inventaris

VAN HKT

Oud-Rechterlijk Archief

im;K

pEMEENTE jNTl.IMEGEN. Opgeinaalct clooi- den. G-eineoiile-Ai-cliivaJ-is

Mr. W. VAN DE POLL.

Gedrukt «tp last van h«t Gciiiociitc.-Itcstiiur.

N r.l M K OEN, H. C. A. THIEME.

/

RIJKSUNIVERSITEIT UTREOHT

1085 2147

INVENTARIS

VAN HET

Oud-Rechterlijk Archief

DER

GEMEENTE NIJMEGEN.

Oiieemaalct door den G-e«ieenle-Aroiiivai*is

Mr. W. VAN DE POLL.

Gedrukt op last vnn liet Gcmeeiite-Bestunr.

NIJMEGEN, C. A. THIEME.

VOORBERICHT.

Het oud-rechterlijk Archief der gemeente Nijmegen maakte in hoofdzaak vóór de opheffing der Arrondissementsrechtbank aldaar, een deel uit van de protocollen en oorkonden, afkomstig van de voormalige Schepenbanken en andere gerichten, die op de Griffie dezer instelling werden bewaard.

De Heer Mr. J. F. Bijleveld, Archivaris in Gelderland te Arnhem, had de welwillendheid op mijn verzoek om inlichtingen omtrent dit archief, het volgende mede te deelen:

.Bij art. 2 van het Senatus Consult van 24 April 1810 {Bulletin des Lois N⁰. 281, N^ü. 5344) werd uit de streken van Gelderland bezuiden de Waal enz., bij Frankrijk ingelijfd, een departement les Souches da Rhin gevormd, met 's-Hertogenbosch als hoofdstad.

-Bij het daarop volgend Decreet van 14 Mei 1810, (Buil. N⁰. 287, N⁰. 5415) art. 3, werd het arrondissement Nijmegen samengesteld uit de stad Nijmegen, alle streken tusschen Maas en Waal, vroeger tot Gelderland behoord hebbende, en verder de stad Grave, het land van Kuyk, het land van Kavenstein en Megen met Boxmeer, St. Anthonis, Oeffeit, Oyen, Dieden en Berchem. De oud-rechterlijke archieven dier verschillende plaatsen en streken werden daarna naar de Griffie van het tribunal de première instance te Nijmegen overgebracht. Niettegenstaande de rechterlijke organisatie van 1838, waarbij

VOUIIIIEKIC'IIT.

de streken van Noord-Brabant (waaronder Oijen en Dieden, vroeger Geldersch) van het arrondissement Nijmegen werden afgenomen, terwijl de Over-Betuwe, omvattende Eist, Valburg, Heteren, Huissen, Gent, Hemmen. Loenen en Bemmel — onder de Fransche rechterlijke organisatie onder liet arrondissement Tiel, Département de l'lssel supérieur gebracht — aan het Arrondissement Nijmegen werd toegevoegd, bleven de verschillende oud-rechterlijke archieven dezer streken op de Griffiën, waar ze tengevolge van de Fransche organisatie waren overgebracht, berusten. Die toestand duurde aldus voort tot 1860, toen met machtiging van den toenmaligen Minister van Justitie de archieven van de streken van Noord-Brabant boven bedoeld, de zoogenaamde Over-Maassche Kantons — met uitzondering echter van de voormalige heerlijkheid Dieden — naar de Griffie van de Arron-dissements-rechtbank te 's-Hertogenbosch werden overgebracht. Thans bevinden zich die archieven in het Rijksarchiefgebouw aldaar.

Bij de invoering der rechtelijke inrichting van 1877, waarbij de Arrondissements-rechtbank te Nijmegen opgeheven en een Arrondissement Arnhem, o. a. met een kanton Nijmegen, werd ingesteld, werden de oud-rechterlijke archieven, berust hebbende op de Griffie van de Arr. rechtbank te Nijmegen, naar de Griffie van die te Arnhem overgebracht.

Die archieven bestonden uit:

1°. het oud-rechterlijk archief der stad Nijmegen met het Schependom¹),

1

Een groot aantal Scliopouaktonboekcn van 1400 tot ongeveer 1700 waren bij de Fransche organisatie niet naar do Griffie te Nijmegen overgebracht, doch onder bewaring van het .administratief bestuur verbleven. Zij zijn thans echter met liet oud-rechterlijk archief dei-stad vereenigd.

VOOKHEIIIC'UT.

2quot;. dat van het voormalig Ambt, het Rijk van Nijmegen, met de daaronder behoorende voormalige Heerlijkheden,

3°. dat van het vooi-malig AmbtvantusschenMaas enWaal, met de daaronder behoorende voormalige Heerlijkheden.

Het oud-rechterlijk archief van Oyen, vroeger tot laatstgenoemd Ambt behoorende, was reeds in 1860 naar 's-Hertogenbosch overgebracht, maar dat van Dieden was, zooals boven gezegd, te Nijmegen verbleven en is in 1877 mede naar Arnhem overgebracht.

