedatä terræ:amp; illic enixa. Acefta. urbs ab acequot; flo troiano denoiata.æneas fenes ac debiles in ficilia relinquës urbe eis cödidir:cömendauit(p aceftæ troifo hofpiti fuo:amp; urbë in illius gratiam dixit aceftam. Acys,fluulus labitur prope etnam nomen accepit ab Acy puero in ipfum demutato:quëamauit galathea nympha.puer cum urgeret a poliphemo in aquam uerfus eft amp;nbsp;d del aqua nympha petiirtideft Ipfam galathea maris nympha. Grata nereida.galathea a fe amati Per luit.fauar. Calori.amori. Agreftë.durâ amp;nbsp;imité ira Poliphemi. Et hoftë ißm Poliphemu. Viétricë.adep tam id qd'cupiebat pluere.C galathea amp;nbsp;illi admifceri. Nee no qui pottättdeferibit ntic accolas fluulorum : ut nadtus opportunitate ficiliæ flumina celebret:quæ funt fimetus plémirius.gela:helorus:Ads:Alabis: hif' pa:Achates;uagcdrufa:hippates:pâtagfa:himera.


ocr page 257

Quartufdedmus

Perluceteachatamp;alladit ad achate lapidé predofugihufus fluuü primum reptus ab eo neme accepit. A — chates iquit Pli.imagna fuit auctoritate nucinra reperta prime ifieiüa iuxta flume eiufdé nominis. Sime tus:fluuius rapido curfulabés pagracatinefem fertiamp;quor.Oui.Q,uaq;fyroetetuas accipit æquor aqs.

Littora thermarü:thermeoppida ad mate eoioia romano%:ubicomoedia primü repta fuiffe tradit autore folio his uerbis.Quicquid fiaha gignit proximo é hts qoptia iudicâtur hinc primiïinuéta comœdia. Hic amp;nbsp;cauillatio inimica i fcæna ftetit:amp; iö poeta dicit littera

Etperluctéem fplcndenti gurgite achaten: thermarüdotata ruiné prifca camœna.i. ptifca comœ-

multi chalcidéfes amp;nbsp;exuies fyracufani ligua ibi peculiaris fuit mixta exeuboica amp;nbsp;dorica:fed iura chaicidenfia ha buere,nomc°a Humic impofitucqd iduas ptes diuidit : amp;nbsp;fmgulæ pati feratur ipetiï.hec iortiïnlla i occafu. Eo Iio:ad occata ubi fut eoliæ ifulæ. Diuiduas oras : dluer fas regioes ortu.f.amp; occafa. Incita:rapido curiu. Negt; brodesmioticulus ex quo orit himeta:q peftea gemiat. Nebrodes filuofus éamp;acopia hinuloyz q nebrides dnr nomé accepit aurore folio. Dluottia : diuifioes é Enna deu lucis.i excelfo loco ac prærupto undi^ (ira éi media ifula urbs enna g umbilicus ûdliæ uocat.PoŒidcnius di xlt aurore Straboe duas qf l maris arces liras eé fyraeufas uldelicet amp;nbsp;erycé.mediâ uero enna iminere circaftatibus câpls.fcdes fult cereris:amp; ptoferpiæ ifigne naturæ mo numétiï cuius pdpue meminit Liuius i decade belli ma cedontei planitie habet fertilë amp;nbsp;uarietate flora cófpicu am.adeo(podoribus fragrante ut canes illic obtufas na^ res habere credantrunde a plutöe rapta pferpinä feribnt capiennéfes oi tepore uerni funt.Oulufallis . Grata do mus cercri multas ea pnidet:urbcs:In qbuse culto fertilis enna folo.nro tepore dicitur caflid ennæmbl totius ifu, læ coclliu a ptæhde habetur.fpelunca illic erat p qua plu tonem afportaffe proferpinä fabulätur.quoniä igit etna facta erat ceteri amp;nbsp;pferplnædô dicit dextra ennéfid fuif fe Iaera lucis dearu. Lucus quippecad ueneratiôem amp;nbsp;a licui dicatus numini. Arduari arduo loco.fua. Laxans: aperiens. C*cn:occultu amp;nbsp;obfcuru. Limite:uia obfcu ra. Nouas hymenæus:pluto q rapuit pferpina. Igno tasrfupas cu foleat ipe latere apud inferos. Rector: plu to. Dle:fupas oras:amp; fub fole: Inaniadoca fuper terra: Enneaxpferplna ab enna illi facta amp;nbsp;ide rapta. ln fty gla:ad iferos. Petrea urbs ficiliæ amp;nbsp;coloia fuit theOalo'

Qui fotesuagedrufa tuospauperis aluet dia.Himera:fluujus amp;nbsp;oppida d^dënomfnis.urbé zan r' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;clei condiderunt ducibus euclide amp;nbsp;facone :eo et uenere ypaten:ac facilcm lupari gurgite parco Pâtagya rapi'dig colûtuada Hauafimethi. Littora thermarü prifca dotata camcena Armauere fuos q mergitur hymera póto Eolio:nam di'uiduas le fci'ndit in oras: Nec minUsoccafus petit icita q petit ort9, Nebrodes gemini nutrit diuortia fontis Quo mons ficania no furgit ditior ubra. Enna deum lucis facra dedit ardua dextra. Hic fpecus ingente laxas telluris hyatum Cæcü iter ad maes tcnebrofo limite padit. Qua nonus ignotas hymeneP ueitioras, hac Hygu^quoda Simulate cupidic redor Aufusadire diémœflocp acherote relido Illicitasegitcurru per i'nam'a terras. Tum rapta prxeepsenneauirgine ceffit. Attonitos cxli ui(ulucemque canentes In ftyga rurf9 equos amp;nbsp;predaeddidit ubris Romanos pactrea duces romana petiuit Fœdera callipfbs:lapidofique eugio artus Hadranumliergetuch fimul telaq; fupba Lanigera melite amp;nbsp;littus pifeofa melade Q uxq; procellofo caphaledias ora ,pfudo Cxtuleis horret campis pafeentia cete. Et qui correptas forbeteuerticis hauflu: Atq;itcru efudo iaculate ad fydeiapurçs. ,-gut petrels habitabit capis.In agro petréfiftagnüeft A aurommitana cernunt de lede Charybdi ferpcclbus noxlti homini falubre.callipolisoppldu codi tuanaxiis. Eugiodeotini codiderut.Oui. libro quinto fadoru.Hinccamadnan adit tapfonçp euge aque tepe.agros habet amceniffimos.prope fuit cocali regia: ubi Minos periit:a cuius militibus minoia condita eft quæ ut Liuius ait heraclea eft appellata.in faxofo monte fitumeftopptdum:ideo diçit ipfum habere artus lapidofos.Hadranum amp;nbsp;hergetum oppida fuerunt:unde hadraniamp;hergetanlapud Plinium. Melite infula ficulimaris éuerfus aphricam optimum gignit leuconi^ cuideo fuperba ideft nobile tela dicit.inde etiam catelli ad mulierum delitias afferebantur melitei diCti.Oui dius in faftis, Fertilis eft melite ftertll uicia cofiræ Infula qua Iibycl uerbetat unda freti. Melacte: matitimd oppidum pifeationes habebat. Pifcola littus.l.habcns littus plfcofu. Ora cephaledias.cephaledium oppi dum ad mareinter Iilybeum°: amp;nbsp;peiorumi quo traflu etiam fut:halefa:tyndaris:agathyrnazegefta amp;nbsp;omniu nobiliffima panormus. Ptocdlofo:tempeftatibus amp;nbsp;fluxibus agitato.unde campi prope cephaledium aqs marinis obruuntunamp;cetc pifces depafcuntur campos. Horret:timettangrem monfttofam:fiue In campis eeruells.l.imari. Vertids:aquæ gurgitis. Taurominitana. Tauromlnid oppldu Inter pelotuamp; pachlnu lacet ubi amp;nbsp;mefTanain ædito loco fitu.Naxa uetuftas appelIautr. Thucydides ait chalcidenfes duce Theo de icoluiffe naxô amp;nbsp;extra urbe pofuiOe ara appollini archigeto:cui naulgaturi facrifleabat. Stra . dicit zäcleos cxhybla eödidiffe taurominiu.colöla deide fuit romäo^:äte taurominlu iqt Strabo amp;.MelTanä charydis ofte dltur pfunddimefd quo iundatiöes freti mirüimodü naulgla trahunttmagnas p circudua^ones ac uottices pteciplt ans,quibus abfotbtis ac dilTolutis naufragiora fragmeta ad tauiiminitand Iitus attrahuntur.

X

ocr page 258

Liber

Hæc mäusihf populi fupradifti rotnana Cigna requebarur:reliqui fauebar pœnls. Elifeisrcarthaglncfibus•

uentorum:ideo dicicftrongylon perflata auftris:quos ponit pro aliis uentis.quos:ut fabulofe loquariillic ccbs carcere coercebat. Sedes facellina diuæddmonunientu reftat adnauigaffcoreftc cum iphigenia.amp; pyladei ficila expiationis gratia cuius meminit probus in cömentario bucolicorü.LuciIius.iii. fatyrarum: Et Tape quod ate optafti fréta Meffanä Regina uidebis mœnia

tum liparasrfafcelitistepla dianæ.fafceUis diftae diana Hçc latïû manPamp;laurêtia figna mouebat. quonia cius fimulacrd in fafce e taurica regtoe tranftulit Cæ^ra elyfëis aderat gens ficana notis. oreftes.Vbi Iphigenia amp;nbsp;thoas rex lemni teplo præcrat:

amp; facris ide ad Aricina Iacü uentueft.de rege aricino amp;nbsp;Mille agathirna dedit pna,cp ftiogilos, ritu facrord di(2umeft. Thoanteæ:tauricæ dianæ:cuNille thoateæ Cedes Fafcellia diux. (flris.


eis aderat gens ficanauotis.

Nille thoateæ fedes fafcellia diux. (fins.

ius remplo præfuir thoas. Tergemino numero: tribus Tergemino üéit nûeros fœcûda päormos milibus milita. Fo^unda:colonoriï copia abundas un^ Seu films fedare feras:feu retibuszquor decum alla oppidadediffent mille Ipfa tria dedit milia: - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-. .,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

phœnices negodandi gratiaiIciliam nauigauerunt amp;nbsp;i Vertere feu ccelo libeat traxide uo.ucre. coluerunt aliqua oppida inter qaæ panormon.quæ dei Ndherbefos iers:n6naulocha pigra picli de fuit græcorum colonia.poftea romanord.clara e dui. Sederunt:non frondofis morgentia capis

brat. Herbefos:oppldd propehyblaminon löge etiaë Veicamaltra uiris:amp;paruo nomie thille. naulocha.herbefos inquit no fedit incts:amp; naulocha non Et netü amp;nbsp;micite pubefq; liquetis acheti. fedit pfgra pericli.i.non dlftulit mittere milites propter Sidóias drepae:ata;un clamofus helorus periculum. Morgentiatoppidum conditum a morgeti r^'

DUS gente italarfed tepore Strabonis non extabat : ficuli fr mox fcruili uaftata triochala bello ficani morgetes ficilia incoluerunt. Marte Infido:bello Sidonios arabeia ferox: amp;nbsp;ceifus ietas: pro carthaginenfibus qui funt infidi. Amaftra:amp; Nez Et bellare tabas docilis cofyraquc parua me* gtecæ ta urbes Achei amp;nbsp;archades pofuctut. A, Nee maior megara mute concordib9auGs maftra colonia e ponticæ regionis ubieit amafttis urbs 1 - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.n° nbsp;nbsp;nbsp;1 r 0 i

peninfula habens portus ex utraque parte.quam condi. luuere:amp;Itrato caulum Ipeciabilc ponto dit amp;nbsp;cui nomen dedit Amaftrls oxiartis filia uxor diony Cu foat halcyones cantu nidofep natates fii heracliëfis. Nemeæ colôia fuit argiuorum apud quos immota geflatfopitis fludibus unda:

comitata uiris nemels, ThifTcioppiddfuit condituma Milite collcdto uariifq; impleucrat armiS. ficulis:a quo thidlmcfes apud Pli,Netum oppidum ad nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

huc retinet nome mutata una Ira.dlcitur enimnotu. Mycite:oppidG:a quo micitenfes quorn meminit PH' nius. Acheti:Achetu oppldu fub claro crcloamp; fereno. Llquentls:puri aeris.amp; alludit ad achate fluuiuamp; lapidem de quibus dictum eft. Drepanc:fiue drepanum nomen impofitum uideturacuruo fitu.græci fæ ap pellant curua tela.fcribunt aliqui inditum nomen cum faturnus ccelo patri amputaret uirilia proieciffe telu hoc eft nouaculam:amp; cecidiffe ubi poftea drepane fuit conditadmminet deprano nions etyx, clarum eft oppi dum etiam noftro tempore. Helorus.fluuiuslabltur e pachynoiter faxa:amp; ideo clamofus. Triocala: in agro triocalino bellu feruile maxime fuit:quod ficilia crudelius attriuitgpunica certamia.fugltiui duce fyro liberta 4em petebant.mox fractis ergaftulis ad.lx.milia conuencrunt.prætorum cadra expugnata . Manlii pifonis lentuli hifpei. M.perpema uicit amp;nbsp;obfeffosennæconfumpht.hinc ouans urbem Ingreffus eft paulo poft Ide Incendium excitatum eft.Themio cylix paftor interfecto domino ergaftula aperuit,ptætoniana cadra fetui.' Ili amp;nbsp;Luculli fuccubucre.M;Aquilius exemplo perpernæ bellum cöfecit:amp; fame maceratos ccepiffet omnis ni merus Tupplici fuiiTet.icaque magna ex parte mortem fibl confducrunt.dux aufugit.Ciceroln.vii.actione In uerrem ait In triocalino quem locum fugitlui ante tenuerunt. Arabeiatoppidum ficiliæ fait. Ferox:bcl„ licofa. Ictas;oppidum inedito loco fitum culus meminit Ply. Tabas:oppidum. Cofyra parua infula pro pe melitam.Oui.in fadis.fertilis ed melite derili uicina cofyr£:eft etiam cofyra oppidum in ficilia:de quo in relliglt: Megara:oppidum inter catinam:amp;fyracufas.Mute nomé edop])idi: Gaulumrinfula. Strato po to:tranquillo marl. Cum fonat halcyones cantu:halcyon ut fcriblt.Plinius auft eft paulo amplior paffere co lore cyaneo.alterum ed halcyonum genus:magnltudine diftlngultur:amp; cantu.minor in harundinetis canit, nidificat hyeme mari tranquillo.quartodeclmo die edit pullos.nidus indar pilæ ed.orc eminet angudo.fer, ro refidit:fCtu ualido frangitur rara fe confpici Gnit.dies ab ea halcionii uocantur tranquillitatem nidificantes portendunt Oculo præferti mari.halcionii diesincipiunt.v.calen.MartIl.tuncinathlantico mari träquillitas nota eft.fi aliquando fluctu agitatu nidus fuperuolat halcyö amp;nbsp;fuaui cantu gemere uidetur.amp; inchnatur.hæc alchyon.hæc halcyones. Ipfa fyracufe:anno primo poftquam chalcidenfes cÖdidere naxum archias corin thlus pronepos herculis codidit (yraeufas. Patulos muros:quonlam ambitus urbis.xx. mlhpalTuum finieba rur.

ocr page 259

Quartufdedmus

Spedatu pauls tercetu ate ora triremes.

Duftores:impenebant fpfbs fytacufios laetantia quadam uerboru amp;nbsp;comemoratioe priftinæ uiéterfæ quä habuerat de atheniéfibus bello nauall;dlcebätg ^nung captas fyracufas:amp;fpectatü ab antiquis elle . ccc .trite mes athenléfiu merfas i mari.ut oftederet facile poffe romäos pellilôgeipfis atheniéfibus gloria nauali ifeti ores. Facile ipelli:apta ut moueatur:ciï nouitate gaudeat ïperita multitudo:amp;nulla habeat cöftätiä. Vani^ loquo orc:iaaabudis uerbls. Nuguahofte itratos muros.f.dicebatipfi ductores ipellctes plebé ad reftfledu romäis maiores noftri dicebat filio nauali uicerutatheni' Dudores facile fmpelli' Ixtaq; tumultus enfes claros:amp; fuperbiétes uittoria nauali amp;nbsp;prælio quo Vamloquopubem furiabantinCupet ore. xerxem uicerurapudfahmiaduce Themfflcde. Quae Nughofeittatos mutos:amp;qttuorarces: fes bis auxilio fuerat catinéfibus eötra fyracufâos:qu! du Et falamini'acis quantam eoifque tropheis ce gilippo. Lacedæmoe rerreftti filio uicerut athêicfes. Ingenio portus urbsfnuia fecerit umbra, mari tétauere fortunaquæ no minus adutrfa fuir.c.xxx. SopAaru nauferer cetu are ora triremes naues amifere i portu fyracufano: demofthencs dedecus Dpettatu pauis ter cetu ate ora triremes, uoldtaria morte fuglt.Nidas captus contumelia carceris Vnu naufragiu merlalq, impune piundo cladé auxit omnes naues demerfæ fût i man fuadcte gi#' Clade pharetrigeri fubnixas regis arheas' lippo. Salaminiacis tropheisripis atheniëûbus (ùbnixis clade illata barbaris apud falamïa. Eois:quonia xerxes ab oriéte irruit îgræcia. Ingciornatura ipfius portus de quo i ultia aétiôeiuerrc fic fcribit Cicero.Noeni porta illudoppidu ciauditur.fed utbe portus ipfecigitur ut nö abluatur a mari mœnia extrema:fed influat i urbis fmum

Flamabantuulgu geniti carthagie fraters Poeni matre géus:fed q°sfub crimïe pulfP Vrbe fyracuïïa libycls eduxeratoris Trherius gcitor.gemiacp aftirpe parents Aftas mifcebanttyri'os leuitate ficana. que cernés dua:or:Do(laimedicabile ui'lu

Seditiotatcpultro belluiurgebatab hofte:

Teftatus diuosficuloru amnclcp lacufque

Et fontes arethufartuostad bella uocari

Induere arma fibittelorum turbine uaflo Aggredit muros:atq; armi's intonat urbi. Par ois Gmul l'ra rapit: certantep ruuntep. Turris multiplici furgés ad fydera tcclo Exibat.tabulata decem cuicrefcere graius Fecerat:amp;multas neo]%cofupferarubras. Armatahlcigni molem amp;nbsp;deuoluere faxa Certabâe:calidæ q picis diffundere pcflc.

Coniicit:amp; lateri telum exitiabile figit. Pafeituradiuto uulcanus turbine uenti

portus.In hoc portu inquit Cicero athenienfiü ebffis foia pofthomind memoria .ccc.naulbus ui ac mukitudie iua fit:quæieoipfo portu:loci ipfius:portufq, natura uiCta: atçp fuperara c.ln hoc portu atheniëfiu nobilitatis impe« rii gloriæ naufragia factu exiftimat. Vrbs iuia:ipfæ fy racufrc inuiæ athenieniibus multiplici ulstoria claris.

Vmbram:quafuaamplitudie portus effundebat.uifta fuit cladis athenicfium in portu cuius fauces occupauerat naues hoftiles amp;nbsp;etia pifeatoriæ cymbæ pueris complet (ftæmt nullo modo athenienfes euadere polTennut ferp bit Plutarchus in Nicia. Ptoauis prifcis fyracufiis q fpe étarunt naues illas demergi ita fuadét gilippo. Impune fine aliquo damno fyracufanord. Athenas fubnixas cla de regis pharetrigeri.i.lpfos atheniefes elatos clade qua xerxi intulerat ad falamîné. Pharetrigeri:xerxis quonia perfæ amp;nbsp;alii qui fut ad oricté arcu utunt. Geniti cartha gine fratres:hippocrates amp;nbsp;epicides.Liuius ait. Arcadia quoqp ptio impetu capitur prætorefçp nifi qui iter tumui turn effugerat omnes iterflciuturjioxq; cædibus finem fecit.poftero die ferui ad pilleum uocati:amp; carcereuin -cti emiffi cöfufaqueomnis multitudo hippocrate arque epicidë prætotes créât.Ifti ergoinflâmabant utilgumtre petitque poeta hora originem.de quibas fte ait Liuius. Hippocrates amp;nbsp;epicides nati carthagie.fed oriundia fy-

Glifccntcq; trahens turris p uifeera labé:

Perq?altam molem:amp;turris nafcétia tetfta „, friAL___tacuUs exule auo.pœni ipfi materno genere per hos iun lead touas.,pd,i^uorat trepidatia Ham^ ^a fuit amidUa Hannibalis amp;nbsp;hieronymi tyranni, nec i Kobora:amp;mgetihmul exundate uapore uito Hannibaleapud tyrannum remanfuerunr. Subcrl Adcxlumuidtor nitentia culmia lambit, mlne quoniam fuit actusin exilium. Eduxerat : nutri' Implentur fumoamp; nebula caliginis atrx quot;erat. Trinacriusificulus' Leuitate ficana. quoniam r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;° nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ficuli leues funt.pocni autem aftuti. Ductor,Marcel' ° nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ius. Diuos ficulorum:proferpinam cereremiminerua: dianam palicos:amp; cætera numina fteanorum. Turris mulriplfci:defcribit turrim conftruCtam ingenio archi' medis geomctrla:amp; (cientia folidorum Inclyti.qui tot milibus romanorum arte obftitit fua:tetra marique fl mulromanloppugnare fyracufas ceperunt.illinc hexapylohmc acradlne:cuius murus fluctu alluitur:amp; tan to ardoreirruerunt ut primoimpetu ceplUcnt nifi fuilTetigeniuni archimedis. Multiplici terfto : frequenti Contignatione. Gtaulstarchimedes. Multas umbrasiarbores ut turrim erigerer. Armatam mole igni: phalaricam de qua dittum eft. Cytnber.nomen militis romank Telum.ardentem lampada. Labem: Incendium :amp; fcturris eft abfumpta igni.

x ii

ocr page 260

Liber

Par côtra pdago:ex altera ple urbis qua mari allait ma Acradiæ murumgmari allait ex quinqueremibus Marcellus oppugnabat óc faggltarU fudi[ores.amp;uchces quo%tela inhabile ad remlttcduipitis ë ulx queng fme uulnere cöGftere i muris patiebat:naues:turres cötabulatas:macchinamëraq; alia quadédis muris porta bant. Nouoaftu:quonia archimedes illudiftrumëtü iaudltü excogltauerat.qd^ poetadefcribit.Li.ai,.Aduer fus hiïc naualé apparatu archimedes uariæ magnitudinis torméta i muris difpofuit.in eas q peul erat nauest faxa igeti podere mittebat. Fabrerigenlofe amp;p arte.

Maus:Li.ait.q ppius qdéfubibat naues quo interiores Ne cuiqeuaGne daturteeu fulminis l'élu Idibus tormecora eent i eas tolledas defup eminete mu CorreptirapidoIcineres abiere ruini. tu ferea maus firme cathenæ illigata cuiniecta præ eet n r r ,_,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,, grauiep libramëto plumbi recederetad folii fufpëfa pro- Par contra pelago mife,ris fortunacarini • ra naucipuppi ftatuebat.deide Cubito uelutexmuro re Naq; ubi fe ,ppius teélis urbiq; tulere: milfa cadeeënauë cu igëti trepidatiöe nautard ita undæ Q ua portus muri's pacatas applicat undaS affligebat ut ët fireda recideret allquatiï aquæ acciperet improuifa nouo pellis conterruit aftu. utribus terra aggrederetur. Reuocata : reduda plübeo 1rabs fabreteres atep eraiis undiq; nodiS, libramëto. Chalybë:ferrea mand iö ait morfus rëaces. Nauali fimilis malotprifixa gerebat

In roboramaues ppriores muro. Laxatis :refolutis:amp; Vnce telamanus:ea celfo ex aggere mud fienauis magno ipetu decidebat imare. Profiïdo:ma, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Bellantes curuirapiebatin aera ferri

rl. Mole.ipetu. Vndæ:aq abfumerët puppiamp; milites

Vnguib9:amp;media ruocata ferebat iurbe. Nec folos uis illa uiros:quin fepe trireme Belligeri rapuere trabes:cu dcfuper adu Incuteret puppi chalybexmorfufcp teaces: Qui Omul affixo uicina in robora ferro Suftulerantfublime raté:miferabile uifu: Per Cubitum rurfus laxatis arte cathenis Tanta praecipite reddebat mole pfundo Vt tota haurirent undi cu milite puppé. His fup infidiis anguea foramina murus. Arte cauata dabat:pquiconfundere txb Tutu erat oppofto mittétibPaggere ualli. Tu fine fraude labos ardta ne mrïus codé Spicula ab holle nia uicib9c6torta rediéu Calliditas graia atq? aflus pollétior armis Marcellü tantafq; minas teriaque mariep

Hls fup ifidiis:defcrlbit nuc quæda foramia ab Ipfo ar chimedeexcogitata:na ut fui uulnere itadl tela i boftë in gererët muru ab imo ad fuma crebris cubitalibus fere ca uis ut alt.Li.pforauit p q caua pars fagltris pars fcotploi bus modicis amp;nbsp;occultis petebat hoftë. Hls fup : præter hæc. Côfadere:emlttere:hæc foramia fiüt nfo ë tëpore i mûris oblôga amp;nbsp;angufta i parte exteriotl.fed i iterloF la tiora utcômodlus tela emittatur amp;nbsp;holles ppter os exte rius anguftu nocere no polïüt. OppoÜto aggere ualij. oppofito uallo romanorûdautu état fyracuCis tela emit^ tereÏualldamp; propugnacula romancrup illa foramina, Nee fine fraude labos.Gerat.labor ille archtmedis ingt erat cd fraude:quoniä io relia excogltault foramia ne ho^ ftiiî tela p lilas anguftias remitti police. Vidbu6:p uices remilTa, Pollëtior:potentior quonia archimedes folus ar te fua;amp; igenio romanis obftabat amp;nbsp;eos ludificabatur.

Terra.na ea quoq; ps ut ait Li.oi apparatu tormetord iftruaa erat hierdis ipëfis cura^ pmultos anos archime dis unica arte. Vir fuit ifthmiacls. defcriblt poeta atchi mede fyracufiiï de quo Li.romaiurbë cœpiHet nifi anus hö fyracufis ea tempeftate fuiffet archimedes:is erat uni Arccbatiflabatqj ingens ad mcenia bellü cus fpectator cæli fyderiïlt;p:mirabilior tamëinuentor ac vir fait iflhmiacis decus imortale colóis:

fyracufiis abifthmo corithio un habuerdt originë fyracu

fæ. Faciliingenio:apto ad omnisquot; difciplinas amp;nbsp;potiffimum mathematicas. Nudus opumô habebat boa for tunæ fed animi quæ longe præftabiliora funt amp;nbsp;pet fe expetendæ cum diuitiæ ob aliud expetantur. Cælu terræque paterët: Mathematica feia habet qtuor partes: Arithmeticam:Geometriâ Muficam:amp; Aftrologiâ: quas poeta dicit calluilTe archimedem. Aritm erica eft quæ rationestaffecluszaffinitatefcp inter fe numerorum docer:fub q collocatur mufica.nä ubi arithmeticus numeros abfolute cofiderat atqp feiundos ab omni mate, ria fenfibili:muficus numerum ut fonogz fibiicit.affeétufq; eius cofiderat fub quo etiä amp;nbsp;his qui demulcet au, res concentu muficus collocat. Geometria eq unluerfam magnitudinum naturâ figuraruntep explicat: cu, tus pria fundamenta Pythagoras iecit:amp; arithmetica in arte difeiplinamçp rediit. Sub geometria collocat perfe(ftiua:quæconfiderat lineas non abfolute fed uifibilitatisdra dicam.ratiöe:nam arithmeticus amp;nbsp;geome tra puri mathematid formas fenfiblles a materia penitus feparant: geometrta.n. confiderat lineas: puncta: fuperfides:feu plana corpora feparata omnino amateria uifibili.Aftrologia uerfatur circa numeros amp;nbsp;magni tudines non omnio abllractas ut arithmetica amp;nbsp;geometria fed ut accommodatas ad corpora cœleftiaquæ fe fui fubuduturtex quibus patet arithmeticam amp;nbsp;geometriam puras elTe mathematicas:reliquas uero duas no puras fed parti mathematicas parti naturalesut Atiftoteles naturalibus uldetur aflerere.hæc omnia Sylllus complexus eft:fed præcipue ualebat archimedes (cientia folidorum amp;nbsp;tormentotu coficiendoru arte gbus in bello utimur.fed hæc ad geometnam referunturopus quippe emefuris amp;nbsp;figuris gbus ipfegeometria utitur

ocr page 261

Quattufdeclmus

Cul cœlfi:amp; fie înult aftronomlâ aftrologläqi. Terræiïnult geometria. Pateret: mäifefta cent cia q cœlô cötinent.calebatïquitp geometria metiri terras. Ille nouus titâicognofcebat ex ortu folis an eet futura plu-ula amp;nbsp;ha:c e aftrologia nautica amp;nbsp;pradticazita dica ruftici quadi alTuetudieafpiclentes qualitate coeli amp;nbsp;folis fu turas tepeftates prouidet.figna folis occidetis orietifep amp;nbsp;etia lunæ Vir.cecinit i gcorgicis.amp; Pli.no omifit. Ptoderet.fignificaret. Irilbszno lucidus fed fere pallidus. Hæreat anne:globus terra: no pedetded bæ^ ret amp;nbsp;fixus ë in medio firmamëti amp;nbsp;iloco luo cu if a terra

Nudus opé:fedcm'ccelü terrzep paterét. Ille nouus pluuias ti'tan ut proderet ortu Fufeatis trial's radiistiUe hæreat : anne Pendeat inflabilis tellus: cur foedere certo Huc affufa globum tcthyscirculigetudis Nouerit atep una pelagi'lunxque labores: Et pater oceanus qua lege effûderet æftus.

No illû mûdi numeraire capacis harenas Vana fides.puppes etia eóftruétaq; faxa Fœmfea traxldè ferut cótra ardua dextra.


H1C du italu dudoreaftu tcucrofq; fatigat Adnabatcentum late fidoni'a uelis

grauiffimu fit elemëtü.Ignis ob leuitatë amp;nbsp;fupremû ob, tinet lociï.duo fut media aer amp;nbsp;aqua * aer co paratione a qua: lenis ë amp;nbsp;fie fupta aqua amp;nbsp;infra ætherë:amp;aq fubeft aeri:ë autleuior g fit terra.amp; iö ë fop ipfanitfed nÖ rota operit prouidentia diuina ut.C animalia uiuere poffint. Aliqui dixerut terra eët fufpëfam:fed ut dixi ëi loco fuo nee pot naturaliter moueti:afcenderet eni fi moneretur, quod ë abfurdißimum nifi fiat motu uiolento:ciï cia gra uia fua natura deorfum feratur.unde ait Cicero i prima tufcuIana:Tdglobd terræ eminentëematl fixum i me-dio uniuerfi mudi loco. Foedere certo:Iege:na deus glo riofus opifex uniuerfi circudedit mari terminu fuu amp;nbsp;le, ge pofuit aquis ne trafitet fines fuos. Affufa thetis:ipfe oceäus fufus circu terræ globti. Pelagi amp;nbsp;lunæ labores quoni a motus lunæ amp;nbsp;ancétus ë caufa æftus ipfius ocea.quot; Claffis7uïiïdfo:amp;(cideb^^^ni q CTefckamp;decrefdt^diclu eftJuna ctb^^^^^ r, , rf, ,r er 1 defcétu laborat inquit Macrobius no accipiedo foils Iugt; Frigiturfubitas in Ipes arethulia proles, mëicuius beneficio node colorat:qd' fdës Vir. difciplia Adiungitep fuas portu progreffa carlnas. ru omnia perltinimus alt:Defeaus foils uarlos lunæque Nee cótra aufonius tonlis aptare lacertos labores. Aeftusdpfius maris ebullitioem amp;nbsp;jerementd A,1, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 r __Pater:fic Vir.oceanum patrem reru dixit ex illoru opi^ Adubitat:merlifq; celer fodit^uora r m^ nfone qui putauerüt aqua fuiffe pricipiiïgeneratiois.i. ip Verberib9torfcre fretu:falis léta frequcti fam humlditatem cu ex calido amp;nbsp;humido oia pereentur. Albefci't pulfu facies,perque aequora late nbsp;nbsp;nbsp;Nderate harenas,nuc muit arifmethrica q uerfat circa Spumatcanenu fulcatus gurgite limes. !ft k'^rt'rf' Puppes ermneinuit faedafo i' „ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;53, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hdorGq bellica coficic tormeta:amp;qigetia podera artifigt; Infultatparitçr pelago:at neptunia regna clofe fœmiea mau trahunt:ut Archimedes faxa cenftru^ Tépeflatc noua trcDidatctu uocib9 çquor ea amp;nbsp;puppes p aduerfa moils trahebat nullis poene uirl Petfóat:amp;damatlcopulis claon's Imago, bus. DuCtorë marcellü. Teucros:romaos. Fatigat:lu Acia dffufusuacua bellator in unda difcat/uaane Archimedes. Sidöiada^^ r,.1, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..-1, d Ao pugna nauale:fed a Iiuio diUentitqOc narratiSub ide fe Cornibusambierat patulos ad plia nuet' re tëpus amp;nbsp;naues löga: quinep amp;.l.carthaginëfid cü boquot; Nauali claudens humenté idagine capu. milcare cladis fifedoimagno porta firacufiu ex alto de, Atfimili'curuata Onu diuerfa ruebat currerrit:amp; romanadaffis.xxx. quiqueremes legionem Claffisiamp;ardabatlunato c^ulagyro.

Expaui't.tortx certanti'a murmura conchy Vix meminere mari'stta uafto ad pli'a nlfu Incübuntproni:pontifq;i margie puppis Extreme plantis nutates fpicula torquet. Sternitureflufis pelagi media arca telis Celfaqueanhelatis exurges idibus alnus Caerula nigranti findit fpumantia fulco. Aftalixlaccrx atque ineuHi roboris Idu

Nee mora.terrihcis leuac Itridoribus xris manis fimul iutilë mora cernes nil aliud ab fuis g iopia Per uacuum late cantu refonante profudi aggrauarl fodos uelis i altum datis in aphricam träfmi. Incubueretubx:gsexci'tusæquoré triton pt- Syiyuseät acemma pugna amp;nbsp;romanos uictoriä fr __llo nauall. Erigit:attollit aios: Arethufia:fyracufia ples .....„ amp;nbsp;iunxit naues fuas cu nauibus poenorum. Tempeftare noua:trepidabant maria nouo ipetu naulu expedientia fe ad pugna. Imago:lpfa eccho; Cornibus:na ftructa erat cladis eo modo ut extenderetur igytu tang cornua q milites nrlteporis appeHät.alas.i.ades ambiëtes exercitum hoftilë. In dagine:curfu. Simili finuiparibus cot nlbus. Tortæ conchæ:quoniâ triton concha marina p-fonatquæ torta eft. Media areafpacia quod erat inter utranque claffem. Alnus:nauis. Anhelatisdctu ternorum cum labore ac anhelitu remigantium: amp;nbsp;ficnaues ui debat uolare remis ipulfæ. Aft ailæ:defcribit naues iui cem concurretes amp;nbsp;frangentes remos attritu amp;nbsp;coHifiöe laterum amp;nbsp;tofttls fe mutuo pforates:ob qdinnexæ elinebantur nec poterant diuelll. IncuffUadaCti in nauem hoftdem.

x ill

ocr page 262

Libet

Detergent: elidunt amp;nbsp;frangunt. Quo retinent Detergent remos:ali'x per uiTccra pinus naues perforat^ roftus detinebantur tali uulnere Tranfmiffis ipfo retinentur uulnere roftns amp;nbsp;mulcem hoftiies amp;nbsp;uulnerantes detinebat. Sub nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r

limioribat puppis:defcrlbit naue himilconis quæ Quo retinenttmediasinter fublimior ibat ob fui magnitudinem quadringentos remos habe Terribilis uiTu puppis qua nulla per omne bat. Tonfis:remis. Cornibus: fdlicet antennarâ Egreffa eft libycis maior naualibus xuum. quæuda fuftlnent. Lentorobotexardamoteguis Sed quater hæc cétum numerofornnte potu plena effent uela propter fui magnitudinem non n.;{—.°' plus mouebatur g (i foils remigantium laibusim^ Pullabattonfis:ueloquefuperba capaci: pelleretur: Agili Ieuitate:quia triremes erant ro- Cum rapidum hauriret borea:amp; cornibus oes manæ quæ facile uoluebantur ab illo qut dauum re Colligeret Hatustlento fe corpore agebat: gitirruebantigitur puppes romanæ in naues pœ, r traret fluxus foIis G rul G lacertis norum graues. Regentls:magiftri tenentis clauu intraretnuctusjonsh pulia laccrtis.

idefttemonem. Incurrere:fcilicet In fuam nauim Procurrunt leuitate agili docilefque rcgentiS qua hlmilco uehebatur:hlc numine iuocato fagitta Audiuifemanum latio cum milite puppes clauo affixit manum gubernatoris:indeuulnerault Has ut per leuum uenientes xquor himilco taurum fubeuntem munus gubernatoris prius uul r 1'11, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rr,

uerati:quod cum corbulo uldiffet impulit fuam na^ In latus obliquastiuHamque incurrere prora ulm amp;nbsp;fuis auxilio fuit. Calamo:fagittæ.Vir .pad Confpexit:propere diuis in nota uocatis terque oculos telumque tetendit. Vultu comitan Aequoristintento uolucrem de more fam'ttam ctto:clauo amp;nbsp;temoni quem a fimilitudine:quia ma et calamo monltrauititer:diuerla relaxans nu teneturtpleftrum appelauit: quemadmodu ple Brachia deduxituultu comitante per auras arum mouet fides cltforæ. Immortua^affixa cia In uulnustelum:amp;relidentis puppe magiori uo ut munusregendi obire non pollet. Orba:pri^ .rc'--.i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;__j.j°j

uata fuo reaoreLtttore ftabiarum:ftabia:ueiü^aAffixitplearodexttam:necdcmdercgenda panfæ oppidum deletum bello fyllano patria hu- Puppe manusualuit nectenti imortua clauo. lus corbulonls:amp; alludit poeta refpidens ad tempo Düq; ad opem accurritceu capta naui'ta puppe ra fua ad illum corbuloncm qui tempore ncröls ar Ecce iterum fatoque pari neruoque faoitta meniæ præfuit . Vicina dionæ;uenus quam uici-*, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 il ~-? 1 ° ,a

nam dlxit propter templum ueneris quod erat in 'n medium perlapfa globum trafueiberat idu eryce monte ficiliæ.. Sed fuper ingeftis:fenfus:il Orba gubernaclifubeuntem munera taurum la nauis romana quæ propior erat naui himilconis irrumpitcumana ratis:quam corbulo duplor amp;nbsp;magis fob Pometia eft amp;nbsp;uix ^tarent manus Lætaquccomplebatftabiarum htt.re pubes, nautarum tunc corbulo alcendensluprema tabula nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r.-, ,, nbsp;nbsp;nbsp;.,r

ta nauis ignem laculatus eft In nauem himiliconl sNumencrateeUæ puppis uicina dionx. dolens uicem fuorum qui mergebatur . Subfedit: Sed fuperingeftis propior quæ fubdita telis merfa eft. Damnatum:quod romani tunc damna Bella capeffeDat:media fubfedit in unda.

ll^l^qlll^X::^^

fum quippe profundum COS trahebat. NereusUp Nereus impletaquis:palmæ,^trahcte dDfundo . (um maretnumen pro mari ponitur. Extanttappa Ludantum fruftra Cummis in fluctibus extät.

rent. Hic:tunccum cerneret cafum fuorum corbu Ric audax ira magno per cærula faltu Io. Magno faltu:quia in(iluit In turrim nauis quæ d ui~ l fubfcderlr amp;nbsp;Ipfa Morris erat connexaakeri cathéls Corbulo ttanfgrellusmamtexta robore turn Ut non posent auelli:hoc etiam ht noftra tempore. Appulerant nexæ ferri compage triremes.

Appulerant: conlunxerant copulauerant. Ne Euadit tabulata fuper ßämaque comantem xærtHigatæ. Compage ferriyathenis. Comante Multifida pinum celfo de culmine quaffat accenfam. Paftos:nutritos bitumine quod ardet r ji ut dictum eftamp; nafeitur in afphaltitelacu ludeæ. Inde atros alacer paftofque bitumine torquet

Noto:uento auxiIiante:Apluftrla funt ornamen- Aduentinte noto pcegoru apluftribus ignes.

ta naulum:Forlfunt tabulata naulum per quæ pro Intrat diffufos peftis uulcania padim pugnatorescurfltant; ,Summls:ab hU qui erant In Atque impier dlTperfa forostrepidatur omiflo pnma parte nauis. Ardis.periculofis* AdImos ei,r,,r, r, ad eos qui erant iima parte. Vnguine:unctione bummisremigio:fcd enim tam rebus in,arctis plcis:amp; bithuminlsungem dicitur ab ungendo. Fama mail nondum tanti pcnetraratad imos.

Etrapidus feruor per pingues unguine tedas

ocr page 263

Quartufdedmus

IHapfus flammisuidricibus i'nfonatalueo Qua nódü taméitulerat ui dardana lapas. Parcebatcp uapor:(axorü grandine dirus Arcebatdatumque ratis retinebat himilco Hic mifer ignifera dum uentilat aere pinum Murali faxo per lubrica fanguine tranftra - Voluicur in fludus licheiuulnere cidnus. Fax nidore graui fcedauit cominus auras. Ambuflo illridens pelago:ferus inde citatu Miffileadorata contorquet fabrata puppe. Ammon numen erat libycx gentile carinx.

