Dit boek is gescand in het kader van het Incunabelen project.

Een incunabel of wiegendruk is een boek of geschrift dat gedrukt is vóór 1 januari 1501. Gezien de bijzondere aard van deze vroege gedrukte werken is besloten deze uitgebreid te beschrijven en te digitaliseren.

Meer informatie over de collectie is beschikbaar op: https://repertorium.librarv.uu.nl/collectie/incunabelen/

Bij deze boeken wordt ook de volledige buitenkant gescand en een scan gemaakt van het geopende boek. De hierna volgende scans zijn (in volgorde waarop ze getoond worden):

• • nbsp;nbsp;nbsp;het midden van het geopende boek*

• • nbsp;nbsp;nbsp;de rug van het boek

• • nbsp;nbsp;nbsp;de kopsnede

• • nbsp;nbsp;nbsp;de frontsnede

• • nbsp;nbsp;nbsp;de staartsnede

• • nbsp;nbsp;nbsp;het achterplat

*Een deel van de banden in deze collectie bevatten meerdere titels, het is dus mogelijk dat de pagina's In deze overzichtsscan horen bij een andere titel.

This book has been digitized as part of the Incunabula project.

An incunable or incunabulum is a book, pamphlet, or broadside that was printed before January 1st 1501. Due to their special nature a project has been started to better describe and then digitize these early printed works in our collection.

More information on this collection is available here: https://repertorium.librarv.uu.nl/collectie/incunabelen/

The digitized version of these books includes scans of the outside of the book and a scan of the open book. The scans after this notice are (in the order in which they are shown):

• • the open book (opened approximately In the middle)* • the spine

• • nbsp;nbsp;nbsp;the head edge

• • nbsp;nbsp;nbsp;the fore edge

• • nbsp;nbsp;nbsp;the bottom edge

• • nbsp;nbsp;nbsp;the back board

*Some of the bindings in this collection contain multiple titles, therefore it is possible that this scan shows pages which belong to a different title.

Rariora) qu.I

25. Quintilian. DECLAMATIONES. 86 (of 88) leaves, 38 lines to a page. Folio, vellum with label. Venice, Lucas Dominici F., 1482. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;$400.00

The second edition of the Declamationes, quot;rhetorical themes on imaginary problems of conductquot;, by the same printer who brought out the Editio Princeps one year earlier. The editor, Jacobus Grasolarius, stresses the importance of the work for the study of Rhetoric, and mentions that he had the help of Merula (here called Georgius Alexandrinus) for the editing of the text.

The printer, Lucas Domenici, had a limited production in Venice; he was active from 1480 to 1483. He used an open and very attractive Roman type for this work.

Hain-Copinger 13658; Proctor 449; BMC V, 281; Goff Q 20. — Ex-library copy, lacking a blank and leaf a 10.

IACOBVS Grafofarius Chriftoforo depriolis amicorum optimo Sa/ lutem Dicit. Marcus Cicero eius bcniuolétiæ 'quam quifq; erga amicos habere debeat officiorum libris præcepta inferens : illud præcipuc ani/ maduertehdum cenfuit : ut fiquis prouocatus beneficio fuerit : imitari fertiles agros omnino dudeat : qui multo plus afferunt q acceperunt:ei fcilicet plurimum cóferendo:qui plurimu amore profequatur. Eft enim hoc natura maxime comparatumtutCGa barbaris:fi a feris differimus) in reddenda beniuolentiæ uice prompti facilefq; fimus. Quod fi meri/ torum quoq; cumulus acccfferit:tum reddedi beneficii ratio plurimum ualct:quodnificeddatur:ingrati profedo fimus:amp; ab officio boni uiri recedamus neceffe eft. Quæ cum animaduertcrcm:atq; me tibi deuin/ ftum ea beneficetia quaeinter amicos fuma cum gratia:tu honeftate in/ tercedit animo rccenferem : efflagitatus a te diuftanq in hoc tibi tuoru erga me meritorum gratia aliquam referri cupercs)ut.M.Fabii magni imprimis amp;nbsp;praeclari rhetoris declamationes imprimedas curarem : pro uftiam fufecpi. Quae quidem uel ex hoc mihi grata potiffimum cxtitit: q, amp;nbsp;tibi amico peculiari fatiffadurum: amp;nbsp;artis oratoriae fellatoribus re non iniucundam facturum fperabam. Ea Equidem eft operis tum cgre/ gii tum luculenti material artificium:ut non minus ad perorandas fo/ renfes caufas ledtione conferat : qfi quis diuinas Marci Tulii orationes ledlitarit. Proxima enim declamandi ratio ueritati multo caeteris utilior eloquentia: ftudiofis : cum iam apud Rhetores narrationes thefis cornu nes locos:amp; exteras id genus exercitationes dicedo traélaffent : qui fo la fupererat tradebatur:in qua fc fictis ad imitationem fori confiliorûq; materiis uberius exercere poffent. Huius præcepta cum uir exaéliffimæ latinitatis amp;nbsp;eloquetia: Quitilianus oratoriis inftitutoibus tradidiffet: quia in omnibus fere minus præcepta ualent qexperimenta : hoc opus unicum prope ac lingulare declamandi exemplar edidit,Quod q fit or natum q elegans:qq; non dicam utile: fed plane his qui rhetoricæ ined/ bunt neceffarium : eorum iudicio probetur qui ipfum auctorem ea cum Cicerone comparatione contulerunt:ut alterum tum omnis fapientiæ: tum cloquentix latinæ lumen nuncupaucrint.Id cum noftra cura amp;nbsp;di/ ligentia imprimendum citet : quoniam multa eruditione amp;nbsp;acri iudicio opus erat : quod ex tenuitate doctrinæ fentio q in me fit exiguum: pro fufeepti muneris officio antiquis exemplaribus infpcclis follicitoq; ftudio perlevis : ne quid ulla ex parte mendofum effet: Georgio alexan drino uiro doeftidîmo præceptori optimo amp;fidelillimo corrigendum remifimus:quiCut omnia accurate infpicit)folita diligetia recognouit.

Prodeat igitur in lucem Q_uintilianus:quatcnus tantiuiri iuditio bene de latina lingua promeriti elegantiffimum opus rafum prius ubi fcripto rum indocta manus deprauauerat : approbatum eft. Vos uero non in/ grati ledtoresCquanqlatiniomnes Georgio folerti amp;nbsp;egregio rhetoriob. diligenter amp;nbsp;exquifite collectos amp;nbsp;interprætatos noerorum fcriptorum fenuis plurimum debeamus)hoc etiam pro laborenon nihil gratiæho/ mini apponetis. At noftri memores : quando Fabii Declamationes no/ ftra opera noftrifepimpcnfis uclut a fitu fqualoreq; reuocauimus : fi non debebitis : noftrum tamen imitantes exemplum ad ueterum fcriptorum' indaganda amp;nbsp;corrigenda uolumina elaborate. Vale.

M.FABII QVINTILIANI EL0Q VENTISSIMI DECLAMATIONES INCIPIVNT.

Argumentum.

Quidam cuierat filius cæcus:qué hæredem inflituerat: induxit illi no/ uercam iuuenemq; in fecreta domus parte fepofuit. is nodtu : dum in cu biculo cum uxore iaceret:occifus ed : inuentufq; poftero die habens gla dium filii defixum in uulnere : pariete ab ipfius ad filii cubiculum ucili/ giis palmæ cruentato. Accufant fe inuiccm cæcus amp;nbsp;nouerca.

Pro cæco contra noucrcam.

Iiuuenis innocetiffimus ludices uti uellct ambitu tri/ ftiffimæ calamitatis : poterat allegare uobis ammifia cum oculis cogitationum oium temeritatem. Sedeu oftédcre innocentiam fua moribus malit : qaducrfis: neq; pietatis:neq; cofeientiæ fuæ graue ferre coutume liam pót:ut parricidii! no feciffe uideaÉbeneficio cæ/ citatis. Q uare igifnon petit ut illu miferum putetis: nifi amp;nbsp;innocés fue rit. no petit ut afflictu alleuetis : nifi amp;nbsp;probauerit fefc infœlicioré q, pa trem ammifit:q q, oculos. Aeftimate iuuené his moribus:quibus uiden tem ædimaretis uita pudore pietate. Q_uæ fi oia Gbi: ut erunt promifla coftiterint:nullo terrebitur crimine. Nec q, fceleratiffima fœmina% ca/ lamitate nodram cruetato pariete imitata cd:expauefcimus.Quo dili/ gentior quo follicitior fuit : ne depræhederet : hoc magis indicauit fibi oculos no defuide. Gratias agimus:q, nimiu auidæ fufpitionis in nram tradulit partem, no effe cæci fcelus difficilius probaret ; nifi oia fie acda eént:ut fecide cæcus uidcref. Quareigiéludices no improbe fperaue/ rim futu%:ut fufpeóta fint uobis:quæ ta incofidcratc fiéla fût côtra mi/ ferâ cæcitatem.Primû q, fpatium illudingés domus qd in medio fuit ita digedo cruore faciatu edufq; ad cubiculu miferrimi iuuenis tang plane timuerit parricida : ne no depræhenderet . Deide fcelcri nox potiffimû cleéta : quo tempe inueniri maritus fine uxore no poffet. Turn icæde in qua 'nemo utitquot; fuo ferro : nifi alieno: gladius adolefcetis : nc argumetum deeffet noucrcæ:relid:us ed.Podremo peradlum uulnere uno fcelustqd obbiiceret manibus errantis. Et tarnen cótra tam multa incredibilia fo/ lum aduocat nouerca tcdamentutuultq; illudede pretium parricidii: ut re% intellectu i diuerfu coacto : occifu eo probet patre quo no meruerit occidi. Nos uero iftud(fi crimen putatis)agnofcimus. luuenis hic pris fui hires folus é.Hoc tedamcntutfi uiuente adhuc miferrimo fcnc notu

a 2

cffe 1domo potuit:fcitis quis illi debuerit irafci. Nam g, inuifum fuifle filium patri laclat:crimen nouerez erat:fi cofiteremur. Idq? probari ex hoc putat:q, non fecretum filius accipit a patre:fed cæcitas. Quo loco difïimularc fatis callide conaé inuidiam fuam. Pater qui filiu cæcum in femota penatiû parte fepofuit: eripuitnouerez oculis uoluptaté. Naq; ifta cum inuafide uacuos penates uideretur : cum pater filiu ezeum hoc efecrederet:quod orbitatem:excogitauit indulgentiffimus fenex:quc admodum hic mifer patri fuo in cadem domo cêt:nouerez in alia : aece pit fecretum quod erat petiturus. Quo fit animo fenis fastum:potedis interrogare teftamentum.Neque ego grauiffimum patremfuprema fua iuueniiaétalTe crediderim : ut hæredé filium fcriberet. no eft res quz im putetur. Iftam magis oportet uel aliquo inditio:ucl fufpitione muliebri arcana mariti depræhcndifre:amp; ftatim omnibus nuptiarum renuntiafle pignoribus^Nam cum propter pecuniam ames:idem amoris:amp; fpci fi/ nis cft.Habuerat adolefcens gladium in cubiculo fuo femper : fiue ante qin hac fortunam icideret paratum:fiue quia cæcitatis mifere folatium efthabere rem uidentium. Certe nunquam illum pater timuerat : nung nouerca obiccerat. Palam pofitu eft fub oculis omnium tota domo no/ tiflimum ferrum. Scitis quanto negligentius cuftodiat ferrum bona co/ fcientia: q etiam extra fufpitione fit res finc ufu. Innocentia facit ut fer/ rum fubtrahipofTit etiam uidenti. Siue igitur aliquis ex feruulis corru/ ptus eft: przfertim etiam facili occafione : fiue ipfi nouerez non defuit audacia ad afferendum quod facere poterat etiam przfente priuigno: utiq(quod dubitari non poteft)q, facit certu fceleris audtorem:mauult in cæde alieno uti qfuo gladio quifquis illum reliturus cft. Reliqua lu dices fi fieri poflunt faamp; exiftimate. Dicitur cæcus fine rcftorc finc du cc ex illa penatium parte fccreta amp;nbsp;pene ex alia domo per inane longum I,er tot offenfa limina: per excubantes fcruulos erraffe cum fcrro:cubicu urn patris deinde ingreffum in neutram dehexifle partem:fed redto gra du ficut ducere oculi folent :ad Icéhilum acceflifTe Icuiter : non in tho/ rum incidifle : non ante perueniffe q crederet. Vos Indices criminum tumultum ex rerum fide ducite. Dormiens fencx : quem cæcus per/ cuffor quærcret excitatus : ante effet q inueniretur. lungunt his mul/ to incredibiliora ut occiderit patrem:pepercerit nouerez. Parricidium tutem uno ieftu explicuerit : quod fere uix etiam iis cotingere folct : qui oculos manu fequuntur. Nulla ergo luminum uirtus:fed homo ferrum miffurus i cafum fatis fœlix: fi percuffiffet quancunq; partem corporis: in ipfam protinus anima incidit:amp; an morti fatifFcciflet intellexit. Offi

Cium iudices oculo% e renuntiare manibus quid aétû fît.Cæcipeufforis una fecuritas fucrat fæpius ferire. Negat præterea quicq fe ex his nouer ca fenfiffc:cum iuxta iaceret : nec explicat unde illud acciderit maximæ fignum trepidationis. Si amp;nbsp;pater uno ieftu perierat : neep ifta uigilabat: nunquam gladium reliquit pereufTor fecurus. Reliqua iudices nimium fufpeéla improbe affimulata. Spatiofus paries amp;nbsp;longiffimum domus latus habuit notas fâguinis:quas rcliquiffe uideretur manus reuertétis. O quam bene quicquid uolût imitantur oculi. Stupeo^fi qua eft fides) omnia priuignumilla nodte feciffe. Dicitur ad uotum nouercæ gladiu in uulncre reliquiae : quem fuum negate non pofTet. Deindeper totum parietem quid aliud infcripfifïe : quam fe patricidam fanguinem patris ufquc ad cubiculum fuû perduxiffe : amp;nbsp;uiam fequétibus reliquiffefHoc fecit aliquis negaturus^Gratulor tibi adolefcens fi non potuifti parrici, dium illud admittere:nifi ut relinqueres argumentum excitatis. Habui fti innocentia: neceffitatem. Caufam igifmiferrimiadolefcetis Gc apud uos agere propofui : ut primum ipfum defendam quafi reus tantum fit. Deinde cu effe fecurus de huius innocentia coepero:tunc ingrediar no/ uercxaccufationem. Spectabitis utruq; fuis moribus:fuis caulis:eritq; facilior uia ucftræ religionis. Quanquam duos indicia complexa fint: uos entam tanq de Cingulis cognoucritis. Et primu fic aga:tang iuuenis heat oculos tanqimpetus eius nulla corpis debilitate frangant .Intcrro gabo quid ante perdite:qd Aagitiofetquid impie feccrit:pquæ fe parti eidam fcelera promifcrit.Innocentia per gradus certos ab homine difce dit : amp;nbsp;ne in maximis trepidet audacia:diu uires in minoribus colligit; nemo inde coepit: quo incredibile cftpcrueni(Tc. Dicas neccilceftqux huic cum patre odia fuerint : quam uiolenta diffcnho : inter factorum infinita nominum pignora. Crede mulier etiam tua caufa.Nam fi faci/ le eft filio occidere patrem : facilius uxori maritum.Loquar nunc de in/ firmitate excitatis miferx excitatis. Temeritas omnis animorum cala/ mirate corporum frangitur : amp;nbsp;frigefeunt impetus mentium : quos non explicant minifteria membrorum:ad folum fc alligant deftituta moero/ rem. Vultus ille perpetua nodte coopertus ac timidus non concipit nc/ fas:ad quod ducibus oculis perucnitur.Cogitat femper errare amp;nbsp;offen/ dere: cogitatcundi redeundiq; difficultatem. Magna innocentix nc/ celfitas cft. Neminem facilius poffe deprxhendi. Semper fecuftodiunt miferi: nccffe miferabiles definant. Et quifquis amifit oculos laborat ne merito perdiderit. Quid aliud excitas difcit quam rogare : blandi/ rif Odium omne adiuuant oculi:amp;hunc in pectoribus humanis furore a3

lumina accendunt:nec leuis animis accedit infania : quotiensquem cxe cretis afpicias. Cæcus miferior eft quam ut inuifus fit.Timidior e quam ut oderit. Prxterea nocentibus liberis frequentiffimas ad parricidium caufas fuggeffit illud quod uidcbant. Vitiis enim noflris in animum per oculos uia eft. Aliis tradidit in parentum fanguincm luxuria fer/ rum : luxuria uidentium crimen. Aliis meretricula: amor immodi/ ca pofeentis : amor cui renuntiant oculi. Cæcus infcelix patrem occi/ dit deinde cui manum porriget fecurior^ Cuius humeris leuior incum, bet/ Q uis contumelias feruorum caftigabit fcuerius. 'quis calamitatem tam obnoxia maiore reucretia proteget.'' Inter fœlices alius eft ordo uo/ #to%. Cæcus filius optat fuperftitem patrem. Volo nunc feire quemadz modum dicatexplicitum tam difficile facinus. Cæcus parricidium co/ gitauit:cum quofcuius fe comifit oculisfiturus per totam domum:que ducem cllcgitf illcqui erat incubiculo fuo folus. Sccum(opinor)fecum deliberat. Sufficit fibi : cum homine expeditiffimo loquitur. Cur enim focium cofeientia:quæratf 'omnia potcfl feire. Primum nox quando fit; Deinde profpicerc folicitcan omnis familia dormiat. Gradu fufpenfo ponere certa ueftigia : amp;nbsp;in omnem timoris fui partem folicitum circum agere uultum.O quam parum eft in metu ipfos etiam oculos habcre.Ita non ifte fibi dixit. Occidere quidem patrem uolo : fed quem fequentur hxmanusfNocfte folus egrediar. Sed quando perueniafputas nos iun/ • élis habitare liminibus/domus inter patremtfiliumquc media. Quan/ tum erroris : quantum more fpatium ingens amp;nbsp;uix metiendum.Cæcitas in confulta quid agis/noxante deficiet.Quid fi deinde uterque uigilaz ucrit/quid fi nouercaf Age limen inucniam : cardinem fine ftrepitu mo uebo. Dormientis cubiculum intrabo. Quiefecntem feriam pattern: femel fatis erit nec nouerca uigilabit. Securus egrediar (ciente nullo re/ uertar. Vota funt ifta fed oculorum.Cæcus defperarct etiam fi tam mul ta nox polliceretur. Hoc loco quæram ncceffeeft. Q uæ ratio fuerit ut iuuenis ad parricidium fuo potiffimum gladio uterctur.Nimirum illud in mentem uenit quia reliturus erat. Nam fi alienum amp;nbsp;ignotum in nul nere patris gladium reliquiflct:potuerat de pcrculTorc dubitari. Hic at tulit fuum : ut etiam fi euafiffct : tamen ferro fuo teneretur.Cur ergo in quis gladiumicubiculo tuo habebas/quia habueram femper:quia ufu/ rus illo non eram. Ferrum ego parricidio meo tot ante annos præpara/ ui : amp;nbsp;fecundum illum quem minabar patri tam diu innocens fui. Ego eram fero ac mente paratus: amp;nbsp;tot abiere nodies/ante gladium illum miliarem oculis tuis feciante oibus feruulis notum/Pependitfcubiculo

tanquam teftis confeientiæ meæ palam in medio ncgligcnter fie ut fub/ trahi poffetf Non illum confeientia trepida uelauit : tam notus in eu/ biculo fuit : quam excitas domini. Q_uifquis ferrum præparat fceleri: fie illud habet : ut podit fuum negare. Ponite nunc ante oculos aéhim' parricidii : depræhendetis dificultatem. Dono illud:dum afuo limine egreditur: dum illos quos accepita patre feruulos fallit. Ecce cubicu/ lum fenis inucnit aliquando. Ecce paries ille defecitamp;perculToris ma/ nus fubito dedituit. Ceffere fores fine drepitu.Quid poftea agitfVtru ipfum cubiculi parietem circuit : an fe committit in medium: amp;nbsp;per fpa cia tenebra^ armatam manum iaiftatfEcce patris lectulum tenet:etiam dormientium hanelitus iminens audit. Vndc feiet quo dirrigat ferrum:. que potius feriat ex duobusf Temptauit ergo uultus amp;nbsp;pedtus obiedHi: breuifTimam perituræanimæuiam quxrit. Et quitus erit fopor qui ifh non fentiat. Dices neque ego fenfi. Ideo intclligis q malam caufam ha/ beas:cuius amp;nbsp;una amp;nbsp;incredibilis defenfio eft. Ita feritur in Gnu tuo ma/ ritus amp;nbsp;tu nihil fentis/ Ad latus tuum fata hominis peragutur. Tu taces tanquam priuignus te occiderit prioremflta no illcpercudus efl homo: quem exeus occidit. Te ucroCfi nihil aliud)calcns ille eruor deniqrfu/ feiraffet. Sed qmanife(lacflconfcicntia:qu£te compellit ad hanc ne/ ceffitatem : ut cum occifum a priuigno tuo patrem uideri uelis:cogaris dicere nihil fenfife. Sufficit:uicimus:innocentes fumus. Cumfeodem Icdulo fueris : cum amplexa Gs forfitan illum qui occifus eft:tam incre/ dibile profiteris foporemfCur ergo tu incolumis esfqux tam iratis ma/ nibus fanguinem tuum fortuna fubtraxitfCerte dormiebas : certe nihil fenferas. Ita priuignus te reliquit qui deprthendi no timebatf Occidit ergo aliquis patrem: amp;nbsp;nouerex pepercitfMaximum omnium nefas for titer fecit : minori fceleri datim par non fuitf Omnia humana facra con fundit : ulolare non eft aufus pedtus odiorumf Incredibile eft : fine fide eft:non occidere nouercam:cui imputes quod pattern occiderit.Quid ais adolcfcensf tu ne circa ilium fanguinem defeciftif Illa te blandius ro gauit animai perdidifti ergo illud quod nihil fenfcrat:quod nox:quod filentium : quod tempus fuperat fceleris alteriusfTu fi facere parricidi/ um polies : ideo patrem tantum occidiffes : ut tibi amp;nouercam liceret occidere. Non uideo cur uideri uclint relidam mulierem. Idco tantum ut uiderctur illud nefas ille fecifle : callide fatis. Sed hoc alio protinus argumento fubuerteretur. Non cft eiufdem confilii nouerex parcere ut fubftituat ream:amp; gladium relinquere quo ipfc depræhédatur. Sæpius

a 4

Utineceffe habeo argumento excitatis. Et hoc etiam loco quo de illo uulncrc difputandum efl. Mehcrcule G pereufTor intranet : qui uide/ ret:qui lumen præ fe tulifïettnon tarnen tam fœliciter libcrafïet iétum: quem etiam fi nuHæ fallerent tenebræ : metus amp;nbsp;confeientia incertum magni fccleris triftem more feciffent. Raro contigit femel ferire carni/ fici : quamuis componat ipfe ceruicem : amp;nbsp;exercitata manus homicidi/ um nouiffime : uelut quoddam genus artis exerceat. Si ergo librauit manum excus : ut ipfam protinus feriret animam:ego mehcrcule etiam illud admiror : quod cum patrem ucllet:non nouercam percufTit. Præ/ ter animum nihil uirium habet parricida. Primus idus ille trepidat: ille cogitat : illeerubefcit : ille cflab innocentia proximus : praedat hoc folum : ut fequens fortius feriat. Interrogare nuncuolo : quæ iuueni caufa fuerit : ut reliquerit gladium. Scilicet noluit nouercam fuam in/ famari. Abftulit fibiomnem defenfionem :amp;Te parricidam confeffus cd. Ferrum in uulnere reliquit : fi nondum occiderat : iterum feriret. Si iam perfeélum nefas intelligebat : aufferret iudicium. Sed quid ego rem manifefliffimam colligof Si uultis iudices feireaquo fit relictus gladius : cogitate cui expedierit ut inucniretur. Sed paries ufquead cubiculum priuigni ueftigio manus cruetatus cft. Cogitate iudices ante omnia non effe incallidum homincm:ncqueconfilii iaccntis:quicæcus explicare conctur facinus: amp;nbsp;oculis difficile. Ille ergo non æftimat cum manum cruétam parieti applicat : uedigium a fe parricidii fui relinqui: cum dexteram : qua duce utebatur : uefle tergere atque itahabere : ut abire fine uedigio poffet: totum parietem cruentabat: amp;nbsp;ubique ali/ quid de patre mifero relinquebat. Q uid futurum effet poRcro die: quantam expeétaret inuidiamf Lucem non cogitabat : fed difponebat iudicium certum indubitatum fine errore : quod nouerca fequerctur ufque ad cubiculum fuum ufquead limen ipfum. Oadmirabilem ca/ fum: nec eruor ante defecit. Vtar hoc loco natura ipfius rci. Palma/ tus fanguine paries inuentus fic cfl. Totam manum explicuit : omnes digitos diligenterexpreffit. Totum ergo fanguinem confumeret inter prima ueffigia. Pone enim manum cruentam:atqueadco(ut iflis etiam blandiar)madentcm. Pone menfuram itineris : fpatium parietis : diu enim in fccretam domus partem reuertendum eft. Debet proxima pars acubiculo patris habere plurimum fanguinis :fequens minimum:ul/ tima nihil. Nam eruor quotiens admotus ed: tranfit : aut in manu tarde reptantis arefcit. Hoc quid effe dicamus : quod circa cubicu/

Ium utrunque (anguinis iftius ueftigium quafi incipit.' hinc eft pari, es palmatus amp;nbsp;illinc. Quomodo pertulit manus quod relinquebat^ Nouerca iftud : nouerca fecuris compofuit oculis : illa miferum dex, tera fanguinem tulit : amp;nbsp;manum fubinde renouauit. Palmatus eft pa, ries : habet diftantiam : uacat aliquid loei : integrum ubique ueftigi, um eft. Cæcus manus traxiffet. Quito nunc unde tantum Tangui, nis in manuT Tunc enim ex omni uulnere eruor profluit amp;nbsp;effundi, tur : cum ferri recentem uiam fequitur. At quotiens eodem : quo fa, I létum eft eluditur telo : latet tota mortis inuidia. Præterea cum maz nus ex parte qua palmare uefligium poteft plicetur in capulo: amp;nbsp;fedum i - telum occupat claudat : neceffe eft exteriore ut parte refperfa fit: Tu, 1us autem qui palmatus eft paries : ueftigium eius partis oftendit : ad quam eruor peruenirenon potuit. Vefrum eftnunc omnia iftacom, parare perpendere. Cur prudentior fît iudex in depræhendendo fee. Iere : quam reus admittendo : hoc effe in caufa puto : quod alter tan, !tum pro fe cogitat : alter pro parte utraque. Tuitus fum adolefcentis miferrimicaufam. Nunc inspicere uolo quanto certioribus argumen, tis nouerca teneatur. Tranfeo illum uulgarem amp;nbsp;omnibus notum de comparatione perfonarum locum. Alius diceret maritum amp;uxorem nifi liberis initiaretur : non fortiHimis corporum uinculis inharere. Ego illud potius dicam. Decepta eft mulier cxpcdlatio tua. Veneras quah in uacuam domum amp;nbsp;One hirede. Expedaucras ut infœlix ifte iuuenis ab ipGs protinus nuptiarum tuarum expellereturaufpitiis. Ex, torrem amp;nbsp;inopem fummoucret pater blando corruptus amplexu : amp;nbsp;omnino fummam calamitatem corporis occurrere delicatis uxoris ocu, olis dcuetaret. Inuenifii pium amp;nbsp;deuotum unico fenem amp;nbsp;de omnibus coiugis tui defperafti ob id affectibus. Miferrimus eft maritus quisquis inducit filio nouercam: Q_uod uxorem non uidetur utrunque poffe amare. Q^uiro igitur ante omnia ubi occifus eftmaritusf Incubicu, lo fuo. hoc paulo ante priuigno defendendum non fuit. Occifus eft in cubiculo fenex. Ita ille pereuHor non timuit uxoremf Audeo fecre, tum nuptiarum amp;nbsp;matrimonialis leCtuIifolitudinem occifurus intrare. Quem quiramf ubi relinquitur maritus ab uxore innocens.' Notftem autem ad fcelus quis elegitf Nox tuum tempus eft. Q uid fiaccedit huic etiam fceleris occahof Non uenire debes a fecreta domus parte: nec tota tibi penatium facra peragenda funt. Tu non cogitas quem, admodum fufpenfa manu fonantem blande cardinem fleCtas. laces

fecundum occcafioncm : amp;nbsp;expeditum tibi in proximo facinus eft. Non times ne quis deprehendat.Ipfi quoque feruuli longius quiefeuntgt; amp;nbsp;preftatur grande fecrctum ingenio loci.Tibi quoque ferire : cum ue/ lis feire an dormiat licet. Nox amp;nbsp;ferrum amp;nbsp;fecurus maritus : quid nam ifto delicatius fceleref occifum effe miferum fenem cum tu uolueris fei/ mus. Quomodo tarnen inquit gladius pcruenit in meam poteftatem: qui priuigni fuitfHæremus : hic difficilis expugnandus eft locus. Quis credet mihi:f idixero gladiu perdidit cæcus illa/ perpetua nodte claufæ genæ non euftodierunt. Fingere nimirum ad tempus uidebor amp;nbsp;rem ni/ mium manifeftam impudenter complorare. Scilicet femper ifti appofi/ ta capulo manus amp;nbsp;diebus ac noctibus curx.Nolo tanquam callido glo ricris ingenio, non decepifti trucem horridumque latronem : noftri tibi occafionem præbuere mores. Nam q,uno idtu occifus eft fencx : ad te fufpicio magis refpicit. Tu pripararc corpus illud ad iclus potes:dum uideris amplexi. Tu blanda manu prætcmptarc pcéhis ubi affiduo ui/ fecris pulfu non quiefeat anima : ubi ftatim mors fit : ubi de fpiritu fan/ guinis idum explorare ante ^cognofccre licet. Potcftamp;uno idfu mu/ lier occidere. Venio nunc ad ueftigia parietis cruentati : quibus te fatis abundeq: præfTimus dum adolcfccntcm defendimus. Hxe funt tamen quæ contra te referuata funt. Cum maritus tuus in cubiculo occidere/ tur : feiebas nullum tibi relidlum patrocinium nifi aliquid excitati fimi Ic feciffes. Idcoque fanguinem in illam partem induxifti : in quam que/ ri uolcbas:ut poftero dic omnis inuidia fanguinis notas amp;nbsp;ueftigia præ/ parata (equeret. Infamas cæcum : confilium ex calamitate fumpfifti. Sciebas illum non aliter fi dux defeciffet ingredi poffe: quam fi ueftigia parietis perpetuitate dirrigeret. Simulafti itaque cæcitatem:amp; ne quid fcelcri impio dceffet mariti tui cruore lufifti. Omnia tibi compofita atq; fimulatafunt per ocium amp;nbsp;fccuritatem:tanquam fcclus tranfFerctur in/ genio. Nunc enim tu nocens quia priuigni gladius in uulnere:quia pa/ ries cruentatus:hoc fufficere utrunquc iudicio putabas:'quam facili mo mento caufæ fata uertantur. Quod feciffe etiam is fcelus frequenter in uentus é:quiobiiciebat. Sed caufas inquit parricidii ifte habuit:qucm iratus pater in fccretam domus partem rclegauerat. Mulier illa forfitan ignominia fœlicioris uideret efle priuigni. Cæcitatis beneficiûefteum iÏÏi fecretû daé.Opræclara fenis optimi fingularéq;pictatem:qua blan de ille fcpofuit miferu fuum :quam diligeter uxoris gaudentis clufic ocu los:quam multo cæcû pudore donauit. Si fœlicior inquitefïcm pater:

egotibi potius cederem domo tota. Nunemifer illam occupa parte in qua nemo te uidcat:in quam folus ego neniam:fint circa te feruuli fide/ les:nó gemitus tuos audiat quifquam : no flebili mœrorc pafcatur. Ni/ hil eft quod te folicitet conuerfatione noftri. Secretum quod excitati præftatur:idco præftatur:ut minus oculi defiderent . Aliquis odit filiü cæcum amp;nbsp;hac tantum ultione cotentus eft : ut illiaffignet quietam amp;nbsp;fe/ pofitam amp;nbsp;meliore partem domus. Ita ego fic intelligebam:quafi abdi/ caret quafi expelleret. Iratur ergo fenex tenet iuuenc fuum uclut interio re complexu amp;alimine obftat. Rogo q, duos feparct media domo. Te integra fanam:illumifœlieem cæcu contumeliæ oportunum iniuriæ fa cilem:utrum filio irafcat :an uxori!'Nolo inquit iuuenis utaris amœna domus parte. Nec quæ nitidioribus tectis elaborata funt pertineant ad oculos tuos. Quis tam ftulte irafeiturcæco:ut putet illius interene ubi habitareiubeatfTeporius ille fiimouet. Tuis inuidiam facit oculis:ti/ bi dicit:fufficiat:fatis e : habeas maiore domus partem:abfente putas: miferum ipaternis xdibus alique angulum relinque. Pater qui filio fub noucrca allignat fecretam domus parte : confitet uxori fe abdicare non poffe. Tranlit ad aliud genus dcfenfionis.Sibi caufam cædis no fuiffe: cum hic hæres inuétus fie oium bonoiu. Q uis enim alius eile debeat:ut huic properandi! fueritad hereditatem^tdius feriptus non timet peni/ tentiam teftaméti. Omnium bono% hæres rcbélus eft. Non ergo irafce bat'pater eu daret fecretam domus parte, non poffut tibi diuerfa pro/ dc(re:cadéobticeres reo fi exheredatuseet. Elige utrum uolcs. Si fciuit fe edehæredem amare magis patrem debuit, fiignorauit: non habuit quod fperaret ex patris morte. Reliquum e ut intucamur:ille qui periit ab utro magis uelty defideret. Te opinor hic grauius afficit dolor:im/ patictius hic ludius exafat : teq; obfoleta protinus nubé X tempori acco modata lugubria flamco reuertete mutabis. Hic uero iuuenis qui fi for/ tunæfuæ mala cu præteritis comparet:cæcus cœpit ede nunc primum: quid non mifer in hoc fenc pcrdidit/uiuebat illi magna pietas : aderant quocunq; iufierat de facie patris oculi: no illudere infœlicibus tenebris contumaces feruuli poterat necCquod extremi! contumelia^genus cft) ut dominum ageret rogabat. Nunc quanta dii boni ludibrialunt incun da. iunxere fe pariter excitas amp;nbsp;folitudo. Q uid tibi nuc miferrimeado lefccns hxreditas prodeft : quam tantum audisfquid enim circa te pecu nia pote(tfqux fruendi uoluptatesfquid aliud q fpoliorum facililis oc/ cafiofQ uam bene ifta omnia paterni oculi cuftodiebant: q facile deci/ pi: q facile denudari : quam fine labore falli potes : qcito inops ficri.

Morte patris cxhærcdatus es. Quid nunc tibi nifi perpetuus imminet mccror amp;nbsp;execratio uitæf Mifer poft omnia amp;nbsp;lachrymas perdidit : nee dolentem adinuant oculi. Incipit apud te gladius habere quod agat. Quaerit ecce quaerit mifer ferrum. Nunc inquit huc reddite illud inno/ cens : donec habuit meas manus tantum. Si mori necefle eft : illi potif/ fimum incumbam. Hoc illa iam olim grauis amp;nbsp;infoelix anima qutreba/ tur. Vbi nunc meae uiresfVbiimpetus.quot; Vbi dextra tam fortis.quot;uno idu puto ne me quidem ipfum mihi continget occidere.

Argumentum.

X INCENDIO Domus adolefccns patrem extulit. Dum matre repetiit : amp;nbsp;ipfa amp;nbsp;oculos amifit.Induxit illi pater no ucrcam.QuaeaccclIit quodam tempore ad maritum. Di/ xitq; parari illi ucnenum:quodiuuenis i finu haberet:amp; fibi promiffam dimidiam partem bono% fi illud marito porrexiffet. Intra/ uit ad caecum pater interrogauitep : an hæc uera effent, ille negauit. ex/ quifiuit amp;nbsp;inuenit i finu uenenum.Interrogauit cui paraffet. Ille tacuit. Rcceffit pat ' amp;nbsp;mutato teftameto nouerca fecit haerede. Eadénoéte ftre pitus idomo fuit. Intrauit familia icubiculû domini: lucnitq; ipfû occi lu: amp;nbsp;nouerca iuxta cadauer dormiéti fimilé:cæcû ilimie cubiculi fui (la té:gladiû eius fub puluinio cruetatu.Aceufat fc iuicécæcus g nouerca: Pro cæco contra nouercam.

ENTIO Indices pudoriiuuenis pro quo minimu e(l:q,par ricida no eft grauiffimu uideri qdabfoluedus e cotta nouer/ cam:amp; plurimu cæco de reueretia deperire uirtutû cumipa trocinio fûmæ pietatis auffert'quieqdaliû deféderet inocen tem. Hæc primu itaq; publicis allegamus affeétibustqdpro fe reus indi gnat uti corpis probatóe. Solus oium no remittit fibi ut (credibilior fit in parricidio cæcus:q fuit cû uidcret. Homo oium quos unq miferos fe cere uirtutes innocctiffimus parricidiu negauit ante q pater occideret'. Et ne qdhodiernæ follicitudini præftari putetis : fecit qdeft fumum in rebus humanis nefas:ne uel in alio crederetur.Ignofcitc per fidcm:q,in dignatur fe iuuenis in honorem tantumcalamitatis abfolui filium : qui patrem ex incendio fua excitate feruauit. facinus eft hoc tantum inno/ centem uideri:q, illum non potuerit occidere. Nam quod ad mulierem indices pertinet:quæ defendi non poteft :fi patrem cæcus occidit : tam

impudente delatoris neceffitaté malotq fi tantum negaret. Viderit qui fidutia ueritatis putat:q, cæco facinus obieélu eft.Depræhêfa mulieris audatia eft:qui no pot nifi in credibiliücomparatóe defendi.Etquifqs cæcum inuicéaccufat folus cd reus. Aliæ Indices ce debucrût aduerfus hanc debilitate probationes.Cæcus in parricidio no debet rufpeélus fie ri:fed depræhedi. Q_uæfo itaq; indicés ut hæc primappter caufa inuez nis putetis : quæ côtra illû nimia fut. Nihil magis debet eê pro cæco:q g, aduerfus illu fût multa fingenda.Et confiât de pietate: de innocentia hois:qui expugnandus fuit parricidii fimilitudinc.Congcfta fût aduer/ fus miferam debilitatem ferrum:eruor:uenenum:amp; quicquid no poteft efTe negligentiæ nifi nefcientis. Nemo indices nemo diligentior débet ee ad facinus q qui parricidiû potuit facere cæcus. luuenis ifte : de quo fumma in rebus humanis monftra finguntur:eins fuit erga parentes fern I,er affc(ftus:que nefas cd optare de liberis. Cum domus igniû fcpta uio entia rapuiffet miferis fenibus omne præfidiû : illa feftinatione qua fuz fugimus erumpimus:in medium cucurrit incedium.In quanto tunc pc/ riculo fnit re% natnræ pietas, dû diu multumq; attonitus hæret : dû ad utrûq;refpicit ad utrûq;difcurrit. Plenæinfœîiciflimos parères perdi/ dit pietatis æqualitas. ut deinde miferrimos fencs cluferat iam propiorgt; ignisfaudiat licet inuita pietas)pfem iunenis elegit:amp; de pariter arden tibus uices difpofnit affeèus. Vix dû pofito fcne cü illum quoq; mirare; mur cxplicitum itc% flamas aperuit. Et nndiep coeuntis incendii reditus globis arfcrat iuuenis : fi tardius perdidifet oculos. Facinus é ludices: No hoc quo$maximis cotigiflc conatibus : ut feruaret amp;nbsp;mater. Mins tame in utroq; fecerat:nifipdidifTet oculos. Viderint q filiû in co magis parete mirant': icuius faluté facié uultufq; cofumpfit. Patri præftitit cæ citate:quiamifit oculos dû reppetit qua reliquerat matre.Non expédia tis ccrtû habeo Indices:ut exeuféq, pater iduxit cæco nouercam. Faélû eft co tempe quo cóflabat pfem filio fenê foluédo no eé. Contéderl quin imo iuuenis fuiffe cófiliü:ut pater cui matrimoniü filiüq; abftuleratincé diü:residua fencdlucis alia Colaret uxore:amp;ut domus:quæ cæcû tantû habebat amp;nbsp;fené:acciperet ex cóiugio miniftcria cuftodita. Facinus é Iu/ dices:q,bonos priuignos nouercæ facilius decipiet:nec leuius oderut^ Qua multis ludiis:q multis artibus patet cæcitas innocetis. Mulier cui fpe luadédæ hæreditatis præflabat debilitas priuigni : fencdlns mariti: itellexit hoc folû deeffe feeleris occafioni:ut prius ifamarct parridiicæ/ eus. Vifo igiturhoc:q,fibi iuuenis non uidebatur elle priuignus:uene/ num quodi miferi finuabdiderat depræhenfura:nuntiauit patri : tang

parricidiu pararet, Et quia mcdacium poterat facile nudari: fi que con iciurn nominaffetttota delatione fie ordinauit:ut fibi crederet' promif/ fam dimidia partem bono%: fi ucnenu feni uoluidet ipfa porrigere. Vi/ detis ludices:qua præparationc nouerca ad teftamétum patris accefe/ rit. Mulierem qua credit maritus noluiffe parte bono% accipere pro fee Iere:neceffe eft fie remuneret:ut faciat hæredem.O quanto aliter proba retur parricidium:quod iam poteft depræhendi. Mulier quæfe dicebat in cofeientiam fceleris admifïam:n6 hoc primu exegit a patre:ut quaere ret qs paraffet cæco uenenu:quis dediffet : unde maxium fciebat poffe fieri quinionis errore : indituit ut innocétiffimus iuuenis interrogaret' repente: fubito infamatura uelut depræhenfi trepidatione:feu tacuiffet cæcus : feu negadet. Adductus ad filiu fcncx dixit iuueni quicquid au/ dierat. Nunquam ludices tam fimplicis innocétiæ fuit facinus negare; Non cet aufus iuuenis cora ea muliere mentiri:quæ prodidit amp;nbsp;feiit ubi effet uenenum. Vt uero fcnfit infeelix inflante nouercam poflulatemq# ut finus iuuenis exqufrerct':tunc uero attonitus hirens : amp;nbsp;totamalo% fuo% cogitatoe cofufus : itcllexit hoc argumentu eius cé:quæ paraffet: ut poffet depræhendi. Igit' propere fcftinantcr oia mcbra pertradlans: amp;nbsp;merfis in Anu manibus: dum cunaa fufpit6ibus:du taefu iuuenis ex/ plorat:uenenu primus inuenit.Laudo ludices innocetiam filcntii:Iau/ do fidutiam g, interrogatus cui parafTet:no putauit fibi defendendu ue nenum. Rem quin imo fecit eius q feiret pfem no crediturum. EtCquæ maxima cft innocétiæ contumacia)pcrfuafionem fenis: nulla uoluit ex/ cufatione corrumpere.Non fuit illud treepidatio : no tacita confeffio. Q uifquis habet uencnumhabctamp; quodrefpondeat depræhenfus. Fe/ cit porihæc fcnex rem hominis quem non mouiffet quicquid inuene/ nerat. Non torfitminiftcria cæci : amp;nbsp;de fcelcre in quo folus nocens effe parricida no poterat:no explicuit ordine quinionis : fed qd plus é qab foluere:rcmifit iuueni defenfionem. Vtrum dcidc intellegis deterrima: mulieris infidiis filium paulifper nolueritexhæredatione protegere : amp;nbsp;diligentius de patrimonio fuo deliberaturus interim captauerit ut uide rctur mulieris cupiditati iam non obftare priuignus. An facilimum fuc rit exhærcdationem quoque impetraret nouerca cæci ab homine : cui tam multa perfuafcrat : cogitationibus ucftris relinquo. Hoc tantum dixiffe contentus fum. TcAamentum continuo mutauit.Etnequis mi/ retur hanc fcftinationem:ftati fubfequutum cd ut periret. An interfuc/ rit iudices iuuenis huius ut uiueret pater qui iam alio moriebat'hærede: uos ædimabitis. Nófcerfuit ut occideret'. Facius indices qd illa noéte i

cubiîo nouercæ : qdinIconio faauefttDomustota fcnfit; Nemo non fibiuifus eft iuxta fuifTc. Excitarifola nouerca non potuit:illo loco un/ de ucncrat fragor:Cucurrit familia quo follicitos atq; trepidantes duce bat Crepitus quem fequebanrur. Inuencrunt fenem occisum nouercam iuxta cadaucr fic iacentem:nc flati poffent interrogare quis occidiflet/ Nuntiatum eft deinde facinus amp;cæco. Inuentus eft(quod innoeentiæ fufficit)non a fcelere redicns:flans in limine cubiculi fui animo quo di/ fcurebant uidentes. Vt deinde ferrum iuuenis inquireretur:exegit eadé utiep qua: poflulaucrat de ucneno:q, in Icélulo gladius eructatus inuen/ tus eft. Non depraxor indices quin contra cæcitatem non minus argu/ mentum putetis:qquodinueniri potuit uenenum in parricidii fufpitio ne. Gladius cruetatus nouiffima probatio debet ede no fola. Ignofcite maiore periculorum metus : Ignofcite humana difcrimia.Defenfionem iuuenis primum lachrymis gemituq; profequimur. Perdidit infelix pa/ trem:perdidit amp;nbsp;cæcitas illu fenem cuius ofcula:cuius amplexus impo' nebat uulneribus ocnlorc. Cui prxftabat cæcus ut uiueret. Mifcra inno centia:mifera debilitas q, te nouerca : non Gc potius decipere maluit ut biberes uenenum. Facinus eft Indices coparationem fieri ut incredibile fit parricidium. Idem uos putatis efticcre nocfliu merita amp;nbsp;affedtus ofeu lis blanditiifcp quxfitos quod natalium pignorumq; rcucretiasfNullas ego facilius perire crediderim q corporum caritates. Et licet matrimo/ niis paulatim reueretia grauitatis accedat:pofrunt tame diftrahi facili/ tate qua coeunt. Vxor eft qua iungit:qua diducit utilitas:cuius hæc fo/ la reueretia cft:qduidet inueta caufa libero%.Afpicimus matrimonio^ fingula mometa rixantia:mutât quottidie domos: amp;pamplexus ledu/ lofq; difeurrut. Placet ctia poft liberos alius maritus:amp; unde depræhen das oium fceleru facilitate.Poffunt no amare uiuctcs.Quid fi huic uxo rit utilitati noucrcale noméadiungasf'mulieri quæ poflliberos inducit matrimonii no contingit tota reueretia. Quanto alios præftat affectus diligere uiti lucis audlore.liberi ac paretis no alius mihi uidet affectus: qquo reßi natura:quo mûdus ipfe cóftriétus é. Quifq ne mortalium co fodiet illud facru:ucnerâdumq;corpus:qd pot ex ignibus rapi:quo bez nc cófumunéoculi.' ' Nó inuenio indices quéadmodû poffit eé cótra libe ros falua reucrctia. Nóédifficile ut maritu uxor occidat:finó eft diffici lius ut filius pfem. Nonéindices qd putetis her muliere amp;nbsp;ui% de feeler queritneq; e q, fe nouerca fexus occafióc tucat. Maior é excitatis (firmi tas. Sût amp;nbsp;feminis ad fcclcra uires cu hént cas uiro$:. Qui imo Eiter/ roges facilius hxc pectora metus:odiu:ira corruput. Et quonianó hént

roboris tantum unde uitia mentium uincant. Plirunq; facinus infirmi/ tare fecerunt. Sane tamen illis fceleribus fufficcre non poffint: quæ di/ fcurfum quæ exigunt laborem.Quoduero tam muliebre poffis inueni/ re facinus qoccidere hominem iuxta te iacentem.'quot;Aggredi fenem qui fe tuis crediderit amplexibus:cuius fomnos ipia difponas:ipfacuflodiasf omnis alius percuifor depræhendi potch ante q feriat. Vxor non fenti/ tur nifi dum occidit.Non cft indices incredibile ut occiderit mulier ho/ minem;quem dicitur potuiffe cæcus occidere. Facinus eftindices fi c£/ cos habere non credimus:nifi neceffitatis innocentiam. Prima eft infir/ mitas excitatis ut nolit. Fallitur quifquis hanc calamitatem non ani/ mo% putat effe fed corporum. Totius hominis debilitas eft oculos per/ didiffe. Et fi diligenter adlus intuearis humanos:miniftcria luminum fu mus. Cæcus non irafeitur:non odit : non concupifeit. Et cum corpora noftra nigorem de luminibus accipiant : pereunt cum fnis uitia caufis. En ad quod crrumpant manus:quæ proxima quæque tam diu quærunt manus quxfuaquoq;minifterianon explicant. Audebit quicquam cor pus illud quod ad fingulos fibi uidet decidere motus : cui quicquid an/ te fe ed:donec exploretur:abruptum cftf Facinus admittet in quo nihil ipfe facturus eftfFacinus quod totum credat aliifquid ficæcitas ht qua fecerint ignesfnemoin incendio folos ex homine perdit oculos. Tunc facies fentit incendium cum ambufti defecere greffus:cum opponi non poffunt pro oculis manus amp;nbsp;ad lumia noftra flammas omnium membro rum uulncribus admittimus. Cæcum ucl hoc faciet innocentem : quod licet uiribus : licet fufficiat audacia:non habet perfuabonem hominis: qui poffitimponere. Nefas eft indices hunc iuuenem reliquarum debi/ litatum ratione defendi.Quam incredibile eft ut occiderit patrem:qui pati no potuit ut perderet. Rogo quid opus gladio/qd ueneno parrici dæ/quantulum fuit potius feruare matrem/Rapiatur ex parentibus illa infirmior:illa peritura. Parricidium fic facere potuifti ut optimus filius uidereris. Quantu deindeimpacietiffimis affectibus putatis acceffiffe poft excitatem/carior eft pater cum in locum fucceffit oculorum: amp;nbsp;tuc eftinfinita pictas:cum in illa debeas amare quod feceris, quid dicitis iu dices/tranffertin facinus hunc excitatis fux iuuenis fauorcm:adquem quottidie laudatura ciuitas coit:cuiaffident omnes liberi:omnes parc/ tes/faciet fe pietatis pariter amp;nbsp;fcelcris exemplum/Facilius eft ut occidas patrem a quo fis ipfe fcruatus.Nullius unquam indices parricidii magis debuidis excutere caufas.Cupiditas inquit iuuenem egit ifacinus.Hoc fi credibile fi ueru eft: debet uideri mulier hxres maritu : an prem cæcus

quiete facit quaCi captet imponeret quid dicitis mifero%paretum affe/ (ftusf Exheredaturus pater filium:non aduocat propinquos:non con/ trahit amicos : nullis lachrimis tabule : nulla uocifcrationecoplentur. Nefeis rencx:quata tibi opus fit rationetabular : exheredas mifcrabi' lem parricidam.Non eft indices quod putetis ideo nullum adiceftum ad exheredationem iuuenis elogium:quia de fcclere conftarct. Nemo un/ quam ideo non obiecit filio parricidium:quia crederet. Per fidçm indi CCS duorum inter quos de fcclere querit extimemus mutato teftamento proximam noctem. Iuuenis fcu innocens feu parricida cft:adhuc in fuo, filcntio ftupct:ncc facile dixerim unde maior trepidatio:fi alienum te/, nuit : an fuû ucnenum. Nouerca rem inter manus habet anxiam trepi/ dam. Nihil cft difficilius q differre gaudium:quod feias te no mcrcri:amp; «filio fe effe prælatam non eft longa perfuafio. Expediat nunc ut iuuenis agat caufam poftcro die:ut credulum fenem propinqui : ut ciuitas uni/ uerfa caftigct:amp; fe noucrca fenfit unius tantü nodlis heredem:no credi tur teftaméto hominis:qui eadem nocte qua filium exhæredauit occidi tur. Tractemus nunc indices ipfius fccleris cóparationcm. Cæcus igno rat ubiiaccat fenex: an iam quicfcat. Et q difficile cft ut credatillum quf modo de parricidio fufpicatus eft dormire patrem. Tu fentis quâdo fe/ nem uicerfe laffitudo cura%. Cæco quis renuntiat qd diei nodis ue fe/ crctumf Scis pariter an una quiefeentium fores uallauerit cura fcruo%. Tu facere potes occafioneuxor amp;nbsp;domina.Çæco fortaffis ad aliud lime errandum eft.Tibi hoc folu rcftat ut ferias. Cæcus neccTe cftquiete pa/ tris ipfa corpo%elcdtionccofundat. Tu iugulum : tu potes pertradlare peftus:dum amplcéleris : nobis ite% limen cafus rurfus reditus incerta temptanda funt. Tibi rcftat ut ftatim membra componas : ut quiefeas. Non fufficiunt facinus facturo folæcogitatoes amp;nbsp;uix tam multa pariter feiretis oculi.Per fidcm iudices ab utro credibilius cftoccifum feneano uerca qux profpexit ut alius poffet ee fufpedtusian a iuuene cuius inui/ dia periturus erat;etiam ut illu alius occidat. Intuemini per fide iudices procedente parricidam.Quos no ifta ueftigia frangant rumpantq; fom nos/ Veftigia plura femp errantium quæ no ualent fufpenßs prætempta tifq3greffibus librare corpus. Et quia diu incerta funt nutantia:neceffe cd grauius præmant folu cui crediderint. Quanto ex hoc plus accipiat necefle e illa nocturni filetii quies : q, ambulatis cæci nec manus ceffant prxmittunt explorant amp;nbsp;adeffe fe nunciantf Illa p quæ coplexus ueniut no funt ipoteftate cæci quibus toto fe fateat ftrepitu. Quicquid occur rit ncquaq potefteuitare cæcitas nifi offenfa : ut ambulare:ut igredi no

été poffimus aies facit. Q uâ multa acide Cupfuntpofiq ad pfem perue turn eft. Exploret' ncccflcc pariteriacetium prima diuerfitas uultus ora tractetur. Dctrahantf'uelameta corporibus queratquot; uulncri locus. Ita ex duobus neutru excitatiGrauior femp dextera: tractatus errantis.Paula tim deide admouédus eft pedtori mucro: amp;nbsp;ne qua cofundat'ignorantia nimiu liber idtus : præcedat oportetgladiû manus. Vndetantû uirium cæco : ut iuno ftatim ictu mors tota peragat'Incertu uulnus fit neceffe eft cuius impetu no regitis oculi:nec pollis cuftodire deftinatu ferro loz cum:dû ad colligedum uulneris podus dextere redire permittitur. Vtru deidc iuuenis poft uulnus unu continuo fugitfEt queadmodum fcit:an facinus expleueritf'an potius expediat ut dparricidio cadaueri credat/ Ecce itcRi p cade incerta redeundu cft. Omnia rurfus piculofe temptan/ da ucnicti. Fide ueftram iudicestut nobis pfit arguments criminis nri: cæcus fi nec ucnire nec reuerti fine ftrepitu pot: neq: Ec occidere potuit ut decipetnoucrca.Te te hoc loco mulier itcrrogo : quæ ta grauis quies ut te mors ta uicina no excitet/ Paruulis nodtiû turbamur offenfis. Exci tant nos exigui plerûqp motus : uoxicerta loginqua amp;nbsp;aliquado ipfû filé tiü.Hloß i fane iuxta te fuprema no fétias : quos fcnedhis lâgorcfq; diffol uunt. Hominis q ferro occidit'tumultuatur exitus amp;nbsp;fîmilis e repugnati ti. Quid qdneceffe e nulla mors (quietior Et:qquæ datitota eft. Nam qd dormies occifus e: no cft q, fic extimetis tanq per illa quiete tranfierit imorte.lit aliqd necefTe e inter fopore mortcmqùnediumtnec pot iungi tata diuerfitas : cu fit fomnus ipfe pars uitx.Non multu intereft quiete nram ratio uitæ rupatan mortis. Homine q dormies occidit'ipfa mors excitat. Sane no habuerit fupremam uoce. Habet utlq; palpitatoesthet motus. Et quicqd totus ledtulus fciat.Etquado mulier feni tuo bladius iplicita iacuifti/Siccinc dormis quæ móturbafti tota domûteuius priui gnus parricidatmifer e maritus. Ecce uitalibus ruptis in amplexus tuos effundit'eruor.Et fugiens p uulnus aia agit ante fc hanelitus agit crebra fufpiria. En iteßt largus ille fâguis circa tuos durat'artus.Stringeris de/ ficietium rigore mebro^:no moneris no expauefeistfed dormis p tot di uerfitates/ no reliqui/qd aliud fimulare poffit mulier cui necefTe e iuxta eu inucniri que occidit. Non e indices qd icredibile putetis:ut quis pfe rat dormietis fimulatoem. Nihil cR qd facilius humana calliditas poffit imitari. Sic quidécadane^expræflcre pallore: amp;nbsp;cotra nerbera experi/ meta tclo% mortium ptulcre pacietiam. Quato facilius fimulare poffit mulier re cuius imitatoi fufficit clufifTe lumfa laxaffc mebra : dedifTe fu/ fpiriis modu amp;nbsp;hanelitus negligeter egiffe. Inter dormiente fimulanteq;

non cd nid cofcientia. Nam cpad tot ucdigia:tot manos:tot proclama tioncs in codé tenore durauit nolite mirari : facilius excites dormietem $ Et hoc e oium natura rc^tne quid diutius perferas q qdimitaris. Simu lare fomnu habet amp;nbsp;hanc facilitate quoduidetf fimilis excitato qui de, præhéfus eft. Q uid hoc eé uis mulier:q, te no excitet res qua domus to ta turbatvillam feruilis negligétiæ quietem.Illos fine curis:fine affecti, bus fomnos: illos qui no ftati primo timore profiliunt fragornodlis agi, tauit.Quantus deide fremitus difcurrétium tota domo:prima fût eui, gilâtiû præfidia:clamores:ncc pot quieta res notis eé auxiliû. Minore ftrepitu comota es cû excitareris. Ecee cubiculi ueftri fores trepidæ fefti natoris effriguntquot;impulfu:cn lumen fup letulû ingerunt multæ manus: amp;nbsp;ad proftrato% corpora fimilitudiné cubiculum gemitu uocifcratione copied'.Tu iaccs amp;icadaueris fimilitudiné ufq; refoluta es.Hoc tu quic tem putas effefPatiétia eft. Veftræ indices extimandû relinquo prüden tiæ ftrepitu quem icubiculo fenis fuiffe cofefli funt qui illo potiffimum cocurrerunt. Vtrum putetis fatu collutatione moriétis:an perata cæ de referentis gladiu mulieris fuiffe difeurfumf An hoc quoq; inter artes nouercx:utoibus fcelcris fui partibus fenfim quicteq; difpofitis ipfa ad excitandam familia fecerit ftrepitumf Cui hoc folu fupererat ut fic fue, nireturfFragor quo familia excitata e:fi redeuntis cæci fuit depræhéfus iuuenis cet anteq gladiu referret:ut fciatis Indices nemine fuiffe idomo qué no fragor ille cofuderit.cæcus quoq; inuétus in limie e fient folet ni, tro citroq; cómeare. Iuuenis:fi intra fuum patrifq; cubiculum facillime difcurrit:quid adhucin limine facitf Euafit efagit. Gladium iam repo fuit. Et quanto facilius é caro fimularc fomnos unitum quietis imitari. Q uod per fidem maius fubitx cofufionis argumetum eft : quam q, cæ, cus exiliuit amp;nbsp;ftetitf Grauius neceffe eftexpauefeant quibus de folitudi ne fua no renunciant oculi amp;nbsp;conclnfus animus non exit in uifus no ha, bet unde timori fuo par fit.Depræhenfus eft iuuenis ubi illum deftitue, rat impetus timoris. Poteft negligere cæcitas in cubiculo fuo ducem:in quo oés dies : cunétafe^ noctes agit iter quod iam multis offenes multis edidicit erroribus. Extra limen cæcitas eft. Inde error inde tenebræ ni, hil eft innocentius cæco qui nec in fcelere depræhcnfus eft : nec in diffi/ mulationc. Proclamat hoc loco iuuenis. ut primum inquit me pater fra gor domus amp;nbsp;uclut tui confudere gemitus:Iterum tanquam te rapturus exilii. Tunc primum mifer fenfi facinus excitatis : fteti donec mihi re, nunciareris occifus : amp;nbsp;in illa difeurrentium trepidatione tenui mifer ocium timoris. O0numen aliquod paulifper accommodaret oculos:

b 2

primus in cubiculu intrarem patris : inueniffem fortaffis adhuc aliqua uerba morieris:loquiinterrogate potuifTem. Tarda amp;nbsp;trepida fût offi/ cia feruo%. Ego te depræhéaifïem noucrca uigilante. Sed inquit gladi US cxci cruentatus inuetused None ludiccs excitatis audacia:de par/ ricidio referre gladium. Et homo cuius paulo ante exquifiti fût finus no referret i cubiculum fuû ferrum qd no tegere poffettno abfcondere amp;nbsp;ta' men cruetatum fciat.Q uis hac indices impudetiam feratf Negat cæco fubripi potuifTe gladiû mulier quæ fe quiete defédit. Et quanto facilius eftfomnos decipe mifero^.Grauior c quies:quibus ex laflitudine cala/ mitatuuenit Cteo uero facile edetiacuigilanti fubripere gladiû.Que admodum parat'argumentû:quidam facere no poteftnegligetia amp;nbsp;fa/ cilius ed ut excitate imitent oculi gladiû cruentatû reponetes. Has tan turn caulas habet qui occidit alieno. Sentio indices iam dudû indigna/ ri miferrimum iunenem q? argumentis q, probatione defendit'.Redden da funt maximo uiroßi patrocinia tam pix excitatis : amp;nbsp;agenda reliqua pars caufx admiratione. Intueri mihi indices uideor expeditionis illius incredibile nouamcp facie. Vadit rapto patre iuuenis p ardetes erefecn/ teCq; Hamas diéturû me putatistut cuadat : ut fugiat.' Properatmifer ut reuertat'. En membra cotaclu flringunt'ignium.Pater tame toto coope ritur amplexu: amp;nbsp;ardentibus tunc quo$pene luminibus : texeruntma/ nus alterius oculos.Hoc nunc me putaris Rupere mirari quod huic iuue nis oneri per medios ignium globos amp;nbsp;ructia tedta fuffecitf Illud cft cui uix here poffit mortalitas fidem. Vifus eft fibi feciffe re facilem. Quan ta dii dexq? pietatis audacia eft ire rurfus in flammas:illo ubi patrem pe ne perdideris.Iam no erat illud penates : iam no eratdomustubiqi tame iuueni uidebatur arderc mater, latn mifer undiq; flagrantibus membris CÛ difeurretem claufiffet ignis:Cquodfolnm fupcreratnirium genus:) matrem quxrebat oculis'. Non fuit illud primum ignium perire lumina candentia:non protexcrût flagrantem fua membra faciem: amp;nbsp;oculiqux rentibus matrem manibus arfcrunt. Rurfus infelixtotum taduperlu/ ftrat incendium:amp; unde maximus eftcoilabentium eulminû fragor illo debilitas tanquam inuetura reuocatur. Solus omnium feruatus eft bene ficio excitatis. Protraharfiudices fi uidet'in mediû reus:plurimum pro bationibus adiiccre debet truces uultus:terribilis minaxqi facies. Hicé indices qui dicit'tota no(fte difcurrine. Hic ille circûfpcamp;us: hic ille fœ lix parricida. Recefferunt cûa:a debilitatis officia amp;nbsp;hominis: qui circa genua ueftra ducendus eft : no eft qui dirrigat greflus no fcruuli fupfunt no penates. Refpondete p fidé:refpondete mortales. Vtrum hiepatré

occidittan perdidirfQuidagis infœliciffimeluuenisfrogandu eft:neep habes totas preces : perit ille uefter ambitus ueftra miferatio:fed nefas e ut reatus ifte fentiat debilitatis aduerfa.Nos agedumiuuenis duc : imo noftris humeris noftris manibus innitere:nos tibi preces:nos accommo damus oculos. Quid aduerfaris ifcelixrQ_uidrepugnasfScimus te no rogare pro uita:fcd dura mifer:dura faite:uiuedumuincas:decet te hicquot; quocp uirtutum tua% cumulus : decet ut digneris moriturus abfolui.

Argumentum.''* Elio cimbrico milcs Marianus ftuprum fibi inferre conantem pro pinquum Marii occidit. reus eftexdis apud Imperatorem.

Pro milite contra Tribunum.

ATIS dedecoris atqi flagitii cadra cœperunt cû hæc furen/ ti tribuno mens fubieéla eft : ut in medio belli cimbrici ftrez pitu ante fignaCtuus honos fit habitus fadifTimus auribus) iuberet proflare gladio cinctum: amp;nbsp;uim turpiffimam ac ne/ phariam temptaret inferreCne quid aliud dicam)fortiori.Habet extre/ ma labes uiâ amp;nbsp;iexemplu in qd facillime uitia proficiat:noua culpa per notuit. Et licet ipunita fit reo uirtus fua:tame in hoc ruetis in deteriora fæculi curfu affirmo.Plures eruntqui tribuoûimitenéq qui milité. Et fi nihil minus couenireuidetquot; partibus aduocati fûmç Impator q reo capi/ te periclitati fubfidiû miferatois aufferre : memor tamépro quo amp;nbsp;apud que loquar. Audaélcr atq; ut fpcro tuto pfitçor milité tuû quicqd affe/ rat cafus hodie fub ipfo fortunaeminatis létu ftarc fecurû.Autcnlabfol ues tanqinnocenté:aut punies tang uirum.^as é uita pcriclitari:qui na tu fe meminit lege pereundi. Ne^ in militia grauiffimo afprimocp bello ita uéit:ut ncfcirct Gbi morté in prociélu héndam:neq; ta imbellis ut no forti pectore aduerfaidum no inhoncfla toUerct. Affirmo tibi.C.Mari nó fic nuprepugnafrct:fiillu tribunus uoluifTct occidcre.Ncq; ignora/ uit quæmanerêt eû pericula:cû obfccenos furiof i corruptoris amplexus gladio diuelleret. Nec héo fane qd in milite praeferti tuo laudé:fi pudi/ cus cft tantu:qa expedit. Nec fi fit uitaccupidiflimus pœnitere cu facti fui pot. De interfectore corruptoris fortace dubites. Illud utig fcio dc impudico milite no deliberates. Huc uero. C.Mari.CDefédat cni tam fortiter miles tuus : qindicatus e: )ncc fidanaueris pecnitebit. Si fors ita tulerit:ibit ad pœnâ pleno gradu ta paratus mori p pudicitia q occi dere : laudéq; perpetua fortidimi pudoris fecu feret. Omnis licct delato ru uis igruatinunq tamé effici poterit ut miles tuus magis doleat: q, ac/ cufatus: q q,appellatus c. Sed ncq; hoc mars parens ncc figna militaria

,àquilæq; uiamp;ices nec tua fumeimpator diuhuirtus Gnat ut tua quocp fentetia quifq uir amp;nbsp;romanus amp;nbsp;miles nimiu pudicus fit:apud que ante principia gerendu eft, Eccc cumaxic hocagifutiterromano^ Icgionu manipulos fcorta deligere : amp;nbsp;ad ftuprû trahere facraméto rogatos pod hac liceat ex decreto tuo. Nec pudet accufatore apud.C.Marium(qd exemplu diuinitus nobis datu uidet quod in hofcuirtus pofTit)affiden tibus legatis præfeétifq; amp;nbsp;iftis illi prodigio diffimillimis tribunis toto armato% iudicio obiicere militi q, uir fit : tantuq; du^ ac rufticu amp;nbsp;pa% meretriciis artibus queritquot; educatu. At ego fi qua eft fides pudicitiam in militeetiâ laudare erubefco. Fœmina% eft ifta uirtus. Aliter mihi lauda dusé uir fortis idoneus bello:próptusad pericula:præftantis animitli' here dica dignior q tribunus eet. Hoc cnipropinquo Mari no erubefee res. Pater huic emeritis bello ftipediis : tunc cu tota fubnixum numidia fregimus lugurtham exaudloratas armis manus agrefti labore fubegit. Prædura prifeis moribus mater frigoribus ac folibus pulla : amp;fplarifq; ruris opibus marito particeps ♦ Affirmo q nemo appcIlaOet ipune. His ortus ipfcpcul ab omni cotadhi recederat : pueriles quoq; annos aliquo femp opere durado fequi pecora primo:arcere gregibus ferastaliqd fern per audere maius annis. Ludus fuit rotare faxa:uibrare iacftu fudcs: fal/ tus agitare uenatu:mox uigetibus lacertis humu feindete: fegne futuris nonalibus eruere filua. Sic effectu eft ut(queadmodu aliqui putat)pof/ fet cito militare. Interim ex ultimo littorc occeani amp;nbsp;direpta frigoribus plaga ges are^ natura bene relegata ftolida uiribus : indomita feritate: infoles fucceffu:nec minus aioamp;imanitatc q corporu beluis fuis proxia italiam inundauit. nec tame tantu in fua qtum luxuria focordiaq; nro% ducu elata: dum nos i bello quoq; uitia pacis fequunf: amp;nbsp;delicati fumus ctia miferituaftitate agris: folitudine iuuetuti:periculu impio:ac prope exitiu attulit. Apparuitcpnunq populo romano adppulfanda pemitie magis uiris opus fuiffe. Itaq;cuappareret foluta militixdifciplia amp;no minor nobis pugnacu moribus eet q cu hoftibus:adunicu.C. Maricu uirtutis turttu fanaitatis fæucritatif^ præfidiû cofugimus. Et meher/ quot;nbsp;cule feftinarût parères ad nome liberos mittere:quis asperrimo bello:uc lut occafione c6plcxi:ut fub te ponere rudimeta militia: c0tingerct:ccr/ • nere quottidie diuinæ uirtutis exeplum te hortatore ope% here te tede. Et cu hxc comunis totius exercitus eet fcelicitas dux Marius tame(o fa cinus idignu)plus reliquis cofecuti uidebanf: qbus tribunus cotigerat propiquus tuus.Quata cura robora militu legeris impator:uthoftibus prope huanas uires excedetibus opponeres paré deledu:uel exeo mani

feftu cd qdeu feires no ex cefu effe uirtute:prxtcrita facultatu conteph tione uircs tantu aiofq; fpcélafti.quid prodedf'en quâta delectui tuo fit iuidia.diceris aduerfus cimbros puc^pbafïe. Sed neq; te militaris ætas fefelit:cuius certiffima méfura e: pofte fortiter facef.neep illa libido fuit faite uitiis ufitata:quæ ad obfcœnos ucneris ipetus formæ cupidine in/ cendié. Sedquida pditus cotumeliæ amor:ac fuma flagitio%uoluptas inquinare honefla. Hoc ipfu qd primus ante fignapcurrit qduetcranos tyro præcedit qd redit puluere amp;nbsp;cruore cóeretus:lilud idud qd tam uir eft.Vulgaria fût irritameta cupiditatis:forma ætas:lingularis res e for/ tis cocubinus.Illas cicatrices:illa uulnera:illatot eximiæ deora militiæ: quid cxcquar ultrafimpator pudet mc qd itelligis: trafeo oblata nolenti mune% uacatoem amp;nbsp;bladius q militiæ difciplma pofhilat adulatu militi tribunu:impatas afprimas expeditoes:ut remitterent':fæpe ordinis:fæ pe affinitatis tuxiadhata gram.Cofitemur.C. Mari diutius uixit obfcœ nus corruptor:dû ifta miles no itelligit.No audeo dicere Impator coci/ peaio teporis illius hirumtreforma cogitatoes tuas. In aliis forfitan cau fis pmittit idignitat e rei oratoe exagerarc:de iniuria nfa latine queri no poffumus:parcendû uerbis e inhibéda magna ex parte ueritas:præuari candû mihi c fi pudore héo. Colatis cû bofte grauiffimo cominus caftris •CÛ totum bellû quodda genere ad pede ueniflèt: amp;nbsp;oium métes iminétis pugna: cogitatio ipleffet:circû fremere undiep barbaro ululatu:romano -militi pro ualo excubari meretricia obfcœnæ libidinis patiétiam aliquis impar:quot; fuû quifq; heat fortaflc iudiciciû. Mea fetétia no fatis pudicus e miles:q armatus tantû negat. Hoc expofitois loco Impator malo accu/ fatoribus credas.Illi narrarût re uiro amp;nbsp;romano amp;nbsp;milite tuo digna. Ad primû ftatiobfcœnæ libidinis fermonemo aliter q fi in hofte daffieü ce cinifTet : gladiû illum que a te pro pudicitia nra% coiugum accepat per I,c(ftus ifandi corruptoris exegit:amp; illatû ultra pede:tantûq; no ardore uminû horrore capillo% fremitû indignatóis ante oculos tuos dicendo pofucrût. fi omnes milites tales habemus Mari uicimus. Verebar equi/ dem ne fugandi corruptoris caufa ferrû ftrinxifret:Camp; quod accidere in terim folet)dû alter recefTurum putat : alter percufTurum no putat:tam honeftum opus cafus fecilTct. NecpenimCut opinor)hoc quoq; exigent dum fuit : ut cum cæcus amentia corruptor per uulnera ipfa rueretad præbendos amplexus:miles etiam gladium reduceret. Ego ucro parum uiriliter iftum indignatum puto fi ftanto dolore tribunum potuit agno fcere: Ipfe nihil excuCat. PercufTi inquit. C.Mari fegniutque occidi. Haufi noxium ultrice dextera fanguinem : fiue licuit : fiuc non licuit;

Ateputinä plures mortes ccepiffet ut impu%fpûm renafeens pœna tor/ queret. Pa% feuere militate reddétibus Suppliciis difciplinâ cotinemus: fi tribuno poft hoc faeftu bene ceffitg, occiiùs e. Rcû ergo cædis no infi ciationc defenda. Viro forti præferti amp;nbsp;innocéti nihil facere couenit qd negandu fit. Nó abnuo crime:imo fi accufatores taceret ipfe narrahet: Obiieite igit fed ut delatores decet totum. Verecundiffimûeni milites apud fâétiirimas impatoris aures minus pudet cofiteri g nos qucri.Pa% ne dedecoris fubimus : qd no de honoribus fortiffimi uiri querifamp; ut 15 ginime nota præcedant:réhoneftifïimâ militi feciffe impune critfDam netquot;etia: amp;nbsp;pudicitia fupplicio pedat. Couenite legiones intédite animO fanéto traéta undiq; auxilia. Lex dicit caftris:nec pauci fût qui hoc no/ lt;nbsp;lint licerc:illud uelint. Nó me hercules pofu teuere : quo minus faceufa tore dolor meus erumpat.Quid dicis tufSi tribunus eês : hoc fecifTesf; Si miles cfTes :hoc tuliffesfDate præcepta:coponite difciplinam,Miles t? hac cótumelia peuffus é. Indignis uero uocibus cótaminatus nihil am/ plius aliud q renuetfamp; quis nó illu inter proftitutos heat: ficómiferit ut ,, itei^ poffitappellarifneget tantu ut ultione iniuriæ fuæ differat. Ita pu to cû illufcrit tribuno:queriélinifcitmanus:^ab affignata ftatóe miles abducit': ut ftuprû patiatquot;.Vos Iterrogo accufatores:qd facietf feret li/ bidinofas manusuulnera fua tradlatesf deponet arma:an nó ponctfVir eft eniauctore habet, hoc primi ordines iubet : xquum e tribuno milité parere (dié fperarc etia proccflus pót. Pro hoc merito accipiet fortaffe uicé:ordines ducet : amp;nbsp;fub illo alii militabût. Si hæccôditio caufæé:fi dcfenfor fui nó praemittitquot;: indicate prodicite fi corruptore nó licet feri ri:feret.nó enipoteftnudamanu repelli : memetote corruptor armatus eft. Implicitus tame in nefädo nexu. Cogitate qd fibi feciffet utru fit fi plura defpiciat imo fi uidccquot;quo iuftius queripoffit patiatur. Iftud uero Hagitiu in conatu pereat : na fi libido ad uotu obfccenicorruptoris pro cefferit duo occidedi erunt. Libere itacp dixeri.C.Mari q de fortiffimo milite fententiam feras magis tua itereft. Huius quide gloria: nihil plus adiici pót:q fi pro re tam honefta moritquot;: hunc mirabitur fola uirtutum incorrupta teftis uetuftas.Hoc fane fatuum patres liberis uel poftpeena praecipient. Tu cogita quid te fenfire homines feiat. Hoc exemplum in neutram partem poteft taceri.Cogitare certu eftid queep cum iudicat probare : quod in re fimili ipfe fcciliet. Omnibus enim ad uirile robur per pueritiam iter cft. Etiam contra libidinem maturuiffe non poteft.