De bedoelde oud-rechterlijke archieven zijn in 1880 van de. Griffie der Arrondissements-rechtbank te Arnhem naar het gebouw, bestemd voor bewaring van Kijks-archieven in Gelderland aldaar en in 1882 die der Arrondissements-rechtbank te Tiel, waaronder zich de oud-rechterlijke archieven van Eist, Valburg, Heteren, Huissën, Gent, Hemmen, Loenen en Bemmel bevinden, naar het zelfde Archief-depót overgebracht.

Thans berust nog alleen het oud-rechterlijk archief van de voormalige Heerlijkheid Dieden, nu behoorende tot de provincie N.-Brabant, in het Archief-depót te Arnhem, maar zal naar dat van 's-Hertogenbosch moeten worden overgebracht.quot;

Aan de gemeente Nijmegen werd op hare aanvrage krachtens beschikking van den Minister van Binnen-landsche Zaken van 14 December 1882, N⁰. 3279 Afdee-ling K. W. het oud-rechterlijk archief, op die stad betrekking hebbende, tot wederopzeggens ter be waring-toevertrouwd en is dit op grond der bepaling van het Koninklijk Besluit van 8 Maart 1879 (Staatsblad N⁰. 40) afgescheiden van alle andere archieven, in een afzonderlijk lokaal op het stadhuis nedergelegd.

Bij besluit van Burgemeester en Wethouders van Nijmegen van 7 Juli 1883 tot Archivaris der gemeente

VOORBEKICHT.

benoemd, was mijn eerste werk het ontwerpen van een plan voor den Inventaris van gemeld Archief, die, volgens het bepaalde door ZEx. den Minister van B. Z. binnen den tijd van drie jaren na de overgifte moest opgemaakt worden.

Het bedoelde plan werd bij beschikking van genoemden Minister van 1 October 1883 N⁰. 2645, Afdeeling K. W, goedgekeurd.

Er werd toen tot het inventariseeren van het oud-rechterlijk archief door mij overgegaan met inachtneming van den wensch, bij genoemde beschikking uitgedrukt, om te zorgen, dat, bij het opmaken van den Inventaris, de burgemeesters- en schepenprotocollen en verdere stukken van dien aard, welke nog in het gemeente-archief berustten, met de overige rechterlijke archieven ver-eenigd werden, en dat daarin werd aangeteekend welke stukken aan iedere serie ontbraken, terwijl tevens, krachtens de mij verleende bevoegdheid enkele protocollen en stukken, die mij voorkwamen meer eigenaardig tot het Oud Archief der Gemeente te behooren, naar dit archief zijn overgebracht.

In den zomer van 1884 was de inventaris nagenoeg gereed, doch kon de sluiting nog niet plaats hebben, omdat door den Rijksarchivaris in de provincie Grelder-land het uitzicht geopend was, dat door hem aan den Minister een voorstel zou gedaan worden tot verdere overgifte van het op Nijmegen betrekking hebbende oud-rechterlijk archief. Bij beschikking van den Minister van B. Z. van 27 November 1884 N⁰. 2793 had die overgifte plaats en werden niet slechts een aantal crimi-neele, maar ook vele civiele processtukken en charters bij het oud-rechterlijk archief gevoegd, waardoor dit aanmerkelijk in belangrijkheid won.

Den 8en September 1885 werd de door mij opgemaakte

VO0RBEK1CHT.

inventaris gesloten, waarvan een afschrift aan den Minister van B. Z. werd toegezonden.

Bij missive van 8 Januari 1886 deelde de Archivaris in de provincie Gelderland mij mede, dat het bij onderzoek van den genoemden inventaris gebleken was, dat daarin enkele stukken voorkwamen, welke, naar het oordeel van den Archivaris des Rijks, in het archief van de provincie Gelderland te huis behoorden. Aan het verzoek, om die stukken, welke een deel hebben uitgemaakt van die, welke op 27 November 1884 waren afgestaan, weder aan het Provinciaal Archief af te geven, werd onmiddellijk voldaan. In den gedrukten Inventaris zijn ze met een (*) geteekend; ze komen voor onder Nquot;. 117, N^ü. 11 Sh, N⁰. 118e, N⁰. 118e, N⁰. HSf enNquot;. 120 op de bladzijden 62—65.

In den loop van 1887 kreeg het oud-rechterlijk archief nog een aanwas van stukken door het toezenden van verschillende documenten door den Archivaris in de provincie Noord-Brabant, daartoe gemachtigd door den Minister van B. Z. bij schrijven van 10 Maart 1887 N⁰. 481 afd. K. W., welke stukken tot nu toe in het Noord-Brabantsche Archief hadden berust, doch op de gemeente Nijmegen betrekking hadden. Door het Gemeentebestuur bij besluit van den 15den Maart 1887 tot het overnemen dezer stukken gemachtigd, werd daarvan door mij een inventaris opgemaakt, welke bij dien van het rechterlijk archief als supplement is gevoegd.