Fer pater afHiélis fer aft garamantice uates Rebusopéxmqi italos da certa effudere tela. Has iter uoces tremulo ueni'tagmie cornus: Et neptunicolxtranfuerberatora telonis Vrgebat nihilo lenius iam in limine mortis Quos fuga pcipites parte glomcrarat in una Puppis adhuc uacua tedxrfed qjxima curfu Fulmineo populatus ineuitabilis ardor Correpta Hamis inuoluitouatibus alnum Primus ope xquorei funis dclapfus in undas Qua nodu ftygios glocrabat mulciberçftus Ambullus focium remis aufertur himilco Proxima nudarut miferandi fata bathonis Deferta d udiore ratem:bonus ille per artem Crudo ludaripelago:atcpexire procellas. Idem quid boreas quid uelletcradinPaufter Anteibat.nec peruigilem tu fallere uultum Obfcuro quanuis curfu cynofura ualeres. Is poftqaduerlis nullo mod9 accipe noflru Ammoiaguinéait fpedator cladis iniqux: At$adto i pe(ft9gladio dextra deinde cruoré Excipit♦amp; large facra inter cornua fundit. Hos inter daphnis dedudii ab orlgic nome Antiqua fuit inlœlix cui linquere faltus Et mutare cafas infido marmore uifum: At princeps generis quato maiora parauit Intra pallore libi nomina:daphninamarût Sicilides mufe:dexter donauic auena Phoebus caftalia:amp;iußjt proiedus in hcrba

Addàphnin properare greges:riuofq; liiere. Ille ubi feptena modulatus harûdine carme Mulcebatfiluas:n6 unquam tempore codé Syren aHuetos effodit in xquore cantus,

Alueo:carfnæ nauis:amp; Ideo dixit tepidatur a furnis: quia nondu ignis defcenderat ad carinani:amp; illos qui erat fub primis tabulatis. Dirus:crudelis urgete peri culo:amp; horrendus noultate malh Fatum:incendium amp;nbsp;excidium. Cydnus:immittes facem in nauem bo» ftilem interficitur a Iycheo:amp; in mare cadit. Murali: magno.Lubrica dicutut loca i quibus no poilumus Or mare pedes.Tranftra funt naulum fediliaintrafuerfu locata. Nidore graui:fcctore propter picem ac bithu men. Aurasiaerem. Sabrata:erat pcenus nome de ductum ab oppido.fupra dixit.Sabrata tu tyrium uul gus hicimmifit haftam qua telonem confecit cum pri US loué hammonem imploraret qui erat depictus in puppi. Getile nume:quonia nauls erat Iibyca;amp;ipfe hammo Iibycus:amp; illic colebat fub effigie arietis. Se des:locatusin puppi cornigera imagine. Vates: quo niam dabat illic refponfa ut didu eft. Certa, inferen ha ictu. Cornus:hafta ex corno arbore. Neptunico læ:incolcntis marema capreas lncolebat:amp;alludttpoe ta ad Telone qui capreis regnauit. Vrgebat. fenfus amp;nbsp;ordo.puppis himilcois flagras urgebatipos nautas iaprope mortem coactos in eam partem:quæ nondu ardebat.himilco tandem fcmiuftus per funem euafit. Nihilo leulus:nd minus g ate.guis ille iouem nauis nu men Imploraffet. Vacuam tædæ:fineincédio. Pro xima:uicina illi parti adhuc intacta: igni. Curfu fui= mineotceleri inftar fulminis; Ouantibus: ulétridbus totam quippe nauim iam occupauerant. Stygios:pe ftiferos.Sociu:fociorum qui eum remis exceperunt. Batonis:qui erat rector nauis que aperitia guberna, dilaudat. Crudo procellofo:amp; concitato. Luctari: pugnare per attem nauigandl:amp; nauticam follertia. Exire:euadere ingenio amp;nbsp;Induftria. Anteibat:pro' uidebat.longa nauigandi experientia edoctus. Perui gilemidiligentem uultum amp;nbsp;optimum iudicium in co gnofccndls ftellis amp;nbsp;fignificationibus. Cynofura:ur, fa maior.nunc dicitur ttamotana.adeo Inquit callebat nauigandi artamp;ut in maximis obfcuritatibus cum cæ Ium amp;nbsp;fydera no uiderentur nunquam a cynofura de ciperct. Nullus modus:nullus finis incendii. Impie locutus in Iouem hammonem fe interfecit. Cornua: louis hammonis:qulerat in uffigie arietis. Hos iter, daphnis filius mercurii ex nympha autore Diodoro. Thermitanus fuit amp;nbsp;educatus in montibus ficiliæ qui erii aixitçp inter paftores.nomen accepit a fylualaurli qua eft natus.carmen bucolica inuenit.ideo Vir.i fuis buco.daphnim fæpiusinculcauit .ab apolline fiftulä accepit.in agro thermitano ut fcribit folinus eft arudi nd ferax:quæ ad fiftulas optima: funt:ad hunc daphni I,oeta alludit. Marmore:mare:ideft propter mare re iqult fyluas. Princeps generis:primus llle daphnis fl 11US mercuriiinuentor bucolici carminis. Intra pafto

tem.ln ulta paftorali caftalius fos parnafi mufis facer. Caftalla:phcebea: Dexter:fauens amp;nbsp;propitius. Sy ren:de fyrenibus dictum eft:quæ fuauiflime canebat . daphnis tarnen cas fuperabat. In æquore: quonia ha bitabant infulas e regione ad furrentum. Eodemté pore:quo canebat daphnls,


ocr page 264

Scylei cancs:quoniam fcylU monftrum marinum in Scylci' racucre canes:ftcti'tatracharybdisl freto ficulo tenus inguine habet canes latrantes. Ste^ Etlxtus fcopulisaudiuitiubilacyclops. iT::rf^^:b(^^::q%idtyA;^^^^^^^^^^

Xii.odyffee.fic monet ulyfem.duo funt fcopuli.cacu. Innatat ecce fup tranftris fumantibus alper nien montes eruperat in quod nemo mortalium afee Omytostae loga flbimct facitxquofmorte• dit unguam.In medio fcopulo fpelunca erebiiftar. ha q ualfs oilides fulmen laculante mi'nerua bitatiHic fcyHa monftrum immane:cul præter deum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nL i rd

occurreret nemo.afpeautriftis.xü.habec pedes:colla Surgentesdomuitnuélusardetibus uln • prælonga fex.totidcm capita.denres triplici ferie pe, Tranfigit ualida mediusdum fe alleuat alni dtinatos capita exerens beluas ingentes pifcat:amp; pau Cufpide marmarides fcyró ps fubnatat uda ।oPoft-Tremenda chatybdis ter nigrantem undam amp;nbsp;MébrorÜq;.pars extat aquis:totüq3p xquOt abforbetamp;etu(2at:cum attrahit aquam cauetoma ne nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lal

Ipfe quidem Neptunus liberare te poffet.ad fcyllam i Portât rigido miferandu imortua roftro ♦ pelle nauim.fed ex tuis tantum dcuorabit quos perde Accélérât puppesutrinq^'atq; ora ruentum re Catius eft g omnis.charybdismt fabulæ uolunt femi Sanguinei feriuntremorüafpergineroreSv na uoradffimafoicguæ boues h^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1(5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;du^or rctheiusibat

örideo a ioue fulmie icta elt amp;ln mare deieuta couer.'rvj ,i, x faque in monftrü:quod omnia uorat amp;nbsp;abforbet' . fcyl Pulfibus:amp; ualldo fuperabat remige uetOS? la eduerfus italiam.chatybdis autem uerfus fidliam. Qua rapidispuppé manibus frenare lilcuS Cyclops;polyphemus. Lentus:ocioCusyubi!a:can DÛ temptat:feua truncat mébra bipenni.

tilenas:amp; carmen. Progeniem:hunc daphntn abiIIo .rL ko '''i antiquo progenitum confumpfit Ignis. Aequore:aq At fert bitentes trablb9 ratis incita palma » quæ non permittebatnit ftatim igniabfumeret.Qua Sicania coliden portabat traHra podentuffl• Iis'oilides:ut aiax oileus quem pallas fulmine perdidit, Ricluo quang nodu excçHiHetephcebost 'Mediusaluj^ttanffofrus per mediamahumJoquu geu leui traxere dcûfeu feruida corda :

do eft fylhi.dixlt enim In primo uolumine:cocidit exa o r i j l éti medius per uifeera teli. MarmaridesJibycus. Ri Neclatmaturus laudum beUique cupido gido:duro toftro nauls. Dudorrheteius : marcellus Arma puer niueis aptaratplda lacertis, romanus. Sculs:magnfs amp;nbsp;ualidis Idibus remorum. Et fréta gaudebatceifa turbare chimera.

Boliden: pronepotem eolh Epbœbos^ueros i pti [- (।f amp;garamantide pinU ma adoIeCcentia. LeuhCiniftri aduerfi. Feruida:cale „V r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r5

tia marris ardore. Nee maturusmondum plane apxlbatouansmeliorremo:meliorquefagitta. tus armis amp;nbsp;bello. Chimera nauis:in qua erat chyme Et iam turrigerû demerferatiquore neffûé ra pro infigni.eft etiam nauls apud Virgtlium. Ru, Heu puero male fuada rudinourçha pugnf tula:romana. Garamantide:Iibycanaul. Turrigera nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t',r°'°

proceræ ftaturæ. Male fuada:quæ male fuadebat. Du criflam galex trucis exuuiafçp precatur

RudhImperlto.non enim callebat bellandi dlfclplk De duce marcello fuperos temerarius hafta nam.appetebat quippe Impoffibilla exuuias.fmarcel Excepit raptim uulnus lætale remifla h.amp; ideo eratimprudens amp;nbsp;nimius in uoto. Ttuds: prohqualis feli fplendcte fub fydera mTu horrendæ. Pro qualls:defcriblt poeta ftudia huius po rr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lir

deti. Q,ualls:gpulcher:^ nitidus amp;nbsp;confplcuus cum Exigeret difcumuaculo feu nubila fupra luderet difco.difcus eft pila ænearetunda fiue ex alio Surgerettaligcras ferret feu puluere plantas metallo quæ In altum iacitur. SpIendctemrpoHtum , Vfx tadotuel dimenfi fpatia improba campi

bores:antiqui amp;nbsp;maxime cretenfes amp;nbsp;fpartani ex difci 5atprorfus lat erat decoris dilcrimine tuto plinalycurgiamp; Minois laboribus erudiebant iuuentu Satlaudis.cur fadla puer maiora petebasf' tem:amp; ficromani In campo martioln quo bebant etia ma ubllabente pepulerunt tela fub undas exercitationes armiferæ quæ arma campeftria appek na r rrj. r l lantur.Horatlus.Ludere qulnefcit campeftrlbusabfti °lia fyracufio fraudatum naufraga bufto ner armis. Tuto difcrimine:exercltationibus uarlis:g rleuerunt frétatHeugrunt cyclopeia faxa. bus cefebatur fine periculo. Fraudatum offa: Ideft cu Et cyanes amp;nbsp;anapus amp;nbsp;ortygi'æ arethufa Ius offa erant fraudata fepulchro.modus eftloquendi. Parte afia prifes puppem tiberinus agebat cyane amp;nbsp;anapus fontes funt In agro fytacufano.Arex nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ƒ. rrr

tufa eft fons ortygiæ paruæ Infulæ ante fyracufas. nbsp;nbsp;Quaque ferebatur duplor fldoniUS10 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Præfes:qul naul præerat. lo:eftInterieétio lætan Concurruntinicéta ligant hinc uineuh fern tls amp;nbsp;bacchantis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Atçp illinc fteteruntq; rates ad prxlia nexi

ocr page 265

Quartufdeclmus

Nec faculo:aütlonge certatur harundi'ne fufa Cominus:amp; gladio rcrrcftri'a prelia mifcent. Perrumpunt itali 'qua cædes prima reclufit: Monftraultq; ui'am uaftasamp;mæla cathenas. Hortatur focios amp;nbsp;uincla abrumpere ferri

Terreftrla.ac fi in terra efTentmaulbus fnulcem i-pheitis. PerrumpuntUnfiUuntin nauem hoftile.

Reclufic.aperuinquontam cædlbus aperuerut fi' bl uiam.Mela nomen proprium illius qui hortaba tur focios abrumpere uincula:ut receptos romanos in alto remotius obtruncarenr:Polyphemus uaftus corpore cum naulm impellere cepifetab laronio i terfectus ë. Diducere.feparare. Lupa.alludit ad

Ac parat hoftili refoluta puppe receptos — Auehere 51paribus pclago diducere ab armis.

illum antiquum|polyphemum qui fuit a lupa nutri tus. Cyclopeia libido.efferatus appetitus cædis.

Corde.animo multum refert quo quis latte nutri atur.nam quemadmodum uls amp;nbsp;natuta feminis ad fingendas animi : corporifque fimilitudines ualet: fic ad eandem rem ut ait phauorinus lactis quoque ingenia amp;nbsp;proprietates ualent quod in beftlis aiad uertitur.non mirum igitur fiferinum animum ha bebat polyphemus ferino lacte altus. Relaxatis . folutis uinculls quibus alligata erat nauis. Tofas. remos.i.remfgabat.quod uix motte remifit. Du,

dtus.motus remorum. Somno.morte.nam mors

eft perpetuus fomnus. Ignauumdnutilem. Cu' neo.multitudine:amp;fic nauis ea parte in qua erant coaCU merfa ed. Inertl.inutili:quoniam meigeba

Etneo polyphemuserat nutritus in antro. Atque inde antique nomen feritatis amabat.

Vbera praebueratpiiuo lupa.corporis alti Terribilis inoles:mens afpera:uultusin ira Semper:ôte ad cædes cyclopeia corde libido. Tque relaxatis membrorum podere uinclis Impuleratpuppi.óC mergebat gurgite tonfas, Duxilfetque ratem:prelia laronius hafta Ni propere duro nitentem exurgere uelox Affixettrandroxuix morte incepta remittit. Ntymanus feruacdû fuetos languida dudus Ignauum fummaattraxit fnper aequora remû: tur nulio uuFnere hofti dlato. Tuedæ deum* numi Percudi cuneo pceni denfentur in unum., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;na in quordtutela erat nauis. Hlc.aliqufs pugnat

na in quord tutela erat nauis. Hlc.aliqufs pugnat

Quodcarcthoftc latusrfubito cÛ ponef uid9 fragis remis cum non habeat ferrum. Torquens.

.~., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;। nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;। rimmittensin hoftem.,Nonpafcitur.nonfatlatac'

Intiliente mari iubmergituralueus undis.

cipere fragmenta catinæretiam accipiebanttæla q uaga ferebantur aquis. Vulnetibus * igrediebatur aqua per uulnera pugnantum inde aqua pellebatur

Scuta uirum criftxque amp;nbsp;inerti fpicula ferro Tutelxque deum fluitant:hicrobore frado nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;__

Pncrnir^oncrhdvhi^.frfrmir m Blb rurfus• ab anima iam fingultante. Remeantum.emerge ugnat inops chalybis.leieque in pna rutius ♦ fium ab lmo:adfummitatem maris. Stat.placec ?\rmatnautragio:remismale leruidus ille nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-.

uti aqua cum non posent uti ferro. Acerbis.aduet fa fortuna himilco exigua carina falutem libicom^

Fcftinat fpoliare ratem.diferiminenullo

Nautaruiranterdum conuulfa fedllia torques paraultan übyamçp tranfmifit. Graius.fyracufa' NonlpArorarisautfracrendzin uiilnere orore n^s oriundus acorintho. L!byx.carthaginenfis.. uero p

^,pteâro ra^aOT fafrndæfauubere Forç =;^^ ka[citur:amp; pelago repetuntur nantia tela,

Vulneribus patulis intrat mare:mox fua poto debat in undis. Mulciber.ignis. Singultante anima propulfa refunditur unda.

Nec défunt qui correptos amplexibus ardis Immergant pclago:amp; iaculis cenantibus hofte Morte fua perimâtiremeantû gurgite mentes Crudefcunt:ac pro ferro ftat Sudibus uti. Haurit fanguineus contorta cadauera uertex. Hinc clamor:genitus illinc:mortefq;:fugxq|. Perfufum bello feruet marerfeflus acerbis

cenderuntquæ adduci non poterant gignis tefplc

Terga fuga celeri libyxconuertit ad oras Exigua fele furatus himilco carina. Coceffere mari tande graiufq; libyfque : Et iam captiui uinclis ad Ifctora longo Ordine ducuntur puppes flagrantibus alto. Stant alix tedis fplendent lucente profundo Mulciber: amp;tremula uibrat imagine potus.

ocr page 266

Liber

Cyane nome enauis a fote. Penata.uelox héns fyreqArdet nota fretis cyane:pénataquefren, ntyiflgnl.Europæ.nauis iqerat imagoeuropa: fitefArdet amp;nbsp;europe muci fubimagine tauri I;i:amp;europæ nome dedit tertia: orbis pti. Aequora. Ve(ftaioue:ac prefo tramittesœq ra coinU maria. Nerels.nauisiq erat nereis depila moderanf Et quæfufa comascuruupcxrula pilccm delphindfreo. Curud.quoniadelphius curuu het dor Nereis humentimoderatur rofeida freno. p%oE^:;^;?Eii/j;^'^^^^^^^^^

Graffata.g pugnauerat fex ordibus remotu. Anapus. Et quaciidoniosuultus portabat cliix.

nauis ab anapo fote fyracufalagriio ait cognata litto- Bis term's ratis ordinibusgratta pjandas: ra. Pegafus.nauis a pegafo alato equo quo uc^us dFp Ac uinclis trahit'cognata in littora anap9. Teuscdmedufa gorgone itereiUet.Iibyaapuella noiata nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;°ir j — r

e:cuius imago nuc erat inaui. Rogus.appofitio e.fub Gorgoneafa ferens ad,fydera pegafus• etna Tepultus erat cceladus ut fabulæ canur. Cadmea. Ducit:amp; libycxpupplS lignata figuram, quonia apud Cydonergnaulr cadmus. Nec mora . cap Et triton captiuus:amp;ardua rupibusetna: œ^tfuilTet fyraeufæ poft naualé pugnantpeftis phi- Spiratis rog9eneeladi:cadmeae fido,(ros burfec. ia ia.ftati. Importua.rniciofa amp;nbsp;ipedies roa or °j । i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

noruopportuitatc potiudæ urbis. Lues.peftis. Labo Nee mora.qn trepidoshac cladeirrutemu re.pplaboréquëpanï fuerat i bello nauahamp;lpa cadaue Signaq; ferre deum templis la iamq; iuifleC raj-fecerät aeré un lues tâta exarferat. Inuidia den.giui Ni fubito iportuna lues:immicaq; peftis. debat roanls celere ulétoria. Mlferis.röanistali pefte r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;... „,__,ij ''

afflichs. Polluto ccclo.corrupro aeF.Ll.ait.accedit amp;nbsp;Inuidia dluum.pelagigue laboie parata, peftiléüa coe makïqd facile urrorugp aios auerter a bel Polluto miierisrapuillctgaudia coelo.

cöfilüs.na rpe autuni amp;nbsp;locis natura grauibamkoma Crinigerauriferis titan fcruoribus auras: gU extra urbegiurbeitolctada uls cftus.p utta^caftta Et patulam cyanen lateq; paluftribus üdis oium fere corpa moult amp;nbsp;prio tpis ac lcci uitio * ægri ci. .. % nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'__;

crfcamp;moYlebafrpoftcacuratioifaamp;cötaetus *groriï Stagnantem ftygio cocy,iiopplcuit odore. . uulgabat morbos:amp; aut neglccti:defertiq; icidiffét mo Temporaq; autumni latis Horentia donis, rerctraut affidetes curätefq; eadë uls morbi rpletos feed Fœdau:'t:rapidoque accedit fulminis igni, mheretrquotidianag; ,fuera amp;nbsp;mors ob ojum oculos ef pumabatcraffus nebulis caliginis aer. fer amp;udi(pdies nofteicp ploratus audlret.poftreo ita al c ilnr. j r fuetudi e mali efferauerat aios ut no mo lachrymis . iu- Squalebat tellus uitiato feruida dorfo. ftocp coploratu no pfeqret mortuos.fed ne efferet qde Nec uidlu dabattaut ullas laguetibPubtas. aut fepeliret iaceretqi fraCta exaiata corpai cofpectu fi Atque ater picèa uapor expirabatixthra. njlféquocp mortéexpettârtfrmonuig æ^^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Viprimifenfcre cancsrmox nubibus atris

hdoscumetuCU tabe ac peltiferoodorcotpotu cofice-v/r,.—, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i u i,

ret:amp; ut ferropotius mererent qdaiuadebat Ibhhoftiu F luxit deficiens pena labente uolucris: ftatoesimlco tn maior uis peftis poenord callra g toana Inde fera: films fternittum ferpcre labes. affecit:amp;Li.dlcit hacpeile fuilTe poft capta pté fyracufa yartarea atq;hauftis pptari caftra maniplis h':amp;°miger.he.s radios tfÊine5 fo^s:qcucffftua Abatlin

bat amp;nbsp;ificiabat aeretaqfqi paluftres odor ftygio rplebat quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;55 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Patuia.lata.cyane é fös héns aqua ftagnaté. Stygio: Corpore manabat tremulo:delceder fauces pcftifero qlis éicocyto fluuio ifetno; Lætis dois.pois. Abnuerant ftccæuiforum aliméta ciboru. Fœdauit.corrupit ipe fol.poft utrü^ folttitiü p cétu di Afpera pulmonemtuHisquatit:amp;p anhela ^^^^i'l^X^tttl ijeusefflatur fiuentum fofritus ora. „ tiato dorfo.maculata elus fupficie. Ater ua. peftifera Lumina terre grauem uixlutticientia luce exhalatio accédebat aeré. Picea æthra. aere ia corrup Vnea nare i'acent: fam'efque imixta cruore to.amp; primiqeeddetüt fuere canes:amp;h^ fuit pp odora Expuitur:mébrifq; cutis tegit offa perefis. tuquo caes ualet. Sterni.fternebat. Pplari pplabat. ,j',। r__''lii ' ____ Hauftis.cöfiïptls militibo. Arebat.deficcabat nimio HeU dolor infigms notis bellatoi mai æftu febris.figna motis ficltas amp;nigredoliguæ atqpfu Ignauo rapitur IxtOiiadlatur in igne dores frigidiiquoia feordia Literna: ptes ftrahet ad fe pona fupba uirum multo mauoite parata, caloré ia dtficiÿamp;amp; ille fupflultates amp;nbsp;huores colledi Succubuit medicia mahs:cumulat accruo fub cute calt;or deflituti frigidi egrediut.un ait blppocra nbsp;nbsp;nbsp;t~'rr -

tes.In fudorrigor main. Siccæipp abfetia huidi ia co Labetu amp;nbsp;magno cineres fcfe aggere o fupti adeo ficcatæ erat fauces utcibu no admitterent. Paffim etia delerta iacent inhumataq; late

Quatit pul.pp nimiu calore a corde uf^ ad os .amp; io Corpora:pefliferostctigiffc timétibP artus, fpus.i.flatus erat igneus. Vncana.hyppo.ait.nafus a ^° eurus amp;nbsp;adieus tpa caua amp;nbsp;cutis,frotis arida mortale (i

gnu. caies expuit.amp; hoc pp ptifiai amp;nbsp;tabé. Tegit offa, pp dimiutioné fubftâtiæ. Heu dolor.deploratpoeta

ocr page 267

Quartufdeclmus

ignauau imorté nam pefte abfumptl fortitudine ofte dere nö poterar. Succubuit.uida eft:quonia nöinue-, niebat remedie. Achetufia.ifernalis amp;fcetida ex fer

uore. Nec leuior.peftfs uexabat ét fyracu(aos.amp; pœ nos. Eadéimago.fimile géus morbiamp;læti. Nulla

Serpitpafcendo crefces achcrufia pefti's. Nee leuiore quatit trinacria mœnia ludu Pœnorûcp parem caftnsfert atra laborem Equato par exitio amp;nbsp;communis ubique Ira deum:atque eadem Ixti uerfaturimago . tame latios:Iaudat fortitudineremano^ qui tâta ftra, Nulla tarnen latios fregit uis dura malorum g''^'@1 aios no demiferüt.imo fefe erigebat icolu„ incolumi ductore uiros:claddcprependit Vnuiter ftrages tutu caput.ut grauis ergo Primum lactiferos repreffic fyriusæftus: Etpofuere auidx mortiscontagia pedes: Ccu fidcte noto cu fe maria alta reponunt: Propulfa inuaditpifeatorcærula cymba. Sic tade erepta morbis gravantibus armat Marcellus pubem luftratis rite maniplis. Signat^ circudat alacres:auidifcptubarum Refpirant Ixti clangoribus:iturin hoftem Etfihtafcrantuuuatinterprxlia ferro nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.....i.,

Vndcaput.ipfius Marcelli.fyrIus é ftella i lingua ca nis.grauls amp;peftifer.Cu primu ceffault peftis Marcel

lus iuffitiferri ngna:amp; fyracufas expugnauit. Ceu üquot; déte.Marcelin fcdata pefte Fpetétéoppugnationé fy racufa%coparat pifcatori repetenti plfcationé fedata tépeftate. Sldéte.ponéte uéto:amp; cadéte. Luftratis. recognitis amp;nbsp;difpolitls i clafTes. Sorte pudéda .igna ua morte. Cöuulfis.diruta pre mcenin. Inuia teda

fupra dlxit.Nufq hofteitratos muros. Tot arces, qt-tuor.n.crar. Ifthmlacis.fyracufanis:poenerat fyracu fæ ad maxias opes:ut fcribit Strabo amp;defcribit opera magnifica qbuscéfebant fyracufe. Suggcfta.fubni

xa. Certares mari.oppofitas marinis fluctibus; Ru

nrra.uulas domoN ^magnitudo amp;nbsp;laxitas æâbat uillas. Pofemorirfociu mifereuqui morte pudeda QuIdidamp;^Æ^nafadldtigbus luuenes fe ln more pecudûeffuderecubilibusams nbsp;nbsp;nbsp;exercebat. PorreCto.ilogu ducto. Sacros.cöfecra-

Hludatäaiamitumulosilionoraq; bafta tos certamine. Fulgëtia culmia.niïc râgk fpolia quæ . Refpiciunt:amp;udnullo facuife fepulchro. 'P°quot;fclt;bus téplotü fufpedebat ohm. Maradiorç. Ar1 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T 1', nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;athéniens,marathon capus atticæ regiois: amp;nbsp;athenie

Qua debellari morbis placet: ardua primus fes uidi fuerunt a fyracufanlspugna nauali:ut dictu é: Ad muros dux Cigna rapititenuata iacendo duce gtlippo lacedxmöio. Subida libya.uidis bello nauali cartliaginenfibus. Hlc agarocleis. Agatocles Dionyfio tyrano fucceffit ex humili amp;nbsp;fordido genere natus:pr.n.figulus fuit:amp;Ipfe fua puetittä ipudidtiæ addixit.ide cG adoleuiffet gregarius miles fuit feditio fus:amp; ad oia facinora proptiffimus manu ualebat amp;nbsp;eloquctia.lnde céturlo.poftea tribunus miliru factus i damafcois ducis mortui locti fuffeétus eft:cuius uxotë adulterio coquinlta duxit uxoré.Inde pyrata fuit . fyra eufas patria (ua ex tyranide inuafit fenatoribus truci-datis:amp; cd fyracufæ obliderent a cartbagincfibus du theatra colûnis. ce Amilcare gifgöls filio.Ife in aphticä traiecit.ubl hä e1 nbsp;nbsp;nbsp;\ none pœootûducé uldnamp; prædas ingeres egit mul. ;ertante((^ mari mollesudde ordine longo „§ hoAl n milibus trucidatls:apbri ad ed defecerut . po Innumeras fpaciocp domos square fupbas ftea tradito exercitu filio in Siciliam propere tranCmi Rura:qui'dinclulbs porredo limite longis fit:amp; omnem Siciliam in ditione accepit . In aphticä r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iterdtraiecit.tandé cd carthaginéfibus pacé æquis co corticibus lacrosluuenumcertamie lucos: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;u•„r-h-a 'i.

Etmacié galeis abfcódunt ora:malufque : Ne fit fpes hoffi.uclaturcaflide pallor. InfiidutrapiducóuulHsmœnibus agmen. Condenfique ruunt tot bellis inuia teda Totuno introitu capiuntur militis arces. Totu qua uehi'tur titan no ulla p orbem Tüfefe ifthmiacis cqVent oppida teclis: Tot delubra deuttotep kra mœnia portus Adde fora:amp;cellis fuggefta।_

,, ci„1 , nbsp;nbsp;nbsp;1 ditionibus fecit:diuitiis amp;nbsp;oi regali iftrumeto reliquos

Quid tot captiuis tulgetia culmia roltris, fuperaul t autore trogo. Agatocles igitur uicloriis: amp;nbsp;Armacp fixa deis:aucqux maratonius hoftis tropheis fuis infigniuit fyracufas.Mitis opes ♦ In pace Perdidittaut libya quxfût adueda fubada. cdparatas:quoniahyero placide uixit:amp; in amicitia ro jcagatodejs fcdesor ata troph s. maximo quondä erant precio corinthlum æs inquit Hic mitis hieronisope^hic fanda uetuftas Ph.cafus mifeuit corintho cd euerteretur incenfa. ml Arti'ficu mani'bus:non ufquam clarior ullo req, circa id multorum affedatlo fuit. Radio,radius Gloria pidurz feclo:non ira luuabant: nauicula eft qua tramaimittitur per ftamen.nunc ap, apellat drua. Babylon eft caput chaldæorum iaiiyria^ Qux fciretephyrenriuluo certaret ut auro acu facere ueftes autore Pli.ldel phryges Inuenere.in Vcftfefpfrantis referens fubtegmie uultus. y deep phryglones appellati funt.Aurum intexere i ea Que radio celat babylo:ucl murice pido dé a(ia iuenlt Attalus rex.lnde noméattalicisxolores 'diuerfos pidturæ itexere babylo maxime celebrauit.

nomerp impofuit. Celat.componit effingittexedo.

ocr page 268

Liber

Méphltide tela Jino ægyptlo.Méphis é caput ægypti. QuIs qbus poculis erat addita: gémæ. Numen datu ab arte.ab artificii pilatia adeo bene ftmulachra deoßs erat exfiiTaiut ob id uiderent haber numë amp;nbsp;coli. Munera.gcmas:amp; margaritas aduectas ex mari rubro. Depexa ueHerafericdqdnafdt in arboribus apud feres.Vir.Vdleraq; ut foliis depetat tenuia feres:qfunt cotigulidis uergetibus ad feptetrione apud quos Ia nigeræ fut arbores.Vnde fericd orimü factu exquo fiebat ueftes fubtiüflimæ qbus mulieres pellucebär.Vn Seneca.uldeo iqt ueftes fericas qba fuptis mulierpans liquido nuda feno effe iutabit. Marcellus poftea ouas Litatyros:quxq; attalids uariata D artem Roma redlés ca cætera fda multa nobilia figna ftagt; Auleis fctibunt acutautmcmphitide telas-tuafq; itulit.gbus iterprimas grædæ urbes fyracufæ r ri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i,

ornatæ fuerat.Intulit amp;nbsp;uaG ex argeto xrecp amp;nbsp;pcio/ lamfimulargento fulgentia poculajnixta fas ueftes. Ductor.Marcellus g ut autor e Li. fyracu QuiSgema qutus honos, fimulachta deo% fas igreffus ex fupiotibus lods urbe ferme cium illa te Numeab arte datu feruatia.munera rubri peftate pulcherrimafubieaä oculis ut uidit iliachry

Prxterea ponti':depexaque uellera ramis: Fccmine^ 'labor,his tedisopibufq ; potitus Aufonius dudor poftgfubhmis ab alto Aggere difpexit trepida clagoribus urbem: ! Incpfuo politum nutu flent mecnia regum An nullos oriens uideat lux craftina muros

malle dr partim gaudio ppetratæ tâtæ rei:ptim uetu fta gloria urbis:athenlcfidcla(res demerfæ:amp; duo igé tes exercitus cd duobus clariflimis ducibo deleti occur rebat:amp; bella eu carthaginéfibus täte cd difcrimie ge fta.tot ta opuléti tyrant regexp frer exteres hiero cd recëtillimæmemoriæ rex beneficiis in popuid romagt; ndifignis: Aggere.muro amp;nbsp;loco edito. Clagoribo.

fonitutuba%:amp;milituirrupétid clamore:ac (lr,epitu. Ingemuit nimium:uiris tantumque licere Pr°''i^° nutu:poteftate atcparbitrlo an ftÿ mœ Horruit:amp;propere rcuocata militis ira appareat, -Horruit.horrore quodä affectus é reputas luffitflare domos,indulges templa uetufuS feed taed licere mortalibus:ut,f.in poteftate unius fit Incolere atq? habitare deis:fie parcere uiéhs tata urbs. Videbat gppe uolcte fortuna polle accidef Pro prxdafuit:amp; fefe contenta nec ullo UI Romaeffet ipotelhte unius g ea poffei fuditus de Sji, nbsp;nbsp;ffi^s phuflt Ultoria penis, (llfé' lere.ldeo angebat Marcellus humat officii amp;rc^ hu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n।'-i

Defenlor patria:mcdicatei puluere formas

mana% no ignarus tatd homini Iicere:amp;fic phibuiti luq (pdudoiislachiymas memorade tU' cedi domos amp;nbsp;tepla. Indulges.pmittes. Se plaxlt. Defen(or patriæ:meditâtéi puluere formas peuffit geftiés læritia.uictoria alata depigit. 1 u quo Nec turbatum animi tanta feriente ruina

Nec turbatumanlmi tanta feriente ruina

poterat itentu formis quas in pulueterefcripferat ab Ad rcliquu uulgusrefolutain gaudia mente Ignaro milite quis effer interfecta ægreid Marcellum Certarunt uich uidloribus:emuTus ipfe tuliffe fepulturæ^ cura habitait propinquis etia iqui ingenii fuperum fcruando condidit urbem, (itis honori6fidiocp nomeelusa memoria fuilTe. At e3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t

reliqud uulgus.gaudebant amp;nbsp;certabant gaudio fyracu Ergo exta, lediSiltabitcpinligne,iophcum fil ulcti cdromanis uiftorlbus cum uidiflent non ince Et dabit atiquos ductorum nofeere moreS. di fyracufas.quas ulfus eft Marcellus denuo coder cd pcelices populi fi quonda Ut bella (olebant: illis pceret. Ife. Marcellus. Aemulus.imitator deo Nue q°amp;fexhauftas pax nralinqreturbes, ru. Tropheu.ugndtatæ clemetiæ. Antiquos mo-.j'i resdn capiendis amp;nbsp;diripiedis urbibus:amp; fic tepora fua Atni cura Uiri qui nunc dedit qcia mundo: notat Syllius quibus per fas amp;nbsp;nefas Imperatores oia Effrenum arceret populandicuda furorem, agebantquoda inquit bella non tantu exhauriebat ur Nudarent auidxterrafa fretumq; raping, bes quantum nunc pax fæulente auaritla tyrâno%.Ia' uero iquit Cor.Tacitus nouis cladibus uel poft longa

fæculo% ferlé repris affliCtæ:hauftæ:aut abruptæ urbesifœcundiffimacapaniæ ora:amp; urbs incendiis uafta# ta cofumptls antiquis delubris:ipfo capitolio ciuium manibus Incen(b:polîutæ:cætimonlæ plena exiliis ma' tednfeCti cædibus fcopuli. At ni cura uiri.adulatur Domitiano Syllius quo imperante floruitmifi Domitianus inquit qui fua prudentia amp;nbsp;clementia dedit otia mundoiutbefcp a rapinis uindicauit prohibuilTct direptio nes prouinciæ urbefçp penitus denudarentur. Fretum.lpfas infulas.adulatur ut dlxi:cum Domitianus tui -pis:amp; crudelis fueritquem caluum Neronem appellat luuenalis.

~^^Æ^ T noua romuleum.Gneo Fuluio CentImallo.P.Sulpitio galba conlLcomitia de mittéde pco faleln hlfpanla habita funt.tum Scipio,xxiiii.anos natus profeffus eft fe Itu% ut morte patris • ac patrui ulcifceret.itaqp ingenti fauore miffus eft.datuf^ el adlutor fuit.M.lunius Syllanus p fror.cum.xxxqulnqueremibus ab oftiis tyberlnls in hlfpaniä naulgauit.Vbl monitus pet no -______yctumam quietem a patreiut Syllius finglt:carthaginem nouam cxpugnaulticaftitatis confiant tlæque Romanæ feruata ulrglne experimentumdcdit.bellum in ætolla macedoncs fufdtarunt.Fabi. M»

ocr page 269

Qulutufdedmus

rfmustarëtGrecaperat. MarceHus cdfuli brutus cadft:amp; afdruba! ad metauRZ ceditx^putq; HanibaH oflëquot; tat Nero. Trepidas.ppter morte duo%Sdpfonü. Marte ibeßz.beHu hlfpanu. Attritos rebus.moriuls ipe ratoribus. Geminus Sdplo.Publius amp;nbsp;Gne. Hefte fupbo.afdrubaleoMagÓe:amp; allo afdrubale ducibustnc carthaginefia. Htc metus.tlmebat Romaine hifpäi deficeret ad pœnos. Tarteffia.hifpanaa tarteOb oppi do. Propiora.libyca. Clrcüfpedäc LiuUalt. At magiftratus uerfi dreüfpedät ora pridpiu aliorumq? alios ituetiu fremurep adeo pditas res.defpatdgp de repu dfe.

Tnoua romuleu car Laceris, afflictis morte ducu. Abfterretiuuenë.féfus. ppiq Sdpiöis edab hac puicla detertebär.ne.f.eo pfid^

A, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,. nbsp;nbsp;nbsp;„* Iceret ubi pater amp;nbsp;patruus occubuerât.ciïeapuicia uide,

®Q U1S trepidas gctcs„ get eé ifaufta Sdpiöibus. Piare.uldfd motte fuorum. martégfublft iberu Annos.ætaté Sdplöis qü no fufflclëtë tanto ponderi, a Attritisreb9 gemi'us nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.i-t— o

Bufta.Sepulchra. Flagtet.ardeat ppitfor niarte. Nee pröptu.neceë facile. Rudi.inexpto. Subumbra Iaugt; ri.lauro coronabat ttiüphates:amp; ga Scipio erat foperaru rus hifpaniä:amp; täde de catthagie triuphaturustfö fob lau

facet hofte fupbo Scipioxbelligeri ma uortia pectora fres,. ro qiremota pte domus erat de bello ïeüdo cogitabat. Hfcmetusmtyrias ne fam tarteffia leges Ingeniofa fiato poetæ. uittus hortata eft S^né ad r, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;11 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;laborestolerados ppter gloria pollicitauiuphu de Hant

loncedat tellus:,ppioraq; bella paueicat. bale.hoc de uirtute amp;nbsp;uoluptare prius finxit pdicus chi. Anxi'a turba pat%qHbmedfcamia moefti us amp;nbsp;repetiit xenophö ut dictuéicomentadisoffleioru. Imperio dreufpedant: diuofa|precantur coguad ergo Sdptöibellt euëiG apparuerat utrtuazlk uo Qui lacerisaufitduétorfuccedetc caftris. ^CT Abera.^luptas. Achemétf fat, acheme, JLn-'''neatiquo duce.un odores:amp; aromata aduehebat.Amo AbUerretluuenem pamos patruiq; piare müïquit hippocrates é frutex nafdfi fyriamp;:amp; armenia fe optantem manes trfftf conterrita ludu: mëreddes fibi conexu flore albo uduti uiolæ.folia fimi,. Etreputans annos cognato faguie turba. I's brioniæ.bonü het odorë:föno@fuaues fadt. Amgt; • Sigéré petat infaunal itetbufta Tuorum ^rfr*.. Samp;atfafrMte erat pur, nb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pureaitextaauro.NoidlgnoriquitSeneca q,poftuolu,

Decertädu holti:qui tregerit arma duog: ptatë ponit uirtus.fed q, oino cü uoluptare coferat cote qcÓfulta ducu ac flagret melior gradi'uo. ptrix eiusamp; hoftis amp;nbsp;lögiffimc ab illa refiliës.labotl:acdo Nee promptu tenerisimania bella lacertis lori familiarior uirilibus iedmodis podusjifti effoemina X/T ii, , ___to bono iferëda. Acu.calamiftroiftrumetn e ad copone olliri regu $ P ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;♦ dos cöcine crines.liïc dixere oronë nimis falerata calami

Has lauri relides luueis uiridate lub ubra ftratäiamp; quoniä calamlftrts cinere calefactis crifpanE ca, Edibusextr«nfsuoluebat pecore curas pillirfo illi q tali officio funguntdniflöes appellat.Hora. Cu fubitO affiftût dextra leuaq; pauras nbsp;nbsp;nbsp;' fermôibus:cuftodes:leaica:dniflôcs. Ahoplti.uaciHä

r 1 j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tf.uoluptas.n.motu oculorum Iafdult:quos uirtus het fe

^pfedtaud paulu mortali maiorimago: datos:amp;ut oportet intuétes fine aliquo affeftu.„Alteri Hic uirtus: illic uirtuti inimica uoluptas. us.defcribit nunc imagine uirtutis. Altu quiddaë uirtus Altera achemeniu fpirabat uertfee odoré: logt Seneca.excelfu:amp; regale iuiaiï.ifatigabile:uoluptas Ambrofias dfffufas comasiamp;uefte ffuIgés humife.fetuiIe.^taUfraducum:^^domfci, aaCl '~r er j ° Itam fomices:amp; popinaefunt.Virtuteiteplo fnuenies:i lyum qua fuluo tyriu fuHudcrat auro. forom cutia:pro muris dante puluemlcntam callofas ha Hôte decor qiÏtus acudafciuaquc crebras bentëmanus:uoluptatë latentem feplus:ac tenebras ca Ancipftf motU faciebantlumina Hamas, ptantë circa balnea:acfudatotia:ac loca edilem metuetla Alteriusdifparhabi't9:froshittamecuqua molle ft. Niuœ:cadtdæ amp;nbsp;pfrc habitus cc, C r' r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n- loc, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oenit uirtutiqnihileftcandidius:niha putfus. Quisfu

ompolita mutata coma.ltas uult/amp;ore ror.oro uoluptatis ad 5cipionë:cuipponit delitias:fi uo InceHucp ufro propiot: lastig; pudorfs. luptatl uelit iferuire:amp; ïcömoda.ut magiseum a uirtute Celfehücros nfue£furgebat ftamfe pallx deterreat amp;nbsp;incipit a rephêfione:qfi Scipio furore quodä Occupâtinde prior ptniQls fifa uoluptas. du^s ad picularuat^ fpnatuolopraÿ qu, f elfe 'fi y a - nbsp;nbsp;nbsp;- I 11 amicaoaturæ. No digne.q no mereris ut flos tuæ æta

quis taror hic no'dignc puct olumer bello tis ibello cöfumat. Canæ ne tibi.exëplo cladti accepta Horéæui'fcânæ ne tibi grauiorquc palude rd a romäis deterret.Scipione a bello:oblitus ne es iqt g Meonius ftigva lacus excedere: padufque ta calamitate acceperit rom^ ad canas, trafimenü. Tre Pro -r n j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rfl nbsp;nbsp;bia atcp ticinG. Lacus meöius.tranfimëus. Graulor.fu

dead fine bellando fata la efles neftiorroano nol ipa palude iferna. Padus.ftrages ad ti 1 une etia temptate paras athlantia régna dnüamp;trebiæquiinpadaemittut. Tunect.exëplo pa tris amp;nbsp;patruimoet Scipione ut gefcat nec fe bellico furo ncÔmittat. AthlätIca,hifpanaiathlas ë ifinibamauritaiæ ubi idpit hifpaia freto gadltao diuifa ab aphrica.

ocr page 270

Libet

Sidonias.cattbaginëfes. Ni fugis.ppoitoia icomoda SidoniaCquc domosf'moneo certare pidiS qufrrus cogithomlncsfa^ Rit us.bellicos .f. Sæ Dcfineramp;armiTôæcapùtobfcdaf pcclto

Dccios patreri bello latio.filiüi bello hettuCco. nepote NiiUgis hos ritus:uirtustc Icua lubci i bello cötra pyrthu.hl fc pro legiöibus deuouerüt . Ti- Per mcdias uolitafaci'es:mcdiofq;p i'gnes. tuliï.glotia repulchro.amp;imorte. Prætendit.pponit. hçc patre patruûq? tuos:hcc pdiga paulu.