.Rccognofcc incrementa tua amp;honeftam tantae magnitudini memoria priftte tenuitatis. Sine dubio tc ad tot cofulatus amp;nbsp;adtos auc deftinatos

triumphos diuina uirtus tua fuftulit. Meméto tarnen amp;nbsp;tu Tub tribuno militaftimec ad hoc faftigiu dignitatis tam breui tibi uenirc cotigiffet fi fero cœpifTcs. Dicam nunc ego præcipuam femp curam romanis mori, bus pudicitia: fuifTe. Refera Lucretiam quæ códito in uifcera fua ferro I'œnam a fe neceffitatis exegit. Et ut quamprimû pudicus animus apo, uto corpore fepararctfe ipia pcrcuflit: qa corruptore non potuit occi, dere. Si nuc placet tibi miles:quid ego uirginiü narrem : qui filiæ uirgi nitaté:qua fola poterat morte défendit:raptû$ de proximo ferrum:no recufanti puellæ imerfit.Diuifit illi fold Apium que tarnen populus ro, manus fecefhone a patribus amp;nbsp;prope ciuili bello perfecutus iuincula du ci coegit:neq; ulla res tam magis indignatoem plebis comouit:g q, pudi citiam aufferre teptauerat filia: militis. Hxc fût honefathæc narranda fœmina% cxépla. Nam uiro%quæ pudicitia ê:nifi no corrumperefNo fit mihi forfitan querendû aduerûs auribus fæculi in tantû uitia régna, re:ut obfcænis cupiditatibus natura ceperit : ut pollutis ifœmineâ ufcp patientiamaribus:icurratiam libidoifexu fuum. Fine tarnen alique fi, bi uitia ipfa exceperût. VItimûcp ad hoc huius flagitii crime fuit corru, piffe futu^ uirum. Hoc ucro cuius demêtiæ eftf In concubinatu iunio, tes legunt': amp;nbsp;in muliebre patientiam uocaéfortaffe ia maritus. Ego ue, ro gratulor militari difcipîinætgratulor opinioni caftro% fi huius métis tribunus i hunc primu incidit. Ita ne tandéfluuat eni uelut prxfentis in fequi furore)Scorta tua ftipediu merent': amp;nbsp;fub fignis exoletos trahisf Ideo meretrices ab exercitu fubmouetur : itrare caOra fecminis no licetf Ita puto no opuseft Milité:hoc eft plus q uirû iam iarnep in acie ftatu^: cui pro uirili portione faluté fui patria comiffit appellas:fortafe claffi, co fonante. Ideo dationes circuis ideo uigilias ambisfEn qué tribunum faceres cû præteftati militabant.Nó hic profufus é furor/Nó manifeda demétia eft/Vides munitu gladio latus:lorica ferro afpam:claufä galea facié amp;nbsp;ad terrore belli criftas minantes:infcriptu in fcuto. C.Marii no mcn:totu dcniq; uißi martio hitu horrétcm.Hic tibi cultuspditutiuide tur/Appellabis de dupro/ Vim afferes/Quid dcidc expedias : ut ille te tribunu putet:cu tu illu nó putes militem/Vacat enim uitiis noftris : amp;nbsp;ad omne notu fluente fortuna lafciuit ocium. Aut ieo falté datu res pu, blica ed: ut ad redituédum earn fatis fit milites impudicos nó effc. Non deprolatando tibi iperio res cd:nec tranfmarinas ut nup prouincias pe timus. De italiæ profeffione certat'pro aris focifq; conditimus. An hæc omnia igni ferroq; uaftentur. An nobis caput barbarus hodis excidat^ An Cimbrice loquendum fit uita omnium nodrorumamp;falus:(namque

aliud ne Tub hoftc quidéuiri timemus)in ultimu difcrimen adducit'. In fluxit italiæ inaudita multitude : qua ne ea quidé potuit fuftinere terra quæ genuit : inufitata corpora magnitudo:mores etiam germanis feri. Strage noflro^ campi latet:iam fugato% Carbonis : atq; Siliani fub cd paratione fœlix militia eft. lacet poftamiflû Scaurus exercitu. Scruilii Manliiq; bina cu tot legionibus caftra perdidimus. Gens maiore tcrra% parte uidoriis peruagata:tantu in Mario ftetit. Libenter te impator in, terrogo in hoc rc$: ftatu tales milites habere malis an tales tribunos/ In tanto belli difcurfu:necocefe quidé ueneri darem ueniam^ Nam quo ad altioré quifq; bono% gradu extenditur magis in exemplum fpedlan, tibus patet. Cum alii excubent armati:alii clauftra porta% tueant/: alii uallum foflafq; fcutis innixi cingant:cibu ipfum ftantes capiant:tribu, nus inter fcorta uolutabitur/Et has folas uigilias aget/ Ac ne ideo qui, dem breué faltem frugalitatis perferret fimulatoem : ne hoc ipfu facere milites fciant/Age porro fi uiucret tribunus: amp;nbsp;hoc ad te fadlu impator deferremus:circuftarct uniuerfus exercitus nec hac militis cotumeliam: fed militiæ putaret.quid ageres/ Quid coftitucrcs/beneficiciü accepi, fti Mari beneficium:no habes neeeße propinquum tuü occidere. Nam fi ucre extimemus imperium. Po.ro. ad hanc diem : militari difeiplina ftetit.Non eni nobis aut multitudo maior eft q cætcris gétibus:aut ue, hemétiora corpa q ucl his ecce cimbris:aut maiores opes g locuplctiffi, mis regnis:aut mortis cótemptus facilior q plærifq; barbaris caufä uitæ non habentibus.Principes nos facit feueritas inftituto%:ordo militiæ:, amor quidam laboris: amp;nbsp;quottidjana exercitatione affidua belli medi, tatio.Itaq? plura pene moribus q uiribus uicimus:cu captiuæ quocp fan élæ habebantur: amp;nbsp;cotumelia etiam hofti aberat. Quæ oh longa fuper bæ nobilitatis intermiffa luxuria tui nobis mores retulerunt. Dii profe dto magnitudiné tuam curant Impator ac dirigut : qui tibi fup cæteras laudes obtulerunt tam honefte fentétiæ occafionem^ q, miles fortiter fe cit fi abfoluis tuum exemplum eft. Nifi forte hoc me perturbari putatis q, tribunus fuit.Ideo hercule turpior ideo morte omni dignior.hæceni coditio fuperio% eft: Vt quicqd faciut præcipcre uideant : amp;nbsp;pemicio/ fiflimus eft malæ rei maxius quifqs audior;quis cotinebit militia/Quis caftréfis difeiplinæ præcipiet feueritaté/Quis te impator maioribus eu ris diftriéto deliéta militum coercebit/ Tribuni corpus amp;nbsp;peccata corri get/Ad qué cofugia/cuiqucrar/fic fit ut neceffe héamus ipO nos uidica re. Tribunus fuit: amp;nbsp;hic miles fuit. Tribunus hoc dicis cui parere caliga tum lex iubct:quinon folu militibus fed ceturionibus præpofitus parte

quandam imperatorii poteftatis obtinet. Ita opinor contrauura caftro rum fecerat miles:etiam fi tantu negaffet. Neleis q, illius honoris faftiz gium quæ potchas ordinis:tiro efl. Age fiad te. C.Mari aliquis impu/ dicum milité detuliffet : ferres dicentem. Tribunus me iunitrQuod fi par in utraq; parte deliétû cflthoc tantu crimen milite faltem decet. Tri bunus fuit. Videor mehercules impator oblitus mediocritatis meæ: cu uix unius defenfioni fufficia : quidam pro uniuerfo diéturus exercitu. Omnes has quæ circunftetere legiones:florem Italiæ : ciuiu fociorumq; robora una uocc proclamareapud tribunal exidima. Nonignominiæ tribuni parere poffumus:nemonodrû reeufat itinerum laborem:nec in uifum fup arma fafcem:no iftiui folis ardorem : nee fub pellibus aétam hyemem:feriéda fit fatigato foda:pro uallo portifq^uigilandû: fortiter ancipites inibimus pugnas:uulncralaude penfabimus : mors erit igno/ minia potior. Quicquid ipugna patimur uirorum cft.Imperet afperas tribunus expeditiones : (iquo uertice montis hoftis pellendus cQ: fi in/ ter infedos armatis faltus fpcculandu:fiuiat deniq; fterga uerberibus: exigat fcruile plagat * pacietiam:lcno ctia feruis excipit':fortaffe hac le/ geeaptiuos uedes. Simeretricia impat neceffitas. Siaducrfus obfci/ nam uim corruptoris arma tantu contumelia: caufa hemus : potius ca/ ftra capiant'amp; uim tribuni interpellet cymber. Nihil tale nouerc germa ni amp;nbsp;factius uiuit'ad occcanum, Q uid futuru edImpator fi ad pudici/ tiam militu ptinet uincifAn ignoramus Impator qta quodam.Po. Ro. exarferit feditio : cum ex domo fceneratoris addictus lacero uerberibus tergoftsrupiflet in publicu: amp;nbsp;illas fupplicio% notas tuliffe fe quireret': q, uim corruptoris pati noluiffctf Et ille tame quanq hoc flagitiû cona/ tus iaddiéto ac pene uix libero uidebat'aliquatenus memorTuiflèroma næ fanclitatis q uim obfcœniflimâ no temptauerat nifi aduerfus alliga/ tas manus.Eo taméufq^.Po.ro.uidiéla proccffit:ut ardétibus bello fi/ nibus ad delcétu ncmorefpondcrct nifi amp;nbsp;pcena corruptoris amp;nbsp;abroga/ tione legis fatiffaétû eet. Nolebant militare quis hac iniuriam no miles accepat.Q_uid de Fabio Eburno loquar qui filiu impudicu cognita do mi caufa necauit. Iaiam comilito quicuq; cafus manet:etia fi impator te damnaturus eh. Habes folaciu facius eqapatre occidi. At propiquus C.Mari fuit. Corrupitis indicé amp;nbsp;aio alioquin leui graue podus impo/ nitis.Propinquus tuus fuit.O rem oibus narradam cu abfolueris.Nam fiqd tibi iudicadi fides tua caufa facere permittit:cogites profcéto qua turn tibi hoc ipfu apud imulos:quos uirtutibus offendis:allaturum fit inuidiæ:cum uideberis:aut corruptorem militis iudicaffe innocentem:

aut propinquumtuû etiam uindicare nocétem; Olim iam Impator itcr fulgétcs uirtutes tuas liuorlocu quirit:amp; natura quidé omnibus noui/ tatis increméti^aduerfa nobilitas:tuis tame laudibus præffa amp;nbsp;obruta: rimatur occafionem criminum. Quod fi bene inuidia noui hoe quoq; tibi obiicict : cplaltem propinquus tuus peccauit. Quare abdicandus amp;eiuranduseftnótuus fanguis. Certe nihil minus cómittendum : qut ulcifcaris hoc Ragitium:ico præfertim:qui apud malignos poterit uide ri te permittente fccifle. At ille fi unquam cogitafTetje cc propinquum tuum:nó has uirtutes tuas:iter quas fortuna tuaminima eft : eu ei uelut propius cótcmplari licuifïet : toto pedore haurire debuerat!'Non huic affinitatis fux fcclicitati referre gfamfMilitcs te melius imitant.Q uod fi poft hanc mente uiucret tribunustncccfTarium forfitan erat hac quoq; cum primiinuidia : q, ifta feciflet Marii propiquus:quod ex ipfa Rirpe uirtutum fuftulifïet fe flagitii foboles. Nam cu bene fit liberata probro familiatquid attinet illud fubinde Mario obiiccref Optimum fuerat no habuiffe talem proximu amp;nbsp;libcntcr perdidiffe. Perorata Imperator : ut mediocritas ingenii mei tulit:caufa. Scio comendationis partes cflc re/ liquas:fed has fupcruacuas facit fanétitas tua. Q uidcniuercarncno/ ccat reo humilitas apud tc:cuiucl gratior potcftclTc nuda uirtus:apud que maximum cft ex fe ccepiffer Comendem tibi ordine caligati militis: quem uclut incremento^ tuoru natalem Iibetcr ab alto refpicisf Adhuc fortaffe patricium ualuerit genus. Sed dudlu tuis longa ferie dignitatis ordine : ipfa uirtutu conditione meliore fecifti. Nondum potuit altius procedere uir adhuc huius ætatis. Tarnen eu ui^z fortem : cum dignum tuis caftris:tuis aufpiciis probarim : comendo tibi quiequid melius mi' les fieri potcft. Hoc quidé profcéto no expedias : ut in extrema adlionc mifcrabili fletu: amp;nbsp;humili obteftatoc uita genu nixus petat: nec tu roga/ ri ab innocete exigis: nec uiro forti opus e precari abfolutoem. Vnu ro/ gat ut fi qd de caufa illius dubitas : des dilatione ufq; adpximu præliû: pone iprima acie:ponc ante fignaffortiter dixerOno Iter Tyrones:ubi ufus piculi quo maxius hoftiû globus igruct:fpcéla pugnante. Affirmo tunc minus ignofces tribuno. Liceat ire i aciem:cogrcdi cu hoftibus. Si pire debet rogat tc Impator miles tuus opis mortis fut utaris fceliciter.

Argumentum.

Ir fortis optet præmium quod uolct. Q ui caufas mortis in fe/ natu non reddiderit infcpultus abiiciatur. Quidam de partu uxoris mathematicum confuluit. Is refpondet uirum fortem

fururu qui nafceref: deinde patricidam♦Cûadoleuiffet:qui erat natus: bello prix fortitf fecit:reddit caufas uolûtariæ mortis. Pater cotradicit.

Pro filio contra patrem.

OSITVS patres coferipti in ea coditionc triftiffimæ fortis: ut nec morte dignus fim nifi me patricida putetis : nec præ/ mio nifi innocctcm:adcoq; ludibriis miferæ fim diuerfitatis neccflitatis implicitus:ut impetrandi! anobis habeam odii mei fauorë:quæfo praeter oia : quae ante hoc tempus circa nos ordo prae diétæ ucritatis explicuittattuliffe mecredatis urgentiu malo% probatio ne. De parricidio ueit: q, occidere me poffu: de rato q, mihi no licet mo ri. Non fold mathematicus fæculo téporibufq; prædixit has manus : amp;nbsp;ego me parricidii credo facture tplufq; refponfu : g facræ artis trifte præ fagiu eft:qdmihi fie minat'aius meus.Nó héo infœlixicogitatóibus me is unde nó timea:amp; facinus:qdfibi pro me pietas pris : qdßngulo^ mo cétia rogat:fentio:Patior:agnofco:ne quis me tamé laborare putet mi/ feræ pfuaGoni s errore. Accipite cur no pofTim dubitare de fato. Patrici diu credit: q fadturus e.no timet:q periturus e. Ante oiaigit agrauita' te publica peto:ne pro tota mocentia mea cotenti fitis hoc:q, uolo mo/ ri:nec qa uideor cotendere cu Mathematico:uicere neceffitates:expu/ gnare fatu : ideo mihi bene credi putetis amp;nbsp;uita. Aliud efacinus no effe radlu^. Aliud mori uelle ne facias. Q uiimoCGqua e fides)hoc qduos coftantiam putatis: ifirmitas e: q, ad fupremacofugio : aium meu noui. Nouiffima uitx:metis integritas e:in meapoteftate breui no habeo nec mortem. Fidem ufam.P.C.ne quid amplius de mifera pietate fperetis. Quimori uolo ne parricidiu admitta : non fuenio queadmodum illud poflim no facere uidlurus. Nam qdad pfem ptinet : qui me retinet uiue re nolente:non miror: q, adhuc rcceti gloriæ noftræ gaudio ftupet:amp; in opera mea totus oculis aioq? couerfus:parricida non uidetp uiru forte. Hic e aius:quo me quis denuciatum prædiétuq; feruauit : amp;nbsp;cu incertis adhuc dubiifep uirtutibus præftiterit ut uiuere:prxftat meritis adtifq; ne moriar.Nunc ille:q, pietate:q, uideor iftius perire reueretia:uocatpa' tricidiu fuum:amp;i orbitate:qua fibi facere uidet :nó remediu meu : fed fuu fpeélat afFeélum. Filius q uult mori ne patricida fit: aliter fibiuidef remunerari no pofTe:^ut ip^moriatquot;. Merito prorfus:merito mife% fe ne:triftes follicitudies amp;præfcii metustad Mathematicu:amp;refpofa mi ferunt. Debui uir fortis nunciari parricida prædici. Siueenim miferæ

C

coiugis prodigiofa fecunditas tumultuous pulfibus maritales inquieta tauit amplexus:(eu p anxias nodtes dirofcp fomnos feralibus fcnex ima/ ginibus agitat. Dicitur ad notiffimu faerxartis antiftitenon fpes:non auida uota: fed fufpiria : metus amp;nbsp;præfagiû magni nefeio cuius icerti de tuliffe pallore. Q uid aliud hoc eeuultis.P.C.qua primam fatalis in/ ftindhis neceffitatéf'De partu uxoris no potuit no interrogare:delde no credidit. Referam nuc.P.C.cuius artis : cuius fuiffe dicat'auctoritas: que putauit adcundu:qui fic timebat.Homo quiCqdcertu habco)plu/ rimis meruerat experimetis:ut ad il!u:uclut ad oracula deo^trplerumcp facro fpu peCtus:hoium follicirudincs:mctufqj c6fugerent:dicitinfpe/ da totius ratione cxli digedis fyderibus (numéros:ad publici priuatiq? fati ftupuiffe cofpedum: amp;nbsp;tanta profpero% triftiuq; cogerie magis ipfo cofultore perterritus:diu non comiffiiTe uerbistqd uidebat. Sed o uiru grauitatis antiquæ dignuq^cui fe fato^ archana nudaret:cum partus: de quo querebatmulta prxftaret propiora profpera:lætos icipientes an nos:no fuit contetus meliora prædicere:fedCquæ certiffima e uerapro/ feretium fides):quicquid depræhéderat protulit in medium: amp;nbsp;procla/ mauit futurum ui% forte: deinde parricidam.Quis unquam.P.C. fidu eia maiore refpodittCum fumum facinus denunciaret:ante fe dixit pro baturum. Fecerat profedo.P.C.interrogando mathematicu pater : re no educaturi:fi quid triftius copcrifTct:niG hoc primu de fato fuiffet ut uiuerem. Sed nec Mathematici fides circa mometum aliquemuc ceda/ uit ordine:no numerus fefellittno fexus i partu : no iuuentatno robur. Illa quoq^qux uclut extrinfecus cofentiebant: afluere refponfo. Bellum hodis:acies:ad illam ipfa qua fortiter facere poteramus xtatem. Pater uero periculi fui denunciatoe no territus:armamihi:proh tridis neceffi tas: arma ipfe circundedit : amp;nbsp;fuis ad pugna manibus aptauit:tanq Ma themitico id ia credidiffet.Quis miretur : q, refponfu no cotempierit: dû fperabat ut fortiter faceremtMori me no uult:amp;iam no fuperednifi parricidium. Omors laudanda fortibus:expetenda miferis:no recufam da fœlicibus:quantu te quxfiuimus in bello. Tuli enimfdeos teftor)in acicm:tuli no uirium iadatoemtno gloriæcupiditaté:fed ut patriæ præ flaret aliquid utilitas mei:ut hunc mihi deploratum fpum:hoc dedina/ tum damnatumq; corpus:publica% utilitatum ufus abfumerct. Ibi pri/ mum mifer didici:q multa nefcientes:q multa faceremus inuiti. In me/ dios hodium globos perditus pugnator exilii : cedit acies. DenGiTima queq; certamia folus inuad:relidere nemo fudinuit.Obuiis idibus me/ bra nudaui: amp;nbsp;ad incurrens ubig ferrum uitalia parata circutuli :uacua

circa me tela cecidcrut. Mifcrum me deceptæ cogitatóis cuentu : forti, ter fccitdu mercor occidi. Recedite gratulatóes:abite laudantes:no cir cum eo templa:no reddo uota numinibustadpatricidiu ucni.Q ueego piulo ante palTus fu mifere cofeientiæ pudoré:ad pfem arma no retuli. Timui quin imo ne mihi dum rcuertor occurreret : ne in ofcula mea:ple nafepadhuc uidlricibus telis manus incauto rueret amplexu. Qua tunc inter cæteras exclamatoes deducentis exercitus uoce:quodcircunftan, tis populi murmur excepi. Magnum fœlicécp iuuené fi fubito morcreé. Adiuuatc dii pariter atq; hoies:dum perire c6cupifco:dum uolo mifere mini:ne hunc ardoré fugientis animæ dilatóc laxetis.ProclamottcQor: in nouiffimo fati flamus abrupto : prope e:ut occidat patrem patricida prxdidus dum ed mori paratus.Quid me pater adhuc detinesf Q uid moraris abeuntemfMelius quide fuerat hunc fpum:autfipfamaterno, rum uifeeru (ede cóprimere:aut ut primu contadlu fuo cæium : terrafq; polluerat fedina morte dimittere. Sane tamen charitas patriae priuatos uicerit metus : amp;nbsp;in honore uirtutum fcelera nutrita fint. Quicquid cd propter qdeducari me tati fuit:explicitu peraeduq? cd. Redat una pars faci:ultimu folumq; facinus. Frudra me cofolaris xquanimitate pacien, tiacp tua. Non ludices utriufq; nodiu difcrimcnagitf. Tu mori pericli, taristego patrem inuitus occidere.Hoc primu itaq; excufo uobis. P.C. quod primu peto:fatis fit hadtenus uiri fortis nome agno(ccre:hucufq; auctoritate facræ legis attigere:ut illamfaduocatione facræ mortis ad' ducam.Relaturum me putatis illa optioni ucrba folenia:no capere ma gno% precia meritorii folas æquitates:tanta remunerandus benignita, te:qd fortiter fecit aliquis:quanta follicitarctis ut faceret. Nemini un, quam minus foluedo ciuitas fuit. Praediti podqd mori cotinuo debere. Sed fecuriedote de auiditate fûmæ potedatis. illud infiniti : illud imo dicl:qdnobis uolucrlt licereleges: itra fe conflmit ille: q meruit. Titu los:imagines:honores feruatcui(turis:mihipredate falute patris : ino centiam mea:tempor i pudorem. Quxfo ne mihi ideo præmium nege, tis:quia fortacis amp;nbsp;hoc debeatis odiffe : qd fortiter feci. Extra inuidia ed optio:cum id exigam:quod impetrare potuidem etiam anteq forti, ter facerem.Nam quod obiter optionis reddo rationem:quæfo nequis ideo me parum aut praemio fidem credat:aut caufis : quia utriufq; iuris mifeui preces. Ignofcite ardori perire cupientis:quod pariter imploro: quæ fingula fumccre potuident. Fidem quin imo uedramC fi qua adhuc lex e:quæ adiuuare podit mori uolentcm)comodatc: coferte:e utriufep iuris e audoritas : qdin mea morte tribuatis. Praedate caufis : ut moriar

c 2

præmio ut fepeliar. fentio.P.C.hoc primu ab effectibus publias peten dum ne quis ideo mori mc uelle no credat:quia potius ad caufas ac uer/ ba cofugitquia auobis malui petere:quicquid ab his potui manibus ac cipe.merui fateor malignas interprxtatoestuir fortis ut morerer a bello reuerfus arma pofui:populi fauore gaudia ciuitatis icraui. Sed fiue hoc eft fepulturæ fuæ magna rcuerétia pefïimæq;additæ pectoribus huma/ nis infirmitates:ut effet qd timeret:qui no timet morte:fiue decuitmoz centiæ amore pereutem tranquilitas magna

conctationi patientiæ moræ. Simecôtinuo occidiffcm:tanq patricida moriebar. Neep et.P.C.q? excludi præmiu putetis contraditoe patris. Eximus per magno%operu rcuerétiam de neceffitate parendi:amp;aut ite rim nobis magna uenit cotra nois huius potentia de uirtutu fauore liber tas:aut obfequio pcracto:dcmü optionem repetemus.Nonéq,uos re/ fitcntis moueat auctoritas. Nemine inuenias mori uolenté:qui no heat aliquem uetantcm.Illc cui præfto no funt pignora charitatis:lachrymis tame audientium amp;nbsp;cófolationibus amp;nbsp;promptiffima femp exhortatione retincÉ.Parentibus uero circa liberos unus affectus é : fauere uita::time re mortem. Non hént patientiam nec iuftæ orbitatis : amp;nbsp;inter fupplicia pœna($ omncs:tamê illis innocentes oes miferi fumus. Ego.P.C. com mune hanc impatientiam fenis accedo:pietate:reueretia fieri non pot: ut fe mori debere pcrfuadcat: filius patri:propter que fe uidefoccidere: Hactenus leges:hactenus merita uirtutum. Veniamus ad neceffitates. Mori uolo ita:utreddidi caufas:ita no ex hac deftinatoe fentitis : quic/ quid dici pot/ Quicquid dici no potetuiderit:quid nos hueufq? protu Ierit. Hinc indpit ratio qduolo. Fingite uniiex populo turbaq; petere ius præmioi^.'Non debet hoc uetari:quotiens hét caufas.no potetquo tiens non habet. Scilicet enim uerendû et:ne ad hoc inconfultc : ne te/ mere leuitas humana profiliat:amp; credibile et: ut quicquid apud hoiem pro uita dici pot:ipfa fibiuita no dixerit. A bite gratulatoes:filetc blan/ ditiæ:quotiens iâ putatis noluiffe me morif Primum hoc maximu quod pro incolumitate hois natura cometa et : ut periremus luiti amp;nbsp;cotra tot aduerfos cafus patientiæ nobis equanimitate fuccurreret. Inde et g, in/ ter luctus amp;nbsp;desperationes foeda uiuacitate duramus. An uos me mone/ ri no creditis q, iuuenis fumf Quod modo uitæ uoluptates:modo gau/ dia lucis ingreffus fumS Quantopere mihi blanditur:q, publicis ex acie reportatus humeris letitiam ciuitatis impleui. Quoties mc hercule hæc uulnera amp;nbsp;rorantia hoftili cruore arma cófpexi animum fupra neceffita/ tes erigo:fupra fatu pono. Sed omnia mihiiam difeuffa cofumpta fût:

amp; honcfta pereundirätoe uiéta cenerut.Q_uid mihi amplius cû córpo/ rc:qdoderut oculi fui:cu quo quottidie propans aia rixatquot;.'Nó fût mea mcbra:quæpoffim(uelut hoftis alicuius)laccrarc:cófodere. Homini q femel renunciauit rebus hüanis:nó redditquot;uita:fed têpus:amp;ipfa cupidi tastratioq; pereundi hoc ipfo:quo uctamur:accrefcit. Fœlicior me her/ cules qui morit anteq debcat:anteq uelit. Pene fero renuciat uitæ:quif quis fie ad exitu peruenit: ut hoc illû facere nemo miretquot;. Ei tantû debet mors negari:dquo no fufficit hoc pœnæ géus:ut ipfe fe potius occidat. Na qdlex iufTit:ut moriturus redderet cas : qdinfepultu uoluit abiici: fi fic properaffet erumpere:ut nó nuciaret : hoe prius no faterctquot;. Fallitquot; quifquis ideo faétû putat:ut teneremur fuita.Illa ucro nó timet pereun di temeritate:nee fecrctu doloris alieni libérer inquirit. Sciebat illos no aliter aufuros proferre caufas:quos fcclcris cofeientiatquos maioris cru ciatus metus i fuprema cópcllerct.Igitquot; ne fupplicia propato lucrarentur obitu:rurfus i poenam nocétcs infepulti corporis rcuocauit iniuria. Lex placida:mitis : cas mortis reddi uoluit:nóæftimari.Pofïum igitquot;. P.C. publica quadâ uoce generis humani rcfpondere:querétibus caufas mor tis interrogatus.At ego difficilius redderem uitæ.Quid iuuat o mifera mortalitas aiam p tot annosCetia fi natura patiat )per (finira tépoR i fpa tia tridÛTimo corporis retinere cóplexufSi cuéla gaudia noftra : fi uolu ptatcs:amp;quæcunq; ex hac uniucrfitate mûdi uel follicitant afpeélutucl blandiuntquot;ufu diligéter excutias : tota uita hois unus cft dies. Humiles prorfus abieétq métes : quas nó implent hæc eadé:fcmpcr$redeûtia. Vt quis honcflis opatus artibus fciat:quis finis bono% : quæ uera fœli/ citas : nunq fibi uidcbitquot; praematura morte periturus : amp;nbsp;lucis caufas ad aium mentéq; refFerentiûtneminé quottidie uita nó faciat. Rclaturu me nue putatis:quanto plura fint in hac æui breuitate fugiéda:cóparaturü gaudiis profperis metus calamitatcsflllailla exidimemusppter quæ fa/ tigamus uotis deos:proptcr quæ breuem querimur ætatem. Nempe fût uanitas:cupido:luxuria : libido. Nó pudet propter hoc ferre debilita/ tes:ludus : fpatia morbo%:amp;eu liceatcuadcre:male pati. Finge tibi ue lut ipfa proclamare naturam. Receptus es i hoc pulcherrimu mundi re/ tuep confortiü:amp; p fuccedétium uices iordiné mortalitatis natus:bona nfa uididi:admitte poftcros:cedcueniétibus. Ncfcis te qto diutius ui/ xeris tato magis ipatiétia parere.quot; Q uantû libet prorogenttépora:iun/ gant'ætates : quandoq; taménon pót non exitu perire mifer : qui morif iuitus. Miraris q, fuprema mea ip(cpræcipitéfNo quid eni nó hæc agût Enguii dicsf Omnis nos hora p tacitos fallentefq; curfus applicat fato:

C 3

amp; in hac turpiflima perpetuitatis cogitatoe dcftriélitp exigua feminatis æuimométa præmorimur. Faciamus potius de fine remediû: de necefTi täte folatiu:exeamus (ponte:cófilio pleni fecuritatis gras agetes. Solus uixit quoad uoluit:qui mori mauult.Indulgetequæfo fæuæ triftefq; eau fx:idulgete uirtutes:utmori tanqmagno aio ucli. Ita nofufficit ad ma turandos exitus qd fortiter fcciflnfirmæ prorfus terrenæq; métis cd : ut numeretis annostegoCquæfœliciffima uel laffitudo uel facietas é)uirtu te cófcnui.Q_uid adhuc iter accidétia fragilefq; cafus agofHomo recc, ptus 1publicas gratulatoes præfétiæ humilitate dccrefco. Minores fiat necefTe é diuturnitates:qua% initia cofirmauere fuccefTus:cü ia nee ope ribus nee fœlicitati poffit accidere.Cu fortuna ruere demétia é: amp;nbsp;ætatê trahere pcreütem. Nullos ego fencs degere turpius puto : q qui fortiffi mi fuerut. Vultis expe(ftc:ut putres artus feeder pudéda canities:ut fan guine mébra uacuata uix nitantad greffus : ut hælaudati maus nec ad quottidiani uitæ miniftcria fuffieiätf Qua mife^ eft:q deforme é:me/ miniffe qd fueris:refferre cicatricu tua^z redundat6es:amp; frigida præteri to%mcmoriâ:cû iam fide membra no hébant:fupra fua facia rideri. Fe ftiato d fæculo exire debeo:dû alacre corpus:dû fpûs uiget:dû teneor: dû defideror. Et hæc uolo deberi manibus meis:aio meo. Fauete diipa riter arq;hoies:morte uir fortis inueni. Eft hæc comunis mihicü multis fortaffe caufa: fed ueniamus ad mca. Si mihi mathematicus denutiafTet damna mébro%:graue corporis perpetuum; langore:ignofceres tata ma Ia uel icerta fugiéti.PIus c qd expauefco:qdtimeo. Minatus é mihi ma/ nus mcas meus alus:nullûq; uoluit eé momentû:quo fecurus itrcpidufq; requiefeeré, luffus fu uitaper hanclitus:metufcpcófumerc. Quis inter hæc fpeiYQuis cófolationis é locusf Mori debeo tanq nocens:fi mathe maticus uerü dixit:tanq mifer: fi métitus é. Quid q, me dixit parricida futurûfEn que mittamus iexperimentû:cui credamusfPIacrt poft futu ro% incerta tranare ratoem:qd ad diuerfas pfuafioes : amp;nbsp;ad loquaciffi, ma humanoN pcdorü ingenia uariarisfParricidiû didus (u fadurus:fi pofTü poft hæc uiuerc nó fü inocés:etia fi no fecero. Interrogare me her cules hoc libet nos oés liberi:oés parères:qué mihi poft hac denüciatio/ néaffignctis aiumfHo fü:cuius corpus iratum fortaffe fæculo numé:ue lut aptiffimä facinoriuidet ellegiffe materia:cui imprimis cotinuo nata libiis affignata é uirtus paritcr amp;nbsp;facinus. Omniû incredibiliû diucrfo/ rûq? pariter capax:oibus dificultatibus nouitatibufq; fufficiés : fccleri, bus mifer amp;nbsp;fine morte fua nocens : iquo debeatis ipfas odiffe uirtutes. Nefcio quæ me prodigiofa feritas in prem uelut telû aliquod cafurumcp

ponduslibrat:impingit.Facinus'me manct:qdcotra fide eft : qdfutu^ mihi negaf:ut nolim:cuius non tépus:nólocus:no caufa prædicif.An mori debea uos cxiflimabitis:no debuinafei. Sentit pater quata fit præ diéti feeleris imanitas:amp; ideo téptat efficere : ut mathematica artem no putetis.Ac modo cotendit no elle fatu : amp;nbsp;eundacafu fortuitoq; decur rere: modo etia ut prouidetia regant:nópoffe tame humana fcietia dc præhédi. Dum utrucpcolligo:iterim apud grauitate uram depono fen/ fiflc aliquid prem:etia cu metuit. Ego mathematicu probaui dixiffe ue ru : ille credidit ee didu%. Cafu ne tibi pr hxc diucrfitas uideticorpus unu diffentietibus folidata primordiis : ut fumo uertice locatus igneus uigor cudi grauia callidi fpus ardore fufpenderetfprofudus humor ad, ima dcmerfus:undequottidie fuppofiti caloris alimeta traherentf Ter/ renum pondus i medio quanto fupne fpu:tanta penitus imanitate fub/ nixum librata mole cofideret ut fæculo% infinita feries : paffiduas tem/ po% uices fua lege fefliet;quot; Quid hæc fulgétium fyde% uenerada faciesf q,quæda uelut infixa ac cohærentia perpetua fcmelq; capta fcdecollu/ cent. Alia toto fparfa cælo uagos curfus certis emetiunt erroribus. Ifta credis paffim fortuitoçp difpofitaf Rogo quid melius ratio fccilTetf De us hæc: deus fabricator opis uniuerfi ex illa rudi primaq; caligine protra dum pofuit1uultutdigelfit i partes. Poftq dederat uniuerfitati pare di gnamq; faciem : fpum defup quo pariter animarent'immifit. Inde eft g, quicquid nafeit'cofociata numinis proprietate fignit:amp; in tota æui fui breuitatécompofitû firmatug lie accipit futura:quafi uitam.Hæc ere, do pater terrori primis fuilTe mortalibus : moxadmiratoem confumpta nouitate meruifle. Paulatim dcidc hoc:qdftupcmus:a(us aufus diligen ter attendere:inarchana naturæ facrum mifit ingeniu:amp;exaffiduis ob feruationibus notifep redeutibus latétium rationecolleda : peruenit ad caufas. Miraris fatu hominis pofïe prædicifDefediones fyderum labo refep narrant:nûciatur origo tempeftatû:laflitudo uento%:quid fydus (modicos folis ardores:quid feueras minct hyemes:quid fignificet fpar fi longius crines : quid ardetius folito iubar:quidexcuffa Häma fyderi, bus.Non iuenio qd poffit eé certiusueræ artis (genio: g dicere qd futu rum fit: fieri deide qd dixit.Quod fi eé arte mathematica probant:na, tura:to : expiméta:pa€ quoq;:q credidit c6fulédu:fupe(tut oftédamus ue^ dixilTe d futuris:cudpræteritis no poffumuspbafmétitu. Accipite prima certiffimæ fciétiæpbatocm.Ho g dptu cofulebattno cofudit tur bauitep refpofû:nec p uarias abages (depræhéfibilé fpfit errore, nihil ita locutus é:ut illud audiétiû (terprætatio traheret dirigeretq; quo malet.

Atqui ico totaratio falledi e:no dare cofulentibus qd dcpofcat:fcd cali gfe magnaq; promiflo^ uanitate fufpefos Gcdimitteretut quicqd cafus attulerit putet ce prididu. An fcilicct hæc fuerit ro figenda:q, dicebat ufitata cornunia:quæ futura pf facile crederet:liberer audiret^ Fortiter quit faciet filius tuus.Rogo ubi magis definit:q metit'rSed quibus ille dii deaxp lignis:qbus ipletus e notis:q de parricida diflimularc no po/ tuit:cu qurreretpfrAite tatu mirari me pf putasfEgo miror aium : ftu peo coftantia. Erit inqt uir fortis amp;nbsp;parricida.Rogo quæ rato falledi e: ea dicer pp quæ prioribus debeat credi^In parricidiotqdpfpiciebat ma thematicus:hæc fbla ratio fuit médacii ne prædiceret. Fero tame:ut qs 1aliis cofultatoibus decipi polTir aut errare: de futuro parricida no ma/ gis mathematicus pot: q pater iterrogaf. Omnes ficutiapud faerx artis antiftites fatis codât atepprietates amp;nbsp;futuras'mentis corporuq; formas ex illo% fyde^ qualitate:qbus fortu fuo cuda gignut : accipiut. Alius uagi numinis errorepftriäis e:uita tranfigit ille difeurfibus.Placidaco ceptu ftella fignauit : erit modefta lenitate cofpicuus. Ardes nafeetis ho ra fydus accedit:uiribus pariter moribuf$flagrabit. Languidu iam uer getis ipcliuc mudi : ebefeetibus tardior mebris fimilis fenedtæ iuuéta pi grefcit.Ia fi cui pricipaliü deo% fulgor illuxerit:ipopuli cofurget iperi/ um. Credo mehercule in illu natalé modri mei die irato%numinu c6fpi rafle uioletia: fedeq; prodigiofi fpus collato pariter igne præffifTe. Si ue rû eft poft uetuftata fæcula amp;nbsp;inumerabiles annos reddi rurfuS aliis cor/ potibus aias:fortaflis i me renatus e aliqs ex illis : quo% fcclere uiolatus dies mundu fubito mutauit:quos maria terrafep fugietes furiales faces: amp;nbsp;ultricu dea% terror agitauit. Necefle eft amp;nbsp;maiores notas uetura præ mittat:quæ no temere nafeunt. Sic futuras tepeftates:pelagi fragor:amp; cofeiu nemo^ murmur enuciat. Sic pituro% fata populo^ ardetes cælo faces: amp;nbsp;crinita fyderu flama præcurrit.Prædicabar bello:móftrabar ar mis :agebat ate fe uetura feritas publicas calamitates: amp;nbsp;oium malo% co fumatoe parricida ponebar. At fi nue ifta putet aliqs fortuito:no arte fe tiri:poflit fortafle cafu eueif qd futu% fit:no pot cafu fieri qdprædiélu e. Et qdo unq pf explicuitmaifeftius illius fati neceffitate totus ordo re fpofifVir inqtnafcef:eueit. Educabit': quisprædiedu fit : accidit. Per/ ueiet ad iuuetæ robur:adoleui. Viribus erit cofpicuus: amp;nbsp;nimis aderunt bella:iienerut.Ibitiacie:te uolctc mififti.Fortiter faciet: feci.Erit parri cida:fi uixero.Si tame pf fecretæpfûdæq; artis ro reddeda e:no ne here tibi grade cofortiu prædiéti uidet'ipfa diuerfitasfViig forte dixit amp;nbsp;par ricida. Vicia fût hæc:ct ut diffimilia:paria uiribus:étut méte difletiat;

Qüidcni me aliud notabile feciti bello:qg, no parco cædibus : cruore. no Catior:exultans flip ftrato%corporuDrages palpitantibus adhuc ca/ daueribus alacer ififtofVirtutis fût ifta cu hoftis cotigit. Pax equx nos depræhédit: amp;nbsp;eu infla graffandi materia cofumpta é:in facinus neccfïc e ociofus ardor erûpat. Ecce ia rei.p.præbita é quies:mihitaméprœliû eft cû gladio meo:totis diebus tracflo ferru : ad arma rcfpicio : tela mea laudo:admiror:alloquor. Crede pater amp;nbsp;parricidium ta facile e:q forti ter facere:cu utrunq; de fato e. Sed quoufq; ratoe colliga : quod exitu ia pbatum eCQ uod nullis mathematicus dixitambagibus:nullis diffimu larari artibus pot. Parte refpofi futura in alio ope ia uidifti: amp;nbsp;qdprxei/ puc torquet alum : fides fceleris uirtus fuit. Explicita e audoritas refpo fi:cu de duobus prxdidis unu facftu cft. Nec poffis de ueritate dubita/ rc:quoties cu icertis expimeta cofentiut. In refpófo:cui cucta ecHerut: fieri no p6t:uthoc fold falfu fit : qdnouiffimûeft. Non pot inquit fieri parricidiu. Vis mirer pr:Eno credit'futiw: qdetia cu faêlu eft:uix cre/ dit'fFalleris fi aduerfus prædiclas ncceffitates fufficcre credis:q, ego bo nus filius fû:q, tu optimus pr.Tu no me reris fcire:crcde ego utiq; nolle me fcire.Q uidécrgo fatutnifi qd fit:amp;nó hét caufasCQueadmodum ergo inqt iftud uitari pot G fieri necefle cftf Scilicet hac fola ratione : ut mors iter facinus hoiemq;ponat. Vincit'fatu pater fi refiftas:uicit G co tempferis. Ago quin imo gras hoc folo noie crudeliffimis fatis:q, maxi/ mû facinus no in prima æui mei parte pofuerût:q, præmiffæ fût ante uir tûtes:magnorûq; operû prior ordo defluxit.Poteft puto caueri patrici/ diu : qd amp;nbsp;prædicit': amp;nbsp;nouiflimû cft. Fingamus pater mathematicû de hac uitæ meæ fola parte métitû:qd tantié : ut creda ifta amp;nbsp;uiuaf Occidi no pot pater. Sed qd reffert fi difficultas ifta no eft falua aio meofExce/ ditoém calamitaté innocétiæ fuæ no credere: diebus ac noctibus timer: fufpeélû here aium fuû:calûniari maus :icufarc uifus: amp;nbsp;parricidale age re cogitatione.Maior mihi ratio moriédié :Eparricidiû fieri no pot:amp; ego me credo fadu^. Q_uétu mihi pf ipas laborVq afpera exigis patié tiafHorreo ofcula tua:ne feniles artus nimiû grauis aplexus elidat. Nó fuftinco cofdé expetere cóuiétus:nc quos porrexeri cibos uenena fiant. Timeo eiufdé peregrinatois adire comitatû:omne fugio fccretû : ne gd, fortûa:ne qd afferatcafus.Q uoufq; ticbit'aiusfMors mihi præftaf pot ne parricidiû facia:mors ut uidear nec fuiffe facturus. Sed me ifœlicéq multa fût:quæ timere dcbcâ:ét contra alum meû.Vnde fcio an cxpulfû me fefibus meis repete aliquamagni diferiminis imago raptura fitfProfi libo fortade tag fcquar claflici uocatis iftiélû:taq me ruetis pria: fragor

amp;uocifcratio captæ ciuitatis cxciuerit. Mc fane cuftodire poHurfed un de feio qd afferat noxteafusterrorf Mathematicus hoc no futu% dixit: ut ucllé:fed ut occiderem.Tu quoq;gto pf grauiores paffurus es ex ipfa diffimulatoe cruciatusfFœlicius prorfus eft palla occidine:qué timeas. Cu beneiofculis meis aplexibufq; reqefcas rfubcat nccefee tacitas cogi tatóes prodicti piculi metus : amp;nbsp;licet coponatad forte fupbacp coftatia: naturalis tame hois infirmitas pot:ta peufToré timere g morte. Explica nos pf ta mifero triftiq; coplexu: amp;nbsp;lógiflimas follicituaines breui recide patiétia. Mius idignué:ut moriar:fi inocés fururus fu:qutuiua:fipar ricida.Denucio tioi pf:amp;dfupremancceflitate cofiteor. Ia nó fut meæ poteftatis ha: maus:nó regere dextra nec retinef fufficio.Veit ille nefeio quis ardor:no fcntio:nóintuené oculi:tûc oia feipio fcire:cû gefta fut. Quid tu me lacerto^ uiriûcp beneficio ftrauiffe nup hones putas:qtum dicunt'narrate captiuif Nefeio que in me moftruof iuultus horruere co fpcéliiinó tela iaciebatno iaculabar idtus: furialibus mifer facibus arde ba:amp; peedus illud:no lorica:nó ferru:fcd diri ferpentû clauferât nixus. Nó fuit illud pugna:nó acies:i bello parricida uiccbam:excefrerût opa mea hiiana%uiriû mcdiocritatê:quicqd fadlu é:rabies ffania fuit.Præ/ dico:reflor:nó ego parricidiu faciam:nó ego fortiter feci.Quod fi ulla ratÓc cafuue effici pôttut prædiéla nô fiat:fidéufam.P.C.uc mihi po/ tins inocétia q fato debeat'. Ego dicar expugnarecóflitutóem : fregiffe uicula nccefTitatisimea pictas:mca laudetitegritas.Dii nó finat:ut (ter me refpófuq; decernat exitus. Mathematicû uiccre malo g repræhédeflt; Q uid nûc agâ.P.C.quéadmodû me uir fortis ad preces : quéadmodü parricida cóponamf Dica mifcreminifdica fuccurritef Sic rogari cótra morte folet.Nouo mihi iauditoq: opus e ambitu malo%:nifi moriar pi/ clitor.Idco uideorcas rcddidide ut cótradiccrct pf: amp;nbsp;fi bene noui ma/ lignas iterPotatoes:nó exitu captafTe dicar:fed cxcufatóem. Explicate p fide miferi pudoris a:flu:nuq uidebit'mori uoluifTc parricida:fi nixe/ rit. Ad tua nuc geua porrigo optfepf has fi uis tatu fortes maus:pego fi fas e qcqd feci: p hac ipfa mei caritate:q menódü tfere cccpifli:miferef: filiu pietate peute ne uelis exitu facef parricida:. Præftamihi patietiaiq me mó bello crcdidifli. Fige nos iipfgpfperi martis cccidinec0plcxu:co fcétuq; magnisuulncribus cadaucr efferri.Reliquotibipme oesparetes huc quo nos retinere uo!uifTcs:ifuprea mea traffer affectu : tuis maibus cópone corpus : extrue rogos:fueri infla pfolue. Deide cu ia nouiflimis ofculis : fuprcoq; difcedés fatiatus fueris aplcxu tue te fas eftfublatis ad czlu maibus,pclamarc. Mathematice metitus es. Reddidius cas:pegius

preces reliquas : nos manus :uosadiuuatc dues: no ut liceat mihitlicet iftudetiäut negetis. Vir fortis comedo uobis exitu meu : fi no continuo letale uulnus ipreffero:fi no cu fangufe tota aiampperas idtus egefferit: adiuuate dextera: deprimite telu:amp; ante oia detinete pfem. Neleio qlo ge manu fparfurus iit fugietis animæ dolor:quo cadat extractus mucro uifeeribus : in que fe collabentis corporis ruina præcipitet : uultis fcire quantu debeam timere uiéturusf'Metuo ne pfem:dû morior:occidam.

Argumentum.

Iberi parères iægeftatc:aut alant aut uincianf.Quida duos fi Iios hébat:frugi amp;nbsp;luxuriofû. Peregre profecti fut:captiapir/ ratistluxuriofus laguere coepit. Ambo de redeptoe feripferut. Pater uniuerfis bonis i unii redactispfedbus é. Dixerût illi prædones no attuliffe illû nifi unius preciû: amp;nbsp;eligere utrû uellet : ægrû redemit:q du ruertit mortuus é. Alter ruptis uiculis fugit. Alimêta pofcit:cotradicit.

Pro patre contra filium.

Vanis ludices i tata maiori cotinuatoc ia potera nihil ex ac/ cidetiu mco%nouitate mirari : nulluq; mihi reliquerit impa tiétiægéus aduerfa:quæ de folatiis remedii!^ creuerut. Co fiteor tame hoc folû mepfpiccre:nullo metu: nulla triftig re cordatoe potuiffetut poft pirratas:orbitatê:famé:hinc quoq; calatnita tibus noftris pódus accederet:q, reuerfus é filius meus.Viuebâ mifcr:ut hüc uideré:folacp fupftitis expedatoe furpefustauidiffimamoriedi cupi ditate cótéptiofa médacitate falleba. Pudet pfuafi6is:redine fe iuuenis affirmat:ut uidicarct morte fratris: ut pris orbitate gauderet: nec ftelliz git maiore fe fartis meis audioritate hac indignatoe coferre.Nuc magis fetio qtu factus fuerit ægrû no redimere.Querit 'fe relictu: q potuit cua def. Vtrûq;igifiudices poteraredeptois ilTius reddere dprifeti iuueis i pietate roem: amp;nbsp;mihi crudlitas ifta praedabat:ut filiu uidercr elegiffe me liore.No utor tame occafiois huius iuidia:nec qcqd miferæ pietatis ipa tietia feci:querella malo defédere.Ego uero tuc no mores libero% metef q;tradlaui : nec mihi iilla triftifTima coditoe fuccurrit dcopatoc cofiliu. Sola qd facere neceffitas:fola iuuenu meo% aduerfa fuaferut. Ex duo/ bus liberis ncutrû magisamat: q redimit ægrû.Ulud plane ludices ultra omnem maior i meorum fateor elle triditiam : q, hac afperitate iuuenis: hoc inopiæ fqualorifcp defpcôhi famam optimi fratris incedit. Homi/ nem qui pirraticû carcerem:qui prædonum uincula difcuflferat:decue/ rat ne uoluidct aliter reuerti : ex quo fe nobis tato uiriû labore reftituit: poterat quoq; eius admiratoem mereri : qui precio paulo ante ceffidet.

Dii immortales qua laudem t que gloriae fauore impleuerat : fi pafceret patre:redemerat fratrem. Relaturus uobis ludices ordine malo% meo% euentum:que nemo ta crudelistnemo ta fæuus audiet:ut me no pafcat. Hunc ante oh:qui fe queriëin fratris coparationc danatum:fecreti do/ loris indignatoe conuenio. Q uid agis impotes fuperbef 'Tu nefcis utru fuerim redempturus ex duobus fanis:ex duobus ægris. Habuieni ludi/ ces filios diuerfiffima metium corporumcpqualitate copofitos : amp;nbsp;Geut mox probauit fæua captiuitas:in tota diffimilitudine uitæ quoq; gene/ re diductos.Hic namq;robuftus ac paciens : no moliri profperis facile: no accidetibus frangi : amp;nbsp;que de uoluptatu gaudiorûq; cótemptu fcires parétquandoq; fortunis traxerat ex firmitate mentis magnam protinus amp;nbsp;in membra cóftantiam.lllc ucro pariter in Ictitiam metufq; refolutus: alienus a curis:follicitudinibus impar:delicatus:impaticns:amp;iam fimi lis ægro.Sed apud patris affeélus hæc ipfa liberos difïimilitudo iunge/ bat: amp;nbsp;erat quæda inæqualitatc charitatis æqualitas:q,hûc feric lauda/ tumqrfemp:illumiam quadâ miferationc diligerem; Q uid profuit in/ diuidua pietasfErat cria me nolente manifeflû utrius magis colloquiis: magis letarer afpedtu. Velit nolit ludices ipfaquoq;querella iuueistqd de patris fatcat animo probat. Irafei q, no fit fratri praelatus ægro impa tientia efthoministqui magis ametur. Accipite iudices maiore pietatis æquæ probationcm:filium nec peregre dimiffurus elcgi:iunxi fratrem: artauiq; comitatum : amp;nbsp;utroq ? patris latere nudato uifus fu mihi magis habiturus utruq; mecum:fi pariter cent. Hanc apud me iuuenu aquali/ tatemtetia in calamitatibus fortuna feruauit. Vterq; captus e:ambo de redemptione fcripferuttdifTimiles licet. Itc$: tame amp;nbsp;inter aduerfa per/ fuafione carioris iueio. In capiuitatecomuni puto mius fperauit ille de patrc:qui languere coepit . Tu mihi nunc impotentifümæiuuenis :tu/ quæfo refpode.Q uid aliud facere debuerit pater duos redepturusfCu (ias facultates i precia colegi:rus:fcruulos:pœnates:amp; oia utiliorappe ti feflinatoe perdetis addixi : amp;nbsp;ultra qua non pot excogitare fumus afle élus:nihil fenedluti mcæ:nihil dubiis cafibusCproh incofulta pictas)ni hil neq; illi referuaui que rcdemifTcm.Q uantu iudicesad pirratas tulc/ rim feire poteftis ex hac fame. Fuerit preciu licet exiguu paruuq; du to/ tum.Fingite quelibet diuite:quemlibet paupere pfcm.Ncmo unq plus pliberis dedit: q qui fibi nihil reliquit. Vtru ne igifludices nemo mor/ talium hét preciu pluriu libcro%. Ân pirraticæ feritatis ingeniu cft: in captiuo% taxatoe folos extimare redimetesf Dii (mortales q arrogans me pirrata q fuperbus excepit. Paru inquit attulifli fencx Laguet alter;

Quid ego a diis hominibufq; merui:% mihi no redditurus utrunq;:non ipfe potiuselegitf Sæuus amp;nbsp;humani doloris artifex negauitame duos pofTc redimi. Deindeut hoc tridiustaut difficilius eet:redditurum fc di xit utrum maluiflcm. Vides iuuenis quantu pietati mexteflimoniu red diderit ipfa crudelitas. Conditio no ponitnifi duos redempturo. Expe dbitis certu habeo indicestut £triflinimæ nccclTitatis pofitus abrupto: ad ægrutn cotinuo propcrauerim.Q uis nó putet audita códitione uin/ cula me ditim detraxifie languétifOderitis licet cofeffionem meatdeli, beraui. Tenuit inter illos inexplicabiles doloris aftus per q longum pie/ tas mifera cófiliumtamp;qdnunq fatis manibus filii : nunq fatis exeufabo confeientiæ meæ : no Qatim mihi ille deficies unicus fuit.Diffimules li/ cet orbitas : ego mihi plurimû mortist plurimum uideor adieciffe lago' ri conationis morat amp;nbsp;fenfit ifœlix quid in elenóis huius neceffitate fue rim neutro languente faturus.Tandem qdfolum hebat ambitus genus defperatóe præualuit. Accepi fateor illu qui folutus quoq; non fequeba turtque non gaudiu redemptoistno Ixtitia prxlati : no hortantis erexit patris amplexus. Si eet irebus humanis ulla elemetiatmerueram etia de pirratis:ut mihi duo redderentquot;. Vtinam iudices iuuenis illius uitapræ, ftarettut uideretquot; no piculi miferatoetfed charitate prælatus. Me ifœlicé q, bonam hco caufam. Explicuit iuftitiä comparatois : qui deceditetiâ redcmptustamp;in perituro Filio nihil aliud eledtu edtin quo fui mifer fa/ mctpericulotfilius meus langorc defunctus eft. Tamen pater occiderat ægrumtfi reliquiffet. Videram cotinuo iudiccs in carccre illo quantum promitteret conflantia hominis t quem non captiuitastnon expedatio patris : non fratris fregiffet infirmitas. Nec immerito de fortiffimo iu' uenc cunila fperaui : fi fuiffecad omnes conatus explicato languente liberior. Tandem miferos fortuna refpcxit:amp; puto cotra prædonum co menta feritate ipfa cofenfittut nobis que negauerat noabituiiTcnt. No quide mihi iudices arrogo teporis illius prouidetiam:nihil me fateor fe • ciffc c6filio:potcd tame utriufq; iuuenis exitus neceditatibus meis adi/ gnare ratoem. Periit quem redemi:reuerfus e quem reliqui. Inuenidete putas iuuenis pfem cibos amp;nbsp;alimetapofcentemfQ urreba precium tuu tcflor clemétiam mittiffimæciuitatisthæ preces : hicrogantis ambitus fuit. Mi feremini:date ftipcs:indulgcte:cóferte:rcpetcndus eft ille:qui redimi maluit fratrem; Sed amp;nbsp;hac te decebat reuerfu. proclamare uoce. Erige uultus pf:amp; tolle triditia uidicati : de fæuiffimis prædoibus unus duos redemidi. Alimcta pofco:potcrâ no adire filiû pater:fed medicus hoiem : fed iunenem fencx. Quis enim magis ex ipfis re% naturæ facris

ucncrandiTcp primordiis dcfcèndit affeélusf 'Quid etiam iter liberos ac parentes tam cómune tam publicum:qalicui fame proximus quifq; de/ pellatfVoluit nos ille mortalitatis artifex deus in comune fuccurrere:amp; per mutuas auxilio^ uices ialterum qufy quod pro fe timeret affercre: Non dû hæc charitas eft nec perfonis impenfa reuerentia : fed fimilium accidentium prouidi metus:amp; cómunium fortuito% religiofus horror; In aliena fame quifq; fui miferef. Sic cibos obfidio partitur.Sic inopia pariter nauigantium frequéter unius alimenta pauerunt. Hinc amp;nbsp;ille ue nit affeaus q, ignotis cadaueribus humum gerimus amp;nbsp;infepultum quod libet corpus:nulla feftinatio ta rapida tranfcurrit:ut no quantulocunq; uencrefaggeftu. Paretibus uero liberi no præftatis alimeta fed redditis: Q uanto dii deæq; breuiora quanto minora pro tot infantiæ:tot pueri/ tiæ fumptibus tam uariis uelabftinétiffimæ iuuentutis impédiis. Si me hercule hoc quocp officii genus natura permitteret: bene pro deficienti/ bus aliquid amp;nbsp;uita ueftra deperderet. Iterumq; ex ilia quam traxiftis ani ma portio breuis in fuum rediret angorem. Vultis fcire quâtus nomini noftro debeat'affcaus quanta ueneratio.Non eft beneficium quod pa/ feitistfed eft facinus qd negatis. Liberi parentes alant. Pudet facro% no minum:pudet religionis humani. Hæc ergo lex critfquid imprecer ho mini qui primus fecit:ut pietate iuuaremurfLiberi paretes alant. Ocru dele fadum. Onunq triftior fames:ita pafeit ille qui cogiturfNon me/ ruifti iquit accipe. Difcede pictas:quieice paulifper:infirmitas remune randa Cit. Primum lex feueriffimaeft: ut fortius alimeta pofeantquot;. Perdi derunt pulchritudine fanditatemq? natura: qui putat illis paretibus iu/ ra fuccurrere: quibus apud liberos faluanda eft de mutua charitate reue rentia. Collifis profpexcre pignoribus amp;inter tam uenerabiles affectus hoc quocpdignum prouidetia fuit:ut aliquid ad odia præftarent. Que reris irafccris amp;nbsp;ideo iuberis. Expcélandû eft uidclicet ut libcro% paren tumq; cocordiam perferant totius merita uitæ : amp;nbsp;ut pictas natura fan/ guis accipiant quottidie tang amicitiae nexum : amp;nbsp;nifi nos promerueri/° mus obfequiis adulatione pacientia:natales ortus:amp; pignora prima pe fierunt. Si uultis ludices amp;nbsp;huic nomini falua fit in omni perfona^ di/ uerfitate ueneratio:Bonum pfem filius alat:ltxmalum.Non facia hanc rcßz nature:no facia cotumcliam Icgi:ut excufé uel peffimu pfem :ut fa/ cro nomini téptem gram petere de uenia. Sim licet crudelis ac fæuus:fi liu tamé diutius amaui.Clauferf paternos pœnates de teftaméto:de fpc fucceffionis expuleri : honerauerf uinculis manus fœdaueri mébra uer/ beribus:perfoluigra non pot:nee malo patri. Arrogans impotens fume

nolo quottidie mereriquicgd mihi debericœpitpnmodie. Facilis mi, tis indulges:uocabula fut ifta minoris affedus.Propter hæc aleret'ami, cus:pafccret extraneus:noftrum quin imo crimen q, interdum aliud fu, mus : amp;nbsp;unde manifcflu ed diucrfitatem nfam uenire de moribus libero rummo inucnias afperum pfem nifi iam peccantis ætatis. Quid aisf ri gidus imitis fum ideo pafce tantum pafce:n6 ultra malo pro reuerentia nominis noRri. Quiequid prædatis inuiti amp;nbsp;cu alitur pater que quere, ris indignum:Accipere mihi uident 'omnes parères.Si uis affeeftum de, bes:fin minus neceffitate feruituté patientiam. Non tanq pater alitur: qui tanq bonus amaf. Seponeiuuenis: differ querelas tue irafceris:tûc obiieies mihi eu profpcritatum:cu fæculo% officia depofeam. Non ta, lis ad tua genua prouoluor:ut æflimandus Om.Nulli malus cd pater cü effe cœpit infeelix. Afpicis collapfum: amp;nbsp;ex omnicalamitatü genere mi fcrü:amp; ultra qd accidentium mefura no exit in orbitate mendicum.Ri, get fqualidi capitis cocreta canicies:uigorpridini uultus uacuis lumini DUS intabuit:amp; per obdatium criniu illuuiem tenuis arétium iadtus ocu Io%. Hæret ad drifta nudatisoffibus cutis : amp;nbsp;ifame fua hoic cofumpto iam mëbra fine corpore. Ite% bonus fum ipriftinam regione de calami, tatum honore redituor.adeo ne no habent hæc ipfa fupplicia poenas qd pofco:qdrogo:q, mendicus fû filii mei/ Et q multa dii deæq; no poffût pro nobis impetrare leges. Quanto plura fût quæ negantcum præftât inuiti. Non exigo ut tuis manibus porrigas cibos:ut cófolcris:ut foue, astproiice qd rapiamtabiiee qd colligam.Genus uldionisépafccre nee mifcrci. Si taméindices fas eft impietatis huius ullas accipe caufas amp;nbsp;fi, lium qui no alit putatis reddere pofTe ratoem.Exiftimate p fidem:qdfit facinus illud cuius ulétione debeat aliquid exigere de fame patris. Ca, ptum me inquit no redemifti.Quis no putet queri de filio pfemfQue, quam ne dicente feram:nihil tibi debeo quia mihi uitæ lucif$benfficiu fcmel præditiftitquia huc fpum:hoc corpus no ex indulgetia tua rurfus accepiriniquiffima magno% coditio merito^: eft. Si quicquidno fuerit adicétu de prioribus perit : amp;nbsp;peffimo exeplo gram præteritis auferunt reliqua ccflantia. N on redemi no tarnen ideo minus eft : q, in hunc te di uino% huanorumcpcófpeétum de noftra protulimus anima. Maria ter, rafq; amp;nbsp;infatigabiles fyde^ curfus : amp;nbsp;eunda facro fulgore lucentia nos ut fruereris oftendimus. Has quas fubtrahis manus:hæc uerba quæ ne, gant de meo fpiritu de meis uiîccribus haufifti. Gaude potius amp;nbsp;exulta quod tibi patris afperitas præftat boni filii iadationem. Solus hét qd imputet patri : qui queritamp; pafcit. Quam multa Indices huiç querela d 2

refpondcre poteram : propter quæ filium fatua pietate no rcdcmi/Tcm. Q uis non acciperet excusatione:fi dicerem. Impediit quamuis prope/ rantem fenecftus inopia langor precium no feflinanter inucni. Explicare non potui nauigatione iuuenibus quoq; fratribufep difficilem. Solus ac fencx non illa qua fpcraueram profperitate direxi : per quos metus:per quæ peregrinationis (certa properauif Remoue iuuenis indignatione: nihil plus pro filio factu cd quam recepi. Non fortunam tibi debeo fed àfteétum no exitum fed uolütatcm. Pro duobus precia cotraxi: pro duo bus maria cófcendi:pro duobus geua tenui. Rogo uter magis amaret'fi mihi pirrata : duos reddidiilentf Agetu nunc iuuenis ad faciendam in/ opix patris inuidiamCfi uidet )cxclama.Famem obtendis ad qua luxu/ ria prodigarumq; uoluptatu continuatione uenifti. Exhaufidi fenex cen fus in precia meretricum:quanq amp;nbsp;huic iubetur neceffitati pictas ueffra fuccurrere:amp; lex quæ inopem quæ patre nominare contenta cft: filium non remifit ad caufas. Quid uero fi in educationem idifeurfus in pre/ cia uacuatus fum^ Excedit oem fcclerum comparationem patrem men/ dicum facere nec pafeere. temptat iudices hoc:quodnon eft redemptus ampliare alia iuuenis inuidia. Fratrem inquit mihi prætulifti : fateamur paulifper hoc crimen : agnofeamushoc nefas. Impudentiffimc generis humani : tu no feres ut frater tuus uel magis ameturfVides enim præla/ tus eft tibi nefeio quis affectustpoffident charitatis tuæ locum pignora de minoribus fupta nominibus.Illum nempe cuius æque fpiritus de ui/ fceribus his trahebat ortum:qui patrem uel folus impleret; Peffimus eft mortalium qui amari fratre fuum finc fuicharitate putat. Tu cuftodies utrum frequetius ofculcrf Vtrum ftringam magis artiore coplexufNon eft hoc impatientia:nec circa patris affectus facra de pietatis 'contentoe rixa. Eum tamen fratrem putas amari magis:que non ames. Falleris iu/ uenis longcq; te ab intellectu rc^naturæ fepofuit praua perfuafio : qui putas ex paternis affectibus filio perire: Quicquid in altero de neceffi/ täte præpenderat. Par eft in omnes libcros:eadcmq; pictas: fed habet in aliquo plærunq; proprias indulgentiæ caufas. Et falua charitatis æqua' litateeft quiddam:per quod tacito mentis inftictu fingulos rurfus tang unicos amemus. Hunc primus nafccndi locus:illum gratiorem prior fe cit infantia : alium lætior uultus amp;nbsp;bladior ofculis amplexibufcp facies: quofda magis fcueritas probitafq; comendat. In quibufdam diliguntur impatientius calamitates amp;nbsp;damna corporum dcbilitatcfque membro/ rum notabilius miferatione complectimur. Salua eft tamen uninerfi/ tas:cum quicquid ialio cctare creditur in altero reftituit alter affectus:

Securus fis non interciduntiOa non parcunt:fed inuicem uincunt præ/ ualcnt cedunt. Filio non pot præferri nifi filius. Blandiar indices pau/ lifper calamitatibus meis : amp;nbsp;fic agam tanquam apud pirratas inuene, rim utrunq; fanum.Attuli One dubio precium duorum:fed utrunq; præ do no reddit. Offert electionem:fuadete quid faciam/Quid dicisflta pictas cQ: abire difcedere irafci fcilicet queri amp;nbsp;iuidiam facere pirratis. Vos interrogo liberi uos parentes no ergo facinus cft ideo neutrum redi mere:quia utruncp no podis.Egregia pietate aquare liberos iuditia de, fperationis : amp;nbsp;ex hoc quod fuccurrere non contigit duobus orbitatem facere totam. Tu uero fenedtus accipe quicquid datur:accipe quicquid offertur:dum hoc faltcm feritati libettanteq impatientiam tam fæua de crefcat immanitas. Interim multa poffunt afferre cafus:fperare licet:re peteris fperare : pater fortaffis euadat. Quæcuncp explicari coacerua/ tione non pofTunt per partes uicclq; feruantur: amp;nbsp;facilius eft diuifa fubz trahere:quorum magnitudo laborat in folido. Quantum intelligoiu, dices filius cui profuturum non erat ut eiligerem hoc folum ferre no po/ teft:q, redépcus eft frater. Q uis hanc indices impudétiam ferat/ Obii, eit mihi g, ullum de liberis meis potuerim facere diferimen. Delde que, ritur non fe potius eleCtum : amp;nbsp;cum fratri præter eiufdem nominis part ac fimile confortium reueretia quoq; langoris acceferit:indigna/apud affectus patris non tam præualuiffe partem : in qua tantum filius erat. Non inuenio indices quemadmodum effugere potuerim criminis huius inuidiam. Si hunc potius recepiflem pater:cuiutrunep pirrata reddere nolebat:redimendus fuit aut æger aut neuter.Quid quod inquit luxu, riofumprætulifti/ Parce iuuenis maledictis parce conuitiis, Rcliquifti hæc nomina : domi erunt ifta uicia : domi erunt iftæ uirtutes : fed cum fueritis reuerfi. Interinihil aliud eftis q fratres q liberi mei duo captiui: ambo miferi : amp;nbsp;diuerfitas ueftra de caiamitatu focietate cofumpta eft. Vides q nefas fit alterum ex uobis mihi effe niliorem / pirratarum no in tereft uter eligatur.Dic nunc Inxuriofum redemifti. Comparatio ueftra iuuenis circa patrocinium honores ne contenderet : amp;nbsp;ego proclamabo uiciffes. Seduentum eft illud:ubi non probitas : non mores æftimanf: amp;nbsp;de corporibus fola taxatio eft. Vnde triftes tolleraret cafus ferret for, des uinculorum : pirraticam famem iuuenis quem torquere folebat no, fra frugalitas/ Vnde utin illa folitudine carceris duret animus conui, étibus iempcomitatibufq; letatus/Expedia tu que decet honcfta patien tia : laudabilis labor q tibi difficultatu reddis ipfe ratoem. Tu differris luxuriofus redimit. Quid ais/ Prætuli illum de quo foli tibi querebar;

d 3

Quem cum ucllem caligare:repræhendere:te folebam laudare mirari. Exaggera quantum uoles uitia fratris:luxuriofum perditum uoca:dum fcias te fic magis probare no animum fuiffe patris:fed de calamitate ra, tionénlle eligit q recipitante meliore. Sed parce quæfo iuuenis aduer, fo% interprætationi.Non eft clcétio alterum recipere:cû precium artu, Icris duoßitdifcrimcn illud no nego:fed pirrata comentus e. Quicquid inter uos ialterutro fecero affectus e quo duos amo. Et homo apud que filius fola præualuit gfa calamitatis:no fratrem tibi prætulit : fed quod in te fratri prætuliffem. Confilium hoc putas fuifTe patrisf Fortunæ cd qua capti pariter eftis qua decubuit alter:qua no conualuit redemptus: Cum propter duos uencrim : quod in altero mihi pirrata ceffit idem eft ac fi mihi neutrum reddidiffet.Sed quoufq; fadti mei diffimulabo ratio nemfEger elcdhis eft.Refpondete nunc fi uidetur.Luxuriofus perditus fuit. Parcamus quæfo memoriæ reuereamur fuprema cincris:pœniteret me fortade ft uiucret. Ite% ac fæpiusCquod ncceffe é)ipfa criminis mei noce defendar:ægrum redemi. Non habent profeéto no habent diferi, men 1ibcri:niG de calamitate: amp;nbsp;iter homines quos natura pietatis æqua uit : diffcrétiam nifi de dolore no explices. Non cû ufu nunc ueftro non cum moribus loquor, ille hanelat illius funt lafïa fufpiria ad illum ferius ueni. Excogitafti rurfus fortuna qdfupcrcrefcerct charitati: qdpofïet facris nominibus accedere. Hic foliis maior aflcdhis cft g filios amare: filii mifereri.Mequide iudicesCn quis interroget)conditio illa non fuit uera non fimplex : habuitq^ pirraticæ feritatis igenium. Egrum mihi no licuit relinqucrc:licuit eligere. An fas fuifle credis:ut iuxta morituru tu reddereris : amp;nbsp;homines eius immanitatis ut poffent liberos cû patre par tiri paterentur eum fibi relinqui quem periturum ex hoc probabant:qd illû pater non cligebatfTemptata eft mitera pietas: amp;nbsp;placuit hoc quoep addi calamitatibus noftris : ut onerarer pudore conditionis partes non habentis:cum in coparatione fani æger offertur:ideo ponitut eligatur. Supereftnih falor iudices ut cum fibi prælatum fratrem queratur:exifti metis utri tum magis debuerit pietas noftra fuccurrere.Eft quidem iudi CCS humanæ infirmitatis ifta natura : ut ex oibus accidentibus grauifTi, mum putet quifq; quod patitur. Et cu aliena cogitationibus noftro do/ lore tradent : neceffe cft apud impatientiam fuam ucl minora præuale/ ant. Langor eft tarnen langor cui merito cefTerint cûdæ calamitates : in cuius cóparatione confolari fe pot genus omnemifero^. Stringat licet maus frua captiuitaspfudacarceris nodcmebra claudanf:datur tamc colludere cathenis artus extrahere nexibus amp;nbsp;hét aliquidæquanimitatis

CU pœna fua pofe rixari. Sæuiuntregna tormétis:bella uulncribusrfed Icuius afficit quicqd uiribus feras. Etcu in plenum adhuc fanguine ad/ uerfa ceciderunt:repugnantis roboris coHudatoc uincunt.Quos cru/ ciatus coparestque dolore:cu uifeeribus penitus imifla tabes quottidie aliquid ex hoie praemittit i mortem: cu cibos hauftus amp;nbsp;oh blandimeta uitæ fames faffidit:amp; pofeit defiderare affidetium officiafDehinc ferre no poffe:grauariquos appetieris aratftus : per totu cubile corpus uclut fup ardetes exagitare flamasf Lux fatigatis luminibus grauis:uox fola d gemitu. ' Cuius ex duobus captiuis languet alter:unaeinæqualitas pris eligere fanum. Retuliiudices ufq; adhuc ipcenatibus fuis iuxta parères propiquofq; languetem. O career o morbi:que uos no facitis ægrûf Ed no ille career qué feucritas legum:que potedatû iufheia comenta é.Non poffût humani metus humana%cogitationu ingenia fatis abundeq; co, cipere qua ? uidi. lacet fub imenfe rupis abrupto triftis amp;nbsp;ultra naturale pfûdæ caligis noété merfus pirraticis artibus fpecus que totacircunfufi uaftitas maris:amp; undiq; minatibus fcopulis illifa repedas terror ruiturae molis cuerberat. Horret cûéta crucibus:fqualet circuniedta naufragiis: nullus nifi i fipplicia mortefepprofpeélus : amp;nbsp;ad mfceliciu captiuo^ zme tum praemiffus de fmili exitu dolor.Spiritus folus intus que uidtoß: tra hunt reddûtq; gemitus que tot côtulere langueres. Hoc erat ubi iacebat æger : illud tor annoß z ex quo cœpit pirrata graffari ide cubile. Corpus qugrauaret affidentiu fedulas maus iacet iter uicula:qbusidrixcrat ad huc recente pirrata captiuu : amp;nbsp;quis tenuata de nexibus mebra labant: rurfus imodu dringetium tenet quæ nullo fufpefa nixu uelut uidlo hoie federut. Q ualis erat ille fub fcrro:cuius exangues maus uix leuia uela/ meta tranlFerret/Q uis iter copioratues gemitui^ fonus : que uix filetia follicira præftarét. ' Ad quæ colloqa tridia refpiraretf Vndiq; pares fimi lefqimiferi amp;nbsp;ucteribus captiuis aaiedlus quottidie nouus aliqs ipaties. Copara fi uidethuic ægro captiuite tantu tua. Tu quereris q, cibos pir/ rata no prandet:ille fmittit oblatos. Te nuda humus nudu cubile fragitz Ille ad fingulos ardetis corpis motus in fua uicula uerfat:amp; quocuq; me bra laxata dolor tradulcrit ifuppliciu reddit renouata patietia. Breuif fruidimi lagoris diffinieda mefura e.Non pot ex illo fanari:nec que re/ demerit pf. Inda nuc fi uidetac fubide iuueis itcrroga:curægrû potius elegeri. Reddi a me pode roem cur hoc feceri putasf Ego uero no pode nec G te redemidem.Quid eni fi refpodere iubeas orbitate:cur iexeqas totus egerit cenfusfQuid fibi uelit ille funebriu longus ordo pompa^f Cur fuper flagrantes iacentrogost Cur ardenti non diucllantamplexuf

Et ego dico proclamo fateorterroris aut demétiæ furor eft cum feceris; Hoc eft ergo inquitquod de te præcipuc queror:moriturum mihi præ/ tulifti. Quæfo iuuenis ne nobis putes tantum ineffe feritatis : ut illum potuerimus exiftimare moriturum. Vis no fpercm uifturum filium:que tune primum afpicio:compleétor ægrum:qucm pirrata non recufat fi, bi relinqui.' Si perfuafionem patris interroges:quicquid eft quod mifer • torquetur:afficitur : non langorem credo fed impatientiam defiderium dolorem. Hominis qui apud pirratas languet unum remedium putes: ut redimatur. Sed non eft quæfo iuuenis quod hoc patrocinium de tam calamitofa pietate cocipiam ut dicam uiefburum putaui. Exaggero quin imo inuidiam criminis mei. Redemi fateor illû:qui dilationes:qui mo, ras ferre non poterat : in quo mihi pirrata ucndebat breuia ofcula pau, cos dies. Si mehercule uterqrfuifïcr æger ilium redemiffem : qui prior languere cœpiffet. Si duos pariter naufragia raperent : illi porrigerem manum:quem iam membrorum contentionelavatum fludtus hauriret: Siuulneribus confertos remififfet acies:properantius ei clauderem pia 7 gas per quas animam largior fanguis egereret. Ignofcite dii pariter at$ homines:no poffum de liberis : poffum eligere de miferis. Gratias quin imo fortunæ : gratias ago : q, adhuc æger fentit intelligit.Alioquin ca, dauer acceperam:amp; precia duorum pro funere tantum:fuprcmifq; per/ folueram. Nefcis quantu pudori:quantum adiiciat affectibus meis in, ter tam impares æquata conditio. Egerquitantudem eftpirratis : plus eft patri. Velis tamen nolis infeelix fenedus fatendum cd quod merito: quod fumma pietate faCtum eftg difficilimefecerimus. Qui tunc mi, hi cogitationes:quis temporis illius animus fuit:cum inter duos liberos incerta mifer eleCtionc diteurreremf Huc diutius ofculabar illum puta/ bam defperatione moritu%:lachrymas ad languentem gemitufq? tran, ftulcram: amp;nbsp;tu mihi uidebaris futurus æger. Quotiens cathenas tuas fo luturus iuafi:fed mihi comendabat rcliétum : q, te prætuliffcm.Quam frequenter iam laxata mifero uincula rurfus impofui: dum mihi tua po, tius fanitas placet. Diffimulare nonpoffum conditionis illius fecretas difficultates. Redimi debebat æger:ego te uolcbam. Ponere uos iudi, ces uelut in illa neceffitatis meæ præfentia uolo. Ecce infeelix ad primu afpeCtum patris conatus affurgere:illas pallentes fordibus manus pau, Iulum tanquam amplexus daturus erexit : nec ufq; in ceruices meas fpi, ritu iam deficiente perlatas^': in fuum iterum mifer cubile deiecit. Totus ille circa nos carceris populus obticuit : amp;nbsp;ne colloquiis noRris terribi, lis cathenarum Gridor ooftreperet lanatos artus in fua tenuere patiétia:

Ego fenus granis hinc fiuidefincipiam luxuriofemeruifti, Ignoratpro fado paterni doloris æfhis quifquis folatium putat:ut de languente fi/ fio querat:ut moribus mentiq; maledicat. Abite uirtutes:Ignofcc pro, bitas : eex liberis ille qui moritur.Mihi ucro fateor hinc aliqualangue, te filio ueniffe folatiatq, uixit infœlix quemadmodum uoluittq, fuit hi, laris ac leta breuis itas. Crede iuuenis amp;nbsp;pro te iam maluiflem ut luxu, riofus efles. Cui tu tempori : cui dolori rigorem ultionis frontem cadi, gantis iniungisf Impatientiffima res ed perdere filiu cui uidearis irafei. Corruptum me precibus putatis ambituq; Iachryma%:hocuicit æger q, no rogabat. AHidebam mifero demittebat oculos : iterroganti refpon/ fum delachrymis tatum gemituq; reddebat:agebat me deliberante iam uidum:cum repente miferas manus uelut recidentis amplexus pofuit in finu meo:amp; cu laffa fufpiria per ardentes hanelitus egeftis fæpe uifeeri, bus : cum diu collaris uterq; Angultibus : mifcuiflcm laflas fine uocc Ia, chrymas:tandem fpu uix in pauciffimauerba coliedo. Tibi quidem in quit:gratias ago pater q, redempturus utrunq;ucnifti. Non adeo tame fenfus meos langor hebetauit : ut exitum cdditionis huius ignorem ego luxuriofustego perditus:nuc uero fupcr infamiam nominis huius emo, rior. Vtinam hoc faltem mihi fero fata præftarent : ut refliduum labo, rantis animæin tuo poneremus amplexu. Sed fi mora cftlongior prope rantibus expedare pereuntem ite fuperdites ite fceliccs. Has tantum re liquias cdmendate pirratis:ncmcrfus profudo:proicdus in Rudus exi, tum faciam hofs ad quem no uenerit pater. Vndc enim fperare poffum: ut rcuertaris:ut facias;quot;Tunc fupcr abrupta uerba tota deffedionecon, ticuit (Iridifqguitalibus circa dolore fuum membra riguerunt. Exclama ui fateor:quid agis infœlix:cur defperatoe collaberisf 'Attolle paulifper oculos:c6firma:dura:te frater elegit : uifa eft poft hanc uocé meam per ada códitio.Continuo pirrata detraxit cathenas:uiculalaxauit. Vultis degifle me negem^ Vultis ilucem diemq; produdus carceri fuo reddat æger ^'Ego uero no habui uerba:quibus me deliberare:quibus nolle co, tendere. Vultis fcire qd pater: qd pirrata prxftiteritfEgo duos redemi: fed altc% accepi, ut fcias inquit ægru redimi no d. buifle:defundus eft: Crudeliffime generis huani:quinos putas precium tuu perdiHe. Audi qmulta nobis in morituro filio pirrata reddiderit. Frater ille tuus inter uincula cathenafq; deficies refpirauit : aliquid ithoro tandemq;liberas uinculis manus:ptotius Ieduli fpatia iadauit.Poft impias carceris for, des illum cu ferali uefte fqualore exuit. Paulifper æger uiditpropiquos: allocutus eft amicos mandauit exegit : amp;nbsp;quis fuprema forte collabens:

prius tame luce cæli libera faciatus eft : cotulit mihi grade uelit nolit for tuna in orbitate folatium:filiu qui rcliétus mea fuit moriturus inuidia: no occidi:fed perdidi.Quid ais iuuenisdra fi morituri filiû non debui redimere:no fufficit hæc tibi de me pœna:q, ille dcceffitf Irafci patri ta turn fortaffe fas eet : fi uiueret fratcr.Tunc alimétaquerenti refpondere poffes:pofce prxlatum. Quantu intelligo qui de médicitate patris uin dicaris:ægri es redempti iuuenis inimicus. Nefeis quid fit inuidiam fa/ cere patrif Melior erat tua caufa : fi mei mifereris. Àt quanto dii deæcp alius fuit ille infœliciffimi iuuenis affeétus. Nuncio enim amp;nbsp;audiente amp;nbsp;tota ciuitate tefte proclamo:tibigfas agebat ille diimorcret'.Credo me hercule hoc miferû dolore cófumptum quod fibi uidebat'precium fuum mihi perdidiffe.Non aliter igitur q fi te præfente deficeret : per illud in quit frater optime natalium nodro^ facrum ucncrandumcp co fortium: per focias peregrinationes:paduerfa cómunia:per hoc qd amp;nbsp;tu langue/ re potuidi : (ite uel tua quandoq;uirtus uel facictas fccura prædonû pir ratico carccrc cmifcrit comendo tibi fené que facimus utercp medicum. Teftorimortalia numina amp;nbsp;inferna^: fedium deos : pafcerem pfem fi te rcdcmiffct.Ego tarnen inquit mihi debeo g, reuerfus fum.Non quidem quicq uelim iuuenis de uirtutû tua% admiratoe detraélum. Audias ta/ men neceffe cft in hac pietate uerc. Euafiffe te putas ingrates Dimiffus es. Mca pietas iflud mea fccit cleélio. Vndc cnieucnit quicquid antc ca ptiuitas tua prædare no potuit^ laéta quantum uoles effractum carce/ rcm:ruptas cathenas. Vis fcire quid négligentes fecerit fecurofq; pirra/ tas:quot;Acceperant preciû duo^. Intelligit indices amp;nbsp;ipfe iuuenis no effe fe calamitatu noftraßt iuftitiæ parem:amp; fie agit rang alere no debeat.Iraq; tranfFert in hoc dcfcnfioné ut poffe fe neget. Quid dicitis iudicesf Fe/ retis hoc dicente iuuenem corpore atq; ætate r^udumfNon hes opes: fed mebra: fed uires. Nam ncq;ego laborem : nec difficiles pofco cona/ tus. Contetus fum iuuenis ut uelis. Cibos ne pofeere putas. ' Humeros quibus incubam : manus quas elifo pectori apponam:finus iquos ege/ ram exhauflas reliquias lachryma%:ut fepelias:ut hæc cum miferi illius membris offa edponas.Non alimétaquæro fed filium.Q uid g, negra/ UC lógumq; fupremæ pietatis exigimus officium.'Non diu uiucré etiam fi me duo pafcerctis. Securus fis brcui te gemitus mei libcrabut:affidu/ is planctibus euerberata uitalia.Quid me remittis ad turbä.'Quid fa/ cis rurfum omnibus grauem.' Confumpfi fletus:clcmcntiam ciuitatis ex haufi.Non alit populus hoiem que pafcere filius debct.Quid fibi uult hæc aliéna calamitatibus noftris aliena uirtutibus tuis iuuenis afpitasf

Abftufifti mihimalo^ quocpmeoru uerecundiam.Quicquid faciebam mendicitas eft : ex quo reuerfus es. Durât in fufeepto rigorc Iuucnis:amp; ad mifericordia no memoriafratris no patris cotemplatóe deflectit ♦ Ex clamaret alius hoc loco : ex tua fide dignus quidê eras impotétiffime ge neris humani : quæitorméta mea dolorcmcp redcunté uincula rurfus ac pcena carccris cxcipct:amp; Ifultcs huic profeflioni licettalligar no pofTu.^ Q uid mihi mifcras ultiones : qd trifte moOratis auxilium. ^ Faceret hoc pater q redimere noluiffet. A ge nucuiuaciffima feneefbus redeamus ad preces qd folum uis paternæ pietatis agnofcit .Hic quoq; rogemus. Per ego te iuuenis illos meos de quibus nunc quereris annostper exptos tibi notofep humana^ accidentiû cafustp infœlicis illius manes: cui nec hoc faltem cótigit:ut amp;nbsp;reuerfo te præfente morereË. Pafee nuc q, te redime re uolui.Pafee q, fratre tuum redemi. Non ego laffitudiné tuam pofco: nunq ocium meum. Nec ut ipfe fccurus quictufq; tranfigam diem:tuas operibus manus:tuû laboribus afïigno fudorem. lungamus mutuæ pie tatis officia:par flebile par oibus ætatibus nominibufq; reuerendum eil nobis negocium cû ciuitate mittiffima. Quanto libentius dabuntcum uiderint pariter unaq; miferos mutuafuftentatione conexos. Etego qui dem rogabo qui foleo : fed in tuos finus populus cogérât ftipes. Q uic/ quid preces quicquid impetrauerint lachrymæ meæ accipe tueredifpen fa:pro tua fama pro tua fu pietate follicitus. Ego medicabo : tu pafecs.

Argumentum.

-VI In calamitate parentes deferuerit infepultus abiiciatur? Quidam habebat uxore amp;nbsp;filium : captus a pirratis feripfit domum de redemptoc. Vxor flendo oculos amifit:filius re/ tinente matre profestus uicariis manibus redemit patrem: Idem in uinculis deceffit. Abieélus in mare amp;nbsp;appulfus ad littus patri, urn : cd eiedtus. uult illum fepelire pater : mater prohibet.

Pro patre contra matrem.

Tiam G indices in hac afperrima conditione fragilitatis hu/ mani in qua nemo prope mortalium impune uiuit:hæc om nibus natura eft:ut fua cuiq? calamitas præcipue mifera atq; intoleranda uideat': Inter oes tamen hoccoftet necefTecft. Infcclicitat e meam tantu cæteras fupergreiTam : ut prorfus hæc fît quæ fleri debeat ufqiad caecitatem. Q uid emquot; pafTus fu tam leue:utnon co, paratio mei fodices aliorum etiam miferias faciatf graue eft a pirratis alligari : magis dicat hoc qui feiat: q cito capti moriant'. Alligatus Turn

fed tamémifcr magis quæror g, follitus fum.Indigna cdipictas in fuos. Q uæ quata uerfetm hoc indicio uidetis. Sed mihi hoc quoq;qucrédu eft:q, me amp;nbsp;uxor nimiu dilexit amp;nbsp;filius. Q uid ego putarem in re^ natu ra poHè reperiri:qdorbitate acerbius uiderct fNon cótigitmihi:q, cæ/ teris miferrimum eftrfiliü efferre. Parum cd q, iuucni lingularis exempli caufa mortis fuitamp; tam preciofa redemptus anima fenex ominofusmor te filii mei uiuo.Pa^ eft q, mihilucftum meu Huéhis nunciarunt: amp;nbsp;aliud agéti patri fubito ad littus orbitas appuifa efl:q,mifc% iuuenem toto ia étatum maritetia fi nemointcrpcllaflct fero fepellirem.Adhuc fupremo prohibeor officio: amp;nbsp;ne quid folatii côtingat perdo etiâ maris mifericor diam.1niieit errantem corpori manu mulier amp;nbsp;pirratis amp;nbsp;tépedate cru, delior.Atq; ut accedat dolori meo cumulus : quæ hoc facit uxor mea é: Ne quis tamé erret ignotus. Non eft filii mei nouerca:fed mater. O fa, cinus o cladibus noftris mutata natura. Mater ignéultimu filio negat: amp;nbsp;mulier : quæ maritû quoq; fuû debilitata defiderat. Quis hoc de ifta credatf Filiu non Hettfunditus euerfa fulmen hoc:gladiûq; non fentit. Comparer doloré:quanto minore caufa excecata eft. Huius indices pœ næ ab ipfa morte repetite crime. Ego fû:ego amp;nbsp;alligaui filiû meum amp;nbsp;in famaui:amp; ne no accedat graniflimi doloris cornes poenitentia : in illuni mortiferi carceré merfi. Q no fato parentes mifer fortitus eft : ut illini/ tam pater:fepulturam mater aufferret. Nam ut pietatem filii mei femel indicem:pfem redemit.Si q,ego redierim:uxor irafcif: reddatratóem cur acceptis litteris meis fleuerit. Atqui miferrimus inuenis quomodo magis temperare potuit official Lex paretibus in calamitate ferre opem iubebat : uterq? parens erat calamitate dcuindhis : unus autem fuccur, rere ntriep non poterat. Inuenit tamen ingeniofa pictas: amp;nbsp;utriq; fubuez nitdifpendio fui. Ipfe uenit ad patrem:meremiffitad ad matrem.Hoc fi defendendum eftagnofco partes mcas:caufam planctibus agam, fle, re enim certe per legem licet. Alioqnin diu laudare non expedit. Dili, genter defendere contrarium eftaamp;oninoftræ : ut impetremus : funus moramur : dum nos littigamus:du circa cadauer noftru orbi rixamur: Dum agitur caufa defuncti:dum fepulchro lege prifcribit: dum dan, tur legittima dicentibus tempora : putrcfcit interim corpus nec totum in fico iacet. Cadauer ab incurCu auium ferarumq ^tantum miferantium corona cuftodit. Conucnerunt etiam alieni parentes:totus in fpedtacu, Ium populus cffufus e:amp; ignoto quoq; corpori publica humanitas qua, fi quafdam fecit exequias. Deflentomnes homines : dolent: plurimo, tutamen illauox eft. luuenis infepultus iacet. Mifer nec patrem habet

/

FortafTe nec matrem.Tam hois figuram uetuftas penecofumpfit.Tam fcn ta tabes in terrain defluxit.lam foluta cute: offa nudantquot;.Quantumli, bet duraucris animo:nó ferres tarnen ifta fi uidcrcs.Sed audireccrte po tcs:ille cft filius noder cuius fpes ipfas amauimustqué apud omnia tem pla amp;nbsp;furdos uotis deos fupftitem precati fumus:a quo fepdiri optaui' mus : ille amabilis infans : ille blandus puer:ille iuuenis etiam ante hoc crimen piiffimus:ille du par fortuna parentum fuir propenfus in amo/ rem tui. Mentior nifi cum peregrinatio mea nos deduceret : maluit ede cum matre. Me per oia maria uolitantem:ut plus filio relinquerem cir/ conuenit feuius ipfo mari latrocinium. Defcribam nunc etiam ego pen dentem fluxibus carcere amp;nbsp;cathenas mea matie laxatas:amp; detritam la/ teribns meis cofeiam malo^ carinam amp;nbsp;obrutam perenibus tenebris fe/ ralis loci cruentam cæcitatemf lita ucro fi quid pudoris habeo tacenda funt. Alioquin quis mihi ignofcct q,uicarium accepit Etiam fcripfiffe pœnitet. Olitterc fletibus trcmulæ. Opa% alligate manus. Odelenda uxoris cpiftola.Cur indicaui:cur fcripfitq, uxor ac filius ultimum lege/ rent. ~Vt incertum fit utrum mc carius redimant an lugeantteognita cla de rariffimi uxor exempli: amp;nbsp;prorfus talis filii mater: totos effleuit ocu/ Ios:fontcmq; illum perennium lachryma^ itantum excitas clufit. Si no tenuiffet filium uicerat. Continuus inde planftustincrcdibilis meditia: affidua lamentatio fuit. luucnem nefeio in me magis an in te futu^ im/ pium fi no redcmiffct:qué tu fie defiderabas. Ergo profedionem appa ratzUtquonia reddere matri no poterat oculos : redderet uiiy oculis ca/ riorem. Sed uidclicet cdquxda ultima calamitatu rabies : amp;nbsp;nouiffime in furore uota ipfa uertuntur. Retinuit iuuenem amp;nbsp;xpidolis meis legem oppofuit. O Liant figurationes amp;nbsp;pedtora holum alto errore confuffa: Nemo illam no putabat timere de filio. Itaq;iuuenis quod ad folatium pertinere crcdidit:c6mendauit amicis cudodiam matrisrfubflituit uici curre fure propinquos. Neq; enim aliter ufq; ad reditum meum cæca ui/ xiffct. Quicquid humana ratio ualet : contulit. Si potuiflet redimere oculos matris:qua pietate fuit uicarios fuos dediffet. Ipfe profectus ed folo comitatus animo:nec fe putauit ire fine precio : quamuis ad pirra/ tas ferret inanes manus. Dicat aliquis adeo domi nihil reliquerastadeo longa xtate fic uixeras : ut ne precium quidem tui parauerisf Si hoc ita ect : teftor deos de redemptione litteras non mififfem.fuit unde redimi podcm ludices fuit:fed illud totum filius matri reliquit. Nauigat ergo per horridos fluiftus amp;nbsp;gementialittora amp;nbsp;fpumantes fcopulos:amp; qua/ cu(pmifer relatus edno aufpicatu metiens iter:prorfus ominofe rctetus

pcruerfis etiam notis qui optaret alligari apirratis quos uitare quoq; mi (erum eft. Quirit hæc omnia ille filius propter parères quod non pra/ ditiiTct frater fratri non uxor uiro. Quid differrimus uitrad Non pater filio. Dii immortales non cæli: maris:infero% præfides uni miliiadhuc omnes male experti : uos tamen folos habeo teflcs qinuitus redemptus fum. Miferum me periit qui fciebat. Nam ut primum peruenit iuuenis ad pirratas afferens redemptionis meæ fe precium e ferali nauicula aui/ dus exiliit uicarias oblaturus manustdrauit fe ad genua fin^uloi ^: amp;nbsp;ut cupiditas fecerat blandu obfecrauit omnibus precibus mifcrabili plan/ élu : amp;nbsp;lachrymis pene maternis. Nemo unq fie ut foluerefrogauit nee fane difficile fuit impetrare a pirratis captiuitate. Maior illi pugna me/ cum fuit.Non dignum illud fpedtaculum latronibus erat:cum pater fi/ liufq; de uinculis contenderent:Et fibi quifq; carcerem uendicaret : ego iam ufu defendebam meum : amp;nbsp;in his annis iam maturam morte affere/ bam. at ille contra : ego te in calamitate deferam^ Ego alligatum relin/ quamf'Er quomodo ad matre redibo:qux mifera defiderio tui dies no/ àefq3 fletibus iungit/ Quæ uiuere fine te non poteftf Non dicebat ta/ men omnia amp;nbsp;cum aTiauos planctus amp;nbsp;inrequietas diceret lachrymas adiicicbat iam pene exea eft:fortaffe fi redieris uidebit. In fumma non recedo. Fas eft mihi etiam inuitis paretibus pie facere. Non recedo. Si perfeueras demus pirratis lucrum. Aut uicarius ero:aut comes.Quan/ tum inter hæc fleuit : qdiu cecidit oculos fuos. SipcrfcucrafTcm duos excecaueram. Obfhipucrunt pietate tanta etiam latrones : amp;nbsp;per immo biles ante uultus fletus cucurrit. Non tenuiffentfortade iuuenem : nili redempturos parentes talem filium credidiffent. Ipfe in fe tradulit fer/ reos nexus amp;nbsp;hilarior alligatus eft filius:qfolutus eft pater. Supremum tamen amp;nbsp;ncphas in ætemû me iam cathenatis manibus amplexus:pong mei cura difceflerat mfem inquit tibi p hæc merita comédo.Tu illa tue/ re:defende : ama : ne relinque : fie paria faciemus. Illic tu eris uicarius meus. Si hoc feceris non irafeetur mihi mater fortacecpab illa receffi. Sic in naué filii mei male permutatus ucélor imponor:amp; qua uifum ocu li dederut ad pirratas e pupe profpe(fto:curualittoral fmenfum (yde/ ribus fretum. amp;nbsp;turritos urbium fcopulos retro lego. Miferum me q diu a pirratis etiam nauigatur. Mandata tarnen tua fili perago:affideo fu/ (lento. Imo mchercuïe tu affides fili tu fudines propter quem mihi ctia huius propenfior cura cd. Dum recedere ab uxore nollo:filium non re/ demi. At illum interim quottidie fitus carccris flrangulat : infidutoffi/ bus cathenæ exemplum Aveuli imioparone morié. Mater iam fatis eft:

habes pernas fub legem : repellident talem utrum etiam iphpirratæ ni/ fieos confeientia fcelerum metufque pœnarum ab omni littore arceret, Quod unum poterant fecundis proiccerc uentis. Excipit mitior matre tempedas:amp;lt;fi qua dici poteft calamitatum fcelicitas)profpero curfu cadauer:tantum q, non ad ipfa maio^ fepulchra depofitum cft. Narra rctur res frcculo noftro diuerfa:amp;nefeio utra parte mirabilior.Filii cor/ pus matri maria retulerunt : mater mari. Magnam quide partem agno fco culpa: meæ. Ego uxore adduxi:amp; nemiferam mrem dolore Frauda/ rem:ipi e meis humeris aduerfariam mea ufq; ad littora tuli. Et fane ad/ uerfus prima uerba orbitatis animo exidimantem Fefellerunt. Quis aut non dolentis effectum putadetteum diceret defdéto Filio mater. Quid enim nauigadif Q uid maria ingreffus esf Quid pirratas petidifNam illa quidem uulgatiffima orbitatis uox ed. Fili cui me reliquidif Etiam cum tota fupra corpus incubuit : amplexam putaui. Etiam cum iniecit tollentibus manum. Et hoc unquam folent Facerc matrestut Funus mo/ rentur. At ifta legem recitat : amp;nbsp;in cadauer Filii perorat. Tace tace mi/ feratita tu iftud optafti.Sola Fcilicetcalamitatibus nodris adhuc deFuit culpa:ut cu fæuitia quoq; nimiæ Fœlicitatis turpis fit:procedat inaudi/ tum antea moerum mifera crudelis.Si quid irati dii reliquerunt:fi quid infœlicitas oblita efl: fuis manibus perdere cupiat. Detraxi é fortunæ inuidia: quando fuo quoq; indicio mater podamitum filiû parum mi/ fera cd.Lachtymas ipfas nouiffime perdo.Inanis domi libitina plangi/ tur:derifus defignator redit:refertur rogus.Inter hxc omnia:non gemi tus ullus matris:no lachrymx:no quedus. Putes appulfum ad littus ali/ quem cflc pirratamf Vnde huc illi animumf Si mala fua ideo no fentit: quia no uidetamp;hoc boni excitas habet:eruat aliquis oculos meos.Sed tenebrxeorpis affectibus no obdant. Eftnchxeuxor mea:ed ne ille fi/ lius nodcrfLiceat dubitare fi fieri pot : amp;nbsp;fane uix iam dinofeendam fpe tiem uetudas reliquit:fed attriti inanus amp;nbsp;timida uedigia uinculo$i:amp; tedis longi captiuitatis maties infœlicia argumenta cofentiunt. Mife% me certus luduscd. Filium agnofco:uxorem non agnofco. Ergo quo/ niam de iure longior pugna cd: amp;nbsp;nobis feftinandu: fint primi precium partes. Adede uniuerfi utriufq; fexus parentes:dum matremiexequias filii rogo. Per matrimonium te uetus:amp;pmutuam charitate quiutriq; noftrum magno condat. Adiicio:per commune pignus per annos pari/ tcr ados : amp;nbsp;beneficio filii plures : per meum in te obfcquium : iam mei mifercre cuius foles. Crede mihi hoc quod patior carere peius ed:capti uitate crudelius.Mea ida peena ed. Quid tibi tantum mali fccifQ uid

ƒ

offédifcertcego te no rcliqui.lam G totû affectu in hûcconfûpfifti uißit amp;nbsp;omnis p oculos mifcricordia effluxit : tulerit fane filius nofter merito pccnas:dcdcrit fpiritu fupplicio:nihil de præteritis loquamur. Quod poftulauit Cicero ctia ab illo crudeliffimo fyciliæ tyranno:mors fit ex/ trema malo%. Q uod quide eu permiflum no eet : pernotabat ante ho ftium carceris precio redimétes Sepeliendi potedatem.Quid tandé hoc Marcus Tulius patres matreiq^pmeruitr Tu ucnde faite quod fub Ver/ re crudeliffimum fuit. Certe ego filium redimam:ncc mihi precium dim quærendû eft. Habeo manus nihil moneris nunc:amp; debilitate tuam ia/ dtas. Singulare fœminis cxemplû oftendirnarrariq; de(idcras:fepultu/ ram filii maritus a te impetrare non potuit. Vade hercle fi libet : amp;nbsp;cor/ pus in Rutus repelle. Aut fi pa% celebri loco uidet abietum:iniicema num:amp;ne minus te faciet alienum minifterium:ipfa potiffimum trahe: alteram manu cadaueri impone : altera duc qua frequetiffimu rotis iter eft : amp;nbsp;nigra limo uia. Proterat miferu onuftum uehiculum amp;nbsp;fantiffi/ mum pectus unguli rumpant.Ipfa quonia defeceris oculis clifu caput: amp;nbsp;oppreta poderibus pricordia manibus tuis pertata. Siquid ex iftis audeas etiam dentibus lacera:littigamus coGRimus in diuerfu abimus. Nempe cu uiceris omnia paria habebimus præter animum. Non fepeli €S:uide quifo uide ne dû littigas:harcnam Rutus aggerat:iniiciat hu/ mum mifericors populus, Obflas.^fi cuius clementia tumulu fecerit cHo de: amp;nbsp;cu talis fis mater:aude (dignari:amp; exclama:magis amauit prem. Cruces fuccidunt percuRos fepeliri carnifex no uetat. IpG pirratæ nihil amplius q proiiciut. MaterCquanq profanari hoc nome nefas cR)fi per fcuerat eße filii fui noucrca:ut hac crudelitate uideatfdigna:qui orbi/ tatem fua non intcl!igit:G ultra hoRiu affctum:quicæfos acie fæpe tu/ mularunt:ultra tyranos:ultra latrones parum hét non fepelire:niG alio rum quoq; officia priciderit: amp;nbsp;tantum q, nó petita ex Rutibus aqua re flinguit ignem.Siadeo non genuit filium fed effudit : amp;nbsp;ex illo infœlici partu ingratû uteri pondus expofuit:licet imputet nobis ut uolet quod tueri no poteR Gngulare mariti defiderium : dicam tamen quod fentio: cxcufatius odiRct uirum q filium.Q uanq in hoc mutuicharicatis affe tu paria fecimus.Illa oculos propter matrimonium neglexit:ego filiu. Vicem cæcitatis orbitate perfolui. Tamen quo inter hæc quoq; mala pri uatim dolcam neccReeR. Omnem illam quam contraxerat perdit opi/ nionem.lam inimici mei triumphant:iam paffim loquuntur:illa exem/ pii mulier: illa ficuli decus. Viru redimi uoluit:nec filiu fepeliri. Equi/ dem indicés ut fentio : neminem non mortalium fauere hois fcpulturi

coiicnit:quia hæc una res efl:cuius exepfum ad omnes pertineat. Tdcoq; no nifi ab ultimo parricidio exigiépœna trans hofcm. Etiam fi qua fune iura:quæ obdet:A tarnen angulus faltem detur acceffustper qué intra/ re humanitas poffit:uera clementia occafionecotenta cd: fiue omnis in defunedis fenfus perit: amp;nbsp;ad operiendam fœditaté fubtrahendamq; do/ lori materiam mortui uiuetium caufa fepeliuntquot; :feu cum ad infernas fe/ des anima migrauit:unus hic luce uiduis honos ex fuprema face(ut ua/ tes ferunt)petita ulterioris ripæ datione cotingunt:quæ uera ede amp;nbsp;ere do mifer amp;nbsp;opto:cito iturus ad filium. Certe rc^ natura ut in generan/ dis alendifcp hominibus quæ necedaria erant ex fe ipfa perfpexit. Ita eu rurfus opus fuum rcfoluit:corpora nodra quaprimum reducere ad prin cipia feftinat:ut defertis etiam locis circa cadauer tradia imbribus terra cocrefeit. Egerunt pulucrem ucnti amp;nbsp;liquefadta multa die membra pau/ latim humus bibit etia fi nullus operit. At ipfa longo tempore in terram oda defidunt. Nobis uero aduerfus exanimes genuit:no folum mifera/ tionem quæ cogitationinodræ fubit : fed etia religionem. Inde ignotis quoq; corporibus tranfeutium uiato% collatitia fepultura : inde iniedta ab alienis humus. Facinus indignum cu hæc ita fint fepultus edet filius mcus:nifi incididet in matrem.Et hæc indices no ideo ego dico ut affe/ élu iura corrüpam:ncq^ uobis præcipio:fed aduerfariæ exprobro. Lege quidéidam quid ihorream:cum id unum mifcrrimo iuueni fit obiedtû: g, in calamitate no deferuerit patrem.' Sed quatenus ludius nodri in ius uocantquot; : Et flenti difputandu ed : amp;nbsp;orbitati fuæ mater irafeiturfSupe/ remus qua exorare no podumus. Et quando duoiy holum miferiora uo/ ta uididis : ut de iis pater fi uicerit filium fuum efferat : Mater fi uicerit abiiciatdQux tarnen IcxeddQ ui parères in calamitate deferuerit infe/ pultus abiiciatur. Omnis nobis in hac prius caufa indices : de feripto amp;nbsp;intellcdlu legis cotentio ed. Vtrum ucrbo% ambiguitate an uoluntatis fide dandum fit. Pars enim aduerfa id nititur : parentem fuiffc in cala/ mirate eam:qnæ defcrta fit. Cuius rei pœna edabiiei ifepultum.Quid tum fuerit in caufa:quid fit podea cofccutum : quomodo legem ttellige re coueniat: fubterfugiat diccrc:neq; a uedigio fcripti recedit: fed nuda recitatione cotenta eft. Nos neep omnibus perfonis ncq^ omnibus cæcis feriptam ce legem : amp;nbsp;inueni inflas ac neceffarias recedendicaufas amp;nbsp;cui femp rei ius fatis plenu cft bonum alum fuide.Poftremo uero hoc ee de/ ferere c6tendimus:atq; eo caufa dimittimus:ut no fit abfoluendus ado/ Icfcens nifi etialaudandus. Q ui aut dubitat an fcripti uoluntare feqni conucniat:Is mihi uidetur quxftionc temptare incertus qua de re. Ideo e 3

pauciora adiiciam:qdnobis quoq?(fi ita pergitis)affcret quidécauilla/ tiohéifta fermonis ambiguitas : ac uideri poterit omne actionem partis aduerfæ prima dati recitatione fubuertere.Nam lex eu dicit qui paren/ tes icalamitate dcferuerit:rurfufq;cu dicit infepultus abiiciat : no utiep id fignificat:ut no liceat eu fepeliritpoQq proiettus eft. Q uare aut mi/ hi quo$permittite fic agere quomodo uolo:aut quod magis ueftram rc ligione decet: (dignam fandtiffimis auribus uerbo% captione : ex utraq; parte præcidite:amp; cu filium fingularis exempli probauero:fentite forti ter nullam unq amaioribus noftris poenam feripta effe pietati. At in eo quod primo præpofueram no ad hanc rem pertinere lege non diu uerfa, bortneep dubitatione qua non habet afferam moram.Neq;enim puto G itas impediet infante:ualitudo ægrum.R.P.lcgatum:dux milite : ni/ hilominus aferipta crudelitas no accipiet rationem neceffitatis: amp;nbsp;cu fc mel apparuerit patere in eiufmodi caufis defenfione : potero plane effe fccurus nec timebo:ne teneri uideat filius meus : fi no potuit oibus fuc/ currere du in ipfa lege occupatus eft. Pater alligatus eft.Mater cæca eft: unus utriq; filius:magna loco% diftantia.Habet lex in medio debitore. Duc ad utrum mauistad utrunq; no potes:nifi hanc códitionem mifero imponimus:ut quicquid fecerit proiiciendus fit. Si exierit:mater fepe, liri uctabit:fi remanferit:pater. Non dubito fore dubiû quin ins in hac lege fuerit amp;nbsp;mihi:(nifi forte ut omnia inique iniufteq; coquitatis):hic quoq; unius occafione uerbi aliud putatis iuuare parentes:aliud no de, fercrc. Idem de hoc dubitare uultis utrum parentibus utriep ferri opor, teat auxilia ut ego exiftimo. An uero non mereatur adiutorium nifi qui præfente filio mifer eft.na fi deferere in calamitate:nihil aliud putamus, effe g a mifero difcedere : duo fïmul fcelera permittimus. Primum illud ut etiam qui aderitpoffit impune nihil prxAarc. Siquidem abfolutus e hac lege : qui fecundum miferum ftctit.Q uo quide modo no adiutores calamitofis paretibus filios damus:fed fpeeftatores: dehinc accidit illud uel grauius : q,cum rerum neceffitas nos quottidic diuidat : fi quædam fortuna parères nos depræhenderit quis exiguo diuifus fpacio impune opem no ferret no fuccurrcret:ut hac faite fe calunia defendat.Non re/ liqui non abfccfli:ncq; pede qd aiunt uno aparete difceffi. Solutus erit omni auxiliandi neceffitate quando nra interprætatoe abfentia impicta tis occafio eft. Hoc uoluiffc legum latorem putamus : ut natus ex nobis metipfis i rebus aduerfis præfidiu parenti labore atq; præftatia folueret lucis ufuram. Vbicunq^nifi forte : no fumus parères nifi palam. Quid cft ergo no deferere. ' Opem ferre non deeffe. Omnia hæc eo fpedtantut

auxilio libero^ tuti fint parêtes. Quod eu ita fit:tam de me fex ifta per tinuitqad matrem.Duo unu uocaSamus : uideamus quo ire debuerit: Poteram quidé fortiter dicere pater iuffi. Hoc nomen omni lege maius eft. Tribunos deducimus candidatos ferimus:Ius nobis uitæ necifq;co, ceflum eft. Si no fecerit quod iubeo no deferam iHu ad fepulturam. Ne ceffe habuit parere.Non deferuit:fed abductus eft. Crede no conteptu tui ucnit in carcerem.fint fane iura paria:fedeatq; medius inter duos fi' Iios iudex. Non cóparabo perfonas quis apud omnes gentes plusiuris habeat pater: fit fane natura comunis non imputabo q, nome dedi:q,fa miliam:q, impcnfas:q, dû illi acquiro captus fum. Non indulgcntiæ di ferimen excutiam:de qua ia lite coceflum eft. Fuerint quidé ifta facien, da:(cdego ius meu reprimo. Inter duos parétes cæcus affedus eft. Exo rabit qui priorrogaucrit. Tempore certe uico:ante mifcr eire cœpi. Tu adhuc integra es:cgo iam alligatus fum.Tu fana indomo:ego iam pene dcfunélus in carcere. Tibi adhuc no opus eft filio:ego iam rogo.Nem, pc calamitas tua nata eft poft cpiftolam mcâ:nifî te confolari nentem fi/ lius uoluifTcttantc caecitatem tua exiffet. Noli mirari fi te gratia uinco: ante exoraui filium qtu rogares. Si quifq figuratione quada in hac ma/ loRicoditione ludiccm ponat:fortuna quitoabfit:cuius tanta calami/ tas fuit.Abdulerat quidé tibi oculos nimius affcdtus:amp; de quiq; retv fen fibus pars una cefTabat:amp;tenebras etia faluis luminibus alternans coti/ nua nox duxerat.Maius eft tamé malum:qdfic flet.Nam ut merito que ri pollis ablatas uidendi uoluptates:impeditos rcRi aélus:tamen fi non iniqui indices fumus:nec ambitione miferi:(funt quidé qui miferiis me dcri hifdé poffint):referam no folû quia uincéda mihi fed magis etiam quiacofolanda es. Nam quado omne tormentu corporis abcA:dolorq; membro^:qui totam cogitationem i fe rapit. Fœliciter cefTat:fupereft: ut cruciet nimium ocium amp;nbsp;alTidua quies res fi no fint neceffitate iucun dx. Nam uifus damnum farciut reliquæ uoluptates : odor : guftus:ta élus:auditus:quibus tam amp;fidceUc fumam fatendu eft: non efttame maximicalamitatis loco numeradapa% plena fœlicitas. Domus certe propria:lcétufq; gcnialis:conucntus propinquo^ fermo amico%:ipfaC qd raro cótingit)honefta calamitas: amp;nbsp;in quacunq; fortuna beata liber/ tas:tot uoluptates obruere poliunt unu dolorem. Na lucis defideriu G malis meis copares etiam dclicatu eft.Non cni aliquid re% natura geni/ tura eft fpcdtaculo uro nouu : ac non quicqd fpeciofimu pulcherrimuq; uifuri fumus uidimus.Népequottidie noxorit :amp;æquatépoi^ portio/ néinuoluit obfcuritas:amp; ex parte fui : ipfa quodamodo cæca naturae.

Cui alienis oculis uti licet audire impetrare : cuius minideriis officia no dcfunt(no enim dcfuerut:nifi fe erigit amp;nbsp;fortunæ fut ratoem reddit: amp;nbsp;præfertim i tam bona cæcitatis cofcientia animi uitio mifer eft. Nó de/ bet dolere quifpia qui pot gloriari : quanq cuiuilibct amp;nbsp;quacu$ caufa: hunc incurfu paffe:leuius eft tarnen malu fœminæ.Non eninauigatis: non Icgatóem obitis nó frequêti peregrinatione uariatis afpeéhis nó mi litaris uos nó forenfis ratio deducit.Alioquin femp eftis intra domum: uno plurimü loco Icuibus officiis affixæ. Tuum quidéaffectu fi bene no ui:nulla magis caufa cæcitaté doluifti : g q, redimédum maritum ire no poffes. Hæc tua calamitas crat:exiftimemus meam:nulli quidé grauior uifa eftqtibi. Audi taméqmulta in illis cpiftolis nó fcripferim.Ofili in quibus te malis reliqui. lam illa principalis ac maxfa deu donocócefïa libertas : nee hoium folu fed fcra% uolucrumq; fenfibus fixa amp;nbsp;ingenita primum fpoliû fuit. Meipfe perdidi. Teneor uenale mancipiû : amp;nbsp;ciuis romanus merces fio: amp;nbsp;libertate fenex dedifeo:amp; natus ingenuus uenire opto. Minimu eft habitamus i fluctibus:hyberni nos feriut uenti:nó fta tio:nó fcdes:non quies:fcd quod malo% meoru maxima portio eft:tam miferi fût etiam domini mei:cito prttcrcunda eft memoria.Propter me uxori grauius:mihi propter filiu.Tranfco hirfutos hoftiu uultus:amp; im/ maniu barbaro% fremitus feros : rantuq; mihi quottidieeemetuedum: quantum pati captus audere pirrata potuiflet. Nihil eft defiderio fuo% grauius. Timui ne que ex meis uiderem. Nihil tepeftate minatius:quot tidie naufragiu optauitnam morte cófitebor fenili inertia una caufa mi nus cupieba:ne defunctu nemo fcpeliret. Qua uefte relicta captiuo pu tas:nifiquæ prædæ nó eratfquales epulas cibofcp præbent:q ipfi rapto uiuuntf Na illa quidé fatis digna qs dixerit:udum carceré amp;nbsp;fundatam fentina nauicula: amp;nbsp;impofitu nuda trabe inrequietu latus:reuiétas poft tergû manustalligatos tanq eét qua fugeremus pedesf Solæ i carcere te nebræiuuabant. Sæpe deauribus qucftus fû:quæfonûflagcllo^;:gcmi tumq;cæfo% : Quauis implexis obruta: comis acciperét dura metus fui exépla. Mife% me fili népe morbo pcrifti.Cópara terra mari:domû na/ uitleéhilû carceri:libertaté feruituti : defideriû oculc% totius corpis da no. Quo nos lógius ducit calamitatû noftraiy mifera côtétiofCæci etiä littigare poffutteaptiui ncc uiuere. Ve% hoe ét fi i æquo ponerent': mul tu tamé in altera parté debuifTet hére mométi:qdplus mihi poterat pro deffe q tibi. Et labori oportet icûbere:ubieffeâuspmittif. Stulta cura é:quæfpé nó hét. Ego redimipoterâ:tu fanari nó poteras. Q ualifeûq; ida calamitas incmédabilis cæcitas nó remediû accipe non uicariû pot.

I

AAcdidet fcilicct Icdtulo lefficax fedulitas: amp;nbsp;acceptis cpidolis meis in, ucnis filius:nihil aliud q cum mfe fleuifTct. Quia profccfhis eft:alterius tarnen paretis calamitas emendata cd. Si rcmanfiffet amp;nbsp;mrem cæca haz beret:amp;prcm captiuum.Adiicio q, tibi no ncceOaria filii præfétia fuit.i Affidere eni:cibos miniftrare:manum porrigere quilibet poterat. Men tior nifi faeftu eft: me ab illis captu tam dura edditione uenalcm : quod utiq; in cofeffionee:ncmo alius redemidet q filius meus. Et ego fie ago tang hæc tantû filius propter me fecerit : quanq ihoc littigatu quodam modo tibi excidifti. Et quaquam id agas ut merita tua iniuria ufeas : no uum induifti rigorê:nonphibeo tamêteftimoniu ad redeptoem mei fi/ lium ipfa mififtiicu fic plangeres cu morte precareris cû te omni uidua/ tam uoluptate clamares : cû fæpius gemeres captiuitaté mea g cæcitaté tuam.Non erat illi ferreum pedtus:nec cor filicecocrctum : ut hæc pati poffet xquo aio. Tu filiu prima docuifti fibi no parcere potius : qplus flere:potius q ipfa refeindere excitarem.Profectus e : maritu tibi reddi dit.O crime graue. Si hoc ante feciffet uidercs. At retinere no potuifti: no dicam tibi hét pietas ipetum fuû : nec ullum dominû nouit affeélus: nee ille te potuit retire nefleres. Audi qdcftuerius. Aliud putauit. Nd erat credibile obftare te redéptioni meæ itcrprætatus eft maternû metu: amp;nbsp;maris domui noftræ male exptipericulû credidit times ne fi tibi nd pa ruiffct nemo no nos putadet colludere. Cæte% me poterat nd redimere cû tu clamares cæca turn:oculos defiderio uiri perdidi : folitudiné ferre nd poTumf ita ille ad redemptdem mea inexeufatiuspfeétus effetiE me minus defideraffcs.Dubitabitquot; an tua caufa fecerit:amp; filium amp;ui% here nd poteras : reddidit tibi qué magis amabas. Side ia lachrymas maritu rcducéincolume accipe. Q uid trafeerisf Quætanta miferatioef quis hoc crederetfQ uercris difccffifTc quéodifti:cû eum nolis rediffe quem diligis. Atqui fifut fuprapbauimus)is parères i calamitate deferit qui opé non fert amp;(ut nûcoftcndemus)optimus filius corpe fuo adiutoria matri redemit:j^feélo opé tulit ideft nd deferuit. Nam fi ut ante dixi ne ueftigio qdéabifea miferis licct:ncipfo% qdem ca qadiuuatdifcedcre fas crit:nee cibos falté peter aut alia ufibus neceflaria parare cdtiget. Si uero dû adiuuat parés mihi reffert ubi fit ille q adiuuat : qapræfés cura exhibet: qcqd tibi ego præftiti ad auélorémûcris.i.ad redéptoré meû trafferendû é. Nd afredi:nd cdfolatus fû:nd miftraui:nd tuli:nd deniq; totus tibirediui. Ve% fatédû eft fi deferta te putas: mea culpa e. Sed ia tépuséiûa quæ nd excufata dcbét uidri:ue% pulchra atep magnifica afo maiore deféderc : amp;nbsp;cû iudiciû agatcxépli:tandé caufam fuä Itelligere.

Hoc faltem Hebis miferrime fili : qdhonoraris cóntingere funeribus fo/ Ict♦Defundtus laudaberis. Omnia licet huc reuocemus præterita: amp;nbsp;ad canedas unius laudes uniuerfoßz uatum : feriptoruq; ora cofentiantruin cct tamen res ida mille linguas : Ipfamcp fi fit aliquo corpore uno facun diam materia fuperabit : etia fi nihil dixero : nifi q, obiedtu eft. Lucem libertateq; patri filius reddidit:amp;Cqdante inauditu eft)magis me ama/ uit q uellem. Ingreffus eft maria in quibus iam minimu periculi tempe/ das hét : amp;nbsp;qdinter ifta difficillimû eft amore mei uicit etiâ mfem fuam. Tace nepharia liguatergo tu ifta laudas^ Obtulit fe captiuitati:qa fcie/ bat graue cé alligari. Malis pris fucceffit fubit libens poena pietas : etiâ fcelcribus graue. Tu melius uxor:quæ fading retinebas. Cóparate nûc fi quis prem phoftes folus tulit qui cû uenientia in pfem tela excepiffet: fimplici tame morte defusus eft. Vnu legimus : qui uicarias pro patre non quidé pirratis aut mari manus obtulerit:fed ubi redimi poflet. Me mifeßi dicédum eft q, hoc ipfo admoneor exéplo:in honoré pietatis etia dânati fcpelliunt.Hoc alii laudat ego queror. Te quidé iuuenis oia fæ/ cula loquent': amp;nbsp;admirabile cxéplû tenaci memoria: traditu in ipfa aftra fublimé pennata uirtus feret. Sed mihi ifta laus tua caro coftat. No erat fatius ledtulo matris incubere: amp;nbsp;ihuius minifterii debitu fecura ocia im pendcrcfSoli tibi contigerat ut pofles prem excu(are:nó redimere. Me interim ut coeperat tabes léta cofummeret. Me quoq; ut debebat fola fe nem mors redemiflet: amp;nbsp;cu exanime corpus i fluctus eet abiectu: fi coti/ giflet fimilis tepeftas:qdæquius erat:tu me fili fepclliflcs. Fefellit te in/ genitus honeftis ais gloriæ amor : fpé tibi perpetui laudis ipofuit; Vbi uirtusr Vbi pietasfperifti mifer amp;nbsp;male audis. No moriéti pater afledi: no agri caput molliori fcde copofui : no fatigatu latus mutaui no fpûm excepi. Abfens:extilt;ftus:euerfus:morté tuam iueni. Nemo ægro uicu/ la laxauit:nemo maus ferro fordidas ad acipiédos remiht cibos. Tantu cathenaÊufa folutus é ncgleéhis defpeétus. Quid ni uilis fenis uica/ rius iter tot ardétiflimafcbriû defideria:nó habuifti quépofeeresQ uo modo te ufcula copofuerant iacuifti:mrcm:patré:propiquos tantu co/ gitafti. Nunquid idulgco mihi:q, te puto infpirafïe i carcere meofNo/ du matrifatiffaeftu é. Quonia poenas acadaueribus exigis: Audi fequé tia tépora:mors ipfa filii tui naufragiu fecit:p tot fluélus uolutatu cor/ pus intumuit:tot illifum fcopulis : ta fpaciolis traéfû harenis : nufq ta/ men infœlicius g cum uenit in terram. O g graue eft mori : quanto gra/ uius : g, ego uiuo fuperftcs filii mei : uiuo omnibus diis hominibufque: fed ante oés mihi : amp;nbsp;inuifus:amp; ifeftus:amp;uxoris quoq;pictaté perdidi.

In funere filii diuortium fecit. Video hæc re% naturi bona quæ filio ab dulifti.Omnis me ætas mei admonet ludius feneélustad quam no perue nit mifera pueritia:qua nunc tranfiuit adolefcentia i qua perit.Supfum ut fi fœliciflime cefferit rogum meu uideam : amp;nbsp;edaces circa corpus filii mei Hamas. Si hoc no contigerit nigru cadauer amp;nbsp;deforme etiâ ignotis fpediaculum. Inter hæc mala credetis puto fi dixero:uellem oculos non habere. Quid nuncampliusf Ad te uxor preces couertam irritas male temptatas:tu uero perge : amp;nbsp;bono tuo utere:fœlicem te q, i hac fortuna irafecris.Ad hoc cofugiendum edper comunes cafus : per calamitatem meam:humanæ calamitatis exeplar:ita uos coiuges ucAri Gcament no fic defiderent. Ita hoc orbitatis meæ ultimu exemplum fit. Ita uos here tam pios filios:no necefIefit:miferemini,Siuicariu accipitis:me proii/ cite. Non inuidiofæ preces fut:nihilominus impero.Non læta fenten/ tiam uram fequet 'gratulatio:non ad templa deducar:fed ad fepulchra. Etiam eu uicero flendum eft. Si uero uincimur:ibo in littus mifer. Plan étibus aucs abiga:autmecorpi filii mei uelut tumulu imponam.lacebiz mus duo infepulta cadauera. Me feris obiiciam:aut circa fingulo^ do/ mus ad genua prætereûtium ibo: amp;nbsp;recepto iam miferi more fupplex no cibos petâ:no ftipem medicabo:terra amp;nbsp;collatas miferantium manu gle bas autCqd certe licet)filiüin mare proficiam.lâ crudeles aquæ amp;nbsp;nenti male fecundi reddo uobis ueftrum beneficium. Ferte quo libet licet ad barbaros : licet ad hoftes : licet ad pirratas. Fortafe aliquis iubebit fez pelliri : certeCquod fcio)nemo prohibebit:

Argumentum.

Iberum hominem torqueri ne liceat. Pauper amp;nbsp;dines inimici: Pauperi erat filius. Nodle quadam pauper cum filio reuerte/ batur. Interfedlus eft adolefcens. Offert fe pauper in tormen/ ta : dicens a diuite eum interemptum. Diues contradicit ex lege.

Pro paupere contra diuitem.