Na 1887 werden geene stukken meer ontvangen, en daar het te voorzien is, dat zulks niet verder zal geschieden, gaf het Gemeentebestuur last tot het drukken van den Inventaris. Het is zeker te bejammeren, dat. als gevolg van de weinige zorg, vroeger aan oude documenten besteed, er zoovele in het oud-rechterlijk archief van Nijmegen ontbreken, maar toch bevat dat wat over-

voorbericht.

gebleven is, nog tal van waardevolle bijdragen tot de kennis van Nijmegen's geschiedenis in 't algemeen en van zijn rechtswezen in vroegere tijden in het bijzonder, dat men zich met reden over het teruggeven van dit archief aan de Gemeente mag verheugen.

Nijmegen, 25 September 1890.

W. van de Poll.

INVENTARIS

VAN HET

OXJD-UBCHTEHLIJK ARCHIEF, BETREKKING HEBBENDE OP DE GEMEENTE

M M Ml © 1

EERSTE AFDEELING.

Boeken, betrekking- hebbende op de in de stad en bet Scbependom gelegen buizen en landerijen.

A. Hopmansboeken,

inhoudende aanteekeningen, betreffende de in de stad gelegen huizen, hunne eigenaren, de veranderingen van eigendom door cessie, transport, erflating, enz., de daarop rustende pandveiligheden en citatiën en royementen daarvan.

Nnmm. Deelen.

1. Oud Protocol Oroote Straat en Steenstraat. 1. Inhoud van het l^e gedeelte (Groote Straat).

Bladz. 1. de Groote straat. „ 19. de Ziekerstraat. „ 25. de Koningstraat.

„ 27. Achter het Gasthuis.

1

Bladz. 29. de Groote gasch.

„ 31. de Rozegasch.

„ 32. de Nonnestraat.

„ 46. de Pepergasch.

„ 50. de Kromme gasch.

Inhoud van het 2^e gedeelte (Steenstraat).

de Steenstraat.

de Strickstaat.

Achter St. Antonie. de Hoogstraat.

de Ridderstraat, de Snijderstraat, de Mugterstraat.

de Groote straat, de Vleeschhouwerstraat. het Valkhoff.

Op 't Bergsken.

Nieuw Protocol Groote Straat

Inhoud van Deel 1.

Bladz. 1. de Groote straat. „ 67. de Ziekerstraat. „ 94. de Koningstraat.

„ 105. Achter het Gasthuis.

Nieuw Protocol Groote Straat.

Inhoud van Deel 2.

Bladz. 105. Achter het Gasthuis. „ 110. de Groote gasch. „ 120. de Rozegasch. „ 124. de Nonnestraat.

Bladz, 184. de Smidsstraat. „ 185. de Pepergasch. „ 199. de Keumegasch.

Nieuw Protocol Steenstraat.

Inhoud van Deel 1.

Bladz. 1. de Steenstraat.

„ 73. de Stryckstraot.

„ 90. Achter St. Anthonius.

„ 106. 't Hoogstraatje.

Nieuw Protocol Steenstraat.

Inhoud van Deel 2.

Bladz. 113. 't Hoogstraatje.

„ 117. de Ridderstraat,

„ 142. 't Bessembinder gaschje.

„ 145. de Snyderstraat.

„ 169. de Muchterstraat.

„ 194. Achter den Klokkenberg.

„ 199. de Muchterstraat.

„ 200. de Nottegasch.

„ 201. de Grobte straat.

Nieuw Protocol Steenstraat.

Inhoud van Deel 3.

Bladz. 213. de Groote straat.

„ 220. de Vleeschhouwerstraat.

„ 263. het Valkhoff.

_H 286. het Rozemarynstraatje.

„ 290. het Valkhoff.

„ 307. Op 't Bergsken.

4

Nnmm. Deelen.

7. Oud Protocol Burgstraat en Broerenstraat. 1.

Inhoud van het 2® gedeelte (Broerenstraat).

Bladz. 1. de Broerstraat.

„ 18. de Gruitberg.

_B 19. de korte Nieuwstraat.

, 26. de Pouwelstraat.

„ 32-56. de Molenstraat.

„ 35. de Seylbaan.

_B 59. de Vlaamsche gasch.

„ 63. de Karregasch.

8. Nieuw Protocol de Burchtstraat. 2.

Inhoud van Deel 1.

Bladz. 1. de Korte Burchtstraat. , 29. 't Gapersgaschje. „ 30. de Platemakerstraat en Gasthuisplaats.

Bladz. 53. de Nieuwstraat. „ 70. de Burchtstraat.

„ 133. het Stokkumstraatje.

9. Nieuw Protocol de Burchtstraat.

Inhoud van Deel 2.

Bladz. 142. Op 't Valkhof aan de oude Kerkhof. „ 150, de St. Jooststraat. „ 184. de Hertsteeg.