Necfëfuræ.piæ q nôfentiurfuneta.nô.n.iqrpdnet H 'JeciosHigtashcrebl detrufitadudas. ad mortuu fi ifcribunt eulogiaifepulchns quippe nihil nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

fétlt. Nö limite duro.l.uia amoena amp;florida:uiauirtu/ Du cinerititulu memoradaq; noia bultis tis:amp; uoluptatis defcribit hefiodus. Arctoafeptctdona Prætenditmcc féfuræquid gefTertyumbrç, le. Furetis cäcri.ardores æftiuos. eu fol afeeditad can. At finecomi'tcm puer non limite duro CRC. Crueto gramie.herbis petfufis laPuie cæroRz. Al

bus.fœlix amp;nbsp;fignadus albo Iapillo:qct thtaces iftltuerut. Iam tibi decurret concefii tempons^ Perfius.Huc mactie die numera meliore laplllo:Qui ti, Haudûq trepidos abrupet buccia fonos bi labétes appoit cadidus anos. Sercnæ.fccllces öt fine No glaciéaräoam non cxperi'cre furentis CTnamp;Jo^êabiM. MoHtduraac focudo. Le Ardorcmcancri:necmcnfas fepccrucnto nfs æui.traquillæ ac iucudæ ætatis. Illa ego fujqt quæ , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,_-r.no

effeci ut anchifes cü ucnere coiret:unde natus ëæneas au Gramie 9poiitas:aberutito alpa:amp;hault tor romano^.Simois fluulus troadis. Parëtë.iouë qui Sub galea puluiSipartiq; timore labores, uerfusiaquila rapuit ganfmede:amp; i forma tauri afporta- Sed curret albufq; dies:hor%quc fereni:

cientemtuuenes In fraudem.amp; fic illius rationes cofutat. Q,uatasi'pe deuslxtosgeneraui'tiufus amp;nbsp;oia oppofita fuadet agenda ut gloria confequat hd ad Rçs hoi pleaq; dedit boa grauida dextra. quanatuseftamp;hoeftate:q^cfinis ipfius U^Atq; idem exemplar lenis mortalibus lUi' nitcp utilitate dlccs.dabo tibi ulttum Hanibalc qui nunc r quot;tfj. uifeera ftaliæ adurit. Floretibus.Iuuenihbusamp; aptis ad Imperturbata placidus,tenet ocia mente, uirtute fufcipiedam cu laboribus g aios generofos nutri. Illa ego fu achifx ucneris fimoctis ad udas unt: Pelltds:allicis amp;nbsp;trahis in fraude amp;nbsp;uita reprehcfio Quxiuxitgcncris uobfs uncdltus autot. ne digna.ide paUace VMfë appellat.Vir. Tenebras.^ nbsp;nbsp;nbsp;fäuem furcru qua: Cvpc parenté

fine aliqualaude ac nois lumie. Ratlo.intelleclus quoa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

cæteris didamus aialibus:amp; hæc ratio podea difciplinis nucauis i rormamue tornai cornua taun. amp;nbsp;artibus efficit reëta-ratfo amp;nbsp;appellat prudëtia:qua ho Hucaduertc aurcsicurritmortalibPxuu: mo homini antecellit. Cæledy femia.aius pats dluini Nec nafci bispoffe daf:fu^ithora: rapitq;

ræ particulmdeus glotiofus anima ifundit. Ifti.hoies ha Siqaio placuere negat:qs luce fuprema betes ratiöe:amp; aram diulnä. Minores deos.holes. De Demififïc meas fero no ingemit horas: generes.dcgenerates a fua excelletia^ oblitos camp;leftis Poftqconticuit:finifq?eft addita didtis: feminis uoluptatiçp iferuiutrquæ bolbus cu cæteris bel

uis c0is eft:amp; affert excplaiilo%:qui e natura amp;nbsp;uiriutis 'ucuirtus.qsnaiuuene norcntibusigt ffetipto uiuctes cælo dicati funt.ptifeos gppe heroes p Pcllicis i fraudes annistuirxq? tenebras. • genere humao bene meritos pofteribeneficlo%memo, Cuiratio ^magnicxlcRia lemina metiS mC*lo facratunquonla deu Imitati funt:qoiumfaludP Muere fut conceffa deuro: mortalibusalti fpicit:amp; comodo.generofi animl:amp; magnifid ediuuare: _-^1, 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;—

amp; pdefTetgdat beneficia igt Seneca deos imitantig tepe Quatu caelicolaetantudeanimalibus ilti tut feneratores. Cdcla dcmantë.Herculë g möftra do- Prxcellütcuclisttribuit näq; ipfe minores muit amp;nbsp;labores gbuscælü metuit.ex hac nro% opinione Hos terris natura deos:fed fœdere certos: fault Cicero Romulus in carlo cu dils agit amp;uu.lnde(pp Deernerrs tenebris lias d^nmiit auernis. lapfus ad nos amp;nbsp;ufqi ad oceanu Hercules tatus amp;nbsp;ta præ 'ge, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Sdana

fens habet deus.hic liber deus femele narusteadem^ fa Atquis aetherii leruatur leminis ortus mæcelebritatetyndaridæ fratres no modo adiutores i Cadi porta patetveferä quid cûéta donate Amphytrióiadéfqd cuipoft feras amp;nbsp;idos. Capti'uo libercum figna referret ab euro Caucafex curru duxerep oppida tygresf'

præliis po.ro.fed etiam nuncii fuiffe phibenf. Seras in dos.bacchus domuit orientem amp;nbsp;frenatatygtide triumphas redIit.Taurus mos ut diCtum eft mediam fecat afia amp;nbsp;cum fcyihiam attingit dr caucafus. Sufpiratos. iplo-

Lideos refera Iratresfucftruq; quirinum

ratos anautis quorum funt numina.amp; quibus helena di- Quid fufpiratos magno1diferimie nautiS , nocet. Lædeosfrattes.caftorem:amp;pollucem filios Lxdcosrefcrafratres/ucftruipqufrmumr lædæ.Hora.in carminibus. Quorum Dmul alba nautis ''? ftella refulfit.Defluit faxis agitatus humor.cöcidüt uentl

ocr page 271

Qulutufdedmus

fugifrep nubes. amp;nbsp;minax fie dii ucluere poro unda recübir.Pîi.de ho^: fteHisîoqnês ait.grmîæ aut falutares amp;nbsp;piperi curfus finundæ:qua% adultu fugari dira illa ac minace appeUataq; hdenâ ferat: amp;nbsp;ob id polluci amp;nbsp;caftori id nume a(rignat.eof^pimarideosinuocant. Quinnû.Romulug urbis Romæaufpicato fudarne ta iecit. None uldes.nüc arguit a praedantia formæipfius hominis:Cice.li.piio de legibus ait. Artes inugt; metabiles repta:fut docete natura qua imitata ratio res ad uita neceffarias follerter cofequuta e.ipfu ant ho' mine eade natura no foliiceleritate metis ornauit fed amp;

None aides hoiû utceifosad fidera uuItP féfus tag fatcHires attribuit figuräq; corporis habile: atq; .-.Suftulentdeusracfubhmia finxcrit ora: apta igeio humfo dedit.Naçüesteras animâtes abtedf rrr (et ad paftudoln homine erexitad læhq; qli cognatiois ^U peetjes uolucg!q; geus formait, feray domidliig; ptidini côfpedii excitauit.tü fpedem ira for gt;egnéat,obfcœnâpani ftrauHrcti aluü. mauit oris utiea pëitus recôditores effingeret.amp; Oui. Ad laudes genitu capiat G munera diuum libJ.metamorphofos:Prona^ fpcclët anialia cetera I-~^L ____i~ terra.Os homini fublime dedlt. Vuirus.iJpfa ora:quo tœlix ad laudes hoiu gcusthucage paulu niä uultusauoldtate fingtiuttidedlclmus ltafo ntal^ Alpice nec longe répéta modo roa minati uultu.Cice.ilegibus ait.* is g appellat uultus q nullo in Impar fidenæ contentaque crefccre afylo animateeëpot præter hominéidicat mores. Sublimia. Quo fefeextulentdextrisddéafpice late er^^^taad c*lu. TraxOTet.iclinafrad terrframp;uc„iobe L dictes finxiuet Ipfas pecudes:amp; cætera ld geus. Obfce oretes quoda luxus quas ueiterit urbes nä.turpeamp; plena fecibus.homo aut iquitad laudes amp;nbsp;ad quippe nec ira deûtatû nec tela nechofes gloria natusé. Munera diuü.fi reae utet muenbus na, Quâtû fola nocesaimisiUapfa uoluptas. turæ paretis ratiöerf.amp; formæ excellëtia. Hue age.ar. Ebrietas cibi fidacomesmbiluxus:amp;atris fflabu.be Roafumitiq ex tenui autta pncipio ar ~1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'c*' detiuima uirtute ciuiu fuo% orbis regina faCta e. inde a

Circa te féper uolltans infamia pennis

Et decus:amp; niueis uidoria concolor alis.

Urca te leper uolltansintamia pennis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cotrario docens florentiffimas urbes luxu euerfas.fidena

Mecu honor:amp;laudes: amp;nbsp;l^tO gliauultu. urbs hetrurlæ albano^ colonia fuit tras tyberimtftadi. Fr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rrmmlnrili'c xl diftabat ab urbe.uicta a Romulo urbis coditore i co.

' Me cudus lauro pducit ad aßra triûphus.

Ionia defcripta eft idibus aprilis. Afylo qd erat templü —ocuiius tale duu erat nequiside ullo crimie diuelU poflet. Cafta mihi dom/:3ëcello liât colle peaces Romulus eu multitudine defidcraret aperuit afylü.luue. Ardua faxofo perducit femina cliuo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et tamc ut löge répétas lögecp reuoluas Nomëab ifa.

Afpa pricipiomeeenimihi fallere moscft. m' gente deducis afylo.ld cadmus dicitifteicoden nFrr„ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, dis thebis.Tcmplu dianæephefiæ ld lurts habuit quod

Profeqturlabor:ad nitedu intrare uolenti Alexädcr magnus ad ftadlü pduxit.quod tandé amplia, Nec bóa colcedunt q fors ifida dcdiflet: tu ab Antonio Auguftus fuftulit eu fcelerarippofita ta, Atq;eadcrapuine ualet:moxcelf9ab alto li ipnitate augerent; Dextrls.robore acfotti[udie ciuiü. Infra te cernes hominu genus:oia cótra Luxus.uoluptates uirtud inlm^æ. Quippe nec ira ,_. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deu.pbat ab efteetu g fit fpetncda uoluptas. Atris, ni-

experieda manet:qlpodet blada uolupt,as: grts:amp; fceleratis. Celfo coHe.domus uirtudszur fcribit Stramic proiedus duro patiere fub aftris hefiodusëiædito Ioco:quoniauerfat circa difficile: habet Infónes nodes:frigufq; faméq; domabis, que radices amaras ipa umus.fructus autë fuauiiïimos. IdéluRfciæ cultor!quacunque caperes nbsp;nbsp;N^mos falfere.naulrruUs pptlücnödfouWried

TcL'L j' pala log amp;nbsp;odiHe atcp amare pala. Intrare.f. ntos pena 1 elles fadtOTum Itare arbitrabcrc diuos tes.opus ë maximis laboribus parare uirtutc:quonia de. Tune quotiens patrix re^, picula pofcét Iitiis nöitur adaftra.ifuauëamp; afpetaiguit diuus Hierom Armatercs prius:primus teimœnia tolles nymus fecit nobis uiä uirtutis eöfuetudo peccadi. Nec On, If 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bôaeôfeedüt.no attingatiquit domümeabôafortûæ:q

Hofticamec ferro mente uicere nec auro. ^qhabentextra animaamp;corpus:ut diultia:: honores: Hinctibi no tyrio Uitiatas murice uedes magiftratus:affines:ppiqut:amp; cætera td genus. Infida quoniä dat:amp; aufert cû uult.eft.n.temeraria amp;nbsp;cæca:uir.

tus coftâs:amp; perpetua:amp; nö potaufetti.loquit poeta ex fententia ftolcorum qui dicebant uirtutem fatls cfTe ad bene:beatequc uiuendum.peripaihetid amp;nbsp;academici addebant bona corporis:amp;/ortunæ:bias priennenfis direpta patria priena fugiens dixit.onmia niea bona aiecum potto.llle hæc ludibria fortuna: Inquit Cicero in paradoxis.ne fua quidem putauit quæ nos appella mus etiam bona:bonum eft fiquid rede fit.amp; cum uirtute. Mox cum perueneris ad ipfarn uirtutem tantum antecelles cætetis hominibus qui uirtute uacant quantum homines beftiis. Blanda.illecebris plëa:quæ quo tft maior eo magis mentem a fua fede:ac flatu dimouet. Domabis, continentia fcilicet animique robore. Cultor.amator. Ferro nec auroideft non debes ulnd aliquo timore aut auaiitia amp;nbsp;Lupi0itaLc:fcd mcn ni axione fortis.amp; prudentis uiri feruare decorum. Vitiatas.tindas purpureo colore:de Ammodiaum eft fupra.dabo tibi inquit fuperare Hannibalem:amp; nobilem de carthagine triumphum.Triumphantes lauto co tonatiuehebantur curru in capitolium amp;nbsp;lauream deponebant In gremio iouis capitolinl.

Y ii

ocr page 272

Liber

Exclus pœnls.deu!aiscatthaginenribus:amp; ad tri Nec domum déformé ui'ro flagrantis amomi: butum redadis. QuondamJn futuriï.amp;fic dam Scd daboqui 'ueftrum fxuo nüc marte fatigat

quoniam erant affixa tribunal inforo. Nullo uo' In gremio louis exclus deponere poenis, lentememo quippeaudebat in hifpaniam profici- Quæpoflq cecinit facrato pectore uirtus: fdrubi duo clatiffimiceciderant imperatores: eu po Exemplis litum uultucp audita probantem puius autore Liulo fortunam domus horreret:Sci, r,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i. „ i

pio aduocata concione primu de ætate fua. poftea (^onuertitiuuenem iedeniidignata uo p deimperio alto animo in roftris differuit ut ardore Non tenuit uoces:niiuosiamdemorar ultra qui tefidebat in animis hominum excitaret moue- Exclamat:ueniétueniçnt mea tempora quoda ™Tet°^^lir!^quot;quot;?'lt;*'' frV AndpU^ Cum docilis noftiis magno certamine rema periculoü:amp; dubii. Sed quaquam tacitus.ordo amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

fenfus.terrorquanuis tacitus.Idcdipfa tacita cogi Seruietimperiisamp;honor mihi habebitur uni. ratio latenter ingrediebatur pectoraromanoru æ/ Sic quaffans caputin nubes fe fuftulit atras, gra amp;nbsp;mœfta tantis periculis:qui belli magnitudi' At fuuenis plenus monitisingentia corde nem expendunr.idefteonfiderant amp;nbsp;rationem ha-i.

bent aaatis. Fauoranxlus.idefthiquifanebant amp;nbsp;Mohtur:uif%qu€caletuirrut,^ore. anxii erant timeres malum euentum:numerabant Ardua roflra petit nullo fera bella uolent: annos Scipionistquinon uidebantur tanto rerum Etgrauiaancipitis depofeit munera martis. ponderi fufficerc. Ecceper obliquum. augutiu de Arredieundorum animi:pars lumina patris feribit poeta.Scipio natus erat ex ioue qui cum po n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 .rƒ

poniain formam anguis concubuit.nam fama ut in Pars creditur toruos patrui reuifere uultus. quit Liul. afferebat conceptum effe Scipionem:ut Sedquanq tacitus magnis tame igra pericliS de Alexandro magno prius dfuulgatum fuerat:con Pedora fubrepitterror:molcmquepauentes cubitu intyslmma,s:amp;lncubicuto matris eius Exbendutbcllriamp;numeratfauoranxiusanos. perfæpe uifam prodigii eius fpeciem interuentuep n, hominumæuolutam repete atqueex oculis elapfa. Dumq ; ea confufo peredet murmure uulgus.

Quaque ad cæliferi.uidebatur anguis tendere ad Ecceper obliquum cili fqualentibus auro athlantem montem amp;nbsp;fic uia oftendebatur Scipio Effulgensmaculir ferri inter nubila uifus nimt ft^amonfttauititeræneæ amp;nbsp;filio ad Ida mo Anguis ardentiradiare per aera fuleo. rem. Cæliferi.quoniam athlas fuftinet cælum :ut amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।,?.., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,

fabulæ uolunt. Mundo.cælo. Patrio figno . quo Quacp ad cxliterri tendit plaga littus atlantis niam iuppiter erat pater Scipionis. Nouaclaffis. Peilabi rcfonante polo bis terque corufeum quinqueremes.xxx.fuerunt:amp;ad cas copias quas Addidit augurio fulmen patertamp;viaga late exactere exercitu hlfpania habebat quæque a pute nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

olis cum.C.Ncronetralamp; erant Wcopte ad Per fubitum moto ftrepuere tonitrua mundo ditæ funt.indehoftiis tyberinis profectus protero Tu uero capere arma lubent: genibuftp falutat ras tufei maris alpes atque gallicum finum deinde Submiffiauguriu:at(^iretqua ducere diuos pyrenei clrcunueaus promontorium emporiis co. Pcrfpicuum:amp; patrio moftraretfemita feno. pias expofuit.inde 1 arracoem profeaus eft. Au nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iP

fonia.lpa pubes itala amp;nbsp;milites:quiaufpicia Scipio Certatim comités rerum bclliqueminiflri • nis fequuti funt. Vtcum feuatranfitum Scipio- Agglomerant fefe:atque acres fociare labores nis ln hifpaniamc*lerinauigationeuentoqui ma- - Expofcutxlauduq; locoeiifdem eße fubarmiS. re Ionium rçonyfeet coparat.fe Scipio ex Itera, Tu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cgruleum dependit cLubs in zquor.

re italo cœleriter httoribus hifpanis appulfus cft.

Chorus.uentus qui flat ab occidentcaMare Ionia lt,comcsaulonia,tquein terras tranlitiberas: incipit a tarento:amp; fe extendit ufque ad peloponne Vtcum fiua fretis immifitprilia chorus: fum ultra quam eft mare ægeum. Ifthmus eftqua Ifthmoncuruata fublime fuberigit unda: fi collum ipfius pelop0nefi.amp; hic ionio ideo ægeo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;____„a n

lnfeftatur.VndeOuidi.Equora bina fuIs opugnat Et fpumante ruens per faxa gementia fludu: fluctibus ifthmon.Et tenuis tellus audit utrune p ma lonium igeo milcet ryareccelfusin arma re. Curuara unda:quæ illifa rupibus Ifthmiacis re Emicat:ac prima flans feipio puppe profatur. filit.amp;curuatur m linum. Papinius in thebaide ira pfue tridente potens:cuius maria ire per alta cacp terra: Curuapalemoio fecluditur unda lecheo: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. hj i

Diue potens.oratio Scipionis ad Neptunum. Ordimur:filufta paro decurrere clam Pia,iufta amp;nbsp;pro patria. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Da pater:amp;noflros ne fperne iuuare labores.

Per pontum pia bella ueho:leuis inde fecunda

ocr page 273

Qulntufdedmus Alpirans aura propellit carbafa flatus: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tynhenacæru!a:qùonfam naulgault p maretyr,

hqjagiles tyrihcna fonant qua cæruia puppes thenum.indeligutteuo^ Aufonlurourald. Hie: e1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rrr exmari luolftkoafpiciebant alpestMadylia condt

oniuiiieualcielatusHigurumque citatis ta fuir a phocenfibus.ideo ait graio. Exemetardr, Littora tranlmittut proris.hinc gurgite ab alto cundata gallis llolidis:amp; bcllicofis:amp; quanuis bar, rcUurem proculirrumpétem in ildera cernât ban immani rituinfuitem: tarnen malïyiia retinet Aeriasalpes:occuriunt mecnia graio antiquum morem pattte.Nam m^ylienfes rem • Cj'/1'1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• i, '°r f, urbanam peroptimales regebant:amp; leges more 10

^ondita maiiilæ populis exemeta fuperbis nico proponebant:optimls uiuentes iftitutis:amp; no Barbaras immanicum territat acolla ritu bilidiml romani maflyliam ad capeffendas bonata

Antiqui morem patria: cultufquc habituque ardum dlfdplinas profidfcebantur. frugales erant Phocais armilonas inter tenet hofpita gentes. OTnIam galll placabant numina amp;nbsp;maxime ta. Hinc legit aulonius finuatos gurgite ductor, rarim humano fanguie, Phocais hofpita ipfa maf Anfractus pelagi nemorofo uertice celfus Apparet coliis:lugiuntque in nubila filux.

filia condita a phocenfibus:amp; ipf iphocenfes qui in gallia hofpites fuerunt.ex eubea quippe illuc naut-garunt. Än fraétus:curuos fines.nam pyrenei cir-

Pyrenes:tuncemporii uetcrelque per ortus cunueduseft promontorium. Colhs.ipfimontes Graiorum uulgus,tuc hofpita tarraco boccho pyrend qui gallias ab hifpaniis diuidunt.Emporiæ Confiduntportu, fecuri gurgite claufo urbs in principio hifpanlæ prope pyreneos mores. Stantpuppestpofitufa labor terrorq; profudi. /««quot; orrustquonUm n,aWcsa greets cM Nox limites morti dederat placidillimalonos Vifa uiro flare effigies ante ora parentis.

uino dara. Viro.fcipioni apparuit Imago paterna per nocturnam quietem. Quondam falus:nam fclpio adolefcens pattern uulneratum ad Ticinum liberauicut dictum eft. Bellorum creatrix, bellico fa hifpania. Superbhelati ac tumidi cæde noftra. très erant libyci dustores ut dixi. Anciplti:dubio amp;nbsp;periculofo, Vrbs colitur:defcribit nouam car,

Atque hac afpedu turbatum uoce mouere. Nate falus quondam genitoris:nate parentis Etpoft fata decus:bellorum dira creatrix Euaftanda tibi tellus.^ cæde fuperbi

Ductores libyi cauta uirtute domandi: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;thaginem. Syrers inc^a:quoniam pœni fecerunt

Qui fua nunc trinis deducunt agmina caftris. carthago.eft celebris in libya amp;nbsp;caputrheifta hifpa, Siconferre manulibeat:coeantque uocati nia. Siru:pofitacnouacarthagoicolle:amp;ab uno Hinc atque hinc acies:ualeat quis ferre ructes hterc mari alluitur. Fabricanda ad tela:opolenrif„ Tergeminfcum mole uirosfabfifte labori nbsp;nbsp;nbsp;quot;ma erat catthago:amp; bellicorum inllrumentorum

A5,'rj r'* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;plena:quaexpugnataafclpione captus ingens

Ancipituled nec legnis potiora capelle. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;belli apparatus:lege.Liuium. Aucrfis:abfetibus.in

Vrbs colitur teucro quonda fundata uetufto uade inquit carthaginem nunc cum abfunt ducto. Nomen carthaao:tyrius tenet incola muros, 'es. Nulla acies:pugna cum hofte. Propius:uehe ytlfltyztf^memrfte iberfe nbsp;, men;:.;. PXXX%i^inT;e°Zm;nyai

Hxc caputdhnon ulla opibus certauerit auri: turdiis inferis, parentabo inquit manibus ueftrls. Non portu celfo ue fitu: non dotibus arui Vberis:autagili fabricanda ad tela uigore. Inuade auerfis nate hanc dudoribus urbem.

fepulchra etiam patri amp;nbsp;patruo extruxit fclpio: eele brauitque ludos funebres.

y III

Nulla acies famitantum pridx ue pararit, Talia monftrabat genitor:propi'ufq;monebat Cum muenem fopor amp;nbsp;dilapfa reliquit imago Surgitamp;infernis habitantia numina lucis Ac(upplex patrios compellar.nomine manes. Ede duces bello:amp;monflrata ducite ad urbe. Vobis ultorego:amp;farrano murice fulges Inferias mittam fufis infignis iberis: Et tumulisaddam facros certamine ludos. Ptogteditur: celeratqp uias:amp;corripitagmen

ocr page 274

Libet

Sicubfæeletitatem fdpionls coparat æquo curre Pernici 'rapidum cutfu teampofque fatigat, niludis pirels amp;nbsp;Olympicis. Anre fuos:cuqu^us ^fcubiprofiluit pifcccarccrc pnceps ^±::^^h^^tâ{lï ;^: A^fi^Uula^equ^currOT p^ auras hypedö fol dicit.M.daudio Marcello. M.ualedo Non folum ante altos:fed cnim mirabile diCtU leuino conf.Sclpio cüa Tarraeöe ad exercitu uenlf HauduHldurant uifus aequare uolanum. fahablracondöeaddidfchocfed quotyä cos iftru hmephyperioma lux feptfma lapade furgenS oppugnandatous uiribus amp;bono anio trafeamus. benfim attollebatptopius fubeuntibusarce cüqae omnes una uoce hoc faciundiï fucclamarenc Vrbis:amp; admoto crefcebantculminagreflu. cos Carthagine duxit. Arces:iflus Carthaginis qua Ac pelago uedus feruata lælius hora: oppugnaturi petebar. Admoto g,dlrfo ma Quâdcderatdudorfubigédæadmœmacfaffi gis appropiquaoat urbitanto magis culmina urbis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rcr' la crefcebat. Ac pelago uedusdaclius præerat claiTi Atergo afiulis cingebattecta carinis amp;nbsp;hora teporeep condituroclalTem illuc appulit amp;nbsp;Carthago impenfo naturæadi'uta fluore urbe cixinqua mari aHult.Lui.air.amp;anauibus eo- Excelfos tollit pelago ci'rcunflua muros, de teporeeaquæ marl alluit pars urbis oppugnari AtAinlt;nnnri fan^smodica infula rhiidit cccprac. Hora die coftitutoafdpioe adetfet. Su Arctatas ponti taucesmodica iniuia ciaua bigédæ admouendæ ad urbe. Carthago îpenfo: Qua titan ortu terrasafpergiteoo. deferibit fitti carthaglnis. Impefo:magno quonia Atqua profpedtatphcebiiugafera cadentis eludito loco fita in betica regioe. Arttaty fau- Pjgramiplaniciem Hagnantes egerit undas: cesxlauftra.defcnbit portu iUi fimileque VirglUus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r5 lib.prio æncidos fmxitJnfula quippe facit portum Q^uas auget uenies rcHuuiq; reci procat xHus. daudedo illa clauftra ut maris ipetus no igrediatur. Sed gelidas a fronte fedet fublimis ad arctos hic portus ab oriente e.ab occidere uero ftagnu in Vrbsipoftaiugo:pronuq;excurritiiquor. quod ^ftusoceanicffundit.urbsipraidorfo mörts Er rura æterno defendit manfafludu. porrecta e ad feptenrrioem. lugaleratoccalumfo ...., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Its. Pigra planidamp;ftignd iners. Egerlt.emlttit.re Audax ceu plano gradiçns uiélricina campo clprocare i fluere:amp; refluere:amp;amore mutuum re Ferret fignaiugum certabat fcandere miles. ciprocu dicimus fupra dixitrfcqulturque reciproca Ams dudorerat:quic0tra amplexus in ardiS tethis. Audax ceu planotmilites romani non ali-

ter feandebat iugum gfi per plana igtederetur.LU ulus ait.Itaque in uulnera:tela ruunt neque illos mu rlmequelupcrliâtes armari arcere queunt quin fta tim alcendat. Arris defendebat arcem obftabatep militibus romafs afcendetibus:Lluius air no Arti: fed Magone præfidia Impofuiffe ard: amp;nbsp;tumulun? firmalTc militibus. In artis :diHiculratibus amp;nbsp;periculis. Præclxerat:uallauerat militum corona. Ex ceifa loci:fummitate tumuli ut eius milites natuta loci adiutiromäos fubeuntes facile deturbarer. In ftabiles:cadentes perprona. Verum ubi cum nun elatum elfer fcipionl æftum deccdere:ac facile tran fitum dari militibus ad murum eo armatos duxit amp;nbsp;utbcjgrefTus eft. Reuolubilis:teciprocas. Co-ceflinabiit atftus. Impue:tuto. Nereus:deus ma tls:quem promariponlt. Nectens:cogitans. Inlt; formidatus:non enim timebant ab illa parte urbis carthaginenfes propter aquam:amp; ideo fciplo infor mldatus illac irrupit in urbem. Pcenus colla dedit: Lluius ait Mago arcem conatus defendere cum oia hodium plena uideret:nequefpem ullam cfTe: fe ar cemque amp;nbsp;præfidium dedit.liberorum capitum ul tilis Icxus ad.x. milia capta funt. Hancorienseo-dem dic:quocoepta e oppugnari expugnata e car thago priufg fol Ingrederetur oceanum.VaHariob fidert amp;nbsp;oppugnari. Ocius:clt!ufg fol occideret.

Tum mettra æquantur:milirum uirtutem collau-dault fcipio q,dimcultate loei non ecat deterritab urbis oppugnatione.

Auxiliumque cxcelfa loci:pr%cinxeraL arcem. Pugnabat natura foli:paruoque fuperne Bellantumnifu panim per prona uoluti Truncato inflabiles fundebantco?porc uita. Verum ubi concedit pelagi reuolubilis unda: Et Rudus rapido fugiebat in aequora lapfu: Quaque moexcelfx fulcarat caerula puppes Hac impune dabat ncreus tranfeurete planta Hinc tacite nedens informidatus adire Dueftor dardaius fubita trahit aequore pubem. Perque undas muris pedes aduolattide citati A tergo accelerant:qua fixus Rudibus arris IncuUoditam fine milite liquerat urbem, Tuproftratus humimiferadu uida ca thenis Poenus colla dedit: populucp adduxit inerme. Hanc oriensuidittitan cum (urgeret urbem Vallati caftris:captan¥]ue afpexit eadem., Ocius hefperio qgurgite ringeret axem. Aurora Ingrediens terris exegerat umbras. Principio ifacuunt aras:cadit ardua taurus. Vitlima neptuno pariter:pariterque tonanti. Tum merita xquanf donis;ac praemia uirtus

ocr page 275

Qulntufdedmus

Muralis coronæ.Q.Thcrlliu amp;nbsp;fex.Digitiu muralibus coronis donault q, pariter mu¯cedetat turn teil quos ut ait Li,put cuiufqimeritu ulrtufq; erat donauit.ante ois.CJæliu ffectu claffis amp;nbsp;omni genere laudis (iblæquaulr amp;nbsp;corona aurea.acamp;xx.bubus honeftauit. rirulo:honoFac Iaudepugnæ naualis. Pœni recto ibtarrigg fuerat rector cuius arma Scipio donauit lælfo. Libamia:pridpia amp;nbsp;primitiæ. Captiuæ opes:pgt; da igens fuit aurore liuio.Signa militariaJxxliii.argéti amp;nbsp;auri magna uis.pateræ aureæ.ccjxxvi.fere ocs pô do libræ.ex argéto decéamp;oao milia amp;.ccc.uafo%: ar Sägufe parta capi't:falleris hic pedora fulget genteo% magnus numerus oia data fucrut.C. Flami .Hic torque aurato crrcundat bclhca coHa. nbsp;nbsp;nfolt;^ori.Sciplo duo milia opificuoopuloro^

III , 11- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Or. Patribusærario populiro. bcilo.ad bellu:hamp;ci

Ie nitc^ceUus murahs honore coronæ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quit feruata fut ærario.cætera fida militibus data eft.

Lelius ante omnes.cui dextra clara domufep Regi diuudoui capitolino. Quin eda accitus:capti Terdena boue amp;nbsp;aequoreicertaminis alto nbsp;nbsp;uaeximia: formæfeipioi oblata e a militibus q oium

Donatur tfculo..rçnlque reccntibusarmis

KeCioris:tunc halta uiris amp;nbsp;martia cuique me erat exreplo pareiibus fpenfe^ e domo accitis uir Vexilla amp;nbsp;mcri'tu;amp;prædæ libamina dantur gine intada reftituit:amp;cu parères auru atruIiOent pro PoRq perfe^x laudes hominumq; deumcß tedeptionepudlæ uocatoadfe luceio.fup dotéinquit j'n1 qua accepturus afocero eshæc tibi dona accedat au-Captiuæ fpedanturopes: digeftaquc prxda lu^tollere hacfibihabere lufTmquobeneficio adeo fi Hoc auru patribus bello hçc martiep talenta blobnoxiu reddidit luceiu.ut cu mille amp;.cc.equitibus Hoc regi donis diuu:hocante omnia teplis. irra paucos dies ad romanu ducc rediit. Indelibata:i cetera bellantum dextraepulchroq; labori. 'alt;fta. Gauderilueeio. Made o uenerande pudici: A , nbsp;nbsp;nbsp;,,vL, uerba læliim laude fcipionis cotinetia pudicitiaq; cla

Quin ctiam accitus populi regnatoribeii nbsp;nbsp;ri.taxatep inteperanua agamenonis g bryfeida abftu-

Cuifponfa amp;nbsp;fponfç defixus iofllbus ardor Iit achilli. cedatiä tibi La lius inquit uirtus hercti quos Hancnotam form%conccffit Iztus Ouanfq; tu omni genere uirtuiU facile ruperas.Camgt;ie.f.Ho-- Indelibata gaudenti utefoe domum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;meri:q^aganifoona.Menclau:Achlle cirterof^ ce

T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?,,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iebrauitheioastquitepore bclhamoribus detinebant

1Um uacuicuriS UlCino llttorc menlas amp;caprluis nöabninuetüt. Reétoriagamcnongmy Inftituuntlfeftoque agitant conuiuia ludo, cenis regnault. lnachiis:arglufsamp; pclopcnnefiacis . Lxlius affatur:made:o uenerande pudici nbsp;nbsp;Inachus fuit rex argo^t Tbeffala arma: pp achiliem

Magno%hcrou.celebrataq? carmie uirtus: facdus:quoniaabftulit bryfeida achilli:quicaptalefbo Mille myccfieas qui traxitinzquora proras diomedeaphorbaus regis filia abduxk.Ide capta lir-Redor:amp;inachiis qui thefTala mifeuitarma Foemineo focium uiolauit foedus amore.

neflb urbecylicu.Aftynomen chryfei filia:deindeexpugnata pedafo hippodamia filiam brifei : unde bri-

feis patronymicum. Aflyncmen agamemnoni data eft:cuius pater facerdos fminthei apollinls fretus re ligioecti fimulacro dei fupplex uenit in caftra gra:co-rti.ferens etia fictu redcpiionis.cu cis tachrymis mo-uiffer fuistcefeientcp gi aci reddenda ede filiarfolus A gamenon obftetit.hac rande reftitutatbiifeidamt do-machu achilli facerer uoluir. Captluis toris, puellis raptis ab hoftibus. Atax habuit Tegmedam filia thea tratis. Barbara:hlfpana. Saftius:icorruptius amp;nbsp;nia iore cotinctia g feruaucrit agamenoncadandtä ueda: facerdotc. Phebade iliaca calandra troiana qua: replo ueftæ fierattqua: capta troia data eft agamenoni: qua: eu edet fatidica amp;nbsp;ab apoilinedioinädi peritia do

nara pheebas appellata eft:dequa Oui. Tegi Myce-neo pheebus amata duci.ethTa obtigit demophotid ymene achamati. Andromache neptolemo:hecuba uly xt.polixenam manibus paternis pyrrhus inferias dedir.fandius inquit tu feruadi barbaram uirginem g abi feruent ulrgine uaftale. Emathio iterea:nunc canit bcHn geftu aduerfus Acarnanes amp;nbsp;phllippum macedo-niæ regem;hoc fupra propofuerat.amp; macetum luftrare domes.amp; achaia rura. M.clatdto Maicello.T.Q ui tio chrifpino conf.philippus contra ætolos implorantibus auxilium achis bcllfi gerit . romai mido fulpitic amp;nbsp;fodo Attalo rege ætolos defedut amp;nbsp;græcos. Èmathio:macedôico.emathia diaac maccdôla ab cnrathiôe. Tellus ætola ætolis irulit belliïphtïip. rex macedonu Acamäes für finitimi a:rolis:quc% fies diuldit ache-loui. Subitis carinisimidis a phi.eui ætologz defectio ad româos pellæ hyrmatiniiaataé g fubitä expeditio oepaiait:amp; cü.cxx.birelbaappoloniä amp;nbsp;Orico iuadt. Caufa noui motzquöiä erat foedaitet anibalé filipu :ut

NuUaq; tu phrygio Reterant tentoria capo Captluisnon plena thoris:tibi barbara foh Sandius iliaca feruata eftphoebade uirgo : Hxc atq; his paria alterno fermde requirut: Doncc nox atra circundata corpus amidu Nigrantesinuexitequos:fuafitque quiete♦ Emathio interca tellus xtola tumultu. Feruebatmacetum fubitis pcrculfa carinis. Proxius huic hofti dextras lugebat acarna. Caufa noui motus pocnus regique philippo

ocr page 276

Liber

mignadairein italiâ trafleceret:amp; maritima ora depopularet.bellu pro parte fua terra marier geret: ubi debellatu effer it alla ois amp;nbsp;romacarthaginenfiü enecprædaçp ois Hânibahcedetet pdomita itaha nauigarent lu græciaibeHuw cum quibus regibus placeret gererét:quæ duitates ad macedonlä ueigüt philippi eiufrj re gul effent.Ideo philippus amp;nbsp;Acarnanes moueriit bellü ærolis romano% amicis. Aufoniü.tomanoyc: amp;nbsp;ita lu-H. Gére egtegius:defcribit originé:amp; femina philippi. Aeacidu:æpyrora%.æacide pnepotes Achillis ex epyro ubi regnauit pytrhus achilleides . philippus

In bellum aufoni'um fotfatifoedere uires. Hicgente egregiiuetenfq;ab origine regni-Eacidum feeptris prauoq; tumebat achille. Ille amp;nbsp;nocturnis conterruit oricon armis. Quacp p illy ricu taulantius incola littus Exiguos habitat non ullo nomine muros:

matemd genus ab achilie ducebat. Tumebat:elatus erat amp;nbsp;fuperbiebatinferibens generi fuo achille uiru fortlffimum. Noétumiszarmis philippus apollonia prius ten duit leuibus biremibus.c.xx.flumine aduer fo fubucftus.idead oticu oppldu ætoliæ i finibus uer fus macedonia nocte admouit exercitu:qua urbe i pia no fitamerp moenibus neqj uiris neQ armis ualidapri molpetu oppffit. Taulatius:Taulantiidi(2i funr:ut appianus alea Taulatio filio illyri a quo illyricI nomi z 1 urDidUSinceiiit teiis ille xquore ueCtUS. nant. No ullo noie.i.ignobllta oppida * nullius no- Nunc amp;nbsp;pheacu telprotiaq; arua laccfcenS minis iuafit philippus amp;nbsp;cccpit.Pheacii:phcaceshabi Epirum caffisluftrabat futilis aufis.

tatores fut corcyræ infulæ claræ hortis alchynoi.Tef- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. △-r n

protiamp; Chaones fär populiepyri. Caffis aufis: uanls Hme amp;nbsp;anatona flgna ofentauicm ora.

amp; fruftra qppenlhll pfecit. Anactoria ora:epyroti- Ambraciofq; linuspelleaq;littora bello ca.Anaftorin urbs maritima opus molo(ro%:eratque Perfuditrapido.pepulit uada feruida remis

tue ditiöis ætolo%.Ambracia urbs ad mare diCta ab Ambrace rege:a qua finus abracius.Pellea:macedoni

ca p Jla oppida i finibus macedoniæ patria alexandri magni. Leucata:.leucata eftpmotoriu epyri:amp; aai uniin quo erat tepliiapollinis:Vlr.Et formidatu^ nau tis aperiturapollo. Itacha infula patria laenis patris Vlyxis.Sameinfula eft prope Ithacam, culus meminere Homerus amp;nbsp;Virgili. Cephalerum : cephalenia infula faxofa quonda melena dicebatur.Neritus ut di cur cofmographi;amp; homerus canit in odylleaimos ed itaCiX.Neritum pro infula pofuit Virg.Et Neritos ar dua faxis:quem leguitur fyiliusdoquitur enim nunc de infulis. 1'elopis fedes:peloponnefü ubi regnauit pe-lops rarali filius.achaia icipit ab ifthmo peloponnefi. Calydo urbs caput ætoliæinuifa dianæ:quæ irata ca lidonibus imifit apru:qui totam prouinciam deuada -ult. Vlrg.conceffir in iras ipfe deum antiquam genitor calydona dianæ. Triftern:iuafam. Oeneas;æto

Leucatæ:amp;phœbi uidit citusadia templa• Nec portus itacæ laertia regna famenque Liquitinaccenam:fluauque fonantia cano Saxa cephalenum amp;nbsp;icopulofis neritó aruis: Ille etiam pelopis fedes amp;nbsp;aebaiaadire Moenia gaulus triftem calydona diana:. Ocnearq3domos curetica teda fubibat. Promittes cótra hefperiam fua prælia grais. Tüluftrata cphyrc patrcq;:amp; regia pleuron. Parnafufep biceps:phoeboq;loquentia faxa, Ac fæpe ad patrios bello reuocarete penates Cû modo iarmaticus regna ifeftarct oreftcs. Afpcra nunc dolopu uis exundaret i agros: Incfpto tamen haud facilis dcfifterc uano Belleper graias umbram circuntulitoras. Donee nunc pelago nûc terra exutus omifit

las ab oeneo patre tydei rege ætoliæ. Curetica tecta curetes æroliamincoluerunt.pulftq; fuere in acarnanl am ab ætolis duce ætolo.undeætolia denominataé• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ir

Hefperiam:italiam. Grais:græcis quos folllcitabat ^pcm politaityriis:amp;lupplexfœdcra laxity


ad bella cotra romanos. Ephyre:corinthus in capite

ifthmi. Patre urbsipmontorio peloponeft fira cx aduerfo ætoliæ.pleuro urbs etoliæ regia regû ætolo%;du plex fuir noua * netus. Parnafus:mons eft phocidis in quo erant delphioppidum cum oraculo Apollinis, ideo ait faxa fonantia phœbo.duo habet cacumina patnafus. Saxa:Ttogus ait libro uigefimo quatro. Tem pium Apollinis delphici pofitum eftin rupe undique pedenti. Acfæpe;guis inquit philippus reuocaretut ad patriam bello laborantem tamen non ceffebat uagari per omnem gtæciam oftentando belli umbram amp;nbsp;fimulachrum. Greftes farmaticus:rex farmatorum qui macedeniam infeftabat.Priufg decedere ab achaicQ bello philippus reliquit fupra duo milia omnis genetis aimatorum fub Menippo amp;nbsp;polyphonte:qui præfto fodis effenofi res pofceret:cum ipfe ad Macedoniam properaret:peiueniffetqeedtmetriadë aliis uenit nun dus afferens de motu dardanorum qui farmatis propinqui funt. Afpcra uis:mulritudo crudelis. Exun, dafletrfefe effudiflet. In agros dolophum:rhdlalos.nam dolopes fuerunt in theilalia: milirarutque fub pyr rho Achillis filio. Vmbramfimulachrum belh.more quippe latronis uagatus fuerat. Donecnunc pda go:uiCtus fuit philippus tandem:* cum.M.Valerius dallem ad oftium fluminis duceret:nc navibus rex fu-geret.philippus uidens fe iniparcm remanis * nauali * terreftri certamineincenfis nauibus terra mace' doniam petiit magna ex parte inermi exercitu fpoliarcque. Tyriis:carthagincnfibus amp;nbsp;Hannibale. San« xlt foedera. P.Cor.fcipione.P.lidnio craffo conf.p.P.Sem.Tuditanfi cum philippo pax i fine ani facta e. U finis quartideciml anni belli punici erat.* ftat i ide Sempronius amp;.M.cethegus lolulatdinutnir, Inltiumcp

ocr page 277

Quintufdeclmus

Dardanamcc Icgem regno acccpife refugit, Tune amp;nbsp;tyndariilatfas fortuna tarent!

Auxitopes:laudég fimul:nam perfidatandé Vrbs fabi'o deuidta feni:poflremusin armis Dudoris titulus cauti follcrtia tutum. Tûquoep adepta dec9 captis fine fägufe muris, ' Nq ut compertum qui punica ligna regebat: Fœmineê exuri flammaitacitufque quiete Exin uirtuti placuit dolus.ire forori.

Na caRris erat in rutulis germanus amatz: Cogi'tur:amp;magnis muliebria uincere corda Pollicitis:fireclufas tranfmittere portas Concedat libycusredor uotique potitus^ Emdo.fabius poeno circundata telis Incudodita penetrauit mcenia node.