Entio indices plurimu detrahi calamitatibus meis miferatio nis:q,ad uos detulifle uideor nimiu forte dolore : amp;nbsp;triftiffi mæ orbitatis inde quocp accefliffe nouitatamp;qd cu aduerfus me ta grauia amp;nbsp;crudelia depofcam:patiorluidiam hois exi/ getis aliena tormeta. No poffu tamen nel iuobis approbare qd patiar: qdmihi no eft relidla miferi pris infirmitas. Percufforem filii mei uidi amp;nbsp;miferior fum : qfi nefeirem quis occidiffet. Fateor igifiudices ipfc mi/ ror:undead hoc probationis genus:repente cofugerim. Veneram tang nuciaturus idubia manifefta:nec aliu expedtaucra publica% fufpicionu

de filii mei morte cofenfum:qfi percufforéuidifTctis oés. Hic hic ut tor querer inueni. Poftq fatis no uidcbant explicate ucrba qduidcra confu gi ad fidc doloris.Quid facia: fi temeritates quoep nras cófcientia rco% non pot patiflntellexi miferaróe faélutqui ut torqueret exegera:ex quo me dines no putat aliud f quinione dicing. Neep ego indices quenq ue ftru dubitarecredideritex qua eófciétia qua trepidatoe defcédat : ut qs torqueri nolit inimicû.quos nûc putatis cruciatus diuité pati : que do/ lorétqdhoc mihi negatfquellet ideo tantu filium mcu nó occidiffe : ut mihi pollet idulgcre torméta. At hoc creditis indices diuité facere Icgu libertatifq; refpedtu: amp;nbsp;reu pro exéplo eé follicitüf'llle nero nûclacerat : amp;nbsp;fie magis nro dolore fruit. Opcrepreciu eft inimico negare torméta: cû feceris ut uelit ipfe torqueri. Illudigitauobis indices mfœliciffimus oium mortaliü pcto:necü inaudita:icrcdibilia padus fim:mifercri ueli tis corpis mei. crudelius: amp;nbsp;(dignius é:q torqueri no impetraf torméta. Eft aduerfo% mcorü amp;nbsp;ifta nouitas:q,nccefle hétis ca mihi ratoe fuccur rcrc qua odilfetis aliü. Nee quicq cd hole infœlicius : pro quo torméta fût.Perculioré a me filii mei uifû elfe cótendo. Facinus é hoc nos no de/ præhédere: fl mendaciû cd. Facinus é hoc me no^pbarc: G ue^ é. Quod ad me qdem indices ptinct:orbitatis meæ repeto præfetiâ : amp;nbsp;noélé illa rurfus ante oculos meos cogitatóes reponût. lam mihi uidcor amp;nbsp;in tor/ métis eire cofelTus. Filiû indices habui lient erecti ac fublimis animi:ita qui nodum fuos héret inimicos:amp; qué nemo adhuc mficaufa tantu mei doloris occideret. O parentu mifera coditio : qnouis inufitatifep pate/ mus infidiis. Nos exafperamustnos offendimus:inimici tamen liberos nodros oderunt. Q nis unq hoc indices fimulatu timuiflet ingeniu:ut codé quis excogitaret alo amp;nbsp;qd parcit amp;nbsp;occiditf Reliqua iudices no de bebam nifi in qualhone narraret Fœliccs illos in mci coparatione pfes qui periille liberos fuos nuciis credut. Ego fu inaudita ma!o% nouitate pcrculfus:cuius unicus ideo tantu occifus cft:ut uiderem. Rcuerteba/ mur nodte pariter ficut oia nos uitæ minifteria iungebant: amp;nbsp;hoies qui' bus no feruos præftabat fortunaeuftodes tuebamur pauperé mutua pic täte comitatum:inuicem fuftinétestinuieem innixi: nec niG magna per/ cusoris diligétia feparandi:cû diucs medio nodis horrore ftrido mu/ crone profiliit:amp;ftupcntibus attonitifumiferis cófodit illû fortiorem: illum qui fortaflis aliquidf mea morte fcciffet. Confiteor iudices nihil tue oculo% mcorü diligétia:nihil egit cura miferi pris. Percudor noluit agnofci. Vos nüc ciues:uos oés humani generis affedus : miferrimus in terrogo pater. Suadete quid facia. Huc qué uidetis circa me fanguiné:

de filiimeiuulncribus accepi. His manibus labetis unici membra fufti/ nui. In oculis adhuc uultus illius morieris hærent:auribus uerba fup ca dauer habita exultantis inimici. Fidem tormento^. Quoufq; percuiTo ris filii mei confeius ero/ Aperite pedtus iflud amp;nbsp;totu de uifceribus meis latronis egerite fecrctum. Vidi amp;nbsp;mihi no credit'. Vidi:ita poffim:amp;in tormetis idem dicere. Aut fi coponotfi fingo urar:lacerer:no probe.Si uidetquot;torquendus fu iudiccs:uthæc definam dicere. Nec me iudices fal lit quantam mole accurationis:etia in manifefaueritate fufeepim. Di, uitem detuli reum paup inimicus:occifi pater:amp; populo:ut mihi creda tur teflimoniu in mea orbitate dicenti. Itaq; no deprecor quo minus mi hi uclitis irafci:donec probem:torquete tanq mentientem.Lex fquit li/ berum holcm torqueri uetat. Per fide iudices : quis no hoc reum refpon dere credat:cuius tormera pofeaturfNemini iudices credo dubium:le/ gcm:qua:torquerilibe!ghofem uetat hoc profpexifTe tantu:nc quis tor queretquot;inuitus : amp;nbsp;iura quæ nos a feruilium corpo%coditione fecemût: impatientia: tantû fuccurriffe nollétium. Omnium beneficio%ida natu ra cd:ut no fit neceflitas : fed poteftas. Quicquidihonoré alicuius in/ uentû eflrdefinet priuilegium uocari pofletfi cogas.Cundla fi uidet iu/ ra percurrite:nufq adeo pro nobis follicita lex eH: ut qdpriflat extor' queat. Dedit cæco talionis aélionétnon manus recufantis impellit:in/ iuriam cidis agere pcrmifit : fed no cogit inuitos. Adeo pene Icuius cfl ultione perire q poteOatem. Genus feruitutis eftcoadta libertas: amp;nbsp;eadé iniquitas quicqd de inuito hoic facias. Vis fcire qd lex illa profpexeritl' No exigo ut torquearis, qmulta dii derq; no minus fut infla:qlex exi/ git quarudam inuidia re%:ut uinci fe magnitudo patiatquot;:amp; quicqd acci diffe mireris:tantudem pofeit fultione nouitatis. Filius in cofpeäu pa/ tris occifus ed.torquete fecuri:nihil iniquius fieri pot.Ignofcatperfua/ fiones:fi facinus iflud ofum illicita% rerum cofumpfit luidiam : amp;nbsp;unde tormetis falua iuditia cft. Plus eflde quo queritquot; q quomodo querédum eft. Nullum debet inimicu uideri genus probationis ee quodfolu eft. Et quicqd potuit prodcilc feueritati nunq nocuit exeplo. Sufficit liberta/ tis reuerétiæ:q, torquetis inuititq, cotra me no alius inuenit.Libe% tor/ queri no licet. Hoc eft iudices propter qdfilium meu diues cora me non timuit occidere. Filium igitquot;meu in confpedhi meo occifu effe cotendo. Q_uid dicitisf Ita no erat contra proclamationis huius fide:fi nunc age re poflem quietu modeftumq; miferumf Vultis cu hocuiderim tantum teftimoniu dicam. Mirum herclc:fi fcindo ueftes : nudo corpus:ignes: flagella depofco. Infaniat neceffe é pf:cu folus hoc fciat.Fallit iudices:

quifquis hoc qdpoftulo cotemptum:quifquis audacia uocat.Filius urit exagitat : amp;nbsp;iter tormenta fugio dolorem.Si métientis eft uelle torque/ ri:Inuenite quid facere debeat:qui uc% dicit amp;nbsp;no probat. Mentiris in/ quit. Bene qd amp;nbsp;tu fateris no effetmihi fine quæftione credendû.Et qua fpe fidé mendacio meo caufas diues affignasflgnoro pereufforem.De/ inde te potiffimû de quo quererer elegi. Anfcio amp;fimultatibus noftris occafione orbitatis idulgeofDecipi me no potuiOemanifcftu eft. Filius meus cu pariter rediremus occifus cft. Andignofeere percuffore nodte no potui : cu percudor potuit eiligere fugeref Quid aisf luucnc meum alius occidit : amp;nbsp;tu mihi folatiu ultionis imples.'le accufo.f.ut interim nefeio quis ille fugiat euadat. qdtu mihi genus furoris affignastut ma/ ximi fcelcris ultio pereat falfe accufatois incerto, homo q me uidifle co tendotcu occideris filium meu:nifi de te uindicor:n6 reliqui mihi ut de aliis hoc probarem.O te extra oes humano% pedtorum affedhis inimice fepofitum. Nunc quoq; me putas poffe metiri. Perdidi infoelix illum ca riore pauperibus affedtum. Succurrere mihi putas q, aliquado difcediz musfPalleris deciperis. Hominis cuius occifus eft filius : unus inimicus eft. Sane poffit aliquis hac doloris diffimulatoem medacio perficere uer bo]^. Torqueri uolo. Nihil eft tanti niO uc^tuideliceoïntcr ignes ac fla gella fufficit mihi fi dixero:hic e inimicus animæ:qui nobis fubide male dixit:hic ille cotumcliofus ille impotes. Ego nefeio an mihi poffit iqua: Bione fufficere qduidi: amp;nbsp;q, inimicus me contendit ideo uclle torqueris Tormeta poftulo. En ad qacofugiat homo q fe fciat poffe metiri. Nul, la e ratio quæftionû relidia mortalibus:fiadiuuat cotra ucritate: amp;nbsp;fub/ lata e de rebus humanis neceffitatis huius utilitas:fi ia ultro tuet'': expli catep fingétibus. Hucufq; durant artis igenia mortalium. Et licet fit ali quis fecreti firmitate copofitusthoiem tamen ultra no feqtur aius. Non uacat a(Tererequæ finxeris : tunc cu uixpdeft amp;nbsp;uc^ fateri. Et nemo no cotra id torquetquot; :qd dixit ante tormeta. Non reffert:cuius ad æculeum nois perfuafionc:quas filetii afferas caufas. In quæftionibus tantu cor/ pora fumus:amp; nemo no contra alique torquet'affedlum. Exiga quxftio né an rccufemf Quid itereft tormento^: breui futurus fimilis homini:q fatearinuitus. 'Nouu indices inaudituq? rebus humanis apitquot; exeplum? Nemo unq ideo torqueri no debuit: quia mentire^'. Sed amp;nbsp;fi fas eftiudi ces dubitare de fide quxftionu:alius debet effe fufpedlus. Illc fcilicet in quo feruiliu pedto^ rccelTus : in quo uerniles excutiuntquot;artus.Q uoties tortori eft rixa cu membris : tu cruciatus agnofcit affiduis fuppliciis du rata pacientia: amp;nbsp;homini non eft noua res dolor : corpus applicitquot; quod

feiffa laceratacp uefte primum ferre non pot pudorcm:qdncfcit ad flage loßi uices membra coponere:nee ullo uerbera frangit occurfu. Nosing fumus quos leges fupuacuum putauere torqueri, vndenobis inter ifta fccrctum:in tormétis libero homini opus eft patiétia:utue% dicat. Scd inquit ideo torqueri no debes:quia exigis ut torquearis. Aliud funt ini/ mice tormenta:aliud uere torqueri. Fœlices illos qui recufare uolucrut. Meret clementiam amp;nbsp;fauore quifquis ad illa tremens exanimifq; perdu/ citur:quem uix a genibus tortor abducit : cui iam fciffas quoq ^ difficile poffes eripere ueftes. Ego queadmodum uultis dcprecer : q uideor pro uocaffe tortorem/ Ilie ille fine ullamiferatione lacerat: cut ad Gngulos idus dicit: ipfc uoluidi: quem no decet rogare : qui creditfingere pro/ clamationes:Gmularc gemitus : de quo primuuidentur uindicanda tor menta. Non inucnio ludices quid fpare poffit qui mentit amp;nbsp;exigitquæ ftionem.Homini qui unit torqueri dm no credit : nec uc% dicenti. Ncc eft indices q, putetis adeo mihi triftiflimam orbitatem omnes humano^ pectori rapuiflc (enfus:utnon intelligam petere me q, diues poflit cua/ dere: amp;nbsp;pene m agis pro pereuffore torqueri. Sed quid me facere uultis/ Non debeo polle mentiri homo : qui cû filius meus occideret interfui. Veritati tantu præfto patietiam. Exigo qurcftioncm : in qua quid dilt;ftu rus fim nefcio : quid debere dicere uidi. Scio uultis poft hoc argumctis fufpitionibus agam.Breuiora torméta funt.Non inuenio indices cur re nuat tantopere diues quæftionem : poftq fuperfut adhuc incerta amp;nbsp;du/ bia. Facinus eft tamen me no torqueri: fi mihi torto utiq; crededum eft. Q_uou(q3me crudelillime mortaliû metus fimulationc deludis/Ego ma gis qui poftulo torméta timeo:ego qui nihil facer potui cû uidcrem. Su ipeéta tibi cftnoftra patiétia. Vidcs enihortatnos cótra dolore prima: robur ætatis folidû plenumq; corpus, q facilis q expedita res eft torque ri miferum. Affero ad quæftionéiam piantibus mébra liucntia : qtum animæ: quantû fanguinis orbitas traxit. Quanto imbeciliora fûthæc quottidianis lamentationibus euerberata uitalia/ Quicq ergo fingere pot hic pallor:hæc maries:amp;iam torto fimilis ifirmitas/ Adiiceq, nihil minus in quæftione diu poffis dicere G metiaris:q q, oculis feias: amp;nbsp;bre/ uiffimûconfeffionis é genus dixiffe qduideris. Fœlices diues quos tor/ tor iterrogat qui noh hent I fua potcAate credetis, Impatiétiffima res eft poffe cu uelis dfinef torqueri. Q ui potius iqt,pbas fidutiahois:q feilt hoc me uidiHe fold. Sine dubio diues multate poteratarguméta cóuin cere:G differret alius: amp;nbsp;eras maifeftiffimus reus:fi mihi pcuflor quere' dus eet. Quis.n.credibilior icede paupis q diues inimicus/aut de quo f 2

facilius coftare poffet fcelere : qdno habet nifi de foh uitoef non luénit multa uerba uidiffemcc mihi debet pire probatio ifta:qa poteras amp;nbsp;ac/ cufari. Exigit probatóes cu facius fic difpofuerit:ne poflitpbari. Que mihi nox teile:quos præftarc potuit oculos nuda femp incomitata pauz ptasfTibi feruus acofeientia (celeris fumouendus fuit: amp;nbsp;ifla ratoe quis kereffet : que putares pofTe torquerifEt totu facinus i has anguftias re^ degifti:ut illud folifeiret q faciebat:amp; cui no credret. Nuquid no dubi taretis quxrcre fi alius feiret hoc fcelusfFacinus e ideo filii mei pire uinz difta:quia pf uidi. Ego uero iudices amp;nbsp;ex hoc q, recufat diucs quæftio/ né:partem,pbatóis impleui. Aceufatoris torméta nuq timebit reus nifi dquo credi pot amp;nbsp;ante torméta. Cur iqt fi mihi caufæ fceleris fimultatcs nræ crat:nó te potius occidiHef Vere crudelis ego te hoc maxfe argumé to peufforé probo:q, mihi pepeifti.Tuû fuit hoc inimice comentû:occi fo filio feruare pfem.Parcédi tamé mihi uel hæc fuit ratio:q, defendino poteras:fi duo periHemus. Audire modo hcrclcmihi uideor illas cogi/ tatócs illa fcele% fecreta cofilia. Quid mihi cü uulneribus qd cu cruorc cofumptæ amp;nbsp;ia peneabeutis airéOccidatporius ille iaiuuenis ia inimi/ cus. de fene uidicabitis me pris oculi. Vis mirer q, me nolueris occideff queri me hercle te puto:q, ifencélute magni doloris uita brcuis e. Pepei fli mihi:quomodo excogitat artes detinere fupplitia: amp;nbsp;de pereuntibus magis fæuitia eruit'dolore fufpefo. Agnofeo nodlis illius inimice eleme tiam:q, me torqueri no uis:exhoc cuenit:q, ncq; occidi(li.Teptatiudi, ces efficere diues:ut icredibilc uideat :q, occifu ab eo cotendo filiu. Di (2u%nuc putatis magis itereffe crudelitatis:ut quis facius fibi tantumo do credat:amp; id tutius ceinimico:qpfecofcio.Plus eftqdaffirmo, filiu in cofpeétu pris occidere: fic opepreciu cft fi illud ipfe facias. Perdit plu rima de fceleribus uoluptatem q madat: amp;nbsp;minus gfæ rebus ex nucio ue nit. Occidet alius te iubete:fed uulneribus illis no rrucnf oculi:fed plus e ut fingultibus abeutis aiæ amp;nbsp;cruorc fatieris:ut colapfu palpitanteq; ui deas:ut mcuidéte. Coueit iudices q, ipfe diucs hoc fecit:amp; q, ego uidi. Rato fæuitiæ e ut aliqs cora me occidat:ppter que occidit'. Fidé uram iudices ne mc ideo no putetis uidiffc qa nihil feci. Seruulo%ide liberto ruq; dolor cft occifo hofe flati feire qd facias:exclamaf :pcurrerc fidem deo% boiumq; teflari:poflca cu lachrymis ucnire. Vultis peufforem lua dafVultis fugientem fcquarf interi deficientem qs excipictfeui fe mori entis iponet ifirmitas/Scispfedlo peufTor facinus ordlare : difponcrc. filiu occidere cora pfe fecretu ed. Miferemini iudices.Igit'ut hic quoq; uclitis cxiflfare diuitis cofeientia : q, cotentus efl ne de fcelere queratur:

non hét fiduciam hoistqui me fci'at metiri. Et qdminus debetis attede/ re:qG fateret ':no putat fibi faluutut ite^ ncget. Diffimules Iicet:nóed mocentiæ metus eu timentquot;aliena tormeta. Quid ait diuesfOrbitatem mea in tale genus ufuq? couertet: fi paterni doloris auctoritas Facius im pingit alienum.Deide no ipfeaffers tculcostno ipfe difponis ignes.Di ceres me hcrcle te uelle torqucri:cgo feindo nefies:tu itremifeis : ego ad flagella nudo corpus:te facit palor exanime:ego æculeos:ego pofco fla mas : tu no habes i meo dolore patietiam.Rogo qd aliud faceret qui oc cidifTetf qd nunc agam miferfgram cofeffionis ante tormeta cofumpfi. Scio ÿo credibilius fuiflettfi hoc flati inter ignes:inter flagella dixide: amp;nbsp;multu de auctoritate primi proclamatois amih. no cQ tame q, fupua cua putetis ee tormetatquanq dixeri quicqd feiebam. Habeo adhuc ex illo multa refferre fecreto : quæ argumeta faciet dolor. No reffert an me uidifTc dixeri : tormetis hocpbaturus fu debuiffe mihi credi ante torme ta. O quantope nue inimice torqueris:^, te cora indicibus interrogo:q, hoc non pot mihi fateri.Sed fi bene gaudii tui perfpicio fecretü:nópuz tas te negate qa uidi. ArrogatifTimc pereuffo^cuafifle te putabastq, il, lud duo tantü feiebamus/Mcis meis hoe ignibus nega:amp; du me p fingu los artus tortor iterrogat:perfer faite non credédi patientia : cû ego me uidifTcpclamem. Tu nulla afferas mocentiæ probatoem.Non potes ali ter abfolui:q ut illud ego negem. Ncc taméindices putetis folo me cala mitatû ambitu petere quædioné. Dabo propter qdme torqueatis irati. Filiu meum iHu lingulis uobis uniuerfifq; laudadu iuxta que felix iuxta que arrogans era occidit, mea nimia libcrtas.ita ego te non æculeo effe, ram:no fup ardétes exuam flamas.nûc me uindicas:nunc tueris.Modo modo cora me filiu meu diues occidit fidutia tui. Cocurrite omnes libe ri:omnes parères urite lacerate hos primu patris oculos. Diflrahite has manus quxnihil pro pereunte fecerunt hoc corpus:hæc mébra:quæ de coplcxu latronis uulnera nulla retulerüt. Sine hoc pœnâ:fine unitis effe demetiam debeo ta miler effe dû probo : qcû uiderem. Mifc% me fi fas eft in quiflionc metiri. Sine dubio diues hoc captauit recufando quæ, flioné ne credereé. Sed dura parumper animæuidilli.Nunc infelixad nos mifera pictas redi.qd fieri in ipfa orbitate non potuit: amp;nbsp;uires quas iprouifus abftulit dolor probatio reftituet. Cum Hamis uretur nuda ui, talia:nox illa occurrat:cû membra fidicula: flagella laxauerit:rurfus an te oculos fit moriétis unici uultus:hærcant uerba pcufïoris:mâdata pe, reuntis:filiu fpeélaffe moriétem 16ga præfentia eft. Nefeis infelix fene élus qta tibi opus fit ucritatis contentoe:ut pœniteat diuité:q, no duos

occidit. lam nunc tarnen nobis indices infirmitatem mea aUcgó:comcn do. fi me forte fidiculæ flagella mutauerint:ego tarnen uidi.fi uoeem in æculcis:ignibufcp perdidero : ego tarnen uidi. G totus undiep dolor pa/ riter admotus occiderit:ego tamen uidi. Alioquin nifi hoc animo meo nifi licuerit oculis:morerer hoc dolorc:quo puto me polle torqueri.

Argumentum.

Emini quibus erat pater amp;nbsp;mater ægrotare cœperunt. Confulti medici dixerut eundem effe längerem, defperantibus reliquis promifit unus fe alterum fanaturum : fi alterius uitalia inipe/ xiflet. Permittente patre exeeuitinfantem : amp;nbsp;uitalia infpexit. Sanato uno accufatur pater ab uxore malæ tractationis/

Pro matre contra patrem/

Vamuis ludices plurimu infœliciffimæ matris aduerfis mife rationis abflulerit:q,ex duobus liberis pari defperatoe Ian, guétibus alter euafit:amp; plærifq; maxium doloré prima frdte tractatibus uidcaéauiditas gaudioß::ut modo ad totius or, bitatis redacta patientiam iam no fit unius falutc cótenta:no potumus tame affectibus uctris no hanc prima tridiflïmæcalamitatis allegare me furâ:quæex ipfa quoq; folatii fui coditione defcedit. Minus mifera que rercPde marito fi fanari nec ille potuiffet:pro quo e frater occifus. Nuc infoelix par no et dolori : nunc no inuenit ulla folatia: ex quo fibi uidef filiu perdidiffe uictuRZ . Sup impatientiam triftiflimæ orbitatis increfcit q,intclligit illu non fine fanitate fuiffe langorem. Ncc perfuaderi mife, ræ pot perituro laborafTc fato :iquo inuentû eft q, fanaret aliu. Captet licet crudeliffimus fenex parricidii imanitatem metu maiore protegere: non luenio unde colligi pofïittutrüq; fuite moritu%. Ex duobus ægris no periit:nifi qui occifus eft. A nte oia igit illuda uobis ifœlicitima ma ter petit:ne maximi feeleris ideo decrefeatinuidia qa pati uidetf:amp; reus ex orbitate tantudem, No perdidit filiû quifquis occidit, explicat a do lore prcm:q, fibiuideffeciffe re maxiam amp;nbsp;in locu iuuenisamiffi fubftiz tuit de uanitate folatium.Alia eft : alia coditio matris qua: medico non credidit:apud qua fæuiffimæ coditionis imanitas fide non potuit impe trare temptandi.Pro utroq; timuit:pro utroq; fpauit. Facinus eft eu ma foris uideri pietatis:q de morte filii putauit alterius uel certa falutc trän figere. Sic debetis odifTe pfemitanq duos occiderit : cuius no interfuit uter occideretquot;. Eft rame faneftiffimi indices qd de crudeliffimo patrici, da queri poffit no fola mater. Adiecit humanis calamitatibus ipfa fani, taré amp;nbsp;morbo%lagorifcp uiolétiâ medicinæ cóceffit. Filiu occiditCfi ipfi

crcditis)fortaffemoritu^ : amp;nbsp;hoiem cuius charitas debueratipfa defpa toe creuife:ihoe folu impendit ut tantudéfupefTet fcerti. Nó exonerat indices imanitaté fæuiffimi pfis:qdhac rone credidit de laguéte filio ré iauditam:ré facere crudele. Vnâ róetn hét fi ipfe fanetquot;.O tritior (digni orq; fempméfura calamitatu magna fœlicitas. Hunccine fecit exitu illa móciuitate tota cófpicua materfille fdifcretus ab utroq; latere cóitatusf ille gaudétiu dulcis error oculo%fQuid mihi morte nuciatis uniusfPer didit mifera gemios. Paffi fut enilangoré miferrimi iuuenes: fine dubio paritertunaq; no fraternitate:no ate corpoßzq; cófortio : fed códitóc fra gilitatis hûanæ:q fie extraneiquoq? duo laguere potuiffét. Nó negaueri terribilé:graué: amp;nbsp;parétibus utiq; metuedutde cuius taméadhuctut par' ciffime dixeri:fmedio quæreret'.Q uid refert an medici cófeferit utruq; pitußitcu eunde dixerint eé langoré.'Manifcftu cd de duobus no dixiffe ueamp;:quos dealtcro codât eé métitos.Ia taméindices detapditapnucia tóe nó queriur:q,ægros quos fibiuidebâtquot;explicate no poße:parétibus credideft. Innocétior é fimplicitas defpare fi remedia nó noucris: amp;nbsp;hac mocétia:malopbitatétut lagoré qué nefcias tatu neges pofTc fanari. Ma ximitamé uiro%:amp;qbus artis fuæ foluédonó fit hûanitas:fi fciebathoc géus curatóis: amp;nbsp;illud nó idicarcuolueft. Vultis amp;nbsp;illos métitos breuitcr pbemf Defpauerut de lagorc:cuius remcdiü(n patri creditis)alius tue nit. Siue eniindices uaniffimus nefcientu uidit hac patris f piculo libe/ roßt rigida nimiamq: patientia: amp;nbsp;hoiem mihi filio%langore Pollicitu de remedio generis humani:fiuecaptauit amp;nbsp;hoc nultu quanda artis muta/ tóem imitari q, fanare nó poterat: amp;nbsp;ignorantiæ pudoré tegere : magno tentauit (certo : fine ut aliud nideret dixilTc qua reliqui ucrba defpatóis (credibili uanitate uariauittmagnaq; mifcros parétes ambagc fufpendés tutiffimu putauitpmittere:qd deberet nemo expiri. Caufas quidé fe di xit ignorare morbosi:fed faluté fpopódit unius:fi licuiHct altent occidc re lacerare perfpicere. En cui pietas patris:cui credere follicitudo debue rit. dixit fe fcire remediu quod nefciebat. Vultis intclligere indices ni/ hil impatientia charitatis fcciffe pfemfnó retulit ad mfcm.Adaéla cda morte filii uel fanitate difccdere. Non propinquos cófuluit nó amicos: fed fua tantum perfuafione:mediciq;cótentus : quod nocentius cd:q fi ipfe occidiffet : alterutrum potuit eiligere. Dicat nûc parricida:quid fe cerit illud quod etiam de fimilibus tam paribus afgris in alterum defpe/ ratio illa præualuit. Si medici non interfuit utrum occideret : Confla/ bit uiuere utrunque potuiffe fi interfuit : Conflabit non eundem fuiffe langorem. Qualis fuerit illa curatio quod pafTus fit iunenis in morte:

qua medicus parabatoium affectibus : oïum cogitatoibus liquere credi derim. Idcoq; parcimus auribus nfis. Breuiter tarnen logæ crudelitatis^ explicâda fæuitia et: ex oibus quæ ptulit leuiffimû fuit qdoccifus é.No et qdueniam triftiffimæcuratois paret:qduideéin alio fratre explicata pmiffio.An alte% medicus fanauerit:fortunauiderit.Quod negari no pot:altc% medicus occidit. Erupit hoc loco mulier ifœlix:amp; tota liber/ tatepclamat. Redde mihi inqt marite filiû meu que tibi parit' medicoq; cómifi. Hic cftille noter ifanabilis : recipe que mihi crcdiditi:ille mori turusthie quepmiferas mcdico:fi maluifTct occidere. Vides gd profece rit anxia uota pietatis foUicitæ preces. Dû ia frigidi pectoris calore fup pofitis reuocaus uberibus:dû frigétia mébra cotinuis ofculis amp;nbsp;fpü tre/ pidæ mfis liamus : dû labétes oculi ad nfas exclamatoes nfofq; plactus admifTa paulati luce laxantquot; : dû multa métior:multapmitto:amp; from di co fanatû:refpcxit ad uita:cóualuit euafit.Nó taméiacto pietaté:nó ar rogo mihi,pCperæ curatois euétum. Quid hûc fanaucrit uis feirebreui/ ter.'qd potuit utrûq; fanar. Pudeat nos o iura legefq; miferrimi fexus do lore his cluGtis argutiis. Ita maritû q, occifus et filius malæ tractatóis uxor aceufat. Perdiderunt legis huius auctoritate quæ ad illas uxorias querelas matrionio%folet deferre delitias.Ego illa datam miferis tantû mfibus puto potetate:abiniquocoiuge explicare diuortiû amp;nbsp;cotra ma ritales tuetquot; iniuriasîut nolis prætare patiétia. Illis fuccurrit quas nefas e abire difccdere:quas fpeffimi coiugii du% perpetuûq; coplexû:cofum pigno^ nexus arctauit:quæ malos maritos pariter amp;nbsp;pres nec reliquere ncc ferre fufficiût. Facinus et ideo euadere maritû ga dânaretquot; :t de illo miorc dolore quereretquot;. Iraq; ipudéter facit g, pro detracto matroæ cui/ tu negatoq? cóitatu fatidicis notibustpulfataq; facie filiû coplorat oc/ cifü. Sileo adhuc illa p quæ parricidii crcuitimanitas. Occifû filiû obii cio puta Iuxuriofû pditu :nocente: figite hocpfem ira idignatoc fecite. Quantû facius fit filiû occidere:nemo magis fatctquot; : q qui unit uidcri fe illud fecitep filio. Et qd ludicesfuel ex hoc totus aius mariti:tota tri/ titimæ coiugis calamitas pfpici p6t:qdfe negat matri comunium libe/ rorum debere rationem.Placet ergo mortalcs:ut de hominibus in quos plus ex harum fanguine:ex harum tranfit anima : non habeant partem riifi tantum doloris. Solos ergo comunicabit mifera planctus:amp;ab om nibus confiliis : quibus ordinatur iuueta uita difponitur : extranea ui/ litate fepofita circa meerores tantû lachrymarumq^ confortium orbita/ te iûgetquot;. Si me herclc fas é exiftimare utri plus paréti debeatquot; ex liberis: no improbe tota poteftaté fibi uédicabit affectus q decé menfibus ante

nfam incipit diligere notitiam. Et eu nos près gaudiu primû faciat ocu lo% ante fût confeiétia mres. Facinus eft ideo tantû illis minus licere:qa minus facere fufficiut. Vos eftis qui crefeétes adhuc ipercgrinatocs:qui ia adultos icaftra magno^ parentû uanitate dimittitis. Erubefcitis défi deriis:tang {firmitate: amp;nbsp;unde uelociffimus träfitus e in rigoré:uultis li beros amare patiétia. Qua multa ideo tantu de filiis facitis:qa licet: amp;nbsp;frequêtius poteftatis nfæ iadtatoc:tanq aliquo grauitatis genere deling tis. Nó hét orbitas ueftra lachrymas fup ardétes rogos tenetisincóculla rigidaq; facié:itis obuia confolatóibus : amp;nbsp;qdoém modu feritatis exce/ dit:captatis i magna calamitate laudari. Quicq ergo erit qd de cornu/ nibus pignoribus:nó pari méte:pariimpatiétia : uelEneceffitas poftu/ let:pari rigore faciatisfMali tantu patris itereft : ut matriminusliccat. Sane credat uobis circa regédas cóinuniu pigno% métes fexus ifirmior: uos mores:uos uitx genus:uos matrimonia cæterofq; aélus ufa perfua, fione firmetis.Nuquid arrogas cófortium:nüquid fpotens focietas cft: liberos cóes cHclanguetesfquis imo pudoré:cedenuctota poteftate matri. Illius fit iægri thoro proxius locus:hæc adhibeat fométa:porri/ gat cibos:fi qd impatiétia:^ qd flagrantie uifce% pofcit infirmitas:ma ter negct:matcr idulgeat.lllas quas imodicus ardor difcutit ucftes:hæc fupcr fatigatos reponat artustillas iadatas toto Icétulo manus : fedulo contineat affedu. Fruftra captas uidcri ultionem magnæcharitatis:ab omni curæ ratione fepofitus.Cum circa curationes liberorum non con/ fentiunt parétes : curatois eft culpa no matris. Quid g, filiu occidit in/ nocétcm:cû nihil obiicere:nihil poterat irafcifFiliuCfi ipfi creditis)pro fratre mori paratu cuius fuprema ferre no poterat. Nouû indices amp;nbsp;in/ cognitu rebus humanis audite facinus. Ia parricidiu pietas:charitas: amp;nbsp;impatiétia orbitatis admittit. Malo odiü:querelas:execratóes:q ut qs liberos affedtu quo feruantquot; occidat. Q uid reffert an p hoc alterius filii aia redimat'f Si parricidiu fas e ullas accipe caufas:filiusppter fe tantu dbet occidi. Adiicite indices imaitati:q,occidit ægrû. oibus cqdé mor talibus maioré credideri de lagorc uenire renerétia : amp;nbsp;illo% quoq;quos iter fupplicia perçûtes auido fpedabans alïenfu : iuxta ualitudies tamé morborüq;uiolentia quodam mocétiæfauorc miferemur. In carceribus amp;nbsp;in illa profûda node pœna% religiofius ille anheli pectoris palor ifpi citur. no fic confundunt obuios grauibus cathenis colla ftridétia amp;nbsp;diu tino fqualore cocreta facies : ut ille que ad fingulos conatus:grcffufq3la bentem uix trahit impellitq; longus ordo uinftorum. Et inter tot defti/ natos:totep perituros : omnium tamé in fe retorquet oculos unus aeger:

Q uid aisf'tn illum que nunc nefas cd caligare repræhêdcrc : cuius auri bus parcere debuerunt mitiora uerba:fi qd negares uidereris occidere: ferro uulneribus aggrcdercrisf'Non pot hinc tibi ucnire defero : ut hoc fisp alterius falutecometus. Inter duos liberos pari defpatoe laguetes: da bonu pfcm:no prxpoderabit altcrutruino elligct : fed ut fcertu orbi tatis cuadat : ipfc morict. Teptat hoc loco indices crudcliffimus fenex excufatócm temeritatis fuæ de medicosi trahere cofenfu. Dcfpaucrat in quit de duobus:fed ut incertû orbitatis cuadat:fepono paulifp imanita té patris:q credidit:amp; de arrogatiffimæ pfuafionis hoibus queri de to/ tins generis huani note uolo. Qua multas artes mifera mortaliû follici/ tudo fecifli. fato uiuimus:languemusteoualefeimus:morimur, medici/ na qd præflas:nifi ut iuxta te nemo defpetf Didlußi me putas:n6 credo renûciantibus:n6 accedo eu deferunt:reliquuntq; languétcs. Ego ucro medicis no credo fpantibus,Afpicite maiorem parte generis huani:amp; fi me iterroges illa robufhoré:illa adhuc (prima re% naturæ ueritate uiuéz tem:nullos artis huius nouit antifhccs:nec minus tame bclloß i uulneri/ bus:morborûq3medeÉincurfibus:nó difputationu uanitate folcrti:fcd cxpimétis:amp;inuicé p fimilcs diffimilefq: cafus obferuatóe ducéte tradi/ ta ratóc fuccurrit. Nó medicina fanat: fed quieqd uidet fanaffe medici na efl.Quo uultis aio fera: q, ars qtum dicitis inuéta pro uita: fi difpli/ cet : auctoritate formaq; captat:ut loge uentura fuprema profpiciat:ut adeffe fata denucict:quæ nee timent : amp;nbsp;maxia fciétiæ pars ce ceepit fa/ nare no pofTc. Q uifq ncab hole qui adhuc loquit: fpirat:intclligit:nc recedit:quéadmodü relinquit' exanime corpus amp;nbsp;ibi fine uitrc putabit: ubicuep fciétiæ fubfliterit ifirmitas/ Si fragilitate mortalitatis icertofq; uclimusexitimare cafus : tantudem piculi hétofs æger. Iniquiffimu cft defpatóes uocari:quotiés remedu medicina nó inucnit:amp;angunias fiue artis Gue metis humanæ:ad inuidia refferre fatoßi. Nihil magis itereffe oium puto q ut fpes pro hoie ta longa g uita fit. Vnde putatis tardos fu nc% apparatus. ' Vnde q, excqas plactiDus plagorc:magnoq; femp iquie tamus ululatu : qq, facinus uideret credere ta facile uel mortifVidimus igit'frequeter ad uita pod coclamata fuprea redeutes. Plæriqi couakicft negligétiæ bono. Quofda explicuit qcqd alios fortaffis occidret. Hos dulgétiæ temeritas : illos adiuuit defpatois audacia. Dat'fortaffis huic arti pfpiccre morbos:pfutura meditari:fcd unde feiet qtum iter uifeera latétcfq; pcéboris finus : unicuiq? aiæ natura coccffcrit. ' qua proprietate fpus:qua corpus accepitf Non ta uariæ mortalibus formæ : nec iuulti/ ,bus nfis fedet tata diucrfitas : qta latct in ipfis diffimilitudo uitalibus.

Inenarrabile indepræhéfîbile eft quicqd nos eleméto%uari'a copago for mauit. Etp ut i nos plura feu rariora de terrenis feminibuscœlcQibufq; coierût:ita uelduramur tacita ratoe uel foluimur. An defpantibus ere, dl debuerit uos exiftimabitis.Qui negarit ægros poffe fanari:neci hoc probauerit g euafit:nec in illo que non langor occidit. Inflas me hercle héret mulier cas querela% : fi noua icognitaqi ratoe uel utruq; feruaffes: Nung ex magno uéit affedu {credibilia uelpfutura téptaffe: amp;ire quæ plus de icerto het; temeritas expimeti fola probat defpationis audacia; Quid refert cuiufq; fit coditionis æger:qtum adhuc fpei quanta uidea tur here de uitaf Sacrofanéti fint parentü mctus.Dii nó finanttut ex li, bcris uilior incipiat eé periturus. Medici dcfpaucrüt.Quid iftud ad pa trcmf Spera tu:iube fpare mfcm :Tuis potius affectibus : tuis crede uo, tis:amp; hoe de parricidii facilitateé:circa filio%langoré ad defpantes po tius accedere. Fide habes hoibus quos metiri alius affirmat : cótra quos itep credis uni præfertim.Peffime hercle de tua feritate (entire:fi i qua, eunep filii curatóe non adhiberes,ppinquos : no interrogates amicos:no refpiccres ad matris aium:nóhanc prima impatiétiam : no hunc cofulis timorem. De nullo filio minus debet foli fibipmittere pater:q qui uide tur utiq; moriturus. Fratres inqt amp;nbsp;gemini erat : idcoq; credibile eft illis eunde fuiffe langorc. Rogo quis iullo mortaliu ferat ignorantia pariter amp;nbsp;affirmatoemf Quifquis ncfcit qd genus lagoris fit: non pot fcire : an ide fit. Nihil indices i rebus humanis noluit eé re% natura tam fimile:^ non aliqua proprietate fecerneret. qd reffert an ex iifdé prima illa duo^z corpo%animorumep copago feminiDus oriaturf Sibiquifep firmaë:fibi quifq; coponit:amp; duo plurcs ue fratres nafcunéfato fingulo^,Hac ipfa indinerétiam qua miranti occurfus:ftupét ciuitatis oculi : parentü tamé agnitio dignofcit. Separauit noticia nutricü : amp;nbsp;fallétibus notis:cft rur fus qd faciat ipfa fimilitudo diffimile. In plærifcp quis fît idifcrcta facies inuenit tamé alius oris fonus:hitus:iccfTus:fed ut ipfa cofentiant:diner fa més cotrarii mores amp;nbsp;uitæ genera rixatia. Quid q, no eandéeffe na, tura gemiquot;o% probat etia fortuna diffimilis.'Hüc præfTit pauptateperpe tua:illüifpatis opibus excoluit. Illius p titulos honores : illius p ignobi les obfcurafq; fordcs tota duxit ætaté. Simile eft qcqd accipiet ex hoie: diffimile qcqdex fato. Nec.n.ta parit'i luce d maternisexilifuifceribus ut illos eadé origo fignauerit. Quatu putas ferfuifle tcmpis:dü primü uteri podus cgerif:dü paru p exonerata uitalia altero rurfus horelaxaff Breue fortaffis exiguücp uidaffmortaltbus oculis:fed fi terrea méte pfpi cefuelis orbis huius uaftitaté:fcies multü eé q,iter duas trafcurrat aias:

Voluit'fup nos huius cœlifyderûq; copago:amp; præcipiti per procliue de curfu : totius dici noélifq; breuitate emefus oriétis occidétifq; curfus:di uerfi fyde%i primo flati ortu rotato fe rurfus axc cofegtur. Hoc tu pa% credis eé fpaciûtqddinerfis pariter rebus iplcturf Quantü inter illa tra fcurrétis horæ mometa nafcit perit. Igit quado ung peregriati fût unaf militaucre pariterf'qd no diduéti feparatiq; fecerutfquando illoslagor: quado fuprcmaiunxerut.'amp; quadocp fit neceffeed. Alteri ex geminis g, pariter laguerunt no fie accidit:quomodo fratribus:(cd quomodo duo bus. Non code fato lâguere gemfos:quéadmodû uultis breuius pbem: q q, nee nterq;occifus e:ncc uterq; fanat'f Scd fingamus hoc effe ue% q, dcfpaucrut medici. Relinque nobis pater mocetiam calamitatis:falua folatia fint de liberis : quos tibi uideris no perdidiffe nib fato. Quis ex paretibus nefcit hac fe mortalitatispcrearelegcfSedidigni exitus fupra orbitate funt. Ideo magis flemus illos quos bella rapucrut:haufit ineen diu:naufragia merferunt. Fortius feras Iter affidentiu manus:iter fuo% officia labctcs:cu inuice ofcula:cu fe fatiaucre fcrmoncs:cu data fupre/ ma madata fut : amp;nbsp;fe feit pietas oia feciffe pro uita. Igifue^ dixeri illos mori:credimus hos pire. Nó inuenio quéadmodû excufatóem pater de cofenfu poffit accipe mcdico%. Hoc eft qdoém cóparationé feritatis ex cedit. Filiu pater propter hoiem que non putauit pode fanari occidit, quantû monftri portétiq; genus cs. habes parricidii paciétiam:nó habes orbitatis. Ita demu potes ferre filii morte: fi facinus adieceris.Tu occi/ dis quia defperauere medici. Q uererer me hcrcle:fircliquidcs : G quid de cótinuatione curæ follicitudo laxadet. Nihil ergo plus facies: q illi q /nunc plurcs circueunt fortadis ægros:quos detrahit:quos aduocat alia curatio. Filios faltem comitte uel matri : de fortuna qucrat': diis faciat inuidi a mulier quæ ferre no poteft : q, uideris defperade. Nunq ex hoc ratoes rcddes:q, occideris.Quis hanc indices impudentia feratfteptat pater ut amp;nbsp;huic rei credatis q, defperauerut oes: amp;nbsp;q, fperauit unus. No ilrrc quide querela: fufficit no conuenide medicos: amp;nbsp;cu inuentus (it qui Gotra fenfum defperatium genus aliquod fanitatis afferret : fas erat iudi ces ut adhuc inueniret'alius q lætiora amp;nbsp;utiliora promitteret^ Hoc nue .me queri putatis q, in re de qua credere nec oibus debuidet accedit uni. Non itereft an fupGt remedium qd téptare no debeas : amp;nbsp;ubi tantudem periculi fpes quantum defperatio habet:melior exitus eft: qui facit mi/ feros innocentes. Q^uid inuidiam prioribus medicis paramus!'Nemo magis defperat: q qui fe negat nofee langorem. Quid ais paterf Ita te/ cum quifquam fic audet agere de duobus filiis : tanq de duobus igrisf'

Tu ex geminis altent occidedum dabisf Non ferrem fi fperareexpoGtu/' rus auderes : fi cotentus efles educaturus altcrutrumo ferrem apirratis captum filiu:alterius uicaria feruitute redimerem. Tu de orbitate facies uiresramp; cafu finguloßz perutruq; diffundesfParricidium uocare fi pro, mittete medico q, fanaret unutpofTes eiligere perituri. Pene crudelius e gemios diuidere:qperdef. En feietia cui debeat credi, negat fc fcire cau fas lagoristdeidepmittit quicqd licere no deberet nec itclligetibus.Oc, eida inqt dcide fanabo. Memineris pater i hac coditionc prius ce ut oc/ eidas.No cd tata pictas fcruare filiu:qtum facius occidere.Tu nue hoc Ioco putas profudi artis eé fecretumfverba tantu deipationis iuoluit: amp;nbsp;homo cautiffimtuanitatis captat illa nouiffimam circuirc breuitate. Vides qta promiffum fuu expimentumq; caligte medicus luolucrit.nug coflabittan fuerit lagore moriturus æger : qui aliter occidit. Non noui inqt lagoris géus. Poft hac uoce me hcrcle no deberes comittere igros: etia fi uellctexpiri potionis hauftus:cibo% fomentoruq; nouitates. nc fcio iquit:fed fi pmiferis alterius aperire uitalia: pectus effrigere : remez 'diu fortaffis inucniam.Iaexcufatus es medice matri:fpafti nc tibi crede ret. Differo paulifp:q, de fratribus:q, de gcminis:q, pater hoc fecit:nó cofentiéte matre. Publico potius mortalitatis cotendo nofe : no debere genus iftud curatois admitti; Adtu eft uclut de genere humano:fi nobis pro falute igri opus e morte hois alterius:amp; pene ratio fanitatis iterci, dit:fi cofummit mcdicia tantudem. Ego queq dicentem fera:ut inuenia ualitudmis caufas:date mihi aliud corpus:alia uitalia:occida dcide fa/ lutaria queram:profutura meditaborfIta no facilius eft nofee lagorcmf Qui hic eft (pudentia crudeliffimiuilitatisf Aegru placuit occidcrc: ut lueniret :cur non dcbuidct occidi. Nullu fancflilTimi ludiccs natura morbos i géus folis uifceribus abfeodit: amp;nbsp;quicqd caufas ualitudinis de uitalibus trahit:in corpus emanat. Inde palor : inde maries quiad in/ teriore doloré fuperpofita cofentiut. No inucnio cur hoiem uulncribus cxqras:cur remedia quoq; uitalibus p corpus imittas:amp; ilatetes meatus hte qbus tegimur mcdicia difcidat. Cur ergo no cade rone lagoradmit tit intelleélû fui:qua faniraté proditi Abditos profudofep morbos : aut citatior claufi faguinis curfus:aut crebriorhanclitus laboratis aiæ inci/ dat.crede de his ante oia fenfibus oculis tuis:amp;ipfos de qbus agit: mo fingulos:mó pariter iterroga:cui potiffimu parti graue tacitæpeftls po dus ifiderit:unde prorupat iquot; gemitus cofeius dolor. Medicus qui p hæc non pôt iucnire langoré:non iucnit ncc remediû.Q uid fi aliqd fanato medicia pot præftare ratoisfSufficit q, aliquado iam faéta ex unius hois

infpca:6e:ad totius itellcdum naturae medicinapfccit.Quid allaturus huic ægroto eft:qdn6tot fæculo:%:tot languetium expimenta depræhê derutiVis tu potius hac audacia:qua fecreta lagoris exqris remedia te/ ptarerBreuior uia fanitatis humani propior nfi falutis utilitas e. Siui ice% nimius ardor Qridta circa fc mebra durauit:adhibe remedia laxan/ tia. Si fluitat nimis iger humoribus:priflo fint per quæ præfTis clufif$ uenis inouas uircs corpus arefcat. Si pa%prodedabdinetia : rurfus ci/ bo% qualitate foucatquot;. Si fpiritus receptis præmitfalimêtis:ad puriores meatus ieiunio fameq; tenuet. Cotigit tibi magna expimento^ materia medice : ægri duo amp;nbsp;Îâgor idem.Nó eft opus ut expedies qdo fup unius hois patientia explicetpfuturo% magna diuerfitas. Potes expiri pariter cade cófentanea:diucrfa:pugnantia. Nulla ratio é uulnc% faguinis fu/ premo%.Q_uéadmodu fanari debeat alius ægcr:fcire non poffis nifi ex hoie fanato. Quid g, etiâ ut idéualitudinis fit gcus:ncccfTe é tame duo ru corpo% diuerfitate uarietfNunqi alienis uifceribus luenias totu qd de altero quæras:amp; alius langoré:alius æger. Cur maxium nefas alteri/ us filii falute defédisf Homo £quo fola queritcaufa lagoris propter me dieu occidit. Adiicc g, nec depræhêdi ex fanato pot ullius ca langoris$ quieqd nos iuitia morbos a naturali fanitate cómutat : facit aut nimii faguinis pódus exefhias:aut fupflués calor:aut ultra naturalemodu hu/ mor exundans:aut fpus per tacitos mcatus:nó folita laxitate difcurrés. Q uid ho% G uitalia ferro uulneribufq; refecent: faluu pot eße languéti bus:cu coprifli fpus labore protinus ille referati pectoris meatus emit/ tat:fanguis ide pariter depræhédatcgrediatur$uulneribusf An fas pu tatis ut fuâ feruét uifcera nudata faciéf ut nihil perdat ex priore natura illud pedoris uitæq; fecretu:cum admifit oculosf Plurimu in nobis etiä timore mutât.Quantû affert folicitudo:gaudiû:dolor:amp; aliquis fubi tus affedusf Quoties dû ad curatóem priparatæger:dum cóponitad fua remedia corpus : medentiu manus aia deftituitf Ia uero ad fingulos iedus:amp; lógiffimas uulnc% moras qtum ex toto hoie cóuertitclamor ge mitufNeceffe cd oés perire qbus cotinctuita cas:quoties uitaipia con/ fûmit.Et CU hoieg propter itclledû langoris occidit:ipfc quoq; paula tilangor emorit.Differ faite pater hac crudelitaté:quicqd ex filio facis facies ex cadaucre. Si pot depræhêdi langor du occidit:racilius cu occi derit. Interrogaf me hercle hoe loco libet:utru me pitu% pf an medicus clcgerit. Negauit fua itercffe que occideret:hoc fi amp;nbsp;alter pillet:pbaue rat utruq; fuiffe pitu%.Cücoualuitpbat utruep fuilïe uidu^. Ad feuif/ hma curatóem potuitægrû facilius mehercle explicaf:fïeét unici pater:

Sufficit ergo coparare decernere:nu ite^t ille tibi prccioGor : ille melior icipiet ceuidturo. Vbi eft impatietia patris qua uix dimittit'eadauer in rogos:qua corpus exanime detfet amplexui Diiimortalcsqfrcua q cru delis é ifta cuétatio.du délibéras:du unumquêq; detraeftas : parricidiü £utroq;confumis. Duo% uilitatc fit ut ex fratribus poffit alteruter öcci di.Nunq indices res ta orribilis iauditaxp feritatis admiffa é,Filiü pro/ ptcr eu pater occidit : que etia ipfu poterat occidere. TranfFert indices reus imedicû elcdionis inidiam. Ille ingtexidianit:ille decreuit. Ergo manifeftu eft nó paré fuifle lagorcm. Ex duobus ægris plus habuit fpei: Æ^pter que debuit alter occidi.Recede paulifp mulier ifœlix: filii tui no/ bis referéda curatio eft. Fœlices ægri q langorc moriunf: qui fupremos hanelitus iter fuo% amplexus:iter fuo%alloqapofuerût. Vt erat iuuenis primo ipfo coparationis icerto : mox clcélioc cruciatus abaéta eft a péri turo primo mater:amp;mô fædula minifteria feriio% repente mutata fût in mortis officia. Detrahunt timétibus uclaméta mébris: amp;nbsp;ut grataturas manus totû corpus admitteret:nudat'miferabilis ac defléda maries. To to deide tcdit thoro:amp;ad imobilé rigidaq; patiétiam per ofaleduli fpa tia duraturus exponit.Accipit carnifex ille telü:nó quo dextraftati to/ tu uulnus iprimerctifcd qdleuiter paulatlq; defcendés : aiam i confinio mortis ac uitæ librato dolore fufpederct. Hæc exoratio:hoc fuit peritu ri iuuenis alloqutu. Fortiter dura:patiéter admitte : fanabitfrater.No e q, exanimeris metu:dolore deficias. Cane nifeera exclamatoe ne laxes hanclitn gemitucpcocutiasme remediu pereat alicnu.Paffus e mifer di/ fcurretem p oia referati pectoris iprobu uagæartis errore. Cotentu fuif/ fc medicu toto hoicdifcent e putatis afpeftu. ' Aegefta fæpc uitalia:ptra data:deducta futtfecerut manus plura g ferrum.Stat iuxta medicu pa ter aptis uifeeribus inhians ftillatem ait (ede eruetis manibus agitante: ne feftinet hortatur:iubet altius diligcntiufq ferutarixiterrogat : dubi/ tat:cotendit:affirmat : amp;nbsp;accipit de filii motte rdnem. At mulier ifœlix dufis aduoluta foribus : cruetucp fecretu toto corpe effrigens:uelut fup buda:tumuiofq; clamabat. Audi miferrime iuuenis:!! qs tibi adhucfu' pereft féfns:exaudi no pmifit hoc mater:crede orbitatimcæ : lachrymis nec frater uellcthacronc fanari.Inter hicafficicbatmifcr hauftibus :de. tinebat alloquiistcoprimebat 'refiduus eruor:eludebat'apta uitalia.Ne mo unq ta noua ptulit cometa fæuitiæ:q tang fanaret'occifus é. Ite nuc amp;quærite:an potuerit medico fanate uiuerc:q ta diu uixit:dû occidit'. Vos tue putatis illius tantu lagoris medicu quxfifTe casf qutfiuit quic/ quid nefciebat:amp; ufus occafioerariffimaxioem uoluitpficcrc nouitate.

Diiimmortales qtum infœlix iuuenis ate:qtum fangumis qtum habuit ex uita:q protulit ordine logiffimt curatois. Vix ægre mifero licuit mo ri:uixa cruciatibus fuis ahdimifTa e^ Inuetum putatis ee langoremf In uentu e(tillum potuifle fanari. Agedum comento tuo fenex fupbus exui ta:hes qdliberis:quod parétibus:qdimputare fæculo poffis : fecifti me dicu parricida meliorem. Libct me hercle itueri par illud : agru uidetis hoiem qualénó falutarcsmedcntiu manustno ars inueta pro uita:fed di ri fcra% rabidiq; morfus: amp;nbsp;afalium fames fatiata defliruit. Hinc aliu in nouas uires recefq; robur redito uigore furgente. Vultis fcire iudices un dc ucnerit tata diuerfitasfHlu pater curauit:hunc mater.Quantu inqt mifera ptuli labore dû tam magna foueo triditia. Non fuit mihi rixa eu morbis:nec cu repugnatis ualitudinis rigor cotetio. Totus i lachrymas mœroréq; refolurus odcratluce:refpucbat cibos:faftidicbat hauRus:amp; uita parricidii pudore fugiebat. In omnipclamatoegemitucp frater:ille diebus ac nodtibus cogitatoes : ille torquebat oculos. De qbus tu ægris impotétiffima medicia métita csf Non fuit:no fuit folo lagore pirurus: que nó potuit nee mors fratris occidere. Q uid igifinqt mifcrria feemi, na% fxuiffime fenex ex hac rccordatoe triftiffimæ orbitatis ad hos uul, tus:faciéq; cóuerterisfSine dubio filius é: amp;nbsp;poft grauidimas dcnucia, tóes redditus uitæ. Sed ignofeat natura: pietas:nó e folatiû matri unus exgeinis.Fœlicior ille dolor e: q trafigit'faite cu oculis:renouât'accedi, tur:amp; i his uultibus:illu quottidie putat uidere peunte. Sed amp;nbsp;ipfe gau dio redditæ uitæ lætitiaq; nó fruit': nee fe credef pót charitatc prælatû: que medicus elegit. Sentit ifœlix cuius orbitatis unicus fit: qbus lachry mis pfudant 'ofculatq magnispfüdifq;fufpiriïs cócutiat' 'amplexus.Mi, fcra uerecudia fanitatis igratæ:preciû fibi uideffratris occifi. Cóucrtif hoc loco iudices mulier ircelix: amp;nbsp;uelut ad quanda præfentia amiffi iuue nis:fiuc iquit tade fecuritate mortis explicitas: i aliquo fedis æternæ pu dore requiefeis: fine exclufus ac uagus: amp;nbsp;iter fabulofa fupplitia metue, dus adhuc laceratóc : p ftupétes horrétefq; manes umbra difcurris:audi miferrimeiniqffima matris cóploratóem.Nó quidé licuit mihi i illud cu biculû códitoriütuæ mortis irrupere : nec fupra cariffima mebrapftra' tæ matris uulnera tua tegere uifeeribus. qdfolu tame potui : corpus qd mcdicus:qdreliquerat pf:hoc finu mifera collegi:ac uacuu pcdlus frigi dis abiedlifq; uifceribus rurfus iplcui:fparfos ar^us aplexibus iûxi:mé, bri dduéla cópofui:amp;dtrifti terribiliq: facie tadéægri cadauer imitata fü. Hoc cft taméqd de triftiffima præcipuc ferre nó poflu. Propter frem uidcris occifus:nec tarnen unq cóftare poterit:an tu fanaueris fratrem.

Argumentum:

Bdicare amp;nbsp;recufare liceat.Paupis amp;nbsp;diuitis inimico^ Filii iuue/ nes amici erant. Filius diuitis:cu in pirratas incidiffctrfcripfit patri de redemptoe. Illo moratepfeèus paupis filius:cuapud pirratas amicu non inuenidet: qa laniftæ uenierat : puenit in ciuitate in qua munus parabat'fub tepus ipfu : quo pugnaturus erat diuitis filius^ Pactus ed cu munerario paup adolefces:ut uicariis opis redimeret ami/ cu.Petiitq; ut fi egeret paup pf alimeta ei præftaretxipfe ipugna occifus e. Diuitis filius reuerfus egete lucnitpaupe: pala cœpit alere. Abdicat.

Pro filio contra patrem.

Emine unqiudices intra ta breue itatis fuæ fpatiu plura ter ra mariq? pcrpcflu: qquxpxia pegrinatoe uel tuli ucl timui ucl uidi facilius ut opior fides e : cu ex oibus quos nouimus mortalibus unus noiari me miferior poffit que infœlicé ego feci. Tame in hac quoq; oia excogitatis in me fortunæ uioletia cofiteor: nug hue me coccpifTe aio metu:ne pod redeptu p aliénas manus filiû di fpliccret patri meo mifericordia. Illas uerebar magis ia nontacitas uulgi opinióes : gbus crudlitatis atq; fæuitiæ reus pagor apud plærofq; factos amp;nbsp;graues hofes.nondu excufare potui q, redéptus fü.Obiicitmihi orba tus fenex:amp;ille q mó faluo ét filio cotra diuitc Qctcrat:amiffis iuno iu' uene oibus bonis inimice domus fupplex. Licct.n.totas aduocemus in odia fortunæ uires:amp; und egente fené uniuerfa græ molæ calccmus:co/ fitédû eft tame plus amici nocuimus g inimici. Qui ipfaprogatæ quot tidiana Ripe infelicis aiæ uidetquodamo maligna clemétia.Q uodeni beneficil i eft efficere ut uiuat orbusf ' Vnu tamé uel grauius crime ifœlix hæc abdicatóis mcæ fortuna defédit : g, uix ad fuftinendû fpûm fufficié tes cibosprfus tantû mortis ipediméta auara manu dcdcri. Puto ia igno fcetis oés fi plus præftare no potui luito pre. Quang iudices oboritaio meo nounq amp;nbsp;illa fufpiciotg, pfem no alimeta uni feni parce uiuer affue to:nec liberaliter data:nec diu dada i offenfa mca cdpulerit.Q uantulü eft eni facultatibus diuitis qdfub pre fane tenaci filio familiæfupeft. Ac fi foret maius forte mométû : qs tamé parés ta durus eft:ut,pptcr aligna ipenfâ carere filio uelith g, ipfe celatus fit:g, no fuæ mifericordiæpaupé corniferino rogaueri: g præferti quicqd unq petii a pre exorauif Sed nc cp hoc ultio fulmie caftigari meruit:I differédis precibus ucrecûda cuéta ti°'Q_ui dû tépus oportunû: faciles aditus:hifarioréaium capto : iteri üolui fupcfTccuiignofceret. neep tficiottamé fuiffe me létioré:qoportu it:tam amp;nbsp;fi hoc præcipue hérçuidcor patris fimile. Sed fi ulla cmédatio

g 3

pœnitctiæêhic i publico uobis adhibitis rogabo, no ego æs alienu luxu ria cotraximccæfufus in uitia Fortuna nfa male ufus fû.Rcdéptois meæ preciû debeo. Si (petro intcHiga ue% elTe q, quida opinant' : ambitiofd pfem publicare uoluiffe domus fuæ milericordiatne uidcrent paupes ta tu uita inimicis fuis dediffe. Si pfeuerat ut porreélosegeti cibos mea fa me repedat:amp; expulfû ab oibus bonis filiû fimilé faciatinimico:uereor ne iniqs æftiatoribus (explicabilis illius amp;nbsp;fæpe repræhéfi odii culpa ui, deaf penes pfemtg ta facile irafeit .Vc% eni fi placet fortunæ magis mo ribus diffidere:q fuisCna amp;nbsp;pauptatis e propriu )qdo alia deficiut exer cere libcrtate:amp; du conteptus fama uitat':potetiores uel ambitiofe offe dere: amp;nbsp;naaa bona cofeientia magna fortuna (dignius impare aduerfa, rium parit'. Ergo coferuit ut folet cafus duratura lógius a paruis initiis odia:dû cotumcliam humilitas facilius (telligit: dignitas grauius. Ncq; ulla fuit æmulatioÇquæenieé inter (pares pót)fed fato quoda hmilis ex diucrOs caufis corentio. Hic in irafeédo ptinaxcrat:ille (cædédo cotu, max:quâq nifi ultima exprimere cofeffioné uiéti utiq; placuiffet : multa ia pride figna dederat ueniæ finéep pugna: petetis. Na quo ptinuide ere dimus:q, paup adolcfces relictis oibus folu me que coleret : que amaret elegerat!' Sine dubio a primis itatis anis iuxerat nos potetiffimus amor ille puerilis:dû aut nulla erat (ter parères odia:aut a nobis no (telligeba tur:Pod dudlas tame domos pfcuerauit imo (penGuslaborauit. Et fi qd mihi ieo fatis pfpedtu eft:nihil ho% fecit (uito pfe. Q uatu (telligere po tui:paup fine dubio pudore crededi ne danade cam fui uidcret fimul g, huila iph dabat'græ uia:ftare uifus (fufeepto circuitu : tame quofda me liores téptauit aditus: amp;nbsp;dû firma tandé pax (petraret' filiû nobis obfidé dedit.ac ne meus qdéoffédi uifus é pr:certe nûqrepræhédit:nûq probi buit. Nec clâ feci:nec cotumacéaduerfus patris (periaunqfuifle me uel ipfe rcß i declarat ordo.Na quis ifeftû latronibus mareindus itraui:ncq; didimulaueri magnas fuide cas patri:cur hoc mihi imparet : qd ipfe fa, cere no potuerat:Ego amp;nbsp;G nefcieba no interrogaui:fatis plena ratio fuit prem uelle. Fœlix nauigâtiû coditio : q procellas mo amp;nbsp;fæuos repedatis (curfus amp;nbsp;albétcs fluctibus fcopulos:aliaq? picula tantû maris ptulcrût: Ego mifer naufragis iuideo : captus barbaris manibus nec ta nexu chare na%uidtus:q podere:(undarû carcerê tuli: amp;nbsp;u(culamatie laxaui.Q uis no ignofcerct oibus:q poft hoc exéplû nauigaf timuidetf Ergo qua una fpe milera trahebat'aia:littcras de redéptóe fcripfi pfi(tedordcos)foli: Quid. n.fentire uidcrer de paretis affectu: fi hoc (columiredéptóem ab alio petiuidem^Na qdunû mihi fecundû prem fortuna uidebat'parade

præ(idiu:hoc fyarei illa forte no poterä.Quid attinebat amico feribe' re:que fcieba non here unde redimeret/ Nüq ne mihi'dabit'libc^ tépus coquerédi apud prem de amicis fuis:g proficifci uolcnté retinere repta/ rût/q pie feftinatói attulerût moras/rrofeétus eet tame initis oibus : qs eni no hoc præftaret filio pr/nib qdinteri amicus antecciïit.IHû no péri cula maris:no ifedi latróibus Gnus:no uicinû meæ fortunæ documenta phibuir. Minus hoc miror de amico.Illud eft qdpéfari nullis beneficiis poffit:pficifcentem no retinuit pf. Imo fi qdifubfidia uitæ fepofuerat parca frugalitas:id omne in impenfas itineris cótraxit amp;nbsp;cótulit. Infccli cinime fenex:fic egere cœpifti. dica nûc ergo p quos iuuenis præftâtiffi mus nauigauerit fluéhis:quos accefferit fcopulos:quatos luftrauerit fi' nus.Faciliora ifta putat qui nûq nauigaucrût. In oia præceps fine refpe élu fui:quéiam tu apparebat uitæ no parcere:adiit explorauit: amp;nbsp;tame ille quoep q tâtopc feftiabat fero puenit. Audite audite Indices noua ca ptiui querela:ia miler apud pirratas no era. Alebat deuotu corpus gra/ uior oi fame fagia: amp;nbsp;iter ddita noxæ macipia coteptifTimus tyro gladia tor:ut nouiffime pdere calamitatis meæ inocétiâ:difcebâquottidie fee, lus.Hæc taméoia fuftinui:tuli:adeo difficileeft etia fua ca mori.Et iam dies aderat iaq; ad fpeétaculu fupplicii nfi populus c6uenerat:ia oftéta ta p harena pituro% corpa mortis fuæ popam duxerat:(edebat fanguine nfo fauorabilis domius:cû me cuius:ut itericcfbo mari no fortuna quif, nofee: no natales:no prem poterat : una res tamen faceret apud quofda mifcrabile:q, uidbar inicpc6paratus.ccrte eniharcnæ æftiabaruiélima: mûcrario uifius ftetera. rrcmebatundiq; oia apparatu mortis:hic ferrü acuebat:ille accedebat ignibus lamias:hic uirgæ : ide flagella affereban tur:oés pirratas putares.Sonabat clangore ferali tubæ:illatif(plibitinæ thoris:ducebat funusate mortem. Vbiq; uulneræ: gemitus:eruor:totu in oculis piculum. Si quid eft ime abdicatoe dignu Indices unû crimen agnofco:q, in hæc amicu meum mid. Eft quidé fœlicibus difficilis mife ria% uera exiftiatio :figurare tarnen poteftis qui tue aius mihi:quæ cogi tard fuerit. Na$ex natura reddit i extremis triftis præteritæ uoluptatis rccordatio:amp; mihi cu generis confcientia:cum fortunæ cofeius aliquan do fulgor:cum liberales artes:cum omnia quondam honeftiora munera rio meo:domus: familia:amici:cæteracp uidenda in ultima mortis expe Cbatoe fuccurrerent:tenenti feruilia arma amp;nbsp;ignominiofa morte peritu/ ro:tum(fi ulla miferis fides eft)quid horum omnium ignari agerent pro pinqui:nihil peius de fortuna mea fufpicates:qquod feripferam. Illud tamen grauiffimum : q, pfem qui tam diu no neniret captum putabam;

Ego totacogitatoe intétusimortcm:cxpeétaba cruentu illum cofcélo/ rem.Quisent dubitet quid futu% fuerit fi ego pugnafïemf'Ille quoq; oc cifus é qui inter nos ut apparet fortior fuit. His cogitatoibus attonito: amp;imorte iam pene demerfo : (opinata fubito amici mei fpeties offulfit. Obdupui:totumq;corpus percurrit frigidus pauor:ncq; aliter q G uana obiicerctquot; oculis imago mete captus fteti. Vbi primû lux redit:laxatucp e iter uoci. Q uid tu inq:quo cafu puenifti hue miferf Nuquid amp;nbsp;te uen/ didere pirratæf At ille coplexus ceruices measteffufis iquot; pedtus meum la/ chrymis folutus:iterccpto prope iam fpu fero : ia trepidante me prima uocé:amp; diu folâ edidit:fatis nixi. Vt uero caufas itineris reddidit:amp; uc nide fc ad redimedum idicauit:amp;unde inq tibi pecunia : nifi redidis in gfam:amp;te pater meus mifitfAudite getes:audite populi no folita iudi/ cium noflru corona circundet:fed fi patifnatura re%:totus ad cognitio nem talis exepli orbis circufluat. Tacete priora fæcula:i quibus tamen a primordio generis huani pauciffima amicitiæ paria ammirabiliora fece rat loga tempibus nfis fides ftcrcepta.quicqdhyftoriæ tradideruttearz mina finxerunt:fabulæadiecerunt:fub hac coparatione taceant. Quis crcdcrct(fi dubitari pofTet^iter duos amicos:quo%alteru immunema/ lo% ois fortuna fecerat:altc% pirratis ac laniftx tradiderat meliore eddi tione fuifle captiuif Si diues eem (quit: pecunia pro te attulite. Quod unum paupibus præfidiû cd:manus heo:has pirratis daturus fui:hasp te ipugnam uicarias dabo.Ignofee pf q, nimia contentoe affeaus:pene tibi orbitatis uulnus iprxfferim. Teftor deos:nonp me ftetide qduiuo. Neq; eni ita me efferarat ludus:aut itatu durauerat aium cædis loga me ditatio:ut eu amicum uclle occidi:qui pro me moripoterat. Vindicaba fortuna meam : amp;nbsp;adhuc neceffitatis gladiator depugnare uolcba:neq; ullis precibus potera cuinci:quanq fe non fupfutu% alioquin minabat': Idq; unum affirmabat intereffe utru uicarium mallem habere mortis:an comitem.Non uici.Quid igitur actu fit quæritisf Duxit me ad mune/ rarium Indices. Quas ego illius preces:q pertinaces lachrymas:q mife rabilé obtedatoem uidif Nemoung fic rogauit miffionem. TrafFerunt' in illu detracta corpori meo arma: amp;nbsp;male aptatis infignibus feflinatum par producit'. Quid me admonetis fuprcma% amici mei precum : quiz bus hæc alimenta caro empta:inopi patris fenedtuti petita:adiutorium hoc ad caufam putatis; quot;nbsp;Me pudet q, rogatus fum.Per hanc inquit mihi lucem ultima:per notiffimam amoris noftri fidem:non finas mendicare parentem meum. Suftincas:adiuues:præftes affeétu:fi mereor tu fis illi uicarius meus.Ncc plura dicendi tépus fuit:lamq; fuprema per galeam

dederam ofculà : digrenifq; in diuerfum minioris permirus mars erat: Oqfollicitus fpeélauixq attonita méte:qfimili corporis motu. Quo/ tiens ad infedum mucrone quafi ipfe peterer me fumiffi. Quotiens ad conatus credtus fum. Omifera cogitatio:o crudelis natura metus:me/ rito tu amice pugnare maluifti. Facinus indignu:illum aium:illum ar/ dorem no contigiffe caftristnon bellicis certaminibus : ubi ucra uirtus nulla pugnadi lege præmiûfcribif. Qua ui prœliû iuafcrat:iratus etia non rang aducrfario mco:ad oés impetus excipiebatur callide uetcrani gladiatoris aflu:omnes conatus cótra fe erant: nec difficilem tamen fub' illo præfertim audoramento habuiflet miffionem:fed noluit gladiator uiucre. Igit iam nudu corpus uulneribus offcrens:uttotam prope mer/ cedem femel folueret:ftans periit:cui licuit in patria:idomo: inter pro pinquos:fecuro cofencfcerc æuo:cui tranquillam fine repræhéfione age re uitam:Iacct cofcélus uulneribus:amp; primo iuuétæ flore fraudatus pe/ riit mifer fato meo.At ego qui debebar illi fortunæ:qué mors fibi dedi/ naucrat:emi{Tus ludo nocétior: q uenditus:etiam uiatico illius ifœlicis reuertor. Placeamus licet nobis fortuna nfa pater:paupcri foluédo non fumus. Si qua eft fides indices pudet me cótra indicate mea beneficia: nec uideoruobis ratóem poffe reddere:qdmihi tam pa%obiiciaé.Re/ demptoris mei patri in precium med orbo egenti:qd præftitiftifQuod pirrata capto:qdlanifta gladiatori exiguam ftipem amp;nbsp;cibos femp peten dos.Quantulum eni dari poterat:quod nó fentiret dominus tam curio fusfDe hac re cófediftis:hoc cócitauit ifta iudicii fcœnam : panis datus mendico:amp; dilatata hac ipotentia: noftræ opinione uidebamur amicos ferro occidere : inimicos rame. Computemus totam iftam mea: luxuria: impeiam.Audite fumam amp;nbsp;mifereamini fi hos fumptus : ne diuitia: qui dem fuftinent. Tanti eóftat patri captiuitas mea cû tam caro redemptus fim.Quo tandé patereris animo:fi delicatus adolefcés præfertim fplen didis uel ex ætatc mores uel ex fortûa traxiffem : amp;nbsp;tempeftiua couiuia: amp;nbsp;peruigiles iocos aduocata fodalid turba: folutus atq; afflues ageremf Tantuep impendere quantu non poffet te ignorante eófummifQuæ ta men ipfa boni patres libérer annis rcmiferunt:cu abdicatione dignu put tcs:ultimo patrii potcftatis fulmie coercendi:quare mendico feni por rexeri:ut parciffimedica q, illi filius mifitfNóredépta meretrix:nó igc ftu cóniuiis fcenus:nó lenonu parafito^q; cara adulatio f crime ucnit:ci baria fenis népe unius ætate ac malis cófeéli.Hocdiuitias tuas cócutit: hoc fudatapfnis:auitifcB opibus domd exhaurit.Si ta auarus es:cópu/ ta adhuc d aliéo uixi. At hæc fortafe quæ cireuftat iudiciû coroa: amp;nbsp;ois

ignara caufæ turba magnu nefcio gd amp;nbsp;portento fimile crime expediat. Abdicas me parer ta citof'Modo tibi ex illa funera peregrinatoe ifpcra/ tus rcucrtor:uride ut lenire uix optare potuifti.Nullaadhuc pro reditu meo follica fût uotatnó pereufTæ diis (mortalibus hoftiætredéptori cer/ te gram no retulimus. At ego expcdlaba:ut dcfidcrio icefus affeifhis uix police cxpleri:ut pod infaufta profedloem uelut obiurgatus tato pericu Io:nuq me pod hoc faite peregre dimitteres. Vix falutatis laribus expel lor:amp;apud plærofq; dubitari pót:an adminus fim.Athocagis ne quid tibi præftitille uideafqui me redemitf Sæuus eni credo amp;nbsp;ipius : amp;Cqd maximû oium uitio^ eft fignü)ingratus beneficia patris no æftimo.For tafle cuiuita debeam nefcio:nulla e apud alum meû memoria meritoß:. Mifc% me q, no polium tantû foluerc quantû accepi.Quang caufas ab dicatois pf altius repetit: amp;nbsp;ultra pegrinatócm mea inqritîidq; ratóc du plici: primû ut reum quia præmere atrocitas criminû non pot:turba có' fundat:deinde ut grauius uidcat iudiciu patris:cü is damnet qui folcat ignofccre. Cur iquit eu ego inimicum herem pauperem tuamicû filium cius habuiflifVolo iudices omni contentoc omifta fcilicet fic agere.pee caui:ucniam peto:amp; errare hois cfl:amp;ignofccre patris. Duxit me fimi/ lis ætas:cuiccrût officia:cccpit fides:amanté odifTe no potui. Nihilómi nus fatis abundeq;pœna% cft:amp; fi pietate tuam bene noui: plufq ucllcs datum cfl.Q uantumlibet pcccaucrim : quid amplius iratiftimus domi nus exigeret/ Ludo tibi fatis feci. Nullû ne cladibus meis fine dari pia/ cetf Parum cd q, infanos pertuli fluxus : amp;nbsp;fæuis temperatibus comif/ fus arbitrio uento% pependif Parum cdq, in nefarias latronum manus prxda pcrucni:amp;(quæ ultima malo% etiam feruorum conditio cfl)fine exceptione uenalisf Inde me fi uoluifTct emere: potuit inimicus. Parum cft q, me diu in carcere pirrate retetum : quia redemptorem illis diuitem promiferam patrem in ludum uendiderunt tanquam decepti : q, quotti dianipugna meditatione tam diu mori didici:q, compoiitus armatus inductus perieram:fi melior amicus fuiflcm : nifi me noua uelutiportu adoptata tepefias paternis laribus extorre:amp; neceflarii quoqinidus ino pem circum ad alienas mitteret domos. Pudet enumerare calamitatum rnearc gradus:pirrata:lani(lam : pfem. Atqui pars ifta criminis ludiccs mci no dcfcndi meruit fed laudari. Ncq;cnireperio quid (rebus huma/ his cxcogitarit natura praflantius amicitia. Quid cocordia cotra for/ tunam maius auxilium. Nam primû præter citera alalia induit noRris pedoribus quandä focictaté : qua mutuo gaudefcógrcfTu cótrahere po pulos:códcre urbcs edocuit: amp;nbsp;cu métibus nfis uarios ipofucrit motus:

nullû profesto meliore beniuolétia tribuit afledii.Quidcni foret hua/ no genere fœliciusrfi oés eê poffétamicif Nó bella:feditóes:latrocinia: lires:cæteracp mala:quæ hoibus ex fe ipfis nata fût fortunæ acceffiffét: Id qa nimiû dco uifû eft:at certe honeftis couenire metibus:fidé colere: amoris gram referre oibus teporibus:oibus gétibus præcipuû amp;nbsp;quodä modo facrû fuit. Neq; eninifi optimismétious cótigit:utaut fie amare fciant:aut fie amari mereant .Hoc ego crimen expauefea.quot; Scires quato pere gloriarer pater: fi cûamico meo ego rediffem:nifi forte fimilitudie flagitio% duétus : turpi me iunxerä iuueni : quæ uita fine dubio nomen amicitia: no accipit : ita tame ad paria ducéte natura 'uitia couenerant^ Obiice miliiamicu: amp;nbsp;hés maledicédi materiam:gladiator fuit. Quare amicus illius fuiftif Ita opinor pœnitet. Effert te logius dolor : amp;nbsp;nimia cocitatus ira quo progrediaris no refpicis. No fentis pr hoc te mihi obii cere q, uiuafquot; Quifq de illa amicitia queri pot præterpaupcremf At ego inimicû habebam illius prem. Decuerat quidé fimultates:quas maximi efum mortaliu effe uoluere fapietis:i his delinere i qbus nascerent. Na fic quoq; (modicas ferit difcordia% fortua caufastetia fi no hæreditaria fubeamus odia ac diutius inimicitiaemaneat q inimici. Tamé fi qd ad/ uerfus te comifit ipfe adolc(ces:(ithoftis amp;nbsp;meus. Si (noxius amp;nbsp;oi uacas culpa:charitatem mereri cupit: fi nullius me amici filius ualidius amat: qd tande uis pfrefpua amp;nbsp;iratas obiicia manus. In quoq; no odiffes pau, peré:fi te amaret. Inferit fe amp;nbsp;beneficiis certat. Noras adolefcetem ora ultro praedate : amp;nbsp;fic me amabat quis tu cés inimicus patri.Adiice fi ta, ta (adolefcéte idoles fuit:qtam nulla ung cognouerc faecula î fi fides an tiqffima:amp; cû dco% cœtu pmixtis (audita teporibus:fi me femp habuit cariorem fpu fuo:etia ne defpiciéda mihi rariffimi boni occafio fuitfAt ego perpetua quanda mihi gloria reor : g, ille cælcfhs a(us me potiffimui qué amaret cllegcrit:ego fimpbatus tato iudice. Me quoq; igitquot; feret faz ma p gctes amp;nbsp;amici laudibus illuRrior uiua. Credet aliquis ludices mep illo tuide fadhi^. Cur cu inimici nos cémus nos amicifuiftisfAliud hoc loco crime agnofco. Peccauimuscni fateor peccauimus:q,cû amici effe mus:uos inimici fuiftis. haec indices diutius exequerer:nifi abfoluta ef, Iet ipfo iudice pfe.Longu ia idius criminis tépusé:nüqobiecit nuq ex/ caduit. Et qd hoc (ter nos pfcóuenit nifi lógiorcs repetis offéfasfApud malignos uidearis me iratusnó redemiffe. Sed fi qd ante cómififTé odio tuo dignü:potui(li me redéptu nó recipe.Manifàû eft ergo te patiente ideft te uoléte amicu mihi fuide iuuené: amp;nbsp;fane no folus i hac fuifti fente tia idé filio permifit amp;nbsp;pauper. Atqui fi pars hæc caufæ:quæcofeffione