_B 186. de St. Jooststraat. „ 189. de Hertsteeg.

„ 243. Achter de Muur.

10. Nieuw Protocol de Broeder straat.

Inhoud van Deel 1.

Bladz. 1. de Broederstraat.

„ 69. de Gr uitberg.

„ 76. de korte Nieuwstraat.

„ 108. de Pauwstraat.

11. Nieuw Protocol de Broeder straat.

Inhoud van Deel 2.

Bladz. 133. de Molenstraat. „ 234. de Vlaamsche gasch. „ 262. de Kargasch.

12. Oud Protocol Markt en Heex eist raat.

Inhoud van het 1® gedeelte.

bladz. 1. de Markt.

„ 3. de Moordkuil.

6

Bladz. 3. Kriekenbeek.

_n 5. de St. Jansmarkt.

„ 7. de Kannemarkt.

„ 12. Achter het Vleeschhuis.

„ 16. het Kerkhof

„ 20. Binnen quot;t Hecken.

„ 21. de Markt.

„ 28. de Scheidemakersgasch.

„ 29. de halve Tromp.

„ 32. de Scheidemakersgasch.

„ 39. het Beynumsgaschje.

„ 42. de Houtstraat.

„ 43. de Groene gasch.

„ 44. de Houtstraat.

„ 42. de Jodengasch.

„ 51. de Houtstraat.

„ 56. het Kerkengaschje.

„ 56. de Houtstraat.

, 66. achter de Wymelpoort.

„ 69. de Seylbaan.

„ 76. de Bloemerstraat.

„ 77. de Cronenburgerstraat.

„ 83. de Swanegasch.

„ 95. aan de zes huizen.

„ 96. den Doddendaal.

„ 100. aan de zes huizen.

„ 101. de Varkensmarkt.

„ 102. Marienburg.

Inhoud van het 2quot; gedeelte (Heezelstraat).

Bladz. 1. de Heezelstraat.

„ 7. de Jodenberg.

, 9. de Heezelstraat.

„ 26. de Hessenberg.

7

Bladz. 34. de Seylbaan.

„ 35. de Bloemerstraat.

„ 50. de Regulierstraat.

_B 62. Achter Cronenburg.

„ 66. de Pikkegasch.

„ 69. de Cronenburgsche gasch.

„ 72. de Sieckerstraat.

„ 79. Achter den Doddendaal.

„ 81. Tusschen de Sieckerpoort en Hert-steegpoort aan de wal.

13. Nieuw Protocol de Markt.

Inhoud van Deel 1.

Bladz. 1. de Markt.

„ 9. de Moordkuil.

„ 10. de Kriekenbeek.

„ 20. de St. Jansmarkt.

„ 29. de Kannemarkt.

„ 48. Achter het Vleeschhuis.

„ 60. het Kerkhof.

„ 80. Binnen 't Hecken.

, 86. de Markt.

„ 111. de Scheidemakersgasch.

„ 116. de Halve Tromp.

„ 132. de Scheidemakersgasch.

„ 160. de Beynumsgasch.

„ 171. de Houtstraat.

„ 175. de Groenegasch.

„ 179. de Houtstraat.

„ 183. de Eenigheid.

„ 189. de Houtstraat.

. 197. de Jodengasch.

8

14. Nieuw Protocol de Markt.

Inhoud van Deel 2.

Bladz. 206. de Jodengasch.

„ 208. de Houtstraat.

„ 227. het Kerkengaschje.

„ 239. de Houtstraat.

„ 269. Achter de Wymelpoort.

„ 283. aan de zes Huizen.

„ 288. de Seylbaan.

„ 312. de Bloemerstraat.

„ 320. de Cronenburgsche straat.

_B 343. de Swanegasch.

„ 402. aan de zes huizen.

„ 410. de Doddendaal.

„ 426. de zes huizen.

„ 430. de Varkensmarkt.

„ 434. de zes huizen.

„ 435. Marienborgh.

15. Nieuw Protocol de Heexelstraat.

Inhoud van Deel 1.

Bladz. 1. de Heezelstraat.

„ 24. de Jodenberg.

„ 33. de Heezelstraat.

_n 105. de Hessenberg.

„ 138. de Seylbaan.

„ 145. de Bloenierstraat.

16. Nieuw Protocol de Heexelstraat.

Inhoud van Deel 2.

Bladz. 173. de Bloemerstraat.

Bladz. 205. de Regulierstraat.

„ 261. Achter Cronenburg.

„ 275. de Pikkegasch.

„ 290. de Cronenburgsche straat.

_n 300. de Sieckerstraat.

„ 336. Achter den Doddendaal.

„ 345. Tusschen de Siecker- en steegpoort aan de wal.

17. Oud Protocol de Smitsstraat en Lage Markt.

Inhoud van het 1® gedeelte.

Bladz. 1. de St. Jansmarkt.