Sed quis na auerfos phoebu tue lugereab urbe Romuleia dubitaretequos:quitempore codé Marcellu accipere lactum oppetifle fub armis f Moles illa uiri ualidaque habitata gradiuo Pedora:^haud ullis unqtremefacta periclis Heu quantum hanibalem clara fradura ruina Procubuere:iacetcampis Carthaginis horror. Forfan fcipiadxconfccli nomina belli Rapturus:liquis paulum deus adderet zuo. Collis agenoreum dirimebataggere uallum Aufonio:daunimanors confederat aruis.

Curarum comes amp;nbsp;fummichrifpinus honoris Marcello foêiuscom munia bella ciebat.

Adque marcellus.geftit luftrare propinquas Mens filuas medio uiros imponere monti: Nclibys occultis tumulu prior occupet aufis : Sicordi eft te participem chrifpine laboris

• Effe uelim.nunq delunt confulta duobus ♦ Hxc ubi federe: ardentes attollere fefe.

ladudu ccrtancin cquos:marcellus utarma Aptantem natum alpexit:l%tumquc tumultu: Vincis ait nofttos mirando ardore ufgores Sic praematurus fcelix labor:urbe ficana Qualem te uidi.non dum permitteret xtas: Cum tibi bella meo tradantem prxlia uultu. Hue decus huc nofttûluteri ce iunge paterno. Etme difcc nonum marte temptare magiftro. Tum pueri colla ampleétens fie pauca profan. Summe deum libyco faxis de prifide uiélor.

His humeris tibiopima feram:nec plura feréo Sanguineos fudit cum luppitcr etherc rores

annf.xv.erat, Neerefugit:non eftarpernatus aed pere legem romanotum. Rcgno:fcilicet fuoddeft non refugit conditiones importas fuo regno. Tuc amp;nbsp;tyndariimunc narrat poeta quo paCto Fabius ta return recuperauit. Tyndariiiacedæmonit a tyngt; dato patre Lædæreginælacomæ. Latias opes:!# gens præda tarentina fuit argent! factl fignatique auti.lxxxiii.milia pondo.figna.tabulæ.prope ut fy raeufanorum ornamenta æquauerunt.fed amp;nbsp;maio re animo generis dus ßda abftinuit Fabius g Mar cellus. Fablo feni ad differentiam filii.Qu.Fabio MaxImo.V.Qu.Fuluio Flacco.lii.conlu. raren,-turn receptum fuit . So!lertfa:fumma diligentia.

Tune quoçp:quéadmodu prius fregerat Häniba lern aftu. Näque ut compertum:finecæde fuorü: tarentlnorum Fabius uoti compos fuit, præfidium brutiorum ab Hannibale relisum tareti erat. eius præfeftus mulierem atdebat:cuius frater fub Fa^ blo militabat.ls certior faCtus a fotore confuli Fa^ bio rem narrauit:quiiuffit ut tranffugam fimularer amp;nbsp;ficper fororem præfcéto conciliât us eum muhe bribus illecebris ad proditionem loci cui præerat allexit.Inde ad confulem nodu rediens acta rettulit.Fabius noétu icalas admoueri iuffit ad earn pat tem in qua btutii eranttquibus adiuuantibus in urbem ttanfeenfum eft.Autores proditionis cæfi fut amp;nbsp;cartalo duxpunici ptæfidii obtruncatus. amp;nbsp;mul ti brutii per errorem. Virtuti:lpfius fabii. Rutu-Iis:romanis. Sed quis nam auerfos:nunc defetibit mortem marceilt:quisinquit dubitaret intelligens eodem tempore cecIdiiTe Marcellum fraudepunica foie aucrtlde fuos radios amp;nbsp;equos ab urbe torna: qualidicat.Nemo dubitaret.nam ipfa numina ro manis aductfa erant cum palla fint tantum ducem tali tempore ruere. Calido gradiuo: fetuenti mar tc,Laus matcelli a fortitudine infubeundis laboribus amp;nbsp;periclis. Collis agenoreum:intetcaftta ro-mana amp;nbsp;punica collis fylueftris a neutris primo oc cupatus.ln hunc collem Hannibal infidias iocauit. Marcellus amp;nbsp;chrifpinus collega cum ad loca expio randa proficlfcerentur.uolehant enim tumulum oc cupare.ne tang in ceruicibus hoftem haberent : cd in Infidias incidiffent Marcellus hafta tranffixus ce ddit.collega duobusiaculls ictus cum adolefcentc fillo Marcellietiam faucio euafit; Agenoreum ual Ium:caftra punicaromais. Mauors bellum, mar-cellusta Chrifpinus confulcs inapuliam fe centu Ierunt.Hannibal ex brutiis apuliam petitióc ficom nis belli moles erat in apuila. Geftlt mestapud Li uium fic loquitur Marcellus.quIn imus ipfi cu pau cis equitibus exploratum fubiecta res oculis nolitis certius dabit confilium. Luftrare:explorare. Se-dere.placuere. lam dudum:ftatim. Ptæmaturus ante legitimum tempus bcIlicis laboribus aptus.

Vrbc flcana:fyracufis.nam ibi milltault fub pre . Meo uultu:fcrocia amp;nbsp;ardore meo hmili. Sangui neos rores:hoc fuit prodigium ifaufti itineris.nam Marcelin non profpere littalTe arufpices dixerat.


ocr page 278

Liber

Lætiferldn quo Marcellus cecidit.Hannibal aliquot; Atque atris armaafperOt non profpera guttis, quot Nümidarum turmas in medio faltu condide, Vixdum Finitisintrarantuocibus ardas rat:quorum interdiu nemo a ftatioe mouebatur ne r tr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-aut arma.aut ipf i procul afpicerentur. Q uod de Lætifen collis fauccs:cum turbauolucris, beat fuperis:quoniam erat ppe mortennin uira de Inuaduntnomades laculismimboque ferunt bemus fuperiszpoft mortem mlnlme:ut poetice lo Etherio Emiles cæca fundente latebra quanVirgil^s de pallante monuo^ Nos iuuené Armatos m bella globos.cfrcundata poftquä no mœfti comitemur honore. Latias leges: iura Nil reflare uidet uirtus:quoddebear ultra romanorum amp;nbsp;imperium. Columen falus:amp; fui, lam fuperistmagnum fecu portare fubjimbraS chrum romanlImperii; Magnanima ulrtus caret Nomen mortis auettortx nunc eminus haftl ''Æ^dT'am 'quot;agnantmusamp; pnriens non in Afaus mfurgltmunc feufe cominusenfe. uidit:inuidemus quippe maioribus, at uir magnus r -habet in fc omnem perfeétiöem:amp; Ideo honorem boriitanamp;euallet rapidi fréta Ixua pericli alicui inuidere no debet. Superbædnclytæ amp;nbsp;ma Ni telum aduerfos natieuenifet in artus. gnæ. Alterius confulis:chtifpini qui euafir uulne Turn patrixtremuere manustlaxataque ludu ratus:amp;paulopod decent. Signaxaftra romana. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r i' Hannibal reliquias MarcelliIn argenteo uafe filio ^uxeruntngidis arma mfeliaa palmis, remifir. Ibcristnilc tranfit ad hifpanlas ubl Scipio Obuia nudatum tranfmittit lancea pedus. fulminabat. Orfum.icepiffc pugnam magnis au Labenfqueimprefïo fignauit gramina mento, fpicils ftatim expugnatacarthagine. Patria fuimt Atpoftq tyrius fiua inter prxlia dudor na:quoniam habebatur touts filius. Columptoan rƒ, nbsp;nbsp;^,, rio। noihoc dicituradlaudem Sdpionis näo(2auo mé Infixum aduerfo uiditlub pedore telum fe faguntum expugnauerat.maiota Igitur erant au Immane:exclamat:latiascarthago timere fpicia 5dpionls:qui uno die carthaginem expugna Define I'am leges:iacetexitiabile nomen ult munlriotem faguntho amp;amp;nbsp;opibus. Proris Auloni! columen repnbfcd dextera noftrx mus appIicitoiSdpIo totam hyemem réconciliant — ri'—ir° nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।i dis barbarorum animis confumpGt.primo uere af Tam limilis no oblcuras mittatur ad umbras, drubalcum hoftidres tantis Incrementis augeri cer Magnanimaiuidia uirtus caret:alta fepulchri neret:Tuas uero imminuhac fore ut nlft audendo ali Prounnsextruiturtcrcloque educitur ara. qufdmouetet^ut ontnegruermtidimicycgprimticonuedant filulslngentiaro Ratuit; SaxoOs fyluis.proximeInquit Liuius car, c thaginenOum exercitus afdrubalis prope urbe be, bidonium cecidille ducem,tum thura dapelq? tuliam erat pro caftris equitum dationes habebat. Et fafcesclypeufcpuiri pompa ultima fertur, romanicadra pofuerunt prope.afdrubal node In Ipfa facem fubdens lausinquit parta perennis, tumulum copias recepit paulo capo In fummo patK% „in^r tentem. Applidto:adlâdo aggere cadrorum fyl Marcellum abflulimuslatio:deponereforfan uls sGens italum tandearma uelit:uosite fuperbs Exequias animæ:amp;emerem donate fupremi Muneris officio:nunqhoc tibiroma negabo. Alterius par:atqueeadem fortuna laborum Confulis.exanimum fonipes ad figna reuexit. Talia in aufonia.fed non eft talis iberis

Armorum euentus campis:carthaginisomnes Per fubitum rapta: pernix uidoria late Terruerat gentes:ducibus fpes una falutis Si (ociaslungant uires.ingentibusorfum Aufpicus iuuenem:patria ceu geftet in armis Fulmina:fublimi uallaiam uerticc montis Ex oculis urbem cumulatam ftrage uirorum. Non toto rapuiffe die:qua martins ille Annibal interea confumpto uertoritanno. Nec pubeequädä nec opumubertate fagûthu. Proximus applicito faxofis aggere filuis

ocr page 279

Qulntufdecfmus

Tendebat fratris fpi'ransingentia faéta Afdrubabhic robur mixtufq; rebellib9afris Cataber:hic uolucri mauro pnicforaftur. 1 antaquc maicftas terra redoris ibera: Annibalis quantus laurenti terror m ora Forte dies prifcum tyrii ' folenni's honorem Retulerat:quo primu orfi carthagi'ni's altæ Fundamfra noua cepere mapalibus urbem• Etlxtus repetens gentis primordia dudor Fefla coronatis agitabat Îaurea fignis. Pacificans diuos.fraternum lena nitebat. Demidaex hucris donu:qua foederis ardi Trinacrius libyco rex inter munera pignus Miferat:eoliis gelatum infigne tyrannis. Aurata puerum rapiebat in ethera penna Per nubes aquila:intexto uibrata uolatu. Antru iges iuxta qd acus fimulauitin oftro. Cyclopu domus:bicrecubasmanatia tabo Corpora lactifero forbet polyphem us hiatu : . Circa frada iaccnt.cxcuiTaq; morfibus offa :

Ipfemanu extenta lacrtia pocula pofeit. ' Permifcetque mero rudtatos ore cruores.

Confpicuus ficulityrius fubtegminis arte Gramieas pace fuperum pofeebatad aras. Ecce inter medios hoRilia nuncius arma Quadrupedate luca^cquo aduetare ferebat Turbatae mentcs:imperfea:ufque deorum Cedit honorruptis linquunt altaria facris: Claudunt uallo:tcnucmq; ut rofcida miGt Luceaurora polo rapiunt certamina martis. Audax fcipiadxtridentem fabura cornum Excipit:geminæq; acies uelut omine motae.

• ExclamatIati9 dudtoriprimahoftia uobis Sacrati manes campo iacet:en age miles In pugnam amp;nbsp;cedes qualis fpirantibus ire Affueras ducibus:talis rue:dumque ea fatur Incubunt:myconulenas:cirtacp latinus: Etthyfdrumaro:amp;iceftumcatilina nealce Germaæ thalamo obtrucac:caditobul9 acri Cartalo uafidio libycx regnator arenae. Tequo$cyrenes uidie conterrita tellus Permixtu poenis:amp;uix credenda furentem Magnu dardanix Ixli decus:omnia fcel^x Cui natura dedit.nullo renuente deorum. Ille foro audituscum dulcia folueretora : Equabat pylix neleia uerba fenedae,

Tedebatrteroria explicabat amp;nbsp;locabat caftra.Virgf. hic fæuus tedebat achiUcs. Spiras:referes Hanibale. uidebat alter Hanibal.fupra dixlt:amp; fratre fpirat i armis. Hic roburidefcribic milites afdrubalis. Rebel-Iibus:fcedifragls. Volucri.ueloci ad curfti.de afturlb) amp;nbsp;cantabris:* mauris dictum eft. Tataque:fenfus. tanta erat maieftas afdrubalis in hifpanfa:quanta i Italia Hannibalis. Forte dies prifcum:a(drubalcum car thaginis natale celebraret a Scipione turbatus c:fic ro mani natale utbis.x.calen.maias lauro tota urbe redi mita celebrabat. Tyrii folennis:tyriæ celebritatis: amp;nbsp;natalis carthaginis quæ erat libyæ caput.folenia facra dicüturrquæ certis temporibus annifque fieri folent.

Otfcinclpietes lecere fundameta carthaginis ; Ma palibus:domibus. Altærclaræ amp;nbsp;multinominls:erat eniæmula romani Imperii. Signis:uexillis amp;nbsp;militi bus:ftc apud romäos coronabant omnes lauro: ad qd alludit poeta. Pacificas.facrificans:amp; placas deos pa trios facrificado. Lena:ueftis qua Haniball doauetat hieronymus fyracufaus de quo fupra. Fcederis:quod pcuilit cum Hanlbale:* carthaglnenfibus. Rex:hie-ronymus poft morte Hieronis. Eoliis tyrannis, ficu -Ils.na propefidliam funt eoiia: Infulærln hac' uefte re gali erat raptus ganymedis:amp; antru polyphemig foci os Vlyilis deuorault ut canit Home.ln odyiTea. Acus inftrumetum quo aurum intexitur. Gorpora.duos ex Vlyffis fociis polyphemus ita terta: aUifit ut cerebro paffim humum fpargerct.lnde mebratlm difeerptos coenaparauir. Laertia pocula.uinum qdquot; Vlyffes p-pinault:qui pficifcens ad antrum polypheml : ut canit Home.ln nono odyireæ:utrem ulni fuauifliml fecum tulit:quod maro ifmarl accola facerdos apollinis dede rat:cu polyphemus duas in ccena capras deuotaffet et pocula ulni ulylTes blandis uerbis obtulit: quo guftato ter iulTit ad fe deferri:* exhilaratus de noie quæfluit : callidus ulyffes nemine fe uocarirefpondtt:nemlnê tn quit polyphemus ultimü comedam. Tyrlus.afdru-bal confpicuus lena auro itexta. Siculi fubtegminis : ueftls ficulæ:fubtegmê pprle dicitur quod fublt ftami, ni in tela. Quadtupedatecurreti Inter facra nuncia/ cum eft afdrubali hoftem aduentare. peeni claufetunt fe uallo fequenci die prodiere ad pugnam. Audax fa bura:hic irruens in Scipione tranfflxus ab eo fui hafta cornea. Prima hoftia.exclamatlo fcipionis ad manes paternos:qulbus ia maCtauerat faburam. Inde hortat fuos ad pugnam:* decorum tomani nominis feruan dum. Spiradbus ducibusiuluis Scipiolbuspreac pa truo fub quibus militaftis.* animos militum emeret * captat:cu dicit eos ducibus opera nauaffe fuis. In-cumbat:ruuntin pugna:lcnas erat ex romais Maro:ca tilina amp;nbsp;Vafidius. Inceftu thalamo germanæ:qforo rc inceftu polluerat. Regnaror:qui regnabat i libya♦

Te quoqp:taudat læliu poeta ab eloquetia:* filantia rei mllitarts:at(puehemetiaipfuadedo:fed alludit poe ta:ad.C.Læliû huius nepote:* amlcd aphricanl mi-norts:de quibus fic ait Cicero in Bruto:fed *.C.Læ-Ilus:*.P. Aphricanus iprimis eloquetes fuerunt : quo rum extant orationes ex qbus æftimati de igeniis ora-toyz potcft.de maiore aphricano alt: ipfum Scipione accepimus no infante fulffe. Dardaniæ:tomæ.

ocr page 280

Liber

PyIiæ feneeæ:neftoreæ.Neftor nelei fiTius fuauiter life ubi fuCpcnfi patres amp;nbsp;cutfa uocem loqbatnac¥efusore utcank Hoine.dddotn)clk nbsp;nbsp;nbsp;Pofcercc:8: cantu ducebatcorda fenatus.

ad qaccuq; uolebat affeau:crat.n.uehemës oratot:fed Idccum fubitu campo pftnnxeratauies ad ahiïut dlxl fapietc amp;nbsp;eloquétë LæhuaHudit. Catu: Murmurtrifetubxrtanto feruoreiuebat fuauitate catus. Petfttixetattetigerat.Aures clägor tu In pugnatatŒ acies ut natu ad fola liqueret ^Xrt '•^I^i:^g^ädu. Llgretjcoftarec o^ amp;nbsp;pa, BeHamihil uit* pera^Gnc lande placebat, gebat:* avides ftudiofas nugomifit:fiue togatus flue rune e iurtiuatradantem prxlia iuce armrus. E furtiua Iuce:uita qua furto quoda habuerat • Deiecit galamrfacris carthagi'msil^m na ciï debuiffet mactari ad aras puicas de mor aliu ma' Suppofito mater partu fubduxerat olim, ter fuppoiuit.Vn uita lpius erat furduaifed numehanc c5h-nj'4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;___«

fraudédianoptulk. fodoGcamp;cMafarëto hac *dftatnulla diu dceptis gaudiadiulCbrag acte ad 0(20 milia hoium. Afdrubal aka pugnæ non Tuc'alabimur^atq^dracêdemifitad um, expeétauitttapta peciïiarut fcribit Ll.fimifit elephätos Fœmi'neo clamore dracéextrema rogante, quäplurimos potuictago^ lupato ad pyrenedeötedir. Huiuscerui'cé gladio inter uerba præcefq; Scipio cattris hodiu potitus e.bter hbera corpa oemp. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।jl-' ii

da militibus coceffitihtfpanos fine pcio dimifit. pœnos Amputat:ab(ciio durabat murmura collo• qftorc uëdere tu(rit.NepotêMaünOTæ captiuü libéra. At non dudotl libyco par ardor in armis. ult:amp; uefte amp;nbsp;equo donatu auunculo remifit. deide reli Frondofi collis latebras ac faxa capeffit quu æftadscorupfKifffe htfdef^fpaniæ populis AuUmec cedes extrema uc dana mouebät. nomeep tegiu rcufauit CU rex ab hiipanis appellaret: di

CCS fibi maxima nomeipatoris ce quo fe fui milites ap Agminis itaha^tugusipectabat Calpes „ peflafTent.rcgiiïnome alibi magndromæitolerabile ef Premia magna fugç:tacitu dat teHera Iignü - Collis:ppequëpugnafuerat.lnde ad pyreneucon Dimica in colles pugna filuafquc ferantur redit. Dimiffa icolles pugna hoc erat cdlftu ut dimir n'r -r arc

fa pugnaoe-s afcëderët^llesamp;pyreneaiuga. Exuto Difperframp;fummaquicufp euafentarcem honor armorii:dcpofitis armis pprlis Cupra parma hiC Pyrenes eulmeq; petat:tu primus honore pani militis abiit ad pytenë. Celatusticognitus pp ar. Armorum exuto amp;nbsp;parma celatus ïbera ma mutata.uidebat qppe hlfpäus miles. Palätia.paßi H motes abit:atque uoläs palantia linquit diffufa. No urbe recepta:tata fida fuit icafttlsgta non .', aL',r' fuilTet ialiq urbe:amp; fida retinuit iras militn acædc.non Agmina.defertis latius Uldncia Cigna •n.iCequuti fut hoftes fugietes.amp; ira futu% puiderat af Immittit miles caflris.non urbe recepta drubal amp;nbsp;de iduftria opulcta cadra reliquit ut ipfe cum p|us uHa partu pdx:tenuitque moratas fills euaderenutladt fibetiqrf uidet fepetiauenatoti Acfdetur libycusdudot prouvera taras, bus teftes deponit detibus.ob quos petit.VnluueJmi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, , c,j r' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,

tatus cadora g fe Eunucha i^e facit.cupics euadere da Fluminei ueluti deprenfes gurgitis undis, no tcfticulo^.adeo medicatu Ïrelligitinguë. Caufape Auulfa parte inguinibuscaußque pericli rlcliiquoniä gnarus e fe ob iguina peti. Aufus.fugiés . Enatat intento prædæ fiber auius hofte.

Maiora petentiSdpto (mptoroccultfe penus poftg addfé übtfê panos poenofg; domaretierexItQ trophée i pyteneo iu ^axoïæhdens lilux maiora petuntur PO cd titulo quë in clypeo fcripferat.Sciplo dicat marti Rurfus bella retro:amp;fupcrari certiorhoflis ipolia afdrubalis.Vir.deænea:amp; rëcarmie figno.æne Pyrenes tumulo clypeü eu carmie figunt quot;fttfot? uiaorib^rma. Certior. g afdrubal Asdrubalis fpohum OTadiuo lupio u°ior. g fugiebat amp;nbsp;fylua% auxilio fe tutabat. Interea:daSci —, ' or? pio flexit Iter retro afdrubal pecuniis anios gallop: ad 1 errore interea polito tranlarduamontis bella follicltauit. Bebricla aulaipyrenca . Bebryx fuit Bcbricia populos armabat pœnusin aula: pater pyrenes ut didu ëamp;tenult illos m^es. Largus Mercandi dextra largus:belloquc parata no parces pecuniis In emedis militibus. Prodigere: ef n j''LU-ri'^rrr fudere. P^mlflaina frniferatpecdlæ magna ui:amp;ele Prodigere in bellu facilispræmifâ : feroces pharos afdrubal. Aios:audadäafdruballs|. Metallife Augebat animos argenti ponderaamp;aurU ris:hifpanlaaurlfera.de metallis hifpanis diau eft. Lö Parta metalliferis longo difcrimine terris. go difcrimlncibello. Hinc.ppter hanc pecuniæ uim. Hfc noua oplerüt haud tardo milite caftra: Ils Rlpëdiariii Pigerrimus iïdæ:quoniâ leitet fuit arat. Venalesaiærhodamiqui gurgite gaudent fupradixlt:augetopes flati fimills.de rhodao amp;nbsp;arari Io Quo^ ferpit arar p rura pigerrimus und^ quens. Affecta:finfta amp;nbsp;iam ineunte uere.affeCta pro nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hyemeaffeda mitefeere ceperat anuS,

prie ut feribit gellius dicebantur ea qur non ad finem nbsp;nbsp;nbsp;quot;'

(pruned pxlma fintpgrelTa * dedutta ue eiat. Quos

ocr page 281

Qulntufdecfmus

Inde itcr Ingrediens rapidum per celtica rura Romainqttfn uerbaafdrubalis mirantis Romam Miratur domitas alpes:ac perula montis n°n edelam fuperatam ab Hannibale qui alpium A j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rA, , 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tantam molem tran(cenderat:precaturque ut Han

rdua:amp;herculcæquxrit ueftigia pianti. nibal fit incolumis tanta uirtute præditus. Lægt; Germanique nias diui'ni's comparât aulis. uus.iniquus nobis amp;finifter. Vfguead fydera.i. Vtuero uentumin culmen:caftri'(que refedit fuperaiTe alpes ad cælum erectas. Primordiabeb nannibabs.quosrqmainquitquos altiusoro Attolitmurosfqui pofthic mccnia fratri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ _____________________

li.aduentum ipfius Hannibalis. Italo fanguine. quoniam cæfi fuerant Scipiones in hifpania fupe. ratique exercitus:amp; in italia magnas clades edide'

Vida meo ftentincolumesffit gloria dextræ rat Hannibal.M.Ùuio Salinatore.C. Appio Clau Fcelix tata precor:neue ufqueadfydera adiffe dio NeroneconfT.afdrubal in italiam irrupit. Ad

mœnla.romana. fdlicet ut fecerat Hannibal. Spl

cula.miOaab Hannibaleamp;fuis:cum fuit ad porta

Inuideat leuusnobis deus:agmine celfo

Inde alacerqua munitum decliuis ab alto , collinam. Elifds.puntds. His fuper.ultra quere AggermonUrat iter properatis deuolat armis las amp;nbsp;trepidationem romanorum ipfa italia quefta Non tanto ftrepuere metu primordia belli. nbsp;nbsp;nbsp;eftfea pœnis lacerari:amp; queritur de fupis:quos aie N~'~L-L- ' ene ingratoscum ipfa premio fuo fatumum profu. Nucgcminuhanibalem:nunciadat bia coire gum exceperit regnumque dederit. Oenotria. Ita Hinc atque hinc caftra:amp;paftos p,pfpera bella h. luuenis.Hanntbal. Extremo.hifpano:amp;oc Sanguine dudores italoconiungeremartern: ciduo. Bacis.fructibus.quoniam cæfæ erant atbo Etduplicare acies:uenturumad moenia curfu 'es. Villarum.domorumquæfuntin agris:amp;ru,' Un'',,T iunt. Vadis oris:depopulatæ:derolatæqueitailæ. Hoftem præcipiti:amp; uifurum haerentia portae VagusJnftabtlis:amp;hoc propter numidas.omnia Spicula elifeis nuper contorta lacertis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inquit fupra dicta mihi accedent nifi ego uno fepul 'His fuper infrendens fic fecum œnotria tellus, chro condidero omnispœnos qui nunc arma in ira Ilam moliuntut:amp; fie portendit cladem afdrubalis . 1anto ne heufuperi fpernorcontepta furore Fluorum. Verfat.loquitur fecum italia. Thala, vidomægentisxquæ,quondam leptra timente nios.quoniam quiefcunt animata noétuzadiuit (ma Nati fatumum noftris confidere in oris nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;go itallæ claudium Neronem confulem dormien.

Etregnare dedi:decimaia hxc uertitür xftas : 'em qui (am bis ulcerat Hannibalem:amp;in apuliam Ex^oEtfunftcul fola fuperfut =;:eX'fe;=''l^^

In fuperos bellatextrcmo de littore rapta „ Claudii Neronis qui originem a claufo fabino de Intulit arma mihi:tcmcratifque alpibus ardés quo dictum eft habebat.amydei dicit: quoniam la. In noRros Afcenditagros:quotcorpora texi cedæmonii mixit fueruntcum fabinls. Amycle op r r nj/ , pidum propefpartem in laconla. Clauforum de. Kæforum ftratis totiens deformis alumnis. nbsp;nbsp;lt;nbsp;eus.oratio imaginis itallæ ad claudium Neronem;

Nulla mihi floret bacis fcelicibus arbor. faufil prius inde claudüdial funt. Erepto. cæfo. Immatura feges rapido fucci'di'turenfe. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;=;

Culmina uillarum noftrum delapfa feruntur

In gremium:fœdantque fuis mea regna rumis.

Nunc etiam uaftis qui nunc fefe intulit oris Perpetiar miferas quaerentem exurere belli Reliquias :tum me fcindat uagus afer aratro: Et libysaufoniis commendet femina fulcis.

Nieunda exultant quae latis agmina campis.

Vnocondiderim tumulo:dum talia uerfac.

Et thalamosclaufit nox atra hominucp deut^ Tenditamyclei praecepsad cadra nepotis. Istum lucanis cohibentem finibus arma Poenumtuicini feruabatcefpite ualll.

Hicluuenem aggrediturlatix telluris imago. Clauforum decus:atque erepto maximaromx Spesnero marcello rumpe:atq; expelle quiete

ocr page 282

Libet

Si nls addere fatis pattlæ.fi uls ut patria fit icolvmis Magnu aliquid tibnnpatria: ui's adder fatis: amp;nbsp;libera; Quod depulfo.ftnfus c :audedu id tibi eft audedu etqd'dcpulfo quoq;mccnibus hefte qu poftea uiftor miraberis aio uolutans tat* rei euen , 7,n r'er nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l

tu fires ad uotu no fucceOifTet; Fulgctibus armls.nar Vidores feciffe tremant : fulgetibusartnis„ rat afdreba!is aducru iitalia.Inde docet gd fit agenda Pcenusinundauitcampos qua lena rcliétu fuadës ab utili. Inundauit.ipleuit. Sena, oppidain Gallorum a populis feruat per fæculanomé, agro piceo ^Ïc dicit fenogallia nome habulta gallis Ni'prope alipedesrapfeadcertamfaturmas fenolbus. Ni ppere.pponir picula: amp;nbsp;firnuloftedit eri. rr ab utili no eëcüdandu.ne patria ruat q citetis rebus berus deletæ poft auxiliabere romæ bono duidebet eé antiquior. Metauri.fluuii de quo Surge age fer grenP:patulos regiocmctauri dictu ëad métaux cecidit afdrubal. Tumulis, fepul Dänaui tumulis pocnoRiatq; oilibus agros. Chris catthaginëfiü. Pauctë.NerÔe timë(ëiu(ra:amp; e, rj, j ahfr.am'ahfrrdëç uiTa miirntem ducere milites e cafths ut pperaretigalliâ cifalpinâ.ti ^is ^^quot;5 abit.atq; ablcedes uiia pauentem mebat.n.ne Hanibal caftra iuaderet.alig codices ha^ Attrahcre:amp;taélis turmas propellere portis, bëc uifatut fir.uifa ë ipfa imago attrahere pauëtë Ne, -Rumpit flammato turbatus corde foporé: tone.* ppellcrc turma^aptis cafttis. Phoebe, lu, Ac fupplex gemias tendes ad fydera palmas na. 1acito lumie.Vir. Tacitæp amicahletia iunx, t 11 n i r r lndelegit.Nero exoïexercituduiiïfocioH,(p qd ro Tellurem nodemg amp;nbsp;edo fparfa piecatur„ botis erat delegit.vi.milia peditu amp;nbsp;mille eqtes: pnü Aftra:duccq?uiætacito fub lumine phœbe. dat^fe uelle occupare i Lueäis pximaurbeut ad iter Inde Icgït dignas tâta ad conamina dextras, pfto pati eëntir^iCto.Qu.Caffio ^cuftodla caftro^ quaquelacct fupcri' larinas accola ponti pfeCtus no@u RexitipiccnapmifTis gpagRc latina' ,^ j'L n''r cë.marruclnüfrenranü amp;nbsp;frutianu neceffaria pararet. Qua duri bello gcnsmarrucina tidcmqnc Marrucini erätduri bello frëtâi coftaies. Praetutia ue Exuere indocilis focus frentanus in armis

ro uitifera. Supi pôti.maris adriaci. Achemëio.p' Turn qua uitiferos domitat prætutia pubes' ffideft^sc^é. ArcfCTM.pamp;l Lita laboris agros amp;nbsp;péna amp;nbsp;fulmfeamp;undis pereat. Acer duclor.cöcitatus.Nero urebat hocge^ Hybcrnis:amp;achemenio uelocior arcu nere cxhortatlöis fcedere.f.ccrrëdo amp;nbsp;m lites ducem Euolat.hortator fibi qfq^tagerperge: faluté feqbat. Augët.erigüti fpë* dat illiaioscueu ftu- Aufoniæancipitcs fup amp;ftet torna cadat ne ^l^^^i^::i^ InCTrfucre^dCT habitura erat famaex CUCIu:Rôæmultu fuit terroris Hottädi genusacet habet præcederc duamp;or actumultuseu allatuëNeronëreliais caftris côtédif Ilium augentcutfus adnifi æquate fequédo. fätftäft er romfos ? fine rff tara réin r nbsp;nbsp;nbsp;bdefeffi noacmqtdiem^ue ferütur.

choauer. Vno uulnere.morte Claudii Neronis amp;nbsp;fi . 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।

Hanibal caftra oppugnaret abfëte cofulema exercitu Acromaaducrii tantum mala glilcere belli , amiffo nulla erat fpes falutis exhaufta röa amp;nbsp;deficiëti Accipiés trepidare metu : nimiumq ; ncroné bus foeiis. Ia rurfus.poftg Hannibal dicebat cegno^ Sperauincqueri:atq;uno fibi uulnere poße uerit dtfeeflu Neróis:uciet rutfus ad portas utbis. De

;. nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in; c krAurem reltaoteanima:nonarma ncc auamp;

uia.remota:amp; loginqafuo uallo.i.caftris. Supbo fra nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

tri.Hannibal dicebat uëiffe afdrubalë in Italia ut certa Necpube:nccque fundat lupcrefle cruore., ret cu fratrecui na deberet gloria Rôæ deletæ. Fre- Scilicet afdrubalem inuadant:ad prxlia foli mit.cu fremitu amp;nbsp;timor dicit. Amës.tettitus . Sub Hänibali fatiseffe nequit.iärurfus ubi arma uno corde.una fnia.oës gppeIde feriebat erigebat ta a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;___

mëcôtra aduerfa ut roanos decebat* cofultabat qua Aucrtiffc u ogn e '1° rône fortüæ urgetis tela declinarët. Seruitio.feruiiu Hæfurum portis panum:ueniffe fuperbo tiq uldebat imiere. Iniquos.finiftros. Noais opa^ Q^ui fratricertct:cui maxima gloria cedat cæ.noftu caftra Liuli Nero igreffus ë:ne afdrubal féri Vrbis dcletæ:fcmit amenscorde fub uno

ret:amp;tefrera data c a Liuio p caftra ut tribunus tribu-nu:cëturio cëturionë:eqs equltë:pedes peditë accipe ret:caftra Liuii.faliatoris a cafttis afdrubalis quigëtls paffibus diftabar. Belligeris quödä.defctiblt mors amp;nbsp;Rudia Liuii faliatoris g multis anis ate ex cöfulatu po puh röani ludido dänatus fuerat:qd adeo ægre tulit ut amp;nbsp;rus migraret amp;nbsp;p multos äncs:amp; oi coctucareret hoium.oftauo pod danatione ano. M. Claudius Mar

Ordo pat^:ac magno interea meditat amor Seruandi decoris qflonam fe fine minanti Seruitio eripiat:diuofqueeuadat iniquos. Hos inter gemitus obfcuro nodis opaex Succedit caflris nero quaecoiunda feroci Liuiusafdrubali uallo cuftode tenebat.

cellus:amp;.M.Val.Leuius cofu. reuccarat ipm i urbe: Belligeris quonda feitufq; accendere maré fed eral uefteobfoleta capilloq^ amp;nbsp;barba plixa:fife fe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r

rës i uult u habituq: ifignë memoria ignominia: acce,

ocr page 283

Qufntufdedmus

Ptæ.L.Veturins amp;.P Lldniusccfore, eu tödere:ac fgualoré depoer:amp; ifeatd ucire fugigp ahls publicis mu Seribus coegerat. Scitus.pirus i re militari. Doauerat ira præ.depofuerat ira pp utilitateptfæ:cui fuccëfrr bono clui no licet. At no afdrubalé.afdrubal aurore Lluio puerius ate ßgna cû paucis egtibus feuta hollid notault q anteno uiderat:amp; ftrigoGores equos.multitu Floruerat primo clarus pugnator in acuo, do quorp maior folira ulfa ë: fufpicatus ld qderatreeë,. Moxfalfo læfus non æqui crimineuulgi nbsp;nbsp;nbsp;peut cecini^nde fugere tetauit.amp; ula dufus pugnado

,'A i7 jo cecidit. Aftus.rpius Nerois noauigredietis caftra col % cretus ruri trifles abfeonderat annos. nbsp;nbsp;nbsp;legæ SubftriétI corpus.i.ipi eq ftrigofi.i. ppter labore )edpoftq graui'or moles terrorque periclo âhelâres.amp; ftricta habëtcs llia.Strigofus igt nöius apd Pofeebrt propiore uirü:reuocatu ad arma uetrees morbus dicebatur iumëto^g corpora aftrigat: Totcæns ducibus patriæ deuouerat fram. auyame,utatla uitllcaufaqC, (Iti^mioebanc ergo A-. 1.1afdrubale ueftigia pulueris uifai dypeis amp;nbsp;eqmfubftri-Atnon afdrubalem fraudes latuere recetu atcorpus:qd erat fignti ad curfus ppere.oftcdebat eg Armoril:quanq tenebris nox texerataftus. ftrigofi amp;nbsp;ulrl curfu quo illuc eötederät. milites quippe Puluensinclypeis ueftigta uiïa monebat, ûliatoris erat icaftris.aliunde uaffepurauit equos liti, Rpperefr^.rftarçufrf, Dubflridii corpus.bis claru buccina lignum bat. Præterea.ultra ligna equo^ amp;nbsp;homing quos lagt; Præterea gemino prodebât ïuéla magiftro bot attrmerat ißa tuba idicauit. Rcgl.i.gubernari ca. Cadra regitucru fratri fi uita ruperit: Rra. Gemîo magiftro.duobus remoribus amp;nbsp;cofuhbus n, nbsp;nbsp;nbsp;9„,~r, nbsp;nbsp;nbsp;-, nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;retulere exploratores igt Llul.duplex figndicofulari ,.

2Ttandem hcitu focias coiungere uires b^s caftris teciniire:qdfignd erat duos eé cöfules. Ve Cofulibus:fedenim lolu du uera patefcut ra fratri.dlcebat afdrubal fi uiuit frater Hanibal quo na Cuntandi ' reflare dolü:martcmq; trahendi mo altes cöfal ab eo difcellir. Qul.i.quomodo licuit 'Ncc confulta fugæfegni formidine differt, cofullbus fefe coegere un c^ada ec dicebat do^ RT -, nbsp;nbsp;nbsp;0, 0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;riras pateret. Nec cofulra fugæ.hls anxius curis afdru

Erupit fufpenfa ferens ueftigia caftris.

• I\oxfomni genitrix mortalia pec^ora curis baliqulr Llul.exriais tgnlbns ulgUla pria dato figno ut Purgarat:tenebræq3horréda filétia alebat, taciti uafa colligerét figna efferri ludit p tortuofi amnis Erupit fufpenfa ferens ueflieia caftris. fmus flexufçp eu errore fe reuolues no mukü peediaeu Et muta elabitacitolubetagmina paffu. nbsp;nbsp;Chukas Ncto alT^uuius ^ Gato q erat fr^icantis

Tu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5a eu leut armatura. Eruptr.afdrubale caftris, Sufpenfa

Ulumcn nadti per rura tacentia noétem: Accelerant:uitantfocios:fed percita falli

Hlumcn nacii per rura, tacentia noctem: nbsp;nbsp;nbsp;ueftigia.exprfmlt habita clä fugientis uedlgia quippe

Accelerant:uitantfocios:fed percita falli nbsp;nbsp;nbsp;fufpedarne tlrepku faciat. Muta.(ineclamore:ut dt.

Sub tanto motu telllus'neqait.iplicata(2as fceffanoitelllgeret hoftes. Elabl.egredi dto palTu. 11 Cico errore uiastumbrifa ferentibusado lumë.obfc^a fine lomiejltumnnox obfcoraicum luna „, -,,no lucet. Vitat focios.Agmen iquit Llul. pœnci^pri Urcuagit fpatiO lua per ueltigia ductos. nbsp;nbsp;nbsp;nio P agros palafrfeffiqp aliquot föno ac ulgiliis fternat

Naqua curuatas Gnuatis flexibus amnis corpora paflim.atq^ infrequeda reliquat figna. Perci-Obliquatripastrefluoque per afpera lapfu ta.pcuffa fuglëtlâ litibus. Nequit falli.nopotdecipi a TwtP nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;UUe-d. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pœnis:îmo i6a tcllas amp;nbsp;fluminis anfractus eos ddufe,

Infeferedlttaccaflo ducente l^otc: , rat.impllcataaas:docetquomodo aCdrubalp noctem Exiguuinuoluut fruftratiS grefTibus orbe, ula elufus reuertebat un dlfcelTctat. Implicat . iuoluit. Incp errore uix tenebrari munus ademptu Aaas.quasiäp_fecerätcutfuit^repetebät.ertabanc Lux urget:panditquc fuga:ruit acer apertis eninoau^eode reuertebat, dæco.noéturno. Cir T|Or-1, 0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r caagit.dudt circa:amp;iplicat errore uiæ. teretibus, du

urbo equitum portis:at$01S ferrea late ceribus eos p torruofas ripas fluminis. Arcto.angufto repeftas opit:capos:n0du arma manufep quonlanoelogabantrfed reuertebanteodc. Amnis. Permixte:iam tela bibuntpermiffa cruore. metautus. Exlgutiotbe.brcue fpatld:quoniapa% pro Hinclufepcenum fugientem fiftere pénæ cedebat fequeres flexus ripæ. Turbo.agmëiftar turbt n,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;51-1^1, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, r nls. Portis.caflroruf. I epeftas.ipfi milites tag tepe

Uicteæuohtant.hic lacea turbine,nigro nbsp;nbsp;nbsp;Ras. Pcnæ dlfteæ.fagittæ cretcfes. Cura abitus. aP

Fert lœtû cuicûq; uiro qtiê prédidit fétus: drubal poflg pugnadd uidit depofita omni cura fugiet Deponût abitus curam, trepidifa coadas diaciem iftruxit. Rerd dura.ptriculG amp;nbsp;difficultate.

Per decora cxtremo.oroafdrubalis ad fuos milites T,, untac cs.amp;,pes_ pr , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;♦ quos hortatur ad operam nauandacum tot uietotlis in

^le inter mcdios.na reru dura uidebat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hlfpania claruerint : obreftatur^ eos p laude Hanniba

Sidonius dudor:tergo fublimis ab alto nbsp;nbsp;nbsp;Iis:ut eis fratrem In Italiam faCtis uenlffcoftendant qui

Q uadrupedatis eq tédés uocefq; maufq;. alpes tr^fcendens oppofltum agmen romanora pili gault. Decora.glorla. Extremo axe.hlfpania qeft ad decora extremo uobis quxfita fub axe, gecaféfolktubi ulcerant duo fulmina belli Scipiones.