logi filcntii abfolutathodie in acceffioné criminis alterius deducit: pot apud uos impetrare ucnia: facilior certe fequetium ratio eft.Ille cnlfane fuerit inimici filius : hic ia e amici pater.Ncc ignoro indices q male ifta defenfio de humano genere mereat: fi adeo nihil c per fe mifcricordia: ut niti ulterior aliqua neceffitas pudori uim fecerit:pro fummo criminc damnanda fit minus neceffaria humanitas. Ergo fi alienum amp;nbsp;ignotum tamenÇquæ publica ofum mortaliu quippe fub uno parentenaturæ coz gnatio eft)hoiem cibo forte iuuifïem:pœna dignû uidcret feruafTe peri turam ahm:amp; ignouiffe rebus humanis:amp; rcfpcétu comunis oium for/ tis uelut adorato numini : amp;nbsp;ftipem pofuiffe fortunæf Si hoc crimen eft laudetcrgo crudelitas:nihil habeatpirratis laniftifq; prudetius. Ferant fane pronatura humano generi duo cxépla intra tam brcue tempus pro/ ptcr mifcricordia alter abdicatus alter occifus cd. Quod crimen fi fate dum fit:no alum mihi ipfe finxi:aut mea potcQatc régitaffeéhis:iarbi/ trio formatis more oium naturæ copofitus : cû criminemeo natus fum. Nam fluc cœlcRis prouidentia : fiue irrationabilis cafus : fiue aflignata fydc% curfu nafcctibus nobis neceffitas multa uarictate pectora noftra diffinxit : nec minus numerofas animo% q corporu dedit formas. Sunt quo% mentes ctia nocentium fupplicia cófundant:quiad oium fangui/ nem palefcant : Ignotum quoq; miferiis illachrimcnt. Sunt cotra qui ne fuo% quidc mifereant. Mihi mite pedtus amp;nbsp;molis affeclus ad oem cala/ mitatum,c0fpc(ftum tremit.Noli me æflimare mea fortuna patcr:nó ha beo gladiatoris aium. Vtinam quide mihi caufapmitteret fic gloriari: iuuenis coceptus fpledidis paretibus:cu folum ta fpcciofæ fortuna: ere/ dere frudtu polle prodeffe : amp;nbsp;cotra uarios mortaliu cafus : quafi portu benignitatis apire cocupiui quanda humanitatis ciuica gloriam : peritu rum hoiem fiue ille naufragio eicdtus : feu fpoliatus incedio:huc exutus latrocinio crat:naturæ patriæq; reditui. Paria tecu facio. R.P.qua pro pter und einem perdideras. Hæc me magis decetipenfa q ucflis q argu/ métum:qubi laus emit:ubi pecunia menus ponip6t:ubi fœnusbonita tis cxtcdit.Magna cófciétia ed. Fœlicitate meruifTc.Ignotus fane fitamp; aliens:qd fueritante no quæro:pofthæc eritamicus. Et herclequo qf$ plus p6r:quoq;latius patet ad fortunæ icurfus : hoc magis cogitare de, Dct atq; respicere qtumfnos furtunæ regnû fit:qidabilifcde huana cod dat. No me aurata laquearia:nee radiates marmore colûnæ:necgraues cruflæ fecerit imemore fragilitatis. Multa fæpe amp;nbsp;locupletibus accidut fæpe iimum fuma decidut. Ego uidi paupem auxilia diuiti defererem. Sed fane futybius exifhet miferias longa fcelicitas:amp;alienu cafum facile

defpiciat fccurus Fui. Egó quotiens auxilia calamitatis pctcrc aliqueui/ deo:n6pofTum non moueri fortuna mea. Succurritmihi cotinuorepus illud quo ipfe clementia optabam. Ignofcc pater:(i penitus aio meo hic infedit affedtus amlre misericordia mifer coepi. Sed inimicus inquit me US eft. Na quis nos tantope laudaret pater : fihoc amico præftaremusf Hæc ecelebranda uirtus:hæc animi fufcipiéda moderatio:uicere iram: amp;nbsp;iter Simultates quoq; mcminilTe hois. Vt Fabio maximo (mortalem at tulit laude ereptus ex hoftium manibus inimicus:ut Tyberiu gracchum admirata ciuitas cft: Scipione in carcere duci prohibito:Te quoq; Simi/ lis animi magnitudo memoriae dabit.Tuis enim opibus uiuit inimicus.gt; Quicquid eftiftud g, Cenex inops ex nra domo accipit:Si no iraSceris tu præftitifti:tibi hoc pulchrü atq; magnifies eft. Na ego Si qd in pfem Ser uatoris mei c6fero non Sü. laudadus. Ncq;expedaueris hoc loco pater: ut illa dica:Scmpodio% honeftus occaSus é:amp; dû Simultates nihil aliud hént:qnocendi cupiditate:SpetioSa i melius animi mutatio eft:eu exern pli honore:lunétæq; ex hoftiîi penc cocurSu i affinitate manus. Vnde ta turn miScro boni ut inimicus SitS Afpice folu egente Senem oibus præSi/ diis dcftitutum.No ne cotumeliam fortunæ tuæ facis: Si hune odiftiCEt adhuc putas tua itcrcfïc : ne uiuatCNulla tibi cotinger maior ultio pot: q Si ia talis é: ut illius et nos mifereäur. Magna mchercle lädueteriæmu lo pœna Supeft:pané eripere medico: amp;nbsp;grauiffime p Se fortui manu po dus iponere. Age Si periffet cadauer calcaffesS Fera: mchercle generoso res iacétem tranSeunt:amp;reSeruati hoStes:reftitutæq; urbes maiora eau, fæ exêpla fint:qdScio uieftis ctia gladiatores parcunt. Poft orbitate poft igeftaté qd amplius pot pati niSi qdoptatS Vlterior nc tibi aliqua ultio quæréda eft:autaliqd re% natura peius capiti Quis no te oium mortal lium inhumaniflïmü putet : fi hoc aduerSus inimicû tuum faite optafti? Si mehercle: icxpiabiles odioÊufæ amp;nbsp;copofitis quoq; fabulis ulterio, res inimicitia:fuiffét : aufim dicere: G propter illû liberos pdidifles:Ae cipiéda tarnen eratafortuna talis fatiftaétio: certe ad uitandâinfolétiæ opinione quæ fere imeritam quoq; potentia carpit: ne uagaret per urbe inuidiofus medicus amp;nbsp;calamitatis auctori criminis cas uulgus ægereret odioßz.Nefcio quomo ois pro laborate fauore:lt;ncc ulla ppetuam gram feruat:nifi modefta ui(ftoria. Noftra potiffimu dementia fuftineaf : ne ullius alii miscreant''. Facilis ut aiaduertere nos Spero indices defenSidis meæ curSus e:anteq incipiam here cam nimiû bonam. Hic ia conSciétia trepidat: amp;nbsp;oratio uelut iter binos depræhéSa fcopulos:cu aliud obiieia tur:aliud defendédum Gtihæreti dubio : cû bénéficia mea coputare nd h

audeo, Cognouiffis cxpoGtoecaufæ quata quâq;excedétia fidemadolc Icetis optimi merita narraucrim. Hæc mihi oia fine dubio ille praftitit. Sed qd itercd: debitor delicatus fu. Quid in hac parte defenhonis agä iudicesf Dicä:rcffcrrc gram beneficiis uoluif Ita ne tandé alique mendi care amici pfem æquo aio uifurus fuif At ille me rcdeit:cuinihil debui.-Dica moueri ne Cupreis amici mei precibusfEgregia nero coparatio. At ille mihi præftitit : qd no rogaui.Vtro me ucrtaf lag honeftû deféda fa étu an tang ncccffariuf Altc% abfolui facilius pot:altc% laudari rcétiffi mû opior:ueritatis itereft. Audi pf alimcta ifta quæ dóataægeti putas: qti illi coder. Si accepto captiuitatis meæ nûtio nullis precibusadueduS nullis cpidolis uocatus adolefccs ad Iibcrandu me uiculo pirrata%,pfe/ étus eét:qbustamé meritis penfare:eu id mihi prxditifTet qd ego tantu a pre fpcrauif Intrare maria præferti tam recenti documéto timenda: amp;nbsp;latrones ultro quaerere:amp; eu præter uicarias manus nihil effet:nauigare noto captiuitatis quis poffet alius:g qui paratus cérp amico mori. Ma gnu hoc p le ac fæculo nro uix credibile Indices : Illud uero omni prædi catoc maius ad redimendû me profectus ed:cû mendicaturi pfem fuum feitet. Atqui fpare poterat futu%:ut fine piculo fuo rcdimcrcfnihilomi nus amicus:cü haberem diuité pfem:fed noluit ipfu itineris apparatu: amp;nbsp;ne qua periret redéptionis hora præceps cucurrit. Prohfidé deum ho numq^quéadmodû ad redemptoem amici fedinat : etia cuius pf lentus edfTerentiû que iter exteros captiuos fecudo punico bello Scipio afiri canus uiculis cxolucrat memoriæ tradidere maiores Ifigni receptæ liber tatis pileo tenante in triumpho ducis eé eófpeétum. Et ille quidémaio,„ ris momentiacceffio publica fenfcrat fœlicitaté priuati tarnen debere fe putauit uiétoriæ beneficiû. Quid me facere côuenit qui p maria latro, ciniis ffeda folus petitus fufQ ui lucé:libcrtatc:dcniq; quiegd patri de beo:nó ignarus ut primo natalis horæ tepore : fed uidés:fcntienfq;acce perim:ncc fold donatus his bonis : fed fumis periculis liberatus fûf No ne me ex amici fide natu amp;nbsp;tenacioribus beneficio^ uiculis fatear eé coz ÜriftufMiferrime amice fideliffimeingratu me moriédo fecifti. Et qtu, lum edqd adhuc loquor de mea ifœlicitate de pirratisfLenis eft ifta ror, tuna:hæetia nunc recipit moram. Solent expeétare latrones redempto rem. In ludo fui:qua pœna nulla ulteriorem (celeranoucrunt: cuius ad cóparationem ergaftulu leue eft. Hoc fi fciffes pater affirmo,pmitto cu/ ius pietatis es:nemo te anteceffiffet. Illa certû habeo expedias:ut dica:~ morabar inter facrilegos : incediarios:amp;quæ gladiatoribus una laus e: homicidas inclufos turpiori cuftodia:amp;fordido cella% fitu:iamq;ieam'

oeneram fortuna:ut me uidtu recipere no pofTestaidorë nolles. Aderat hora fupplicii mei qua nufgmorädum.Iam præbedus erat iugulus amp;nbsp;fü denda uita cu fanguine.Neq; eni dubitare de euétu licet : exemplar fati mei uidi. Si me ab his (minentibus malis pecunia redemiffet. Beneficiu tamen potius dicere magis æftimandum elle q precium. Sedapud mali gnos iterprxtcs poffet uideri uel fpc fecutus aliqua ^uenturi teporis : uel præfétis uoluptatem.Hoc admirabile amp;nbsp;uni tantu pietati refteredume: Dedit beneficii quod nunq reciperet: amp;nbsp;cu amicum que redimebat ha/ biturus no effettnihil aliud emit g honefta mortis cofcientiam. Tranftu lit ergo in fe fortuna meam:fubiitq; no foil fortiter:fed etia libenterid: qdmihi mife% putabat.Res didtu (credibilis gladiator dimiffustredem ptor occifus e. Recepit pcétorc aduerfo ferri : amp;nbsp;quafi quam emittebat aiarn in mel pedtus tranffundcrct: amp;nbsp;hoc uno triftis occidit:g, amplius amici uifurus no erat. Eantfalc antiqua^ coditores fabula% poetæ:amp; fe ad exortanda amicitiæ fide magna quædâcopofuiffe carminibus pu/ tent:fi dixerit aliquos p maria:terrafq; afpiorem fortuna amico^ tanti fecutos:aut principe gratia: ui% in ulamp;ione interfeci amici inaufpicata bella geffidetNam (ter fratres Illa quoq; maxle ammirabilis : tame alter na mors eft. Vna fingiteoniunx quæ ia perituri uita mariti uiearia mor/ te fua redemerit. Adiiciturep miraculo fabulæ feciffe hoc ea qdnon prae ftitiffet pater. En indubitabile fæculi decus:amp; fietis maius: ne moreret pro me amicus:ful reliquit patré:meum uicit.Et fane qd profuiflet fe/ ftiatio patris:etiâ fiad redimendi me prior forte ueniffetfHoeme pre/ cio nemo alius redemiffet. Neep ucro plurimum fuit præftitifïe morte: namcp intérim fpetiofo titulo bene uita penfat.Illud uero exiftimo gra/ uius nomen gladiatoris accipe:fubire domini laniflam:minus te amice laudare:fi uiciffes. An ille aius rediret (celula: ferret fagina:miniaram, pfonamq; deniep fcelerisfMea depugnafli caufa:tua perifli.Hæc tamen o(a ultima fortuna: no(a:ut mihi detraheretiduit fibi. Venit(harena ho mo:nec fccleratus:nec ifœlix:amp; qdo Indices hoc audiftisf Bonitate fua gladiator fadtus efl. Vtinâ indices hæc quæ illi fpeciofa funt:ta honcfla eént amp;nbsp;mihi.Quoties ad ifceliciffiml refpexi fené:cuius orbitate uiuo: cl confetti cladibus amp;nbsp;tantl pœnæ fuæ refidul cófidero:uei% fatédum é:pudet 'me preciimei:uideo fené meliore fui parte præfcpultl:o(s etia fpei fupflité:orbl deflitutl.Illud tame folatil cft:qdnifi talé amicl ha buiffem:hæc d te dicerent. Huic patri (uidiofa quædâ ut opior: amp;nbsp;quæ beneficiimorte penfetcrim(ofalibcralitas cotigeret egeti. Âlioquiduo egétes amp;nbsp;circa o(um uel ignoto% domos fhpérogabius paritcr. Siquis h 2

gradis natu pares cfttmifcrebiffenis: (iquis iuuenis filiustmifctebifado lefcetis. Fortaflepderit mendicare mihixq, ipfe aliquado egentem pau/ perem alui. Accipe fatiffationemiquacuncp parte re%naturæ es amice. cariffime:n6excider mihi tua madata:fortuna defecit opes aufferunt; Quodunu mihi relictu eilten polliceor patri tuo uicarias maus. Quid uis porro faciamf'Agreflia opera delicatior quod a fortuna non didicit' Et quottidiani queftus operis duobus egentibus non fufficit. Miferum me fi exoluerc fidem uoluerorfortaile mihi in ludum reuertedum ed.

Argumentum.

Alæ tradlatois fit acftio. Quæ amilTu filiu nodlc uidebat ifom nis:indicauit marito, llle adhibito mago icantauit fepulchru/ Mater defiit uidere filium.Accufat maritu malæ tractationis: Pro uxore contra marituma

Vamuis ludices iter eos q libero% mortibus deftitutitcuCla uota amp;nbsp;praeparatas fpes i fenedutem ante fe egerut : id fere acerbiffimu certamen cofliCtatois oriat :ut unus quifep ludi bus ac lachrymis fuis credat accedere quadam dignitate : fi miferrimusee uideaf:hæc tarnen fœmina neq; noto neep publico genere miferabilismó impudéter iter citeras matres:quæ aut unicos aut iuue/ nes pios filios pdidcrut:cmincrc amp;nbsp;occupare quenda merentiu pricipa, tum differetia noua: calamitatis affcdat:quæ fola oium fupra fide infee lix:iuno filio ia alteram patit'orbitatem. Priore quidem illa ut comune citeris: Et fato acciderem fortius utcucp tollerabat. Nam amp;nbsp;de filio niz hil aliud pdiderat mifera nifi dics:ncc ia timebat ne ille quo fruebafmo ripoffet. Plandibus lachrymifq; pene (probe dixerim partius utebaf: nee fibi pmittebat dolor lugere uenienté. Nunc deftituta folatiopfua/ fione fraudata eft: dû non putabat pcriffe que poterat uiderc:eripuit in grata filio alte% titulû.Mifer ille nifi teneret iäamp; ad prem ucniret.Tan tu mifera petit ne minus perdidiffe uidcat : qipfa defiderat. Non iani pfuafionc nee cogitatóibus fida lugetis umbra ueniebat: nee agitabat Vertos leuis imago fomnos:ac ne cófufi quidé trifti cinere uultus: amp;nbsp;ifer nu fauilla caput nodibus fuis obibat:fed filius erat qualis aliquando amp;nbsp;iuuenis amp;nbsp;pulcher hltu:nec afpici tantu uideriq;cotetus : uc^ifiqd deh derio creditis miferi qui fola uidit:aplexus amp;nbsp;ofcula dabat:amp; tota no dc uiuebat. Multu pdiditmater fi cotigebat hoc illi:no mfus fi uidbat; Nue tenebras fanes amp;nbsp;logas oculis flentibus nodes:iuxta fomnu mari/ •ti puigil:amp;tantu defcrta metit': no defidrio fidus aut fucatus hitu:nec ut fomnio%uanitatc cofpicit':fedexptano totu mori hoiem illud quod

née Hamis urit:nec cinctibus extinguit' :ncc urnis fcpulchrifcp fatispræ mitquot; :expediat. Nunc ifta carcere obferatam aiam: amp;nbsp;repugnante magi, co iuuene cogitat ferro.Infceliciffima oium mater plus aliqd effe qum/ bram filiu putat:poftq potuit fcludi.Necfua tantumodo poenapprio, que fupplicio deferta confummit': refeifa orbitate uel magis cruciatquot;: q, no licet filio uenire cupieti.Nunc barbaro carmie graue terram totis no tlibus pu[fat:amp;impofitu fibi fcpulchrum qdno poffitcuolucrexquæ fo Icbat ipfos difeutere Iferos umbra mirat.Mifer que no tantu uerba ciau ferutCnam forOtanp illa pertrafiffet)feduicula ferrea foHidiq; nexus ad morte reduxerut.Q_uomo tenetinfcelixtq neppter hoc quidc uenit:ut querat.Mifereor fœminæ cuius inuidiæ totû facinus afcribitquot;. Maritus fie filiû incluOt : tanq (einquietari mater iOa quereretquot;. Igitludices ne/ mo miretquot;: fi ad ta crudele amp;nbsp;ad tam imitem pfem umbra no uenit. Scie bat lachrymas:ubipoffet inuenire fingultus:a quo magis defideraretquot;. Namq; ifii ferreu pedtus amp;nbsp;dura praecordia : nec fut de orbitate fenfus. Quid eniinhumanius patre : qd iueniri truculetius potflnuidit matri: ne filio frueretquot; :nec hoc ideo fecit quia uidere ipfe malebat. Ne uiucnte quide adhuc amp;nbsp;incolume tam blanda:taq; debita pietatepfcquebatquot;: ut defudto fcruaturus affedtu etiam fepulti pater uideref. 1ato magis effu fa mater amp;nbsp;fuis ac paternis uicibus occurrés:hæc pallidior ad metus:ad uotapnior : no diebus fecura: no nodtibus. Et ille mifer ftelligebat utri próptior ex parentibus:amp; facilior ect affedus.Itaq; ab huius ofculis:ab huius fecmint ceruice pedebat. Et qa longu eft officia præterita debitæ pietatis agitare : Illoipfo langore quo filius caducu illud amp;nbsp;fragile cor/ pus amifit : g perdite mulier amp;uf$iexempl u modo fup ora palletis ifœ lices lacerabat oculos:nucficcata fruftra ubera querebatquot;. Nuc fundite cedebat ute%. Notabat hæc ille deficies:mandabatq; morti fuæ cui pe, riret. Vbi fut qui cito iubentdare lachrymas:qbus no placet longu age remœrorem.'Retulit umbra gram matri. Scio amp;nbsp;itelligo eu inter gerne' tes iaect mediu cadaucr : amp;nbsp;cû oes uidetquot;rcmififle curas:tue fentit aliqd amp;nbsp;itelligit:amp; iter fuos iudicat.Moneo tc orbitas : moneo effufius fleas: effufius efferas:nûqperiffe credas.Filiï tui umbra cui no apparet:irafci tur.la gelidi piger corpis faguis oés in morte frixerat uenas:amp; nutantiû fulgor extremus uaneicebat oculo%: amp;nbsp;ia defpantibus medicis credide, rat pf:adhuc tame fpare mater uidebatquot; : amp;nbsp;quacuncp corpis parte ofcu, lis mifera tepefecerat:illi uitæ calorem rediffe clamabat. oderat oderat ignes:rcponicorpus amp;nbsp;feruari mebra cupiebat. Et nunc infœlicê magis mfem pœnitet:q, fcpultus eft : qpoterat rcuerti.Scitis iph quo cxcqa% h 3

die labore extracta fit:q diu Filiu tenuerit a läbentibus Hamis. Vnde.n: fperaret ut poftea uidere cotingeret:ut extra orbitaté haberet oculosfla magu mifera guærcbat:utumbra euocareé.Reliqua mater infœlix. Tu ad ludices refferredebebas: amp;nbsp;nifi orbitate:nifi lachrymis uox mutaret 1gemitus:No(ftes tuas quato melius tuo ore lugeres. Ego utcuep potero perfera:fatiare mifera:fatiare faite memoria illius diei:quo exeqas unici duxius. lam pladlus inqtlachrymal^ cofumpfera: amp;nbsp;tenebras ueluti p/ pctuas uenire gaudeba : Lam fattigatappinquo%officia defecerat: lam plangore familiæ altus fopor uicerat. Rogo ne quis tacotumeliofus fit in mrem ut p quiete contigiffe filiu dicat, vnde mifere iuc:unde fonusf Nihil d te marite nihil queror. Satis magnas dedides poenas:fi totis no ébbus mccu flere uoluifles. Vidiffes utiq; no queadmodum tenues rc% imagies folet cogitatoibus accipe corpus:cu uanæ abfeti aio cogitatoes fingunt:fed ipfu filiu qualis bladiffimus erat:amp; fi dimittatuidebo.Su bito ante me deductis coftitit tenebris : no ille palles nec acerbo langorc cofuptus: nec qualis fup rogos uidebatamp; flamas : fed uiridis amp;nbsp;fane pul cher hitu. Nefeio ubi tota reliquerat morte no igne torridæcomæ : nec fauilla funebri nigra facies : nec uix bene cinere copofito umbra: recetis igneus fquallor. Proclamaret mater ifcclix etia fi tale uidere defiffet. Pri motatu Actit amp;nbsp;fepmifit agnofei. Ego tuc plurimu ftupui:nóaufa ofcu Ia darc:no iungere amplexus:Infœlix prima perdidi node:du timeo ne fugeret. Hanc tu marite pfuafione putas: amp;nbsp;uanu animi mei languentis crrorefQ_uicqd cfl i filio:plus apud mrem fit cu definit. Vis deniq; fei/ re quid uxori tux detraxerisf Ex defudo filio no hét aliud qdfperet. Ia nox altera aderat: amp;nbsp;primis flati tenebris praedo filius erat:no ille ut pri diepcul:amp; tantu uidédus: fed audacius: amp;nbsp;propius:amp; ad matris maus: tanq corpus accedes. Nec iam nifi cû luce certa:fugatifq; fyderibus:lui tus ille uancfcebat ex oculis:multu refiftens:fæpc refpiciés: amp;nbsp;qui fepro mitteret etiapxima node uentu^. la moerorilocus no erat : mulier filiu node uidcbat:die fpabat.Q uid attinet fingula refferre. Nullis inqt de fhtuta fu tenebris: donec fenerata tacui. Satiabar ofculis:fatiabaramz plexibus:amp;colloquebar:amp;audieba. Mifera plus pdidi:fi nemo credit/ lam ecepera tua quoq; marite crudelis agere cam:rogabacpiuuene ut pa ternis oculis quoqjetus occurreret:amp; tibi igrate dimidianode cedeba. Ia mifer amp;nbsp;ille policcbaf.Hæc me fiducia pdidit:ut cofiterer.Rogo qd ta muliebre: qd ta maternu fieri potf Gaude inqt marite gaude:filiu for taffe nodepxhuidebis:iHû qué crudelibus flämis exuffifti: ex quo cine; : res amp;nbsp;oHa fupfût:iuuene uidebis:amp; forte etia die fperes. Ego certe totis

nodibus mater fu:uidco:fruor:iaamp;harro/Exitu paterni affectus quæ ritis/Filiu uidere trait.Sic maguptinus nefcia mre:cuius horrido mur, mure impiofifq; uerbis dii fupi manefq; torquent'amp; Excogitator iftemor tis alterius aduocat:nó ut exorati manes deducerent':nec ut euocata no Sturnis ululatibus undecûq; umbra properaret:fed tang pa% fepulchra premeret:amp; tumulo% leue pódus eét:filius inqt meus no fatis periit:ad hue fulgore fyde% fruit'amp; noéte nfa.Nam cü dies occidit:fponit morti fur finétdomü repetit:amp; maternos territat fonos. Inueni aliqua : fueni uincla uerbo%:fcd arte tota:fed labore toto. Magna gloria tua e:fi reti nes filiu : qui redit ct amorte ad mfem. Noxiu fepulchro circudat car/ mcn. Tunc horrctibus ucrbis urna precludit. Tunc primumifer filius mors amp;nbsp;umbra fit. Itenue amp;nbsp;putate uana fuiffe matris folatia.Filiu ida: fi cogitatoibus amp;nbsp;iani pfuafione uidiflet : adhuc uideret. At quæ fuppli eia fufliiiit infoelix illa flatinodle. lam tota domu amp;nbsp;familia quies prima fopiucrat: amp;nbsp;tacentibus tenebris uenerat tepus dulciflimu matri : iace/ bat hxc ifomnis iquieta:cu diceret iam flatiueniet:ia fatim apparebit: nunq tame tardius uenit, Mifera me fili proxia nocte ia ueneras. Ecce ia medios fydera tenet curfus:idignor:irascor : ita mihi demu fatiffacies: fi apud pfem fuidcmifer a me ia maligna mudus luce clarcfcit. Q_uado ueniesfiam redire debebas. At poftq altera: tertiaq; noété deferta uanis queflibus duxit:tu trifliora lugbria:tu fqualidæ magis placuere uefles: tu repetitis faguinauere piantibus iam cóualefcétes lacerti. Nihil e infee licius mfe:quæ pdidit aliqd i filio poftq extulit.Cu uero coperit noftes fuas iuucnis neceffitatis magicis excatato piffe ferro : qtum illa prxfixu claufuq; tumulu nudis cecidit ubcribus:quo fletu fepulchra pfudit:quo gemitu audiente forfita amp;nbsp;exire cupiente fruflrauocauit afam.Onatura crudelis:plus magu poffe q mfem.Vbi fut qui acerbas mortiu ncceffita tcs:amp; ferrea iura tato^:amp;iui(ftas:nec ullo moeroremutabiles inanih le/ gcs quircbant'umbra^fFiliu tuu mulier ifcelix no impofitæ iferius clu' fer tcrrx:nec fpiffa ppetut noétis caligo copcfcuit:no fabulofa uatibus palus:multuq; celebrati curuato igne torrentes:hæc pmcabat : hax oia node trafibat:leuiorecpmorte fua fecerat: q fi pegrinaret amp;nbsp;abeffet. Et nûc minus mali patere?: fi no fctiret.Ille qui no ucnit:iquedam carceré tranatus a tumulo paritueneficia uitæ. Magnæ fût ergo umbra% cathe ne:amp;quaquolatilê:uagamq3imaginé:morti ftringüt:at(palligat:tanq reu corpusafam.Ferro uero ac lapidibus ardare : amp;nbsp;ut folêt bellica: ro, ■ bur accipe portæ:ipfa umbra ia cathéis alligarc:iä clauflris:no dico cru dele eft:portétofum nefariû utiq; : fi har faciat qui fenfugi filiu credat.

Et nunc illosmiferrima mater in corpus putat: amp;imembra defcendifTe' mucrones, O mage feue crudelis: o ilachrymas artifex nras: uellem no debuiffes ta magnu expimentum. Irafcimur tibi:amp; blandiri neceffe eft. Du cludisumbra: intelleximus te fold eflc qpoffis euocare. Videtitaq; mulier infœlix a dignitatis dolore fecedere:q, tanq uxorias querelas i fo rum:amp; tang delicata matronæ dcdderia ptulit. Noneniueftes nccau/ rutntnecambitiofos quærit ornatus. Contera eft orbitas Cordibus fuis. Ac ne pelicis quidé dolore copcllit : nec tacita gaudia mariti impatietia amp;nbsp;muliebri uanirate coplorat. Sed nec reliclu thorum defertuq; geniale uelut cotempta uilitas uxoris ulcifeit. Alia longe:alia de noétibus cura' cft.Netimueris:quæcûq; dignitas é magis doloris. Nihil queritmifera nin par orbitati:niftmatri dignu g, publicos cofummat oculos:q, igno tas quog exigat lachrymas. Q uatam enia marito accepit iniuria fcire uultisfSola mater filiu perdidit:nec pot inuidia facef morti.Ante itaq; qfciatis iudices quis dolor:quifue moeror : quæ tata ipatietia eruperit: ut mulier aliquando dulciu oblita tenebra%:claru nitorepubliez lucis: amp;nbsp;die ctia domiinuifu : in foro itcrq; leges notabilis amp;nbsp;fepulchris abftra dia pateret': ccrtu,pfea:o hetis no audacia necp ipudetiam:nec uanirate unq querelas habuiffe mifero^. Qua ue% eftquiegd exclamatcalami' tas : nee ab infœlicibus ficti temere exeut gemitus. Mulier quæ fangui/ nates ad indicé porrigit lacertos : quæ fcifo laniatoq; uultutquæ liuidis præfert uberibus:magno dolore cogitur:ut hoc potius agat : g cineres ofeuLef:qcoplcdlafurnam.Grauis teftis querelæ fuæ orbitas é: amp;nbsp;ante qad genus illatæ iniquæq; iniuriæ uenio:cur marite : quæ ex te filiu per didit quicq pot querif Crudelis orbitatem feris adhuc alio dolore:tanq pa% defderia côFiciant:quæ de unico gerit : no pateris aiam uacare la/ chrymis fuis tu:qui Gnu debes:qui colloquia:amp; amplexus:qmifera eft quæ querit : amp;nbsp;de folatio fuo no coniugis dehderiis large iduJget : nihil afpere nihil cótra uoluntatcm. Habet priuillcgiu fuum mater infœlix. Molles manus:amp; mitia fométa magnis uulneribus admoneas. O uæfc adhuc fecari plaga permittit i fumo eft. Viri forfitan quomodo fortior fexus fit: amp;nbsp;cotra dolore qimbecilis aius magis pugnatf Itaq;totu iftud Ingere fœmincum eft : amp;^mul orbitas imbelle pedtus inuadit. Animus ille qui ludlu fuos fequitur:incipit indulgentiam fentirc lachrymarum. Fidem tuam marite:coniugi flere liceat, fariare gcmitu:orbitati permit te quam diu uelit flere. Odi patrem:qui cum filium amp;ipfc perdide/ rit : putat nimis lugere matrem. Q uid ergo queritur inquitf Hoc pri/ mum : filium quomodo fcelcratc dcfidcrasf Magno animo orbus.es:

loqueris FuifTe mortale:amp; itcrprætaris nihilfupefTe poft flamas. Flet lU/ xta latus amp;nbsp;plangit uxor : tu ficcos oculos hés. lila totis noétibus fune/ bres exercet ululatus:tu graues fomnos:ac placida quietem. Pater cru/ delis:pater imcmor:qd uis tibi amplius obiiciamusfEx quo pdididi fi/ Iium:nunqhc defideradi : ut uideres. Quid qderipuifti matri folatiu: puta uanu amp;nbsp;fupuacuum.'Nolo indices : nolo corripias.'Scires quantu effet hoc fi tantudem doleres. Res id ignior no eft qua g, tibi de eo poftu las crcdi:q, no uidifti.Indulge fane uanæ rei.Ignofce libérer : fe orbitas decipit.Magnas calamitates uana ratio fuftcntat:q, idulgent mala per/ fuafionibus fuis.Quicquid ad miferos ptinet:crudelius eripit : quo mi nus eft. Clamat itaq; clamat mater infœlix:fi mihi aliquam imagine filii mci:uel paruuli uel ia adulti:uelnouiflima iuuenis auffcrres:iniiceté ta men mifera tang corpori manu:illam fimilitudiné flens tenere:illos octi los:illa gratiffimam facie: amp;nbsp;ritus oris expræffos:amp; adumbratos artifi/ cis manu uultus. Sedillupcrdidi:undeimago:unde fimilitudo : unde folatiu. Fili plus hodie amifi:qcu elatus es.Poft morté te tuam uidi. Si me hercle notas i corpore unici ucftes fubtrahere téptares:diceré fuccur re folatio meo.Hæc oia apud me filii mei mébra fut. Ego ofculabor:am pleétar:flebo fupra.Non eft ratio fortaffe. Ideo quieqd ratóem uincit: affeélus eft. Nihil eft fceleratius prudéti orbitate.Leuia inquit : leuia lo quor. Ego filiu meum uideba. Q_uæ na ifKi fortuna:qua: indulxerat co ditio naturæfNô excludebat orbitas oculos tuos. Eras iam mater cofe/ cuta:ut iuuené die abfenté putaret. Maxima perdidit mors acerbitate: fi poffis uidere qué amiferis. Videre ergo tibi cotigebat o mulier uultu: hitum:corpus iceffum. No credere nifi te pdidiffe fentires. Tempora er go cû morte diuiferas : amp;nbsp;fupftite filio fruebaris oibus tenebris.Quan/ tu perdideris hic exiftima:hoc tibi fi no contigiffet : no eras tam iproba ut optares. AliqsCo pietas)fepultus amp;nbsp;códitus cæteri corpis cinis amp;nbsp;fa/ uilla:tamécorpus fümebatinoéte: amp;nbsp;ad folida uiuétis mébra reuocatus præmcbat fe matris ofculis:qualé no crederes receffurû.Nec queri de lu ce poteramus:qtû licebat aderat. Videbas ergo mulier ac praiecia frue baris. Videba inqtamp;fruebar.Etad qué ptinebat:rogo et fi decipiebarf Sed qd ego utor teftimonio tuof Mago credo:amp; uidiffe te filiu amp;nbsp;nunc no uidere. At tu mifera nihil crudelius ex marito timebas : qne tibi non crederet. Nemoinquit oculs meis fidé detrahat. Fili idulgetiffimeado lefcens uidi te:nec femel uidi. Certu eft:fixum eft:eripino potcfl.Qua tenus impius pater amp;nbsp;hoc tibi aufferre conat :ut te ueniffe non credamf Nec illud garrula nec uana uoccuulgaui:uenire tc nulli idicaui:nifi qui

deberetoptare:ut hoc poffes.Patritantu tuo patri.Ignofcc decepte:co feda Turn:du interrogo:an te amp;nbsp;ille uidiffet.Iraq; das mulier ifœlix gramp;/ ues nimiumeppœnas : effecit magus:nc filiü uideres:amp; fold apud te rcli quit:ut fold meminiffes qduidebas. Totd tarnen illud folatid tuum re, fer miferatfi potes: amp;nbsp;primd confitere fimplicitertan foporis pondus il/ lud: amp;nbsp;nefeiæ quietis uanitas fuerit. Apud me quidem fatis mifera fatis eras mater infœlixtctia fi tale fomnid pdidifles. Mifercre inquit:melius deaffèélibus meis fentias. Non ego fatigata planctibus fend ueniffe no été : uiderc filid puigiles meruiftis oculi : fed primd dum metuo:umbra proceffit.Subito dii boni:qdego gaudid:quam uidi fœlicitaté:condi/ tit ante me filius meus difcudis tenebris: ita dimittat aliquado : profilii protinus:amp;acceffi:uultus comas orapfpexi : meus erat.Qua lætum fe qhylaré offerebat:quomd perfuadebat mihi ne credere morti. Scelera' te nefcis pf : q fimile uiueti filid cluferis.Circd ibant totd corpus oculi: no inuenieba qd ignis egiffet. Subide diceba:hunc ego extuli hdc rogo impofui:ex hoc ego cineres amp;nbsp;offa collegia Si talis eft : qd habeo qdlu' gcamrPeriffe filid meum hoc uno itelligcbam : q, illd no poteram amp;nbsp;pfi oftédere. Confitebor primæ tarnen nec ego credidi nocti: amp;nbsp;tanq uiâis irafcebar oculis : amp;nbsp;erubefeebâ mifera:fi quies fuidet. Eccc itc% iuuéis: ecce ia quottidie uenit. Quid héo qdinterpræterfVe%éutiq;:qdfemp eft. Nouiffime nó tanq umbra ucniebat:fedaffidebat:fed amplexus da bat. Ego fentiebâ amp;nbsp;recipiebam. Quotiens domus fuerat grato foporc proftrata:aderat ille quales humanis fe oculis offerdt propitii dii:quale Ictinimd numen eft cd fe patit uideri. Sicutois religio teplo%ofe religio luco%:cd tacuere mortalia: amp;nbsp;profanispcul errauef fedibus totis: folitu dine frui amp;nbsp;de fuis dicit'exire fimulacris:ita iuuenis meus noctibus totis agebat filium:amp;paterna domo:acpœnatibus fuis fruebaf:placidus amp;nbsp;mitis amp;nbsp;propitius matri:ut numé amp;nbsp;deus delabi fydcribus : amp;nbsp;uenire de liquido puroq? aere uidebat. Quid iprecer feeleratiffimo pfi:umbram probare uoluit.Miferemini Iudices:ut hoc facinus:quibus debetis acci piatis ais:maius parricidio : maius q fi filii fcpulchrd funditus cruiHet: amp;nbsp;facratos morte lapides etia cineres amp;nbsp;ofla religiofe quiefeentia fracta fparfiffct urna.Aduocat'homo cuius ars e:ire cotra natura. Qui limul ore fqualido barbat i murmur (tonuit:fallere fupos:audirc inferos:tre/ mere terrasCut expimetis loquétid famaé)cóftitit iuxta tumuld miferri/ miiuuenismors certior.Ndc opinor (quit archana meatenebræ adiuua te me digna:ndc oe peruid nume:amp;religio:qua ifti irrogoppiusadefte: fuccurrite. Magis mihi laborandum eft:qcd fydcra mundo reuellunt:

CU iubenfhyberni fluuioiu dare dccurfuStcu potentibre carminisuenez no uidti rumpunt'fmea ftruméta ferpentes Cuftodiédus eft iuucnis:affi gnandus eft iferis:amp; decoribus tranffuga claudéduscft rcncbris.Qua' to facilius opus erat fi reuocareF. Mox in ipfa dicit'icubuiffc pronus urquot; nam:amp;iter ofTa:amp;iter cineres uerbaclufifle. Hoc taméfubfde rcfpiciés confitebaF:repugnat umbra.Iraq; carminibus no fatis credo. Præfigaz mus omne tumuli latus:amp; multo uniamus faxa ferro. la bene hettexpi/ rauit aliquâdo no uideri:nopgredi pot. An metiar : fcies,pximanoélc;' Omnes mehercle parères utiep q liberos perdiderût:ire f iftos oculos:in ifta ora debebat. Tu fie filiu clufifti tuû:tanq noceres ad ifcros rcuocari fjleant ate:quæiter lugentiû familia: amp;nbsp;triftes penatium morbos uagæ errâtefq; magica fanitate captanturf Laqueo ne uitä damnatus elifcratf Noxium p fua uifeera exegerat ferrufAn ex cofeientia uenenapræfûpfe' rat: nec recipiebat fe : nifi carmie iclufusfQ uado domu tua funereus amp;nbsp;rqualidus:qdo te terruitf Crudeliffime oium pf: d filio tuo mala umbra fecifti.Quas nue putas uxoris miferrimæcogitatoes qua materna uifee ra pfuafione torqueri. ' Nue filius illic undeuenire cofueuerat iacct:ftri/ élus:alligatus:impatiens.Queriéfubito terra grauiore : utiq; cu fentit ucniffe no(fte:quadoumbræ fœliciores dimittunt'ad matres. At ucro fi qua iter manes colloqa fut:amp;ee credo : no deeft q iuueni mo dicat:qui iis tuis fuifti :qlibérer re pdidcrut. Quid ilia matertad qua ire cofueue ras has tibi cathenas : hæc uicula pro merito reddiditfIra infœliciffima oium mulier: amp;nbsp;fi magus recedat:hoc pielitat : ne filius le putet ueniflc ad luitam.Agitiahoc loco nobifcu maritus : grauius:altius:fapiétius: ut homo One dolore. Negat ullos eé manes.Contenditofa perire eu cor pore:nec remeare uiuétes a cinere fenfus:nec ta uideri imagines hoium: q cogitari: amp;nbsp;oculos luctibus credere. Q uod fi ita cft:magu ad quid ad uocauitfPeffime parentu:q liberos fuos fcpeliut flere cotentitut obiter ab rogo ficcis oculis rcuertant':ncgatad manes:negatad umbras pueni re qdplagas:affirmatpire lachrymas:affirmat pire fingultus. O(celera tu hoiem quifqs lugct:amp; timet ne hoc pdat. Vana ergo fapietes pfuafio ne fruftrati:qcoftare hoies amp;nbsp;pfici corpis elemétis aiaxpdixerut:corpus caducu fragile terrenu:ut Occa humidis:calida frigidis:rcfolutisad ftri eta pugnaret:parti aut doloribus affici:aut nouihimis anis:aut fenebhi te diffolui.Anima uero flamei uigoris ipetu pénitatéep no ex nfo igne fu mcnté:fed quo fydera uolât amp;nbsp;quo facti torquent' axes ide uenirctunde re^ oium audoré parenteq; fpum ducimus:ncc iterire nee folui nee ulló mortalitatis affici fato. Sed quoties humani pectoris carcere effregerit:

amp; exonerata membris mortalibus leui fe igne luftrauerit: petere fedes in aftra donec ialia fata fæculo pugnate tranfmigret : deide prioris corpis meminifTe : 1de cuocatospdire manes:inde corpus amp;nbsp;nultus:amp; quicqd uidemus accipe:occurrere fuis imagines caras:aliquando amp;nbsp;oracula rie ri: amp;nbsp;noéturnis admonere præceptis : fentire quas mittamus inferias:amp; honoré percipere tumulo%.Rogo eu filius périt:no ne fatius cft hoc cre derer Tuæ taméinqt hoc quieti præftiti ne attonitis agitata terroribus: follicitas femp ageresifufpcnfafq; duceres noétes.Ita parricida cómune facinus fecifti:amp; iputas q, filiü uidere defiimus^ Summû enim ante pe/ tebamus:amp; placidu foporem.Crudelis nunc inqeta nuc attonita mater eft:nunc pdidimus noétes. Vmbra ne tu filii rem formidolofa: rem ple/ nam putafti eé terrorist Quid illa lætius facie : quid illo blädius uultu: quid magis adulai oculis:quid poiTut uidcf libétius lachrymær Nó ma gis metuenda eft umbra filii: qcadauer. Neceffe eft ut mors horrida fiat aliena. Sedaliæ forata aium imagines territant:amp; tunciferi uocantf:cu ignoti fut.Itaq; prudenter fi tantu ad fuos ueniut. Sceleratus ille ille im pius quicunq; defunctu filium uidit: amp;nbsp;meminit q, elatus eft. Terrebaris inquit amp;nbsp;folicitis nodlibus laborabas.Ita ne es marite crudelis^ Tu clu/ fides filiu:ctiam fi ad te uenirctfNec magus inquit inclufit umbra : fed pfuafioni tuæ fuccurrit. Idcoq; putas no uenire illuiquia nec ante uenie bat: qa nec fadhi é aliqd iquo auocareris. Hoc ipfo icipit mater fibi gra tulari. Ita no tenetinquit ille no prxmit:nullo carmine nullo iclufus eft ferro.Rcmouete ergo oia:amp; Iterrogabo. Ego aut fcelerata ta cito credi di: Ita no illc ad me ueniret folutus amp;nbsp;libcr : no ad hos oculos no ad hos pperaret amplexusfQuado.n.me iuuenis ipfe nifi flentem:qdono liui du pedtus amp;nbsp;fan^uinates uidit lacertos:qdo no erubuit matri feciffe ter roretArtc cluditmifcr:arte retinet. Quid uis carmiaamplius tibi præ ftcnttEffcccrut qdrepromiferat. Definis erubefcerc ia q, filiu no uides. At tu cuius ileges dii fupi manefq; torquét:qui noéturno terribilis ulu/ latupfundu fpccus : amp;nbsp;ima tcrra% moues:móferuiétiû reuocator aia^: nuc indicés crudelis amp;nbsp;(exorabilis cuftos:aliquado preces amp;nbsp;matris ad/ mitte. Pacifeere qtilibet:totos lugetis pofee ccnfusino ut labores:nó ut horridu carmen exerceas : fed ut ferru tuum rcfigas:ut uerba tuarefol/ uas:ut nihil feceris:dimitte tantu amp;euocafti.Nihilipfe crudeliter : pti fcio paruifti. Sed amp;nbsp;huius et !achrymis:plâélibus huius idulgcicofule famæ tuæ. Exccrabilé te mage facies:amp; iuifû:fi facilius d filio exoraris ut icludas. Nec tu marite nec tu timueris:ne ultricis umbræ uanis exa^i tere terroribus : ullis imaginibus huic fccura dabitquies. Scit ad quam

debeat uenire dimiiïus.Iuucnis piiffime : rauenis idulgcntiffime:nunq matri tuæ umbra nee manes : fi mo uenefieü pondus amp;nbsp;terroribus oibus uerba grauiora mago patiéte difcuferis. Ad me inqt mater ifœlix:ad me as noétes:ad meas lachrymas:ad illos uiuétes mihi femp aplcxus:mife/ ter:,ppera.Scio qd mihi nocuerit:feio qd me torfcrit.bruar: amp;nbsp;tacebor

Argumentum.

Auper amp;nbsp;diues inimici : utriq; terni liberi, Bellu icidit ciuitatiquot;. Diues dux crcatus:profc(ftus cfticaftra. Rumor ortuseab eo prodi rem.pu.Proceffit paup in contionemtamp;accufauit diui/ tem proditionis. Abfente eo populus lapidibus liberos eius occidit.Re uerfus diues cduidlor a bello. Petit ad fupplicium filios pauperis. Pa/ ter fe offert.Contradicit diues. Erant enim leges ut proditor morte pu' niretur:amp; calumniator idem pateretur quod rcus:fi conuiétus effet.

Pro diuitc contra pauperem.

Xpcétaucra quidé ut de inimici mei fupplicio no querere^: nec me decipi poffe crediderâ in uldlionetquâmihi debebat ciuitas tam liberi doloris. Sed quatenus eo malo% nouitate perueni:utiuindidla primu mei cofulere leges ac iura uellc/ tistquaefo nequis prodeffe pauperi uelit : q, nec defendi poteft.Sinege nere pœnæ plus merefpati homo : qCfi ipA creditis)debct occidi. Hoc eft quin imo indices:q, fup omnes calamitates meas ferre no polium : ui det 'fibi fatis uixiffe paup:podq occidit liberos meos. Opercpreciu pu/ tat cora impatietia mea fœlicem cofumare pfem:amp;gaudio% fuoru fatie tati hoc quoq; adiicit:ut orbitate mea libcris fuis reliquat. Fidé uram iu dices:ne pereat qdultioni meæcotigit bonus pf. Aélû erat de folatiis meis: fl liberos fuos paup mallet occidi.1llud plane indices etiam in hac paupis ipudétia miror : liberos meos pudore deceptæ ciuitatis occidit: dcide me crudelem uocat. Paruulos fuos oftedit:allegat tanq no ego po tius querar hoc de quoq pre fieri : ncc (telligit gtu debcat ad ipatietiam noftri doloris accedere: fi pafTus fu:qd amp;nbsp;in ulétionc mife% eft. Facinus eft Indices quenq calamitati! fua% inidiam pati: fie ulclioncm mca debç tis afpiccre:tanq amp;nbsp;liberos fuos pauper occiderit. Nec me Indices fallit plxrofq; credere. Callidiffimû paupere nec mori uelle : amp;nbsp;hoc qd nudat lugulu: pcdhis opponit:artes ee pro uita. Sed ego illu no credo metiri: cg° q fcio qd maluilTcm.Nunq hoc aducrfus nos excogitalfet : nifi ipa tiétillimus pf:amp; hac pœnæmcæ fupplicio%(,nouitate de fua pietate co metus cQ. Nihil magis de inimico cfficcrc uefis:q q, ipfe ferre no poliis. Habet hoc mail Indices principium innocctia:q, inimicos ec nobis:nili

1

poflq nocuerit ncfcimus : amp;nbsp;tue oibus patemusißdiist quoties nos odit inferior.Homo qui oémaduerfus fupiora rabie de fui uilitate fumebat: g genus libertatis putabatodiße maiores: nulla charitate : nullis ipliciz tus affectibus:q, humilistq, eet abiecftusti furore fe magne coHudatois exercuit. Prius fe mcu dixit inimicu. O dii dceqi cuius ego moliriartes ptuli:icuius feritatis colludatoe duraui. Inimicu habui : neq; occidere cotentu amp;nbsp;mori paratu.Gratias ago ciuitatitq, in illis neceffitatibus:in qbus nihil adulationi:nihil privabatis obfequiis:laudatus fu teVimo/ nio periculo%. Bellumihi fatuq; publici follicitudinis credidiVis. Sed neq? ego rem melioris ducis facer potui:q q, One liberis meispfcChis fu: nó reliquiffct illos dux,pditurus. No puto ludices adhuc queri unde fal fa^ follicitudinu fabuli repete,pruperit. Quis prius trepidi ciuitatis aures rumore coplcucrit:cu uideatis quis fic egerit: ut crederetis. Vidit hac iter metus uros occafione : amp;nbsp;qa femp apud follicitos i deterius,pna pfuafio e:abufus cVhoc qd poterat uideri tfereuobifeu. Igifho qui nul 111 cofcium meûxnullû tibi crime obiecit:de medacii magnitudie fide ue riratis captauit. Ciuitas deide cui accufatorpdita fe effe pfuaferat: fecit quicqd hie de me facere potuit. Liberos meos quos inimicus tota fua co tionc moftrauerat:occidit genere:quo perçût inocetes, Feretis me iudi/ ces liberius aliqua dicétemf Ré peffimicxépli paffus era : ét fipdidiffé; Scio uos indices hoc mirari (nocentia meam. Vt primu enimihi calami tates meas nutius icadra ptulit: no arma,pieci:no datoes uallucp dferui: tota orbitaté mea i bella couerti:tanq liberos meos ibi pdidiffé. Si nuq ludices i me habuifTétpfanæ cogitatóes locû:fi patria odiffe pro liberis meis podé :,pditoréme feceratis. Neceffe é ludices hoc primu reuerfus exclamé:Ita paup etia nuc liberos hétfAdhuc inimici mei plena domus edfOmifcri cogitatóes: o decepta folacia. Si ego reuertebar quad uidi catus. Q uas ego Icgionu ufa^ idignatóes:quéfortiffimi exercitus con pefeui dolore:du oibuspmitto liberos fuos:dû minus' uidiéta mea pu to:qcqdipfc feciflc. Cogérant'ia licet aduerfus oium mortaliu nocétifli mû cûéta fuplicia:ego tamé maxium ultóis mci folatiü pdidi:qdpaupi uos potius debueratis irafei.Quantû igit'adhuccû paupe legibus ac iu re coffto:liberos cius ifuppliciû patris peto. Quid fatis iprccer hoi:q fecit ut quifq deberet fic uidicarifCalûniator iqt idé patiatquot;. Permittût mihi ludices calamitates mci queri de hac Icge : tanq parci nobis iultoe 'pfpexcrit:c0tra nos luentus éuidiéti modus:quo no debeamus effe co tenti. Q uifq ne mortaliû idéuocat facinus amp;nbsp;pœnaf Tantû nedoloris ticnirc de fuppliciis qtum de calamitatibus putati Nefeityfeelo nefeit

quanta patientia paret moerori:qtum aio mebrifq; rigoris iducat qdpa tiaris agnofcere.Innocetia opus cft:ut mife% faciat dolor. Condet licet utricpmortiu numerus:totide nobis uldlio cadauera affignet:plus tame ed de inocetibus. Et quicqd patiunt'depræhenfi:licet folatio ide fit:cq tate minus e:ut ide fit fuppliciu nocentis amp;nbsp;facius:una rone efficias : ut illud ferre no poflit. Frudra exidiatis q crudele q fæuû fît qd petimus :i qtum cxceffcrit udtata genera pcena%. Explicata éludices explicata Ie/ gis iuidia cu quis qd parit' amp;nbsp;fecerit. Quid qd hoc folii eft pœnæ géus; iquo no debeat noces nifi d fe querij: amp;nbsp;taco mfus debeateé miferabilis: qto maior eft:qdpatit iuidia. Quid æquius excogitari5qd iuftius pótf Gradatus aliqs é ferro:præbeat amp;nbsp;ipfe ceruices.Mifcuit noxiü uirus:re füdat'ifuu facinus audtoré. Oculos rapuit:effodit:reddat d fua cæcita te folatiû.In nullo mortaliu pferre poilu fceleris fui ipatietiam.BreuiHi ma é iuftitia uididlærcü facius méfura pœnæé. Et fi natura ulétois ifpici as:optie uidicafquifcp quomo miler é. Fidéuram indices:ne ideo tantu putetis iuftû qd exigit reus:qa ego recufo.Non feretis me paupis morte petente: fi liberos fuos obtuhffet. Ex oibus taméquicuep icognita iaudi ta paffi fût:nullos hac lege magis uidicados puto : qquo% liberos aliqs occidit. Quid mihip hoc redaitis leges : ubi refpiro:ubi claudo gemi/ tus:unde fumo folatiuf Bene beneadmóes dolor:illos illos liceatiuade re:q nue magis amanti: quos orbitas nfa comendat. Sic quoq; circuferi bibimur:nih totide fût:nifi illis par eft:ac fimul ætas:amp;ante oia optius pf.Decepas me fortuna:decepas: fi mihi ta grade feciffet facius hó:q li beros nó hérct. Quid qdex oium fcele% coparatóe nihil é deteftabilius hoibus:q leges ipfas faciüt nocétesf Veftro me hcrclenoie calüniatibus debetis irafci : quo% nefas nó pot nifi p iudicü facius iponerc. Aélü é de rebus hüanis: fi de criminibus nfis:tantûdé médaciis licet:nec ullus ino cés hueufep fœlix é:ut diligétiæ fingétiû par fit.Quéq ne mortaliû in re , qua finxerit: qua cópofuerit:iuenire aliqd qdpótpbatóem uocaf amp;nbsp;faci nus explicaf facilitate uerboßtfMagis oaeris médaciû:cû fimile ûero é. Quotiés manifeftû cft aliqué piffe fine ca:calûniatibus irafci debeas:ut polïis illis ignofeere q crediderût. Adiicitc huic execratoi q, calûniatus eftibello:q, depditóe:q, de duce:q, hæc oia fecit inimicus. Nó eft g, fe publico tueat error:nec iexeufatoem afferat,: tanq crediderit amp;nbsp;ipfe fin getibus.Nemo fic decipitur dinimico fuo metiat. Rumor iquit fuit te pdidifle. Bene admóes. Huc primu caluniæ tuæ obiieio rumore. Quis eniiudices ncfciat hac famæ eé natura:ut fit primo unius hois audaciaf de nulla re locutus é cotino populus:ncc qcq adeo fubito ftatiep totü é:

i 2

Ut iillo pariter oium fermo cofetiat.QuInopoffit monere ciuitate que no replerepopulurfi qd oibus nobis narres:inullo no coetu loquaris:amp; de re qua tu maxic fingas:iä dicas eé rumore.' Quata tibideide métiédi materia de piculo% nfo% occafione fuccurritfNihilc ta capax maligni/ tatu fermonuq^q bellû.Q uid itcreftundefupferit rumor ortu.'Quod negari no pot:tucótionaris:accufas:tu crime de fabula facis. In rumor cuiuspbatóes:cuius argumeta no hés:calûniæ genus eft primu credere. Sed iquit mori debeo:qa lex qua te accufaui hoc pditorë patiiubet. Po tera quidé brcuiter refpodere:lege quæ calüniatorc idé pati iubet : eiu^ pœnâexigereqdfeeiiïet:no qdfacereuoluiffct. Fingamus tame no hoc paupem captaffe qdaccidit. Cui debet iputari exitus:q de calüniæ tuæ fluxit errore. Vultis feire ludices aliudquaefitu q qd lex quæ mori iube/ atr'Accufauit me eo tepe quo nopotera danatus occidi. Dicnue:no ego effeci ut occidret'libcri tui: amp;nbsp;aude ciuitatis illud uocaf facius. No tame ullis efficies artibus:ut no potius miferear rei. p.meæ no mius amp;nbsp;illa faci nus e paffa q pr.Coadta e liberos (patoris uicentis occidere.Fallitiudi/ ces qfqs uHu facius i rebus huanispublicu putat. Perfuadétiû uires fût: quicqd ciuitas facit:amp; quodeuq; racit populus:fecudu qdexafpat': ira fcit. Sic corpa nfa motutnifi d mete no fumunt amp;nbsp;ociofa fût mcbra:do nec illis alus uratquot;. Nihil cft facilius qiquelibct affcétû monere populû. Nulli CÛ comius fua cogitatio:fua més ulla ro præfto etnec hét ulla tur, ba prudétia fingulo%:Ilue q, mius publicos capiut affedhis: fiuenégligé tioré qfe no putat folû debere roem:amp; multi fidutia facius oium.Qua no poffit re. pu.turbare:c6fûdere:fi gs repétepclamctipdidit uos ipa/ tor ucfter:addixit:amp;nücille liberos hét.' Si me hercle poft hac inimice uocé tépla móftra{Tcs:facrilcgü cótfuo flagraret fccndiü:fi cóuelli fimu lacra uoluines:fccinec oé de nüinibus fuis facius audacia. Vis fcirc tuil eé qdqd ciuitas fecitf Gloriareris illo:fipdidiflem. Nóéiudices q, uos a grauitatc iuftitiæ dolor ulétóis abducat : q, morté fua inimicus offerts Nó petit illud:nifi quifqs ipfenó debet occidi. Sepofita igit paulifp Ic, ge mei doloris:hoc tantû ab affectibus nfis oium mortaliû noicpcto:nc cui nocéti pœnæ preftet'arbitriû. Infinita iudices fccleribus apitis auda eia: G peenä licet eligere códénato.Nec ia ulla mortaliû inocentia trepi/ datione cótieas : fi pâtitdepræhéfus qfq; qdmaluit.Lcuat oés cruciatus oém doloré præparata menté côpofuiîfe patiétia. Fallit'qfqs hûana tor méta fola nominû atrocitate merit : nulla poenaé:nifi iuito. No hémus Uilü:nifiab ipatientia dolorem:amp; ut aliqd crudele fæuû fit : metus faci unt. Supplicium quifquam uocat:ad quod proGlitur': quod expofeit:

qdcirca fe no hét moras. ' Ulo p fidé:iHo trahite danatos:quo no fequan tur. Tucépœna: eu piturus trepidat:hæret:cû reftrigit fupremo uîcula conatu. Volo pituri prius uidere palloré:audire gemitus:uolo circufpi, ciat:uolo queraf. Fidéufam indices : ne nocétibus fupplicii fui cótigat elcého. Minus iniquueut euadat nocens pœna:q ut cóténat.Mortéue ro danatis quifqs præftat:idulget:nec fût alia beneficia pcena%. Fallit qfqs illa uelut ofum fupplicio% fuma putat. Occidi no eft pœna:fed exi tus.Neq;.n.hét ipatiétia aut dolore qdpoffis afpicef:qGfatu; Quid G liberos reliquas:imo fi ferues:qfœlix exitus é pléufq; letitiæf Lucri facit mortis atrocitate: quifqs laudatus occidit. Meiquit occidite. No hetli beros inimice no het:quifqshoc te uclle mirat.Sæue crudelis ego tibi p mitta moritVt qd ia mihi melius optefVides qtu feceris nefas.'Idep li/ beris meis offerre no potui. Tu uero paruulos tuos tene:ut inifto potius moriantaplexu.Tu nue quocpno euadesmo effugies.Quacu^ te duxe rit orbitas:fequar:effuda: fi qdparaueris uenenu:fubtraha oe ferru: fei da quofcu$ftrixeris ncxus:ab oiquot; reuocabo præcipitio. Etia occifis libe ris tuis no idem patieris inimice nifi uixeris. Nec uereor indices:ne pute tis utriufep nfum orbitate fimili eé ratóe tractanda* Admonentecce có/ tra lachrymas meas liberi : quos nemo nollet. Patris innocentis occifi funt paruuli: quos nue circa tepla ferretis:circa quos fc celebraret ufa le titia. Facius indices éfmiorem eé trafaéla^ mortiu miferatóem.Nó iue nio quéadmodu liberispdeffe dbeat odiu pris. Perierut ét illi quo% nee pf debebat occidi. Me mife% : q, fie quoq; multa hiturus es:qbus ego q uidicaborluidea.Ofculaberis ante pituros:alloqueris:accipies fuppréa madata:amp;moritugi te cótinuo,pmittcs. Exonerabis géitus tuos:cüeo% fcpulchra numerabis. Siccabis oculostq, mea nue quoq; refpicies uacua domu.Me mifc% paupis tatu folatiu futu%é:q, pares fumus^Q uid qd in ipfa cóparatóe mortis nó idé patientliberi tui.' occidentuno tortaffis idu : amp;nbsp;erit ulétio maibus cótéta carnificis.Paruulos meos occiditquic qd fuit tota ciuitate teloni: ois fexus:ois ætas: ois ifirmitas.Nihil é crud lins morte hoium:quos populus occidit: amp;nbsp;foins hic exitus:a quo no eft nec cadaucribus falua reuerentia. Hoc me nûc cóplorare tantû putatis: q, no firn liberis meis ate fatiatus. 'Mifer ego nee ad cadaucra accelTi:nó in fepulchra maio% meis manibus ituli: nee licuit fup ipfa corpapclama tnare:nófcci.Qualé ego illu patria pdidi dié:cü duces ab explicito bel lo reuertut.Nó me meletæ cixere Icgióes : nó effufiobuia eines triupha li circa currus meos exultauere letitia:fequebarcaptiuos meos : triflior uiél:or:mceftus undiep claudebat exercitus:occurentiü lachrymæppin^

quo% amp;nbsp;crubcfcentis circa me populi timida folatia. 0 fuccefTuü quoty nro% mifera códitio.Ergo ego uiétoria mea nó narrabo fine fletu:nemo ^)piquo%amico%q;cora me d bello meo loquet.Nihil é crudeliuscala/, mitate:quâ gaudia reducût. Quoties redierit ille letus uobis ffupplicia mea dies : lugubres mihi ferte ucftes:rcnouate feruuli planus: parate fo latiappiqui. Nulli liberi ipatietius dfiderat:qqpp pfem uidet occifi: Sedue% Indices fatendû é:tfeo hcrclc ne par folatiis meis no Gm:ne me iftep quo liberis irafcor affectus:imedia ulétoe deftituat.Sed adiuuate miferêinippinq:adiuuate amici : amp;nbsp;fi forte defecero tu ulétóem mea popule eófurna. tico me hcrclc ne cû carnifexppius acceperit fubitopcla/ mena malo pfem. Sed fi qs cft pudor:oculi differte lachrymastabite ge mitusthorridu truce dbco præparaf amp;nbsp;mife^. Depræhéda oium morta hu callididie huc:que fimulastque nue imitaris afledtu. Tuc fcicus quoquot; aio rogaucris:ut potius ipfc morereris. Sed fi bene noui capax oium ma fo% fcelc%q;pedtus inimice uiues:amp; libérer amp;nbsp;fortitcr:amp;qfi uidicatus:

Argumentum:

Vm ciuitas fame laboraret:mifit ad frumeta legatu:pr%ftituta dic itra qua rediret. Profedtus ille emit: amp;nbsp;ad alia ciuitate tepe/ date dlatus dupplo uedidit:amp; dupplu frumeti modu copauit^ Illo ceffante corpibus fuo% pafti fût. Rcuerfus ad præftituta die rei. plt; lefæ aceufatur: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pro ciuibus contra legatum.