„ 4. de Smitsstraat.

„ 13. de Ganzenheuvel.

„ 25. de Heezelstraat.

„ 36. de Begyne gasch.

„ 40. de Cobe's gasch.

„ 42. de Begyne gasch.

„ 42. de Brouwerstraat.

„ 46. de Cuypersgasch.

Inhoud van het 2® gedeelte {Lage Markt).

Bladz. 1. Priemstraat.

„ 8. de Groote gasch.

„ 10. Achter 't Gasthuis.

„ 11. de Praetshoff.

„ 12. de Schapen gasch.

„ 14. de Lage Markt.

„ 14. de Nonnenplaats.

„ 25. de Vinkegasch.

„ 30, Aan 't Poortje.

„ 31. de Lage Markt.

, 31. de Korte Brouwerstraat.

10

Bladz. 34. de Koningstraat.

„ 37. Op de Haven.

■ „ 37. de Papegasch.

, 38. de Korte Brouwerstraat.

„ 39. Op de Haven.

„ 43. Kromme Elleboog.

„ 46. de Bottelstraat.

„ 58. de Papegasch.

„ 67. Op de Wael.

_B 68. Op de Wall.

18. Nieuw Protocol, de Smidstraat.

Inhoud van Deel 1.

Bladz. 1. de St. Jansmarkt.

„ 12. de Smitsstraat.

„ 48. de Ganzenheuvel.

_B 95. de Heezelstraat.

19. Nieuw Protocol, de Sniidsstraat.

Inhoud van Deel 2.

Bladz. 99. de Heezelstraat.

„ 138. de Begyne gasch.

„ 160. de Cobes gasch.

„ 165. de Begyne gasch.

„ 166. de Brouwerstraat.

_B 186. de Cuypers gasch.

20. Nieuw Protocol. Lage Markt.

Inhoud van Deel 1.

Bladz. 1. de Priemstraat. „ 27. de Groote gasch.

11

Deelen.

39. Achter het Gasthuis.

46. het Praetshof.

50. de Schapengasch.

58. lt;ile Lage Markt.

61. de Nonnenplaats.

69. de Lage Markt.

102. de Vinkegasch.

107. de Lage Markt.

125. Aan 't Poortje.

127. de Lage Max-kt.

129. de Korte Brouwerstraat. 141. de Koningstraat.

21. Nieuw Protocol. Lage Markt.

Inhoud van Deel 2.

Bladz. 144. de Koningstraat.

, 156. de Pape gasch.

„ 158. Op de Haven.

„ 159. de Korte Brouwerstraat.

„ 163. de Koningstraat.

„ 164. Op de Haven.

„ 179. de Kromme Elleboog.

, 195. de Bottelstraat.

„ 256. de Papegasch.

„ 287. Op de Waal.

„ 294. Op de Wall.

22. Oud Protocol Hoogereld en Haterl, de Ooi/ en 1.

Lent.

Aanteekeningen en oude cedullen van de goederen en landerijen in het Schependom van Nijmegen, gelegen op het Hoogeveld en de Filler gasch.

Nnmm.

Bladz.

12

Nnmni. Deelen.

Inhoud van het l^e gedeelte.

Bladz. 1. de Pillersgasch.

„ 10. Van de Hertsteeg naar de Witsen-burg.

„ 15. Landerijen, gelegen in 't Daell. „ 23. aan de Kuilen.

„ 25. aan de Zandkuilen.

„ 26. aan den Broederdijk.

_B 27. overzijde van de Pillersgasch. „ 32. boven de Pillersgasch.

_n 36. Boven den Broederdijk aan de Heide. . 40. Eenige slechte landerijen van de

heide gemaakt.

„ 46. Landerijen, genaamd de Bergen. „ 55. aan de Molens.

„ 56. aan de beide Molens.

„ 58. aan de Groenesteeg.

„ 66. Nievelt.

„ 68. de Molenberg.

„ 76. Slechte landerijen. „ 78. het Galgenveld.

„ 83. Wetsenborg.

Inhoud van het 2^e gedeelte, (Aanteekeningen en Cedullen van de goederen en landerijen onder het dorp Hatert).

Bladz. 1. in de Oye.

ygt; 1 te Lent.

23. Nieuw Protocol Hoogeveld. Inhoud van Deel 1.

Bladz. 1. Pillersgasch.

„ 33. Van de Hertsteig senborg.

13

Nnmm. Looien,

Bladz. 61. in het Daal.

„ 92. aan de Kuilen.

„ 104. aan de Zandkuilen.

, 105. aan den Broederdijk.

„ 110. aan de overzijde van de Pillersgasch.

24. Nieuw Protocol Hoogcveld.

Inhoud van Deel 2.

Bladz. 124. Landerijen aan de overzijde van de Pillergasch. » 138. „ boven de Pillersgasch. » 158. „ boven den Broederdijk

aan de heide.