3 u

ocr page 284

Libet

Laborar.nltitur oftendere romanis quales illi fint Per fatn's laudesoro uenÆ probemus quipalpesiranfccndunr. Aduerfe.ftfr Germanum hannibafëhtio fortuna laborat totiens acceptis. Vertent.uenerit . Iberæ.hifpa ..

næ. Pleno fole. ftrato cadaueribus romanorum. Aduerfis documeta datc attp oftederc quatus tacet fratri.cæfus eft a fratre Hannibal:amp; fie trahit Verterit in tutulos domitor tellurisiberx romanos in contemptum. Infraao æuo.ualde de Suetusad herculeas miles bellare columnas, bili feneâa. Damnatum caput.lpfe Liui.falinator n r. Q,. quem prius romani damnauerantob male rem ge Fortran amp;nbsp;pugnas uenietgermanusin pfas. . ftam in confulatu. Slt pudor.pro puderet Claudi Digna uiro digna obteltoifpcdacula pleno , US Nero ex alia parte fuos hortabatur fie clamat a^ Corporibus properate folo quicunque timeri pud Luium.Quid ergo prædpitl curfutam Ion, pux bello poteratfratrinacet unica nunc fpes. fëcus eft ab utilidnde proponit gloriam quam ex ui E'pœnæ e latebrisinfradto liuius acuo ftoria confequuturi funt. Pedibus celeri curfu ex Damnatum offertur uobiscaput:ite agite oro appulia.unde huc contendimus. Dextra.uitibus amp;nbsp;Sternite du(ftorem:cum quo concurrere fratri PTa. ÜCT'TC'ft!*'dlamp;d''b ho. Sitpudor:amp;turpisfinem donate lenire, nefto. Addu(2o robote:dele(ftis militibus ex om-rmt। ni numero. FaCtum.noftram profettionem exca Atcontra nero: quid cedas cluline labores ftris amp;nbsp;iter properatum. Huc iuuencs.uerbaLiuii Ingentis bellifpedibus tibi gloria miles hortantis fuo ^emplo iuucnes ad operam patriæ Parta ingesmuc accumula cepta ardua dextra, i::^:;He.tcmcre,bduao,ntfK robore caf^a: tulas.apertas. Fulmen catthaginis.quo utitur car, Nifddum abfoluit uidtoriaipraripe laudem, thago tag fulmie. Quis deus.fi ueniet Hanibal i Aduentu cecidifle tuo memorabitur horis, quit etiam deus non poffet nos amorte liberare: lo Parte alia indgnis nudatis caffide canis' cus eft ab utili. Sancit.firmata Obtenus, habens nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r. teCtam canitiem galea. Rhodaniluuentus. coma LiuiUS hucluucncs huc me fpedPate ruentem ti galli. Nabis.erat facerdosiouis Ammonis. Se In pugnastquantuquemeus patefeceritenHs. cutus fatl.non timensmortem. Vano, mendaci. Tantum intrate loci:amp;tandBprocludite ferto. Cæ^la.uiridis amp;nbsp;cærulel coloris. Ardebat.iadia Iam nimiii patulas poenis graffantibus alpes bat. Gemmagaramantide.de hac gemma loqui, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ƒ,r',5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, r tur folinus dices illic amp;nbsp;lapis legitur Ammonis uo Quod ni ueloci proftemimus agmina marte: cantjeomutenam ira tortuofus eft amp;nbsp;inflexus:ut effi Et fulmen Cubitum Carthaginis hannibal adiit: glem reddat cornu arietis fulgore aureo, ideo didt Q uis deus ifernis qnquanoftru eximat ubrisC PAXo^r:;;hOd^^^^^^^^^

effigiem iouis cornigeri. Infula dependes, in hue 5ahcit:amp;obtectus lenium fera praelia milcet ris.fcilicet ut nunc funt mithra: epicoporum hahe Illum per cuneos amp;nbsp;per denfiflima campi tes ftolas ex humero pendentes. Incocta ceraftis. Corpora tot dantem Ixto quot fpicula torlit fafeaa ucneno cctaftgferpeniu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Turbati fugere mace, fugere feroces

Autololes:rhodanique comas itonfa iuuetus. Fatidicis nabis ueniens ammonis harenis

Improba miCcebatfecurus prælia fati. Cxu tutate deo:ac patriis fpolia improba terris Fixurum uano tumidus promiferat ore. Ardebat gemma garamantide caerula ueftis. Vtcum Iparfa micantftcllarum lumina cado. Etgemmis galeam clypcmcp accenderatauro: Caffide cornigera dependens infula factos Pra. fe terrores: diuumque ferebat honorem Arcus erat pharetrxq? uiro atq; incoda ceraUiS Spicula:amp;armatus peragebat bello ueneno. Nec non cornipedis tergo de more repoftus SuRentata genu per campum pondera conti

ocr page 285

Sarmatici prona aduerfos urgebatin hoftes. Conti farmatid.telum farmatlcum longum erat

('Onlulisante oculos magno clamore iabellu dotis. Gemmiferi cultus.ueftis gemmata:• Riquot; Alportabatouans:amp; ouansammona canebat, gentes.afperas propter aurum intextutn. Ad offa ipfius atabi. Tepidos.recenter cæfos. Aurea fila Infulam. Lapfus.cadens fuper nabim a fe fpolia, tum. Inuiaiphilenl.aræ phileno%:erat in maiore fyrti appellatæ a phtienis fratribus:quem locum fi^ nem iperli uetfus ægyptum habuere carthaginen' fes. Inulcti.fortcs:quonlam pro patria moti uolue runt.llllc enim ubi poftea illorum honori ara: fue.


Non tulit hac iram tantofcpicorde tumores Barbarico feniorrtelumque intorfit:amp; una Prxdaanimamcp fimul uiclori nidor ademit: Adicit audito tridis clamore ruinx

A{drubal:amp;ceptance acabum raptare perepto Gemmiferi fpolium cultus auroque rigentes Exuuiasiaculum a tergo perlibrat ad oHa. Iam correpta mifer geminis uelamina palmis Carpebat propere:amp;tepidos nudauerac artus: Concidit:amp;facras uedestatqueaurea fila Reddidit exanimo fpoliatu lapfusin hodem. ubi ad hos gallos cedes peruenir minimum certa„ Atcanthus rutulu obtrucat:cui mille fub altis minis fuir.pars magna ab Ognis aberat qui errauc Lanigerxbalantftabubsnpfe ociamolh' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rant feffiitinercac idgihis. laxat.aperie drfipar.

Exercens cura gelido nunc flumine foies Frigebat nimios pecori:nuncIxtus in umbra

'Tondebat niuex fplendentia uellera lanae. Aut pecus epadu cum fefe ad teda referret: Nofcentes matres fpedlabatouiiibus agnos. Occubuitclypel tranGiffo proditus ære.

runt erectæ utut obruti fiir.cum carthaginenfes : amp;nbsp;cyrenaici de finibus agrorum certarent. Aete.cly peo. Proceræ.altæ ftaturæ.gallos oppofucrat Af drubal Claudio Neroni.non tantum eis fidens:ut

inquit Liulus:quantum q, ab hofte timeri eos crede bar.galli primo imperu feroces funt.inde pauent.

axat. aperit diffipat.

Nec foli faciles.non idonei ad tolerandos folis ca

lores.nam:ut fcribit.L.Florus cedunt folaribus ra, diis amp;nbsp;refoluuntur ut glacies. Addere, addebat.

Hic tunc; Caro.prerorlaudauit Lluium confule dicens fi hic oppofitus fuiffet Hannibali defceden ti ex alpibus non effent cæfi tot Imperatores amp;nbsp;ml lites. luuenl.Hannibali.

Z ill

Et fero ingemuit ftabulis exiffe paternis.t Acrius hoc italum pubes incurrit:amp; urget. Vttorrensiuttempeflastut flamma corrufei Fulminis:utborea potus fugit:ut caua currut Nubila:cum pelago coelum permifeuit eurus. Ptocerx dabantceltarum figna cohortes Prima acies:hosimpulfu cuneoque feroci taxat ui fubita:amp;feifos errore uiarum: Nec foli faciles longique laboris anhelos Auertic patrius gentem pauor: addere tergo Hadas aufonius:teloque inflare fequaci. Ncc donare fugam:cadit uno uulnere tyrus Non uno rhodanus: profligatumque fagittx Lacca deturbatmorinum: amp;iam iaque cadere Gedentemque urget totas largitus habenas Liuius acerequo:amp;turmis abeuntibus infert Cornipedcm:tuncauerfi turgentia colla Dicidit enfemofx:difcaflit pondere terram Cum galea ex alto lapfum caput:ac refidétem « Turbatus rapuit fonipesin praelia truncum. Hic catomamedio uibrabatamp;ipfe tumultu: Siprimas inquit bello cum ami^mus alpes Hic iuueni oppofitus tirio foret hei mihiquata

ocr page 286

Liber

Paruicampi,martUfn quo erat comitfa:amp;hoc po Ceffauitlatio dextra:amp;quot funera poem's tiffimum dicit propter Varroennquicaufa fuit cla Donarunt paruifuffragia triOi a campi, dis canncnfisohei mihi inquit quot dextras amifi 't'i l inus propter malam dedtionem confulum. Ceffa I^mŒ inclinabantaciesxcunc^fcp pauorem Uit.mortuaeft. Induerat.pauor gallorum fugien, Gallorum tndueratpauor:amp;fortunatuebat tium icufferat cæteris pauorem. Ruebar, fauebat Sidonia ad rutuios.uidoria uertetat alas, lam romanis. Alas.pennas fuas ad romanos, ui ^Celfusccu prima reflorefeenteiuuenta Ctoria femper alata fingitur. Cohibete fugam.uer n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i° ba. Afdrubalis ad fuos:quibus deprimit tiuii.fe, Ibatconfulouansmaionmaiorqueuidcri neCtam. Principium.origo.de belo dictum eft fu Eccc trahens fecum cancntépuluete turmam: pra. Gentes.hifpanæ qs ulci æquant me Hanni, Ductoragenoreus fubit:intorquenfq; lacertis ball* -Parce Pe,umgdeft hafta Asdrubalis pa% Teia fonaticohibete fugätcui cedimus hoHif nocuit Liuio confuli. Perftrinxit.uulnerauit, Va nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;%„—r na.quoniam uulnus non alte infederat. Ruruli.ro Nonepudet. couerfa lenex marcetibus armiS mani turbati funt cöfulis uulnerc. Conful.Liuius Agminaagit.nücqfo mihinuc dextera larmis lucrepabat futiles uires Afdtubalis. Vana cornua. DegeneratnoHiique pigetfmihi belus auorü °a°quot;a^r'^CTamp;d'^fa^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cognatum fidonia dido neum eft:amp;ideo hofti oftendite quale uulnus torna nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-Pn-1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 næinferant manus. Ripas.metauri repleti cada, Nome:amp;ateomnes bello numeradus amilcat ueribus. Vtcum uenatu.ftragem ædlram ad me Ed genitor.mihi cui ceduntmontefq^lacufg taurum comparat fens a diana uenatu cæfis; Di^ Et campiatq;amnes frater:mcmagna fecûdü étvnna.diana. Matri.latonæ pindus eft mos the( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i1 'L 1' L' faL.Mmalus atcadlæ. Coryd.ur dictum eftreg Carthago putat hannibalume tens in ons mina arcuum funt ex corio:amp; pro pharetris etiam Equant germanopafiæ mea prælia gentes. ufurpantur:ut in hocloco. Mufco.lanugIne illa ui Talia dum memorat medios ablatus in hoßes' ridi qux nafcitur in locis humidis. . V[noua confpedifulferunt confulis arma Haftam præpropero nifu iacit:illa per oras Erit clypei amp;nbsp;loricx tegmine fummo Incidithaudfoelix humero: parceque petitum Perftrinxit corpus:nee multo ttnamp;acruoreï Vana fed optanti promifit gaudia pœno Turbatirutulisconfufaque pectora nifu Terrifico:turn increpitans conamina conful Fcemineislæfum uana inter cornua corpus Vnguibusaut palmis credas puerilibusidu. Ite docete uiri remana:uulnera fuerint

Quata afferre manus:tu uero efluditur inges Telorum uis:amp;denfa foluincitur umbra, lamcpper extentos alterna flrage uirorum Corpora fufa iacentoamposidiueriaq; in unda lunxerunt cumulos crelcente cadauera ripas♦ Vtcum uenatu faltusexercet opacos Dictynna amp;nbsp;Ixte praebet fpcdacula matri: Aut pindi nemora excutiens aut mfala lußräs Omnis naiadum plenis comitata pharetris Turba ruit:ftridunt fagittiferique coriti Tum per faxa feraepque ipfa cubilia fufx Per ualles fluuiofque atqj antra uirétia mufeo Multa ftrage iacent:exultat ucrtice montis: Et latamluftransoculis latonia praedam. Audito ante alios fenioris uulnere rumpit

ocr page 287

Qulntufdedmus

Per medios nero feuusiter uifaquc ui'rorum Equal] pugna:quideni:quiddeide relidued Itahæfatisfhunc ff non uinci'tis hoftem: Hannibalem ui'ncetis aitfruitoci'us amens In mcdios.tyriüq; ducéinter prima fremente Agmina utafpexit:rabidiceu belua ponti Per longum ilerili ad paftusladata profundo Cum petii in fludupi'fcem male faucia uidit: Aeftuat:amp;luftrans nantem fub gurgite praeda Abforbet late permixtum pifeibus æquor. Non telo mora no didis haud amplius inquit Elaberemihimon hic nemora auia fallent Pyrenes:ncc promitis fruftrabere nanis: Vtquondam terra fallax deprenfusibera Euafti:noftram mentito foedere dextram. Haec nero:amp;itorquetiaculûmec futilisidus• Nam latereextremo culpis uibrata refedit Inuadit ftrido fupcr hæc interritus enfe. Collapficp pmens umbone trementia membra 'Siqua fub extremo cafu mandata referri . Germano uis forte tuo portabimus inquit.

Contra fidonius.lacto non terreor ullo • Vtere marte tuo:dum noftris manibus adiit Adutum uindex:mea fi fuprema referre Fratri uerba paras:mando capitolia nidor Exurat:cineriqueiouis permifccat offa Etcineres noftros:cupientem adnedere plura Feruentemque ira martis tranfuerberat enfe. Et rapit infidum uidor caput:agmi'na fufo Sternuntur duce non ultra fidentia marti. lamque diem folifque uices noxabftulit atra Cum uires parco uidu:fomnoque reducunt. Ac nondum remeante die uidricia flgna Qua uentu referuntclaufis formidine caflris. Tum nero procera fublimia ciifpide portans Ora ducis cæfi:cannas penfanimusinquit Hannibal amp;nbsp;trebiam amp;nbsp;trafimeni littora tecu Fraterno capite.i,duplica nunc perfida bella Etgemina arceffe acies:hxc prçmia reflant. Qui tua tranfmiffis optarint alpibus arma. Copreffitlachrymas pcfausiminuitcp ferendo Contanter mala:amp;inferiasItempore dignas Miffurum fratriclaufo commurmuratote. Tum caftris proculamotis aduerfa quiete Diffimulans dubia exclufitcertamina martis.

Ceu belua ponti. Neronis aufditaté comparat balenæ uorantis in mari pifceslaxo hiatu. Male fauda.fame laborans; Aeftuat.farU. Haudam^ piius inquit.uerba Neronis ad aCdrubalem non eua des inquit nunc ut euafifti in hifpania uictus a feipio ne ad pyreneos montesUut cum uictus a romanis foedere fimulato euafifti. Necfutilis.non fuit ua^ nusiCtus Neronis. Siqua fub extremo.uerba Ne ronis infultantis afdrubali proftrato. Maibus. um bris. Acftutum.cito.Liuius ait.poftremo cum aut dubie fortuna hoftium eßet ne fupereiTet tato excrgt; cituifuum nomen cöcitato equo fe in cohortem ro manamimmlfit.ibi ut patre Amilcare amp;nbsp;Hanni-, balls fratre dignum état pugnans cecidit amp;nbsp;nunqua eo bello una acte tantum hoftium interfectum eft. redditaqueæqua cannenfi clades uel ducis uel exer dtus uidebatur. Claufis caftrls fuis.quæ in lucäia reliquerat. Nero ut ad caftta rediit caput Afdtuba lis proiici ante hoftium ftationes luffit amp;nbsp;uinCtos a-phroscaptiuos oftendlt:amp; duos folutosire ad Ha# . nibalem:quta(-ta narrent. Hannibal tanto publié-co:priuatoque ictus luctu agnofeete fe fortuna Carthaginis dixit.caftrlfque inde motis in angulum ita liæ abiit. Minuit ferendo, laus Hannibalis a forti tudine.nam conftans fuit in tanto dolore.nec eft a-liqua ægritudine conflictatus ut tantum imperato rem decebat. Vicltque fortunam:quæ homines ui eit nifi tota uincatur. Ferendo.patiendo forti ani mo.auferebat uim præfentibus mails Hannibal ro bore animi fubräxus:cum fciret frangi aduerfts no eße clari Imperatorisexplorant quippe aduerfa ui-ros:ut fupra cecinit poeta:* In adueifis uirtus co -gnofcltur. Inferias.uictimas amp;nbsp;exequias. Aduer fa.calamitatem amp;nbsp;dolore ex morte fratris. Quie„ te.ldeft quiefeendo:* non appetendo pugnam.

Dubia certamina.dubiam fortunamamp; belli eucn tum. Exclufit.temouit quoniam in bruttios abiit.

ocr page 288

Liber

PETRI Marfi interpretatie fextumdedmum uo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ruttia mœrétem cafus

lumen Sylb Italici. , a n u nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;patriæque fuofque

Ruttia mœtctem:poft cæde aldruba

ils Hânibal in bruttios pfedus bello nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hanibalem accepit tel abftinebatmec eüquiefeëtë mœftuamp; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lus.hic aggere feptUS iCurpirantcm fe ob inuidiam aduerfæ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;In tépus polita ad rcno . factionis uinci puocauere romani tan tain eo ulm effecenCebät guis aduetfa fortüa laboquot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r L ranet:qui amp;nbsp;fi exercitu habebat coactu ex colluuiôe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Additusut fylua itabu ,tôt genciü amp;nbsp;ta difparl cultu ritu amp;nbsp;ligua.tarnen ta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lis cû ceffit ademptis ta erat uiri maieftas ut feditio icaftris laborantibus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Amiffo taurus regno interdü comeatus inopia minime oriret:daha:cin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;'|7 italia agerent Scipioin hifpania fecundo marte pu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gregis auia ciauio gaauit.pœnus tandëtota hifpanla ceOit.MafiniC Molitur raltu certamina:iamque feroci la romanos amicitiainiuit.Sdpioamp; Afdrubal a. Mugitu nemora exterret:perque ardua curfu pud fyphacamp; fufcepdamiddamregi^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,trftemfefylaaS:iupdqUelacclfe tut.rediit Scipioin hlfpania:amp;apud Carthagine pa -i 1 tri.patruo^ fuebres ludos celebrauit. inde Roma Irato rapiduscornu:tremitomnisab alto teuerfus cofulcu cradopotifice maximo creatus e. Profpecftans fcopulo paftor noua bella parate. , deqi i aphtica traiæiëdo exercitu agit. Suof(p.amp; Sed uioor haufuruslatiumificxtcra maitis r^Xj^PJ^ab^X^A^

nibale uiiionë paratem comparattauroqui cædit Inuïdia reuocare animos:agitare negata grege ac (tabulis amp;nbsp;In folitudine pugnam contra ui Cogebaturope:amp; fenio torpefeere rerum. ,orem meditatur. Auia.temota. Haufturus.co Parta tamen formido manu:amp;totcædibus oil• (umpturus Italiam lia carthaginenfibus fuppleme nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1''1 v furn habuiifet.amp;finon obftiafret alterius factionis Quaditus terror uelutinuiolabile tcIis , tnuidia. Obtreclante.recufante amp;nbsp;prohibente Seruabät:facrü(pcaput proq; omnibus armis mitti fubfidia. Senio return.iam præbis fenefcamp; Et carrorum opibus:dextriT(p recentibusunu nbus amp;nbsp;militta.qutefcebateniti bruttiis HanIbal. Hannibalis fat nomen erat.tot diffona lingua 1 amen.guis ulgot lUe torpelceret. Manu.præte . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;11',,,^ ritis uictoriis. Caput Jpfius Hannibalis :cuius no Agmina,barbarico tot difcordantia ritu më fat erat p oibus auxiliis:amp; fua maieftare milites Corda uirum manfere gradu : rebufq; retufis i officio cötinuit. Gradu.i ordine fme aliqua fed^ Ridas dudoris tenuit teuerentia mentes, tione adt iter ipfos:aut aduerfus ducem. Retufis. m___l -factis:amp;adueta fortuna. Nee uero. nunc ad Nee ueroaufonu tantum fe Ixtus avebat hifpanias tranfgreditur poeta:nö folü inquit i italia Dardanidismauors.iam terra ceditibera. mars fauebat romanis:fed etiâ in hifpania. Phee Auriferis tandem phoenix depulfus abaruiS. nix.carthaglnéiis oriudus aphocnicia. Auriferis. Jam magoéxutuscaflrisagitante pauore xerat quos Scipio acie fuperauit:duoaut aplius mi„ Ecce aliud decus haud primo contenta fauore lia peditum cquitatufrpomnis uis inito plio cuma, Nutribat fortuna duci:nam concitus anno goe effugetur.Anno alter imperator uluus captus Aduentabac agens trepidantibus agmia cctris

mifilTe in lybiam. Ecce aliud decus .feparat poeta Non ars aut aiiusbelli:ueldextera deerat pugna Scipionis cum annone.fed Liulus coniugit. Sinon fcipiadiconcurrcrct,agmina dudor Dccus.uiCtorlam. Duci.Scipionl. Cetry. cly, .Magna adeo aufonius maiori mole premebat peis:amp; fcutis:Liuius ait.la fermeomnibus Icutatis,, 1 f nn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ti Celtiberorum interfectis. Crepitantibus.fonanti- Vtphcebe (iellas:utfratris lumina pheeben bus:fupra dixit.Ad numerum refonas gaudentem Exuperant:montefqueathlas:utnumia nilus: plaudere cætras. Indigenas.lllicgenitos. Noars Vt pater oceanus neptunia cxrula uincit: aut aftus.laudat annonem ut maior laus ulftotiSd Vallantem cadra obfcuro iam uefper olympo. pioi accedat. Vt phcebe ftellas.comparatioe ma nt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'j-,''l-gnitudinë Scipionis probat. Cærula. maria medi Fundere non æquam trepidati coeperatumbra certanea:qulbus præeft Neptunus . Oceanus aute Aggreditur latius redtor fubitoque tumultu ambit totam tertam. Vallantem.Scipio aggreO Ccduntur pafTim ceptimunimina ualli.

fus eft annonem migranrë caftra. Nöaquä.noxia:' quoniam non uidit hoftes aduentate Afdrubal.

ocr page 289

Sexcufdeclmus

(mperfeéla fupercontexere herbida lapfbs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Herbida pondera:lpricefpkesguos ad aaHu mu,

Pondera:amp;in tumuhconcert cclpes honoré, niendum porcauerant contexere ipfos milites:^ fi

Vix uni mens digna mro nouifc minores: b^els ufcem fepul^

A 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9-. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,r' 1 r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tos gul pondera herbida portabant. Vix uni mes Qua deceatprcciu$Opens (it traderetamæ. , digna uiromlxintertot Celtiberos fuit unus que de Cantaber ingenio membrorum amp;nbsp;mole timeri' ceat minores ideft pofteros nouiffe.C ex catmie amp;nbsp;Vel nudus telis poterat larus:hic fera gentis More fecurigera mifcebat prælia dextra: EtquanCillam fundi fi circum pulfa uideret Agmina deleta gentilis pube caterux Czforum implebatfolus loca.feu foret hoftis Cominus:cxpleri 'gaudebat uulnere frontis Aduerferfeu Icua acies in bella uocaret

hiQotiaJ.uix unus memoria dignus. Mensdigna uiro:tobur animi quale decet uirum habere • Sit ^ dum operis.kfit operæprecia:amp; utile pofteris dare fama::quoniam minores præclara facta imitan-tur:ldeo eftopetæpredum illa litteris mandare, un de diclt liulus in proemio fuæ hiftoriæ ad oétaulu auguftum.unde tibi tuæŒ rdpuiquodimitere ca — plas. Cantaber Iarus:hic eft ille unus memoria dt gnus. Ingenfo:arte belladi:amp; uiribus corporis:ge-ftabat fecurim de more cantabrorum. Gentilis:ex eadem gente. Seu foret hoftis: dexteritatem lari i prælio defcribit poeta qui ante retro: leua Gniftra : amp;nbsp;Omni denique ex parte pugnans timendus erat.

Obliquo martedcua pugna. Pone:poft. Auer fnlari. Germanus duds.L.Scipio g poftea dictus eft afiaticus ab aha deulda. Cudone:galea ex eu -done feu codoe.l.pelle cruda fupta dixit.caput his codone ferino ftatcautuni. A@a:impulfa ab ipfo Iaro:quifecuri haftam fciploriis fn altum egit. Te lumingens.quorilam ira eft magnum Incitamenta adres agendas:Vnde dielt Home.uires iniecit ira. Ira inquit ariftotcles ncccßatia eft:nec quicq fine il la expugnari poteft nifiilla impleat animum amp;nbsp;fpi ritum accendat.Vtendum autem eft illa non ut du ce:fed ut milite. Vmbo:Scipionis qui lauro manu abfcldir. Telo:fecuri. Quimurus:larustang mu rus amp;nbsp;tutela fuorum. Per medios annon: uirupera tur annon a poeta:qui ut ulueret hanc ignominiam captiuitatis paGus eft:potius debuit pugnando mo ri ut fecerat afdrubal:amp; ut fortes:amp; magnanimi fa-

Obliquo telum reflexum marte rotabat. AtCÜ pone ferox auerfi i'n terga ueniret Victor nil trepidans retro iadare bipennem Callcbat:nulla belli non parte timendus. Huic ducis inuidi germanus turbine uafto Scipio contorquens haftamcudone cornâtes Difeiecit crines namque altiusadta cucurrit ' Cufpis.amp;elata proculefteiecla fecuri. ., Atiuueniscui telum ingensaccederat ira Barbarica affilicns magno clamore bipennem Incutit:i'ntremuereacies fonuitque per auras Condere belligero pulfati tegminis umbo, Haud ipuneqdé:remeans na dextera abidlu Decifa eft gladio:ac dilecto immortua telo.

Qui poftq murus miferis ruit: agmia cocors Auertit fuga confeftim difperfa per agros Necpugnifpecics:fed penetriftisimago ., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;,.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4r

Tll *।p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cluntimperatores.Scipiocum denfitdiccs fi eftis «a erat:hinc tacu cadentuiatq ; inderuentum. ita faciles ad feruitutem cur pugnatiszromanoi^zeft Per mediosannon palmas poft terga rcuina9 pugnare qui feruire nefclunt. Luccmruita. Heu Ecce trahebaturilucemque heu dulcia caeli nbsp;nbsp;nbsp;^dulcia lumina cæli;damnar poeta tantam uite cupi

• I1— -À' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ditatemipro qua turpitudo fubitur interdum :cum Lumina captiuus lucem inter umcla petebat: ^agis hominem deceat pro decoro feruando mori 1 um redor latius.tata en qui regna repofeatf guiuere. Qui regnaiimperium orbis. Toga:ro-Quiscedattoga:amp;armifeii ges facra quirinif mani togatiamp;aromulo habentes origine. Quis: Seruitio fi tam faciles cur bella refertist qulbus' Quirini: romuli bellicoft. Scruitium:fer , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;। nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ulturi. Refertis:retra(ftatis. Ha:cinter:Scipio.L. Ainter celerare gradum coniungatut arma Scipionem romam mifit cum annone amp;nbsp;citetis ca Aldrubalem ignarum cladis prinuncius affert ptiuisicum audiuilTet aduentare afdtubale ut fe an-Explorator eques.raptat duxobuia figna nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noni coniungeret ad pugnam fe expediuic. Immo At poftq optatam litus contingere pugnam ad cetram ui^oriam uidemhoftes ad mortem rue \70'-4 r,5 , r 5 re. Nilamplius inquit:uerba fcipionis ad fuperos iditoamp;ad litum magiro uenientia curfu nbsp;nbsp;, fans inquit mihi dediftis öfterendo hohes. ViCto-Agmina:fufpfcicnsciluni nihil amplius iquit tia eft in manu noftra nll aliud optaba nifi polle co Vos hodie pofeo fuperi prorradus ad arma 'grediicompos uoti:ut ad ultoriam confequendam Quod profugus fatis eri dexteraeætera nobis'a^quot;quot;'quot;'no pofeo. Profugus:hoftis qui fugiebat. amp;r, nbsp;nbsp;5. rurcntes:umbræ inquit patris amp;nbsp;patrui uocat ho Vota uiri rapite ite precor:uocat ecce furetes. Qcs furentes ad mortem pro inferiis. Hic pater hic patru^gemia o mihinumia belli

ocr page 290

Liber

Modus ftnis belli hifpanl. Luflrarfyluas amp;nbsp;cubigt; Duci'tc adcRetfcq'r digna (pedabit):haud me Ita ferarum. Adrarcefiacos portus: afdrubal naui p^fera mens fallit ueftro iam nomine cedes bu:acceptis nec proculinde aberatmare noCtu re nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nu

licto exercitu gades perfugit. Proximus in pugna NamquiS erit tandem campis telluris iberz iam de mafiniffa loquitur fed a Liuio diffentit : qui Bellandimodus:en unquam lucebit in orbe fic alt,poft fugam aldrubalis fdpio.x. milia peditu IHe dies:quo te armorum carthago meorum mille equites reliquit fyllano ad caftrotum obfidio Afpiciam fonitusadmotaque bella tremente

nem ipfe tarraconem rediit poft profectione eius mafiniffa cum fyllano clam congrelTus ut ad noua

Dixerat:amp;raucusRridenti murmure clangor

Increpui't:tonuere feris clamoribus aamp;ra,

Cu mergut plenastuefada fub aequora claffes:

confilia gentem, quoque fuam obedientem habe - Inctepuitttonuere reris clamoribus aUra, ret cum paucis popularibus in aphricam traiedrä' Concurtunttquantumque rapit uiolétia pdti de rediens cum fcipione congreffus amicitiam ini, Ft notus amp;nbsp;boreas.amp;inexorabilisauder uit:data fide.poeta canit maünilTæ reuerfo ex acie Ltnotus oc Doreas.ainexorabilis aulter. noctu arfilTe capillos:quod prodigium mater inter nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_

ri:afdtubali. NomadumimafinilTa rex numidaru. Superbum:nobile feruata fide populo romano. Mitis:non adurens. Serpentes:difcurrentes.

Omnia:prodigia. Sic fic.uerba fatidicæ marris mafiniffe. Regna maiora:nam fublato fyphacc regnum eius coce(Tum eft a fenatu mafinilTæ. La tils fatisrfortunæ romaniimperii:quoniam appella tus eft madnißa foetus amp;nbsp;amicus populi.ro. luue-nifque animum.hæc tria mouerunt animum mafi nilTæ ad ineundam cum romanis amicitiam, clara

pretata fuafit filio ut amicus populi ro.dTer. amp;nbsp;fic Autcum lactiferos accendens fyrius ignes durarer eius capiti lumen amp;nbsp;decusmam conftantif Torretanhelantem fxuis ardoribus orbem Ume ad ultimamfenettam fide feruauit. Ducto, t~r 1 antum acies hominutp ferox dilcordia ferro Demetit;haud ullus terrarum æquarit hiatus Pugnagi dana:autftrages per inhofpita lufra Vnquam tot dederitirâbies horrenda ferarum Iam campi uallefquc madent hebetataquetela Etlibysoccubuere:amp; amantes mattis iberi. Stat tamen una loco perfodisdebilis armis: Liuétaturg acies:qua concutit afdrubalhaha, prodigiadnde q, fibi a catthaginenfibus meriti ho- Nec finem daret ille dies animofaque uirtUS notes habiti non fuerant.denique q, iam hannibal Niperlapfa foret lotlcx tegmine harundo: non uidebaturamplius fœlid marte ud. immoim. Et parco fummum uiolaflet pondere corpus: mindindies famameUamp;ultes. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Suan(fetquefugam:rapido certamina linqui

In latebras euedtusequoxnodifq; pumbram Adtartheffiacos tendit per littora portus. Proximus in pugna duriori marte manuque Regnatornomadu fuerat: mox foedere longo .- Cultuq; xneadum nomen mafiniHafuperbu

Huic feflo quos dura fuga amp;nbsp;nox fuaferat atra Carpenti fomnos fubitus rutilante corufeum Vertice fulfit apex:crifpäq; inuoluere uifa cft Mitis Hamacoma:atq3hirta fe fpargere fronte Concurrunt famuli:amp;ferpentes pectora circu

Feftinant gelidis reftinguere fontibus ignes. Atgrandina deum prinofcens omnia mater Sic fic cælicolæportentaque ueflra fecundi Condite ait:duret capiti per ficula lumen. Ne uero ne nate deum tu Izta pauefci Prodigia:aut facras mamp;ue iter tepora flamas. Hic tibi dardanii promittit foedera gentis: Hic tibi regna dabit regnis maiora paternis Ignis:amp;adiungetlatiis tua nomina fatis Sic uatcs:iuucnifq; animu tam clara monebo Monflramec apoenis ulli uirtutis honores:

ocr page 291

Sextufdedmus

Annibalipfe etiam ia laqucmoderor arm is. nbsp;nbsp;ModdHonmfnoris famæ ac nominis In re milita

1' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rl.modeftus a modico dicitur Sorctummergilia,

rora obfcuri tergebat nubila cxli: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ rum quæ dicuntur athlantides filiæ athlantls amp;.vit

Vixqueathlantiadumrubefecerat ora fororu : fuerunt, dlcunturcp pielades a matt€:amp; a fratre hia Tendit i'n aufom'os:amp;adhuc hoftilia cadra. nbsp;nbsp;desdilucefcente inquit aurora:amp; uix fole irradiante

Acque ubifeuallo intulerat:duaor$benigno cacumina montis athlantis qui Droptefern akttu Accepitlatiusuultu:uxtalibusinrit Cæleftum monita amp;nbsp;facræ refponfa patentis.

Diifque tua o tutulumredor gratfffima ui'rtus Auulfum tyrds huc me duxere uolcntem: Si tibi non fegnes tua contra fulminafxpe Vifi Hare fumus dignam te nate tonantis Afferimus dextram:nec nos aut uana fubegit Incerta:mentis leuitas. amp;nbsp;mobile pedtus Autfpesamp;l%ti Cedamur præm ia martis.


Ctus edmafiniffa ad fcipionem.hefperides etiam q tres fuerunt filiae athlantis habitæ funr:quæ illic ha bebant hortos. Cæleftum monita:oratio mafinif fæ ad feipionem. Tua fulmina.ferociam bellicam amp;nbsp;ingentem uirtutem:amp;fulmen dixit: quoniam fd pio habebatur filius iouis tonantis. Dextram: no-ftram dignam teo fcipio:quoniam non erat degener in bello maßnifTataut indecorus Sdpiok Per fidiam.Ccarthaginenfium.metis.i.cumperueneris ad finem hifpaniæ.columnafqi herculis una mecu

potitus omni hifpania conciliandis regibus nnimu applicat.C*Læhum ad fyphacem miût aurore L1 ulo rnalTylls Imperantemquæ gens finitimaeft ma uris contra hifpaniam ubi eft noua carthago fica : g uls cum carthaginenlibus foedus haberet : acceptis donis a.C.L.amlcitiam romanorum non recufa -

uit:fed cd duce colloqui ueile dlxltrfide accepta Læ Ilus ad feipionem redilt.L.Martlo Tarracone.M. Syllano carthaginerelidis cum duabus quinquete mlbus comite Lælio ad fyphacem tranfmißt fcipio amp;nbsp;eodem tempore afdrubal aduenit.amp;ambo a fy

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inuadecarthaginem:quæ eft parens amp;nbsp;origo huius Perfidiam fugio:amp;periuram ab origine gente: belli. Quando:qaoniamulciftiomnem hifpania. Et quando herculeis finiHi praelia metis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Illeihannibal. Si pulchra tibi;uerba fcipionh ad L jcLrj4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mafiniilam.fi inquit uidemur tibi clatipræftaria ret Hanc ipfam belli nobiCcum inuade parentem: mfrarisdariot^ rame fumus fidc. Bilingues: fal Ille tibi qui lam gemino laurentia luftro faces perfidos* Citlufque uel armis:cttlus inquit fu Poffedit regna:amp; fcalas ad moenia romz perabor bello goffido.l.no ero Ingratus. luueni: Admouet:in Hamis ferroque trahendus : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mafinifematus erat maflniffa annis.xxiii. Corni o, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- pedem ftratum.ornatum purpura. Anlmum:au-bicnomadududorttunc dextera fcipio dextra dadam ipfius equi. Maflylis regnator erat : fcipio Amplexus.il pulchra tibi mauorte uidetur: Pulchrioreft gens noftra fidc:dimitte biligues Ex animo focios.magna hinc te praemiaclarz

VirtutismaOniffa manet: citiufque uel armis Quam ftratxftudio uincetur fcipio mentis. Cxtera qu%libyam portare incendia fuades Expediet tempusmec enim funt talia return

Nó meditata mihi:amp;mente carthago fatigat:

Hinc iuueni dona infignem uclamine picto Datclamydétftratüqueoftro.quéccperatipe phace accepti benigne funt. Tethls.1.hiqut habt-n, n_____tant ad oceanum.magnuminquit liuius in omnia Deiedo uiétor magone:animumquep • mometum.fyphax affectanti res aphrlc* erat opu Cornipedem:cum qua diuum libabat ad aras lentiffimus dus terræ bello iam expertus Ipfos car Afdrubalex auro patera galeamcp comantem: thaginenfes.finibus etiam regni apte ad hifpania Exin firmato fociali fcedere regis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pofi^s quo freto exiguo dirimuntur. BdcpM yertendasagitatiamnunccarthaginis arces, geba^ Fucareuingact. Àentacaldaita Ca. Maflylis regnator erat ditiflimiis oris nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pefclumcditatur.

Nec nudus uirtute fyphax:quo iura petebant Innumeri gentes extremaque littore thetys.

Multa uiro terra ac fonipes amp;nbsp;belua terror Bellorum nec non mart deleóla iuuentus.

Nec foret autebore:autfolido quiceret auro : Cctulis ue magis fucaret uellus ahenis.

Has adiungere opes teputansuuidufcp labore Si uertat rexad poenos dare uela per altum Imperatutq ; animo ia tu affrica bella capeffit.

ocr page 292

Liber

Fugfenstquonfam pulfas eratex hifpania a fcipio Verum ubi'peruentu:amp;port9tenuere carinç:

Rebus:amp;ad tyrlos maffylia Ggna trahebat. Audito pariterpopulorum in regna duorum Aduenife duces:quitog mole laborent: Difeeptetque armis terra% uter imperet orbi/ Celfus mente fyphaxacciri in tedta lymigne (mperat amp;nbsp;tanto regni fc tollit honore. Tum Ixtos uoluens oculos aduerfa perora: Sic latium affatur iuuene:ac prius icipit ultro.

Tota mole:omniconatu. Ta^o honore;q, lam trepida fugiens per proximalittora puppe duo clarifümlduces ad feuenerint. Q uamtedar..r. .i. ir r।' danldæ:uerba fyphacis ad fclptonem. Serenada: Afdrubalafmdhs aderatnoua foedera queren ta O riucunda. Scipiadæ:fcipfonis patris tui. Re uocat:refert patrem fclpionem. Erythrea littora. gadJtana.nam gades erythræ etiam dicebanturJi/ cet aliqui dicant erythram effe infulam poft gades.

Aeftibus:motu occani de quo diétum eft. Vici

na:quoniam betis erumpit In fretum gaditanum• Frena.quoniam prius numidæ non utebatur fre, nisrfed uirgula regebant eguos ut didam eft.Magt; giftros ueteris militiæ.M.Éabio.CèSem.conf.Nu m'diæ rex fyphax cum res profpcrœ feipionum in hifpania effent amicus romanorum fit.tres ad eum miffi centuriones legati:Vnum apud feorat retina Accipio:itucorquclibens:quacB ora recordor nere ut difciphnam rel militaris romanorum rudi- ', , i

Qua te dardanidæ pulcherrime méte ferena

bus numfdis oftenderet fide accepta.Q. ftatorius Lætus fcipiadi:reuocat tua forma parentem♦ apud eum remanfitx]ui morem romand in inftrué Na repeto herculeascrythrea ad littora gadeS dis peditibus primus barbaras illas genres docuit: Cum ftudio pelagi:amp;fpedandis xftibus unde Numfdæ quippetantum equitatut,aleb^ nbsp;nbsp;Veniffem magnos meina ad flumina betis,

ginenfes cumgalia foedus percuUerunt qui hiin ma _,ii finilTam dedit.natum annos.xvii.gul mllitaoit i hi- Ductores miro quondam me cernere amore. rpania:ufque ad ultoriam feipiois cum quo foedus Tum mihi dona uiri prxda deledla tulere percuffit:amp; amicus romanorum factus eft. Deris: Arma fimulre^noq ; meo.tu cognita primum • eboiis ex dentibus'elephantorum. Sedilis : diftin c u°-'5 amp;æac elaboratæ nlueo ebore. Libycum duftoré Cornipedu frena atque arcus:quicædere nra afdrubalem. Quanta per aufonios:commemorat Nonorutiacula:amp;ucteris tribuere magiflros calamitates in genere:quas per tot annos padi fue- Militix:quidifperfas fine lege cateruas rant:amp; patiebantur romani:atque carthaginenfes: Veftro formatent ritu ad certamina mattis: ut ab utiliambobus ducibus pacem Tuadeat. (eque . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~nn,

medium pollicetur:fed Scipio Id in fe non effe fita Atq; ego CU noflra innoflriS qux copia regniS dixit:fed In poteftate fenatus. Vtque bibant:hæc Nunc auri ferrem: niueinunc munera dentis, eft calamitas carthaginenfium. Sicana tellus : quo Nil ualui ' precibus folos fibi cepit uterque. nlam ufei fuerunt carthaginenfes in fKiha. Ibera: q nbsp;nbsp;nbsp;cohibebatebur uaginxfeclis enfes.'

hifpana propter uiftorlam Scipionis:amp; alia prælla nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

quæ illic fuerant. Tandem:pofttotcædes. Morem gentisiconfuetudinem romanorum. Spe: fœ deris percutiendi ut uolebat fyphax. Expendere/: examinateiudicare folos fenatores romanos. Mo

dus finis hie fuit fuafionls non ulterius progreffus ë fyphax audito fdpione:amp; quod fupererat did uer, teruntad epulas inde quleuerunt.

— nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- Quare age lætus habe noltros intrare penates Ac mea qdo habuit libyeum fortuna p undas Düdorem faciliquæ dicam ut percipe mente : Et üos qui tyriæ regitis Carthaginis arces Afdrubal hue aures huc quxfo aduertite fefus.° Quata p aufonios populos torrentibus armis Tempeftas ruat:amp; latio fuprema minetur Vtque bibat tyriu bis quinosfçua per annos Sicana nunc tellus:nunc littora ibera cruorc

Cüinefcirc licetfquin ergo triftia tandem Confidunt bella:amp; deponitis arma uolentesf Tu libya tu te aufonia cohibere memento. Haud deformis erit uc is ad foedera uerlis Pacatormediufq; fyphax,fubiungere plura No padus getis moré arbitriuque fenatus Scipio dcmoftrattnaque illum abfifterecepti Speiubet.amp;patres docethxc expedere folos. Suadedimodus hiciquodqueeftde parte diei

ocr page 293

Sextufdedmus

Exaaifupertad menfas amp;nbsp;pocula uertunt Exaridam prope finiti. Tpfe.fol.defcribit aurogt; Atqueepuhs poftg finis dantcorpora fomno. 'am. Pacatotrfdpfoquipacaukhtrpanias. Prima' rjin^,iri - mihirexprimit fdpio fyphaci caufam fut aduentus ctdura in noctem curarum uincula (oluunt. amp;nbsp;ab utili fuadet:ut foedus cum romanis percutiat.

Prima:max1ma. Quæfumus:ideft non oramus res difficiles ruo regno. Vnanimum:concors amp;nbsp;fi dum. Non tibi maffylemötätü honoris affert tibi

lamque nouum terri's paricbac lumi'ne pri'mo Egrediens aurora dfem.ftabulifque fubibant

' Adluga folisequi:nec dum i'pfc afcéderat axé: Sed pro rupturis rutilabantæquora flammis Exigiterratis corpus uultuquc fereno Scipio contendit maffyli ' ad limina regis Illimos patrius fœtus nutrife leonum Etcatulis rabiem :atque iras expellere alendo Tuquoq; fulua manu mulcebaccolla : iubafq; Etfera tradabatludentum interritus ora: Dardanium pong ductorem accepitadefe: Induitur clamydem regnique infigne uetufll. Gcftat leua decus:cingunturtempora uitta Albente:ac lateri de more aftringitur enfis. Hic in teda uocat: fecretifque aedibus hofpes Septrigero cum rege pari fub honore refidunt.

tuum regnum:amp; pro aulta potentia quantum affe, rent romanl : pro quibus dti pugnantcum nullus a Iicui deoru acceptus fit qui arma læferit romana.