Vamuis ludiccs inumcrabiles me idignadi caufæ initio dati acftóis ftragulét:qa nee dicere uniuerfa femel poflu : nee grc gati erupetes differre gemitusCLcuioré.n.dolor g difpoit) Primu taméillc fibiafferit locu : q eft ex hoe iudicii tépc:amp; talentæ uididtæ dilatóe ortus aimeippedixeri furor:q, hofem ta fcelera tû:ut nos quoq; fecerit nocétes:legibus accerfimus : q, defédi patimur: q, ut puniat'prccâur:q, danatus quoqi uel morte defugetquot; : qua nos i ilia hmeftiffima fame:dû fepeliri licuit:optauius:ucl exilio q, hic qtopeco/ ténat apparet : q ta lente {patria reuertié. Quaq de quo exilio loquar^quot; Quatalihet ignominia dimittite domo notatu:hét quo eat. No publi/ cis maibus excûtem difcerpfimus:noCqtu femel cofueramus : amp;nbsp;bona fi de feraæ ce ciuitas cœpat(hic prius nobis ex ta tardo cómeatu placuit ci bus. Sic.n.iftû laniari : fie cofici: fie co fumi oportuit iure nfo.Quis ere dat:cgo me ab hoc abflicrc potui:cû amp;nbsp;exuriré amp;nbsp;irafcererfSed fruméto occupati fumus:ncc quicq aliud uidéus. O qta es fames:quæ tagrandé ira uicifti. At ego cria G talis ultio cotigiffet: fi me anephario grallatore rei.p,no lingua:fed dentibus uidicaflem:nihil tantu iræ nihil uindiétæ

præftttcrâ:hoc amp;nbsp;meis Feci. Aêftaantadhuc itra pedtus fcpulta uctribus noeris cognata uifccra:amp;tumefcerc itus atq; idignari uidét: amp;nbsp;fera pœ nitétia rcdûdant.Iam.n.uacat nobis lugere:ia cibos nros efferimus : ui (cera cremamusCna cætera nobifcu fepelient )O fames laudita :iqua Ie uius é q, exurius.Ignofcitc tame uiolati manes meo%.Hic uos alloquor: ignofcite q, ora temerauimustq, ab hofe defciuimus. Nó ut ifcelicéaiani fufheremus:nó ut luifu fpumpduceremus:fecimus. Vna ca morte difta limustqd fi cxpiraffemus:idé timebaus.Etego qdem me cófuptis cxcuA fo:q mihiipfi irafci nó poffü.Atiftc interi Nat : ut uidetis:lóga uia fagi hatus hiatur:atq;habudans publico cómeatu:ad mentionecibo% no/ ftro^ plenü faftidio uultu trahit : amp;nbsp;exangues ac pallidos ad calculu uo catiquafi ego nó cófitcar illu etia nimiu multu attuliffe. Ta pauci rarip uias itcrlucét:amp; quis odio euerforis noftri euocatus elatebris fuis popu lus:fubfelianóiplet.Pauci fccleribus pafti:alienis mortibus faluitq, ui', uutipfi fibi rei graucs:ægra amp;nbsp;tabida mebra £publicuptulcrut. Hæ fût ciuitatis reliquiæ quas uidetis. Sic tabuiusiut miferi nee uiuos liéamus nec mortuos.Hic é populus:hæuires:hæfpcs : hæopes. Nifi tandead uadimoniu legate ueniflês:nonmultoi^ die^ cómeatu habcbaus.Quo nuc tatu fruméti:quo cladem cómeatu grauéf Multu hcrcle negotiatóe tua adtu cd.Frumétu héo:populû nó hêo.nufqpdefl:nufq opus é. Ia li eet uédas. Dû tu (alutis publicæ mûdiatorpximû queq; emptore dimit tis:dû aut fûera nra uédis:aut feelera:dû populo tuo fame moriétc alic næciuitati legatus es fadtusmos iteri cibos ex malis iuenius:amp; fames fe ipfa pauit:amp;mifcriæ nræ crudeles fadlæ fût. Patiaur te defédirfi abfol/ ui faite nos poffumus. Hæc nûc Indices ego folus queror : ad me magis ptinéttaliqd proprie pafTus fû:nôcómuné dolore accufator héo cû ludi ce. Quifq i hac uidiéta alteri cedit nó publica inopia:nó totius populi una medicitas fuit. Nifi qa funedas epulas amp;nbsp;nepharios iuenius cibos: nó putaus famefuiffe. In ocs gentes:ioia uetura fxculapfcripti fumus. Omnes hxcpdigia narrabunt:oes excerabunt'':nifi q nó credent. Fama ipfa infamauimus : amp;Cquod miferis ultimûcft)mlferatócm quoq; perdi dimus. Adhuc tame una defenfio fuit:q,uidebamurihæc ohidius opa impulfi.Si hic inoccnscdinfaculpaed, Etia ne publica mala narrabo: amp;nbsp;miferiis nodris cóuitium faciamf Exibunt uerba:fubfequctur fermo: non alligabitur lingual Plane nihil nó poffumus. Exponamus ordinem cladis nodræ: amp;nbsp;fimpliciter oia indicent'. Decetida noflro ore narrari. Sed nouimus amp;nbsp;nimiu meminimus: Iudex doceri no debet opinor : reo indicéda fût:qa malis publicis afluit:q hoc certe maxium debet patriæ

fuæ beneficiuty a fame folus dimiffuse. Audi itaq;:audifrumetu iftud qd lucrifccifti:qti nobis collet.Aliqs fortaffe indices miratetia fi huius feralis ani fructus ceffauittg, tame illa Cupior logi repis beata fcecuditas tabucrit:amp; Cecu ifte dubitat qd fit fca:cur ciuitas oppuleta quoda nihil frumeti nifii Cpc habuerit. Sic fit ubi uicinis ciuitatibus uedimus:amp;un decunq? offulfitlucru fine rcCpcclu falus publica addicit: amp;nbsp;in uacuam pofTeflione fames uenit. Etia fi qd reffidui erat : ut carius qda uenderet ad ânonæ icendiu fuppreffu eft. 1eftor tame cofeientia uram:no fumus quedi qdiu dupplo emebaus.No eni uulgaris illa labes frumeti fuit:nec qualis alias ab agricolis accufari folet pfidia tcrra%: amp;nbsp;igratæ meffis irri tus labor. Noua amp;nbsp;(audita abominada lues:quæ nihil hoi reliqt præter hofem.Aut aflridla citra conatu fata:fubipfis tabuere fulcis:aut leuiro re euocata radix ipuluere incurrit:aut pullis torrido fole herbis moribu da (eges palluit. Nullus iber fitictis foli puluere terfit. Nulla fup areres capos faite umbra nubiu pepedit. Calidi fpirauere ueti:maturitate præ cepit aedus:et fic ubi forte ieiunæ herbæ fold uiccrat:uanis tantû aridis fpê fefellerût: amp;nbsp;fanes culmos triftis agricola iaélauit uentis nihil rcliétu ris.Lcuia queror:prata cxarucrüt:pierut frodes:germia nó exicft:nuda terra: amp;nbsp;rudes gleoæ:amp; aridi fótes crât. Nifi hæc oh iter feietes dicere: potcra uideri falfo queftus d hoc ano quo tantu frumeti uendidfus. Vti na falte nobis rude uiétu filuæ midraflét:amp; carpe arbufta:cocutere quer cû:legere fraga licuiflet:amp;quæcuçp primi mortales ate traditos diuini, tus mitiores cibos cotra famem obiecerût pedifer anus reliqfïet. No era delicatus:fed o tridis recordat6:funedaneceffitas:nihil habuius quo ui ucremus præter fame. Nec tarnen f totu queri dnuinibus poffumus ma ria certe fccuda expti. Siuoluiffet fcruaf legatus dié:que illi fœlicitas té poris dederat:potuit nobis afferre. Vt primu tati mali fefus iciuitaté p, crebruit:cu ia urgéte lopia quottidic malu arélius præmeret:amp; præféte fortua peior taméeffet futuri metus : apparuit nulîû exppiquo cé præfi diu :cd finitimas quoq; ciuitates feendid nfum aduffiflet. Erat qdem ali qdiuicino frumeti adhuc:fed iam nemo uédebat. Ergo ut uidius faluté publica trans mare petenda:fe i curia quif$cogdt. Vt arma bello:utaq icendio (clamari publice folét : ita uno quoda coféfu no ætatibus fpcdla tis:no honoribus:pariter retulius:pbauius:decreuius:pedibus mâibus inimus ifententia neceffitatis:nec ordo nos officio% moratus é. Legatio né multi pollicebant':nec inocétiæ ifte beneficio uel auctoritatis merito rdq;refpedtu clledtus é. Vna ca nos mouittg, fe cito reditu% policebat: Pecunia fine numero ifudimustfrumentd fine modo mâdauimus:qtum

potuiffet afferret : fcfthret mo. Hoc una noce Supplices adchmabaust ac ne moraremur ne hoc qdédiu rogauiustuna tatu uox fuit : qua iftep quoda præiudicio aplexus é.Nihil agis afferedo frumétu: fi poft illü dié ucncris.Noftris maibus legatu in n4uc tulimus:ac ne qdmoræeétpfua qfcp portoe et comcatû dedius : retiaculascidimus: amp;nbsp;1ittus igrefficlalle publicis maibus ipulimus.Inde fugietia uela logo uifupfecuti: facile em ptoem:fecudos uctos:placidu maf: no fecus ac fi ipfi nauigarcmus præ cati fumus.qs credat hoc de ta miferisfOla a diis ipetrauimus.f.unû fu pereft:utp aliena ciuitateuota foluéda fint.Cito puenit:cito ctnit:cito rediit quo uoluit. Quidpdeftexpeélarer Alia ciuitas prior e: amp;nbsp;fane ré ligiofus legatus:dié expetat. Nos iterim coadla prio ex agris pecora di ripuimus : amp;nbsp;ne uéturo faite annopfpici poffet:nóreliqmus q araret bo ucs.Ia fcruis fugas ipauimus iapcubentes ante limia pricipu paupes iip fis precibus expirât. Ploratibus liberis legatu pmittius. latatu fibi qf$ cura e. Nihil tame ho% etia nue iinuidia legati qucror:adhucprior cur fus e. Hactenus nra mala tuliusri reliqua nos legatus uicarios dedit. Si qcq tibi huani faguinis fupeft(nifi nimia faturitate alienæ fortune cogi tatio cxcidit)refpice patriæ cafu : refpice grauiflima fortuna. Mifcri te mifimustexpeftat pallidi exaguefg ciucs tui:amp; quicqd extremi fpus ad huc fupeft fpe tui trahit.Figura tibi excfos uultus:dccrefcente populus iapraemortuas uircs:ncc quicq ho% potes ignorat:fi qd tibi credius:fa melaborante ciuitatéuidifti. Feftia du fupfût:qbus legatoem rénücies. Fedina dû mori ultiume: frumento digni fumus.Quid inos cóuertis ét alienæ ciuitatis faméfQuatenus nobis coputadû eft:pp te dupplû mali tullus:tu fupra frumétû publicû dertis: amp;nbsp;oés maris circuuectus oras:lit tora portufq; cognofeis. Tu iter duas ciuiraees fato% arbiter:aliéæ c6di tor:tuæ cuerfor:faluté nfam pegrinis admetiris: amp;nbsp;fecuda tépeftate ipa tria fcréte cotrarios uétos exoptas. Nos p arêtes cflufi capos morientiû herbalt radices uellfus:co qdé fortius ut fi fieri poffiti uenenu feidaus: fubeûtes ifolitis cibis. Et ficubi forte uberius paulo pabulû cotigit d pa (cuis rixa é. Amaros fruticû cortices amp;nbsp;ramos i male arentiû pallidas fro des decerpfimus morbida na quieqd fames coegit:corpus admifit.Iam paflim morfunt: amp;nbsp;pedilentium more pecudu Subinde aliquis ex popu to iipfis pafcuispeumbit. Crebrior quottidie iteritus : amp;nbsp;latior drages: amp;nbsp;me mife%:iam fames deferit.Q uos tcflor deosfSuperos ne quos per tantu nefas fugauimusf An inferos:quos nobis permifeuimusf An no/ Qram mala confeientiam:oia nos ante fcciffe: quæ nemo præter nos fez citfPecora cecidlus: capos euulfimus : filuas deftruxius:nouiffimenihil

rellétU cft:præter exuriétes Emortuos: Si qua é fides :Tibeter hac parte aceufatois fubinde diffcro:adeo ubi tantû nefas narrandücft:ct exigi, tcmpo% lucra fcétari libet. Et necefïc ed reo indicate:qa malis publicis abfuit : qmultis no ad dié uenerit.Ignofcite dii hoiefq; fcelcri quidé ulti mo:fed taméqdfeciffe miferrimücd. Nó hitant una pudor amp;nbsp;fames:amp; cil femel itrarit impotes domiat feras etia amp;nbsp;ingérés belluas fubigit. Ter ra moriétes momorderunt.Me metipfutfi nihil fuiffet aliud comediffé. fed cofitendu ed : legati beneficio no defuit.Podq oém patiétia uicerat ignca famestpodq fpes quoeptquæ miferis ultima elbois abierat : amp;nbsp;fru mentu totiens fibi rruftrapmiffum aius iam ne cupere quidé audebat: fubiit furor: amp;nbsp;alienatio métis : amp;nbsp;tota fui arbitrii fames facta e. Animus malis diriguerattos ifolitis cibis dupebattferis luiderecoepimus.Primo tamé furti:amp;intra fuas quifep latebras admifit hoc módrum:amp; fi paulo citius uenifres:potuiffethoc negari. Si quis ex frage corpoÞfuerat: fepultu putabamus nec tamé indicauit quifqtncc depræhendit aliquis. Nemo:ut hoc faceret exéplo ipulfus edtfe quif$docuit : oes feire coepi mustpodq oes fecimus. Quotiens tamé anteq inciperé:in portu cueur riqdiu in altu intétus: : fi quæ effent in cófpeétu naues: oculos fatigaui. Tibi legate tépus differre facile é:q tua tantû parte no uédididi.Tu que héas dié uideris:ego feptimu amp;nbsp;cxpeétaf nó pofïu.Ergo rabidifupra ca dauera icubuimus : amp;claufis oculis quafi uifus cofciétia acerbior eét:to ra corpa morfibus cofumpfimus. Subit iterim horror ex faéto : amp;nbsp;tediu ac deteftatio fui amp;nbsp;plaétus, Sed cu ab ifaudis fugimus cibis:urit ite% fa mes: amp;nbsp;qdmó ex orepiecimus colligédu ed. Nuc mihi illa foeda uidéf: nuc abominanda : laceri artus: amp;nbsp;nudata offa: amp;nbsp;abrepta cute itus cauu pedtus. Nuc occurruteflufa præcordia amp;nbsp;liuidæ carnes:amp; expræffû dé tibus tabû:amp;exhauftæ offibus medullæ. Quantulû.n.corpis fames re liquebat./ Nûc illud horreo tépus:fi qdo aut maus iciditiaut facies:aut aliqd deniep qdhofemppria nota fignat.Nûc cibi fuccurruc : quos ipo nere iméfam no aufus fû.Cofitendû eft.n.deuoraufus holes amp;nbsp;qdéauf/ ,de:qui diu nihil ederamus:amp; ramen coepiffe difficillimu fuit. Poftq ius 4fadtu ed:poftq nemoerat in ciuitate qué confiteri puderet:tu uero iam in pofterupfpicimus: amp;nbsp;funera horreis códimus. Retro agunt'exequiæ: aut citra:aut adrogos pugna eft. Hares cadauer cemit.^Nouû amp;nbsp;incre dibile nifi nofcemus moftrum habuimus : fine rogis peftilenriam.Mor/ tui ratio non cóftitit. Periffe eines fcio tantû:quia inter'uiuentes no ui/ deo. Aegri aflidétes timebant : amp;nbsp;labentem alam fupremis domeftico% oculis reaucebant.primo tamé nihil rogabant fuos:nifi tota fepultura.

Vt maior urgere cœpit ncccfTiras:bcneficiu heftu efttexpeaare du mó/ rit.Ncmoadeo affinis fuit: nemo ta côiuna:us que pietas abdierettno/ dros comedimus. Na 0aliéos uellemustnemo audebat:cedebat. Nihil tame eft qd(dignari uclitis:narrauiuobis lucru ueft%.Frumétu dupplo uendidimus:amp; callidiffimus legatus uicinæ ciuitati ipofuit. Plena nunc horrea:bonæ ratocs:onuftæ naues fût: amp;nbsp;quo magis gaudeamus:tanto bono pauci fumus. Na qdad teporis accufatoem ptinet : nihil e opinor qda:riuer:idefertu no incidit populu:nec fane fuit cur fcftiaret:ct nunc expediar poteramus. Sola eft nfa ciuitas quæ fame pire no poffit. Diffi mulatußi me putatis uedtoris patrocinia^ Cofiteor uenitad ultimû die: attulit frumentû : gratulcmur g,ia nulla ciuitas fame laborat. O G uires fufficcret: latera duraret:aliqd ex aridis diu faucibus reffiduæ uocis exi ret:quata indignatóe opus erat:ubi,p oibus dolcndu eft. Q uodcu fit: uniuerfi q affumuspclamcmus : hæc tota cotio iunauoce cófentiat:no effet tame futura par criminiiuidia. Vt aceufemus oés:quota pars quez raf. Secu quifep reputet quæ tulerit:qd admiferit. Plane Imanis bellua eft:amp; no tantu neceffitatis ca p nefas paftus : qui q, comederithofem no irafeif. Succurrite dolor amp;nbsp;feri uultus amp;nbsp;ultrix pœnitetia. Ades logiic^ iuniiimpiofa neceffitas : amp;nbsp;uos itus iplicitæ fi qd poteftis admoete air: amp;nbsp;a ferali uctreprupite: dû comiflû nefas deuoto capite expians: amp;nbsp;qua fi luftrata urbe ferale uidlima uiolatis maibus mittimus. Decet nos tales hoftiæ.In iudiciûpduxi publicû fcelus:amp; ifamatæ ciuitati quæro uelaz mentû.Nemo no cdmifit aliqd:hetis tame unû G unitis:amp;poibus nocé tcm.Rei. P.lefx accufo. Mirari uos certü héo hanc uerbi fegnitié:cüci uitas tota coGipta fit:cü populus i fe tabuerit : quo pftriéla tantûmodo patria amp;nbsp;leuiter(qdaiût)manuoffenfa itclligi poflit. Sed fereda eft uti exteris hæc quoq;re% naturæ iniuria : q, nó ta (manibus factis paria ucr ba accómodauit: amp;nbsp;fames nfa:fames dicit: amp;nbsp;cibinoftri cibiuocant:amp; res.p.nûc læfa.Nec fcilicet nifi padlo legittimo ord(e reus puniet. 0(a rogo frrupulofe agant. Videte ut iure irafeamur:q contra ius uiximus. Imoctia filibct defenfioné audiamus: amp;nbsp;ia nunc nos moret. Negetlæfa ré. p.quia plufq læfa é. No.n.difcuffos alicuius opis angulos:nec reci/ fas lucoiu fródes:ncc publica^: ædiû difpos parietes obiieimus. Ac G ui debitadiieiet forfitâ no cffe re.p.quæ pierit.Id cn(fupeft:ut ia hoc no/ mé extindû audiamus. Procedet eo ufq; fortaffe:ut exuride nos neget; No inficior autpa^ippriæ hoc legis uerbo nefas iftius fignari no poffe. Maiores en(ne Ixdi quide rem.p.ibune uoluerunt.Ideoq; exiftimo etia hoc ee copræhenfû.nemo at tuebat:ne abfolui poffet crime lege maius.

Quid qdaétionerei.p.lefæ tcptat i lege malcgcQæ Icgatois deflecterer Eiligit reus crimé:hoc é noxius cruce optat. No fuftinco indices itanto ai motu argumeta coquircre : nec ipetus iræ mcæi digitos defcedit:hoc taméfcio:nó cadit in formula publicus dolor : nec fi adeo indicibus qd paffi fût cxciderit:ut has ferat cauillatóes no dilluétes crime fed différé/ testpopulus quoep ipunitu nefas fine lapidibus præteribit : no præferi/ bes. Accufare te malegedæ Icgatóis poflû. Age porro:fi occifos obicce/ ro holes: no tu es ca mortiumfi uiolata fepulchra : nopptet te rogos frau danimus.quot; Sed legatus fuifti:qd tamé ipfu quid e aliud q re tradarer Ré aut q male agit: ut arbitror:lædit. An eximias hanc legatis dari peccadi Iicentia:utquæcûq; fcelcra feo officio comiferuntreu his oibus hac una lege decidat. O nimiu inuidenda huius legatois conditoem:fi tibi amp;nbsp;fa/ méremifit amp;nbsp;lege. Sederraueri fane : amp;nbsp;qa nullu i foro nro iudiciu fuit, defuetudic ipfa iura exciderit : quomo Icgé mea eflugisf Nam nifi malis ftupeo:duo fiit oio quæiciufmôi crimic queri foleat. Anlæfa fit res.p. an ab eo q arguitlæfa. In quibus G qd tibi fidutiæ fuifTet:no a crimini/ bus crimia appellares: nec ad altera poena träffugeres: fed te ab hac quæ icédittuereris. Dico læfa eé rem.p. Oratoe hic opus c:autreliquo% mo re aceufato^ hoe nuc mihi queredu :quomó res uerbis aggrauct'. Adeo ifirma eftcalamitatu memoria quæ G pofTct excidcre:nó tarnen narräda nobis fed oftedenda crat ruina publica. Agedûtfi uidetquot; : extra portasp fpicite:fqualida arua:amp; fpinis oblitas fcgctcs:amp; femefos arbo% trucos uiduis cultore agris. Errät a fame nra inocétes ferx:fanes uillæfût:amp;de ferta horrea irumtycûbût. Nullus iuerfis aratro glebis capus nitet:nul lu folu ope renouât . laamp;ifcquentcannu fame timeo. Redite idomos ufas:uidebitis noxios focos : amp;nbsp;ignes tabo cadaue^ extindos : amp;nbsp;tcdla mortibus grauia.Cu maxie inferius i tumulos offa ifcpulta: Ducius op/ tas exeqas : amp;nbsp;ad fepultura reffidua coferunt: amp;nbsp;tandé cadaucra igni p/ mittimus. Vbi ucro uniucrfas familias fames cxtixitCquæ pars maxia é) fanes domus fitu ducüt:lacét relidit fine hærede farciæ. Inuenifiterim claufa domo coditus domius : fi cuius mors famé eua(it:quérimâtes no iuenerepximi:qui iter fuos ultius deceffit. Quo uos mittoflpfa ituemi ni cótioné:unius deficietis fpetiétota ciuitas hét : canu matie caput:amp; coditos penitus oculos:amp;laxacuté:nudos labris tremétibus détes:rigé té uultu:amp; deditutas géas:amp;ianes fauciû finus:pna ccruix:tergû ofli/ bus inæquale:ifernis imaginibus fimiles : fœdaét cadaucra. Aut fi quis talis no éreofiteaffe ufq; ad faturitatécomedife. Sua quifep cófulat mi/ fera præcordia fuû ucntré cófcicntia graué. Die nunc Icgate.inocés fu:

g, ad iHû dié ueni. Atego pp te nocens fu q, ad iHu diéuixi.Quæ copa/. tara nobis mala no delicatas lachrymas hêntf Aliquépopulû hoftilis ex ercitus fera portas coegit:folet uenire ultia obfeffislopia:fed euerti eer/ te heet. Viftorcaptiuu aut occidet aut pafcet.Torméta qdem pirrata% tulcrut:fœlices qbus cótigit inocentia. Mors certe finis eft : nec fæuitia ultra fatapcedit. Aut etiä fi quis adco hoicm cxuit: utibi pœnâquærat: ubi fenfus doloris no lueniatfNempe tame cadauera feris obiiciet.Cirz cudati fut qda Ramis:Ipfa tame pœnahabuit fepultura. Nos iccndii ci ncré pdidimus:nfa etia ruia tabuit:nra mala no latét:no ignis defudtos crcmauit:nó feræ Iacerauerut:n6aues attigerût : amp;nbsp;tame cadauera mor tibus annuerare no puffumus. Citra fpé cóualefcendi afflicti fumus:imo, etiä citrauotû.Grauior (dies fadtipœnitétia cd: pudet uitæ:lucé ac fy/. dera itucri no audeo:quottidie fœlices mortuos clamo:amp; malæ cofeien tiæ facibus agitatus:nihil fortua tuis in æterna fede utcuq; copofitis pu to. Adco mors placet:iä etiä cibis nris luideo.Præterita differo:ipfa ex nimia cupiditate nocet abudatia : defideratos diu cibos auide haurius: amp;nbsp;laffa fame faturitate drägulamus. Morimur adhuc etiä fruméto tuo: At q cæteræ rei.p.ptes quæ fut ad ufû populicoparatæ : amp;nbsp;leuior cû da ni fefu pereut:amp; facile remediü accipiût:cü repararipoffitamifrû.Opa reftituâ:ærrariû replebo : naues arma reficiâ.Hic uulnus altiffime penc trat:hic ipfauitalia feriûf:ubi populus ruit : ubicotinuis funeribus ois fexus atq; ætas femel fternié. Exhauftaé ciuitas: amp;nbsp;defolatæ dous:trife florétis quoda fortui idiciü laxi muri. Qua multi i ciuitate nfa picrint quæritisfMinima qdem portio é: fed ctia ex hoe itcHigi pot:exuriéti po pulo fatis fucruc. Plurimu tarnen tereft quo mo picrut.Fœlix pedilétia: fœlix prœlio% drages:deniq? ois mors facilis. Fames ualida uel afpa ui/ talia haurit:præcordia carpit. Animi tormenti : corpis tabes magiftra peccädi:duriffima ncccffitatû:dcformiffima malo%:hæc ad huile opus nobiles mäus mittit:hæc alienis pedibus médicantcs pRernit:hxc fæpe focio% fidem fregit:hæc uencna populis publicededit:hæc iparricidis pios egit. Adhuc tame unu uidebat remcdiu no expedtare mortis dié:amp; tabefeetem quottidie fpum fupuenientibus malis fubducere. na in fame nemo qdé mortis (munis eft. At no tua culpa fames coepit. Seduulncra tu iugulafti:titubanté ftrauifti:fumätcm iccndifti. Ne qd iniq? facia:di^ uidéda fut mala.Primä famé fortunæ iputo:ultimä tibi. Mora tua irine ribus feparo.Deniq; ex co fopiä tibi obiicio ex quo pp te tuli.Itacpcari/ tas ânonæ:ra% frumétû:cædcs:ac direptio pcco^ : ruerfît fortunæ:fue rut anni:fucrût tempogt.Alia coditoem henteiuiu mortes : amp;nbsp;cadauerc k

dira laceratio:amp; peiores lopia cibi. Hec fames ia tuaeft. Putameipræ feriti adiiceret nifi hocunü:tardius q potueras uenifti.nodû tibi obiteio duplicata tempa:nec remenfû totiens mare:ncc graues ancoras:nec du tanta mora qta Icgatoi fatis eet. Si inocentes cfïemus : populü feptë die bus pdidiHes. Anguftos humani fpüs termios fames fecit:moriur:défi, cimus.feftia mifcricors:ocs excipe auras:etia fi tota fecudis flatibus ue, la tetenderituenti : tame remis adiuua. Salute publica uehis:fpûm po, puli tui reportas:oium noflru in ifta clafïc nauigant aix. luramus p tuü rcditü:cffufip gradus tcplo% nota fufcipimus:tédimus manus:na quas feriamus hoftias no hémus. Quid fpé publica ad ancoras alligas:no flat: interidies: amp;nbsp;pléis uclis mors uenit. Feftia:merita tua no códitores æqua ucrit:no ipfi dii plus præftitcrit.Tibi nos:tibi liberos nfos:tibi quicqd hoiiocundu eft:tibi debemus quicqd uicinæ ciuitati przftitifti.Nó di, co illa qua: potera:puta cerulus iber inaues ruit claflis iter fludus latet: ncc iter candentes colliflaru aqua% fpumas uela dignofcimus:egerit ex fudo harenas mare:micat ignes:itonat cælû:fciflis rudentibus tépeftas fibilat:deniq; fydus hybernü codit': tu tamê pfeucra: frumétu uehis:ni hil ho% necefTe é feliciter nauigatitfedina. Quererer fi naucs cómeatu tardafTcs.Du uelocitatis ro haberet':mallé accipe dimidiu. Nó delicati fumus:nôluxuriæ quærit'habudatia:unde fpûm fuftieamus:unde mor tem differamus:ipræfentia qtulumcûq;. Si plus opus fuerit redibis.Sic cæ fauces fût:æger hanelitus os tédit. la fruilra i fmu parentu liberi plo tant: amp;nbsp;nodum editicóccptus itra uete% fame fentiût. lâ nemo nemo di ues e. Auras captäus: amp;nbsp;roreuefefur: amp;nbsp;ia fparc tormétum é.Quottidie uires deficiunt:Ia nó imus i Iittus:fcd redimus.ln editis fcopulis popu, lus fedet: dû naues expediat:ipafcua nó redit. Aquas igrediur: amp;nbsp;unus ad te fpedlantium reditus é: amp;nbsp;cû defecerunt oia:expirât. Te te expeda tes (tentis oculis moriur:i mare mortui cadunt. Quoties fole peuifa nu bes rcfuint:nauc putaus : quoties fradus ucto fludus icanuit uela iter, pratamur. o mobiles mifcro% fpes:ab una quq folatia:abuno quoq; quo mutat. Hæc certe nauis e:eccc uela pâdûé:ppiusappellit': amp;nbsp;acce, dedo crefcit:nfae:fuosfutraq? parte uétos habuit:nfis notis gubernati flatus fût:Hæc dicius. At illa interi träfuolat. Fletus ide:amp;dcfpatio:amp; lucis odiû.Nihil, n.grauius q deftitutæ fpcs torquét. Neiterrogarc qui dé licuit aut quærcre: nemo applicabat. Ergo icerti oium rc^ pepédius: nihil qfq cognouit. Salté fi fcire licuilTet ubi frumctü uédidiiïès:ipfi pe tiffemus.Ia quó ad fingula mométa tépo% mutabantai: bene é ferenus: foloccidit:puius fe dies tollit:adnos uéti ferüt:iaucnict. Pendet interi

fames:Milind quod ta diu cogitat:differt : ita tame ut fubide coputet: quot dies ad morte fupfint. Na qdpfccitmcminifhs:cü cotrarii uéti fla rc ceepiffent: amp;i altu Auótus a terra uolarét:qta cóploratio :qti plaélus fuerit:reticbiéflabit:laborabit. At fi diis placet:legatus nofter tu maxi me bene nauigabat. Nos ihac fortuna:ita graui cafu:feiufmoi cogita/ toibus fumus. Tu fmus maris circuisamp;poés curuato% littoru ambitus terra legis. Sic fit ut te iuuet diu negare. Nullus amoenus prttermittif' portus:nulla celebris ciuitas iufitata tranfiP. Metior : etia ad exurietes applicas. Deide fi qua timoris iniuria quereris:no fera te moraté. Quo fatis accufabo uendeteffpus nros traferibis: falute nram exponis.Q_uæ diu iæftimabilis fuit:inocetiam publica uedis. Frumetum no naufragio pdidimus:no latrocinio.Lucro perimus. Tepefias quoq; aliqua naué in mediu littus ipingeret : amp;nbsp;ex clafTc numerofa oés fluétus exhaufiffet.Pe rit frumcntu:qa claflis uenitiportu.Ita nos alienæ ciuitati legatu mifi/ mus:amp; uilia ac deuota capita uicino% delitiis morfur. Nihil nobis iam reffidui fpus fupefl:nosfcofpeélu mortis flamus : nos legatu frumétuep nrum ore apto expediamus. Claflis nfa ucdhira facit:amp; uicina% ciuita, tu copias recoducit. Pene acófpeélu nfo uela couerfa fût : qtulominus qua cogefli fruméti pulueréuidius:tantü ia tempis trafiuit ex quo pecu/ nia cótulimus : legatu creauimus. lâ dinumeratis teporibus qua: fccudi uenti breuiora fecerût:quottidie fpero:amp; fane,ppc cd.At legatus meus ad emédû mópficifeit. Tibi ergo tot ciuiû mortes iputo : tibi flragé po puli:tibi libero% parentum miferrfas pœnas:tibi quicqd paffi fumus:ti bi qdgrauius é: quicqd fecimus.Etfcilicet fperas ut tanta fceleris fuidia ab ais nodris dupplæ pecunia: flrcpitus auertatf Nefcis qmulta uendi/ deris:dupplo uédidi. Ita ifœlicitas mca negociati tibi lenocinata cfl:q, fame pire eines meos patior:q, ut uram ciuitaté ferue:meäeuerto:q,ata uicinis littoribus claflétorqueo:q, ad dié redire no poflû:q,preciû eófti tuitis : qd occultu datisfDupplû patrocinio meo qtulû lucrorf At nos iepti ac uefani de fame querebamur:grauis nobis inopia:itollerabilis amp;nbsp;mifcra accerfita mors uidebaf.No agimus gras iduftriæ legatifRes.P$ nfalocupletior perit. Sacrofanélus mercator opportunu opinor luenit mercis exaélû. Miror hercle:fi ta bene negociû gefferas : quo nobis pe/ cuniâ no retuleris. Dupplo uendidi. Decepifli uicina ciuitaté:circuferi pfifli:itaq;querit.Dupplo uédidi.Hoc eniunûfupat:ut deueétû tanti dem uéderes.Habita é itineris ro:hita ufuraßt. Ego ucro malo q, ta ma/ gno uédidifli.Apparet.n.te nihil coactu.Sed fi Temel ponis hafla falu/ tis:amp;redéptores uitæ admittis:amp; nos admóc : melius uédis.Nos qcqd k 2

in domibus hémustquicqd in têplis:quicqd ciuitas fuu uocat:c6gererc parati fumus. Frun cti pecunia remetiamur:libertate nfam adiicimus: fines publicos tradimus:oh licet eadé uicina ciuitas polliceat'plus non pot. Profit mihi qdapud negociatorcs folet:ianteceffus dedi. Tripplü: quadrupplu:qtum popofceris : accipe. amp;nbsp;illa pecunia frumentu Iicet ui cinis afferas:fi nobis nihil de comeatu nfo partiris:nos uiefe ciuitati uc demur. Liceat feruire ubi frumentu cft.Nó exigua res é:pro uita : pro fe pultura:pro inocentia licemur. Non pot hic comcatus tacarc emi:qex pcclari. Sed nifi uédidifTem quit fame laboranti ciuitati:timui ne rape ret. Et ita utiq; occupare uoluifti:ut nobis iniuria tu potifïimu faceres^ Multu me hercle uos fallit opinio indices:fi ullam caufa ita cuidenté de ferri pofTe in ford putatis : cui nulla ne medacii quidé uelamenta cotin/ gat. Opinione fm defendit':amp; quæ res minimecoargui pot utit' fe teflc: Nenos periremus no timuidi : ne repetiti comcatus poft die nfæ mortis applicarent':no timuiftif Noflris certemalisCquaq nihil poterat accide re iopinatum)tame inter metus tempeftatu amp;nbsp;ancipites icerti maris ca, fus cofiteor ne frumentu falua cladepderemus:no timuimus.Non dico ut maxima uis parata fit : ut more (manis latrocinii turba rapto% littus primat:uel repugna:uel fuge : uel roga. Incenffu%naues dcprædu%cp minitare potius: q totu frumentu utiq? populo pereat:partire ue gratis: dû nobis aliqd quo refpiremus afferas, lllud quo certe nihil afperius ac cideret : rapi patere. Faciet fortua qduoluerit:legatus a pricepto no re cedat. Refer nobis faite iniuriam nfam:mitte nucios : Ita fame diffcrc/ mus:rapieus furètes arma: amp;nbsp;fe iobfidionéciuitatis inimici fine deledu populus efludet. uaftabo interim fines:hoc eftp aliéna prata pafcar. Si qua iuillis depræhédero pecora:diripiä: bellû mealet.Citius ad frume tu pucniemus:qtu cû fruméto redibis.Adiuuabût pugnate iuda facra/ meta. Si cotigerit æquû fortunæ iudiciû:nô meos tantû comcatus reci/ pia.Si minus:ccrtc dabit'bcnc mori.Liceat amp;nbsp;manu cófercrc:iacie cofli gere:codant fe podca Iicet muris:lógius obfidio eat : interi ccrtehoftiu potius cadaucribus uiuéus.Sed nulla uis fuit:nulla exterior iniuria:tuû certe comeatu nemo rapuit : iure miferi fumus : amp;nbsp;ex ftipulatu legati nfi pimus. Vedidit qtu noluit:qti noluit: amp;nbsp;ut hoc ad nfas accedret moras: fortaffe diu cotionatus e.Ois cu fide pfoluta pecunia e. Hoc q colligof Quiqti noluit uedit Indices: pot no néderc. Naper fide: fi rape alienû frumentu amp;nbsp;poffût amp;nbsp;uolût : qd ita dupplä pecunia foluutf Na quomo in magna fopia quieqd emi pot:uilc é : ita cu poffis here gratuitû:dup/ plo cagi cd. Sed mihi credite color ide patrocinii eft amp;nbsp;dm i faturo ocio

cogitata defenso.No pot fimilis ufqfames fuifTe. Nos graue huius ani fydus afflauittnrum hoc fatu fuit:quos no tantû fata:fed etiâemptafai lût:q nfa pecunia:nfa clafTe:nfo legato:nfo uéto:fceliciffimo curfu:có meatu tame pdidimus.Nos a fruméto lógius fumus. Ad illa ciuitaté po tuit frequéter accedere negociator:fæpius applicari onufta claffis. Ita$ no mifere legatos:nullus illis comeatus logins petêdus fuit:qdfcelicifïi' ma anona affluétibus copiis:fortunatis opibus cotigit:nihil emerüt':/ni ndeuedtum. Quare nulla caufa iflius que fingis metus fuit : nulla uticp uis.Foru legifti:amp; qa adhuc fuperattépus:obiter negociatus es.Raptu ros putaui:qd dicis fceleratcfEtcü hoe tieres applicabas.Onuftus uia/ tor apud latroes hofpitarisf Comeatu publicu in fcopulos annonæipin gis:amp; plenæ fruméto claffis ancoras ad fame ducisfNo præcidis mediu mare:no uelutihofpitalcs,fyrtes:aut uorace carybdipræteruehcrisf To ta ifuga uela torquebis:nufq epiculohus legatois tuæ naufragiu. Tu ut cogi poffesttu ut aufferri frumentu pofTes cffecidi. Tantu hfturi fumus: qtu reliquerit pudor exurientiû. Q uid te dupplo frumentu iadtas uédi differPotuerut mihi folucre. Quid reffersfAlienü beneficiu eft. Altc% cofingit'hoc loco mendaciu.Tempedateinqtappulfus fu. Ita plane ifœ lix nauigatores: amp;nbsp;cuius uotis aura: no refpodeant.Nefeimus te dupplo melius nauigaderq fpaucramusr Nefeimus fingulis comeatibus bina iti nera cofeétafNefcimus iuna legatee uétos quater fecudosfSat erat uer bo negaf:qduerbo opponië. Rcmouc hac fpé eludédæ mcdacio ciuita tis. Q uo danopbas tépcflatéf Quid amififHf Frumétu certetotu uenit in portu:nec laborari:tang nimiüonuflas naues fimulaueris. Dupplü afferre poterat:no uexata armaméta turbatofq; funes : aut feillos uclo% finus quereris:claffis flati exiit: amp;nbsp;qdmagnü itegre fignu cd:cito redit. Porro tepefias iunû agebat angulü:nihil potuerut obliquata uela defle élere.Nó potes ultra,pcedere: citra applica. Effuge raptores : effugeno dimiffuros. Si aliud no pot fieri cu tepedate decede: naufragio i defertu littus ipinge. Quid deuitatapcellapdeftfqd fubdudla nubibus nimis claffisfIn portu naufragii! fecius: amp;nbsp;frumétu ad acoras pdidius. Ego uc ro inqt attuli: amp;nbsp;quidé dupplum.Onos fcelices rupamus faturitate præ cordia: pafcaur Iprtteritu: amp;nbsp;famé cruditate péfemus. Frumentu attuli di.Q uid qd mcdicia mortuosi fera éf Q uid qd nemo aquas ifundet in cineréf Q uid qdextimo populo etia nouedialis tarde uenitf Quid qd ia ego frumétu nódefidero/naufrago tabula abdulidi:mortuo applicas naue. Dupplu cd ifunde ifepulchra: amp;nbsp;admetif tumulisnbi fût q mada ucrüt.Quid aliud effecidi afferédo frumentu:q ut nos qd adhuc fecius k 3

pœnitcretfNunc me magis pudet:nue cibos meos obiurgo : potui heri nocomcdifle.O nefas i quo me federe comeatus depræhendet. Siccine paria fecimus^Adhuc nihil habuimus : fed nue licet reponamus. Quis aut unqpcnfabit neceffaria fupuacuisfDupplu attuliAi: fed illis g perie runt nihil:fed nó poffumus ia non feciffe qd fecius: fed plærûcp fera pro nullis fut:fed amp;nbsp;tepori ifta mométis aut preciofa fut:aut uilia. Vis feire qtum iter hoc têpus amp;nbsp;illuditerfitf Tépta igitforum tuü:totum hoc no potes dimidio uédere. Supeftadhuc unû patrocinio:fquo fpes ois pro Aigatæ caufæ condat. Ad diem ueni. State hic certe indices:na ferrino pot:exundat altius dolor. Publicii dolore quis proieaü amp;nbsp;iam olim fe/ pultu hucufq; protrahis/ Cur no expedtaufusf Cur fame no ad coditutü difhilimnsf Cur ad tantü nefas acccffimusfln hac lance publica ca ludi ,ces pendet.Aut ide tarde fecit:aut nos cito. hoc uidclicct cxpeélafti: amp;nbsp;captiofû eet officio tuo rcdiiffe:ex iduftria tépus triuidi. Nó tempeftas in ca fuit:nó uis ulla uicinæ einitatis. Vna rónëmoratus es:nódum crat tépus.Adeo nc nobis miferiæ publiez exciderût/Adeo ifpirato frumen to obdupuimustut hæc audiéda fint/ Vltimû ois memoriæ reû una uox inocenté facit/Populatorc euerforécp ciuitatis: nili ad fupremû damna/ bo/Abfoluatpublicus reustrediit. lllu refpódet dié dedimus. Tu tame ft interpellatus tépeftatibus ferius ucnifres:excufares mare amp;nbsp;ambiguos flatus:amp; tibi boni cam hère uidercris:cû diceres:ante no potui. Et nos hæc cogitauimus:his cafibus ampliauimus tépus.Nos illû tibi dié dedi mus. Sed qa illud citius emifti q fpauimus:fupra notu nfum nauigafti: ad proxium littus mature cladis applicataé. Ego tibi poilu fatis irafei/ Fcelicitatc nfam pdididi:ergo qtüi te tépus cófumptueft:dies exceffit: peius pati nihil pofTumustfed peffima diu patimur. Imputas nobis pro pitios uétos: amp;nbsp;fecundu mare: amp;nbsp;ciuitatis opulétæ liberalitaté : quæ tan tum frumenti uendidit qtum duobus populis fatis edet. Quarumlibet uelocitate tua gloricris : cóputa fi placet quando primum conterminos .portus onuda cladecôpræhcnderis:q tarde a uicina ciuitate uenifti. At etiam fi diis placet alo defenditur:amp; quam caufa uexandæ ciuitatis ha/ • bucrit quærit.Illud ego iterrogare debueram : Nóubiq; ludices moran dum eft. Alioquin fi quid requirere uellem:multa occurriffent. Soient hi negociatores:præter hæc apta precia:priuatû aliquid ac propriû di/ 1pularitutiep cum alienam rem uendunt.Pored fieri ut primo lucrari uo/ luerit precium:ferius deinde fubuenerit reddendæ rationis : dicendæcp .caufæ cogitatio. Veniit fortafle frumentum lucro redempto cQ patroci nio. Poteft fieri ut aliquam gratiam fperaucrit a ciuitate feruatatoculta

quidam iciuitate fua odia:quxplirucp ex inanibus caufis oboriuntur habuerit. Multa fuccurrunt: reden qua eft indices dicendi fidcs)cgo ni hil inuidiofius puto :qciuitate fuam fine caufa perdidit. Quæcuncp ratio:quodcunq; propontum fuit.Audi qui paffi fumus : poflq redire potuifti. Tranfeo tormeta noftri inopii:matiem corporis:uulfos terra diftriétofq; ramis cibos:q, aris altaria no impofuimusxq, populus corpo ribus fuis nias ftrauit:q, mendicus que rogaret no habuit. No obiieiam tibi famem.Otriftis recordatio:o tormentisoibus confeientiagrauior: rumpe ferreu pedtus amp;nbsp;ardétia fcelcra : uiuentefq; intus æpulas difeute: Ludtanfintra uifeera animæ: amp;nbsp;ute% funeribus grauidu in osagut. Cre dibiles fabulas fecius:fœlices miferias:fcelera inoccntia. Omnes quaf, euq; clades fama uulgauit : folatia hinc petant: hic audient occifos fine fanguinc: fcpultos fine ignibus cibos. Si qs metitus eft Cyclopas Leftry gonas Spingas: aut fguinibus uirginis latratu fycilii littus: amp;nbsp;quicuqp mifer didici domi:comites quiro:hinc argumentu:hinc fide accipiat. Q uidam plane falfa fût. Sol in ortu fuo occidit:amp; adhumano% uifee ru æpulas die uertit. Vidit nos uulneribus paftos: amp;nbsp;ad euifcerata corpa illuxit. Publice moftra comifTa fût: amp;nbsp;icxpiabilc nefas uno ore ciuitas fe cit.Poenis noftris iam ne fames quidé fatis eft. Hoc non oés feræ faciût: amp;nbsp;quis fenfu careant muta aialia:pliraq; tame innocentibus cibis uefeû tur:uti quiq; cofucrunt:iter hoies etia:hqua alienis membris iprimunt denté:mutuo tamélaniatu abftinét : nee eft ulla fupra terras adeo rabio fa bellua:cui no imago fua fanda fit. Nos quibus diuina prouidétia mi tiores cibos coccffit:quibus fociarepopulos:mutuogaudere comitatu: fydera oculis animifq; cernere datû eft:uifa non annos fecimus : nigros fame dentes pallidis cadaueribus impræffimus: amp;nbsp;inter horrorem ac fa, mem reftridis labris morfus abrupimus. Cadauera rogis deuoluta fût: amp;nbsp;ad funera tanq ad naucs cocurrimus. Deficit aliquis extremo iam fpi ritu pendens:tamen durat:quia prius moriturum alte% putat.Inuicem expectant: amp;nbsp;fi fpei figuratione tardius cadit : morfibus pugnat.No in omnibus mortes expediantur:pater liberos efurit : amp;nbsp;oppriffa decimo menCe mater fibi parit:redit in ute% laceratus infans. Cludunt domos: ne quis fiinus eripiat. Solæ fût diuitiæ mortium:uelut infauftæ aues fu, pra expirantes ftamus. Secretamiferi petunt: in folitudincm fugiunt: amp;nbsp;ubi nulla fpcs uiti fupereft:mortes fixas abfeodunt : iam morituri ad feras confugiunt. Dchifce terra : amp;nbsp;hanc noxiam ciuitatemCfihoc fal, tem fas eft)hauftu aliquo ad inferos conde. Cæleftes auras cotaminato fpiritu polluimus:amp; fyderibus ac diei graues inuidiam ficulo facimus.

Nullas iâ fpcro fruges:propitios deos no mereor. Quomo me a fcelerc meo diuellcre:in quas ultias terras:qu%ihofpitalia maria códeremf'Me um fine cofcientia urutaium intus fcele^ faces: amp;nbsp;quotiésfacfta reputa/ ui:flagella mentis fonat:ultrices uideo rurias: Etiquacuncp me parte co uerti:accurrutumbræ meo%. Habitat nefcio quæipcétorc meo pcena; amp;ne morte faite hos metus effugia: occupant grauia apud iferos fuppli cia:uolucris rota: amp;nbsp;fugacibus cibis clufus fenex. Adco ne apud inferos qdcm ulla pœna cd fame maior : amp;nbsp;ille hoc pâtit q hoiem appofuit æpu ladum.Nobis iminct faxu:nobis Qridût ferreæ turres : caufis noRris ur na ia ftetit:nobis uiuax ipfu crefcit iecur: qa illic quoq; uifccra tatu aucs laniat. Excipiunt nos i proxio littore inhumatæ nfo%aiæ.Mifc% me ue ra hæc fut:an mens afpicitf Laceros uideo manes:amp;trucas partibus fus is umbras. Q uid hoced^Non de fepulchris infurgunt:nonaliquo ter/ rarumhauQu proceduntumbræ noftrorum:de populo exeunt. Illuc ite illi tedas intcnditç:illum anguibus petite:amp;tam longæmoræ exigite ra rionem. Vobis dicat dupplum attuli : uobis dicat ad diem ucni. Ego fi huius poenam uidero : poffum rationem reddere q, uixi:

Argumentum.-

Amni piniuria dati fit adlio.Paup amp;nbsp;diues in agro uicinierant iudlis ortulis. Habebat diues iorto flores:Pauper apes.Q uc/ Rus cft diues flores fuos decerpi ab apibus pauperis. Denuncia uitut tranfferret. Illo no tranfFerrente:flores fuos ueneno fparht. Apes pauperis omnes perierunt. Reused diues damni iniuria dati.

Pro paupere contra diuitem.

Redo ego indices plærofçp mirari:g, homo tenuistetiam an teq quod habebam perdidi paup:aufus firn indicio laccfle/ re diuitem utiq; uicinû:eumq; notæ impotentiæ cxptæ cru/ deliratis in tantis fortunæ uiribusjperniciofu inimicum etiä fiuenena non habeat.Neq; ipfe hoc periculum ignoro:expertus no Icui documento : quanti deterit mihi : q, femel imperata non feci. Sednc$ illud ludiccs damnum tollerabilecdpaupcri:cum tam paruis etiam di/ • uites moneantur. Et mihi quanquam prope nihil iam rclidum cd quod perderem : fi tamen ida impune fudinenda funt:folatium erit iram po/ tius qcontemptum pati. Nec fane uitæ caufa iamTuperedtfi ad cæteras humilitatis nodræ cótumelias hoc quoq; accedat : ut d habemus aliqd: ,migrandû fit: fi perdidimus tacendum.Vnû oro ne cui minor dignitate .ura uideat'ea litis meæ. Ante oia.n.nó debetis fpedare ut paup magna

perdideri: fed qtulum cd qdabfhilerit mihi diucs : mins eft:qdreliquit. Et tame quis idignatapes formula uidicari:cu uenenis etia Hofculi uidi centrQ-Uod tame iudicesCquaq euerfus amp;nbsp;ab of fpe tuédæpauptatis ex clufus)æqore aio tollerare : fi cuius mihi cofcius culpæ etia fi iniufla pœ n^:merita tame ira tuliffem.Sed circufpicicti oia nihil mihi obiici pot a diuite : nifi g, uicinus fu. Eft mihi paternus Indices agellus fane aguftus. amp;nbsp;paup:no uitibus cofitus:no frumentis ferax:no pafcuis lætus:ieiunæ mo glebæ atq; huilis thymi : amp;nbsp;no latæ paupi cafe circûieéla poffefTio. Ve% mihi uel hoc fuit gratiffima : g, no fuit digna qua diucs cocupifcc/ ret. In hoc ego uitæ meæ fecreto remotus a tumultu ciuitatis ignobile æuü agerepcul ab abitu:amp; oi maioris fortuné cupiditate cóftitui: amp;nbsp;du molefh lege nature trafirct ætas:uita faller. Hoc mihi paruulu terra: amp;nbsp;humilis tugurii rufticu culme æqtas ai regna fecerat:fatifq; diuicia^ erat nihil amplius uelIc.Quid prodeftfSic quoq; me latente inuenit luidia. Nec ab initio indices nicius diuitis fui. Pares circa me hïtauere domini: amp;nbsp;frequétibus uillis cócors nicinia paruos limites coluit. Quot eines pa fcebat:nûc diuitis unus ortus.Poftq proxies quofq; reuellendo termios ager locupletis latius lundanit:æquatæ folo uillæ amp;nbsp;excifa patria facra: amp;nbsp;cücoiugibus paruifep liberis refpeélatcs patriu laré migrauerut uetez res coloni :amp;latæ folicudinis idifcreta uanitas faéla ê:poftqad apes me as diuitis fûdus acceffit. Naep ego Indices du fortius opus pmiGt actas: terra manibus fubegi: amp;nbsp;difficultate labore pdomui: amp;nbsp;luito folo no ni/ hil tame foecuditatis exprzffiicito labiédies : amp;pcliuis tynu fertitas: abiere uires:féfus meus:defedacp labore feneétus magna pars mortis ni hil mihi religt nifi dilgentia.Circufpiciéti mihi qd cóueniret opus luali/ dæ feneélutisicurx fuccurrebat feg pecora : fœtuq; placidi gregis paup täte tueri: fed ex oi parte circuiedtus diuitis ager : uix tenuem ad greffus meos femita dabat.Quid agfus inqfVndiep ualo diuitia% elufi fumus. Hie ortuli locupletis:hie arua:ide uieta:hie faltus : nullus terra: daécxi tus. Quxramus aiai qduolet. Na gd apibus iuenit natura præftâtiusf Parcæ:fideles:laboriofe:o aial fimile paupibus. Et fane dabat occafio né mihi opportuitas ortuli mei. Eft nacp pofitus ad ortus folis hyberni: apricus:oibus uétis medius. Fufus expxlo fóte riuus:crepitantibus iter radiâtes calculos aquis:utriq; ripa uiréte præterfluit. Satis cofiti flores: amp;nbsp;uiridis quis pauca%arborü coma nafcetibus populis prima fedes:un de ego freqnéter cofertü nouæ iuuentutis agméramo grauefcente fufee/ pi.Nec me tâta capiebat uoluptas:g, fluêtia ciris mela códerem : q,ad (uftinendas pauptatis impenfas deferremiurbcm;g, diuites emerent:q

q,aduerfus oh laffe tedia itatis hebam fenex: qdagerem.luuabataut léta uimia uernis fœtibus texere:ne æftiuus ardor aut hybernauis grani da penetraret aluû:hiantes rimas tenaci linire fimo : aut feffis apibus ul tro prxbere mela : aut fugies exame aere terrere :aut bella fcdare pulue/ ris iadhittu ne qd piculi faite fingulis eettauidas longe fugare uolueres: amp;nbsp;arcere parua aiâu aialia:reclufas interi fcrutariapiu domos : ne pua cuas aluos fceda peftis infidiofas texeret plagas. Dedera laboribus meis infla fenex miffione. Habeba qui pro me opus faceret.quo no penetras linor iprobef'Quid ne feabræ malignitati claufû eflflnnidit pauperi di ues.Cûeuocaffet me fubito trepidu totoq; fortunæ fuæ drepitu circun/ detiffet:qd tu inqt no potes iperare apibus tuis (tra prinatû uolét:ne or to% meorû floribus ifidant:neimco roré IcgantfRemone:transfer. ipo tetiffimetyrane quofnüqd ta latu poffideo agellû:ut illû apes trafuola re no poffintf Neq; tame tantu ierat pedori meo robur:ut no pturbarcr denuciatoe notæ ipotétiæ. Volui reliquere auitos lares:amp; cófcios nata/ liu parietes : amp;nbsp;ipfä nutricula cafâ iamq; paupere focu:amp;fumofa teda: amp;nbsp;coûtas meis manibus arbufculas: deAmatus exui decreuera. Volui in dices decedere nolui:fed nullu potui incnire agellu : iquo no mihi uici/ nus dines cet. Nec tame licuit diu querere. Forte fcrenus pura luce fülle rat dies: amp;nbsp;hylaris matutinifolis tepor ad quottidiana opa lætins folito agméeffuderat. Quin ipfe fpcclator opis(pr%cipuanaq; hæc mihi uo/ luptas erat)præcefferâ fperas fore ut uideréqueadmodu alia: libratæ pe nis onera côferrét:aliæ dpofita farcia inouaspruperct prædas: amp;nbsp;quag augufto fediaret aditu:turba tame exeuntiû no obflaret itrancibustalie militaribus cadris pelleret uulgus ignauûtaliæ lógü pméfæ iter fatigati hanelitû traheret:hæc ad ædiuû foie porredas panderet poenas.Mife% me ignofeite mo gemitibus meis. Nó flofculos pdidi:nec caduca foliap ximo lapfura uéto.Apes cd uolarét effugii tenuitatis meæ folatiu fene/ élutis amifi.Nunq me alias paupé putaui.Tride me excepit:expedatq; filétium:amp;ianis aluci fcohata tantu opa amp;nbsp;rudes ccræ. Vos Indices exi/ diate quatenus recipiatis huc affeéll meum.Libétcr bibiffem G lucniffé uenenu. Hoc mihi dänum no brumæglatialis penetrabilis rigor:no fup preffi lógafiti flores iduxerunt ieiuna miferis famé:nonauiditas iniuda domini nihil melis refcruauit.Nóæqualis feffas morbus iuafit:nó dana ris fedibus fuis auiasƒuga petiere filuas.Apes pauper mifer in opere per didi. Parauit homo nepharius ante omnia tantum ucneni:qdpoflet amp;nbsp;diuitis ortis fatis ee: amp;nbsp;liniuit flores maleficis fuccis: amp;nbsp;iucnenu mala co uertit. Sparfit oibus floribus morte: amp;nbsp;qto plura intericorrupit:qqui

apes abftuliffent.Ilîæ Audio quottidiani opis excitatætut primu aurora Iucéuocauit:in affucta miferæ pafcua uolat : ut anteq noétis humoré ra' dii folis ebiberent:matutios legerent rores : amp;nbsp;cæleftes aquas ad horreû ferre po(Tent:nec fibi fed opi biberet. Hic trifte fpeótaculü : amp;nbsp;tantu no ipfi qui fecerat miferandu.Illa ad primu feralis fucci hauftü infolito có/ ricrnata guftu fußit: fed fugißc nihil prodcft. Illa lógiorcs expetitura pa dus ialtc% tollit:utranq;i aura relinquit. Hæc primo flatiHofculo imo rit.Illa rigefcétibus morte pedibus exanimisrficut ha:ferat:pédet. Alia dcfeéla nixu uolandi adhuc p terra languide repit. Si quas tamëufep ad federn fui diftulit mors lentiorCOcut ægre folent^fub ipfis pendere por tis in globûnexas:amp; mutuo amplexas mors foh diuifit. Quis figulare poffit: quis dicere:qmultas mali formasquaria leti genera fecerit tot mortesf Semel:ut iple triftem finiam expoTitocm dicendû eft:oés perdi di. Celebre illud alueariu amp;nbsp;domio fuo notius ad nihilu recidit. Audete nue lacefccre diuite : quibus uitæ caufa fupefttexerite libcrtaté fortibus uerbis fi qd offenderit : amp;nbsp;qddifficillimu fuit: iam exptus ed uenenum. Quod fi mihi fortuna uel igenii uires:uel fuas dedifTet:crimen iftud no priuata taxatocm formulae merebat. Venenu leges habere:emere:nofcc deniep uetant ieuitabilem pede occulta fraude gradantem. Male hærct ibi inocétia:ubiipotedateeft fecretu fcclus : uelut uenenu amp;nbsp;qdem præ fentaneu inuetum copofitu datum cft. Quantulu intereft quis biberitƒ Homo dedit:amp;hoi dari pot. Non adeo defûtodioÊufæ:ut lam rara fimultas fit : amp;nbsp;ut uideac aliquis nihil magis q malos odide : libebit ali/ quado logius manu porrigere:idulgcre ais. Credite mihi ludices diffici lius eduenenu inuenirc:qinimicu. Sed mc cofcia mediocritatis ifirmi/ tas intra meos tantu mo continet querelas: No damndidem ludices gra uiffimu.Paupuulnus acccpi:qdmihi diutius deflendu apud uos:q pro bandu e. Na coarguedis qdé criminibus qs labor caduerfus cofitetemf Habet diuites hoc quocpcotra nos cotumeliofu : q, no tanti uidemur ut neget. Porro qcofeflu defedit no abfolutoem fceieris petit: fed licentia. Logius idaqua timui quedio puenit:nó de praeterito tantu litigaus:hoc agitquot; ut ct fiqd forte rcparauero : ite% diuiti liceat occidere. In duas eni quantum animaduertere potui quedioncs diuidit caufam : an damnum fit : amp;nbsp;an iniuria datum.Negat elfe damnum q,animal liberum : amp;nbsp;uo/ lucre amp;nbsp;uagum amp;nbsp;extra imperia pofitum perdiderit. Negat iniuria da/ tum : q, in priuato fuo : q, eas quæ fibi nocerent extinxerit:podremo q, fparfo tantum per flores ueneno ipfæ apes ultro ad mortem uenerit. \/t nihil effet quod his poffem refpodcre:æquum erat inter.uicinos de agif

Sedexcutiâ fingulatncc prius meis argumétis nitartqdiuerfa repulero. Q uoniaqdem queritan danum fit pdere:qdlucru dl habere.Libc% ed animal puta:no dico fœtus meis manibus exceptos : fed amp;nbsp;in tuta codi, tos fedem: amp;nbsp;referuatis ad fnpplemeta generis fauis examen uernaculu. Q uoniaqdem tyranno% iura défendis:natos in priuato meo:puta me ufl ianis arboris truco:uel cauis luetos petris domu fauos retuliflc:mul ta nihil ominus quæ libera fuerat tranfeut in ius occupantiu: ficut uena tio amp;nbsp;aucupatio. Na ut extera animalia holum ca finxeritprouidentia: quod oibus nafeitquot; :induftriæpræmium ciLQuid aut non libc% natura genuitf Taceo d feruis quos bcllo% iniquitas i prxda uidloribus dedit: iifdcm legibustcadem fortuna : eadem neceflitate natis.Cur in frenatis equis uidtor inGdetfEx codé cælo fpum trahût : nec natura uilis fed for tuna domium dedit. Cur iniuflo quottidic iugo bouu colla deterimusf Cur in ufum ueftium fxpe pecori lanx detrahuntfTaceo de fanguine amp;nbsp;æpulis p mortem paratis. Si oia qux libera gmerant nature dcmus:dc finitis diuites cfTe. Si nero hxc códitio cd : ut quieqd ex his animalibus in ufum hois cedirppriü fit habentistpfedo quicqd iure pofTidct iniu/ ria aufert. Vtuolucres mites amp;nbsp;alia quxprudicas uillas quaxp ditibus cellis faginant : in quibus tantü domini ambigua podedio cd : amp;nbsp;uaeæ amp;nbsp;armentaamp;omnepccudu genus. Sed illa ipofitus cohibet magider. Peius nc domio in iis ius cd : quibus cudode no opusedt Nam fi hoc di citis nihil ede nodru : quod perire poffit : ex nullius animalis dano hxc edi formula pot. Nam amp;nbsp;errare pecudes folent : amp;nbsp;fugere mancipia. Si hoc iexteris no obdat uagari:tu nolles i opus exire : amp;nbsp;ad quottidianu cenfum laborisadidui no detraedare militiam.An no ipfe domu fua fpd te rcuolant:finemq ; laboris fui folx metiunt: amp;nbsp;ois intra folitas domos turba conditinocdemq ;modedo filentio trahuntf Age porro ut non dt ea% certa podedio:duuolant:nempe cum remearunt:cociudi:trandcr ri: donari:ucnirc podunt:ipotedate fût. Q uomo aut potcd fine dano meo pcrire:qdquottidie meu edtAt extra iperia pofitu cd. Mi% hercle fi negato comertio fermonis humani:fût iquot; cxtcro% animaliû forma. Ta men qua domius dedit incolût fcdamp;ladiuicntem luxuria fugam tinnitu cópefcimus. Etiâ fi diuerfis regibus exorta fcditio ad bellum indamauit iras : exiguo pulucre uel unius pœna ducis redidet ois tumor. Illa uero admirada fedulitas:q, operi totus infumitdies:idominorû reditus ab/ lata fupplcntur. Age fi obfequi podent:qd amplius imparest Intclligo his uanis ultra neceffitatem ede refponfum.Si no funt apes mex : ne id quidem qd his cfficitmeû cd. At qui nulla unqlucniiipotuit ipudetia:

quæfrudtus melis i dubium uocaret, Hoe ergo Fieri pot:ut quodnafcié meu fit:qdgenerat alienum^Age G mihi alnei furto abeffent:utru nulla daret'adliofAn uiminis mo uilifcp texti preciu formula taxaffé:amp;pinde agerem quafi inanes pdidiffemfNifi fallor eet exidimatio amp;nbsp;apu. An ta dem quas furripere no liceret:liceat occideret Non eft damnû q, exutus fum:^ reditus pdidi : g, annos fruéhis præfidia pauptatis amifi^No eft damnu id perdidiffe: quodCut proxfo utar arguméto^fi habere noluero emendu eftfQuid ergo tibi opus é maleficis fuccis:cû liceret palam tru cidare:amp; plenas ucl cremare igni uel aquis immergere alnos/ Àn eft ali/ quod animal qd no liceatnifi uencnis occidere/ Vt damnu fit inqtiure tame feci in priuato meo. Per fide ufam indicés fuccurrite exemplo : no fufficit his partibus unus rufticus pauper. Obuiam publice eundû cft:amp; obiiciédæaduerfus nafcenté licentia confenfu manus. Credite mihi ma ior lite queftio eft.Hoc uobis hodieiudicandu eft:ubi fcelus facere no li ceat.Nâcur no hoc idem de homicidio refpódeat:cur no de latrocinio/ Non eniiure ifta fed mo diflerut. Aperitur ingens funeri uia: amp;nbsp;obluéla tia diu legu nelut clauftris fcelera libera porta prorumpunt. Si in priua/ turn iura no ueniut: amp;nbsp;imanifeftiOima quaq;noxa : no de faéto querit : fed de loco:no aqua portione eu fceleratis terras diuifimus. Vbi.n.iam no diuitum priuatû eft/Parum eft proxtos æquare termios:amp; pofTeiTio/ nés fuas uelut quafda genres fluminibus motibufep diftinguere.Iam etia deuios faltus:amp; filuas nafta folitudinc horridas occupant:tot aquæ itra pauco% umbra latentie finibus fuis populus excludit. Nec ullus proce dentis finis eft : nifi cu amp;nbsp;in altc% diuitem inciderit. Adhuc tame fpolia tranfeuntium amp;nbsp;abadli pcco% greges fub hoc titulo defendebant. lam priuati ueneni traferiptio eft. Ite% Indices ac frcpius admoeo cofiderate difeite aut nihil ufq cotra ius licet:aut ipriuato oh. Ateni aduerfus ife rentem damnu infla ultio fuit. Dicam nunc q iniqua Otinuicem iniurix copenfatio quacpno fold legi aduerfa: fed paci. Barbaro^ mos eftpopu loru:quos procul ofs iuris humani focietate fumotos proxios beluis na/ tura efferauit. Nos ideo magiftratus legefq; a maioribus noftris accepi/ mus:ne fui quiff doloris iudex fit:amp;affiduæ fcelc% caufz fc reffellant: finitio crimen mutabit. Damnu acccpifti. Erat lex: forum:Index: nifi fiuos iure nindicari pudet. At me hercleiam ad arma mittimur : amp;nbsp;infti tuitpemiciofa nocendi contentio:amp; inuicem legis ira fuccedit. Preme/ tur quide obnoxia infirmitas : amp;pauco% dominio fubieda plebs trifte feruitiu perferet. Eft tamen nec pauperibus interim dolor:amp; ut facilius nobisnoceri pot : ita uobis latius. Poftremo placeas licet tibi opu tua%

Fiducia diues:fi miliiinuidere no expedit:pares fumus. Q uid ergofSi qdtibi dani attuli(Teritapes meæ:no mihi aufferret 'ratio : fed forfan ali qua daret' amp;nbsp;tibi.Nucuero qd quererisfCredo depopulatos agros euer fofq; reditus/No.n. debet leue cfTe damnu qd diues ferre no poffit. De cerpebat inqt flores meos. Et qd ftelligitis indices qto dolore dignu fit qdego pdidi : fi etia hoc damnu e flores aufferrifIta plane. Alioquin tu illos i uetudatereferuabas : amp;nbsp;duraret adhuc nifi ad ortu tuu apes uenif fent. Cuius rei fueniri pot breuior ætasfNa$dû imaturos exterior alii/ gat cortex:nodum dixeris flore : paulati deide uiuidorefucco tumefeit uterus:amp; albetes accipit rimas: nec dû tame flos eft. At cû fe ruptis ia tu nicis ipatulû capita fuderût: amp;nbsp;uelut fixa I orbe iamq;co%uidet' matu/ ritas:amp; ignotus occafus é. Etia Gne uétis quoq foluta natura:labiégfà floris. Nec quifq e flos nihnouus.Quare G dicere abftulerc peritura:amp; quæptinus humi iacuiffentiufus hoium couerfa:(auditus tame liuor ui deret etia apibus luidere. Nûc nero difTerendû mihi cft:qmométofa fit huius afalis rapia.Nefeimus qua pnicitate plærûcp uix cotanis floribus reuolettdifeurratq; p fingulos uelox expimeto:qetia ubi imorabanéli/ bratis pendeat alis.Q uis unq qd ferente apem uiderat:ubi deelTct lue/ nitfQuâtulû uero e:qdex his manu cofitis floribus IcgatfPrata filuæcp uel matura: fructibus uites amp;nbsp;fragrares thymo collesCqtum coiecftura fu fpicari pot)pabulu miftrant. No ex oibus floribus carpût utilia opi fuo fed in oibus quærût.Præfés amp;nbsp;qdemptinus illa reddit merces : q, oibus qbus ifideretodor e mellis ifpirant:amp;breui cotaétu uim fui relinquunt; Hoc tu danum itelligisf'Hoc ueneno uidicasfQuod mehcrcle inhüane tetia fumophibuiffes. An no te folus uicius coluifNo frugû mea% primi tias ómni uerc mifi. ' Nó G quis ceris nouis candidioricidit fauus tuis re feruatus eftmenfisf Cû paruis mediocritate munufculis illa fempadiice reécómédatio:hoc tibi mittût apes mcæ.Puto relatae mihi gfa. Admo nuiiqtamp; uttrâ(Ferres denûciaui. Idcirco cótumacé merito punifti. Nó eniuideo qd aliud patrocinio tuo cófcrat hæc denûciatio fupuacua. Si nó licuittibi facere:quicqd queror iniufta : fi licuit ut fine ifta : ac ne cû ida quidé ualeat. Pudoris uero qd uelamentû eft:male audirc:culpâ de fédiCupbiafAut tandé tuas pecudes quis diflufa ftabula nó capiet : tibi omne armentis mugiet nemus. Tu gregibus arua Geeabis: amp;nbsp;ad excolen dos agros procedet ignota etia uillicis familia. Tuis horreis populi an/ nona pendcbit:nec tame inuidcbimus:ricc quifq tam graue putabit fibi iftud fortuna:tuæ pódus. Nos fi paucas apes (tra anguftias paupis orti topofuimus:quæ tame nobis mella faciût: Id prorfus idignû ferédû eft:

amp; quod nunq fando cognitu eft:uicinus diuiti paup molemus ed^Adeo pa% cQplurimu poffiderexutcu feruis quoq; ucftris here peculiu liceat: inuidiofu nobis putetis:quicqd ægeftatis nome cxccfTeritfTato ne hisC in hac ut putamus æquiffima libertate)legibus uiuimus ut nobis habef medella non liceat : uobis here liceat ucncnafPoflrcmo quide diuitis pa trocinio no putaui indices reipondendumiO rideri uram maieftaté con tumeliofa defenfione no ferrem. Vitro eniinqtad morte uenerunt apes tua:. Ita plane. Alioqui tu uenenû floribus dederas.Impudétiæ ne indi? ces eius affignemrfi hoc mihi apud nos obtinuerit:anflultitiæ fi fyauit^ Si uenenû homini dcdiflet diceretipfû labiis admouiffe pocula^ Si per eufforêimpofuiffet in faltu:ipfû in inedias ultro ueniffe clamaret.Si te Ium abieftaffet in tenebris:illatu fua culpa cotenderet : Ego indices gd dicofDuo fola ee quæ oi in crimie fpedtanda fut:aium amp;nbsp;euentu.Quis alus diuitis fuitteu uenenû fparhtf'Vt apes periret. Quis enétusZ Perie runt. In fûma nero quis dubitet quin damnû fit ei imputandû:fine quo no accidiffetf Intelligo neep prudentia uram defiderare plura de caufa: neq; uram fide ac religione egere cxortatione ucre indicandi. Quid mo ror igiturCTenet me dolor amp;nbsp;affuetæ uoluptatis defideriû. Sunt quæda £hac caura:quæ farcire poena no podit. Maior forfitan materia uideat affectus. Si pauperes amare nih paria no posumus : amp;nbsp;neceffario nobis preciofa quæ fola fut:aium meum extinétæ unius horæmometo tot ate monent : quot perierût de me bene meritæ.Q uin ipfû læti genus addit idignatócm:ueneno perierût. Quis hoc ulla fatispfequi poffitluidiaf Apes ueneno. Hæc illis gra refert': q, fructibus nfis iuigillat:q,quotti?' diana ftatóe laboris affidui ne dano gdéfümouêé.Nam amp;nbsp;çætera aialia ui det mihi natura uGbus noflris genuifre:hæc ét delitiis:cüeo g, in illis quæ uel feindedo folo uel maturado itinericoparamus:multus ante red dirus infumit labor: amp;nbsp;cû pdomanda:cû alenda fint nihi tamé fine hole poffunt: amp;nbsp;tantû coadtapfunt. Apes faciunt iniunx:ac fine ullo ratois humanæ minifterio totus fructus ultro uenit. Adiice g, cætera alalia auf fatis icurrunrtant uitibus nocet: primacy ut fama eft : hoftiæ caufa pecu di fuit læfa fruges.Ha% ita inoxius per prata filuafq? difcurrit labor ; ut tantû faétû opus appareat.Qua fatis dignapfequar laudcfDicam aial quodamodo paruü hols exéf^r. Hoc humana excogitare no potuit fo lertia. Etiä ratio nra:quæ fub terris lucrû inuenit:quæ maria inquifitoe fua fyderibus imifcuit:hoc tamé efficere cofequi imitari no potuit. Ve/ inena potius luenimus ia primû futuræ laudabilis uitæ digna principia; No illas libidopgenerat:domitrix(p oium aialiumuenus. Vtq; holes iß

1 2

cxcufatóem fuis fabulis tradidefttét deo%poderitas has regni fuis exce pit. abdi inimica uirtutu uoluptas caftis fine labe corpibus.Solæ oium no edut fœtus:fed faciût.Ipfe paulati ficut ftipatæ fut p mellauiuifcut: amp;nbsp;ut oportet aial Iaboriofü:ex opere nafcif.Inde ut adoleuit iuuetus amp;nbsp;ad fimiles labores ætas roborata c6ualuit:relinquitur liber paretibus lo cus. Et necoadta ianguftu multitudo noua turba laboret:quafi hira ue recundiæ rone:cedit populus minortfufpenfuq; proximis ramis exame: huanas maus expediat. Acceptas cu fide colit fedes. Etcu ingenia nfa: quænos fcilicet ambitiofi noftri æftimatores proxia diuinis credius ad percipiendas difciplinas multo labore defudent : nulla apes nili artifex nafeitquot;. Quid credas aliud qdiuinæ parte mentis his ais inefTef Quid præcipuû referas^ Nó ut extera alalia per paftus uaga incertu qeti capi unt cubile:nodtis arbitrio femphitatura: fed tutas fedes cotinet, Vrbes tedhstturba populos imitantquot;. Nó ut fera: uolucres:nó ut præfcntis mó cibi memores i diem uiuut. Duraturus hyemi reponitquot;uidtus:amp; repletis uere cellis tutus annus eft. Etiâ cü ad humanos ufiis opa fubdudla funt: reparare amiffa cótendunt : amp;nbsp;labor dano icendié: amp;nbsp;nunq deficit aius antcq locus.Quid qdinter aialia quæ nó uerba cóiungunt:nó uerba ra tionis iuicem negat:tantus operis cófenfus é:tanta difficillima:rei labo ris cócordiafNó humano uitio fproxios quæcp ufus lucru ducit. In pu/ blicu uiuié: amp;nbsp;cómuncs opes cógeruntquot;in mediû. Nefas eft delibare gu du:priufq plena horrea fecurosipódeant menfes. Quis porro tatus ar/ quot;dor opcris:quæ ue officiosi partitio:ut aliæ cógeraht onera:aliæ accipi ant:aliæ liniantfQuæ fæueritas i caftigâda inertial Multa diélu uifuq; miranda:præuidcrc têpeftates:nec dubio le cælo tradere:nec ultra uici nia nubilo tedere. Na Aleues inigor aura rapuit:ad dirrigédos ideftina ta curfus modico lapilli pódere librare pénas. Illas maio% pca:oru totis pro regecaftris procurrere:amp; inire bella morteq; honefta pro duce oppe tere.Adiicc q, frquas aut ætas lógior aut morbus opprimit:efferuntquot; pri us corpa:pofteriorq; ope^t q funeru cura eft. Quid illigare cruribus flo res:qdore fuccos ipublicu rerrefMe tame ipfius operis prxeipua admi ratio fubit.Nó eft temere:nec fortuita figuram amp;nbsp;fedes mó reponédis ci bis quæfiffc credas. Rudis cera cóponit :accedit ufibus inenatabilis de cor. Na primu tenacibus uiculis fûdaméta fufpendût : tu ab exordio in • oém parte ópus æqualitcr crefcit:nec quicq ex feohatis paruû eft:qdno fua portione perfedtu fit:nec alia parte opus eet. Gemia frons ceris (po .nitquot;:amp; CU foraminibus tantu fpatium detquot; quantu ad generanda examfa pura fpem capiatClpGeni fibiinuicé anguli hærent)ita mutuo uiciunf

ätep antganétut qdnoles id mediû fît. His textis ne uniuerG mellis effla at podus:iterfepta onera eludunt. Quis no ftupeat hoc fieri polle fine maibusfNulla iterueniente doétria hanc arte nafcit Quid no diuinum hént:ni(i g, moriuntur^An uero auctorem uini liberi colimusfPrimitiæ frugu ceteri refferunt.Inucntrix oleæ mincrua narraturfMellagenuiffe minus clVEt iterponéda guftus uoluptate tantü effeciffe : qtum neipfa quidé re% natura per fe potuitfAd plurima% incurfus ualitudinuremez diu cd:præfentiffima medicina. Nam qdad cibos quidé pertinet:diui/ tes uiderint. His animalibus aliquis infidiari potuit : amp;infidiari quare mella facerentfHæc peftiferis Tuccis exquiO^per fraudé morte cofecit: amp;nbsp;quod fit indignilTimumtquo facilius deciperet:fortaffe uenena melle promifcuit. Quæ tam inhumana crudelitasf Quis ta inauditus liuorf Nihil eftputaris patrocinio tuo diues.Pauco% damnofolio% doluifle te fimulas. Dum meas apes occidere uis:flores tuos inutiles fccifti.