- 177. eenige slechte landerijen, van heide gemaakt.

ff 229. landerijen, genaamd de Bergen. „ 265. aan de beide Molens.

25. Nieuw Protocol Hoogeveld.

Inhoud van Deel 3.

Bladz. 283. aan beide Molens.

„ 287. aan de Groenestceg.

„ 301. aan het Nieveld.

ff 302. aan de Groenesteeg.

„ 342. aan den Molenberg.

» 377. slechte landerijen.

„ 383. het Galgeveld.

„ 406. Witsenborg.

ff 418. Groot Witsenborg.

26. Nieuw Protocol Hoogeveld (Hatert).

Aanteekeningen en cedullen van de goede-

14

Numm. Deelen.

ren en landerijen onder het dorp Hat er t, in den Schependom Nijmegen gehoorende.

27. Oud Protocol Heesveld en Neerbosch. 1-

Inhoud.

Bladz. 1. Hees.

„ 6. Nonnendaalsche weg.

„ 17. het v*ld tusschen den dijk en de

Broederstraat.

„ 19. in de Gemalen.

„ 20. het Achterveld.

_B 24. het Kerkeveld.

„ 29. landen in de Wolfskuilen.

„ 34. over de Heezestraat tegen de Deenestraat.

„ 37. Op 't Roth.

_B 39. aan den Laersen Dam.

„ 44. achter de Laar.

„ 66. Uiterwaarden.

Inhoud van het 2® gedeelte {Neerbosch).

Bladz. 1. Neerbosch.

„ 22. Bronckkempen.

, 33. over de weetering van de sluis of

tot de Palkersdijk. „ 39. Hoogland, schietende aan de Wy-

chensche weg.

„ 46. Slechte landen.

28. Nieuw Protocol, Heesveld en Neerbosch. 2.

Inhoud van Deel 1, (Hees).

Bladz. 1. Hees.

„ 28. Nonnendaalsche weg.

Bladz. 94. Het veld tusschen den dijk en Biezenstraatje. „ 102. in de Gemalen.

„ 106. het Achterveld.

„ 107. in de Gemalen.

„ 108. het Achterveld.

29. Nieuw Protocol Heesveld en Neerbosch.

Inhoud van Deel 2 (Hees).

Bladz. 111. het Achterveld.

„ 124. het Kerke veld.

„ 149. Landen in de Wolfskuilen.

„ 175. over de Heezestraat tegen

Dennestraat.

„ 187. Op 't Roth.

„ 199. Aan den Laersendam.

„ 219. Achter de Laar.

30. Nieuw Protocol Heesveld en Neerbosch.

Inhoud van deel 3 (Hees).

Bladz. 242. Achter de Laar. „ 320. Loiter waar den.

31. Nieuw Protocol Neerbosch.

Inhoud van Deel 1 (Neerbosch).

Bladz. 1—172. Neerbosch.

32. Nieuw Protocol Neerbosch.

Inhoud van Deel 2 (Neerbosch).

Bladz. 172. Neerbosch.

16

Nurom.

Bladz. 191. Over de wetering van de sluis af tot Palkersdijk. „ 225. Hoogland, schietende aan de Wy-chensche brug.

33. Aanteekeningen van de Landeryen in den Ooyc

onder het Schependom behoorende.

Inhoud van het 2^e gedeelte {de OoiJ).

Bladz. 1—34. de Ooy.

Inhoud van het 2' gedeelte (Aanteekeningen van de goederen en mergentalen tot Lent) onder het Schependom behoorende.

Bladz. 1—15. Lent.

34. Register van de eigenaren der landerijen, ge

legen in het Schependom van Nijmegen, opgemaakt in 1779.

Inhoud van het Register.

Bladz. 1—8. het dorp Hees. „ 12—19. Neerbosch.

„ 24—32. het Hoogveld. „ 37—39. Hatert.

„ 41—42. Ooi Schependom. „ 43. Lent „

17

TWEEDE AFDEELING.

Boeken en losse stukken, betrekking- hebbende op zaken, beliandeld voor de Gferig-ten te Nijmegen.

A. Zaken voor Burge-meesters-gerigten.

Burgemeesters-Protocollen, inhoudende vonnissen en beslissingen. Burgemeesters proto collen.

18

De stukken loopen over procedures van weinig

Schepen-Protocollen, enz.

21

76. Schepen-Protocollen, enz.

77.

78.

79.

80. „ _n

81.

82.

83.

84.

85.

S6.

87.

88.

89.

90.

91.

92.

93.

Bovenstaande Potocol-len zijn overgenomen uit het Oud-Archief van Nijmegen; verscheiden deelen zijn geschonden en het schrift van sommigen onleesbaar geworden.

In deze reeks ontbreken de jaren 1418,1425,1428, 1431, 1435, 1436, 1437, 1439, 1441, 1443—1445, 1548, 1449, 1453—1455, 1458, 1463—1465, 1469, 1471—1475,1478—1479, 1484, 1485, 1487—1491, 1494—1510,1512—1518,

23

24

1713—1743, 1747, 1748, 1757 en 1758.