Cum fubito:cum uiétima fugiebat malum erat G gnum.ut poeta inueret perfidiam fyphacls:amp; foedus non duraturum:didt taurum mactandum ad a ras fugiflerqudhlam fyphax uiolato foedere ad pce-nos fe uertit amp;nbsp;filiam afdrubalis duxit uxore. De, coramen:ornamentum fuorum maiorum:amp; p hoc oftendebaturcafuram effe gloriam feruatæ fidei ex capite fyphacis:amp; eumdepofiturum elle coronam regni quod fuit maiores tenuerant, fuit eni poftea captus fyphax.amp; uiuus ad Scipionem perductus.

Cafuro:quod paulo poft cadere debebat . Om-nia:figna amp;nbsp;pr^igia futura: calamitatis.

• Tum prior his infit terra: pacator iberx. Prima mihi domitis pyrenes gentibus ire Ad tua regna fuit properacem amp;nbsp;maxima cura Ofeeptri ucncrade fyphax:necmcxquof fçu9 Tardauit medio pontus:non ardua regnis Qux fumus aut inhonora tuis: coiuge latinis Vnanimum pedlusrfociufque accede fecudis. Non tibi mallylæ gentes extentaque tellus Syrtibus amp;nbsp;tatis proauita potentia campis Amplius attulerint decoris: q romula uirtus Certa inuida fide:amp;populi laurentis honores. Cxtera quid referamfnon ullis fcilicet ulli Aequus cælicolüm qui dardana læferit arma.

' Audiuit læto maylusamp;anuit ore: Complexufque uirum:firmemus pfpera dixit 0mnia:nec uotis fuperi concordibus abOnt. Cornigerumep iouétarpeumepore uocemus. Et fimul extrudiscefpes furrexerat aris. Viffimaqueadmotæ Rabat fubieda bipenni: Cum Cubito abruptis fugiens altaria taurus Exihituinclis.mugituque excita late Impleuit teda:amp;fremitu fufpiria rauco Congemiat:trepida terrorem fparfitin aula: .Vittaque maioru decoramen fronte fine ullo Ddapiaattadu nudauittempora regis. Talia cælicolæcafuro tridia regno Signa dabant,feuiepaderantgrauia omia fati.

ocr page 294

Liber

Fraftum:uicturo a Scipione fyphacem. Solio: Hi'nc fraélum bello regem Colloque reuulfum. proptio regno. Repetit portum:fclplc foedere la Tempuseritcum ducetagésadtcpla tonatis, éto cum fyphace profectus ex aphrlca diejiii. por, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©

Qui tunc orabat focialia foedera fupplex Hfs adis repetit portutpuppemque fecundo

turn CarthaginisIngreOus eft. NotIs terrls:hifpa niæ. Summumhonorem .appellando fcilicet re gem. Munera momen regis. Aufonio romano quoniam romani oderant maxime nomen regiu. Ideo dixit Sc!pio:regium nomen alibi magnum ro rnæ autemintolerabile effe. Patrios romanos pe tofos regiam dignitatem. Quandoira cælicolu. oratio fcipionis ad milites. Orbe extremo: hifpa,^ niaquæeftad oeddentem. Vmbris: manibus pa Sedpoftgmfärefcfemuneta uultu tris amp;nbsp;patrui. Orbita.curfus fohs.Liuius ait Sci, -A e,^।,r pio Carthaginem ad uota foluenda diis munulque Aufonio non digna uiro:patrioiquc uiciOim gladiatorum quod mortis cauCa'patris patrufque pa Edocuitritus:amp;romam nomina regum rauerat edendum rediit. Simulatas exequias: fiai MonRrauit nelcire pati:conuerfusin unam quit Lluius additi runtfpeeaculo gladiatorum pro Et latium iimul amp;nbsp;uulgum betilque tagique copia amp;nbsp;prouinciali eaftrenfi apparatu. Tumulis Conuocat:ac medio in coetu he deinde ,pfaturgt; rogis ^dentibus. Manes:patris:amp; patrui enocat. Q uando ita cxlicolum nobis propêfa uolütas Laudes uirorum:habuit orationem funebremfn a-i illorum honorem:quod primus apud romanos ifti, Annauit:extremo libys ut deieétus ab oi be tuit Valerius publicola in funere.L.Bruti. Circo Aut his occideretcampisautaxe relido in quo erant celebrandiludi. Mobile uulgus:Inco Hefperiotpatrias exulluftraret harenas, Hans multitudo fpeCtatorum. Fores: exitus carce Jam ueftra tumulos terra celebrare meorum rum ex quibus eg emitrutur ad curtum repagula ut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rj i,

Dat ucnto:amp; notis reddit fe fcipio terris. Concurrunt aufdx gcntcs:uari'ofque fubada Pyrene mffitpopulos:cn omnibus una Concordes regem appellanttregeque falutant Scilicet huncfummu norunt uirtutis honore

Sex.Pompelus ait: fut quæ patefaciendi gratia Ira Eftanimustpaceq? dare expofcctibus umbris. figunturut e contrario oppugnentur repagula di. Mente fauetc pari:atque auresaduertite uras, cimus obftacula quæ procarceribus funt. Signo: Septima cum foil's renouabitur orbita coelo: fonotubæ.i.poftquâemi(ri fuerat eq carceribus. Quig armis ferrogualent quiq^arte regendi jQuadriiugospollét currus:quia ulcere piata Spesefl.amp;fludium iaculis impellere uentos Adnnt:amp;pulchrae certent de laude coronae. Praemia digna dabo:amp;tyria fpolia iclyta pçda. Nec quifq noflri difcedet muneris expers. Sic donis uulgu lauduq; cupidine flammat., lamq; dies praedida aderat coetuque fonabat Innumero campus Gmulatafque ordine iufto Exequias redor lachrymis ducebat obortis Omnis iber:omnis latio fub nomine miles Dona feruntttumulifq? fup flagratibus addut. Ipfe tenens nunc lade facro:nunc plena Iveo Pocu!a:odorifcris afpergit floridus aras: Tum manes uocatexcitosdaudcCq; uirorum Cum fletu cantat.ueneraturfada iacentum. Inde refert fe fe circo:Îrtamina prima Inchoat:amp; rapidos curfus propoit equorum. Fluduatæquorço fremitu rabieque faucntum Carceribus nondum referatis mobile uulgus.quot; Atque fores oculis amp;nbsp;limina feruat equorum, lamque ubi prolato fonuere repagula figno:,

ocr page 295

Sextufdedmus

Et toto prima emicuit uix ungula cornu: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Toto cornu:uixequi extulerant totum pedem e

Tollitur.in coelum furiali turbine clamor. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;carceribus amotis repagulis. Ore.ucrbis c^ fauo^

rr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;re. Pronnexprimit habitum eorum qui fauebat cur

Yronique ac fimiles certantibus orefequuntur tentibus amp;nbsp;eos oculis profequebantur. Idem:qui Quifque fuos currusmiagnacp uolatibus ide fequuntur ore currus magna uoce alloquutur ipfos Voce loquuturequis:quatif certamie circus equos;hortanturqueadcurfumut fit. Nulli non.h Certantum:ac n ulli metem no abftulit ardor. ardor amp;nbsp;ftudium reddidit omnis peneifanos. Pœ nitantprxceptis:amp;equos clamore gubernat. Itgenerofitatis ipforum equorum. Noua:prima Buluus barenofa furgens tellure fub undas adcurfum. Cruda:uiuida.amp;adhuc habilis ad cur. Erigitur globustatquc operit caligine denfa nbsp;nbsp;nbsp;fum. Lampo callaicus.egaus adductus a callaicis

fum. Lampo callaicus.eqaus adductus a callaicis

Hicftudio iuric acrisequi: furitlUe magiflri. renebat primum locum in curfuifed hi qui hanc at Hos patrixfauor:hosaccendit nobile nome rem callebant aliter putabant. Damnate.damna Antiqui ftabulufunt quos fpes grata fatiget: bantiHum primumimpetti:amp;effufas efe omnes 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.eouires quæ funt moderandæ. Cirne:cirnus erat au

tnoua ferre lugum ccruix:iut cruda fenedus riga melampodis equi:pachates état fecundus equ Quos iuuet:amp;longo fonipes (pedatusi æuo. us:amp; regebat ab ibero. Ciniphio peloro equo nu, Euolat ante omnis:rapidoque per aera curfu trito apuddniphlos de quibus dictum ë. Rector: Callaicuslampon fugit:atque ingentia tranat iP^durius.duo erant equi pelorius:amp; camphafus rr,oino, durius regebat peiorum arhias camphatum. Clau Exultans lpatia:amp;uentos poft terga relinquit, fum ferrum:frenumddeftnon mandebat frena ore Conclamat:plaufu(¥fremuntiuoticp perada

fanguineo.pelorus autem erat patiens freni. Non unquamddeftnunglpfe pelorus deuius finuabat ef fufum ideft laxius uagantem carrum : quoniamcu pareret frenis adhærebat metæ quam luftrabat. amp;nbsp;fie minus fpatium occupans facile fuperabat. curre bant quippe circum metam.unde Horatius:Metaquot; que fetuidis euitara rotis. Stringebat quafi tange bat meram. Tramite iæuo.finiftro curfu. Interi

gt;Maiorem credunt praecepto limite partem.

At quis interior cura amp;nbsp;prudentia circi Altior effufas primo certamine uoces Damnare:amp;caOis longe increpitare querelis Indifpenfato lallantem corpora nifu:

0uo nimi^ quo cimeruisfna cimus agebat. or:adhærens metæ quod cum fit in leuam eft reuo

Verbera dimitce:amp;reuoca moderatus habeas lurio. Multa:longa. Plurimusiubæihabens lôgâ Heu furdasauresrfertur fecurus equorum. tubam de minam per collum. Ludentis:difcurren Nec memim'equanti campi decurrere reflet, quot;st Proximus a primo diftâs qmm æquore currus Occupât ipfe loci tantum:fed proximusibat Afturpanchates: patrium frons alba nitebat In(igne:amp;patrio pes omnis concolor albo. Ingentes animi:membra aut procera:decuf(p Corporis exiguum:fedtum fibi fecerat alas Concitustatq; ibat capo indignatus habenas. Crefeer fublimc:atq ; augeri membra putares.

Caphafus:ipfe afpcr:necqui ceruicis amaret

Applaufe blandos fonitus:claufumq3 cruento Spumeus admorfu gauderet mandere ferrum. At docilis freni amp;nbsp;melior parere pelorus. Non unquam cffufum finuabat deuius axem. Sed leuo interior ftringebat tramite metam. Infignis multa ceruice.amp;plurimusidem Ludentis per colla iubx: mirabile didu.

Nullus eratpaterzephyrinoiia flamina capis

ocr page 296

Liber

Veaonumrpopulorahifpante.apud quos eqoæ Vectonum edurum genitrfx effuderat harpe aperto ore in Zephirum uerfæ concipiunt. Fdu^ Nobilis.hune durius ftimulatiaquore curru, âummotritum. Harpe:equa mater ipfius peiori. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i'n Nobilis durius:alluditad durium amnem qui hagt; Caucafus antiquo fidebatathlante magißro: bettamenta auri.fupra dixit. Hinc certat pactole Ipfum etola uago diomedi 'condita tyde tibl duriufque tagufque. Antiquodam feni amp;auri Miferat.exceptum troianaab originecquoru gandipedto. Vago.errantf.^fyukenim Diome Crcdebantaquosæneæfimocntisad undas des poft euerfum ilium amp;nbsp;condiditfn hifpania ty, -7,-.,7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,,r den denominatam a nomine patris ut dictum eft. Vicftortydidcs magnis abduxerat aulis.

Aenea:Diomedespugnauitcum ænea.amp;ilh'e lamque fere medium cuecdi certamine campu quos abftulit aquibus noc genus equorum in hlfpa In fpatiaaddebant:nifufquc apprendere prios ^rçrc:: t^dÏ-Tm'^'' r^' Panchatesanimorus equos: fureraltfor ire tam a Diomede.lege Homerum. Magnis aulis: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;,i -r

quoniam congreflus fueratcum ænea:amp; uenerem Et procedentem ïam lamq; alcendere currum uulnerauit.ut canit Homerus . In fpatla addebat: Pone uidebatur:curuatifque ungula prima currebant perfpatia.drci.Virgil^s. Addunt fe in Calliacum quatiens pulfabat calcibus axem. Ipatia.nec audit currus habeas. Curtum præcede nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''

At poliremus atlas:fed non amp;nbsp;fegior ibat. Poftremo durio pacis de more putares. Equata fronte amp;nbsp;concordi curre freno. SenGtutexhauftas qui proximus ibat iberus: Callaicas cernit uires:nec utante falirc Praecipitem currum:amp; fumantes uerberecogi Affiduo uiolenter equo:ceu morte procella Cum fubita ex alto ruit:ufque ad colla repente Comipedu protetus:amp;in capita ardua pedens Concitat ardentem quod ferret lora fecundus.

rem fdlicet quem trahebatlampon callaicus. Vn gula pria: pria pars ungulæ.f.iam pede pcutiebat pedem equiprocedentis. Non ibat fenlor:pares: erant hi duo in cutfu camphafus amp;nbsp;pelorus. Callai cas uires:lamponls equi callalci. Protentustexten,

dens fe Cupercolla equorum. Pendes : incumbes fupercapita equorum ut fit quoniam effet feeudus In curfu. reneraerba iberi ad panchatem equum:

qui uenerat ex afturia. Aequorc:fparia Inipfo cur iu. Confurge:erlgctc in curfu. Anhelo: defatigato. Socios iugales:trahebat alios equos qui feed erant ligari ad eundem currum, ideo eos appellat lugales. Inorbem:in gyrum ndc uoluebantfe in

,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Panchatcniuocefque additcuuerbere mixtas, dextrammunc ad fniftram:ut alter alterum impe- tn1x dfrer.tandemdurfuspCTtranfuerfumotkedr curgt;rencafturceltate fc etqfquaxquorc palma rum athlati feniiamp; fic proftratuse. Dextena par Ereptofconfurgetuola pcrlabere campum. te dextra. Propullt^deiedt currum athlantis. Affuctisuelox pennis decrefcit anhelo Pedtoreconfumptus lampon:neamp;reftathiati Quem ferat ad metasia fpiritus:hcc ubi dida: Tollit fe fonipes:ceu tunc e carcere primo Corriperet fpatiu:amp;nitentem opponere leuos Aut xquare gradus cyrnum poft terga reliquit Confremit amp;nbsp;ccclo:amp; percuiius uocibus altis, Spedantum cireus:fertur fublime per auras Altius attollens ceruicem uiebor ouantem

Panchatesrfociofque trahit prior ipfe iugales. Atpoftremus athlas durius proflemusin orbe Exercent artcs:lcuos nunc appetit ille. Conatus:nunc ille premit:certatque fubirc Dexter:amp;alterni nequicquam fallere temptat. Donec confifus primeux flore iuuentx. Obliquum durius conuerfis pronus habenis Oppofuit currum:atqueeuerfum pdulitaxé Athlantis fenio inualidi:fed iufta querentis. Quo ruisfautq na hicrabidicertainis e mosf Et nobis amp;nbsp;equis litum commune laboras.

ocr page 297

Sextufdedmus

Dunque ea proclamatpeifrado uolui'tur axe Cernuus:ac panter fuQ miferabile campo Difcordesflernunturequi:quatit xquore aperto Lora fill's uicftor:mediaque pelorus harena Surgere nitentem fugiens athlanta rçli'qui't.

1 Nec longum cyrni ' defeffos prendere currus. ''Hunc quoque cundatem:amp;fero moderamiacquo$: Difcentem rapido præteruolat incitus axe. Impellit currum clamor uocefque faucntum. lamque etiam dorfo atq; humeris trepidatis iberi Ora fuperpofuit fonipes:flatufque uapore Terga premi:amp; fpumis auriga calefcerc fentit: Incubuitcampo durius: miOtque citatos Verbere quadrupedes,nec fruflra eqre uidetur: Autetiamxquauitiuga praecedentia dexter. Attonitus tum fpe tanta genitore peiore Te zephyro educatum nunc nunc offendere tempus, Difcant qui pecudum ducunt ab origine nomen: Quantum diuini praecellit feminis ortus.

'Proditus clapfo foret inter uerba flagello: Forfan facraffet zephyro quas uouerat aras. Tum uero infelix ueluti delapfa corona Vidoris capiti foret in fe uerfusab ira Auratam medio difcindit pedtore ueftem. AclachrymxGmul amp;nbsp;queftusadfydera fufi. Neciam fubduefto parebat uerbere currus. Pro Rimulis dorfo patiuntur inania lora. Interea metis certus iam laudis agebat Sefepanchates:amp; praemia prima petebat. Arduuseffufas lenis per colla per armos

Huic daturadiunifto gentilis honore galeri.

Cernuus: ficeps. Nec lo gum.f.erat:ideftparum abe rata cyrno cuius equi erant iam defeffi. Sonipes :pelo rus ia dorfupoebat os fuper panchatis. Auriga: iberus 4 Genitore peiore: uerba du rii ad peiorum equu zephyr riflatu conceptum. Pecuquot; dum:animalium amp;nbsp;equoru. Diuini feminis : quonia ex uento conceptus erat pelo' rus. Patri.zephyro. Nimio fucceffu.gaudio amp;nbsp;etiam pa uore qui ex lætitia oriebatur excidit flagellum durio:amp; fic palma arnifit. Corona:pria gloria uiftorlæ. Subducto uerbere:ami(To:flagello equi non parebant aurigae. Lo rainania.non inferentia do forem. Arduus effufas: dez fetibit panchate uiCtoria ge ftientem. Molliaiflexibllla. Superbi: tumidi amp;nbsp;uiCtoria elati, attollebat greffus præ Iætiria:amp; altius folo ingredie batur cu gaudio crura repo -nens . Par donumtbipenis data eft omnibus indifferent ter:fed primus iberus habuit equum quem fyphax fdpio' ni muneri dederat. Quæ multa iacet : quoniam in gt;nbsp;gens præda erat in cafttis romanorum uiétoriis patra.

Gétilis:hifpani,nam athlas erat hifpanus ex uectcnlbus populis.

amp; til

ocr page 298

Libet

His aftlsmunc de curfu hominutn. Enfetn:quë His aéli's duélorlæta ad certamina plantx fapio pater Scipionis ademerat hyempfæ a feocci Inuttat:pofiti'fque accendit pedora donis. xCde^riblt puX^fefe^

Fulgentes ora:formofi. alludit ad hefperum ftel - Hafdiubal.hüc enfemcui/pximaglona curlU lam. Tyria domo.quoniam gades:ut diaumë ty Accipict:ccfo pater hunc detraxit hyempfl. rii condiderunt.corduba eft in betica regioe. Hif Tertius extremam tauro folabere palmam, paniœ. Haud parcoçertamiamam niiut luuenes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;। ii i

qui honori effent Scipioni celebrant! ludos cum iæ Cetera contenti difccdenFtuiba duobus. titia. Lætarfes lætasddeftipfos ludos amp;nbsp;fpeCtacu Quifep ferox iaculis:quxdat gentile metailu. la. Rutilus comam:habens coma aurei colorist Fulgentes pueri tartheffos amp;nbsp;hefperoƒora corpus candidum . unde propter pulchrkudinem Ofendere fimuluulgi clamore fecundo, clamores omnium excitault.Ietabis Oppidum hif^ft , r,ii paniæ de quo Cupra. Sycoris:eft flutiius prope iler Hos tyria mifere domo patria inclyta gades. dam aquo denominatur hic iuuenis. Bellacis:hoc Beticus hoc dederat puero cognomeab amne dicit poeta refpiciens ad bellum cinlle.fupra dixit. Corduba:amp;haud parco certamielxta faucbat ^7q°*'i:la°'°^Ptfth'd't'lerda/urores. Pota Inde comarutilusrfcd cumfulgore niuali tor aquætldeft accola lethes fluuiihlfpanide quo fu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,„., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_.g

pra. Immemori gurglte:aquaquæ obliuionem in Corporis iplcuitcauca clamoribus omnem ducit. Aeftu:cupiditate laudum. Spatium:cam^ Eurytustexcelfo nutritum colle ctearat pum ad fonum tubæ. Exi!uere:emicuere ad cutfu getabistatque aderant trepidi ' pietate parctçS, ueloclus fagittls emiffis ab arcu. Exiurbantexorda T icr, iin'n'j Impellente. Ire leuesiagiles ad curfum. Stringit Tum lamusamp;ficons proies bcliacisilerdamp; uegiftiarfuo pede premebat pedes curytl præcedé Et theron potatoraquxfubnomine Iccthcs. tis. Prima planta:ptima parte pedis. Cyllenida Quæfluit imcmori pftringens gurgite ripas. plantam:pedes Mercuri habentis talaria. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quipoflg arrcdli plantis: amp;nbsp;corpora proni

Pulfantefquc xftu laudum exultantia corda Accepere tuba fpacium exiluere per auras. Ociuseffuhsneruo exturbante fagictis. Diuerfa amp;Rudia amp;clamor: pendentq; faucres Vnguibus atq; fuos:ut cuiq; eft gratia anheli' Nomine quéq?ciét:grex iclytusiquorc ferf: Nullaq; trafmiffa udligia fignath^iena. Omnes primxui flauentiaque ora decori. Omnesirc lcucs:atque omnes uincere digni. Extulit incumbens medioiam limite gregum Eurytus:amp;prius breuibus' fed primus abibat Praecedens Ipaciis:inftatnon fegnius acer Hcfpcros:amp; prima ftringit ueftigia planta Progredi calcis:fatis cit huic eIle priori. Huic fperare fatcftfieri fe polle priorem. Acrius hoctcndutgrelTus:animique uigore Corpora agut:augetpueris labbripfe decore Eccclcninifu poitremoque agmine curfus Poftquam fat uifum fibiconcepiffe uigoris: Cellusinexhauftas effundit turbine uires. Non expedato fubitufye erumpit ad auras. Prxuehitur theron:crcdas cyllenida planta Ethereo nexis curfu talaribus ire.

laq; hos.lamq;illos populo mirante relinquit Etmodopoftremus nunc ordine tcitia palma

ocr page 299

S extufdecimus

Hefpcron infcftat fixa per ueftigia preffum. Nee ta quéfequitur tatu:fed prima coronx Spes trepidatcans ueniedbus curytus alis. Quartus forte loci:fed fi tres ordine feruent Inceptos curfus:ne quiquä uana laborans


Sua per ueftigiaiquoniam afleguebatur eum pediquot; bus. Tantis aiis:tanta uelociratetcronis. Quatgt; tusdpfe tartheOus. Nequiequamrfruftra. laborabat i quit caffum tarteflus.n très primi renuilTent fuum cut fum. Tres:eury[us:herperus amp;nbsp;Teton. Fratrem: hefperum.teron erat medius iter tartheffum amp;nbsp;hefpe


Vnus erat fuper.iam fupeterat unus eurytus amp;nbsp;uicl Nec patiens ultra tollit fele iquoietheron nitas metæ incendebar ipfos curreres grauioribus ftigt; Igneus:amp;plenum prxteruolat helpero irx. mulis. Aegros:timentes fuperari:amp; fufpenfos anio. Ynusemtfup:amp;met% propioribus xgros. Labor:amp; pauo(ademerantuires.tamen id robur q^ Vrebat finis ItimullS quafcuque reliquit uterque habebat ad ul^riam:amp; ufclmun, conatu ad lt..., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4, uocabat:fed hefperusteronemcomaretardauit:amp;ric

Hic labor hic penetras pauoripcordia.uires eurytus ad palmam emicuit. Breuia conamina: quo Du (peratelicet:brcuia ad conamina uterq; niam parum lam diftabant a meta. Vrerque:eurvtus A.duocac:æquatur curfus pariterq; ruebant, amp;nbsp;theron. Euadit:prærerit. Pattlothifpano. Hlnc Etforfan gemina mcruifenrprxmla palma grauiora ufrum.nucdetfadiatotio niuncre:dequo Li Perucéti Gmul ad metas ni terga fequueus Theronis fufam late per ladca colla Hefperos ingenti renidet fruus ab ira Traxidetque comam: tardato litus ouafq; Eurythuseuadit iuuenetatq; prilia uidlor Emicat:amp;galea: fert donum ilignecorufex. Cetera promido donataedmunere pubes Intonlalcpcomas uiridi redimita corona Binatulit patrio quatiens hadilia ferro.

uius.gladiatorum fpeaacufum fuit non exeo penere hominum ex quo laniftis comparare mos eft feruoru deletu ac liberorum qui habent fanguinem uenalem. uoluntariaomnis:amp; gratuita opera pugnantium fuit, nam alii miffi a regulis funt ad fpecimen Infitæ uirtu,-tis oftedendum.aliiipfi profeffi fe pugnaturos in gra tiam ducis alios æmulatio amp;nbsp;certamen:ut prouocaret puocati ue ut non abnuerent traxit. Creuere: pugna uere.ide cernere:amp; decernere ferro.apud Vlrgt.t.pu

gnare. Martigena e uulgo.bellicofo hifpano. Sueti Iaboris:quoniam hifpani funt affueti dimicatioibus amp;nbsp;bellis. Hos inter gcmini:Liuius alt:quidam quas di' Hinc grauiora uiru certamia:cominusends Reptando controuerfias finite nequfuerant: aut nolue DeftriCUsibeUiquc feri fimulacra cientur ranr.paaiinter feiutuiaotem tes fequererur fenode o .„' creuerunt.neque obfeuri generis hominesifed dari .il Nec quosculpa tulitiq s crimia noxia uicac Iuftrefçp amp;nbsp;corbis amp;otfua patrueles fratiestde ciuita -Sed uirtus animufcp ferox ad laudis amoré tis principatu ambigentes ferro (e certaturos profedi Decreuere Dares ferro:loccHcula diona funr.Iras fclpio fedare uoluit:illi mattem iudicem uo^


Martigenauulgorfuctiquc laboris imago, lebant.cum atanla table ditltnlnegrentInfigne fpe, LT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3 etaculum exercitui præbuere:documentum(F quanta Hos iter gemim.quidnä no regibus aulum: cupiditas imperii malü inter mortales eßet.maior cor Autqd' ia regni reflat fcelusfimpia circo bis ufu armorum amp;nbsp;aftu facile ftolidas uires orfuæ fu^ Innumero fratres cauea damnante furore: peraair. Quid non aufum.q.d.reges ut impare pof Dr —.~j'j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fintomnia audent:unde Cæfat fæpius ufurpabat.fi Pro fceptro armatis inierut prcclia dext is ulolandum e(l|iùs:gratia regnandi uiolandum eft : in Is gentimos diruserat: patriumq; petebant omnibus aliis pietatem colas. Gemini.etär enim pa Orbati folium lucis diferimine fratres. ttueles. Circo innumero:frequentibus fpectaioribus

Concurrere animis quatis cofligere par eH Immoexerdtu. Cauea.ideft ipfis fpedtaroribus dam i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nantibus talem furorem.caueaappellaturconcauitas

Quos regni furor exagitat:multocpcruore ExatiatalimuPportantes corda fub umbras 0ccubuere:pari nifu ppedora adadfus Intima defeendit mucro:fupaddita fxuis VltimauulneribP uerba.amp;couicia uoluens

ipfius theatri.hc etiam circi:amp; ponitur pro ipfis fpe-

Dirus in luitas effugitlpiritus auras.

Nec manes pace paUhnacorpora fundus'

• Vnacum raperet flamma rogus ipius ignis Di'fliluit:c(nercflt;p fimuliacuiffe negarunt, Caetera diffindo donata effmunere turba:

etatotls. Pro fccptro:pricipatu unius duitatis. Mos durus : mos fuit in hifpania finiri certamen armis eorum qui uolebant regnare. Solium regnum.cu dlfcrimine uitæ. Orbati. fine patre, orfuæ pater: ut ait Liuius.prlnceps proxime fuerat a fratre maiore poft mortem eius principatu accepto. Pari nifuimu-tuis uulnetibus ceciderunt a Liuio diffentit poeta; qui dicit orfuam natu minorem cccIdilTe. Dirus:crudelis morlentes hi duo fe inuicem conuiciis incelTcbai. Ma nes:animæ feruarunt etiami morte difcordiam:ut de ætheocle ac polynice canit Papinlus. Turbaigladia. torum fcilicet.

ocr page 300

Liber

Mauruna præda:punfca. LlbyfTe:libycæ. Tumia Vtuirtüs amp;nbsp;dextra fuit:duxere i'üuencos culomunc deiaculacoribus qw ultima {pentacula fue- Impreffis dociles terra pfcindere aratris . runt. Vincererfupate iaculis metam ätfignu pofitu. -, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r

Brunus:erac primus iaculator:habebat^ daros nata Duxere aductos luftra exagitare ferarum Ies:amp;erat tagi accola aureas habetis harenas. Auis: Venatu iuuenes:quos dat maruba prxda. maiorum ftemmate clarus. Pallet:propter colerem Nee non argenti nee non mfigma ueftis auri. Infignis:darus amp;nbsp;peritus. Lacertoriaculo lacet Captiuæ precia amp;nbsp;fonipes:amp;crifta nitenti tis impulfo. Acontheus:tanto impetuemittebat ha' / rr,11 rr ftilia ut cerni non poffent. Fuginè:euolaire per aeré Infurgens cono.ipolia exuuiæque libyfirç quot;nbsp;propter fugam rapiendam. Indibilifque:hic regulus Tum laculo petiere decus fpectacula circi fait fueffeno^: amp;nbsp;ilergetum in hifpania qui diu cu ro' Poftrema:amp;meta?:certarunt uincere finem manis pugnauit:namcontra.P,Sdplonem huius fd Q uata,9auriferis palletturbatus harenis. piomsprem.vii.amp; quingenta fueffanogetn acie edu'5 nbsp;nbsp;_, i, xit. tam focius:tpe.i.fcipionis ludos celebrantis indi Et glagusinlignis uentosante ire lacerto: bilis amp;nbsp;mandonius fres cum omni populorum manu Etcuius nunqfugide haflilia cerui relido afdrubale fcipionioccurrerunt:amp; in amicitiam Pt^rapida potuere fuga ucnator aconteUS• focietatemque recepti runt:amp; fccdere ab his accepta r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।, fidesrfed poft difeefTum feipionis it crû excitarunt bd Indibilifq; diu litus bellare latinis. lum.Vidlque funtab imperatoribus.L. Lentulo amp;nbsp;Iafocius:uolucrefq;uagasdeprederenube L.Malio.in pugnaindibilis cecidit cum.xiii. milibus AGuetus laculis idem amp;nbsp;bellator ilerdes hominu.Madonius dum p legatos deditionemtentat Cuiludus nulla curfu no tollere damam in concilium uenit ibi captus cum cæteris principibus _.,,.,.,, pcenas dedit. Latinisd.pugnarecum romanis: De Tertia palma habuit geminoslugnis acote, prendere:uulnerare. Burniderua noie damum butquot; Nec timidos agitare canes latratibus aptu, no data eft tingendis lanis doda. Mutice:purpura Q uos poftq clamor plaufufq;,pbauit hono, CT^. Atquemproxlmahonoranrfmiafaocc feamp;a duel's atchcffulaes lell9oftro (reS cundupmiu.Hlerdes accepit pue% qui curfu fupabat. o°r''° damas. Vicinametæ:burrus meta tetigerat.Uerdes Noia magna uoeät liti maneiq; laceiitum adegit haftam metæ ulcinam:amp; ideo fecudafmia ip At^haftas (imulefludut:celebrare iuuabat fum omarunt. Tollere:uincere:amp; perimere. Nulla Sacratoscineresiatq; hoc dec9addere ludis, nontaffirmate.l^uincereomnis damas.tertia uiCtoria ,ji habuitcanes. Germanus ducis.L.Scipio. lacentu. Ipfeetiam mentis tellatus gaudia uultu feipionum. Tulit, habuit a feipione. Multiplicis au Dudorutiquauit metitis pia pcdora doiS. ri.multiplicatis lamis aureis ex quibus torax conficit,. Et frater thoraca tuli't multiplicis auri: lugafesfluos aftures. Vmbrts.manlbus patris amp;nbsp;Lelmsafturica rapidos de gente ingalcs patrui. Subitæ frodes.hoc tractum eft ab hiiloria ro nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;°in mull qui haftam ex palatio in auentinum cötotfit quæ Cotorquet magnis uictrlce uiribus hallam creuit in magnam arborem comum.hæc hafta feipio Confurgenstumbrifcp dari teftatus honoré nis creuit iquercum.quoniam feipio liberaturus état Halb uolans miiC dictu medio incita capo romam amp;nbsp;oemitaliä reuocato hannibale In aphricam ci-ifit amp;fupaco:dutam liberatores quemacotona donaban Subftmtanteoculos.amp;terræinfixa cohæflt. tur quæ ciuica dicebat. Ptæfagi.futura prouldëtes. 1 um fubitæ frondes ceUoq; cacumine rami Portendere.fignificare. Repetit aufoniam.Scipio Et lata fpargés quercus dum nafcitur umbra pulfis ex hifpania carthaginenfibus.L.Lentulo amp;.L. Ad maiora iubent prifagi tendere nates. Manlio prouinda traditacum.x.nauibus romam re, r?-a ii° nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jr

diit. Ducente triiïphd.fama feipionis triiïphâte.ipfe Id moftrare dcos:at^ hoc portendere figniS enim non triuphauit:quoniä fine magiftratu rem gef Quo luperaugurio pulfis de littore cundliS fetat. Nec latium curis.comitiis cofularibus omnes Hefperio poenis cultor patriiq; domufq;. ce-nturiæingentifauore.P.Scipioné confulé dixerut Aufonia repetit fama ducente triumphum, ni perindeac in italia debellatueffet puineiä aphticä Nec latium curis ardct flagrantius ullis deftinarût:quod fdplo uel maxime cupiebat : fed Fa^ Qua iuuenilibya amp;nbsp;(pmospmittere fafees . bi.obftitit cum fenioribus. LatiumJpfa roma caput Sed frigens animis nec bello prolpera turba laril. Fafces.conrulatum. luuenhfdplonh Nec bel Ancipiti fenfor temeraria capta uetabant Io profpera turba.ipfifenes propter logam rerum ex --'r।r- r',r perientiam timentes. Nec profpera.non faues. An Magnofq ; horrebat cauta formidine calus: cipiti.periculofo bello:amp; dubio amp;nbsp;fic patrum pruden Ergo ubi delato conful fublimis honore tia Iaudatur:qui nil temere agendum putabant. Cep Ad patres COnfulta refert:detureppOtcHaS ta.talcm in aphricam prefeCtionem cum uidereturla ' tils rebus peticulofa.

ocr page 301

Sextufdedmus

Haud egde metuilTe queioro Fabii qfdpidis dcGderlo aduerrat:amp; Ïcipit acöfutatlöe ne audiëres putarent Fabidiuidla dudiï talia dinuader.Inde expurgata fufpitiöelluoris ad fcipionë uerba cÖuertit fuadëdc ab uti li tutädä potius italiä:gfe âcipiti fortûæ comittere.Nopoffu iquit ia timere ne feipio co fui credat meloquitu rd pp iuidiä:amp; obtrectatione laudiï ißius.nä Colemus luidere aliis qeY nobis deefttat mihi fupfunt honores. Vndeueriiimile ë me no liuore ducirfed ufu teip, cut femppuirili pte pCpcxi. Eui.1.plenus äno^ amp;nbsp;di' gnitatu.fuerat enidi(2ator:amp;.V.conful. Supeft.fu perabudat gloria ufg; ad faftidiu. Obtrcétare.repu' gnare amp;nbsp;detrahere. Profpera.præclara aéta mea.

Orat delenda: Carthaginis altius orfus:

Hoc grâdæua mo fabius pater ora refoluit 1 Haudequidémetuiffe queä fatiatus amp;æui \'Et decoris:cui 'tatn ßpereft amp;nbsp;gloria amp;nbsp;ætas Ne credat nos inuidiæ certamine conful

Laudibus obtrectare fuis:fatisiclyta nome Gcftat fama meu:neceget tam qj^a laude

Sce!erare.maculare4quippe boni ciuis amp;nbsp;fenatoris ë nihil didimulare quod patria: coducat. Silëdo.racë, „. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;do eiquæex u(upatriæ fint:a fic pletas fabii erga pa

Faéta noua:uerûamp;patriædum uita maeblt tria laudat. Bella noua.narratio eft. Hoftis enim. Deeffe nephaszaiumqmephas fcelerar filedo itonice Ioquit:qfi dicat fi tuus animus ardet gloria bel Rn , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;— nbsp;nbsp;__lica congrederecu Kannibale tibi æquali:amp;eft in hac

amp;lla nouainlrt,yæmoiiris ducçre terras. nbsp;nbsp;par,ecöfutatta Elifeo.carrhagtacnfi. M«e.tdte

Hollis eni deed aufoniamec uincere nobis anibalëe medio. Cöpofuitèopporuit te fortuna ant Eft fati's hanibalérpetifquæ gloria maior. bali:nö eft opus traiiecere in aphricä ppiores funt ho Littore elifeo ftimuliH laudis agunt nos . nbsp;nbsp;ftes contra quos pores audere. Aufis.ulribus amp;nbsp;au-

LT- r - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;— c°Q r daciætuæ. Pare.hanibale cu quo poteriscögredi:amp;

Hac legete meter copofuit ppioribus auns decors feruaretuüxum fit ïperator tanti noïs:amp; Infe Dignu te fortuna parem:uult itala tellus rit femp cöfutationes:refpondës tacitis obieffloibes. Dudoris feui 'uult tadem haurire cruorem nbsp;nbsp;Tandë.poft tot annos:amp; clades. Quo martë.ab

Q uo martéautquo flgna trahisf rediguere utili fuadedo ipera fdpionis latenter acculat. Se^e r° ~ — arces.romaquæ fuis muris.vii.colles coplectit. Di ardetcltalia tu feflos obui / holtes (primue ra luesdpfehänibal pedis tabifica. Aflilict.infultabit. Deferls ac feptem denudas proditor arces. nbsp;nbsp;la notis.quoniä prius fuerat ad porta collina. Va-

An eu tu fyrtin ac Heriles uaflabfs harenas cuuiouë.ipm capitoliu. Quatië.féfus.hoc quod tu Non dira illa lues notis lamcenibus urbis nbsp;nbsp;^V hänibaljpoffet magnofdo^ienx ui.f. Italia

A-r (r , nbsp;nbsp;nbsp;relinquas.fic Vir.hoc ithacus uelit:amp; magno mercet

AlTiliet. uacuuq;ioueline pube linc armis atridæ. Emetito.hanibali ia emerito amp;nbsp;quafifeni in Inuadctfquitl eut cedastromaq; relinquas italia. Aft tatomos inquit peufn pccnc% ipetu rcuo Emerito:ac tanti' perculfi flulmine belli: cabimusne reexlibya ut paulo ate fuluiuex obfidioe c- ~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;capuæfapud liutd ait.quod flqdoës dii omë auertant

Sicclne tc urnupcapuacR accitus ab alta nbsp;nbsp;didicere reformidat aiusfed qaeddetdt accidere pof

Fuluius æquoreis lioyæreuocabimus oris. funt:amp; uictor hânibal ire ad urbë pgattüdcmüte co Vince domi:amp; trinis mœrété funera luflris fulë ex aphricä ücut.Qu.Fuluia ecapua arceffemus. Aufoniam purga bello:tum tende remotos [rinislulhis xv.anms. Molirc.pata meditare. , T -TC nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'rAnguftæres.calamitas ltaliæ phibct ruapfcaione.

In garamatas iter:nalamoniacor(p triuphos Patcr ille tuus.exëplo fdpidis pris moet nöeëitalia Molire.angudxrt^hibent nunc talia cepta rellnquendä;quippe feipio ille rediens e madylia quo Res italx.patcr ille tu9qui nomina ueftrx tranfmiferat ut patriae adeffet hanibali ex alpibus de-Addidithaud fegnis gentiteum conful Ibcn fcendenti ad tlcinum occuttlr. Nomia.gforia. qppe T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f 'i''dich funtilh fratres duo fulmma belli. Adripaslbe,

1 enderet ad ripas reuocaio milite primus nbsp;nbsp;ri cu nauigaret in hifpaniä. Auellere.remouere no'

Defcendenti auide fupcratis alpibus ultro bis anibale hoc aftu:trâfmittëdo.f.i aphricä. Sed fac Oppofuit fele hannibali:tu conful abire nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tutbatu.efto inqt q,änibafte fq t no ne ide erit que

Aufaoteparashofte:atque aucllcre nobis tu uidiftiinfultâtémœnibm nris. Turbatu, ægre fe Q,., .rcj'jrj i nbsp;nbsp;rente te patria uexare fua. Couertere figna.redirein

bcihcec hoc aduipcenum:h deinde ledebit aphricä. Paria.fimilia.fenlores Fabio affentiebant. Impauidus:nec te i lityatuaq; arma fequet Cæfis ductoribus.cocto fdpioistq fenio% tarditate Capta danabiscofulta improuidaroma. Sed fac turbatu conuertere (ignattuxque ClalTis uela fcqui:nepe Ideerit hanibalidé Cuius tu uaHuuididi e mcenibus urbis.

accufat cu ipe fua celeritate hifpäias ulcerit.Vbicect-derat duo fulmina belli fcipioes.apud Liuiu ait. Vn de hæc repete de me cura exorta cu pater :patruufep meus iterfecti cu amilTæ hifpanlæ cü quattuor exercl tus pœnogz:quattuor duces oia metu armifqi tenetët Hzc fabi9feniorq; maus parla ore fremebat, eu gfitus ad id beHuipcraror nemc /eoftenderer fiter T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Kl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1' me nemo pfiteri.aufus elieccu mihiättuor amp;,xx.an

1 um contra coriful.cefis duélorib/ olim nos nato detulÆtiperiu populusro.tü nemo ætaté


ocr page 302

Liber

meam uim hoftfum difficultatem bellf.patris pa' Magnanimus lætho gemino cui' tota fubiffet trui^ recentem cladem commemotauit. Lætho Sfdonium poffeffa lugum tatthefia tellus, eemmo.morte duorum fcipionum. Sidonium lu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-.,r,o,,

gum.lmperium punkumZeüomnis hifpania pa gt;No fabio non quis eadem cRfententia cordi teret catthagfnenCibus. Ad opem.auxilium fêtéquot; Quoqadope uerfo fateor primorib9anniS dummemo enim illuc proficifci audebat. Primo Excepi nubem belli:foiufcpruenti tibus.iuuenilibus.natus erat fcipfo.xxiiii^nnos. Obieci ' telo caputtatq; i'n me omnia uerti'.