Argumentum.

Erctrix amatori fixo pauperi dedit odii potionem, Adolcfccns defiit amare. Accufat illam ueneficii» Pro luuenc Contra meretricem.

Entio Indices hac quoq; calamitatibus meis accefTifTe noui tatétut nobis nondu uidear odiffe. Nec me præterit pluri/ mu perire de nocétiffimæ potois inuidiatdu me putatis ad/ huc (patientia priore mife%.Quæfo tarnen uel hinc tota de lati federis probatoem granitas ufa^fpiciat:q, dolori meo qucrclxq^ no credit:nec amo qaccubare pofluinec odi qui amare mallé. quid é aliud qd bibi g uenenumfLicetigitnocétiffima fœmina% rideat q, accufo : amp;nbsp;in manifeftiHimi fceleris cofeffione per ludibriû maio%euadere téptet mco%.Nóhoc eft qd hodie me torquet ac lacerat:no q, a deterrima:mu lieris charitate difeeffi:fed q, remedii mei patior dol%cm.Fidéiuftitiæ: fidé fæueritatis humani:ne meretrici profit:uel q, pt^uaricatoe uideor explicatus. Pro me forfitan fuerit:ut amare delinèré^contra meluentu eft:ut initus odiffem. Hoc primû itaq; indices a clemétia publica peto: ne q, uidetis trifté habitu:diruq; cófpeéhi:uerbis afpe%:contentóe terri bilé: mores putetis.Hæc eft illa fanitas mea:hic oium in hac corpis men tifq; dießt noétiuq? Feritate:ille mo lætus:illcCfi creditis)nimiu remifTus amator cxcadui. Miferemini Iudices:neuobis ucnefica fic iponat:tanq hoc meicharitate cométa Et. Suü aium : fuum tantü fccuta faftidiü cft. Odii potioné nemocotra fe dabit hoi:nifi qué odcrit. Q uæfo itaq; ob teftorep nos faétiffimi uiri:ut calamitatis mei penitus uritis exiftimarc

mëfuram.Perdidiinfelix g, quandoq; potui amare:definere patior ne, certate rei:qua breuiter utiq; noluifTé.Excogitaécontra afum futuracp ratocmtnc qdrcliquercEmcus ect affedhis. Ite% eu meretrice copoGtus futrurfus ffe cogitatóes meas:rurfus retorfit oculos:amp;hoiem que ab in comodacharitate uel fatietas : uel ætas : ucl fortuna: fuæ fuit dimiffura coditio : ad perpetua impatientia uiribus nimiæ couerfationis fplicuit; Hoc fold infanabile genus é mortis:ut odiffe cogaris.Fedina ad cóplo, ratione præCentis doloris ate:fe(lina. Sed qa a prioribus malis reces ab ducit indignitas:altius gemitus:altius querela repeteda eft. Cu meretri cis fit q, amator odi:cuius putatis ee q, paup adamauiYNoquide ego Iu dices ex illis unq fui:quibus nobiles opes:affluetes indulfit fortuna di, uitias:quoß t fcelicitas capere pofTet iamore luxuria. Habui rame unde aduitæ neceditates coceffa gaudia parca mediocritate fufficeret. Ideo/ $ meretrice tantu : amp;nbsp;quæ certiffimaedfuolutate fragilitas:unafui fem per eadéep cótentus. At ida feria grams : quæ nûc amarireeufat oquo/ fuit amari. Quibus artibus:quacalliditate:mifera (implicitate mea fol licitauit primu:deindetenuit:donec qtulamcuq; fubdantia in huius fi/ nus credulus: ia iamq; fecurus amator egerere. Iam fruflra captauit uide ri miCerari coditionetin quauos ipfa detraxit. Breuiter totu nocentiffi/ mæ mulieris accipite facinus:paupeme fecit:delde ferre no potuit, Si' ue eniindices comuniu:quæ adcorrupendas expugnadafep metes exeo gitat igenia:meretricii placuit expimetu :amp;ime reptatu ed: qtu qs ama re:qtu qs pollet odiffe:(eu mulier oibus cxpofita mortalibus uaitate fa ftidio mei dfpcótuq; captauit : ei fama diquæfita e:ut afolis uidrefama ri debere diuitibus. No erat profesto qd paulo ante patiebat'noder affe éhis:q, fcortoßt foribus hærebam:q,(fi ini creditisjpauptaté in lupana rium obfeqa trandulerâ: pallor amp;nbsp;deformis maries inde ueniebar : unde nunc q, excandefco:q, fremo. Nunq hoc tantu meretrix feit queadmo/ du no amef.Quod negari igifnon pot iudiccs:uirus hoie firmius:mé/ te cóftantiustq,imodico ardoris æftu amp;nbsp;exudante (patientia poffit etiä recufanris ai dolore copefeere: diris utiep carminibus amp;nbsp;feraliû precatio num terrore pmixtû:lenitate uultus amp;nbsp;blanda porrigetis diffimulatione protcdtu:iam pudis iam laboratibus uifccribus ifudit. Et hoiem folatiis potius ac mollid remedio% róne traélandu exafperauit ira: dolore coclu fit:magnacpmife^t comutatione renouauit. An fecerit indices ut amare defincré:uosexidimabitis. Fecit ut amare malle. Explicitu me putatis: amp;nbsp;ab incomodo hylariore dimiffumCNunc nuc me fatoor debef fanari. Habet aliquod folatiu quifqs iamoremifer cd.Leniorcd calamitas:cui

blandit iliqd de uoluptâte lætitia.Nue infelixuror ac laceror:nue regt; tinere mentemunc regere no poflu. Crudelius cQodiffe meretrice. Vcz neficii ago.Sepofita paulifp ludices noxiæ potionis luidia:no ne uobis uidetimplere (celeris fide:qdabdulit fide coditio pfonæfVenefieiü iu' dices tota uita meretricis. Pa% fe lenociniis:pa% putat agere médaciis: Et cû ois ad expugnandas metes cura collata fit:fufficit tarnen ut de fui charitate corpi credat.In hoc noétiu dietuep follicitudo cofummit : que admodu de libidinibus fiat affcdlustqua tone trafcurrétia quottidie de fideria teneantquot; : ne cuipfit offenfa:neque explicet pudor : ne que fatie/ tas aliquado dimittat. En qua putetis ignorare: qbus uicat oculistqux Pincomoda defideria flagrantes metes corrupat primu:deinde cofum/ mat:cu fciat qbus ofcula:qbus artiffimirupant amplexus:quæ pro læ/ titia dolore : pro blâditiis gaudiifq; triftitiapraxipiti uelocitate fubftiz tuut. Infinitu eft qtum ex hoc medicaméto depræhedipoffit notitia pe iorü:nemo feit tantu remediü.Téptat ludices mulier ipudentiffima fee leris inuidia noie potionis cflugcrc amp;nbsp;uenend negat eê tantu:nifi qdoclt; cidit. Facinus eft indices euadef nocétes:quia ia facinus plura deuitat: Quid reffert aio noceat aliquis:an mébrisfEodé fcelere porrigit omne qanon licet. Vnû quodq; ex his quod datuenenu eft. Excufatio meher cle:adhucp fexu tuo:pro edditione mulieris. Sed ut illa noffes gfa tui: dehderiuq; pollet ingerere nolentibus : excogitafti p quod maritos a eo iugium charitate diducas : per quodiuuenum mentes abiungas ab aliis fortaffe meretricibus. Odii medicametum nunq ideo tantum meretrix habuit:ut illo cotra fe uteret. Me quidem ludicesîfi quis interrogct:in comparatione ueneficii de quo queror:minus odiffe debeas quod occi/ dit. Et fi qua ex iphs quoep mortiferis mitiora fût:quæ ftatim tota uelo citate gravant:amp; dolorem inter exitum uitamq; non detinent : ita cru/ delius quod fic ordinatur:ut corporis parcat inuidiæ : amp;nbsp;fit tantum ani mi uenenum.Quid ais:non eft noxium uirus:nifi quod occiditfQuid ergo uocaremus illud quo lumina fola raperenturfQ uo pars aliqua me brorum debilitate languefceretfTu te uenefica negas : quæ potes potio ne facere:quantum offenfæ : quantum ira:quantum dolorfAmabit cui permiferis : execrabitur ille quem iufferis. Accipient ate defideria nfa ortu:fine:modum.Sane amp;nbsp;amor amp;nbsp;odium naturalis uideatquot;affcétus:uc neficium fut cum iubent. Quid quod no poteft no habere uim ueneni: quod cotrauolutate homini daturfVideo cur medicia fibi pmittat corz po%uitia membroruq; morbos infuGs medicaminibus expellere:amp; fine aiæ fpiritufq; cotagione quæcû$extrinfccus accidunt potione uïeuné.

No pot ullus affectus fcdibus fuis p uirusexpelli : nifi toto% cocuflione uitaliu: amp;nbsp;eu ah coftet ex fenObus:quæcûq;aufferrc teptaueris:illa darf prima noflri parte prioribus reteto : cofedloq; qd petebat'reliqua quoqp uiribus uicini tabis expirât. Quædâfortaffis medicamia poflût aliud uocari g uenenu. Dare qd no licet:no eft aliud q ueneficiu.Quantu ne fanda depœnis hûanis excogitare potuiftifquot; Innocétius mcherclc fuerat ut amaret aliqs luitus. Potionem excogitafti qua bella cómitterc:quafe totu humanü genus poflet odifïe. Poteft efficere ut nó amét liberos pa, rctcs:utppinqtatcs:ut fraternitas:ut amicitia fe collidat.Odii potioné nemo accipit:nifi cótra hóiem:quéno debet odilTe.Téptat hoe loco no cétiflima fcemina^ de fcelere fuo facere beneficiu. Meretrice ingtama, ueras.differo paulifp ludices affeétus huius excufatóem. Dii dcæq; qtü in hoccotumeliæ eft:g, fibi meretrix uidet adamata. Tu tibi cuiufq affe élus céforia grauitate præftabisT Tu tibi exiftiare permittis:q frequéter aligs lupanar itretfTu cui no licet excludere debilitates:faftiair fordes: expofita ebrietatibus:addiéta petulantiae: amp;nbsp;quæ nouiffima uilitas éno étibus populocpcóccffa:mores iuuétutis emendasfAcqorc aio feras:ut meretrix uelit adamari. Eras iqt amator: amp;nbsp;paup. Volo iudices fie apud uos paulifp agere:tanqin hoe me affectu propiquiamiciq; caftigét. Nó ego alicuius matrimoniicorruptor iquot;uigilo:nec efferas cupiditates p illi, citos duco coplexus. Inuetas credo meretrices:ut eet aliqd quod liceret amare paupibus. Nulla ego circa corpa ifta cofiftere (patientiaputo. Di ligunt imodice fola quæ no licet. Vt ifurore charitas aliquacoualefcat: opus eft difficultatilms.Brcuis de c6ccffis:amp;ftati facietati uicinus affe/ dus cft. No fouet:no nutrit ardore cocupifcendi:ubi frui licet. Et quæ euep in mentibus circapmifTa coalefcuttno funt defiderii fed uolutatis. Hoc ipfu tibi mulier obiieiotep nos i fabulas fermonef$mififti.folus de betamare meretrice: que meretrix oderit. Pauperi dedit odii potione: Quid illa putatis dediffe diuitibusf Si mehercle repete nobis cotinge, ret opes:ite% nos in fui charitaté alia potione reuocaret:amp; ifta nûc feria grauis uellet ipatictia priore retinere. Meretrix paupê amatorépptcrfe tantû non pot pati. Amanti ingt dedi.Hoc fi remediû eft : detquot; fitienti: Prima pars faniratis eft:ut libenter accipiat. Quin imo cur non potius amaturof Quanto melius:quanto prouidetius:amp; minore bibentis do, lore c0ftabit:utadhuc libente aggrediaris aium:ut adolefccntis ardoris impetus iparuis extinguafelementis. Eo tepore das potione quo pari, ter duos patiar affectus. Aliam impatientiam paras:amp; accipio odium: quia iam amorem ferre no poffum. Non defino ; fed eHe aliud incipio.

Nec emendoriamore : fed trafferor.Illa nero fut rcmediatquæ fugatis morbis caufifq; lagons poflca no fentiunf: amp;nbsp;ea tantû innocéter dabun tur:quæ potétiæ ^æ qualitate cofumpta deGnût:cûpfuerunt. Tu mihi dediti qd fempexafparct. Perpetua res é odiffe fine ca. Duca licet uxo/ rem te odero:iperegrias expeditoes patria ^dimittat:tc tame cogitatoes fermonefq; refpicient. Q uid itereftqueadmodupofTederis aium meu: queadmodu mihi a te noTiceat abire: difcederefFecifti ut te ubiq; perfe/ quar:ut meis fortaile manibus luadam : ucli dare uenenu.Q ui merctri ce odifle no definit : amator eft. Sed ifœlix mifereris mei. Q uid ergo fa nitate ta rigidatPaulatipotius rone copefccimifccantquot;cofilia : blaaitiis ueritas teperetur. Alioqufno cQqdabigas:quodexpellas.Exafperat ne ceffitates:amp;iamore cdtentio femp accedit. Adiuuabit tc interi libertas ipfa qua fruar:tepus:fatietas:amp;rortaffe amator alius admones coditio nis. Sed iter ofcula: iter amplexus:pauptate no tang exploraris:fed tag miferearis allega:quang quod opus fide fine eurer ut defina:ft gtu affix mas iuitû miferearis ac diligis. Amatoris unu remediu ediamari. Sita,quot; me necefTariâ putas emendatóem:q multa fût amantiû remedia citra ue nenû:exclude: dimitte:faflidio polles:qtu no pofetprædare pauptas. Fac me ut potius ipfe cafligé:utcrubefcä:ut aliquado defpere. Is tantû in amore fanat: q quod definit fibi debet. Homo igitq merito idignar rer:fi hoc tantû fecifetaliquis:ut diligi defmere : qto iuftius queror:fa éhis CÛ iam fu alius infœlix alia patiensfDecipiunt nos rc% falluntq; no mina:amp; ille qui odit: de amore mifer é. Nó reffert animi quid nimiû ue/ lis: amp;nbsp;iter fanitaté langorcm$nihil itereft:G utrûq; ferre no poffis. Fru/ dra mihi quifq blanditremedio:cuius patior torméta:cruciatus.Aliud eft ut amare definas : aliud ut oderis. Receflife nunc me tantum putatis abamore meretricis^ Ablatus eft mihi ille hois melior affedus : perdidi quieqd eft : unde gaudiû:unde uéit uitæ tota lætitia. Amor ille per que return naturæ facra primordia totiufep mundi elementa creuerunt : qui tenet hunc fugitq; rixantia: amp;nbsp;de contrariis depugnantibufep feminibus molem perpetuæ focietatis animauit:fugatus:eie(ftuf(p. Nó habeo afte éhimtquo quandoep poffim ducere uxoré:amarc liberos: appetere ami citias:(perateconuiétus. Q uifquis odii medicamentum biberit:unum fortaffis oderit:fed amare neminem poteft. Dii imortalcs quid ego hau fi : quale uifceribus uirus ingeftum eAf Non fuit illud unum uenenum. Bibi mifer execrationis quicquid totius mortalitatis ira cótulerat quod crat omnium animalium furor:omniû ferpentium cógefta rabies. O dii medicamentu quid aliud eft:q adiduus animidolor:perpctua triftitiaf

Et homo ab oibus gaudiis in cotubemium dolorisadduausf Fieri non pot ut uirus ta impotens femel fuifcera receptu fit : amp;nbsp;iunû tantumodo ienfu:mandeturq3potioni quoufqp dominct'.Ecce ia mulier odi.Quid tame adhuc facere illud £uitalibus putasf Paulatim fe ncceffc cd ptotu diffundat alum : amp;nbsp;quis primo ftatim hauftu illud expugnet f quod daë: breui tepore in nois fui potentiam oés reliquos ftrigit affcólus.Medica/ meti cui tantu contra alum primû licet:prima fortaffis uis erit odiûtexi tus ide ut uenenû fit. Refpódere Indices illis libet:q me paulo ate dicut in amore fuiffe miferabilê. Quanto crudeliora : qto grauiora patior: qui dicor explicitus. Modeftior eu amare: amp;nbsp;quietior fane fuerat pallor in fatie: fed ipfa quoq; comis optanda triftitia. Inueniebä colloquia me rebarep fermones:nuc me oes fugiunt:aduerfant'':oderût.Tum frequen ter a lupanari diducebat pudor:abiieiebat occurfus : nûc publica deti/ ncnt:qdqucror:a(Tifto:couitior.proh miferanda coditio: rideor ubiq;: narror:oftedor. Ego fu tota ciuitate meretricis inimicus.Sedpatior mi fer illas lupanari infuitardes:illa corriualiu maledicta uitia.No poffum fatis tormeto% exprfere mefuram. Odi:nec ung uifus fu magis amaffe. Intelligitis ludices puto hofem qtantu ad uos detulit ai mentifq; crucia tus: amp;nbsp;pro uita queri. Sed potio infœlix quicqd eftp quod paulati profi citad mortamp;affiduc mecu rixat'affea:us:amp; breui neceffeeft cofummar. Q uottidieuicor. Quæ putatis eétormêta:quédoloré:cü mens uetaf oculos feq:cu a luinibus fuis aius abducitodiofQuod nopficit:fupcft ut occidat.Me ifœlicê fi uenenû iftud no hét morte.G mihi iter hos dolo res logior uita ducédae : cur ego poft hoc ai uices:quæcometapfpiciot 'Si meretricis ipatiétiæ oh licet:hoc erit remediû ut amaf rurfus icipia/ Pro meretrice cotra luuenem.

T fi ludices ita natura coparatué: ne fit ullus iuftior dolor: q beneficii fui pdidiffe roem: nihilq; grauius afficiat cofcien tiam bono%:qquotienfcüq3nulla merita ceciderut:n6effis ciet tame nefandû præfentis reatus indignuep difcrimen:ut mifera puella no gratuletfibi:q,illa pauper accufareiam pot. Timuerat ifœlix ne remedio fuo fie repugnaret paup:ut magis amaret:ne inuenis in omni genere animi cotentiofus ac ptinax ; potione illa dolore coaétæ fanitatis expelleret. Bene g, terribilis amp;nbsp;minax e pai^:q,Dcenam nram: q, fanguiné petit:no expetes ut ftati gras agat qui fanat'initus. Nobis tarne ludices hodierna paupis mente no prima frote tradlatibus miferri mus iuuenis nondu uideFexplicitustEt fi bene prioris ardoris impatien 'tia noui:qdmaxie facit ira:non odiû cd. Alioquin Epfeciffetremedid:

amp; a priftino furore iam liber alo mtelfeétu fanitatis admitteret : oêm ad hue puellaeuitaret occurfü:no fibi crederet ultione:amp; ipfum quoq; ludi cii timeret adiré c6plexum.Depræhéfa eft puto nouiffimæ potionis fup uacua pfuafio. Amat indices:amat g querié: g, nóamef'. Quid agam indices hoc loco : fub quo tempaméto defenffione piclitatis aggrediar^ timeo ne G coepero fimpliciffimæpuellæ laudar morestrefferrepbitaté: amare rurfus paup feipiat. Sine.n,indicés malignitas cftpfuaGonis hu' manæ feeminâ nacanté uocare meretrice:feu miferæ nomen id impofuit àligs amator:cui eu corpis bonis fortuna no dederat unde feucri matri/ monii caftitati fufficeret : laborauit necefTitatu fua%euftodire pbitaté; Nullius unqphanc matrimonii turbata cócordia eft. Nemo queftus eft p filio pater. Nemo exhauftas facultates iauidiflimos Onus pœnitétiæ dolore defleuit. Téptet licet fgratiffimus iuuenis iuidiam facere miferæ prioris affeétus no poterat obiicere meretrici:amp; g, amarit amp;nbsp;g, amare de iierit. Ne que igiéaceufator hac prima fortunæ fut coploratione deci/ piat:tanq meretricis charitate cofumptus fit:fccuri eftote :pinnocetia nfa talis icidit:talis adamauit:nec habuit qdpderet in ta imodico ardo rc:niGmente. Vidiftis eninotiffimu tota ciuitate mife%:cü lupanari no étibus diebufq; deferuiés: amp;nbsp;guis idulgetiffimæ puellæ Simplicitate fruc ref:mó tame maledictis opprohriifq; uulgi:mo crebra riualiû cotétione pulfatus:abigi tame copefeiq; no pofTet : mouit mittiffima puella hic in felicis affectus.Laboranti pria fui noluit facultate fuccurrere:Sed quic qd idulferattfouebat ardore. Q_uæcpi hac impatietiatpna pfuafio cft: qa nihil præftati meretrix ta fæpe cótigeret:amator fibi uidebaf. Poftq nihil miferatio:nihilpficiebat hüanitas:téptauit afpitate difcutere. Po pofcit:exclufit.No defuerut mifero preces:adhibita fut ex ipfa iuuenis coditione cófilia. Sed ifta uincebat: amp;nbsp;uires amoris ipcdiméta pdebant: donee itelligcrct hoiem q explicari rone no poterat : neceffitäte feruan/ dû.Puto Indices fruftra male audit i modico paup ardore. Meretrix ma gis admouit hoiem:a quo noluit amari.Cófumptis igifoptia femina% euCtis idulgêtiæ fæueritatifcp cofiliis : dû apud oés de paupis fui amore coquerifincidit remediû:quo ia dicebat'alius amator explicitus. Quæ pria igifmedicaméti pariter ac datis itegritas eft:nó negatura porrexit: adinuit deide qd dederat : ipauit fibi ne quas admitteret aplius preces: ne querelis affiftentis:nclachrymis moneret'exclufit. Vultis fcire ludi/ ces ubi fit medicaméti qdobiieiftotus affeCtusfQnifqs odiû dedit:oh poft hoc facit:ut debeat amari.Quando luuenis hoc melius in fo% ali/ quado ucniftif Incipis agere feriû grauem:iam lcges:iam iura loqueris:

touidaris : malcdicifqurterctricibus. Huc tuaiummo inter libidincshc fcorta pdebastmatie notabilis:pallore deformis:folaq; ipatiétiæ tuæ fa buta notas, pieras ifœlixtnifi bibiffes uenenû. Veneficiiagit.Credo me hercule Indices ad fubfcriptoem huius imanitatis expedtaffe publiez fe ueritatis aures qdnam fæculo nefas nuciaret hic gemitus:quæ profiliret , orbitas de nouercalibus quæfitura comiffis : que pediferis herede medi caminibus e ueeftu triais coploraret affinitas.Non pudet ergo q, uacatis lupana^ querelis:amp; ad nos deferuntf amantiû rixæfuidetis nûc accula/ toria fróte terribile:ofeula pofcitf deftitutos querit aplexus. Vultisuos abire potius i ura fecreta:ibi gaudia querelafq; mutata couerfationc có/ fûmererNo agnofcut leges ac iura miferos. Hic audiuntferiæ calamita tes.NócQultóe dignus:de quo pot efficere meretrix:ut querat . Et qua do unqludices audiftis de ueneficio uiuu querétemf ' Facinus hoc femp ex mortibus accepit luidiam. Si latrociniû præbes:cruore:uulneribus. Si facrilcgiû:rpoliis numinu:præda(ptemplo%.Ita ueneficiu fi arguas: oportet oftédas putre liuoribus cadauer : iter efferentiû mâus flués tabc corpus. Vtiâ illudobiieere pofTit: amp;nbsp;uita debet aliad eé paffa:qdinuiz diâ mortis imitet.Vencficiû uoca qd cæcitate graHat:qdin aliqua de/ præhenditdcbilitate mébro%.Prorer ageducorpis notas : £ quas feno/ xiæpotois uagus feruor effuderit:ubi depafta fencétus uifeeribus fæui/ tura cofederit. Afpicio par laboribus corpus retferc fua minifleria:fuffi ciente aium feriis a(ftibus:accufatoria firmitate robuffu. Crede iuuenis oibus:qte mo noueram us:nunc acrior ereétior refedit i fenfus uigor:in mébra fanguis:uiribus uelut nouæ iuuétutis exultas. Bibiffc te medica/ mentupbarc no poffes:nifi meretrix fateret.Q_uod fi pmittitis ludices ut quicqd extra cofuetudiné dat:ad huius uulgi refferatinfamia: bene/ ficiû male audiédo uitet:ut amp;nbsp;fanitatis:ftatq; merebitfceleris inuidia: quicqdpfucrit iuito. Illud tantunoxiu uirus uocauere leges:qdnóad/ mitteret iterprætatois Icertum. Iniquiffimu eft uenenû uiaeri:qdipote date bibetis eft an fit remediu. Sentit ludices luuenis crime qd detulit: ncc noic: nee affcdlu : feriptoem leg is iplere. Iraq; ex uocabuio mulieris quærit luidiam: meretrice inqt acc ufo. Nefcis mihi crede iuuenis fcele/ ris qd detulifti qualê mihi deDeaspbatóem. Ré expetto mehercle ut fit ante oh minaxuultus:feralis hitus:horreant fquallore crines : rigeat fu per nefadas cogitatóes efferata triftitia. Facius qd dicitinqctarc fupos: fydera diris agitare carminibus: tumulos bufta ferutari: amp;nbsp;amputatis ca daucribus ipfas i fcelus armare manus:fieri no poteft : ut auttoré fuum non ftatim primo prodatafpcétu. Vides uenefice non horridosuultus:

placidacp Factem.Sicogitatocs:G cofilia pertrahes : fola cura de form! eft. Omnis (hoc collata meditatio:utfoUicitct afpcéhirfcrmonc detine at. Audio fubide exadas mero noétes:tua mulier couiuia:pditas aman tium rixas.Meretricis unu ueneficiu eft:hc defluat amari. Nuquid ini/ que indicti in tanti fceleris fubferiptoe depofeo : ne nominibus reos exi Rimare uclitis fed moribus. ' Venefica tua quid prius ung quid Gmile co miGtfCuius p hancexpugnatus aius/Q uis qucriéiuuenis : quis fenex: quis diues : quis paup aliusf In te ergo fold ucnefica i te tantu aliud ifta qmerctrixfVultis integritate puelli breuiterpbemfHanc qua nuc pau per aceufatramare mallet. Oh iudices faeforaCniO fallor)caufas uel de cupiditate:ucl de Gmultatibus trahut. Quod odiu de amatore meretti cifQ uiprida de pauperefOdium inquit accepi. Et qd ludicesfSitis me cotra infamia ucncni:uel folu medicamenti nome abfolueret : nec in ucnio cur debeat ide uidcri:quod flo potide uocari. Agedu iuuenis po/ tionis iple huius imanitate:dic oditi accepi c6tra coniugeteotra liberos meos:ut a facris auocaret afFeélibustut pignora fidla defpiccrem.Illud odium in meretrice facinus eft:quo utit in fui charitate. Ita uel hoc folu fufficit cxcufationi:q, illa tantum cotra fe dedit. Odium inquit accepi. Nuc te hic repofeo iuuenis:iuidiam qua fortuna: noftræ paulo ante fa/ ciebastdic meretrix dedit proflituta porrexit.Oqtimucram:ne diceres amatoriu fibi. Confurge agedu iuuenis : amp;nbsp;totis corpis animiq; uiribus imple fufccpti accufationis horrore. Et qd audiente tota ciuitate pro/ clames: mi(eremini mei:adiuuate:fuccurrite : bibi medicametum crude Ic: feuu : defii pauper amare meretrice. lam ia no inquietis nodlibus ua gus uilliffimicuiufq; pditos patior iaiis:ncc cxclufus ante lupanariu fo restpofteru diem puigil amator expedio. Poffu naUigare:colere tertas: fufficio militiitrcditus mihi edaius quo fiere maritUstquo feneeftuti li/ berifep profpiccrê. Q uantu dii deiq; remediü códitioni bibetis ualüit: fecerat te potius ifta ëœliccm:fidiuité puella.Ita uel hoc no folu Indices inocentiflimæ puelli pro dcféfionc fufficeret:q, nihil fecit ca fua. ' Ama tore dimiht : explicuit:illa qui captare dicit': ut amet': qui follicitat: qui corrupit affedus:igrate qta de te potuit gloria frui. No quide con fers precia:n6 ftipes:fed afTidcs:fcqucris:hires:priftas comitatu fauo re:laudas:ubiq; miraris.Hic ergo ia meretricibus : q, illas ctia pauperes amet:q, facile cotingant:q, laboribus exorentadeuntiu faties. Hicama tor ut diuites amet in crimen maximu captas tranflerre beneficiu:ut ali qs amaf definat: no nifiab amate priftat. Quid ais iuuenisfIra bibifti potionem:qui finem cupiditatibus daret : primerct ardore:defidcria

m

rcdrigcrct.quot;Abi: recede:quot;du puellæ publico generis humaninoie gras agi mus:g, hoc fieri pofte môftrauit. Furor ille^q G crcdimus)numia quoq; dctraéla fyderibus mifit £terras : qui de factis ucncrandifcp pignoribus montra comentus é:ardor qui mifcuithoium ferarûq;cocubitustferrû: ignes:clau(lra Iaxabat:p iterieéta late maria fugiebat:nccat : petit. Aez cipite qd magis debeatis fhipere: mirari:remediu amoris mulier iuenit. Definite nuc fccflu timere mortales : nulla pictas horreat nefandi cupi ditatis iftindhimtquicqd no parentu miri caftigatoestnon ferii propin qui:non paupertas:no neccflitas poterat efficere : hauftus breuis facilis unus extorquet.O fi quis odiu poffet oium bibere uitio%. Fœlixpfeéto mortalitas : fi reliquos lapfus mcomodofq; metis errores fas cet ifufa po tionc copefecre. Facinus e : q, maxium rcmcdiu gram fui uocabulo pdit auctoris. Miramur hoiem : q illudedtra meretrice dedilTet. Tibi tarnen ultra oes imodica cupiditate flagranti:tibi pricipue fuccurrendu iuuez nis.Cuius hd conditdis adamaucrasfDiuitiis opus cd:ne fimus iamore mifcri:amp; iporentiffimi mali difficultates illi fortace nd fcntiattquos cd tra faflidia citerofq; conteptus explicat facilitas magna perdédi.Fœlix pfcéto qui facultates i lupanari effudit. Tu pdis afum:tu bibis uxoria: lachrymis rogas:pallore blandiris:amp; qd ad peffimu fpcdlatcuentu mi/ fcrabilis fis oportet:utamator ee uidearis. Finge te nullu huius affectus fentire cruciatu. Id amare te paup faite nd pudet homo : cui nd uacaret agere longa lagoris : igruq; nd deceret totali noctiu quies. Excufarc nd poffis:fi tantu pdideris dies:cuius cenfus ex manibus:cx laboribus fub datiatque quottidie pofeit ultra ratdem i dies:dcmerfus ametia pateris aduerfustfceliciu ofcula tantu amplexufq; meditaris. Et unde tibi cala/ mitatis huius nd potet nec uenia cdtingere: dc uoluptatc mifer es. Expe ctandu uidelicet quado te fames inopia cadiget. Sedinter ita cccpiti. Quid ia facere pdt ratio:cdfiliumf 'Odio fanandus et:que nd explicat qd paup adamauit. Nd tamen itelligere poffumus te nd fola fuiffe pau/ ptate:itcru nd opes tantu tibi:nd facultates defucrût:nd erant gtum ui dcoppinqui:nd amici:alioquin illi te potius nfa potione fanatet:uclt ignoratent huius graminis uirus:uiculis nexibufq;tenuiter. Quid bla dis affectibus fpotetifTimu eludis affectui Datu et rcmcdiu dolori:qui fipe egit ilaqueos:!pricipitia cdpulit:qui cruciatus laboratis aiæ nul neribuscmifit.Q uantu amoriihoie liceat:illi magis fciunt : qui aman tur. Iungenune cû fortunatuaedditione mulieris adamati. Incideras quidé mifer in puella minime fupbam:minimeq; difficilem. Q uafda ta men nd poffumus circuire meretrices. Qua multa pro illis exigit fcxus:

ætastpofcit fempneceffitas:petit corpoßt cultus : pofeit triftifTimæ fti/ tionis ipatientia.Totos infelix dies lupinariü foribus (pendis: ut qua/ do,pflituta pauperi uaeetteotentoe munerantiû dilatus:exclufus : ociu meretricis expedias. Negat'tibi coplexusudignatócpfequeris.Cótingit ue^: felicitate corruperis. Spe gaudia paranttaduerfa contritoem. Ex utraq; fortuna defideria coalefcut.Nobis crede qui uidiustquis tibi uni fuit corpis hitus:quis pallortq miferabilistq pudéda triditia. Quoties tu uenenû bibere uoluidif Nó eft igit iuuenis:q, tibi queraris ilia mitiOi ma parte humanæ metis ablatam. Nó charitaté:fed ipatientia: nó uolu ptatétfed tormétatnóamoré:fed qdadamaueras pdidiQi. AmorisCfi fa pientiæ fequamur audlorcs ^antiquiffimu numen amp;nbsp;cui fc naturæ debet æternitas. Sed ille mitis amp;nbsp;ferius honcflis cupiditatibus amp;nbsp;uiribus faerx charitatis exultastut qui cudla prifeæ nodlis opta caligfe diduxerit pri/ mu:dcidc mifcuerit.Hic ucro quo pditis uifceribus adhæremus inqcti: lafciuictis adhuc ætatis iflindlu tumultuofus ac petulas telis funereis fa cibuf$armatus. Præflat igit ille mortalibus liberos hac ufitata coniugii pietatcihic iceftalibidiesiadultcria meretrices. Refera nó fabulofas un modici furorispdigiofarq;nouitates : coceptu nefciétibus oculis ignoti hois afpeétuifoïma fuis i fc luminibus ardente:uirgincs patrû (enectu/ te flagratcstmortaliu fcraruq; uultus : ufq; ad móftrofa fecuditatis one ra perlatos.Ex oibus tamêquæ nobis patétibus extorquet afflatus : hoc fæuiffimû patiur:q, nemo unit iamore fanari. Ego tame iqt amare mal/ lem.Hoc cd crgo,ppter qd opus odio fuit. Nihil agebat caftigatóes: nec preces:cÓfilia pdebané. Odio débet amator explicari qué fanat adama ta.Interrogare te hoc loco libet nuquid accufare polTcs: fi qd fecit medi cameto puella:feciffet aiof Licuit te repofeere qtum numerare no pote/ ras:fa(lidire:c0tcmncrc, lam idignaris q, te maluit remedio q dolore fa nari.Mulier cui ad dimittendu amore fufficiebat ut odilfct : ipfa pro te comenta c(l:ut illa tu potius odiffes.Finge tame aliqua rcmcdiitui fcn/ tire tormenta. Arrogantiffimemifero^. Tu aut fperabas ardoris imodi ci felice flati fanitaté. Quid fi querat æger abdinétiæ dolore fanatusf Excusa fut plærûcp languentiû uitia ucrberibus :redcpta debilitate ui/ tia:Ignibus:nulneribus:Interdû profutura graffata fût. Et quæ fuiffét mala fanitatis: in gram remedio^ de maioris piculi cóparatóe redierût. Vix mehercle cotingerc pot ut hylares ab hac ipatiétia lætiq; defeedant: quos pudor:quos fatietas:quos pœnitétiæ ratio dimittit. Nec fine ali/ quo morfu refilit' a malis quæuoluptate ai tenueft:Itci umateria amoris eft definef:nec queri. Opus fuit pari diuerfitate:uiribus qtis adamafti:

m 2

ne refpiccrcs:nc frequenter in media fanitate fubfiftcres. Q_ua!e tibi rc/ mediu debuerit adhibere:uel ex hodierno Tentiiuuenis afletlu. Pro ho/ mine qui poftodiu qucrit ep non amet: parum fuit fi amare deoneret; Audi igitingratifltme quatenus ad publicas aures fccreta nfa proferre uoluifti. Dedi:quideniinquit faccrem. ' Quæ remedia tua multa perdi dcram^Fcrrc mifera no poteram : q, te iam eceperut omnes ridere mere, trices. Repete agedu illa colloquia nocftium : quibus te frequenter altez rius: amp;nbsp;fortade diuitis amatoris iniuria receptu inter ofcula amplexufip monui. Quid mifer cu fortuna:quid cu mea conditoe rixarisfParce ne ceffitatibus meis:duo pauperes fumus.Sed amp;tu quotiens infinusmeos lachrymis fletuq; refolutus exclamafti. Sentio furore: fed imperare ocu' Iis:fed alum regere non poffum:qlibenter te mulier oddFem. Nocft gi tur ingratidime mortaliu q, beneficium noftrum nole potionis ffames: Remedium bibifti:fed illud odium tuu cft. Quid qd faris : couitiaris: exclamasTNoehauftus illius affectus:fed amor. Talis fuifti. Aliud fut: aliud illi:quos in uoluptates fuperfluentium facultatu mittit fecura fœ/ licitas. Improbius pauperes amant. Sic tu tumultuabaris admiffus:fic moras:fic impedimenta ferre no poteras. Maledicebas populo:c0uitia baris intrantibus. Cuius unq fœbcius comutata fortuna cihfi tunc om/ nes oderas : nunc unam paup odifti.Q uin potius iuuenis admittis coii filii ratoem. Quid agis infœlixf Cur redditam mó fanitatem rigore ni, miæ cótentionis exafperasT Prædico : teftor:odium cofumis:nondu to, tam mente uis perfufa poTedit. Adhuc circa te duo maximi rixant affe, étus:adiuua potius:adiuua potionem.Contra dic agedu quieqd cft ali US quod tumuituaf:excnuat:tocûq3 fanicas cóponat hofem. Tüc te fcie mus amare defifrc:cu deheris odifle. Et inocentiam quidc puella: fatisÇ ut fpero)defédimus. Magnitudo periculiuocct preces. Cófurgeagedü miferrima fcemina% reliqua defenfionis tua: parté tucre lachrymis. Ac, cufatorqdfpcras:quid expe(ftasf 'Ad géua tua nó mittimus cam. Toto licet infœlicé terrore cóuenias:non ofculabitquot; manus. Mortem fuprcma denuncies:te no rogabit.Fruftra tibi aliqd de periculo nfo metuq; pro, mittis. Nefcis:puella no hét odii remedium. Sane taméuiribus potio, nis effeélu fit: ut aceufaueris inocenté:fufficit ultioniuidiTe pallente: fa tis éaudifïc gemitus : memineris hac ce qua tu no Iuuenis odifti. Quid agis etia nepferes illud,pnunciatóis anceps : illud hûanæ falutis icertûr Numerabis ergo fentétias:amp;fi danaueris:exultabis ncfade:gaudebisf' Puto non adamafti. An amp;nbsp;fequeris du carnifex trahit.' Interrcris dû hos occulos occifura cotingit manus:dum hæc amplexibus tuis nota ccruix

ad fupremos nudaélausfNon exilfesmo pectus oppones:no fidem ho minum deoruep clamabisf Accipies pereuffâ fuper palpitantia membra conGdensf'Potes hoc uidere:potes hoc ferref'Sanatuses.Q_uod fi quid tritius indicii huius attulerit euentus : dii rapide pereuntium beneficio rum femper ultores : dii quos ite crudelis in amplexibus pu'ellæ frequen ter moerore Iachrymis:aut finem amoris rogauit:autmortem:date no/ bis iuta de itegro iuuene uididtam.Nuimprecamur debilitates:naufrz gia: morbos. Paup fit amp;nbsp;amet quacunq; meretrice: amp;nbsp;amare no definat. Argumentum.

Vo amici ex qbus uni mater erat:pegregfca;i:ad tyranum ap/. plicati fut.Mater cognito q, filius héren a tyrano:fledo oculos amifit. Oblata etaiuuenibus tyrano códitio:ut dimitteret al/ te^ ad uileda mfem ad die præftituta reuerfu^: ita ut nit occurriffetad die: dco q reftiterat poena fûmeret . Et iureiurâdo atrielus é. Veit iuue nis 1ciuitaté. Mater dtiet ex lege q parèresï calâitate deferef no licebat. Pro Iuuene contra matrem.

T fi faneftiffimi uiri olfoés uideor huanoßt pedtorii afledus 'in folä amicitia cótuli(Te:amp;patior iuidiam hois:qfibi no re liquerit ut amaret amp;nbsp;mfem:quotiens tame uniuerfâ pietatis tneæ cofciétiam itueortin q minimü cd q, uideor bonus ami eus:no poffû no hanc prima elledtóis nfæ copiorare rortuna:q, mihi ne/ ceffeé: aut amicû reliquere:aut mfem. Facinus feueridimi uiri facinus fit ipatientiffimis affeâibus meis:q, fuccurri non pot duobus. Excedit oem querelæ meæ cóploratóem : q, ta diuerfis meo% conatibus aduerfa coueniût ut uidear eiligere: qd no daté miferp luce matris : q ut illa uide rem amich dedi. Fide uram Indices ne iter neceffitates maxias peat ufus hois: q paratus e duobus ipendi. Ia hic e tota ro elemétiæ: ne ibime deti neatis:ubi no profu. Necdiffimulo fadiffimi uiripferre mecu maximi: tu icrcdibilis cxépli fidélut nd imerito polTim uideri cu matre colludcf. Ego uideor excogitaffe idu colorê:amp; hoc qd detineoramicitiæ uocatur ifirmitas. Miferemini indices:téptate me amp;nbsp;dimittite. Anuolueri teuer ti:fcire no poteftis nifi reuertor.Illud fadtiffimi indices illudaffedtus me os torquet ac lacerat:q, firn igenti expeefaroe deceptus.Sperauera futu rü:ut hoc loco ré magna faceret amp;nbsp;mater. Parauera apud tyranum hanc iadtatdem : ut me crederet remidum. Et genus oflcntatdis adamauera: ut mirarenéhois fidé ctia in orbitate.Quo uultis hoc aio fera: q, ét ut re uertar:amico meo mater ipofuitfEt qtu ad hac ptinet : maxium iuuené decepit illû:qui meos crediderit affeäus.Ndpoflum indices huius litis m;

diffimularè facinus:inoccntius fuerat:ut ego nolle reuerti. Viderit fan/ éliffimiuiri q receptas noium pfuafióes uelut aliqua feruitutécharitatis attendüt:Me G qs iterroget:nullos affeélus tantü nafci puto. Et fi quis oia uera rone refpiciat:quicqd liberos:fratres:propiquos iuicem tenet: amicitiaeft.Hofes igifquoseu maxie incredibiliû re% loquit'fuidia : fu mus fine dubio no eiufdé pars aiæ: no ciufdé pondus uteri : amp;nbsp;qto minus in caufis:tâto plus iaffeeftu eft. Admirabiliorcharitas £qua coimus:uiri bus noftris.No pudet indices hac fateri pfuafione:minus dcbetfhoi qui alique ideo tantu amat: qa neceffe eft.Ita cft indices ita efta primis ftatf statibus i cande coire uita:het alique fraternitatis affedlum.Sic effeélu eft:ut nos ftati fama cómitterct:amp; tali certamfe coimus:ut fi qd accidif fet uni:dcbcrct alteri exéplu.Inde cft qd amp;nbsp;pariter reuerti cotepfimus amp;nbsp;qfi facilius eet itcr fides:placuiLfub icerto pelagi cohercre:nec tameuai täte:nee difcurfu putetis extrados: magnas amp;nbsp;lexplicabilcs fuifïe cas ni aigâdi:ucl hic poteftis exiftiare:q, nos no detiuit hic mater. Vtrû ne igi tur Indicés fumere de nobis etia nûc uoluit expimentu ipfa amicitia : amp;nbsp;pa% fortuna crédit hoibus adhuc tantu fœliciter amatibusf An hæc cft: magnæ fempopiniois fuidia : nec ullinnq ta plena cofeffionc laudant: ut illos no ipfa quoq; amicitia temptare uclitf Littoribus appulfi fumus holes quo^ oia cafus:fama cuftodiebat:confûmimnr terrore:q paretis bus ftaticæcitas eft. Hic illud euenit q, fumus pariter alligati:Sic magis aduerfus folutu career inétus cft. Pudet indices fateriia in hoc uidhisiia inferior receffi. ex duobus magis amat:quétyranus paratus e alligare;-Quantû tibi amice debeot Nó potuit nos diuidere niG mater. Tibipri mû caecitas nûciataé:tuus hic affedtus fuit:q, hoc credidit tyranus. qd ille no fecit:ut rex defiderauerit uicariû corpust Amplexus e cathenas: fpóderi fibi uoluit hofem redituri p maria:p mfem:repromifit de fcertis tang de afo fuo.Quis hofum pro fe ta multa fccifletfPraftitit infami/ cus:praftitit ré:quâuidebatideo tyranus idulfifTe:nc fieret. Et hofem q in rebus huanis hue ce nolebat aflèélu:decipfus dû téptamur.Ego nó lucnio cur horreat mater carccré:qd fibi uelit quafi deftfatas opire cerni ces.Nó odit me tyranus enius nó ftcreft an aliû occidat. Mifererc mafÇ G quis e magno% meritoßz pudoOquerere:qdunû de cæcitate ipatiétius ex nobis amaids femp abfcétem. Cui tu fortûas:qbus neceffitatibus inii cis manûtMc ad amicû mcû admitteret alterius cathéa : amp;nbsp;tyranus nûc mihi portas apiret:fubGdio nanigiû pirrata præftaret. Si mchcrcle ante morerer:ire deberes mater ad dié. Mifcra nó intclligis qto te magis plus obligauerit amicus:plus debeshof:q me tibi remifit : ex quo pati nó po

tes ut reuertar.Libetmehercle ludiceSiLibetmifereri hoium:qmelau' dat reuertenté. Amicus mihi credidit ut redire.Ita nûc ego facio ré ma/ gnatego fû ille bonus amicus:ille mirabilis:ille narradus : fi qua dicetis fides e.Facinus mihi uidet q, fcio me no ee peritu^. Setit Indices amp;nbsp;ipfa mater ré fe facere turpiffimätfi neceffitate detiear.Itaq; mulier : qua : ad hue de afleélu cucula fecerattad legé fubito couertif. Peffima Indices ca matris é:in q plurimu lex pot. Liberi parères i calamitate ne deferat. Faz cinus é Indices hoc dici hoireuerfo.lta nûccgo conténo mfem : ego de fpicio cæcitatis obleqatho qui olum calamitatû mea% ambitu i hoc co/ fûpG ut rediré:qui Iter fupremas follicitudincs no pro me rogaui/ Mihi quifq cotumaciû fupplicia libcro%:mihi negleftr pietatis miat fuidiaf' Bone lupiter qti mihi cóftitit ne malus filius uiderer. Imputé tibi neceP fe é mater q, meu amicuppter te reliqtad qué faclus é no reuerti. Nódü indices neceffitates mcas:nódüamici mérita reffero.Interi cotendo tue eé tantu legis huius ufu : cû in calamitate foli fût parétes. Magna parte mortaliû fortua dimifit a legibus: nec ulla iura ta triflia fût ut ea iaducr fis patianthofes.Ego cu me neceflitas rapit:fic héo queri qfi relinquar. Exeufatæ fût parétibus liberoÊlamitates: amp;nbsp;fi qué lex ifta depræhéde rit:ialterius fatû trafeat neceffe é tang orbitaté. Quid.n.fi me detiné/ te mre alter e latere reuocarct : amp;nbsp;fi bella pofcerét milité:fi legatü patria dimitteret : amp;nbsp;ueluti adppria defcédam neceffitatis mcæ coplorationé: fi me danatum pœna corrigeret:uidelicet effrfgeres mater carceré:inu/ ceres carnifici manû:amp; perituri filii ingulû audoritacc iuris opiresf Dii deæŒ g longe eft lex quæ retinet hoiem:qui pene no uenit : nefcis qtum incclfigo mater:quatam iuidiam debeat facere liberis parétes : a quibus relinquunt’. Mater quæfe deferi querit illud exclamet. Filiû meum ciui tas peregrina follicitat:utamœnos nefeio cuius receffus orbis petat:de bilitati meæ fubtrahit humeros. luucnis meus abducit amore meretri/ cis:amp;ab officiis ciuitacis uitiis abftrahitur oculo%. Eiufmodi gemitu fi liu neceffe eft perfequaris : ut quod detineor obiter amp;nbsp;pœna fit.Non fa cit ifta lex ad liberos:qui mifericordia detinent. Vt turpe fit q, recedo: in eo tantu cft ad quem reuertor. Et ut facinus fit relida matcr:nó faci/ unt nifi caufæ relinquendi. Homo qui ad tyranum reuertor:fi malo ani mo relinquo matrem:dignus fum qui detinear. Non eft itaq; q, fubinde nominis ueftri beneficia mater opponas:non eft q, uilirati tuæ fieri pu/ tes: Si credimus elle in rebus humanis amp;nbsp;alterum afFedum amicitiæ:fi quam mihi uidetur natura excogitate : ut coire luiccm potit totum hu manum genus. Quæ ideo nondum circa fe tenet omnes admirationes:

quia tota no contigit:quæia pcrucnerat ad {credibilium fidé:nifi illam nos ipcdirctis amicitia plurimo^ corporû unus aius uicariæ manusfor/ tior q matris affectus. Rogo qd reffert quid nocetquot;ille q fie amat.^Q uid intereft ex qbus magna merita defeendatf Vultis fcire qd de hoc a^éhi fentiat materfEtamicû meum putat malle ne reuertar. Finge me poGtis paulifp meritis:qbus obligatus fû hoc tantû dicere. Amicus alligatus e: ire uolo mater ut redeat:ut cófoler:ut dominu rogem : ut fi tyranus ex/ egerit: uicariu corpus oppona.Quid deties:qd morarisfHocefttepus propter qdcoimus.Neicias an diligat:cuius no hetcxpimenta:nifi fbla fcelicitas:amp; fi uitæ Prines oia fecûda:amicus ociofa res eft.Dicing me putas:hoc expediat alligatus:cxpca:at totu imo genus hoium. Et nosi hanc fidé pfuaGonis reccpcrût:ut fi hoc facia nemo miretquot;. Vis fcire ma ter que aHea:u:qua reuerêtiâ in calamitatibus amico præftarc debeâusf Nulla lege timuit:ne reliqueretquot;. Differo interi cam amicitiæ:agere pan lifp oium libet:amp; tyränus mihi credidit. Volo reuerti. Nulli una mater plus comifit fides:ncminê magis obligauerût cxpedlatócs. Crediditmi hi ho cui res fauorabilis cotingic:fic decipitquot;:q fibi excogitaffe cotra oes amicos uidef:utilli (poneremus. No edq, mihi fupplicia:q, oem mor/ tis apparatu mater opponas.Facinus e id tantû hoibus bene credere qd expedit: amp;nbsp;adtû eft drebus humanis:fi fola feruat utilitatû fides. Infini tu eft qtum mihi crediderit tyrânus:fi me occident rcuerfii.Intelligit iu dices amp;nbsp;ipfa mater:qtæ reucrêtiæ locû amicus obtfeat:quæ icipit cóten derc affedlu.Nifi fallor igitquot;cu ego fim materia litis:hoc primu exiftiare debctis:utcr ica calaitate plus fecerit. Ante ofa pmitte mihi de hoc affe élus tui genere mater queri. Q uid tibi ta rabido ta prteipiti dolore uo luiftifQ uid aduerfis tuis praftare facie:amp;foculos tuos accipe nuntiu~ No reliqfti tibi ut redimeres:fine dubio adiecifti ad matris aftcaus:ocu los i mcaia orbitate fudifti: fcd illud no laxat cathcnas:no explicat cor/ pus.Quid mihipdcft ifte q fc citra filiû confupfit affcélusfPlus feciffet mater quiiffet ad tyranum. Alligatus fu:tunücfic flebis tang foluari Icélulo:tanqituis manibus expiré. In quibufdâ calamitatibus defpario no eft fumus affcélus. Et quifgs orbitate ftati credit feftinat ad fpatien/ til fecuritatc.Diffimules licet mater tatæ pro me ipatiétiæ:tâincredibi lis affcélus:amicus ré difficilioré fecit:q, feruauit oculos fuos:ut alliga/ reequot;. Dii deæq; qtum ille præftitit qui uiditpœnâ meam: nec rcceffit. Ille ille terribilé carcerem facit g inde procedit.la no corpis nexus hærebat: nec aliud q refiderant podere cathenæ : eófumpti logo fqualore uultus: concreti noclibus diebufe^ fupcr ora lachrymæ. Mifcremini Indices:

ne perdat audloritaté meritum:quod ultra expea:atocm eft. Ponite Tub oculis alligatos:quo% alteru amicus redemerit:alte% matcr.Rogo uter plus fecerit. Bone lupiter q fortiter uicula nra tradauit: quibus ille pre Clbus cxegit:ut fibi crederetquot;. Accipe (quit has mâusihæc mebra:fi fieri pot ut amicu matri remittamus.In totum explebo G uidet uicaria pcena locu recedentis. Vel fi uis utiq; tibi dimifTa mébra rcftiruii: fpondco que cunq; iufTcris apto iugulo dié. Fidem dco^ hoiumq; : quid nó fadu dl: ut amicu mcum pœniteretf Ingeftu cd mifcro illud carceris tenebraruq; fecretum. Grauioribus uiculis opus eé carnifex dixit ad bonû amicum. Accedere ad illud cubile iuffi funt hoies nocentes:amp; fubidc didlum ed. Vide tamen amice:fi tanti ed una uox:unus miferi gemitus:urite:lace/ rate: didrahite: Ille tamen reuertet.Mifcrcf mater: magna res agitquot;:ami cum meu reliquicotendentem co tyramno. Excufo me uobis humani ge neris afteélus:amp;tibi ante oh mater cxcufo:q, hoc fieri padus fum.Vila ergo irebus humanis ncceditas tanti fuit : ut illum amicu mcum in car/ cerem ipfe deducerem:ut fqualore meum:meas cathenas imembra fefti nantis exuerem:ut tam abrupti comeatus dicm cotra tot incerta promit tcremf Tedor te mifera cofeientia : amp;dqd nos in illa neceditate numeri afpexit:qtum fimus rixati circa cathenas:qoh fecerim: ut ille potius ue nirct ad mfem.Fateor Indices unius cogitatois pudore uiétus fum:q,ta magni beneficii difficultate ab amico no accipere:affectus uidebat ho/ minis:qui no credidifTet.Miferere mater : ne me folutu putes : amicum alligaui. Hx funt cathenx quætegut membra:quæper tnaria:quæper infinita terra^ fpatia redringunt. Sic no potedcareer effringi.Inuideo tyramno:fcit alligare amicos:fcit tenere dimiffum. Interim fubide pro clamem ncccdccfhcgoamicu meum alligaui:amp;utteuidercm : poenam meam altcro hoie impleui.Scio quo hoc amicus præditerit animo. Sed ego rem feci hoh no reuerfuri. Interrogo hoc loco ipaticntiâ tua mater: interrogo quid faccrcs:fi nos ad te uidendam deduxifent alligatos ali/ qui fatcllites:fi barbarus aliquis/Fruereris ofculis : fruereris aplexibus/ No cd quod te ida tang leuior tang expeditior códitio decipiat. Quid putas eé quod me dimifit folutu ire quo uelIcm/Crudelis artifex no reli/ quit nobis ut imponeremus. Supuacuo igiéhoc nos in matris caufa mo uct; g, cæca e: hoc qd nobis inuidia facit uulneribus oculo%.Nolite de, tinendi putare cautas:idem uidens faceret.Ncc plus ed qd non pot cæ/ citas ferre : g mater:ut aliqua filio carere no poffit non nunq calamitas •facit. Q uoa dindices iperfona mea nec affediu nec meritis inferior eft. amicus. Quid aliud iuditia ura debet attendere : quter plus patiatur/

lâ fatiauit dölore matertegeffitifkis:effudit ipctumtia no defidcrât oc culi:dû cadût.Adiice q, hac qualecunq; fortuna inter amicos tenet: fter propinquos hét oia minifteria fua debilitas:fuas coparationes. Vis feire quanto intollcrabilius fit:quod patitur amicusfExcecauit te : q,ego hc tencbar:accipit cibos:quos carnifex:quos tortor apponite

Argumentum.

Ilium ter abdicare uoluit pf uidlus.Inuenit quoda tempe in fe/ creta domus parte medicamentu terrentem.Interrogauit quid effet:cui paraffet. Ille dixit uencnum:amp;fe mori uelle. luffit pa ter bibere. Ille effudit medicamentum.Accufatur a patre parricidii.

Pro filio contra patrem.

Affatus per diucrfos miferæ metis æftus : amp;nbsp;eunde dolorem dumeabutroq^animi genere femp quod ipulerit abducit: amp;nbsp;in pertinacia defperatoemq ; neutru mihi licet perferre pa ticntia:hoc primu anotiffima clementia uedra peto:ne mi/ rcmini q, inter tam uaria trihidimaq; fadta confilio dedu^us fum : nec pro malis meis quicq melius luenire potui q ut morerer : nec pro moeen tia:qut uiucrem. Nouoigit indices iauditoq; genef diferiminis utriufq; animi reus:qua fatis calamitates meas compÏoratóc:quo de flebo gemi/ tufFiliu mori nolente pene occidit:qd iteruencrat pater. Videtis adhuc illa fecreti nodricontentoe rixante. Quicqd citra fuprema : citra exitu eft:c0tumaciamuocat:qtum abfolutócmafpicit:uitam.Q nis pofthoc quærat ac dubitet:quo me affectu iuflërit uirus haurire : q parricidium uocat qd no biberim.'Permiffurus fuit : fi bibef uoluiücm.Q uæfo itaq; indices delatóis hodiemæ penitus uelitis pfpiccre caufas.Obiiccrc pu/ tatis parricidiû patremf Pro fe necatquot;:uritur:fine dubio torquet;uitam ex hoc tantû non pot ferre:q, mori filiû iuffit nec coegit. Et fcit facinus fuiffe in iperio:fi innocétia eft:q,recufaui.Suæq, crudelitatis cfttuel ab luidia fe criminibus meis defédit:excufat:amp; ne uocé illa tang paélû fa/ cinus oderitis fubflituitp malo pre mifeßi. Hic é indices depræhefæ (pie tatis æftus. Nemo unq noletinocenté filiu uideri quéuoluerit occidef. Illud quoq; indices a grauitate publica peto : ne qs me mori uoluiffc no credat cotumaciter. Adhuc prioris coftatiæ meæ more defédor. Alia eft mihi ró cû uici:fortior fu reus qabfolutus.ßed tue tätu par eé no poffû calaitatibus meis:cû me coflare cœpit nihil aliud eé qmife%.Bene q, rur fus uocauit1fo% iuffit itegritatis agef cam:ut mihi uidarpdidiffemorté

Si poenitct pfem g, me bibere iuffituenenu:cgo ferre no pofTum qdcHu di. Licet igit imitiffimus fenex co fundere publicos conct affectus quere. la% frote mutata: no fumus nouiuobis accufator amp;nbsp;reus: nee nos mó pie tatis euerfæ recens alïeruit imaniras. Parricida me olim uocat. Ita éiudi ces ita eft ia pridem holum ncfando% folis nominibus accufat'.Sic mihi illa prima patris maledixit afpitas. Hic eft ille que definerc ia iufferatis: qui femp ad uos recurrit amp;nbsp;uicit. Fallitur quifqs illam de moribus fenis laffitudiné uel patientia fperat. Patri q abdicare no potuit:minus eft fi' lius noces:qabfolutus. Öpertinaciffimü accufatoß: géus uiéhi parères. Du auéloritaténofs ucftri fortius fperiofis aderitis afteétibus:amp;nc pu/ doré pœnitentiâq; fateamini:c6tumacia uidicatis errorem. Calamitati/ bus meis acceffit:ut ter abfolueret. Naq; ut erat in fuperuacuo odio mei fenex prima luce depræhefus: ferre no potuit qd redebar iuito. Et quia a indicibus no ipetrauerat:utabdicaret:apud fe tenuit : ne defineret hoc uelle. Credidit tamé aliquid profectu^ querelatu errore repetito:amp; fpe rauit iuxta cotentoem fua ut lacefleret aliquado pro mc iufta miferatio; Q uid faceré igié: quo uertcré iam fattigata innocétiamé Ncc exire me decebat ex domo:neuidercr quicqd credideratis agnofeere : neeexpe/ dtare potcram:cu mihi rurfus aliam feriem malo% minaretur: q, mc iam cceperat pater contentoe qua uobis irafecbatur odidc. Tandem infcelix mifertus mci:mifcrtus patris:cu de proteritis profpiccrem iurgia ta lon ga q uita:captaui fateor oém occurfum:quem mihi uidebar exafperare præfentia:exorare dii morior: amp;nbsp;rang nouiffimiambitus genus excogi/ taui:ut mc in honorem fui rcuerétiamq; pereuntem:fic oditlc defincret: quomo parcere folet ira cedenti. Non habet alium q mortis exitum fili/ us:qui ncc reconciliari poteft nec abdicari. Erat in domo noftra locus: in quem fecedebam femper reus:in quem rcuertebar abfolutus:querelis meis lachrymifq; iam confeius : in quem fe ferant : in hunc non tanqua cuftodii patris imponere. Nam quid poffit inueniri:quo no mc captati tis aliqd depræhédere cura fcquereturf Sed Geut folét qui (mori uolût: pudore no ira ab oibus quo uidebantquot; auocatura: feceffi. Na ncc placue rat exitus genus qucrulü tumultuofum:aut qd faceret iuidiam. Sed qd mihi tecu eft integritatis nimia fimplicitasfNo putat fe poffe deprohen di quifqs uenenu parat:ipfe poturus.Totus oculis aioq; cóuerfus hore/ bam mifcr i opere moriédi:ncc diffimulo cü quadam cunélatÓetcü mo/ ra:ficuti bono cófcientio Icnta mors:ncc prociriti p fuprema trepida/ tionc fcftinant:quos hoe folu quod fui misèrent occidit. Abiit p tacitas coqueftiones mens : i obitus cótcmplatione pofita:amp; haufurus potione

qua renunciaré rebus huanis:tota apud Ce repetebataius inocentiâ fuâ: cû parer fecretu qdp(patientiam peuntis ipleuerâtqtû credo lachrymis meis : gemituq:pduétus itrauit. No pot uideri Indices fufpicatus aliqd de parricidio:qdterrerétcui parare : nefeiebat q iterrogauit. Nûcio uo bis faéliffimi uiri nihil a moriétibus fingitnihil uita laborate Gmplicius. Ad Cubitu inceruecum patris no tang dcpræhéfus obftupui. Facinus me tacete no pallortno eft cófcfïa trepidatio:nec ficut accidere folet nocéti bus: illa obuia femperrantiû patrocinio^ uerba uariaui : eu me repente iterrogatóe Cubita auocauit: abduxit:quæGuit qd terrere:cui pararem. Sed ego Cine cunélatóc Cine tarditate rcCpódi amp;nbsp;me mori uelle eadéucri tarc:amp; eófefïus fu ucnenu effe qd terrebaf. Date Indices pfem q filium mori nolit amp;nbsp;credit.Quis heat Indices dicedi fidcmCVenenû filii qd in uenerat pf : no ille potius eftudit. Stetit quin imo (trepidus arrogans in xta orbitate:qua uidebat:amp; mihi morte qua promiCcrâtquâ minabar in geffit. Bibe (quit. Q nis poft hoc Indices expetat : ut cotinuo parca in bentiCIta demu mihi no eft aliud reliótü:Ci patri parui. Audite nunc dii pariter atq; holes: gd poft très abdicatoes amp;nbsp;querelas toties iudicu gra/ ultate pcuffas:uelut attonitus ames nuciet Cæculo pf. Parricida Cæuus: parricida crudelis.No bibi nenenu. Hoccfttotu facinus meu : uiuo:re Cpódco:nó fugio indicé:no credo criminibus. Ia non minor qd Cit circa qd (patientia decepta: crudelitatis exeftuet : plus q orbitatis gaudiu qd mo perdidit Cenex Cpauerat ut occidere me pollet meo ucneno. Sed qua tenus (uenifTe putat qd crederetis : ut cotentionibus Cubide danatis au/ éboritaté de nono dolore circudaret:(uCitata comentus eft : quæ Cola mi hi Cupeft ratio uiuédi. Facinus ea Cimplicitate ea fide denego : qua con/ feflus fu de ucneno.Parricidii agis. Abftulifti quidé mihi parte:utexcla mare hoc loco fieri no pot. Scio gtû deféCioni meæ difficultatis adicce/ rit:qdiam pride in domo nfa humanoß i pignoru ratio no conftat. Sed pronunciatu liquet utri ex nobis facilior Cit (pictas:uter iuxta alterius la goré Cupréa no fecerit. Tu unicu quottidie pturbaf conarise domo:ucl les (opia mea:ucllcs afpicef Cqualoré. Ego oCculor illas expelletis maus: ego abiiciétis géua tenco:amp; ad patré q me ta notabiliter odit no héo cur ucl(redire: Ci no amor. Præualeret nois tui fortafCis auctoritas: Ci edten/ tio nfa cœpifïet a ueneno. CoCûpCifti quicqd eft:qdparères ab o(um fee leßi fuCpitde defédit. Non hét pater unde parricidiu de filio credat:nifi qué pollet occidcre. Me quidé pater ifœlicis huius pCuafionis Cimplici/ tatcm:fÏ quis (terroget:nec a te parricidiu fieri polle credo:niCi meo ue ncno. Facinus tarnen in oibus incredibile pignoribus nullis difficilius

qliberis puto. Vos adhucifuprcma nra præcipitet audhoritastqui Filiu occidere uocatis plrcruq? grauitatérficutabdicatóis cmendatóem : Geut: reliqua fupplicia nra ratóis fronte,ptegitis cunétofq? prærigidæ mentis affectus uocabulo molliore lenitis. Nos nec fœliccs facinus illud poflu' mus cocipere nec miferi. Non perueniut ad nefas iflud nec nccclhtates. O.nnis citra defperatoem dolor ira languefcit. Et qto dii dcicp difficili US fi paret fine cofeio : fine minidro:totuq; facinus amp;nbsp;aium filii pofcat amp;nbsp;manus.Memeto cuius obiicias imanitatis horrore:pfem occidere uelle. Hic tantu accipis uircs:ut mori poffis depræhéfus. Vt fciatis fquit ue% effe qdobiicio:amp; abdicare uolui.Non pot pater efficereptinaciaquxre di genus,pbitois. Tu cu dicis filius me uoluit occidere : uideris tibi face re prioribus indicibus fuidiam : exclamareuos faciles uos mifericordes huc mihi redditisf Sedimquiffimu ed ut abdicatio quxncc i fui ualuit cffeduifidé maiori crimini præflet. Non fû reus (exploratipudoris:ncc anteadla uitæ mcæ fub hodierna primû lite traélanf. Fœlicior inocétia cd citra fufpitóes:certior pod reatu. Et qtum infamiæ prædat obicéta: dû nutant tantudem auctoritatis abfoluta rcdituût. An fcilicet fupatus edgfa pateriamp;apud fenes:amp; apud parères auctoritate præualuif Vidc rit qui calamitatibus fuis fie blandiunë: ut fibiaffuiffe credat mifericor diam:fauoré. Filius a pfe delatus nunq poterit fupior ce nifi caufa.Sa' ne tarnen feramus ut prima abdicatóe non egefferis totû dolorem multa tibi de criminibus meis uerccundia querédi:multa paternæ pietatis ab/ Quierit infirmitas.Quid no implet repetita delatiofRcuerfus es in fo% ia ad indices iratos. Q uato terrore cucta ptulit pudor ille ia nicti amp;nbsp;re/ deuntis (damnata colluctatoem. Acrior fempexuerecudia dolor : fed amp;ludiciu cura quanto malignior circa reditu reum. Q ua multis placet illa de diffimilitudine pronunciatois audoriras amp;nbsp;feucrior uide^diuer/ fa fentetia.Tertia ucro abdicatio dii imortales que apparatu que mouit ambitu.Ego miror q, mihi licuit audiri : g, me no datiprimus qucrcla% tumultus oppraffit. Q uid pod ida noui pater obiici potfInter leges in ter iura cofenui. No habeo imoribus meis qdno melius ludices feiant. Scilicet capit natura re% ut futurus parricida no præmiferit notas: nui/ Iis ante fit maximi fceleris imanitas tumultuata Hagitiis : amp;nbsp;quadoq; cul leo : ferpetibus expianda feritas: fub placida mete prima pertulerat ata te. Aliud ed miferor v genus qdclemetia:qdfuccurredi fauore dimittitquot;. Abfoluerut me qui (ciebant no profuturu mihi qd no abdicarer. Procla mes igiflicet fubidc detuli:ftpe quedus fu: ter abdicate nolui. Hoc ran tu res ida debet efficere:ut tibi no oporteat credi:qcqd aliud obiteeris.