147. Losse stukken van con-tentieuse zaken, behandeld voor het Sehepengerigt.

De bijlage behelst een Advertissement in 1660 in cas van injur ie voor den Heer Burgemeester Verbolt contra M. Willem van den Beecke.

Processtukken over de jaren 1632—1634,1636— 1641, 1644—1647, 1649 —1652, 1654—1657, 1673, 1679—1681, 1683, 1686 ontbreken.

148. Losse slakken enz.

Processtukken over de jaren 1689, 1692 ontbreken.

149. Losse stukken, enz.

Processtukken over de jaren 1695—1699, 1701, 1705, 1718—1721, 1723 —1737, 1739, 1740,1742 —1744, 1746 en 1748 ontbreken.

De bijlagen behelzen de volgende uitvoerige

Aanspraken en Adyertis-: sementen:

Bijlage A,

de Heeren van Heyden en Zoppenbroek, als voogden van wijlen den Heer Fre-derik, Roeleman, Neomo-gus, Graaf van Bylandt, aanleggers in cas van uitleiding van erfhuisrechten. contra Petronella van Vuren, genaamd Limburg.

Bijlage B,

inhoudende de procedures van

J. Sanders contra H. van Meer over eene nalatenschap.

H. J. Bendel contra J. Driessen Opheijden, geschil over een testament.

J. van Leeuwen contra J. van Balveren, geschil over eene acte van peinsing.

M. van der Horst contra Petronella van Zei lei-geschil over eene schuldvordering.

Baron de Rehbinder

27

contra Q. de Pauw, geschil over een arrest.

A. Vermeer contra J. Wittichius, geschil over een huis.

Bijlage C,

inhoudende de procedures van

Hk. Kens contra J. Vermeer, geschil over eene nalatenschap.

D. W. van Steinlede contra G. J. van Hees, geschil over eene wisselschuld.

W. J. Croon contra W. Vonck, geschil over een inventaris.

de wed. J. de Beyer contra de wed. K. Beekman, geschil over de ver-timmering van een huis.

H. Löhnis, koopman te Keulen contra Hk. Arnold, Burgemeester, geschil over de kooppenningen van een schip.

Fier, Bieshorst en Myn-tjes contra de weduwe W. Melsing, geschil over

29

J. van Ossenbergh c. s. contra J. Gerlings van Rhede, weduwenaar van E. van Ossenbergh, geschil over een testament.

J. Poelman contra J. K. de Broen, geschil over een inventaris.

B. L. Gompertz contra H. van Ousick, geschil over een schuldvordering.

Bijlage B,

inhoudende de procedures van

de Heer van Tienhoven contra B. L. Gompertz, geschil over den verkool) van obligatiën.

Isaacq Wilhelm Half-man, arrestant, contra Lason Snap,gearresteerde, geschil over personeel arrest.

de weduwe Jacobus Smits contra J. Bouts, geschil over twee schuldbekentenissen.

151. Losse stukken van con-tentieuse zaken, behandeld voor het Schepen-gerifft.

30

Nnnim Deden.

Processtukken over de jaren 1762 en 1763 ontbreken.

Bijlage,

inhoudende de procedures van

D. Sieberts contra F. B. Gompertsz, geschil over eene wisselschuld.

J. Reynen contra H. de Roos, geschil over eene compagnieschap, betreffende de verpachting van den tabak, gebrande wijn en gedistelleerde wateren.

Mr. C. W. Yennehr, Raadssecretaris, contra den Med. Dr. H. J. van Schevickhaven, geschil over spolie, turbel en indragt.

152. Losse stukken van con-tentieuse zaken, behandeld door het Schepen-gerigt.

Processtukken over het jaar 1784 ontbreken.

Bijlage A,

inhoudende de procedures

31

Gudula Hoet, weduwe J. Dodigon, contra F. W. Dodigen, geschil over eene nalatenschap.

J. Teriet contra P. van de Yelouw, geschil over een grafkelder in de St. Stevenskerk.

J. O. Weyh contra C. Nolde, in cas van civiele gewaltklagt en ontweer.

Bijlage B,

inhoudende de procedures van

Mevrouw de Douarière Steven Adriaan van Weideren contra C. M. Kamp en W. Kamp, weduwe Erich, geschil over eene nalatenschap.

A. Bouricius contra Mevrouw de weduwe Smits, geschil over eene nalatenschap.

Mevrouw de weduwe J. A. Monhemius contra J. Levy de Niem, geschil over een personeel arrest.

B ijlage C,

inhoudende de procedures

J. C. Völcker, koopman, wonende te Amsterdam, contra de Heeren J. P. Brouwer en Zoon, geschil over den koop en verkoop van balen wol.