Nubem.turblnem amp;nbsp;Impetum bellt rGradæua nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i।t

manusuum inquit feniores amp;nbsp;potiffimum Fabius Tugradæua manus puero male crédita bella dicebant mea Incepta effe temetaria:amp; fic Fabiam Atqueidé hic uates temeraria cepta canebat, dudinquemironice uate appellat:* ex domacho. Qis grates laudes fcro:fub nomine quorum

rutilis ætas.mtitius ut uldebatur uobis:* inepta „ ri

ad tantam belli molem:reftituitromäis hifpanias • Imbellelque anni nee dum maturus ad arma Illefus.nilmali paflus in tanta return mole. Tro Scipio rclbtuit terras illefus iberas

iugenis.romanis. Pepulit.fugault ex hifpania ois TroiugeniS. pepulit pcenosrfolifa fecutuS carthaginenfes. Exegit.fugau(t amp;nbsp;expulit: profe^ r°J !ut 'lk dus ufep ad athlatem:amp; foils occafum. Signa au Extremas ad athlantas uias.exegit ab orbe rl.nec prius rediit romam cum pdam ingenti g ui gt;Hefperio nomen Ilbyxmec rettulit auri detit omnem Cubactam hifpaniam. Romanoht Signa:priufq fumantes circa æquora uidlt lore.romanis iam fubdlto.i.donee uidit hlfpania i Romano phœbum foluentem littore currus, ditionem romanorum u@ ad oceanum ubi foi oc, . i, , ,r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.,

ddlt. Afciuit.fodos* amicos feelt maflniHam amp;nbsp;Adfciuit reges idem nunc ultimusactis , fyphacem folum iquit mihi fupereft ut carthaginë Reftatcarthago noftris labor hoc fatoræui expugnemquod iuppiter pollicetur. Senedusfa [uppiter æternimonet:hânibalé ecce feneduS blus amp;nbsp;alli fenes. Intremit.timet hannibalem:aut

fimufattimorë.neaccedat mihi tituluseuctfæ car, (nti^mittaut ægroshmulat mentita timoreS. thaginis. Egros.ab effectu: quoniam timor facit Nefinem longis tandem peperiHeruinis homines ægros. Logis ruinis.calamitatibus quas Sit noder titulus.celte iam dextera nobis per tot annos padi fumus. Ne fabricate.nolite in- Experta:amp;robur florentibus auximus annis? quit impedire meum iter ad carthagine ut ulcifear nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ri-rjr

dades acceptas. Cauto.fabio cualtori: qui cum fi Neuero fabricatcmotasrfedcurrerefortem bi parauerit magnam gloriam cunCtado. finat me Hac finite ad uete^ delenda opprobria cladu nunc tenderequo fata uocant. Non uinci. ab han Quam mihiferuaucre deirfat gloria cauto quot;aialef. Peperit omnla.remromanam labante Non uinci pulchraeftfabio peperifo fedendo reftituit amp;nbsp;accufans fabii cubationem ait.nec ego \, nbsp;nbsp;nbsp;''rr-p

Uicifemhannonem Magonem* afdrubale fi fuif Omniacundatornobismccmagomec hano. fern cun bator. Nec amilcare fatus, afdrubal que Nec gifgde fatus:ncc amiIcare terga dedicent uidt prope pyreneos montes alter fuit afdrubal ui- gifernes claufo traheremus ptxlia uallo. bus ab eo i hifpania gifgois filius. Sidolus puer, c.'^oniiiq ne rner mx rubefeente iuuenta non ne inquit hannibalquad puer in italiam uenit ; yidomusne puer uix pubeicente iuuenta amp;nbsp;illam confilio armi@ tertibilem tanto belli tut, Laurentis potuit populos amp;troiaadirç , • blneuexauit. Trolana.romana. Longo bello, ia Mccnia:flauenteq; facro cu gurgite tybrim. xvfnn^. Tyrias.carthaginenfes. Littora.puni Etpotuit latium longo dcpofcere bellof ca.f. Illum ego reuocabo inquit hannibalem inii- m'pf.,^—'b^ rL^. byam quem uos cuneando in Italia fouiftis:* tra- Noslibyx terris tranfmittere figna pigebit: hlt fabium In Inuldia. Tertia Iuftra.xv.anis. Ve- Et tyrias agitare domosffecura pericli ftigia.figna.i.haftas affixas porte urbis mau hoftili. Littora lata patent:^ opima pace quiete

Stat tellus:timeat tandem carthago timeri A(rueta:amp;nobis quauis oenotria nondum Hanibale arua uacent:amp;ipeffeintelligat arma. Ulu ego que uofmet cauti cofultaque ueftra In latio fecere fenem:cui tertia large Fundentinoflrum dicunturluftracruorem„, Illum ego adinccnfastrepidatéamp; feua pancte Aduertam patria: fedes:an roma uidebit

ocr page 303

Septfmufdedmas


Turres.quæ erätad ports collini.prius ingtghänibal uenfat Iteßz ad urbe aUdfet exuti moenia Carthaginis, apudliuiu ait.hlc mo nihil moræ fit.una amp;nbsp;craiecilTe me audietis:amp; ardere bello aphricä;amp; amohente hic ha nlbale:amp; obfideri carthagine. Rutulis.romais. Fato.difpofitioe fato% ita uolete.patres anuerut ueibis fcl plonis. FauftGg fcati.antiquioibus'rebus agedis qtf bona fauftu foelixrfortunatu^ effet ffabantur. Dede runt.coceflerunt fclpioni ut bellu in aphtica trafferret bonis auibus;amp; fic fcipio ex ficilia fcluens bono fyderc in lybiam tranfmifit.


Turpia agenoreæ muris ueftigfa'dextræf \~ Carthago imunis ifoftros fecura labores

Audeat interea:amp;portis bellabitapertisf' Tu uer8noftrasitcrcpulfetiprobus hoftis Ariete fidonio turres:G templa fuorum


Petri Mar.irerprætatio i ultima uolumeSyUi Italici • utaufoniis.Ciuitateinqt Liuius eo ।)/teporereces religio iuaferatiuento carmi 'ne i libris fybiUinistqd' tale eratQuados iI^ hoftis alienfgea belln italiæ ituliffet eu tv, .-^'pelhitalia uici^p poBc fi matris deu peffiquot; nute numeroma aduedtu foret. Iraq, fcipione amp;.P. CrafTo cofT.legatiad Attalu mlffi fut.M. Vale. Leuius .M.Cecilius.Metel.P.Sul.Galba.amp; Tremellius Flac


No ante audient rutulis crepitatia Hamis.

Talibusaccenli patres:fatoq;uocante

Cofulis anuerant diélistfauftücp precati nbsp;nbsp;eus. M.Vale.falco:quos Attalus comiter acceptos de

Vtforet aufonic:trafmittere bella dederut. duxit i Phrygiis factu lapidé que matre deu ee icolæ dicebat tradidit:ac deportari romälußit.Scipio i aphri catraiecit:fyphace:afdtubaleq3uiais carthaginéfes i pa ret aduena terris. . tria reuocauerut hanibalé:qno fine idignatiöe ac dolo Fatidice fuerant oracula re refpeetas italia ceffit:que fcipio ad zama magno filio prifea fibyllæ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uicitxarthagine tributaria reddidit:amp; roma adtriuphu

~ » teuerfuse. Hoftisaduea.alienigena fic dicebat carme Cxlico umphrygia geni fyblllinu. Phrygia fede.expedinunre urbe phrygiæ.

Laomedonteæ urbis.tomæ. Qui lentus.electus a fenaroribus uir optimus:q hofpes effet numinis idei. M.Cor.cethego.P.Sép.Tuditâo coÆ cybeles fimula chru roma adueddeft.Scipio Nafica adolefcés nondü qftor uir optimus a fenatu indicatus é.Is uectus nauei mare a facerdotibus dea accepit:amp; i terra extulit primo


tricem fede petitam


Laomedonteæ facrandâ mœnibus urbis


Aduea:üexciperetnuméqui ledus ab oi Concilio patrum præfentis legeretæui. 0ptim9heu nome meli9maiufa triûphis: ribufq; matrona^ dédit inter quas claudia fuæ caftita-otfs teftfmoniü dedit.Matronæ iæde uiaotiæ q erat in D$pet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, p jY c palatio tulerunt pridie Idus aprllis.lfcp dies feftus fuit.

È^uppe:atq3omnis magno cedente lenatu : populus frequens donacongeffitdectifternium amp;nbsp;ludi Obuius acuitis properabat fcipio facris. fuere inftituti:quos megallefia appellarunt. Heu no--Q uigenitPpatruo dudoris ad africa bella, men.hoc nomen iqult poeta optimi uiri erat clarius ac Nfimulta fotebatfaiagitie OT. m±rTdquot;:dXd^^

II$ubi longinquo ueriientia numina poto P.Cornelius cu oibus matronis oftiam ire iuffus obuiä Accepit fupplex palmis thufeique fonora deæ.iqult Lluius ut ea de naul acciperet: amp;nbsp;iterra delà Tybridis adducit fublimis ad oftia puppt tätraderet inferendam matronis. Patruo, erat filius ~ 1 t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gnei Scipionis patrui maioris aphricani q tuc ad beliu


deæ.iqult Lluius ut ea de naui acciperet: amp;nbsp;i terra delà


Gnei Scipionis patrui maioris aphricani q tuc ad bellu libycu deftinabat.Vnde cognomereportauit. Imagl ne.nobilitate geris corneliæ.Fœmineæ:quoniâ fcipio


Fœmineæ tu deide man? fubiere pamne Quæ trahere celfä religatis funibus alnû. Circû arguta canis tinnitibusæra fimulcp Certabat rauco refonantia tympana pulfu. Pj!quot;'quot; alno arbore. Aera.uafa ærea fonantia : quonia emiuirig chori gemino g dindtma mote Cafta coluc:qdiétæo bacchantur in antro Quiq;idea iuga amp;nbsp;lucos nouere filentes: Hosinter fremitus ac Wto nota tumultu : Subflititaddurftis renues pcedere uinclis Sacra ratis fubitifep uadis imobilis hefit.


tradidit nobilibus matrois nume urbi iferedu. Alnu.


i facris cybelis erant æra:tympana:amp; tybie facerdotes


erat galli femiuiri dicti a gallo fluuio phtygiæ. Semlui rl chori:f0 galli facerdotes cadiari. Gemio:duo cacu, mina habete dindimus mos phrygiæ ubi cybelle colebat. Cafta:ppifios facerdotes caftos. Dictaro antro: cretefl.dicfte e urbs cretæ ubi curetes:amp; choribates io-


ue educauerdt obftrepentes circa ne uagitus exaudiret æris tinitu. Bacchat:furore icitat. ldæo:lda ed fylua •Tu puppe media magno clamore facerdos c^tæ. Siletes:iqboeducatus fuit iuppiter ne audiret 1' afaturno. Fremitus:ætls amp;nbsp;tympanoRi. Subitlstcur E e pollutis cotingereuincula palmis, retibus fubftitit nauisut eet teftis pudicitiæ elaudiæ ue Et pculhic moneo qjcul hic qeuq; pfanx ftalis. Sacerdosiprimus facerdos cybellls. Pollutisd-Ferte gradus:nec uoscaflo mifcete labori, pudids.nolite ingttagere fune pollutis manibus. Pro fanæ:fceleratæ. Laboti;trahendæ naui.


ocr page 304

Liber

Dûi ratigëmoulffe deæJ.difced(te ptfu(gdea uos pu Dufatis eftmonui{re deæ.quodfiq pudica nfaticui hafteus fuirfads manure fefnolle trahim pfanarfed fiq e hic pudica capiat fola fune:amp; ratis feq- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, r.

tur.tacclaudia accedit q i pudica falfo putabat amp;nbsp;ficata Confcia uelfold lubeat pia munera dextra, deaut fuæ pudlcitiæ redis effet facili manu nauem tra Hic pri'fca duccnSclauforüab origïe nomé xir. Pia muaera.offlda nauls trahëdæ:ac plu mlnifte- Claudia non æq populimale crédita fama rium: Vel.ët folë dextra no erit opus inniti humeris, y _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;.r

Nôæqua.iniqua fama.Pii.ait li.vil.pudidffima fœ^ In puppim uerfis palmi.fque oculiftp l^fat: mia religionis experimento iudicata oft claudia indu, Cælicolum geitrix numcqd nuina nobis. (2a ab ea româdeo%matre.huius hiftoriæ plena funt Cucla crcas:cuiuS Ægt;lcs terraque Çetüque oia.na nyminitValerius.Oui.ifaftis.de qetia Sueto SyderaŒamp;maes regnorü forte gubernat: nlus itybetio.claudia ex pete Claudia fuit quæ naui eu c. a~ h ,p—-,, © facris matris deii cohærëte tyberio uado extraxit ficata Si noftru nullo uiotatue crimine corpus, ppalä ut ita demdfequeret fi Gbi pudicitia conftaret. Teflis diua ueni. amp;nbsp;facili me abfolue caria.

Cælicolu genitrix .oro claudiæ ad cybelë. Cd@anu Tum fecura capitfuné fremitufquc leonu mia.quonlacYbefedidfmrdeo^. Frdu.hlce neptu Audiri uiTus fubKo:amp;graujora per auras cofcia fuæ pudicitiæ. Fremitus leond.hoc fingit poe- Nulla pulfa manu fonuerut tympana diUfr tarquoniä leones trahebat currum cybdes: Aducrfas. Fertur prona ratis:uentos impellere credas cotrarias. Ducërë.claudia fuenlebat iga nauis claudia Contraq;aduerfasducété præuenit undas FCptsépl^'J^^^^^^ aphrica fraiecit.priufgmate confcenderet pulcherrima rme armis tande hnemque üenire piclis habukoronëq apudliuiüê.maximum inieclt carthagt Ipfe alacer ficula difeedens fcipio terra ne?^bus timoré fcipio ciï littoribus aphricæ naues ap„ Abfcondit late propulfis puppibusæquor: pulifTet. Numen pelagi.neptunu:cui tauru pro fœhei/X ,—iiAæ' nauigariooeimamp;iCT. Ëta.poftoroDé:amp; cæbm Cui numepelagi placaucrathoftia taurus, uiótima fcipio cruda exta uti mos erat In mare proleclt laélag cæruleis inabätnuélibus exta, tubaqi fignû dedit pficifcëdl. A fede deu.a lacteo cir Tune fede deû purûqj p æthera lapfæ culo.fingk poeta aghsmoftraffe ulânaulgati Scipioni: Armigerx ioui's ate oculos cepere uolueres giouis filius putabat cui aqla facta eft.Oe æneas habuit _o„, coldbas duces. Armlgeræ.quonia aglæ miniftrant to Equoreas moflrare uias.ac ducer claflem, ul fulmlna. Clagor.quem edebant alls ipfæ aglæ. Se Auguriu clangor Ixtüdabatnnde fequuti quutl.romani nauigantes fequuti fût oculis uolatus aui Tantum progredos liqda fub nube uolat9 umcatenusquanrenuso^llfeecuhri po0unt.L^I Quatunó^^^ da.puro aere. Nec regnfs tata.afdrubal gifgonis fillus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rr,

timens aduentu ScIplöis i libya:Syphacë gene%. fibi fe Littoraagenorex tenuerunt perfida terra:, dt amp;nbsp;carthaglnéfium amicü.erat eni afdrubali nubilis Nec fegnis tâta i femetueniente procella, uirgo qua fyphax duxit uxoré amore flagräs:quoniä nu Affrica terribilem magno fob homie mole mldæ ad libidine ppenfi funt. Procella.lmpetu belli, n

Terrlbilëmolem.maximti auxiliiï:amp; hoftibus timen- Regis opes cotta:amp;maffyhpauera arma du. Sub magno nomie.fyphacis.f.regis ea tépeftate bpefq; fyphax Iybicisuna:amp;laurétib9un/ i aphrica potétiffimi. Regis opes.appofitlo eft.patauc Terror erat:cäpos pariter uallefq; refufas: ,tmolë opes.f.i.potentla fyphacis:gmaffylis impera Littoral impicrat.nullo decorare tapete bat. Laurëtibus.röanls; Replerat capos .fyphaxcd .i

gnquaginia:milibus pedttu:amp; dece egtiïlnauxiïiu car, Comip„edenomas3ffuetus:delzq;p auras thagméfiu uenlt. Nullo tapete.fine aliquo ornaméto Codcbatiaculis liridetibus aethera nubes, aut ephippio.nä nudis bellabat egs numidæ. Dëfenu Immemoris dextrxqidatæliûcTq; peraras bes.multitudo iaculo%iftar nubeis: Dexttæ datæ. Sci Fcederis:amp;méfas teftis atŒ hofpita lura: pioni CU quo foedus pcuderat fyphax. Irauo.abene „ lt;i x r %u:quonia traairfyphacead praultatéamp; fcelus. Re. Faf^fidemiphmulprauo mutatus amore gni mercede.pault óbi uxorem hac mercede : ut eofdé Rupat:atq; thorosfegnimercede pararat, aicosintmicofqp hëtët amp;nbsp;regnum futi fyphax paratum Virgo erat eximia fpecie:clarocp parente: habebat i pœno% fauorem:amp; fie effiena libido fyphax Afdrubalisples:thalamis qua ccepit ut altf cls taxatur g ut uxorem heret regnum pro mercede de — rr','„ dit. Virgo erat.fophonlfba uocabat hæcpuella q me Geu face lucccnfis prima tedacp lugali tem fyphacis alienault penitus a romanis. Gener . fy Vertit Opes gener ad pcenos:latixq; foluto phax gener afdrnbalis. Arma dotalia . ut promiferat Radere amickix dotalia tranftulit arma, tang pro dote fe.f.allaturum opem poenis amp;nbsp;ideo dixit regni mercede fyphacem paraffe fibi thoros•

ocr page 305

Septtmufdcefmus

Sednon aufonio curarum extrema fyphacem Sednonrafonto.hæcquæpoeheanftLhrfLs nat Ductorimonuife fuit: miffique minentur ™ fu/ffeanreprofectionem Idpionise Udlia. pira c r r4 ir' r cura fuic fcipionis monere fyphacem ur in amicitia gt;tetregno:reputetfupos:facta hoipita Icruet fideque perfeueraret. Sterregno.maneat in regno


Longe coniugia ac longe tyrios hymeneos Inter dardanias acies fore fanguine quippe:

. Si renuatblando ninvumfaeiliquc marito: nbsp;nbsp;cem. Lorige conlugla.monereumabuiili n.edefe

ptatura obfeqa:amp;thalami Hagrantis amores, rat romanos.fi perfeuerabisinquit in tua perfidia: Sic latius permixta minis amp;nbsp;calla mouchât nbsp;nbsp;amp;recumpugnabimus nihil proderunt tibi cartha

Dudor.na furdas coniux obflruxerat aures.


Ergo afper monitis fruftra nitentibus enfes Aduocat:amp;caftas polluti fœderis aras Teftatus uaria martern mouet impiger arte. Caftra leuicalamo canaque intorta paluftri Qualia maurus amat difpfa mapalia paftor: Aggreditur furtim armoru tutätibus umbris: Ac tacita fpargit celata incedia nocte: Inde ubi collecti rapidam diffundere pcftem Coeperuntignes:amp;fe per pinguia magno Pabula ferre fono clare expatratur in auras Afrenos uolucri propelluntlumine flamma: Ittotis inimica lues cum turbine caftris. 'Atq; aliméta uorat ftrepitu uulcanusanhelo Arida:amp;ex omni manant incendia tedo.

Sentitur plerifquc priufqccrnitur ignis Excitis fomno:multorumquc ora uocantum

Auxiliu inuadunt flamac;fluit :undique uicTor tioab equis indomitis amp;nbsp;non parentibus lupacis.

Mulcibcr:amp; rapidis aplcxibus arma uirofque Lues.lncendium. Turbine, impetu. Omni te-dto.tabernaculo. Sctitur:quoniam comburebatur


inquit Liuius haufit flamma:multi præcipiti fuga tuentes fuperalios.alii In anguftiis portarum obru ti funt. Albenti.cincritia. Virum.fyphacem con fumpfilTet ignis. Satelles.cudos regii cubiculi:

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Multa precantem.facientem uota pro falute, liï

Momnoac flratis rapuiiiet multa precantem. aoaggere.iunctis cum afdrubale. Accita pubes Verum ubi mox iunebo fociarant aggere uircs, regno.milites euocatiafyphacein fubfidium a fuo regno: Coniunx.uxor.inquit Liuius iam non bla-ditiis:fed plena lachrymarum obtedata ed fyphace ne patrem fuum patriamque proderet: hlfdemque


Cornpit:exun1at pcftis femiuftaque caftra Ardenti uolicantpcr nubila fumma fauilla. Ipfms ingenti regis tentoria faltu Lugubre increpitans late circunuolat ardor. Haufifletque uirum:trepidus clade fatelies

Maffylus tyriufque duces:accitaque regno Lenierat pubes infauftxuulnera nodis: Ira pudorque dabant amp;nbsp;coniunx tertius ignis Immanes animos afflataque barbarus ora Cadrorum flammis amp;nbsp;fe uelamine nullo Vix inter trepidasereptum ex hoffe cateruas Frédebatminitas.fedeniifón luce fyphacem Nec claro potuiffc dic nec foie tuente A quoguincitiacftarat talia uecors.

Sediam claudebat flatus nec plura finebat Atropos amp;tumidi pperätus lläina linguae, Nang ubiæfiluit caftris ccu turbidusamnis fuo:nec adhæreat carthaginenfibus :amp; meminerit effe deos refles uiolati ab eo fecderis. Pacta hofpi raJura hofpitii quæ erant inter feipionem ac fypha ginenfes: amp;nbsp;afdrubal focer .amp; fanguine proprio lues obfequia uxoris tuæ. Si renuat.perflare.Cin foedere. Statura.i.conflabunt tibi magno pcio ob fequia tua erga uxorem. Obflruxerat. clauferar.

Érgo afper.fcipio cum nihil monitis proficeret fy phacem adortus ell bello. Teflatus.cum appellaf let deos uiolati foederis.inuocauerant quippe m ia ciendis foederibus iouem capitolinum amp;nbsp;cornige rum. Varia arte.quoniam noCtu caflra:amp; hybet nacula hoflium incendit quæ erant ex harundini^ bus:amp; materie agrefli. Qualia mapalia.quales ca fas pafloritias. Tacita nocte.Scipio partem copia rum lælio dedit cum mafinißd acnumidis edixit-que ut Ignem in cadra fyphacis conficeret . ipfe ad cafira afdrubalis profeCtus edquæ inuafit cu pri-mum cadra fyphacis accenfa uididet. ira bina ca-ftra deleta funt nonnullis icendio abfumptis. Pin guia pabula.matetiam aptam ad incêdlum nuttie dum:proximis caftris hæfit ignis.inquit Liuius : ex templo proximaqueque amp;nbsp;deinceps contigua amplexus totis fe paffim didipauitcaftris . Propellat Ided extendunt fe ad auras effufis habenis.tranda

dormiendo.multos in ipfis cubiculis femifemnes. flammis carthaginem quibus caftra conflauifTct ab fumifineret. Afflata ora.femiuda nocturno icen dio. Sed enim non luce.hæc omnia laetabarfy-. phax fed.non potuide uinci nifi illa fraude apud Lt ulum fic loquitur, fcire incendio non prælio clade acceptam eu bello iferiore elle qui armis uincatur.

Vecors, infanus. Flatus.fpiritum amp;nbsp;animi ela tfonem. Atropos:fatumipfum. Tumidærinfo-lentis iaCtabundæ ac uentofæ. Stamina: fatu ipfa amp;nbsp;finem. Nanque ubi:profilult.defcribit temerita tem fyphacis irruentis in aciem ueluti amnis turbi dus contra cuius uanitatem rutullt fefe erexerunt, 3 i


ocr page 306

Liber

Sana manusJpf itutuli prudentes amp;nbsp;fanæ métis Qui fyluas ac faxa trahens per deui'a pricepS pugnantes arte non autemfremere ut fyphax. Pri Voluitur:amp; ripas fpumanti gurgite laxat: ma 'n comipedisUn ipfa pugnacummÆiTyli no Ante oés præuedusequo:trahitagmia uoce niodo pnmumimpetumled ne conrpeétum quiquot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r°i-

dem armorum pati posent terrore fuperioris cala. Contra fana manus tutuli celfufq; ruebat: mitati,:fyphaxhoftium turmis obequitabat^ pu, Vifo tege procul raptisexcrcitus atmis. dore fi periculo fuo fugam fuorum Öftere poffet: e- Ac fibiquif$uides ne wdes ait agmine prim?, quo grauiterlao effufusopprimitur amp;nbsp;uiuus capit Maffylusuolfatdepofeens præha redor.• a romanfs:utlætum fpeftaculum mauniiTæ præ, Z, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„, X, i,

beret. Ercxit:effecit ut ipfe equus erigeretur amp;nbsp;ex Fac nrm hoc mea dextra dec/,uiolauic,amp; ar cuteret fyphacem infefforem. FefTos artus, adnite Cxlicolum amp;nbsp;caftiductoris foedera rupit♦ batur fyphax attollere membra.amp; fie ligatus ad du Sit fatis hunc caftris femel effugife crematis.

Sic fecum taciti:amp;ceratim fpicula fundunt. Prima in cornipedis fedit fpirancibus ignem Naribus hafta uolans:crcxitq; ore cruento


cem perductus fult. Lætfs: profperæ fortunæ q mutabilis neminemiinquit Seneca:comminuit ad, uerfa fortuna ntfquem fecunda decepit. Septrife ras.regias. Metuntur.cæduntur milites hOdiles'.

Inultus marri.infœllx lam in ipfa pugna. Notus fugarum.qui prius In hilpanla uiaus a fciplone fu-gerat. Damnatis aufis.omi(ro prælio lam damna bant feprodilffein aciem aduerfus fdplonem tam faufti marris ducem. Truncatis membrls.fupera, tis excrcitibus:profligatls duclbus:capto'fyphace.

Vnl nlxa uiro. fperans in folo hannibale culus no men rerinebat Carthaginem ruentem. Mole rucn tem.carrhaginemlpfam labantem. Id reliquum. lofum hannibalemqui erat folum amp;nbsp;reliqulum fub Odium patriæ labantis. R.erum extrema, ulrimæ neceflitates. Feffos opls.carthaginenfes lam om ni ope ac auxilio dedituros.poteftetia ede talis or, do ciere id reliquum opis auxilticp. Huc. ad hani balem. Necmora'miferunt carthaginenfes lega tos ad hannibalem:qui fecundo uento naulgantes quarto die ad ipfum uenerunt in apulla habentem riftra; Fera.crudella mah hominis.uidebat p qule tem hannibal romanos duces qui in prælio cedde, rant ftriétis in fe mucronibus ruere.

Quadrupede elatis pulfanté calcibus auras Corruitafp cquus:c0fixaq; cufpide membra Huc illuc factans rectorem prodidit hoili. Inuadunt uanq fugam atq; attollere feflos Adnitentem artus euocato a uulnerc txlo Corripiutitu uincla uiro manicærp pudenda Addita:amp;exemplum non unqfidere ixtis,• Septriferas arcta palmas uinxere cathena. Ducitur ex alto deicdus culmine regni Qui mo fub pedibus terras amp;nbsp;feptra patenfque Littora ad oceani fub nutu uiderat aequor, Proflratis opibus regni phœnifïa metuntur Aginina:amp;inuifus marti norufqj fugarum Vertit terga citus damnatis afdrubalaufis, Stabatcarthago truncatis undique membris Vni nixa uiro:tantoque fragore ruentem Hanibalabfenciretinebat nomine molem.


Id reliquum feffos opis auxiliiq; ciere.

Rc% extrema iubcnt:huc cofugere pauenteS Potq fe fupciy defertos nomine cernunt. nbsp;nbsp;nbsp;°

Nec mora ppulfa fulcant uada falfa carina Quxreuocet patrlrq; ferat madata monentes Nc lentus nullas uideat Carthaginis arces. Quarta aurora ratem daunedeuexeratoras. Et fera ductoris turbabant fomnia mentem. Niq; granis curis carpit dum nodte quietem Gernere Haminiu gracchuq; amp;nbsp;cernere paulu Vlfuserat fimuladuerfos mucronibusin fe Diffridisruere atque itala depellere terra Oifque acanis thrafimenique omnis ab undis In pontu ipcllcns umbraruque exercitusibat♦ [pfe fugam cupiens notas euadere ad alpcs Quxrebat:terrxquc ulnis amplexus utrifque

ocr page 307

Septimurdedmus

Hærcbatlari'æ:doncc UIS feua profundo Turderct.Impelleret In Ipfum mare. Agtu . mœ^ Truderet:amp;rapidu daret afportare procellis fum. Negatojætho.n)ot[e:quoniâ feruabat uiuus U. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad triuphüamp;louccapirohnü. Prærapide iuuene.Sei

His ægrummfis adeunt mandata ferentes pionétaantiatma futâé:amp; fauitomanepugnâté Legatupatriæ^ extrema pericula pandunt, dixiffe Carthagine fe folo æqtum du, Annibai in bru, MaHyla ut ruerintarma:ut ccruice cathéas tiis rëpu^etlt ne habeatdomu i qua fenaha pullus re Regnatortulerit libyac : læthoque negato Seruetur noua popa louiicarthago laboret Vt trepidi'aldrubali's q re% agitabat habeas Non una concura fuga fe trifte profatur VI'diffe ardcrentcum bina inode filenti'


Caftra:amp;luceret (celeratis africa flammis.

cipiat. DetraCtu^.cofumpiuiu icendio. Inclyta fa ctaxlara gefta i itaha.Ide mouerût affeCtus ipl legaü. Toroo obtutu.truci afpectu Liui. ait.frédes fttmés: gemefq; ac ulx lachrymis repéras dicitur IcgatCRZ uer ba audiuide^ Expcdit.cöfiderat. An raii.f.ecc car-thago ut dimitteret italia.amp; pfedo tari erat pria . cui no fold bona externa.ucrz etia uita debemus, un uitu „perandt fut illig ne aliqua famæ iaauru faciat patria Prærapidumïuuené mi'nitari : bruti'a feruet fmut perire.amp; maxie culpädi fut h patriæ pofeed no Littora dû pœnus dtradurû ignibus atris: '''adeffe.ln hoc iglt laudat pietas Ànnibalis erga pa Iti^rtria cui fe reuocadamp;laborati calamitate fauere ac fuc-^quafe rcterat patriaiuaqjlnclyra faaa. curref debebatguts:dimittcreltahapcot foos pofef Hxc poftqdida:amp;calus patuere metuique fa, uiderecindeco^:quoniâpfiæ falutépptiægloriæ Effudut lachrias dextraqjxutnumeadorat ppoer aequa erat amp;nbsp;decebat. Oditu exitiu mortali Audiuittoruo obtutu difixustamp;xgra busdeteftat Annlbaliuidla annonis auica fuerat:ut nriAnniball fapplemetucætetaep ad bellu fouedu idogt; Expendit tacito cura fecumipfe uolutans nbsp;nbsp;n^minime muterce.ëiuidia magna eximii0s mot An tanticarthago foret fic deinde profatur ralibus:qppe no parit resdaudeCq; crefcer . Seruitu. O dirumexiti'um mortalibus.o nihilunqua ad feruiëdu:q nuc iperat. Gentem.romana.f.amp; ita Crcicere nee magnas patiés exurgere laudes 'a. FefTos.fecudis ulctonis:^eft pars cofutationis. 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- Tyronc.nouls milltibusmopeteba inquit auxilia q, nuidiaieuerfam lam pride excindere roma paterer calamitates:fed eram uictoriis defatigatus: ut AtepxquadefoIo potui traducere capta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oëm culpa relidat i Annone. Subminb.milfo i fubfi Scruitium genté: latioqj imponere leges did. rerrere.defatigare côfumere. Vi^u.alimeio: Dû fûptus:dû$ arma duci feffofq; fecundis Rhetelairoana. Agenoteas-catihaglncfes. Nunc Sr,fr ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TDrlæ decus.obiictt igratitudine amp;nbsp;iprudetia tacite ipis ummiflo tyrone negatrecrearemaniplos carthaginëfibus:q prius nulla peene Annibalis ratio-Duep etia tejcrc:amp; uictu Iraudafle cohortes nëhabuerät.nuc prctnëtibus malis dicebat ipm eë de Hanoni placet.induiturtota africa Hamis, eus amp;nbsp;unica pria: fubfidiu. Vettëtut figna.ibimusin Put^atagcnoreasrhete^alancea portas. guiriur fenatores cenfuerut. EyefemaHnius hanen rex ftomacho loqtur:quoniaanovp hierebat ab aniba

Nûc patriædccus amp;patrix nûc anibal unus ie culus glonæiuidebat falutë. Detonuit, alta voce Subfidiu nunc in noftra fpes ultima dextra idamauit.feruat decogz Annibalis iratiq tona bat nd Vertetur fignatut patres (latuere: (imuique loquebar. Cclfas puppes.Annibai iam hoc ißm ffa Etpatrix muro5:amp;te fctuabimus hannon. amp;em aio, pparaucratnaues.kag qdrobur i exerdiu Oi., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;erat iaphtica trafuexit. Multu gemes.tato qucg alm

Hxc ubi detonuit cellas elittore puppes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fat Liui.patriâ exilii ca relinquerem magis moeftum

Propellit:multuq; gemes monet xquorc clal abiilTe fetiït g Annibalis hoftium terra excedërë tecef Nó terga é aufus:cedétüiuadefquifq. (ie. fiffe fæpe Italiæ Iittora:amp; deos homiefq; accufanicni N-3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 fe quoq;ac fui i5luscaput excreatu $ nöcruëtüab ca

o teuocarc ifl^:cuncll ptæftare Uldentur nenh iXsoifa mlliteromam duxiffer. Non leroane

Quod fpóte abfcedat fupi:tademcp refoluac Aufonia uentos optant:amp;littora ab hofte

Nuda uideffaté:ceu flamia cóprimitauftcr italiæ auferrent. Cun^i fuperi.putabant romani fu C-r or 1 r A' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peros hoc beneficium conferre q, Annibalfpote fua

Cuferaamp;abfcedesredditmare nauita parco ;xcedat:amp; liberet italia tot dadlbus attrita. Ceu fla-Interea uoto non auras pofeit arnicas nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mma.romanos non quærëtes de Annibale uittorla:

• ContentuscaruiHe noto:pacemq ; quietam fed conrëtosillum abire illefum comparat nautæqui Pro facili curfu reputat falis:omnis i altum auftro quo fuerat lactatusponëte no requirit aurato Ç'i^ •,r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p1 ue amp;nbsp;ferente, reta flamina.horrendos flatus. Red

oniusuifu conuerterat undique miles, dit marc.lpfis naulgantlbus quod abftuletat. Paico Uudor difixositala tellure tenebat uoto.moderata optati. Arnicas.ad naulgadû aptas:

Salis.marIs. Omnis In altum,milites anibalis afpl ciebat maredpfe uero rclpcótabat Italiam, cH


nenfi uictorla milite romam duxider. Non terga ne mo aufusiiuadere difcedërë Annibalcm.lmmo ro-mani uentos optabant qui'ftatlm ipfum a confpectu

peros hoc beneficium conferre q, Annibalfpote fua

ocr page 308

Libet

libus triditiam. Subfidere.abfcondimontes ut na

Triles oras Joca exiliis damhata:amp; afferetta exu Intentus uultusimanantelque Ora rigabant Per tacitu lachrymæamp; furpiriacrebra cicbat. fribi. acciditcumin mare fffr*, Me Haud fecus ut patriapulfus dulcifqt penates fls ncego compos.uerbaannibalis turbati animo: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rrr

gbus dementcntlam accufat fua q,italiam dimife Lmqucret:amp;triftesexuI traheretur inoras, nt quam per totanos laceraucratamp;q, poft pugna Vtuero affufis puppes procedere uentis cannenfem non ed profectus ad urbem. Mentis Et fenfim coepere procul fabfidere montes, ne.hæ interrogationesirato conuenfunr. Hocre ktu'er- 110 ditu.tutpi.rcilicet Gne triumpho de iralia:quærit er NuUaque lam hefperia:amp;nufqia daunia tell^ go an fit indignus hoc rcdit.q.dUnfanusfum q, di Hçc fecu ifrêdês.metifne egocôpos:amp;hocnuc mid Italiam etiam fi carthago romanorum incen, Indignus rcdi'tu:qui 'memet finibus unquam d^o^fflagraret. Acannls.poft pugnam eänenfe. Amorim aufomz flagrafetfabdita tedis

Soiio.fedefua capitonna feruat decorum utri tm^°„.,c pii. Vacuos beIIo.Gne pramp;fidio:quoniamcecidcquot; Carthago. amp;nbsp;potius cecididet nome ebfe. rant romaniadcannas:amp; ideo colles urbis erant ua Quid tunc fat compos:quinon ardentia t^ia cui propter bellum:amp; ficanibal fe exeeratur amp;nbsp;de, Acannis in templa tuli taipeiafioucmque os qui runc illi menrem eripuerunr. Iliacum eri . Detraxi folio/foarfiffcm incendia montes num.qualehabuerunt trolania græcis qui iliumin n। n',rr cenderunt. Proauorum.rroianorum a quibus roa l er feptem,bello uacuos:gentique fuperbx. ni originem habent. Cur porro hæc angantfeur Iliacum cxitiunUamp;proauorum fata dediffem. hæc me angunt Inquithbo iterum ad portas urbis. Cur porto hæcangant:nuncnûciuadere ferro :^ii;^M!^:::r^tt^ Quispl^bet^ru^ad mania tedere grenu bya ad Italiam uertite. Faxo.efficiam ut obfeffa a lbo:amp;,(trorum relegens monimenta meoru me torna Sciplo ex aphrica reuocetur. fingit poeta Qua m'a nota mihiéremeabo aniéisad udas, neptunum timentem romanis concitattempefta picditc in Italiam proras:auertite clamemgt; tem:utpœnos redire in Italia cogitantes obrueret: c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„',,.

qui tandem uenere ita cupientein aphricam com- Faxo utuallata rcuocctur fcipio torna. puKlfunr. Eruit.concitat. Eolias procellas uëios Talibus ardentem furiis neptunus ut alto quibus prœ eft eoius in fuo antro amp;nbsp;rupe. Condit. Profpexit:ucrtique ratem ad Iittora uidit abfeondit. Mohtus^um cociraffet fuo tridenti ma Quadans cærulcû géitor caput : æquora fudo re ablmis fedibus. Tethyn.mare. UhfuJmpulfu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,.3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;., 1

omnis fcopulus quatiebatur fluctibus uento illifis. huit.amp;tumidum mouct ultra littora pontUf Nafamonum fedibus.quoniam auftet fiat a meri Extemplo uentos hymbrefepcru^^e procellas die:amp; uidctur habere domicilium apud nafamoes. Concitateolias:ac hymbribus æthera condit. ^u^^^ilgnrE^^Vp^rit' fyrres^Abt^FlI^

tus ponti.Ingentem aqua: cumulum: Difcordißa Intimaxaboccalu tethyn impellit amp;nbsp;ortu, tu quoniam eurus flat ab oriente. Poli.duo axes, Ac totum oceani turbat caput: æquora furgut Ruptiapeti fiebat chaîna * edebatur aperti Spumea amp;nbsp;illifu fcopulus tremit 0is aquaru.

ignes.corufcatlones amp;nbsp;fulgura. Rupe feopu- Nudauit fyrtim correpta nubilus unda. Io. Antennæ.cui alligatur uellum. Ruderum.fu Infequitur fublime ferens nigrancibns alis n'um bAbluptum boreas ponti latus intonat ater

Difcordi flatu: amp;nbsp;partem repit amp;quoris eurus Hinc ruptireboare poliat$hin crebra micare Fulmina:amp;in cladem ruere implacabile calu. Concedere ignes:nimbique:amp; fluélus amp;nbsp;ira Vcntoiü.noclemq; freto impofuere tenebræ, Ecce intorta noto uenienfque a rupe procella Antenne immugit:dridorg immite rudentu• Sibilac:ac fimilem monti nigrante profundo Dudloris frangit fupcr ora trementia dudum. Exclamatuolucns oculos cxloque fretoque.

ocr page 309

Septtmufdedmus

Fockx o frater diuflquexquate cadendo Afdrubal.egrcgfum fortiscuidextera i armis Pugnanti perpcrit lcethum:amp;cui fata dedere


Fœlixo frarenexchmatfo annibaHs dolcntfs fe^q extfngui:amp; morte IgnauaJaudarque mone afdru-balls fratris qui pugnädo cecidit. Aequate:pardi' , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ulsin morte. At mihi inqvir non heult deponere

AuIonia extremo tellurem apprédere morfu. eitam ad canas ubi cecidit paulus torçp uiri egregii.

Egregium lœthumzdecotam mortem. Telo.ful mine. nbsp;Dum merer.ideft mceftus talia iadaret.

, At mihi cannarum campis ubi paulus amp;nbsp;illa:

• Egregiaeoccubuere«nimæ.dimitterc uitam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i.r Gcminumtutromque latus ipOus nauls qua annu Nonlicitumtuclcu lettem mcapitolia Hamas bal uehebatur. Atris aggeribusmigris cumulis aq Tarpeiifouis ad manes defeendere txlo. rum amp;nbsp;harenarum. Mox:paulo pcft ipfanauise Talia dum meret diuerfis flatibus ada merfit ab harenis. Nigris'uerticibustcumulohare Tti~.'____næexundatis.ideft.æftu furentis. Pulfa:ipfa ratis Ingeminuruitundaiatus:puppim%lub atris abimorcmeaultin altum. Llbranterfuftineteipfa Aequoris aggeribus renuit: Ceuturbine meria nauim. Murice acuto: prominenti faxo. Facies: Mox nigrisaftxpulfa exundantis harenæ Verticibus ratis acthereas remeauitad auras.

Etfluclus fupra uento librante pependit.

apparentia amp;nbsp;afpedtus. Sepofta: referuata in die triumphi ab annibale quam acceperat potiflimum extemplo feroniæ in Iatio:ut fupra habulmus:ideo ait.tripodes menfæque deorum. Culta, adorata . Nequicquam:fruftra. Cum uenusrfingit poeta uenerem oraffe neptunum ne annibalcm undis p-deret:quonfam uoiebat illum ulnci a fcipiöe ne pof fet gloriari carthago annibalem non poruiffe fupex

lit atque ibi copias expofuit.initlum inde fuit ann i. xvIi.M.Seruilto.T.claudio confulibus hinc hadru

mentum peruenit ubi ad reficiendos milites pau, cos dles confumpfit excitus pauidis nunciis omnia circa,carthaginem armis romanis obtineri magnis itineribus zamam contedit amp;nbsp;caftra prope ftatiua fciplonis pofuit a quo per nuncium colloquia petiit:

Atgemi'nas notus1 fcopulos atep horrida faxa Dura forte rapitmiferandü amp;nbsp;trifle biremes.

Increpuere idu proræ. turn murice acuto

Diffiliens fonuitrupta compage carina. rari nili a deo, Hoc fatis ir*:oratio ueneris ad ne^ Hic uaria ante oculos facies natat aequore toto prunum. Genltonneprune quoniam ucnus nata e Arma inter galeafque uirum criftafquerubetes e fpuma maris. Cærera:in cæreris amp;nbsp;per errera . Florentis capuæ gaza amp;nbsp;fepolh triumpho nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7'/feutre drerfus ne annlbal hic mottaiOT. Pœ-

Lautens praeda ducis, tripodes melaxp deoru: aduerfistannibal primum ad leprimclafem'appu, Cultaque ncquicq miferis fimulacra latinis.

Cum uenusemoti facie conterrita ponti

Talibus alloquitur regem maris:hoc fatis iræ Interea genitor fatis ad maiora minarum Cætera pareg precor pelagome tollat acerba Hoc carthago decus nullo fuperabile bello „ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;__ Progcnnlfccaputmoftrofqueln funera pmni^fX^iea^

Aeneades undis totoque eguifle profundo. nbsp;nbsp;nbsp;mirarione prope attoniti conticucrunt.annibal prt

Tu mihi flamminii portas rorantia cefi. Ora ducis noffo dextram:tu primus in icftus Ingentis pauli ruis:ac defigis in offa Mucronem:tibipugnacis gerantur opima Matcelli:grachufque gdens tibi proluitenfé Ecce manus qua: te puFfantem belliger appi Mcenia fub limis capuæ deculmine muri £xcelfo fufa moribundum pertulithada. Ecce aliud fulmen dextræ: quo nobile nome Fuluius excepit non unum pedore uulnus. Huc prima te Gfteacie:cui confulin armis

Sic uenus:amp;tumidi confidunt gurgite fluxius or locutus eft:amp; de conditionibus pacis multum dif • Obuiaque aduerfis propellunt agmina caflris. [erultifinistandem fuit armis certandi^i eßc:^ ha j bendam eam fortunam quam dii dedidcnt. Dux: Dux uctus armorum fcitufque accedere corda annibd qui ab ineunteæke in armis uerfatus fuc Laudibus ignifero mentes furiabat in iram rat. Scitus:peritus ;mouere milites ad affectu Iaugt; Hortatur:dccorifque urebat petlora flammis, dando cos a rebus geftls. Ignifero:ardenti amp;gt;nbsp;con TumihiAamminn norrac rorantia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;citato. Flammis:ardorc ac cupiditate. Decoris: laudis amp;nbsp;gloriæ decorique feruandi. Tu mihi fla minli.oratlo Annibalis hortantis milites ad opera patriæ nauandam:ne poft tot uidorias In ultimo a étu perdant decorum:amp; partam gloriam. Mihi:ad meam gloriam 0 miles inquit qui flaminium inter 'fedfti adfis in prima acie ut referas fpolia Sdplois .