n

Non cnifequit pater utme tuis criminibusaceufestg, nocente tuis mo/ nbuspbes filiu.Parricidam no facit feueritas ufa:nó f*uitia:nó terror. Ad ta grande facinus no ira opus e:fed moribus : no dolore:fed mente: Omnes iniuriæleuius exafpcrat : leuius oderut. Innocétis filii ultio eft: mori.Quod fi manifeftû é : nihil tue (moribus meis fuifTe:qdpofretee fufpedbutcxifticmus unde poftea traxcri parricidii cas. Vos decet (terto gare indices:gs magis debet (nocentia hoc loco:libetamaf:uici pfem. Ómninûc follicitudie:o(labore:cuftodia illa gfam:illû ambitum mcû: quo remuneror aduocatos:quo pfoluo iudicibus : illudppter qd audeo domu reuerti: propter qd nó timeo cafus:nó fubita pro pfe:no maligna fata.Fide nó capit:ut me tres abfolutóes amp;nbsp;inocentéprobauer(t:amp; effe/ cerit parricidam. Præterea pf q infirmu me q trepidu reddit ipfa uido ria.An fcilicct ignoro q, mereuerfu circufiftat totius domus malignacu ra:q,uiuo inter hoies qbus apud te gram parat:fi de nobis aliqua men/ tiant : fingantfVidelicet hoc nos (facinus præcipitac : (pellit g, aliquid fpamus de tcftameto tuo.Quid ego nó fentio qd fimili fcclcrc miffus in domu:a caritate taméexclufus abiceftus fufRogo q fiducia fac(us paro totiens delatus: amp;nbsp;paterna côqueftione præditusfQuod uis patrocinii! fperé pro parricidio meofDefendi nó poffcmtfi bibiHcs tu uenenû. Fin ge me parricidiiuoluntaté: finge here cas. unde occafioné : unde fidu/ ciamfEgo nee mori pofïü : nih ut depræhendar. Venenu paro qui mini dru qui nó (uenio cófcium.Dcfpicior a libcris:cótcmnor a feruulis:eui/ tant Èermone meu:colloqafugiüt:amp;charitaté tui fimulat odio mei. An uidelicet fpero pofTe fieri utipfeporrigamfEft.n.mihi ad cóuiétus tuos facilis acceffus. Venenu mehcrclc putabis quieqd dederit hæ manus.Et uirus præfentaneû paro qdftatitqd fubito corripiat:ut quéadmodu mi hi fupfit ulla deféfio:an Icntu: amp;nbsp;qd tarda pefte confümat:fcilicet ut nó flatiexclames:ut te meu uirus bibiffe nó credas.Rogo cui paraui uene/ nu:qddarc nó pofTu nifïmihiflta inqt parricida argumentu cft: amp;nbsp;hoc ipfu qdhabuifti uenenu. Omnibus indices:qbus aa fcele% conatus ad' innat'dcterio% quottidic fœcuda mortalitas : no hanc folâimpotétiam natura cócefïit:iqua malis metibus amp;nbsp;nocentiu ducunt(geniis:fed illis ufus ex aio e:totuq; qd faciut : de cófcientia poffidetis accipiut. Q uid eni fi latrone gladio tantupbcsf Sic munimus amp;nbsp;fónos. Excute pegrina tiu finus:hæréc tela follicitis.Nó uctat legesifta parare: pfpiccre:nec in ftrumetaphibet: fed æftimât ufus. Fiuge me uelutimediapfperitate ui/ trcpclamare. Venenu paraui:ad qd incerticafus:ad qdlagor:dolor ad qdcófugcret iprouifa debilitas. Miramini g, hoc feceri ho:qui circa me

fortunamtqdifcrimina Humanalaxaui : cuincfcio quid adhuc paretta tiens uiéti delatio. Debuit here ifua poteftatc morte:quæiam pf pote/ rat occidere. No eft (quit credibile ut mori uolueris absolutus : qui reus noluifti.Potera quidé dicere pater nixi:du fpero fas eile : ut icipias ali' quado mifereritut te fqualor meus fragat:mitiget lachrymæ: palor exo ret.Sed ignofee inocentiæ:tûcmc decuit ptinax amp;nbsp;rigida defenfio. Vi/ xi ne me uideretfcxpuliffc de fæculo,pfûdo% fcelerû depræhefa trépida/ tio:nc fup cadaucr mcû pciamarc polies:certe'merito timui:merito præ 'dixiuenenû qui uiuedi no habebâ audacia : ne fupremis meis couitiari: ne qd polTcs obiieere iâ no negaturo. Vcfu tibi de (patientia mea fatédu cft:eadéméte nolui mori cû abdicares:qua no bibi eu iubcres. Sed frue re itcßz:frucrc fæpius eófeffione ta mifera: amp;nbsp;qa oculos fpccftaculo no li/ cuit iplcrc: Catient'aurcs:uolui mori.Adiicc fiuidcfhac malis noftris co tumeliam ut fterroges quarc:abdicate me fubide uoluifti.Q uid ais rc^ natura pietas/ Ita iuftiores cas het impatiétia:q corpoamp; dana:qFaculta tu triftis eucrfio/In fuprema me præcipitat pater.Ita no hæc uni uox co pleélit''oés calamitates/ Nó uidemini nucuobis uniuerfos audire mife/ ros/ PoCTumus fortaffisalio^ accidentiu Cpare finem. Non hént proxi/ mo8 4odia regrefTu.Q uæcûq; nexus accepere naturæ : amp;nbsp;qua: fanguine uifccribufq;cóftri(fta (ut:non laxant'diducta:fed pereut. Q uædepri/ mo tenore nafeédi uis icontraria uïéha dcflcétit:diuq; prauitatis fuæ ri/ gore durata:moxfpriftinu curfum remiffa nó redeunt:fcd quo totu pó dus omneCq; uircs iclinata traxcrüt:uigorcquo fibi pmiffa creuiffenttin ipfius uitii robur adolefcut. In hoc eft tota difficultastut icipiat nó ama re filiu pater. Hoc cû fronte confeffionis accipit:reliqua præcipiti furo re decurrut: amp;nbsp;redituris charitatibus obftat quieqd reAiterat odiis. Sc/ mei Cibiparétes liberiq; mutant': femel aufferutur. Fceliccs q henticon/ fcientia Cua:qd debeat emendare:corrigere. Illa demû pot ira definere: quæ coaluit ex uitiis libcroßz. Ego qd facio:cui nó Iuxuria:nóeft muta/ da petulantia:cuius abdicatio nó de meis:fcd de patris moribus uenit/ Fruftra mihi cxhortatóes:fruftra bladicnéuana folatia. Hois que pater odilTc nó définit unus exitus é:ut Ce oderit:amp; qtulum hét de dolore nro ille quo uenitur ad indicé dies.Ego cû dico pf me odit : illud exclamo: oes Ane me fût fefti dics:ois Ictitia Gnè filiotnó alloquit'mœftû:non a(Ti det ille languéti. Gratiflimus quifqs de nobis triftius aliquid attulerit: quifqs maledixerit:cóuitiatus fuerit abfenti. Ego fi hoc pofTü ferre: me rui. Alia fût aducrfa:quæ de cótinuatóe fui patietiam parat:quæ durât affiduitate firmatq; mente. Quod te pater oderit quottidie nonumdb

n 2

Minus Fortaffis uratinuicëfimukätes: amp;nbsp;mutuis detcQatoibus luifa re/ fpirct.Odiû is tantû filius pfcrre poterittq amp;nbsp;ipfe oderit pre m.Vos nue indices:uniucrfos quin imo mortales ifœliciffimus iuumis iterrogo:qd me facere uultisf'Explicuit nos fine dubio de criminibus exitus : q,abfo lutus fû. Tarnen no hoc effecit ne mori ueli: fed ut mihi liceat amp;nbsp;umere: Vidius fu enimehcrclc uidbus fü indices abfolutóibus meis:amp;(quæ cer/ tiffima cdaiælaborantis ifirmitas)mifera fœlicitatc defeci. Que mihi uultu domum rcuerfo:qué fuadetis aiumfNódccet gaudiu meum : cx/ afpcro hylaritate: offendo triftitiatcapto fermoné:inuifus fu:tang arro' ganter ifultem.Doloris ca dicortfi propius afpiciortuidcor fi recedo co tcmnere.Q uoufep uiccmusfNefciut prorfus abdicatoibus medcri:qui nó flaticædûttq cofeientiæ fut rigore nitunt. Nó uincifpater:nó fum abfolutus cü domuueni:nemo me diligit:nemo me reneret .lam ad nos de pœnatibus illis no pertinettnifi fecrcta:nifi latcbrt. No exuo no de/ pono Fordes: amp;nbsp;mihi quottidic fenex tanq accufaturus occurrit. Attédo qd ficia:quid loquar:qualis afpiciar:amp;Cqdmaligniffimu edfollicitudi nis gcnus)meipfe cudodio.Satiadi me uita fatiafti: amp;nbsp;cu fœlicibus quo q? ueniat ex nimia,pfperitatis cotinuatoe fadidiu:q,tediu paras labitu/ dine mifero^fConfupta efl ilachrymis i precibus ætastexaéli fordibus diestanxictate nodies. Quid mihi cótra ta indigna:tä grauia promittit itcgritasfAbdicari debet que nocente pater odit : mori quem inocente: Sed ut credamus inqt uoluilTc te mori:cur potiflimu uencnof PoGis q/ de pr hac de oi fupremo% genere lite facer morietibus: Et qa rerc natura uarias fato^ uias idulfit ate :inullo no exitu fimili ratione dcprihcdas quicqd ellecftu efl. Sic fup flridtu nudatuq; mucronepdamares : cur no ucnenof Sed nihil e delicatius exitu:que no fupplicia:no metus: fed col ledta de calamitatibus comendat ifirmitas. Mihi tame prteipue cu hoc mortis iflrumeto propria cocordiae:no fpargiteruoretno truce cadaue ris reliquitafpeélu:placida cfl: quieta eft. Ingratiffime fenex ego amp;nbsp;hoc fie moriedopfpexera ne me occidilTe alius uiaereF.Te nucapprahedo: te itcrrogo pf:ita parricida fu ego qui uenenu affero i domum tua impa ratu:rude:terrcdü:cuitam multa reflat anteq dari poflitf Ita parricida fu:qui iuxta te quæro fecretû:qui de potione tibi incerta : qua nemo de tulit: qfimpliciter:tam facile refpódi. Secedo i medios pœnates:nullos ab itroitu præpono cuflodes:nó euito trafitus:nó excludo neturos. Ro go utrû hæc oia fut occidere noletis : an morifVenenu qd tibi pararet: inuenifles ab(confum:recóditum:multum circa illud palloris : attoniti cocifa uerba : trepida fufpiria:amp; me negantem. Parricida depræhenfus

cHudiffct uenenu:nc Fatcreë.Cur ergo inqt G tibi parauerastno bib/QiY Breuiter pf amp;nbsp;fecundu natura códitionis hûanæ refpodeo:nihil aliud cé in potcftate mifero%:q ut mori uelit. Ego cü dico mori uolo:n6 hoc di/ co moriturus fû:dc aio meo rerpódco:nó,pmitto d fato. Miraris g, quis iam teneâ uenenum : multû tarnen adhuccafibus icertifq; fupeft accipe: pfoffis plærûq;uifceribus:uita taméab ipfa defperatóc redeutem.Stri/ dos circa colla laqueos aut nexustaut ipfius corpis ruina dccepit. Rota tos p abrupta molis iadus explicuit.Tacofenrancû eft ne moriaé:quc/ lit q q, morimur iuiti. Sed malo ficutcœpi fimplici tecü roncconfiilcrc; Nihilæque pr impetu coftattq mori uelle. Nec quicq rcs hûanæ ipatien tins hént percutis affcdu.Hûc fi retinere uellesdufficit ut morcris:amp; ra tioné quoq; hot mortis eripiet: (iqs abftulcrit ardore. Frangit alum quif qs interucnit:abducit:auocat quifqs alloquit. Ambiunt'cûda morien difpatia pro uita.Ideo nos mehercle credidcri eiufmói exitu eiligere fe/ cretu.Minimû eft q, cófundat hofem ifirmitatemoricnté:amp; exiguis eau fis opus éïut difpliceatobitus:quémifero fuaftt itegritas.Q uid fi inter ucniat aliqs:qui gaudcat:qfeuidicari putet : fi teftes adhibeat oculos: quibus luidendu fitfStati mehercle arrogas uita fimulabit'iftaticontu/ max dolor cu depræhéfa morte diffentiet. Nefeis qtum inihihefitatóis paraucris cu interrogastdu rcfpodcre cogis. fed is quoniâ amp;nbsp;reddere ite ru littigare defédi. Me uero tue pariter oés tcnuiftis affedus:idignatio: pietas:reueretia:dolor. Ego propter prem mori poffum : cora patre no poffum.Adiice nuneqdamp;dixifti bibe. Si meherclc fautiu palpicantecp ludiiTcs adigere ferrû:præmeré clufis uulneribus aiam : fi ftrigereapta, tos ad colla nexus:conarer abruto defilire laqueo. Si no iniceres manu: ad præcipitiapperanti fledere in plana curfû. Merito prorfus ala fecre/ tu folitudiné$captaueras.Interuéit pf:adûeft. Perit ille fufccptæ mor tis ardor:amp; utro$nos rcfoluit affedu.mori no debeo:fi uetucrit:nó po tero fiiufTcrit.Bibe quit. Nondu quidé potioni uirus aptatu é : fed me ideo depræhédifti:qa adhuc terrebat'. Multa tame mihi pf ante faciéda fût. Volo prius couocare feruulos:cotrahere libertos:côplorare:coquc,' ri:mâdarc: defédi. Bibe mihi uero tûcadieciffe uifus es:teneris : hires: eamus ad indicem. Bibe. Sed hoc iubes tanq negéuenenû.Interrogate nos uelutiilla fecreti noflri præfétia libet : qué mihi poft hac uocé alum datisf Dicit hoc accufator : dicit hoc uidus : dicit fecreto : dicit fie ut poffit negare:fl bibero.Bibe.Ego quide uolo:amp;hoc q maxieparo:Sed totü hunc aium fenex tua auiditate mutafti. Bibe. Quid rcftat aliud q ut reeufantis ora diducas:ut infüdasp oppofitas manusfMihi ucro tue

n 3

exciditqducli:quid parare. Vidi truces loqueris ocuîostuultus patrici dali ardore fuffufos Juberi mihi uidebartut bibere tuû uenenû.Nefeifti pater ptinacia meâ feruare nefeifti. Filiuppter te mori uolenté depræhé difli:uis occidererVetaJuade poculû ne hauriâtbibâ. Exclama temera rie qd facisf'Iâ defmo irafei. lâ reuertorf gram. Properabo:ut hoc feed aures ferat:ut ipatietia tua fruat oculi. Tibi (putes q, me retor(ifti:q,ab lata fut facrameta percudi. Innoceti facilius e mori: fi roget'ut uiuat.Fide deo%:iqua me cotumacia pf : in que tue ipulifli cótentóis ardore:eu diceres bibe nec uiuere mihi libuit:nec mori. Ereptus fu mifer aio meo: amp;nbsp;iprouifa uoce peuffus fteti fine affeélu fine negotiatóe attoitus:amés: amp;nbsp;pene aliter occidi.Nihil eftpfeéto iprouifo% dolore torrétius:amp; fra/ étæ malo%cotentoe mêtes ad inexpeclata caligat. Nd querelas poft hoc iuenio:no uerba : no lachrymas.Äd nullius rei conatu fufficit mori alte rius aio : amp;nbsp;fuo ueneno.Licet igiénoua me reatus mole couenias: no pœz nitet tame fixifre:no pœnitet illû fpum:rigoréq; percudi tanq parricida moriebar.Pater q querit qd no bibi:ia nunc diceret depræhéfus erat:ne gare no poterat.Elfe nue ter abdicatus : amp;nbsp;me cótenderet ad indices me os redire no aufû. Bene qd fie effudi:tanq uita rurfus placuiffet. Venez num qduideret depræhenfû nemo ideo bibißfe crederet': qa fibi paraue rat. Die nunc no fui paffurus fi bibere uoluifTcs. Dcide hoe ficæbas:ut me hodie quoq;coneris occidere.No eras paffurus.Quâdo p fide inii/ cis mausfpotuit cade:potuit pagi breuitatequa iufferas.No cras pallii rus deide no timuifti:ne mihi aium percudi uel hoc faceret:qdputabam iuberi. Facinus e fi morior:ut poftca querat :an nolueris occidere.Tu li cct iuidiauocis illius alterius metis fimulatde defedas:occifuri tame fuit ipfu expimentû. Nec bereft rigoris quædâ patiaris an teptcs.Nunqmo nebitpfem filius hoc qdmoric : que no moult hoc : qd paratus eft mori. Q uid nuc facia indices ptinaciffimo rigori:iqd me copona patietiæ ge nus./uidetis holem que nullus ai mei ftatus mutat:que cofciétia nfa:quê offendit (firmitas. Vinere uolo:pturbat:expellit:.Mori conor:(terpel/ lat:exagitat. lâ fortaffis aliqd(fi nobis hodie quoq; clemétia ufa fuccur rerit)parauit:(ucnit. Q uis rinis:qs exitus (credibilium malo^fde filio abfoluto fecit ut morimallet:de moriéte ut uiueret. Vos nero faeftißimi uiri:toties quo ia ambitu:qbus polie cóuenire precibusf 111c uefter ifœ/ lix ille ufabfolutus fiere uetitus eft. Non hét gram fua gcnuacópleéli:amp; ad fatigata mifericordia noui difcriminis pódus attulius. O mors femp (parata miferis:ncgata cupietibus:quado fuccurresf Me infœlicépdidi uenenü. Sed quatenus aliqd pf expeélatói tuxrcpromifnnolo defpes.

Fruere quin imo ante fuprema : ante exitu meum hac uocetuicifti. Ne, fcio quide quod rurfus elligam obitus genus : an placeat reparare uirus infœlix. Sed prædico:teftor:quæcûq; federit traditio liti : mifercre ne iubeas:miferere nc cogas. Facilius me occideret g mitus tui:lachrymæ tuæ.Et ne mihi putetis ilia fecreti noftri excidite uoeétuenenû quidc te iubente bibere no potuit.Quadoq; tame hoc occidet qd bibere iuffifti/

Argumentum.

Air tractationis fit actio. Spetiofum filium ifamem tanquam incedum cum matre comitteret : pater in fecreta parte domus torfit : amp;nbsp;occiditin tormentis. Interrogat illum mater : quid ex filio compererit. Nollentcm dicere malæ traamp;tionis accufat.

Pro muliere contra maritum.

T fi indices callidiffimus parricida facinus fuu fic ordiauit: ut nobis mfem faceret luifa Gue diffimularet mifera morte fi lii fui fiue querereé: tataq; moßroß: nouitate circudata eo p duxit : ut fibi uideat'ifamaturus irc^ uel patientia nfam ucl dolore:matri tame cuius calaitatibus no minimu fibi uedicat orbitas lo cu:idco ad uos fugiedu fuit : ut feiretis no illi prtflari q, tacet maritus; Laudo iudices laudo mifera:q, iterrogaf noluit doirq, nihil fecit amp;nbsp;ipfa fecreto.Hic cora ciuitate cora liberis ac paretibus:amp;(licet diHiularc pa ricida uidaf^cor a rumore mr iqrit:qdtormetis unici quæfieritîqd mor te eóperittrefpodeat faite rcustfateaËiratustcur fpaétacruAlitatemode ftiæ trete fubäitit. Nec uxori potuidri pareer;de q fcifuoluit:an eet icc Ra:nee filio:quêtaq fciret occidit.Ante ola igit iudices mulier ffœlicif, fimi pudoris hoc ab affectibus publicis petit: ne nobis aceufare uidcat'; Rea fe iccflitrea parricidii putat. Exhibet populo cofciétia fua: amp;nbsp;aduer fus queeuqr fermonê: qaeuq fecretû : marito famæq; privat fterrogädi poteftaté. Vellet inocétiâ fuisobar uifceribustuellet ieculeos fignes hac mifera præcipitar pietate. Ignofcitc indices ipatiêtiæ:quæcôtra callidif fima diffimulatóem libertate doloris exeftuat.Inccftûpbarct filétio pris fi taceret amp;nbsp;mf. Eqdé iudices ta cotrarios affeCtus fenis fatis admirari: fatis Rupere no poffû. In rumore ta fufpieax:poft torméta ta paties:mo ad fabulas uulgarcfq fermoespnus ac facilis f orbitate i parricidio fatus quocp dolor coticuit. Quo répété couerfus é:1qua modeftiä defpatoem q; defecitftorfit tag diCtn%:tacet tag dixerit.Fidé igit ufam iudiccs:ne cui præRet magnæ Pueritatis audoritate no poffe defédi : ne ne ideo fu fpicari nefada malistga fe filentio parricida mirat'. Parcere nuc illu cui g tacendo creditisfLoqui fecu maxle putat. Et fi bene artes amp;nbsp;profudi

mentis cofiliapfpicio:rc(podcrc fibi uidefplufq mater iterrogat. Falhf quifgs hue ede credit (explicabilis doloris ædû : amp;nbsp;inter filentii cofeflio nifq; cas mifeßi pudore.Aliu exitum no hét: g ut refpodcre nollcuidcre/ turtquifqs filiû occidit amp;pbare non pot propter qa debuerit occidi, Co fungat qtum uolct nocétiffimus fencx cü rumore populi filétium fuu:amp; relatura ordine triftiffimæ fortis collata malignitate claudat ora : cope/ fcat aditus: fecuri tame edote mortales : fas edinocctiflimæ matri uelut in teplis:uelut apud ipfospclamarc fupos:amaui filiu meum. Matrona iudices cuius puellares annos prima rudeq? coiugii mente nulla libidinu refpfit infamia:cuiimpudens rumor tfufpicax maritus nihil unq potuit j obiiccre nifi filiu:quæ pudicitia: prima fiducia cd:edidit partu que ma ritus agnofccrct:nó tiuit ne flupratfurtiuofq; cocubitus paruuli uultus: aut crefeétis ifantiæGmilitudo detegeret.Natû de te côtinuo({i qd ipfi crcditis )quot;paticntius cóplcxa:q reliqui parétes no in nutrices ncci mini/ fteria fcpofuit:fuis aluit uberibus:fuo Fouit amplexu. Nûqd amp;nbsp;hos an/ nos parricida:nûqd amp;nbsp;pueritia miferi iuuenis ifamasf Adu eft de facto rû noium fide:fi ut uidcat innocés matcr:ætas tantu filii facit. Accédez bat hac erga unicû optimæ matris ipatientia rigidus pf : afper maritus: amp;nbsp;fibi uidebafpa% iquot;plerc:qué pro duobus cóferebat affedu. Rarus hic nâçpad ofcula difficilis amplexibus:amp;qunicû afpiccrctafotquo quado q;pofTet occidere:fecit ut notabilior cét charitas matris. Omnis igrfmi feræ fermocu filio:ois in publicu pariter egreffus. Gaudebatetiâ q, Iau dandus occurfibus:q, oi frequétia cœtuq; cofpicuus:populo ia ipfc fate rctur:q, plus amaret'a matre. Miferemini iudiccstne nefandas fufpitocs maritû ex ullis traxi(Tc credatis idiciis: Suu rigoré:fuû tantu fecutus cd aium.Filiu fi no ames:uidcatquot; tibi mater adamaffe. Queftu^ me nuciu dices putatis de licétia fermonis humanif Ego uero iuxta hue pfem non accufo rumoré. Qua: materia fabulæta impudétis : quis fueritaudor: ifte probauit q credidit. Facillimû fuit ut loqueretquot;populus de feefto:de quo mirabatur pfem fufpicari. Hæc fût iudices quæ mater fecit fecure: fimpliciter:palam:cora marito:cora ciuitate. Referat nûc fuû ifle feere tû.Iuuené(quæ itegritatis pria fimplicitas eft)nihil timenté in parte do mus:q nulla,pclamatio:nullus poteratgemitus audiri:rapuit:abduxit: Ibi uerberibus:ignibus:oi crudelitatis arte cofûpfit. Quis unq iudices peius de mocétia tempo^ de facris meruit affedtibusftorfit filiu utpba/ reficeftû: occidit:ut credret. Poite nûc ate oculos iudices duoßzparérû cofeflïoné.mf exclamat filiû amaui:pf dicit occidi.Nefas éutrûq; pute tis inocété. la qdénocétiflie fenex gradi feritatis depræhéfæ idiciû cd:

ty CU filiu occidristut: iterrogcris expccTis.Nó crupis ab illo fccreto tuo terribilis ipublicu:amp;homo filii cruorepfufus nonpclamasmo deos ho mincfq; texaris : no occidis amp;nbsp;mfcm.fcilicetmoddlia te fcclcru tuo%:q maxie decet:amp;ideo tibi reliquisunde fis quietæ patiétiæ. NLfer parcis uxori:cóiugales deos amp;nbsp;ledtuli iura rcuereris.' Oqno hét nee qd mentia tur♦Malæ traétatóis agimus.Placet ergo indices ut illa uoce qua matri/ monio% coquerimuriniurias:gemitu quo corpo%cotumelias:dana:cul tus:negatos ipubbeu deflemus egreflus : orbitates ac libcro% fuprema plangané. Quid tame facereuultis mife^ dolorem: fi no hét alia fexus hic lege : fi fera iuris huius anguillas ois nuptiaal querela cóftriéla éfMa ter quæ de morte filii maritû malæ tranatois aceufat:non uindicat: fed phare cotenta eft q, no debuerit occidi.Omittamus paulifpindices orbi tatis triiHfTimæ dolore:amp;in parricidio malæ tracfatois reddamus aliu/ de cas. Ita no inde quereres uxor:fi diceret adulteriu de me facile fufpi/ catus es:cito credididi. Matronalis pudor rutella non ex fua tantu inno centia hét : ifirmitas huius fexus nó pot tota improbitatis exiffimatoem debere tantu moribus fuis. Ois in fœmias ucnit marito^ prædicatoe re uerentia:oés fermées origine de ueftris peéloribus accipiüt.Triftior uul tus:querelarfaftidiu:fatum éconiugii. De pudorepnuciae:mittit i ora populi:mittit i fabuIas.Hoc proxia minifteria narrat:hoc exteri putat. Nemo peiore exéplo temere de uxore credit:q cui oés credituri fût.Sa/ ne faciat uospnos ad fufpitoes nimia charitas : amp;nbsp;ipatientia diligédi plæ runep dcfcédat:ut credas facile qd timeas. Furtadhipra: raptolq; cócii/ bitus obiiciat uel falfo maritus. Fas fit:fieri folet.Partins taméli iam fit amp;nbsp;mater : fi in fide cavitatis uxoria fœcûditatepfecerit. Q uid fi fit iam iuuene quoq; filio feuera:ia nuru nepotefq; profpiciatfMiferemini tépo ru:ne alienæ mocétiæ iterprætratoem d fuis quifq; moribus trahat .Ince dû polTc fieri pater hoc folo uultpbare:q, filiû potuit occidere. Rumor iquit fuit. Ed hercules cui cotra re% natura : cotra parères liberofq? cre/ dat. Rumor fuit. Hoc ergo fie audicmus:tâq fi diceres cofeius detulit: fernus nûciauit:ancilla:iprouifus aditi:dû no timeor aduenif Rogo lu dices utrû credibilius putatis:icedû de matre:an de rumore mcndaciûf Réimpudétiffimâ populus loquédo fecerat:nifi pfcredidifTet.Peffimû indicés hûana% métiû malû cft:qdfempanidius nefada fingut:nec ufg fc mains opepreciû putât maligni facere fermées:qeu incredibilia quail depræhéfa narrant'. Necefie é cétentiofius loquarisqd probare né pof/ fis: amp;nbsp;affirmationem fûmit ex homine:quicquid non habet ex ueritate. Eft tarnen hoc iniquiHimu de loquacitate populi:quod plærûq; accidit

cótctio:n6crcdétiu fama. Materia miraris rumoristde qua nemo nee 0 bi credittqua q narrataffignat alii.Rumor res fine tede: fine iudice:res ex icertis iprobiffima:malignatfallax:amp; fimilis filetio tuo.Quid amp;ip/ fe de rumorc fenferistuis bteuiter pbemf Tormétis querendû putaditan nere diceret. Sane fit aliqua publici fermois auctoritas i illis:ad quæ fas eftpopuli puenire notitia. Video cur adulrcriapferanfin fabulas:expli canéper minifteriatp cófcios:héntfconfulta gaudia, pars uoluptatis ui deéede iadatio. Facinus ucro : cui ft fas e ut illudhumanæ metis capiat: audacia:circudaëundiq:noxpfuda:denfior caligo tenebraßztqd noce/ tes fuis quoq; oculis uix fatenF:nóferuo : no creditancillæ. Quid inter nutiistqd opus e minideriisffufîicit aius duoßitexplicat omne filius ma terq; fccrctum.Incedu tanto (credibilius eft:quanto amp;nbsp;de illo plures lo/ quunt.Omifera coditio fexUs cuius ipfæ plærûq; uirtutcs : fabulas pa/ rat.Cur ifta nullis ipublicu gaudetegredibusf Vndeaduerfû oés ta rigi da coucrfatio:tam Icucrus aHcflusf Nihil c6cupircit:nihil ergo defidc/ rat.Filius poffidet euCta tepora:uniuerfos occUpauit affectus: filius ma tris tota lactatio é. Rogo nûqd adamauitfMihi crédite no ednefäde^ ifta (implicitas. Da ut fit hæc (ter mfem amp;nbsp;filiuconfcientia:pareet ofcu lis pala:abftincbütcora patre cóplcxibus : ois familiaritas fubftrigetin publico:fcrmoncs:occurfus:cora feruulis libcrtifqi Uitabut : amp;nbsp;maximi fcclcris ardor captabit affedare grauitaté. Eilige parricida qduoles:ice flfi diligés fufpèCtü no crit:negligés depræhédit. Sed quid ego fie ago: tanq (auditu incredibile fcclus locutus fit populusf Teneo i hoc fermoe fteius unius mali mariti. No intereitmceftu de uxore fingat an credat. Q uidifte ergo no timuit ta nefanda: fei fama:nec ad aures patris pueni re rumor erubuit/ Diffimules licet : a te malignitas accepit ortu:tc fecu tus eflquifqs hoc aufus e narrare tpferre. Da bonu pfem:bonu maritu dieftuR zme putastno credetfNefeiet effe rumore.Ite nue iudices: SZ ad/ huc dubitate qs fama: fuerit audior:cuius pf agit cam. Spetiofus iqt fu it. No magis hoc facius imfe cft: qcrime in filio. Spetiofus fuit: ut hoc obiici poflit:utdcbeat:adiiceamp;adulter amp;nbsp;raptor. In illa matrona mari tali dolore pœriæ pcuffustiilla uirgie publica fubclamatus iuidia:quag hec quoq; intra notos decurrutiuuentutis excurfus. Q uidaisfAb ice/ fto libidines cceperuntfHoc primu unq iuuenis admifitfhoc folu argu/ mentum fumis ex formaf Dic potius depræhedi iuuene mihiuenena mi fcentem:in necem mea confeientia fcelcris eft armatus.Infinitu eftqua/ tum debeat ante fcciflc filiustut dcillo inceftuin pater fibi credat. Spe/ tiofus fuit. Quis eninon eft formofus filius matrif Amant debilitates:

amplccftunt illü morbo^ fuppticiorüq? pallore: amp;iturcs charitatis accre feit ipfa miferatio. Nó ipedit ægræ pietatis aiquot;um deformitas:pulehritu do no auget : Amare liberos unus affectus é.Liberi marite liberi no ama tur oculis:nó coplcchit mater ore:no uultu:fedc(li filio matri nefeio qd hoie formofius. Poffit forfitan nouitas follicitare uifus:cxpugnarc men tes. In matris afpeéfu coalefcit ifâtia: pueritia cófurgit:iuuêta furrepit: fpetiofu fuu quottidie uidet:mirafraplecftié.Quæ ta diu amauit : qua do icipict amare defineref Nó eft opus nocentiffime fenex ad hoe nefas eharitaterfed amétiatfed furore. Vtiiuuene fuo mater poffit cócupifee rc:q, formofus cft:oderit oportet q, filius e : amp;nbsp;adeo factis affectibus no adiuuat 'in factus:ut ad aliud pobliuionc fui trafirc nó poffit. Quid qd amp;nbsp;hoc icrcdibiliusé: q, pare duo% pofeit infania:amp; ad iceftu opus e:ut adamet amp;nbsp;filius:nó ut adamet'. Ab utro dcidc uultis incipe preces:ueni re fermone/ Audebithoc filius rogcre mfemf mater hoc impetratura fe fpabit a filiof Huc aium tuu fencx:quo cu maxfc raccsCfi nó eft callida: nó maligna fimulatio )de fide tati fceleris iterrogo : an pót mater admit tere qdloq non pót paterf Spetiofus fuit. Libet iterrogare hoc loco oés huani generis afFcdus. Placet ergo ut fi filio obtigerit idulgêtior facies: uultus eredior:refugiat mater aplexusf Si uirginéufep ad notabilé fpe/ tiem natura formauerit : timeat ofcula pf:horreatep côtaduf Diïdeiq; male perdat tam ipudentes follicitudfes:ta nefarios metus. Prope eft ab incefto timere ne riat. Malo fimplicitatc:quænô uereafinfamia : malo nudos affectus incófultaq^ pietatem. Nihil de fe fingi:nihilcredat poffe narrari. Teneat infatiabiliter:auide:tati fama nó eft ut amet filiû mater follicitudine pudicitia:. Me quidé marite fi quis interroger : oés matres liberos fuos tanq adamaucrint:amat. Videbis oculos nunq a fatie uul/ tuq: deflectere:comere caput:habitumq; cóponere : fulpirare cu recefre rit:exultare cu uenerit:cóferere manus:pendere ccruicibus:nó ofculis: non colloquiis : nó præfentiæ uoluptate fatiari. Hoc ergo tam nefanda fufpitione fæuiffimum inceftum non poteft fingi:nifi de optima matre. Execrate mehercle Iudices:fi crimen iftud clarius obieciffet filio pater: fi ufep ad uerborum proccfTiflêt amétiam. Nemini minus fas elle debet credere iccftum:q qui propter illud paratus eft filiû occidere. Quid qd nó credis tantû nefande:fed quærisfIta nó times móftri huius agitare fe cretum/Populusloquit inccftu:fcd tu nega. Ciuitas infamat:tanto ma gis ofculare unicû: amp;nbsp;cóiugé tene:pariter duos circa tuu ftrigecóplexu. Prohinaudita feritas:ita patri no fufficit no credere inceftu : quod non poteft probaret Ferrem taméadhuc fufpitoes tuas nefandiflimc fenex:

fi diHimulantcr idicia tati fcclcris a^itafïes.Obferua fermocs:fecrcta cu ftodi:oium dic%:nodtiuq;mométis fagax fcrutator ififte. Quid tibi cü abruptisfqd cü fuprcmisf Incedu iam credas : oportet ut torqueas. At tu:proh nefas : uerberibus ignibus:amp; tota crudelitatis arte fcutaris ré: de qua no deberes Îterrogare fcruos : de qua ucmiliû quoq; corpo% pa/ tiétiam petulater excuteres.Laminas accedis:eculeos moues : amp;nbsp;patrici dio fufpicaris iceftum. Nefeis qdpræceps:qd abruptu tam nefâdædili gétiæ furore comoueasfPater q de icefto filiu torquet:no eft negantiere diturus.Olum quide Indices icerto% fufpitocs peffimæfemp a corpibus incipiut:ncc bene de cuiufq moribus illâ partem hois iterroges:quæ no aio fed dolorc refpodet. Nondu dico quern torqueas : quis iter cculeos ignefq? ponat:cuius arguta prius idicia præcedât. Nouiflimu debet ee quicqd torquetamp;punit. Fidé hoium deoruq;ne grauitate putetis a no uiflimis ultimifq; cœpiffe. Nó hétpbatóem facinus : de quo pf non pot aliu torquere q filiu. Video qua poifis rone defédi:fi oia ante fccifti:ut inceftu aliter erueres.Quid aisfintcrrogafti fcruulos:nó potuit cofcius lueniri, Exquififti ancillas:no apparuit miftra Hagitii : no obfcœna litte raiycómcrtia : no fatétis depræhédifti nefande bladitias. Nihil inuenis maritus domius pffNuc amp;nbsp;die fciffe rumoré. Sed ut torqueas ducatta men queftio pcóiugis minifteria:p filii fcruulos:iilla potius uilitate de/ læuiat. Prius é ut repudietuxor : ut diuortio fiat i domo grade fecretu: Exceditoém imanitaté: filiüideo torquere ut fcias an inocés torqueat Vnicû pr ignibus:uerbcribufq; fterrogas : rogo quid fadturus fi pnega/ ueritrVidclicet ut laudes:deide dimittas : ut ampleélaris pufta uitalia: amp;nbsp;laccri peéloris uulnera pietatirurfus admoucas. Solus fupereft pudor hoi:qui torfit unicum:ut torquere debuerit. Faciat te necefle eft res ifta pcdimu pfcm:amp; oderis oportet filiu:cui fatiffacerc no poffis. lam iam malo ucnena:ferru:fubitos i(ftus:iproui(aq;morte.Inceftu q no credit: torquere no debet. Q ui crcdit:ftati debet occidere, q, fi tormeta etia fi lii placet: fl praftada eft fatiffadtio ta nefandi rumoris : exigo ne perdas queftioné: imedia ciuitate:iipfa coftitue fama:aduoca illos malignos: illos loquaces: amp;nbsp;fxculi re exquire audiere populo. Cora oibus torqueri debet:de quo loquuntoes.lntcrroget quifq; qd uolct : fuis auribus fuis credat oculis.Cur iabdita fcmotacp parte iuuenisabducito Secretu que ftionis nec iccfto filio debetquot;:nec innoceti.Dabo adhuc inter fecretu pu blicatoemq; tempamentu.Aduocappiquos:adhibe amicos:circupone iuueni ferios fenes : iterfint magiftratus affiftant quibus here poflit ciui tas fidem. Praliarc debes aut tibi ut probare poliis:fi confeflus fuerit:

aut filio G pncgiucrit. At tu nefade crudelis tollis quinionis alrcri pat te:efficis ne poffitamplius inoccns ce q tortus cft. Q uidagutcotra po/ pulu tormeta fccrctafPrædico reflor itcR dant'malignis alimera fermez nibus:amp; aquiflione fepofira imaius reditinccrtu. Cora oibus torque/ re debet filiu parer:amp;quultabfolucrc: amp;nbsp;q paratus é occidere. No uul/ tis Indices ad facinus iaigniffimæ quxflionis accedat : amp;nbsp;q, ipfe torfit fi liu pater/ Adeo ne no potuit libertis aut fcruulis neceffiras ifla madari: no carnifex potius adhiberi/ Pater itormetis filii no aucrfos tenuit ocu/ Ios:ipfe nefies fcidit:nelamera laccrauit:manibus flagella cocudit: reno uauit igncs:amp;mori filiucontentoeno feinit:diduxit os : qdiam fupre/ ma claudebant: fouit afum ut logis cruciatibus patietia fufficeret.O di/ gnu pfcm:cui dicat moces filius feci. No mehercle iprobe mihipclama turus hoc loco uidcor : hoiem q torquet'in mfcm:debcrc cora matre tor queri.Cur excludit'ifœlix a fua ca:a fua quæftionc/ Adhibe fpetiofi cru ciatibus hac nimis amaré:huius gemitus excipe : huius fiifpiria ocnlofq; cuflodi:Gqd facinus admiffu eft torquebisqdé filiu:fed fatebit'mater. Irrupere me tu maxie puta i illud tuu parricida fecretu: iniiciqpperanti quxhioni manu:inhibe iaustfubrrahc paulifp ignes : quicqd cflqdme ruidi,pfer imediu: memeto te feci (Te de filiqppter qd tibi no debear ere di.Quid fpum dolore præcipiras/Q uid miferæ itcruaHapariériæ pri/ naci crudelitate cotiuas/ Si fruffra tibi fufficcf eredis:qd audieris nucia repferf:Inceflu ut credat'ipfe debet audiri. Mirabar amp;nbsp;ego indices : fi ta nefadaquædio aliû exitu potuifTet here:q morte. Hie eft parricidiipu/ dor:fie definût quæ incipere no debent. Facinus quxftionis opis feelere maiore.Exire tibi nideris p orbitate.Scimus unde uencrit ifta cotentio: nihil extorfit fxuitia mifero. Vicit torquenté qui occidit. lam ia no mi/ ror:q, poft ifta no hés uocem:uerba no fuenis. Vnicu fine tcftc laccrafti: - unicu occidifti:folitibi deide uis uideri celare factus:amp; (parricidio quæ ris aliudetriftitia. Prxpoftera res é filiû occidere:deide erubefecre. Fas no cft no cfTe notu:pptcr qd fc parricida putat inocentem. EUigis utru uoles:aut tormeta danes neceflc e:autGlentiu.Quod no debet iudica/ ri: no debet queri. Poffis uideri fortafTis crudcliffime fcncx filentiu filio proflare: fi uiuerct.Cofumpta é paterni nois religio:ois pietatis fublara reuerétia. Si hoc ille meruit:pa^iquæftionc:pai amp;nbsp;ultionis i morree. Vi dicare uis cofeiTionem:traduc cadauer:amp; fup illa uulnera ocs poneeas. No cftciufdé fateri cur torfcris:amp; tacere cur occideris.Q uid ais feuerif fime parricida/Filiu cofupfifti p flagella plamias.Potes agereuifecra de tuis c5ccpta uitalibus:fanguiné q detua fluxit aiarno ifaiiia:no furore^

O

Sed qtum ufo uidcri:cofilio:grauitate:!acerafti. Potes taccre fupuu!nc ra unici:fup exutos artus metuédus affiftis:amp; cas quircntc matre:quæ rete populo:hoc folii dicis : occidi. Cotenta eé débet iccrta. Interrogari nunc te marite credis a mre folafcaufas mortis illius repofeit follicitudo generis hûani. Stat circa liberos attoniti parères: horret luicem fc chari tas fraterna coplcéti : ruptaé illa ofculoßi iter foceros generofq: fimplici tas.Q_uoufq; nos eu filcntii tui iterprxtatóe comittisf Si nihil fadtu ril qd debeat crubefeef tcmpo% pudor:qd fibiuolutucrba media fufpéfaf Si nefaspdigioGs fimile fabulis dcpræhcdifti:mifcrcre ne fis una morte cótentus.Inceftä grauius odiiTe debes:q, amp;nbsp;uenitffo% q, audacia inno/ centis imitat': amp;nbsp;taceriuidet irafci. Cu filiumpptcr rumore torferis pro pter tormèta occideris : no è media res:utncutru fciamus. Mater quidè indices inocètiffima hoe cóplorat :hoc ferre non pot : q, nihil parricida rcfpódet.Scd nobis uidet'iam iaq;eè dicturus no fallit nos nefâdæ quid captes hoc q, fupra filentiu trahis altafufpiria:q, iprorupenriuidcris ex clamatóe deficere:médacio parat'ault;ftoriras:amp;ifidé eruptura: uocis af fert:ut fateriuidearis fuitus. Dic tamc par é huic rei matris fregriras ut metiaris. O qto nuc dolore torqueris : q,idantem no potes aliqua truci pclamatóe difcutcre. Non uerba tibi cótra miferâ:fed arguméta defut. Nóuoce:fcd,pbat6e deficeris. Quod fold datreliquis infamia:amp; nos eu perpetua fermonû malignitate cómittis. Q ui iterrogantem uxorem nec dänat:nec abfoluit:rumore cótentus eft. Modeftia mariti pariter amp;nbsp;patris accipite. De muliere quæ couinci non pot : fufficerc fibi putat ut icefta credat'. Q uis una ta nefandas artes ta cruentu depræhédit inge/ niûfqa non pot,phare qd dixerit:captat:ut credat'qd no dixerit. Didi/ mulas:taces fæuc crudelisfinuenifti tormèta patris. Audi qd mifera fim pliciflimo dolore,pclamct : no efficies iqt callidiffime parricida%:ut no audea cadaucrampicèti. Ego uero iceffa fû fi poffu moderari gemitus: eóprimere lachrymas.Coite i funus oès liberi:oès parères cuftodite plâ/ élus mcos:obferuate fufpiria fi quid feci: fi qdadmifi fatebor. Ecce fu/ pra leélulu effufa ferale laceros artus : amp;nbsp;pcruftu coplexa corpus cxcla/ mo:teneo unicu meum uclit nolit luidia meu mifera formofu. Hoc erat qdinfœlicifïimâ matre ultra folitæ charitatis exagitabat affe(ftus:ama/ bam marite periturum.Infamcs quantulibct hanc impatictiam : ego mi hi uideor defuifrc ccflafre multum de lætitia: multum perdidifTe degau diis. Nemo unquam filium nimis amauit. Excufo tibi inquit iuuenis in nocentiffime q, fupremis tuis nondu præftiti mifera comitatum. Viucre quidè tc defuso cotinuo non debui : fed mori marito tacète no potui.

\

Rumpam tedium lucis luifr : fed prius licueritcoram ciuitate manibus tuis iuRaperfolucrc cum damnato.fupra crudcIilTimum fdentium parri cidatnihil te dixiiTe conibterit. Ignofce q, adludicium illud orbata du/ raui. Timui ne fi ad exitu impatientiatb prxeipiti pietate propcralivin: faceret alium parricida de mea morte rumorem.

Pro uiro contra uxorem.

Ebebat quide trifhtTimx orbitatis mifero pudori:ut ia tacere/ mus ocs. Et polltaprodigiofas re% fermonu(pnouitates:opor tuerat hoc ee nouidimu de malis ifœlicilTimæ domus:q, occidi filiu pater. Sed quoni a mulier imodici femp affectus fup cudta quæ uel paiTus fu paulo ante uel fcci:reatus quoq; me dolore c0cufric:ueni peti/ turus auobis ne me feiente filentiu cotentoi præftare credatis.Nó qa oc cidi filiu taceo:fed occifusé:uttaceré. Vtina indices negarepodé qdoc ciditutinatotu miferæ neceflitatis ordine fas eet itrar:amp;oris huius præ mere fccretu. Mirat'hac aliqs patiétiam meäf Ardor ille q me mó (pegit in filiû:ipfa fui imanitate cófüptus é.Quieqd erupere pollet ipclama/ tóern: parricidio padou eft:iorbitate côticuit. Non heo affeeftii .nifi quo cudi tantu patiar audia: feram.Vrruq; de filio fieri non pot : ut amp;nbsp;occi deri:amp; fatear cur meruerit occidi. Q uappter indicés fatis admirari la/ tis ftuperc no poffurq, mulier cuius præter optima fane cofcicntiarfexus quoqimiioré malis nfis pudore præftarc debebat:tacere no pot filentiiî meufNouo quin imo fabulofoqi fecû ipatiétiæ genere diiletit. Querit de populo q, loquat : de pfe q, taeat. Nec cotéta cofclTione mariti nihil fe dilliulare: nihil fcire rcatus andoritate tefticis:minuit de filétio meo facer fccretu orbitatis. 1 ftudametia fit an inocétia pditus dolor uiderit: ipGus aius pot fcire qd filius mens dixerit quæ me putat here qd dica. Fi déigrfnfain iudiccs:neuos orbitatis mifcratóe confüdat folamater:nè ucmixiæ calamitatis ibi tantu putetis refcdifTc fenfû:unde nos lachry/ mægemitufq: cóueniut. Mei magis debetis i uxoris coparatóe mifereri: q filiüamp;pdidtamp;occidi. Ego fu ifcelicior ex parentibus duobus:qquic qd indices ifta cóplorat : amp;nbsp;patior amp;nbsp;feci. Fcelice ignorantiæ cofctentiâ mfistquæ fufficit iterrogif. Maior me ipatiétia:maior urit afRdus:cur • occideri filiû indicar no poffû: nec pœnitet q, occidi. Infœlix fencétus: mifera patiériaific quoq? q multa dicéda fût. Fuimusquoda indices fui/ -mus fœliciffimi parctes cû adhuc rudis unici nobis bladiret infatiaidu/ ranitq: ?domus totapfpcritas:q diu pariter fruebamur:pariter dilexius: qdiu ciuitas denobis hoc folu poterat loqui:filiu nos hère formofû.Vt uero i cam adolcuit ætatéiin qua corporalibus bonis iuuétus infolentCT

O 2

exultât : fupbus atq^ arrogans inullu ufcæ genus nó m priuatos non ! ptt blicos adtus florentem duxit ætaté. Dii imortales quantus qualifq; circa iuuené rumor (gemuit oium malediftis fucclamatus:oium denotatoe da natus e: donec amp;nbsp;ipfe cofenfu circa fc publici doloris agnofecret.Inde ra rus i publico:tanq patris occurfus:tanq ciuitatis ora uitaret. No edic/ ue cocipe ucrbis:i quanta ciuitatis exceratoem:in quanta culpa iuuenis icidcrit. Didius e occidere poffc pfem. Didius e dignus:que pofTet etia pater occidere.Q uid facere iudiccs infceliciffimus fcncxfia iam no cui, tabat fama nec pfem:ia meis auribus nemo parcebat. Interrogare no au debatdiffimulare no potera : fallitquifqs me putat quicq fccilTe cofilio ipetustac téporis ipfius nefeio quis ardor explicuit. Præparari filio tor, menta no poffut. Edi miferis pernatibus pars rcmotatfcpofitatpfunda tenebris: trilbs acccflutoibus apta flagiriis:amp;iqua audeat facere facius amp;nbsp;pater. IIlo fateor du me uariæ cogitatóes p totius don,us fpatia circû agunt : qrum itclligerc liuit:iprouifusaducni. Et ille quidc ad côfpcdlu mcû tanq depræhéfus obnupuirtrefugitq; trepidus : puto ne quirercm cam. Irrumpo fidinatcr:auidc:finc liberto: fine fcruulorficut me depræ henderat téporis illius fatû:manibus:idlibus: amp;nbsp;quæcûq; ex obuiis do, lor1tclo% trandulerat ufus ultra uires fenedlutis aggrcflus : ignes ex pro ximo raptos:uerbera quæ cafus obtulerat:no diuifo dolor:nô p partes: ncc p intcrualla fufpéfo:fed femel: fed pariter luado. Pars fccrcti fuit:ut ipfe torquerem.Dli (mortalesquæ fuit illa patictia : quæcôrumacia:cü domi torquerepa pre: no inuocare matré no repugnauit iuuenis:no op, pofuit manus:nullu implorauit auxiliu.Mcrfis tame dcicdlifq: luinibus tanqnunqua flagella fudinuidetTtanq meis torqucrcPoculis : oes idlus excepit 1 facie : uerbcribus ignibus laudatos uultus uclut illis irafeeret : oppofuit. Reddo tcftimoniu nouiffimu pudori:cû iam mori ucllet:oc, Clius cd.Laudo iudiccs patientiam matris:cü amp;nbsp;ipfa femp plurimum eet: domi:amp;ab illo fecreto fortaffe non longe:intcrucnirenoluit:interpclla rc non aufa cll. Scd amp;nbsp;manibus meis gratulor : q,non propinquus ali, quis:no amicus irrupit:occidifTem quifquis me tunc aufus fuidet inter, rogare pro filio. Scpclliui tarnen lacera membra: funus indulfi:offa col legi. Non iniecit uxor lcdlulo manu:non (ter exequias pladlibus clififq; uberibus mihi fecit inuidiam. Vndein hanc impatiétiam prorupit:cxi, liitf Domime nihil (terrogauit. PofTum ia mater infœlix cora liberis ac parentibus:pofTu audietibus diis hominibufq; clamare:amp; ego amaui fi , Iium meu:noorculis:n0infirmitate:n01achrymis:fcd uiribus:dolore: patientia. Vnicum que fi acie claufidct hoftis:uicaria morte feruallcm:

fi fubitii cinxifTet incediumtextuIilTem reliéta meo^ parte mébro^:cri/ pui malignitatitabduli famæ Habeo qdimputé tibi natura:pictas.Ré difficillima feci:q, no me potius occidi. Malæ traélatois accufat. Adeo ne uxor tibi pa% uideor dediffe pœna% poft piculû amp;nbsp;labores:ne lucrifa ciat:q, occidit filiû fuumfNópudet ergo fi irafccris parricidæ.Q_uid ti bi eu lege:qua propter nos mfores accepiftis affeebusf Querelas hét ifta no gemitus: amp;nbsp;matre fepofita folam coplorat uxoré. Rurfus ad populü uocas mife^ pudoremf Materia noui rumoris accédisf Perdidi ergo ra/ tioné fecreti mei. Sic oh fecera:ne qd aut quæri poffitaut dici. Ia uero qdipudentiusxqdidignius:qcu fibi deliberis credut licere tantudem: amp;æquûius patris aut matris eé cótendunt : quafï nefciat nobis arbitriü uitæ necifep comiffumfNó eftpriuilegiu filiu occidere:cu fieri pot : nee quifq tantu ideo fecit:qa liceret. Vifceta unici lacerare fuffeci. Ignofce fi nó potes mihi credere:nemo filiu fuum occidit odio.Nó erit tâti iuue nis luifus. Illud eft i patribus ufq; ad parricidis terribile:qdamât:quod fuccurrût: qd fibi uident aliter nó polTc mifcreri. Nó eftqduos ab æfti/ matóc maiori meoru mollior fcxus abducat. Maioris affectus eft filiu oc cidere : q uidicare. Define igitme mulier fatigare interrogatóibus tuis. Ita tibi nó uidetquot;oh refpondere pro filio : q dicit occidit Et licet eópri/ manrexclamatóes:ora claudant:nihil ne^at:q hoc fatet. At qui fumo rum facinoriipfa imanitas innocétia eft. Filiu pater nó demens:nó infa nus occidi.Hofem extra fenfus affeétufq; politu : quifqs nunemiferaf: occidit. Vides fené fanguine fuo fluenté:laceratis cxuflifq; illis fanétio/ ribus carioribufq ; uifceribus fup exanimis unici corpus eruetis manibus iacentemfHorreo cadauer:amp; uelut corpa quæcælcftis exinaniuit ignis: adire propius timeo.Ad quædâfaciora fufficit claudere oculos : uultus auertcre:tacere:mirari:amp;icredibiles calamitates relinquere fuis caulis. Miferere:ne quid amplius quæras : ne qd interroges. Diétu% me putas parce fæculo:parce marito:parce patrif Tu uero parce illi q occifus eft. Nouû indicés uxoris in mariti! crimen audite. Silentiu eft de quo queri tur. Solebat indignatio ufa cóuitia noftra ferre nó poffe : amp;nbsp;matronalis indignatio dicere uidebat:nó parcis erga me marite uerbis : nullam hét nfi tuus fermo reuerétiam:facile prorupis iobprobria:facile quod libet obiicis:exclamas:amp; dû nimiu libertati uocis indulges:pót populus ali/ qué de me facere rumoré. Tu mulier obiieis mihi ré:quæ nulliunq crimi ni fuit:folâ in noftris moribus inocétiam noce repræhenfâ taciturnitas. Vide cur manus:cur uerba peccare uideanf.Illis ifamamus : his torque mus : occidius. Vis feire qua nó poffis queri de filétio meorFœliciffima

o 3

fueras fi idem feciffemus oes. Finge me paulifper fcpofitis fifétiicaufis: hoc tantu refponderetnó prodo fecretum.Ex oibus Indices quibus hu, mana peélora feriis grauibufq; complectuntur affectibus : nullam diffi, ciliorcm q filentii credo uirtutem.Adeoq; promptiffimo fermone facile delinquimus:ut coflantiam tacédi neep ialiis ferre potimus. Crime hoc ime mulier uocat : qdiprifcis illis moi vmetiumq; rectoribus fuit prima fapiétiatg, quofda totius uitæ pertuliffe patientia magis illa mifera mi, rat antiquitas:q q, tempo% uices:fyde%curfus : amp;nbsp;profuda naturæ ue, lut cofcia ratione fanxerut.Q_uæ per fide impotentia eft effringere riges facra diffimulatoc pectus:cuoluere aium:que fupra fua fecreta copofitu no lætitia:no dolor:nó neceffitas:no fortuita laxauerit.Quifquis de ta cente queritf : multo minus ferre poterit loquétcm.Nec adeo côiugali fo cietate euetamifeent : ut nihil fibi aducrfus hanc cocordiam propriu re linquat aius. Eft aliquis etia a fanguine fuo fecretus affectus:gcnufq; re, uerentiæ:ut tacéda minime uelis feire caritimos. Q_uædâ no poffis uer bcribus:cculeis crucrc:amp; plærofq; uideas fortiter fupra fua fecreta mori entes.AgeduCG uidetf ^utrunq; fexu:omnéconditóem : oém ferutemur ætatem:nullu fine cofeientia pectus:nulla uita fine cauGs tacendi. Si te interrogauerit oia maritus:haberes aliquid amp;nbsp;tu qd no fatereris. Et qto filetium grauius eft in fene:uerecundius in marito:fanctius in patre. Pu dcat nos mulier (firmitatis. Vicit nos mó iuuenis ille cóftantia:moriuo, luit ut taceremus. Vides mulier quibus fterprætationibus præftes tuum doloremfDiceris ideo mc interrogare:quia fcias oia me potius pati mal |eqloqui. Q uis eniin hac ciuitatc no nouit taciturnitatis meæ rigoretquot; Q uis ignorat qua cucli foleam ferre patientiaf Ne occifurus quide fu, fpiria gemitufq; primifi. Nihil feci unde crupturu quandoq; per orbita tem patris aium:aut tu præfeio timore fentires:autipfe periturus. Hac nunc me iadare cofeientiam putas : q, nihil in publico nihil in ullo mihi permifi proclamate couentufEgo uero no fum queftus de iuuene : nec ti bi:ncc captauiut illu mecum amp;nbsp;mater odiffet. Fruftra te putas extoque re accufatoe poflc:q, mihi no ipfe calamitates:no dolor:non meditatio orbitatis cxpræffit. Vras licet:durabo:pcrfcram:paHus fu:iam qd erat difficilius occidi. Torfit inquit filiu meu.Breuiter ludices rato reddat : infame. Q uid reffert an inocente: fi illud oibus liquetfIuuene eueftis pi gloribus inuifu : oibus affectibus graue maligni fecere fermoes. Quid agius aitfQ ucadmodu cffugiusteuadiusfln tata ifamia nihil facer crc détis c-Vis me circuit fingulos:rcclamafpopulo:cu rumor rixarif Tux fortacis ifirmitati coucniat negare:mc tatu fortior aflertio unici decet:

Excipiédus é no cotetoe uerbo^:fed utciuitas ftupcatuterubefcat.Tor quere me filiü putas^'Inuidia facio populo. Videor mihi illis uerberibus lacerare fama:illis ignibus icrcpare rumore. Q_uæftio de ifami filio una roem hct:utpbcs mocété. Dii malaphibeât:ut noueris illu doloré:quo pot torquere filiu pf. Nihil eflinfœlicius hoie:cui de unico fuo mors fo la nó fufficit.luuenem in cuius aio perdiderant noia nfa refpeéUitquem quottidie ncceffe habebamusexcufarc rumori:qui iter nos formofû ma lebat agere q filiû uerberibus ignibufçp confûpfi. Visuis fcire qta tormé to% ratio fueritf Debuit etia tortus occidi. Si tame utiq; mater uis (cire caufas : leuiter audi. Profpiciebam mifer in grande quandoq; facinus prorupturu: quod ocio uita:quod defidé domi perdebat ætatem. Non pcrcgrinatoibus excollere menté:non expiri militiam:nó temptare ma/ ria:nó rura collcre : noadminißrare rem.p.no ducere uolebat uxorem/ Præterea traxerat ex frequétibus cafligatóibus tediu patris amp;nbsp;in exeeraz tioné mei:c6fcientia qua no emendebat : exarferat. Timebat occurfus: no audebat adire colloquia:ofcula couieftufq; fugiebat. Breuiter perdi/ tifTimæ mentis diffinienda menfura ed.Oderat me filius amp;nbsp;timebat. Fi/ liu igit totius ciuitatis exidimatoe danatu : que adhuc uiuere mirabant holes : torfige me putatisfEgo uero occidi tarde diu. Quæftioné illud uocasfPœna fupliciu:amp;malo% meoru exitus fuit. Nulla ró eft ferrogä di hoiem:cui no eft fas nifi negate.Quata tame mihi fuit amp;iquæftione moderatio. Non.n.præcipiti raptus ipulfu exilii repente fubito:nec ca ptus dolore cæco ipatiétiæ meæ uelox uulnus idixi. Nó pot non róne oc cidi filius:cü ante torquet.Dedimoras:fpatiu:tépus idulfi. Vides qta hic malignitatibus potucripræftare material Si i illo fccreto gladio tan tu:fi uulncribus cgi(Té:exitû fecerat iuuenis depræhéfi. Nó eft igitmu/ lier qdmihi facias dupplicitate quæftiôis iuidiä : id eqdtorfi amp;nbsp;occidi; Sola e huius neceffitatis ro de morte.Illude parricidiu: filiu torquere ui amp;%.Putas iuuene uiuef potuifle:cui ia nó poterat nifi morte fuccurrit Q ue cótra malignos fermóes aBeref cœperâ:nô reddidi rurfus ifamiæ: Neq; in oculos amp;nbsp;ora uulgi de fecreto patris emifi. Prouidentiam meam tibi quoq; mater:ne in hunc interroget:eripui. Ille uero nó fuit poft tor menta laturus uitæ pudorem : ut interrogareta fingulis:ut negaret. Ve rum mulier affeélibus tuis renunciandü eft ad totius domus noftræ per, tincre innocétiam credidi:ne fe ipfe potius occideret. Setit mulier indi ces adins querelæfuæ:nec qdtorferim : nec qd occiderim pertinere.Ita quærit qd mihi dixerit ille de quo nefcit an dixerit.Quid ais mater im/ patiensflta i morte filii tui nihil aliud ad te pertinet:q quid locutus fitt

Ita G refpodcro remittis parricidii :torméta no obiieisf Oincofulta mu liebré fempamétiam:qdiuuenis ftormétis dixerit:tanq^norct iterro/ gat. Nihil me cóperiflc no credit:tang fciat qd dixerit. Fidem comunis (anguinis:fide comunium malo%:ne parricidii me uelis agitarefecretu: nec calamitatibus nris graue facias mocétiam tua. Viderit qd meruerit iuuenis ille:ego iam poilu fuprema reuereri: amp;nbsp;poft exitu unici reuertor in pfem. Maior defûétis liberis præftanda rcuerétia eft : nec quicq mi/ nus couenit affectibus matris:q fi ifultare uideat occifo. In gram me cu filio reduxit orbitas:iram nram mors fcucra eópofuit. Quin imo reco/ gitâti mihi totû fecreti illius ordiné:fubit tacita miferatio:qtam ego de beam reuerétiam filio:que potui torquere folus:que potui occidere fo/ lus. Perfeueras:cogis:iftasfInuice te mulier iterrogo:cur G tantopeuo/ lebas fcire qd iterrogare:qd ille loqueretquot; :no irruperis iquæftioné : qua nullis minioris nullis cuftodibus uallauerat pr^Quato melius mater ip fum adiHestqto fortius iterrogaffes una : qto tibi plura dixiffet. Quis te mulier affectus abegit:tenuit:exclufitf 'Agnofco : uerecudiam tua ti/ muifti credo:ne fi in illo fecreto fuiffemus oes : occidiffe filiu diceret amp;nbsp;mater.Inftas tame amp;nbsp;miferi fenis ora diducisfPuta me hoc folum dicere ex maximi facinoris cunCtatoc uenies quid audieri nondu fcio:totus ad huc fu in parricidio meo:amp; poft morte unici oia quibus laceratus occi/ fus eft in alum meü torméta redierunt. Eft quidé difficile ut alique pati pudore parricida uideat':ue% tameftupore:ametia:amp;i filentio orbita/ te defeci. Ablata eft mihi oium uerbo^ fides : ois fermonis auctoritas: nec hét caufa loquédi cui non pot credi.Define mulier interrogare. Fi/ lium qué occidit pf nec afoluere nec accufare ia debet. Q uid inqt dixit CÛ occideresfMifera parricidii innocetiam:q,hoc me no poteftas : non magiftratus:nó propiquus aliquis:n6amicus:nó ille femp loquax popu lus ac malignus iterrogat. Quiefcitis:tacetis. Me ifœlicé nûquid fcitis oésfPuta me mulier hoc tibi refp6dere:no hént icredibilia uocé.Quæ/ da maiora fût : qut illa capiat modus fermonis humani. Tu uero crede nihil aliud fuiHe q furoré. Infaniffe me puto:uideba quæ no fiebat au/ dieba quæ nemo diceret. Hoc fold no infaniétis habui:qdtacebâ. Fige me refpódere nihil dixit : nihil locutus eft. no credisfAtq multo minus creditura qd dixerit. Accipe mulier brcuéucrâq;ratoem:cur iquæftioe iuuenis occifus eft. Torqueba nec interrogabam fi qua ad aures tuas ab illa quis remota domus parte prolata uoxeft:meus gemitus fuit:meo% uifeerum dolor. Quæris cur nihil dixerit : quia non habuit quod fcire ucllem:qdaudire deberem.Nihil aliudquæftio illa caprauitq filétium:

quod præftare uita no poterat.Quifquisi tormentis occidit':idco tor/ tus eut occidcrct. An tu quæüioné illam fuißecredis:qualis ucrnihbus corporibus adhibetVIdeo enieculeos moueba artifex f nex:teneba fidi culas rone fæuitiætutlcuiter fcdibus fuis remota copago per fingulos altus mebra laxaret.Confuptus eft fpus filctio funamp;uerbera ignelq;aium pariter uoceq^cluferut. Vidcbatmihi promere gemitus:tcnef fuipiria: amp;nbsp;fic nihil dixit : tanq torqueretquot;ab hole qui fcirct.Mirans hanc in filio cótumaciam:iiuuenc patiëtiam/ Patri torqueri no poteft aliter refpode ri: q ut mori malit q cofiteri. Quodfuflicit igiéinterrogantibuslelpon dco:mulier occidi.rallitquot;quifquis expediat ut obiiciamus illacómunia. Ego ucro proclamo no luxuriofum nó amore meretricis infamé nihil ille dclinquebat:quomóliberifolent.Monftrü eratinenarrabile:qdnollem depræhéderc:qd ferre no pofTem. Mirat aliquis quod no abdicauerim: nec notiffima ultione patru fuerim tantu expuliHe cotentus. Tuus mu/ lier nefarius:tuus incofultus non pmifit affectus. FiliG cui contra fcueri taré meam ignofcebas:que mecum odiiTe no poteras : fecuta fuifles ab, dicatum. Finge iuucnedixiffc nefcio quid:cgo audire nihil potui.Non enipoteratis alicuius more cofederam:nec toquétibus aliis agebam iu, dicem pfem. Ego tunc cudapaffus fum:pariter amp;nbsp;feci. Nouacabatau res præftare uerbis : excipe gemitustexiftimare fingultus. Auocauitmc contcntio:dolor:orbiras : parricicidium, OUfacta funtfdhuatoc prx cipiti. Idem patris affectus eh torquere ut fcias : occidere ut nefcias. 1n meam (quit infamia taces.Ita nuc primu laboras mifera de fama: amp;nbsp;poll unici morte pertinere ad te ccepit quid loquant hoies^ fi licet filius ipen fus eft:ut crubefcercs:ut male audires. Adeo ne hoc captanti no erat fa, tis re totam comififfe rumorif Ego uero me famætuæ mulier oppofui: amp;nbsp;inter mfem filiuq; medius parricidiu feci:unicu occidi:ncquid aliud lo querenEhoies.Alioqui fi hoc capto qdpuras:quoufq; taceo : iqdtépus differo illam qua me putas præmerc uocéfEcce reatus mdiciupnuncio: ego tame feire me nego. Egregia ratóem malignitatis:locutuius aducr, fus uxoré:fcci ne mihi crederetquot;. Fateor igitquot; nihil ad certu indubitatuq; perduxi.Hoc eft quin imoppter qdad morté ufq; cótendi. Nó explicat torméta quæflionétquæ occidut.Quid iquit dixitf Fœlicé te mifera:fi nefcis qd dixit. Ita no es cótenta coïciétia tua:no fufficit qd no habuit il le qd ncgaret:qdfateretquot;fPofeis uerba qu%n:ionis:cogis:cxtorqucs. Te ftor:tu racis ne poffis ncgar qddixero.Q uid dixitfparafïe fe parétibus ucnenü:Ncgas.pditóisagitade fermóes: negas. TyranidisiniHe cófili, urn:negas.Et qcqd dixero:negabis.O bóa: cófciétix icauta fimplicitas

Ita no times:ne coaélus loqui multa figatmulta coponam.'Si potes fei/ re mulier an metiar: feis qd dixerit.Q uid dixitfnihil.Quid dixit.'oia. Maledixit frculo:fecit teporibus iuidiamtdetcflatus cft pfcm:couicia, tus e mari. Q uid dixitfplufq iterrogabam. Vicifti mulier obdinatoem mea. Audi breue fuccitumq3rcfponfû:qd dixerit : qd queris:qdputas: On quis i illa uos fecreti nfi potuiHet adhibere præfcntiâtuidiffetis no/ uwirgéus quadlionis. Staba fenex furiis modruofa: feritatis accitus:ma nibus cxertis:hic ignibus:hic uerberibus armatus:fup ora fup oculos ia centis allides clamaba:furiofe demes tace. Et ille uclut exudis amputa/ tifep p qux dolor exit iuerba: fuit attoitus ames. Quoties admotis igni bus ad aliqua corpis parte totu pccdus ipofuit : quoties hiatu oris auide flimasaduerfus excuria uerba collegit. Cu ucro iam totus calor uerberi bus cxpulfus uiribus nomfTimi doloris eruperet : pertractatis ab ima pe doris parte fufpiriis brcuiflimc collcdi fpus:ille quo redit''afa fingultus fuit fimilis exclamaturo:nefeio qd quod amp;nbsp;tu fortaffis audires occupa/ ui fateor: amp;nbsp;aduocatis quas ia cofumpfera uiribus:manibus:telis totoq; corpe pariteradnixusanteq metirct: occidi. Mifcra teporis illius rccor datio:dcficcntein manibus meis filiu uidi:afpexi ora pallctia : frigidos hanclitusiitcrrupta fufpiriatamp;aiam magno filetio excuteino tametor/ niéra laxaui:nó fu btraxi:rcdrinxiq; Hamas. Mifercre mulier : nequæras amplius uoce huius aflcdusifiliu qmoriebatoccidi. Nopdiditamé:n6 pdidiunici morte: fortuna no pdidi. la me no fterrogat nifi fola mf. C6 fide agedu mulier loco meo : amp;in hftum paterni doloris accita admouc eculcos:Hagclla:lamias. Prædico:tcftor:aliter nôponuloqui;aliter mi h1 uo poteficredi. Quanq miferrime iuucnis(fas é eni tuos alloqui ma/ ncs)exprimerc mihi uocem nullus poterit dolor:qtum uolet lacercr:uel occidat:uinccrc me tormeta docuidi. Si tamen fas edeogitatois memo ria tradare uerba miferæ quædionis : cur me cora populo magis iterro/ gasfEamus uxor iillam defolata domum : £illud iam patris filiiq;fecre/ tum,Ibi me iterroga:ibiubi torfuubi occidi:ubiadhuc forfran filii tui uaga per inceftos poenates anima diCcurrit. Porrigat aliquis imagine iu/ ucnis occiTi: ponat i finu matris illas ucftcs:quibus ipfa iuuenem mifcra comebat. Eamus ad tumulu:mifceamus fupra buftalachrymas. Ibi aut tacebimus pariter : aut luiccm cofitebimur. Iam ia mifer moripodu. Ex plicuit te follicitudo:pietas.No feribo tabulas:tcftameto fuprcmouer/ ba no credo : amp;nbsp;ego moriar itormetis meis. Illud tantu nouidimis prc/ cibus a tcciuitas:p liberos:per c6iuges:pnatos:ateuxor:per occifi iu/ ucnis umbra pcto:ate matertne quid amplius quaeras tu famane dicas.

FINIS.

Q uintih'ani Sumi RhetorIS amp;nbsp;doquentiffimi dcchmatoes exaéliffime recognitas Lucas Venetus Dominici.F.ingeniofus artifex ite% diligen ter ipreffit Veneriis anno falutis. M.CCCC.LXXXIl. Nonis iuniis.

GVJbl

1 SALtOCH idee Road N.Y. 10562

colorchecker digital sg

• ■ nbsp;■ ■ ■■■■■ ■

• ■ nbsp;nbsp;nbsp;■■ ■■■■■■■