Appi:uertit fermonem ad Appium:qui ad capua cecidit cum muros afeenderet deieäusab bofte.

3 ill

ocr page 310

Liber

Chrlfpinus:colfega marceri. Lætifflmus iræ:qui Cnïpinus cccfdit metu comitante pci hofles. adeptus es læUtiam proprer Irani^ InrerfcttU Q uiuobis meminiad cannas taiffimusfre Seruilium» Pœnum pœnorum. Iribunum.Liui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j,rm

uSèFuïufum qui ceddit ad Trebfam.Scîpiadæ pa, L^eruili fers ora ducis fuHixa ueruto. trls:adTldnum fuit uulneratus Sdpio:ut didum Cerno flagrantes oculos:uultumquetimendü eft. Natl.hulusSdpIonis illius filii. Cerrätia cœ Non ipfo minus enfe tuumfortiHime poenum fo:ereftaufqueadco(j[^un,. Cum uldeam.Hotre Qiuuenis qualem ùidi cum flumine feno fcamneInquit cumuideamuos qui omnem apulia r r'l,ii ferro ignique uaftaftls.agirtpa oppidum apuliæcô Iniignis trebiæ complexum ingentibus ulnis ditum a Dlomede.Capaces: ampli patetes. Nec Merfifti fundo ludantem uana tribunum, docilis côcederenoftrælaudi:ldeft qui me laudibus At tu qui gelidas ticini primus ad undas t^X^Xte ntc±^±^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Selfed* patris tinxit fanguine.ferrum

tra:hoc didt propter tempeitatem quam palii fue, nbsp;nbsp;nbsp;r r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,lt;,1 1

rant ad portas urbis. Ante ducem me qui eram Incepta exequere:amp;nati mihi redde cruorem: dux. Primordia belli:primum bellum faguihinu. Horrefcamneipfos ueniantad praelia diuos:

Natum:afparem. Confugis:hfmllces. Confifus Cum fletis turmifuidi certantia coelo uobisrfretus fortitudineueltrao militeshuc redii:ut ct parrixlaborandaddfem. Certatus nobis: hodiei Cumiugacalcanisfummas uolttarcp alpes. quit orbis terrarum pro quo cettauimus dominum Cum uideam quorum ferro mäibufq? capaces. acc!plet:amp; orbis eritpræmlum certaminis. Adef Arfere argyripe campinum fegni'or ibis fatus:ad prima uetba ducis petebat fignu pugnæ. Nunc mihi qui primus torquens 1 moeniatilu 0 uite mentis eduntmotfusmerbalouts ad luno n j'ac1,j1 r nem. Morfusreuræ quæ cor mordent amp;nbsp;urunt:in Dardana necnodræ facilis concedere laudi de curæ dlftæ. Fatalia regna:romanaquæ fatis ita Te iiero te te extimulem:quifulmina contra nolentibus imperare debent. Quis modus:quis fi Etnimbos tonitrufqueac lumminominis iras ° nis amp;menfura uoti:culus ut flat com^os omne lus Cumflarem perferre ferox ac uana iubebas fafqueuiolat. LadmeaicarthaglnenU. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r,11।

°Nubilafamp;ante ducem capitolia cella petebas. Quiduosquis claro deletué marte fanguthu Exhorter:quos nobilitant primordia belliY Vtmequeamp;uobis dignum defendite quxfo Præteritas dextra: laudes diuum ipfc fauore Vincendoq^fenex patria pofl trina labante Luflra:amp;non uifos tam longa itate penates: 4c natum amp;nbsp;fide iam pridem confugis ora Confifusuobisrepeto: non altera reflat Ialibyi:nec dardaniis pugna altera reflat. Certatus nobis hodie dominum accipit orbis. Hanibal hic:fed non patiens remoratia uerba Aufonius milcs quatiens dux coeperat ora

, Soluere ad effatushgnum pugnaque petebat.

'Hic procul aeria fpedlantem nube forofem Vtuidit diuum gcnitortmœflofyue fub acri Obtutu uultus:(icore effatus amico ed. Qui te métis edunt morfusfda nofeere coiux.

'Nym poenicafus ducis amp;nbsp;Carthaginis angit Cura tuif fed enim reputa tecumipfa furores Sidoniostgentem contra amp;nbsp;fatalia regna Teucrorum:quis eritquifo germana rebelli• Fradlls foederibus populo modusópfa maloru Non plus carthago tulitexhaufîtque laboris Quam pro cadmea tu exercita gente tulifti

ocr page 311

Septimufdedmus

furbafti marfa:acterras:iuuenemque ferocé Immifli latiottremueruntmœnia romæ.

Perque bis octonos primus fuitannibalannos Humani generis, tempus componere gentem. Ad finem uentum:amp;claudéda efli'anua belli. Turn fupplex iuno:nequeego mutare laboräs Quis eft fixa dies pendenti nube refedi.

Nec reuocare acies bellumque extedere quçro Qux donare potes.quonia mihi gratia laguec. Etceciditiam primus amor.nil fila fororum Aduerfus pofeo :uertatterga annibalhofti. Et placet 0Zcineres troiæ carthagine regnent. Illud te gemmiper mutua pignora amoris Et fororaconiunx oro tranare pericla

luuenemiannibakm. Immiftirfmmlfitl. Copo nere gentem :redigere ad modum atque mediocri ratem ipfos pccnos omnia conturbantes, lanua belli:alludit ad templum lani quod in pace claufum erar.pifo in annalibus tradidit aedificatum fuiffe te pium a Numa pompilio inter forum romanum amp;nbsp;boarium iano gemino amp;nbsp;ab eodem conditurum ut eius porta daufa amp;nbsp;fignificaret pacem:apta beb Ium:claufa fuit fuo temporc:amp; prinro bello punico finito luctatio confule:ide finitis bellis ciuilibus fub augufto.appellabatur hæc porta ianualis cumfigno iani qui appellabatur lanus quirinus quia eOet bello rum potens. Tranquillus i augufto ait:ianum quiz tinum femel atque iterum a condita urbe ante mequot; moriam fuam claufum ln multo breuiore temporis fpacio terra marique pace parta claufir. Gratia la

guet:quoniam non eft mihi inquit ea gratia apud te quæ quondam elle folebat:amp; ceciditiam primus a mot. Languet:fit minor. Fila fororum.I. contra fata. Cineres troiæ:ex ftomacho loquitur.i. ipfi ro

Magnanime patiare ducé tuiticp remittas. Ne ue linas captum aufom'as perferre cathéas.

\manioriundi atroianis reiquiis gramp;co^:amp; ineen, Dtent etiam contula malis mea mœnia. tracto AACA nI


dio abfumptis imponat leges carthagini. Remit

tas:dones ei uitam nee finas eum capi a romanis.

Stent eriam:perit ne Carthago euertatur. Contu fa malis.tot calamitatibus afflicta amp;nbsp;uexata. Fra,

Nomi'ne (idom'o.amp;noflro feruentur honori

Sic i'uno:amp; breui'ter contra fie i'uppiter orfus Do fpaciummurismt pis Carthaginis altæ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r.

r(2o nomine Udonioramlua famaquam deorbislm btet lachrymis pcibufq; tuis:fed pricipe coiux peflo quærebant. Noftro honori:quoniam iuno ii Quatenusindulfiflè uacet:non lóga fuperfüt lie imprimis colebaturplacabaturque hnmano fan Fata urbuuenietque pari fub nomine dudor guine. Do fpadum muris:uaticinaturiuppiter ge Q ulnunc feruatascuertat funditus arces. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fluid foturum eft de carthagine quam Scipio æmy },, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„ - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 - q 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Itanus in tertio oellopunico euertir atque incendit: Aetherias quocp utipofcis trahat anibal auras ideo aindo fpadum muris. Quatenusiquandiu amp;nbsp;Ereptus pugnx:mifccre hic fydera ponto nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quoufque fatis placet indulgeie catthagint. Sub Et terras implere uolct redeuntibus armis, pari nomlnerfcipio nepos per adoptionem huius Noui.fatat.ri belh p^cordiatfed lex .

Muneris hxc elto noltri.larturnia regna liberatus hoc proelio mifecre coelum mari.i.cotut' Ne pofthac uideat.repetat neue amplius ung bare omnia:amp;hoc dicit propter antiochum quem Aufoniam nunc inftanti raptum auehe loetho. fecit holkm populo rbmano. Redeuntibus: reno N,, t i,,rV , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uatis: Saturnia regnaritaham. Romulei iuuenis: e fi mifcebit latis fera prxlia campis Scipionis; Statuit:conftituit fatachaitaginiamp; an, Romulei nequeasiuuenis fubducere dextrae, nibali. Alta merces:magna.erat enimpræmium Dum ftatuit fata omnipotens urbique duciq; uiaori* ipfeorbis. De magno nommedama no, Inuaduncacies pugnam:amp;clamore laceffunt. men Iphus annlbalis etarterror. Bene cognitus: Q.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 r°'i'quem romanifuerantin Italiaexperti. Cocco:pa, Dydera non alio grauiores tempore uidit , ludamento coccineo ut moris erat romanotum du. Aut populostgllus.autq paria arma mouerct cum: coccum nue appellamus granamamp;tofatum. Maiores certare duces:di(criminis alta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Spirantes:præ fe ferentes prælia.fuerant enï duo Intnedio merces:qui'cqufd tegit undit^ecdu fulmina belli amp;nbsp;erantfdpionlnuminum Inftar. Ibatagenoreus praefulgens durior in oftro

Excellumque caput pdnna nutante leuabat: Criftarubens:feuusmagno dç nomine terror ,PrÎdit:latioque mica bene cognituscniis.

At contra ardenti radiabatIcipio cocco

Terribilemoßentäs clypeü quo patris amp;nbsp;una

ocr page 312

Libet

Frons alta:lpGusfcfpl5ls ufdebatur radiare: Liui. Effiges flammam ingentefrons alta monebat' ai^adeo celfus hfc corpore uulruque ira I*to:ut ui^ gub tanta cunclis uitelorumque uirumque cifie iam crederes dicebar. Subioltrcogit credere ,,rnk r c, 'rt 'r atque Ingreditur metes ipforum militum. Vtple In duubusftabat Ipes amp;nbsp;uidtoria lolis. ruque.fdlicet flt ut fauoramp; metus cogant homies Qumctia(ubigkfanor utplcruqucmetulue dluerfa fentire credereque:amp; per hocoftendltptæ Scipio fi lybicisedet generatus in oris ftantlaipforum ducum; Nepotes agenoreos.ldeft Scæptra ad agcnereoselTentuentura nepotes, Imperium orbis peruenturum ad carthaginenfes. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.-amp; ,, ,rjr'rr'

Ditione irala.ldeft totum orbem in poteftate ro - Annibalaufonia genitus fi (ede fuinet manorum. Nubem.quam fecit multitudo hafta. Haud dubitant terras italain dirions futuras, rum. Gentilem:lpforum aphrorum. Macetum Contremuere auraerapido uibrantibus haul's rurbasm,^fee quos phi Ippusmacedonurex mlfcc Turbine amp;nbsp;horrificam traxere per ætheta nube ratin auxilium annibaUscum quo lunatus eratfœ- -., dereiur didum eft; Cærulus aat aliter mafinlßam Inde en(is propiorqueactes amp;nbsp;cominus ora acies hoftiles uaftantem comparat illis qui falcato Admota ac dira flagrantia lumina flamma curru denfadreunferantagmina. Cætulus:marls Sterniturin mediü contemptrix turba pericli, cerulcl lncola.thyleeftinfula occani britannlci ultl ________. i„

ma fafuhtum qua: Oreades dicuntur. Fa[dgcto:ha Q uæpnmis fe præcip tem tulitobuia telis. benti falces quæ obuios fecant amp;nbsp;ad latus acceden Gentilemque bibit tellus inuifa cruorem. tes. Couinno:plauftro frue curru:eftenfm couinus Ferui'dusingcnii mafiniffa amp;feruidusæui uehiculi genus. Phalanx:proprie loquutus efted [n primas macetu turmas immania membra phalanx uocabulum macedonlcum dt. Patriomo r ƒ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;gt;,

re:macedonico rlru:nam phalanx multitudine mf Infertxamp;iaçulo circtinuolat alite campum, litum denfa erat:amp;qul erantin phalange urebant Czrulus haud aliter cu dimicat incola thyleS. umbone.undciuucnalis:5ed illos defendit nume Agmina falcifero circumuenit ada couinno. . rusluneæqueum^nephahngcs.amp; Syllius dicit Grata phalans patrio denfaratmote cateruas. phalangem nullis haftis fulue penetrabilem. Im, rr.., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;q,.,

memor pa@l:quod prius habuerat cum romanis. Innixilque altat nulli penetrabilis Haitis.

Has:cateruas. Poft foedus: quod cum anibale phi Immemor has fci poR foedusin arma philipp^ lippus perculTcrat. Vrbem:carrhaginemcondita Mi0erat.amp;quaffam refouebat agenoris urbé. ab agenorels. Periuria grala: ipfosmacedones pe r p, nbsp;nbsp;nbsp;| laxatus uulnere miles

nuros:quonlam ruperant fcedera. Rcfignat:apegt; Kareicitmuito laxatus u^nere miies. rit amp;iaxatipfam phalange défam:amp; auafi fignata Atque aperit patulas proftrato corpore late amp;claufam. Labenthæuoti feneéta. Pelicum:ex Inter tela nias: irrumpitmole rùinæ pella urbemacedoniæ patria magni alcxandri. La Aufonius globus:amp;'pcriuiia graifredgnat. tiosdpfos btuttlos qui anibalem Tequuti fuerat . Sy nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;°

Iarum:nomen deducam a fluulo fylaro lucaniæ. Archemoru ruilus tenerum norbanus:amp;abos Caudinus.nomë acceptum a caudinls furcis:quæ Mantua labenti genitrix dimiferat xuo. funtin famnio:caudlnus:amp; farris erant ex bruttlis. Obtruncat famium bellacis dextra caloni. VlrgHiuiamp;amanui ex romanis. Nod habiru,.qa ^tdyridmfcKusrpelfeum amp;uana tumentem cognofeebant illos eue italosspropter habitus:amp; uo .iri i, nbsp;nbsp;nbsp;„

cem ergo habitus accendebantiras tomanorum. Atnomen patnæclytiumifed gloria pelle

• 'Haud ualuitmifero defendere daunia tela.

'n

Seuior his latios uaftabat brutia figna Laelius increpitans.adeo ne oenotria tellus Deteftanda fuit quam per mari@ alpera perque j Infanos tyrio fugeretis remiga fludusf Sed fugiffe fatis fuerit:latio ne cruore Infuper externas petitis perfundere terrasf Hæc dicens filarum trtditant ein prxlia t%lo Prxuehichafta uolans imolub gutture fedit: Etuitxuocifque uiasnmul incita claubt: Virgilio caudinus: acerbo faris amano Sternituriaccenduntirasiuultufque uirorum Armorughabitus noti;amp;uox cofona linguz

ocr page 313

Septlmufdedmus

Quos ubi nutantes cofpexitamilcare cretus Terga fugae.date ac noeram ne prodite gerite Vociferans fubit:amp;conuertit prælia dextra • Qualis in aeriferis garamantum fceta ueneno Attollit campis fcruenti paftus harxna• । Colla parethonfus ferpens:lateque per auras 'Vndantem torquetfofundensnubila tabem. Continu%infefta portantem cufpide uulnus Impeditanteuolans herium cui nobile nomen Marrucina domus clarumque tlieate ferebat. Atque illi magnum nitenti amp;nbsp;laudibus hoftis Arretio capuliad finem manus incita fodit : Quzrebatque mifer morienti lumine fratre. Cum iuuenis fubit amp;nbsp;letho flimulatus acerbo Pleminius fenum mucrone ante ora corufcat. Ac fratrem magno minitas clamore repofeit. Huic proles barcæ:germanum reddere uero Siplacet:haud renuo maneatmo federa noflra Afdrubalereuocaf umbris:ego ne afpera pona • Vnq in romanos odia./autmanfuefeere corda Noftra finarparcam(puiro:quem terra creant' ' Itala/dum manes inimica fede repellat Eterna:focioqueabigat mc frater auerno. Sic ait:amp;clypei propulfum pondere toto Lubrica qua tellus lapfantis fanguine fratris Fallebat nirus:proftcr_nic:amp; occupat enfe. Extendit labens palmas heriumquc lacentem Amplexus infida leniuit morte dolorem. Turn Ilbysinuaditmixtæ certamina turbæ: Couertitcp ruens per longum hoftilia terga. Vtcû fulminibuspmixta tonitrua mundum Terrificant:fûmiq; labat domus alta parentis :

• 0êhominû terris trepidat genus:ipaq; oborta Lux atrox micat:amp;præfensadare uiritim Creditur intento pcrculfis iuppiter igne.' Parte alia ceu fola forent diferimina campo Qua mifeebat agens truculetus fcipio marte Alpera pugna nouas uaria fub imagine leti Datformas.hic enfe iacet proftratus adado.; Hic faxo perfrada gemit lachrymabilis offa : Atque hos turpe pauorfefos proiecit in ora. Ho­uerfa dedit gradiuo pedora nirtus: Ipfe fuper ftrages dudorrhetçius indat. Qualis apud gelidu currus quatit altior ebrii Etgeticas foluit fcruenti fanguine manors Lætus cædc niucs:glaciéq; aquilonibusaudä

Qualis in æftiferls:hannl bale furente amp;nbsp;pugna inftau rante coparat (erpéd qui ul, tus effudit. Colla fœta : pie na uenenotfic hanibal attoh lens caput uociferabat. Ac ftifetis:totridis quonia ihabi tabilis eft ilia regio ppter fo ks ardores amp;nbsp;ferpetes. Pa-retoniusdlbycus ab oppido paretoio fiueloco de quo di Ctu eft. Cotinuo:hanlbal fta rim interemitherid Martu, dnu cogitante illd coficere. theate oppidu amp;nbsp;caput mar rucino% de quo ditiumeft . Cla% theate:quonia erat ca purgetis:* dicatum cælico lu matri:ut fupra cecinit: Ni tend magniï : qui magnate moliebatur.ifefea quippe ha fta ibat in hanibalê. Arre-eto:incéto:amp; qui erigebatur ad laudé creûduds. Proies batcæ:hântbal cuius pr bar^ ca cognominabat.Vmbrisa iferna fede. Abigat . pellat a fe g, romanis pepercerim Eoft tua cædé. Llbys:hânP al ruens in pilum uertit per Iongü fpatiü hoftes in fuga. adeo etat tetribilisdcudebar que terrore hofti:ut tonitrua omni generi animantium.

Labat:ruit Ipfum cælum. Oborta lux.corufcationes. Viritim:Qngulis utris. Per culfisdpfis mortalibus anio conftematis audito fulmine uififqi corufeadonibus. Pro iedt In ora:coegit eos fugere amp;nbsp;fic poft terga uulnus acci,quot; pientes cadebant in facié qd turpiffimueft. Ho%.aiiquo rd forcitudo:amp;uera nirtus de dit peCtora. Gradiuo.l. pu, gnæ amp;nbsp;enfeut uiros fortes • decebatquiaduerfo pefto -re uulneta excipiunt. Dugt; ctor rhetcius:Romanus Sci plo quem marti coparat fyl„ 'Hus. Hebrum.fiuuium thra ciæ.getæ etiam : ut dictum cftimixti fuerunt thracibus.

ijijii Izbn::

ocr page 314

Liber

Nefandi fufeepH ab bannt Perrumpfe (tridensTub pondere belligeraxis bale contra foedus. Phærô [amqueardore truci luftrans fortiffima quicß Nomina obit ferro:claris fpeélata per orbem

tia ftagna:padn propter pu, gnam ad ticinum amp;nbsp;trebta quiin padum emittunt. Ta ta fiduciatur auderent tede^ re ad urbem ut deficerent io uem Capitolinum e fede rar peia. Secreta dcum.uiolata deorum facta quoniam fpo, ilauerunt templum feroniæ amp;nbsp;iunonls lacintæ in brutti. Is quod ad eum diem inufo-latum fuerat. Ruebatrfugie bat dabatep terga Scipioni

Stragibus occumbit late inter tela iuuentus. Qui muros rapueretuos miferafque nephädi Principium belli fecere fagunthc ruinas. Qui facros thraGmene lacus:phaetótia quiep Polluerant tabo Ragna ac fiducia tanta Quos tulit:utfuperu regi foliumq; domofque Irent direptumimacfantur cominus uno Exitio:redduntque animas:temerata ferebant: Qui fecreta deum:amp; primo referade negatas utuulgus fugit incendium. Greffibus humanis alpes:formidinis huius brumpir:euolat ex domi- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l-bus. Teneti.occupari ftra, Plena acies propere retro exanimata ruebat, ge uulgarium militum. lam Haud fecus ac tedis urbis uulcania peftis Scipio appetebat harnlbale Cum fefe infudit:rapidufqueincendia flatus qui tanti erat ut etiam (icar, Vétilat:amp;uolucres fpargitp nubila flammas:

xercitus nll actum effet a ro

— Attonitum erumpitiubita tormidine uulgus: Latæque utcapta pafTim trepidatur in urbe.

manis G Is uluerer. Profe, @um:ldeft nullam utilitate effe italiæ. Effigiem latla. formam Scipionis : imitatio eft Vlrgilii. Attollit : erigit quemadmoda habebat Sci, pio. Honorenupaludame, tum cocclnutm Fulgentis: rubei. Sine corporequonia tibra erat amp;nbsp;fatalma. Simu

Praelia fec^antem amp;nbsp;leuiori marte teneri:

Vertere iam uires tandem placet hanibalun9: Dum reftetmon fi muris canhaginis ignis SubdaturiccOque cadant exercitus omnes Profedlum latio:contra fi concidat unus latus iunonidmago Scipio , Nequicqua fore agenoreis cûéta arma:uiro(ty. nb fimuiata a iunone. Illum igitur luRtans circumfert lumina capo.

Rimaturepducem iuuat in certamina fumma Ferre gradu:cuperctq? uiro concurrere tota Spedante au!onia:celfus clamore feroci Prouocat icrepitas hoRéamp; noua prælia poicit. Quas poftqaudiuit noces conterrita inno Ne libyci ducis impauidas ferrentur ad aures Effigiem informat Iaciam:propereque corufeis Attollit criRisiadditclypeumquelubafque Romulei ducis:atq; humeris imponit honore Fulgentis faguli dat greffus habitufq; cientis Pra^iia:amp; audaces addit fine corpore motus. Tum par effigies fallacis imagine uana Cornipedis moderanda cito per deuia paCTu Belligeraedatur:ad fpeciem certaminis umbrfr Sic peeni ducis ante oculosexultat:amp; ultro Scipio lunoni fimulatustela corufeat. Ac uifo litus redore ante ora latino: Et tandem propius fperansingentiapeenüs:

ocr page 315

Septimufdedmus

Quadrupedi citus imponit uelocia membra. Etiacitaduerfam properati' turbinis hafhm. Datterga:amp; campo fugiens uolat ales imago. Trafmittiturep acfes:tum uero ut uidor amp;nbsp;alti lam compos uotiferrata calce cruentat?

Ales.uelox imago Scipio nls. Cæco mon uifo mt, hi. Cur later monftro . Tub falfa Scipionisimagine. Se cundus.propitius ftahæ non eripies mihi Scipionem in' quit ulla arte. Aufpicium. principium amp;nbsp;fignum ut pu gnarent. Ingloria fatadho' noram mortem amp;nbsp;quæ poti us timidi é g hominis fortis•

Compendia grata.breue Itet ad locum ubi pugnatur;

Patres.fenatotes. Cæla-ta.ipfa iuno fub forma pafto ris. Interea cadmea manus Ipf i milites carthaginefes ab fente Hannibale utpoeta fa balatur.

• Cornipede:amp;largaspœn9quatitafp habenas Quo fugis oblitus noftris te cedere regnisf Nulla tibi ibyca latebra efto feipio terra. Hæc ait:amp;flriélo fequif mucrone uolantem Donec longinquo fruflratum duxit in arua Diuerfa fpatio procul a certamine pugnæ. Tum fallax fubito Gmulacruminubila ceiTit. Fulmineus duedor quis nam fe lumine caeco Compofuic nobis inquit deus^aut latet idem Cur moflro./tantu nc obdat mea gloria diuis-quot;j Sed no auelles unquam quicunque fecundus Cxlicolum das aufonixinon artibus hoftem Eripies uerum nobis:frena inde citatis Couegtitluribudus equis:capumque petebat.• •Cum fubita occulto pediscollapfa tremore, . Cornipedis moles ruit:atqueafflauitanhelo Pedore iunonis curis in nubila uitam. Tu ucro impatiens uedra ed hxc altera nedra. Fraus inquit fuperimon fallitis zguore merfu Texident fcopuliipelagufq ; haunilet amp;nbsp;undx♦ Anne huic feruabar lacto:mea figna fequuti Quis pugnae ^ulpicu dedim9:cedutur amp;nbsp;abfes Accipio gemitusiuocefq; amp;nbsp;uerba uocantum Hannibalem:quis nodra fatis delida piabit Tartareustorrcnsffimulhæc fundebat amp;nbsp;una Spedabatdextramtac lacti feruebat amore. nbsp;nbsp;nbsp;i;

,Tum iuno miferata uirum:paftoris in ora Vertitur:ac fyluis fubito procedit opacis. Atque his alloquitur uerfantem ingloria fata. ;, Quæ nam te filuis accedere caufa fubegit''quot; Armatum nodrisfnum dura ad praelia tendis Magn? ubiaufoÀiç reliquos domatanibal ar, Siuelox gaudes ire:amp; copendia grata (miss' Sunt tibi:uicino in medios te tramite ducam Annuit atque onerat pre^nidispedora largis Padoris:patrefque docet Carthaginis altae. Magna repenfuros:nec fe leuiora daturum Pixcipite amp;nbsp;uado fuperantem proxima faltu Circuagitiuno:amp;fallens regione uiarum. Non gratam inuito feruat celata falutem. Interea cldmea manus deferta pauenfque

ocr page 316

Liber

Sfnlftrfe.aduerfist Verfos.f.ln fugam perfequebat fclpfo. Tarteffiacas.cras hifpaniœad cceanu uN c^ tarteffus. Domos batti.cyrenalca regione. Flumina lagi.niliïa Iago patre Ptolomæi. Sicubi utcæca.fa, ma huius cladis fparfä latius coparatioe pbacquëadmodü inquit feres populi oriétis habentes arbores lani' géras uidetes dneres in fuis arboribusiteÏligat arfiife uefbiiimontécapaniæ guis abipis longa terræ ma, NóuHu hänibalem nufq certaminacemfc itercaDedie diftet.ücremotæ gétes:amp; natioes i; Seui ' nota ducistpars ferro occubere credut.

NóuHu hanibalem nufq certamina ccrni'c

Ignis in uifceribus motis uéto agente in uenas fulphu Ingruitaufonius:uerfofq; agit æquore toto Redorxiacp ipfe trepidatcarthagiRis arces. Impletquot; terrore uago eunda aphn'ea pulfis AgmfnibP.uolucri'q; fuga fine marte ruéteS Tendût attonitos extrema ad Ii'ttora curfus.


ttum nec fpë falutis alibi g in pace ponédâ effc.Häni-bale igitur autore legatiad pace peteda mini funt.Læ lius Romam a Scipione mittitur uiétoriæ nudus . ite In caput hoc copage ruat:terræçp dehifcanC Non ullo cannas abolebis iuppitcræuo.

reas^ Tandé.poftmagnâconflidum ifo% uentogt In uents terræ. Pados p fæcula.nutritos i uifceribus motis p multos anos. Monftßc.rem miram uidetur quippe moftrofdefle q, arbores orientis canefeant ci nercaufonio. Canefcere.albefcete. Gargai.hoe di cit ppter pugna eänenfem. Vada.trafimend. Am néphætontis.padû. Ptoftratis cæfis militibus puni cis. Cannas.gloriam meam cæfis romanis in pugna eänenft. Decedes regnis.prius amittes tu crcldoiup piter qego nome rcRza me geftatü:hæc ipietas coue nit hanibalipfido amp;nbsp;irato. Patrlæ.f.meæ ero fupftes ad fpes armoru ut.f.edtra te belldinftauraret. Tibi refidet hoftes:o RotnaInquit tibi hoftes cedunt, nam ficellis hac pugna amp;nbsp;ulctrix es : fed mffii fatis erit quo ad uixero terrori efreitali£:necero ipria ne coditioni bus pads afbigat:^ aufugit . carthaglnchu foclorücp iquit Li.cæfa für eo die fupra milia.xxparferme nüe rus captus ë cd fignis militaribusamp;cxxxliii.ultores ad •x.mil.cecidere.Hanibal cd paucis egtibus elapfus in ter tumultd adrumétd pfuglt.oïa amp;nbsp;in pilo amp;nbsp;ante aci em priufj excederet pugna exptus:amp; confecione etiä Scipiôis omnldqp peritordmilitlæ illa laude adeptus fingularl arte acie eo die iftruxilTe.Hänibal poftea car thagine accltus.vi.amp;.xxx.ano poftgpuer ide pfedtus erat faffusi curia eft non plio modo fe eße:fed bello ui rea fuperat ueramia filius fyphads qui cd exercitu aU' xllio pœnts ucniebat. Referant ptinus arces.cu Sei# pio caftra haberet ad tuneta.xxx legati carthaginëfid ad eduenerdt:qulbus Scipio cum dlxiffet ut tot cladi-bus edo(2itandé dcos:amp; lufiurandd ede credcrét.con ditiones pads diftæ funt ut carthaginenfes liberi fuis legibus ufuerét:quas urbes:quoflt;p agros:gbufq$ finiquot; bus ante bclld tenuiffent.populadltp finem eo die ro' manus facerer:pfugas fugitiuofq; amp;nbsp;captluos omnis redderét romanismaues inc^nderët.belld iniuffu po' puli ro.no gereret. MafinilTæ res redderet: foedufque cd eo facetet.x.mil.taletadefcripta pcfionibus equis In anos.L.fblucrent obfldefc, centum Scipionis arbi tratu darent:nec mlnores.xiiii.anis nec.xxx. maiores Belua.elephatus. Excelfr rates.naues carthaginé fld inquit Liui.proueótas in altu incendi ludit, quingc tas fuldeois generis quæ remis agerent qufdä tradat: guard cofpeàd repete Incédiu tam lugubre fuilTe pee nis g fltdipfa catthago ardetet:belld hoe punlcu feed dum aufpidd habuit poft ptimdanis tribus amp;.xx.P. Cornelio SdpiÔe.TuSemp.Graccho conf. finitumé xvlhanno Gn. Cornelio. Lentulo:amp;.P. Helio peto conful. Nereus.ipfe dcus marls.

Ac tarthcTiacas profugi ' fparguntur i'n oras'. Pars batti ' petiere domos:pars flumina lagt. Si'c ubiUl' exea tandem dcuidusad aflra Euomit paRos per fecula uefblus ignes: Et pelago amp;nbsp;cerris fufa cRuulcania pePis. Videre eoi mondrum admirabile feres. Lanigeros cinere aufonio cancfccrc lucos: Que feflu tumulo cade regina ppinquo Siftitiuno ducemrfacies unde omnis amp;nbsp;atrç Apparent admota oculis ucfbgia pugnz. Quale garganicapum trebirq; paludem Et tyrrrhena uada:amp; plixtotis uiderat amne Strage u!^undantem:talis miferabile uifu Proferatis faties aperitur dira maniplis. Tum fuperasiuno fedes turbata rcuifit. laq; ppinquabat hoftes:tumufoq; fubibat : Cum fecum pœnustcælü licctomne foluta

Decedefq;prins regnis:^nomina gentes Aut fada hanibali's fileant:nec deïde rcjïquo Securam te torna mei'patri'æque fuperftes. Ad fpes armoßtuiuam tibi'tnä modo pugna Prxcellis.refldent hoftes mi'hi' fatep fupertp Vtmedardani'æ matres.argue itala tellus Du ui'uäexpc(ftent:nec pace pectore norit. Sic rapitur paucis fugietum mixtus:amp;altos Inde petit retro montesztutafquc latebras. Hic finis bello referantur protinus arces Aufonio lafpote duci': lura iproba adépta: Armaque amp;nbsp;inci'fæ lcges:opi'bufque fupbi's Vis fraaa:amp; pofuit geftatas bellua turres.' Excclfetum fena rates fpedtacula poenis Flamifcram accepere facem: fubitaq; pcella Atferuntmati'a:atcp expault lumia nercus,


ocr page 317

Septlmufdedmus

Manfuri compos deçoris per fecula recitor. Dcuictx referens primus cognomina terræ Securus Çeptri repetie percærula romam. Et patria inuehiturlubiimitega triumpho. Ante fyphax kretro rdidés captiuapmebat Lumina:amp;auratae Icruabantcolla cathenæ.

Copes.Scipio adeptus glorläimortaleromä rediit. Prius. Liuf.ait.aphricanu cognomemilitaris prius fa uor:an populans aura edebrauerman ficutl fœlicis (vHæmagniçp Popei pattû mcona ceptü ab aßencarioe 'amdiari fit paru copertuhabro.pnmus tertehic ipatorncie uicta: a fe gctis é nobilitatus.excplo dtide hu 'us neqg uiétona pares Signes imagina titulos daraq; cognoia familiæ fecerat. Securus Iceptri.uictortæ a feptæ. Subhmi.äphirimudanßimoqp oium tnuphoru g ante id tpis fuerät.pace terra mariq; pta.P. Scipio regimafiniife auitti regnu reddidit addius urbibus q edtp in poteftaiépo.io.ex regno fyphacis ueniffent : exercitu in naues ipofito i ficiiia traiedt.iter p itaha fa detiobula magna frequétla nüë.amp;clanflimo tritipho urbéiue(2us.Argétltulit i ærariü pödo.c.mil. amp;.xx iii.mihtibusqdragcos æris diuiüt.Syphax mette (ub-.

trapus fpectaculo magifg gloria: paulo ante apud ly^ bur decdferatiquo ab alba traductus fuerar.publico tl ,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f- nbsp;nbsp;hc funere datus fuit.polybius traditi tnupho ductü.

Hic hanrio citrique genus phœnifla luuéta Q.terétius culleo pileatus triuphaté Scipione fequu Etmacetû primixatep icodi corpora mauri. tus é.forma triuphi talis fuit.cotöati milites pcinctiba Tu nomadesmoculŒ facro cü luHracharéaf quot;b'^fafuh Pfeebät Upolus hoftiüdctahgneæiurrs .,1—-, ad imagine captata urbiu 6latæ fut.auru deide.œ ar-Ammoni ga,mas:amp; lemp naufraga lyrtis. gamp;awdem^ Ggnatüxoroæ deide belhca uirtutep, Mox uidastédes carthago adfydera palmaf tæcadidi.bouescü auratiscomiboa dephati fcqbät. Ibac:amp;effigies oræiamiæmsibcræ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poft primores caithaginéGüamp;nüidara captiuiJpmi Te.aramhn,sftla^}UQlim . P;rb\^|^X^^^^^^^^^

1 ermtnus hcrculcis calpe:beti[que lauare nbsp;nbsp;rois redimiti peinctes.iter quos ridiculus lenex ainul

• Solis equos dulciconfueeus fluminisunda: bsamp;auro amictus captis illudebat.curru oders ac thu FrodofüŒ ipicefubigens ad iydera mater, nbsp;nbsp;^afflabar.Sclpio tfc caput hebat redta,u aurea coro B..°, z nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;na lapillis pciofis:amp; margaritis ornata:amp; demote pa

diorum terapyrenv nec mitisiberus. , trio gedabatpurpurea uefte intexto auro fub effigie Cum fimul illidit poto quos attulitamnes ♦ fteHarualtera maieburneu fcepitd feres altera iauiu: Sed no ulla magis mctelcpoculofcp tenebat aderatamp;pueri uirgiefcpdiabcifequoru hætebât cogna Quäuifa häniball's capisfugienusimago. quot;luucnesifcqbâc cuttu Uberatidues tafo capite:^: pi ~r.o 0,°,, lean ocs.poft nos fcribæ rctlptorefŒiamp; mittn. poftre Iplc allas cuiiu:atq;auto decoratus amp;nbsp;oltro mo exercitus i turmas diuifus lauro rcdimitas:hac ifi-Martia prxbebatfpedanda quirmbusora.

Qualis odoratis defcendensüber ab indisquot;? Egit pampineos frenata tigride currus.

Aut cu phlegreis confecta mole gigantum Incelbccampis tangens tyrinthius aftra. Salue inuicte parens no concelfure quirino Laudibus.ac meritis no conceflur^camillo. Nec uero cum tememorat deftirpedeoru: Prolem tarpeii mentitur romatonantis.

gni p0pacd ad teplucapitolini iouis uctu e Iaurtaipa tris Cui iouis gremio pofuit epula amicis ut moris erat iipo tcplo pbuit. Ante fypgax.aut poeta feqt polygt; biti q fcribit ductu fuilTc i triuphu fyphace: aut itcHp git deimagie fyphacis:q feretro ferebatut imagocar thaginis amp;nbsp;hanibaks.de feretro ac ferculo dictu eil fu pra. Hano.q fuerat captus i hifpaia. Phccnida iuue ta:iuuenes carthagmeles capti:hcntes claros natales .

Primi macetu.quos philippus miferat ex macedoia

Incocti corpa.ntgri amp;nbsp;äduiU fulis ardotibo. Carina go.imago carthagmis. Effigies ora: tberæ.hifpaoæ quäfeipioi ditione romanorü redegerat, la lêis: quo mä erat cotufi hifpani a feipiöe. Solis equos.oeddete iolc. Mater bdlorü.quoniä illic hirätes bellicofißimi CTäc:amp; fic poeta p loca q tägit oem hlipaniä fuba€täitelligit:amp; oia fub unoafpectu ad laude Sdpiois ponit. Amnesquoniä iberus * octo Huulosi mare defen. Tenebat.oblectabat métes amp;nbsp;oculos romanoiu. lp fe.,Sclplo. Martia ora.bellicofd afpectu. Quiridbo.romil.Qualis odoratis.talc dicit fuilTe trluphaté fel ptonamp;qlis bacchus fuit ciideidis triuphiuit cuius curru tygrides trahebacaui qlis hercules uittis gigatibus i phlegraualle. Odoratis.unamp;uëtis:amp; aromatibo pfuGs:amp;aqbus odores.amp; aromata afterut. PapiRcos. pa pinis redimitos. Göfcai.utcta mole gigätea,phlegra erat uallis thelTalia: ubi fuit bellü gigateûçü dits: c et capus phlegreus ut dlCti c icâpania ubi hercules deleuit gigâtes. lagens aftra.pp heroic ulriuté qua hebaç MJ trafeedetet natura hurnand. Salue iuiétæ parës.adorat poeta Scipione autorc pacis llbettatifi^iac patria: fuæ alterû eöditorc. Vnde no cedebat Romulo q magnis fatis foelicirp aufplcio urbis Roma:.xi.Kalen. ma hsfädameta lecit.Nec cedebat camillo q urbe a gallis occupata afferuit.fic Scipio patriae maibus barbaroiu «torfit:cöcludësIgifpoeta dlcmo Scipiotcu roma iaCtat te ec filiu iouis capitolini pfecto no metit.Immefa uirtus turtd oilcdit amp;côprobat. Pares.t.urbls:nâ pF priæ metito poterat appellari. Quirino.RomuIo ut bhcodltori. Meritis.qd.nu minora idc tua merita g fuerit camiHimec minores laudes g fuerint Romuli.

Commentariorum Petri Matiiin Syllium Italicum finis.


t:

ocr page 318

Liber

Ajfpidis tufs fnui^iffim e princeps Virgini huic operi beliicofo extrema manus Impofitaamp;fn quo de duo bus clatiffimis in toto orbe imperatoribus.Scipione:atque Hannibale agitur:quladeo rebus præclare geftis d4ru?runt:bellicamque ufrturem amp;nbsp;gloriam confequuu funt:ut lam nequldem fibilpfis comparari pollent. Iccirco uiétus HanntoaI tot uiFloriis aduerfus populum romanum confilio armifçp terribilem fuperbiés qua tu n gloria: Scipioni fuerit:* cognomen ui@æ a fe ferociiTimæ gentis inclytum:* quanto præconio reftitu tor public* libertatis * amator ardenti uirtute decorus Scipio dignus (it omnibus compertum eft:amp; expio-ratumiquem in arniistomnique officio te referre quis neCcit^quod cum ita fit ardenyflima uirtus tua incorrup lis litterarum monumentis celebrari meretur amp;nbsp;debettaliumque furorem poeticum ac fonora tubam expo -feit.Interea haec commentariola excellent* tua: dicata aufpicils ruis legantur.Tuoque fplendore:ac rati no minis celebritate protegantur * quiefcant:quæ iterum atque iterum excelientiæ commendo rÆ:cutus ho -noritcoinmunique utilitati ad quam tuendam nati fumus hoc opus magna fedufitatercura* lucubratiöibus aggrelTus (um:amp; ad calcem fcclici fucceffu decurfum eft.

Venetiis anno (alurifere Incarnationis nonagefimo tertio fupra millefimum acquadringentefimum duo decimo kalendas octobres.

ƒ

h

RcgiHrum.' O

U

primaalba

Holcorumlouem

Celtarum etldano

Hæctibl

pétri marÛ

hinc enfem

quafiquibus

authæe

geri arbitraretur

tunc alacres

fulminei

qua: penæ

ordior arma

appius:in

fublatum

ftea (Icilia

b

i

P

X

na:amp; habet

tum preceps

cum fubitus

perlucentem

tertia bis

nec tamen

aduerfa exeniffe

duacres :

pluteis

ductores

uertentes terga

cuicoelum:

fidonia

diflugimus

tanta mole:

ilJapfus

C

k

q

Y

hefperldum

prenfareac

nem fuam

ximus tacentum

fallaci giro

alliam:* in

fuit fextus

fugfuntque nubes«

guntlni:

primi belli

fedes ecce

afpirans aura

tus mons

contlgtt.fi

alouedu(2a

muralis coronas

d

I

t

Z

quiCqueodit'

nullum clade

portault,

[ndcTCt

ardua uirtutem',

Si cordi

eft locus:

ptæ.L.

cum planCto:

ecce autem

pofeentipattiae

farmatlcf

futuri belli

uifecra torrentem:

certior arcebat

per medios

e

m

S

amp;

nis absida

foli obluCtandum

antrum:*

Exapti Cuper

uelamine capri

quod uidi

terga uerterunt

amp; toto

Ignem factifidi

uos quorum

æui floridior

dumqueea

carterfa:

Saucia cala

atqueubi

hefpeton

f

n

t

3

Indi * parthI:

nepefina.

fuluiusinfaudam

Sed non

ubieft

illic gautus

quos ubi

hætebat latiæ farfx o frater

feffa gradum.

plurimaeft

nec uulgum

ars fuit:

horrifono

taurea

tutbaftl

, g haud fecue

nulla tamen denfa nube magnas

•

Finis.

• •

ocr page 319

ocr page 320

ocr page 321

ocr page 322

ocr page 323