A. en B. Hulshoff contra G. Arnts, geschil over een arrest.

J. W. Baron van Steek, contra de weduwe van Diest en P. C. van Diest, geschil over eene schuldvordering.

L. W. de Fockert c. s. contra den Heer Baron de Villates, Heer dei-Heerlijkheid Gent, geschil over een pachtcontract.

de Advocaat S. A. Haverkamp contra M. E. van Megen, geschil over salaris.

Bijlage D,

inhoudende de procedures van

J. B. van der Veecken, contra Piet Bogers, geschil over een contract.

Declaratie in zake Si-1

moil Levy contra P. en A. de Ruyter.

153. Losse stukken van con-tentieuse zaken, behandeld voor het Schepen-gerigt.

Bijlage,

inhoudende de procedures van

J. Roef, contra P. ten Boven, geschil over eene rekening.

Jan Monifarges, contra de weduwe J. Berkelbug c. s., geschil over eene levering van katoen.

Herts Jonas, contra W. Doeleman en G. Elders, reclame van een vaatje met geld.

154. Losse stukken van con-tentieuse zaken, behandeld voor het Schepen-gerigt.

155. Als boven.

Bijlaf/e,

inhoudende de procedure

34

Gebroeders van Biesen, contra A. L. Loeffz, gewezen Ontvanger der con-voyen en licenten, vordering tot schadeloosstelling wegens een vermist kistje met kousen.

15(5. Losse stukken van con-tentieuse zaken, behandeld voor het Schepen-gerigt.

157. Als boven.

Bijlage,

inhoudende de procedures van

A. A. Vergeel, contra Mr. S. A. Haverkamp, geschil over eene geld-leening.

J. Walters, contra W. van Roggen, vordering tot levering van gekocht koren.

J. Thijssen c. s. contra J. M. ten Boven, geschil over eene schuldvordering.

158. Kekwesten, ingediend aan het Schepengerigt.

Kekwesten over de ja-

85

ren 1675—1695, 1697— 1699, 1701—1704, 1706, 1708, 1709, 1713, 1715 —1719, 1721—1732, 1734—1739,1741—1745, 1747, 1749—1768, 1764 —1767, 1770,1771.1773 —1775, 1777,1784. 1791 eu 1792 ontbreken.

159. Als boven.

160. Civiel Sententieboek.

161. „

162. „

163.

164. „

165. „

166.

167. „

168. .

169. .

170. „

171. „

172. „

173. .

(tevens Buitengericht).

In deze reeks ontbreekt het Sententieboek over de jaren 1755—1758.

175.

86

189.

37

190.

■

38

39

Numm

254. Protoc. v. Opdragten enz.

41

42

43

44

45

370. Losse stukken van con-tentieuse zaken. behandeld voor het Buitengericht.

De processtukken over 1784 ontbreken.

371. Als boven.

372. Als boven.

373. Als boven.

374. Als boven.

375. Rekwesten, ingediend aan het Buitengericht.

Rekwesten over de jaren 1713-1768, 1771, 1773, 1775, 1777, 1779, 1781, 1784—1792, 1794 —1796, 1797,1799,1801 —1803, 1806 ontbreken.

376. Kondschappen in civiele zaken.

Kondschappen over de jaren 1660—1687, 1689 —1696 ontbreken.

377. Kondschappen in civiele zaken.

378. Declaratien van salaris van Prokureurs en Advocaten.

379. Adviezen in burgerlijke zaken.

380. Extracten uit het Schepen- en Gerigtsprotocol, Kandsignaat, Sententieboek, Landschapsreces, enz.

DERDE A F D E E LI N G.

Boeken en. stukken, betreffende g-ericlxtelijke act en te Nijmegen verleden.

A. Protocollen van acten.

Protocol van volmagten, die ter secretarie der stad Nijmegen niet zijn geexpediëerd, alsmede van testamenten, magescheiden, huwelijksche voorwaarden, ingevolge raadsbesluit van den 29^sten December 1762.

1. Protocol van acten

2. . „ „ S. . m m

20. „ ,

48

49

43.

51

57. Protocol van citatiën voor het Buitengerigt.

58. Protocol van insinuatiën en contra-insinuatiën van den roeydrager J. Geurts.

59. Als boven.

60. Als boven.

61. Protocol van citatiën voor het Burgemeestersgerigt.

62. Als boven.

63. Protocol van verschillende Roeydragers, bevattende insinuatiën en contra-in-sinuatiën.

64. Memoriën van Roeydragers.

65. Als boven.

66. Boedelrekeningen, meest losse en onvolledige stukken.

1720, 1736, 1737,1744— 1746, 1752— 1768.

1770—1799. 1800—1810.

1670, 1686— 1688, 1692— 1694, 1696, 1702, 1713— 1715, 1717, 1718, 1736, 1747, 1761 en 1784.

71. Min utcn van geregistreerde acten.

Transporten van huizen en landerijen.

Transporten over de jaren 1690—1692,1694—1712, 1714—1725,1727—1751^ 1753—1757,1759—1762, 1763—1765, 1767, 1769 -1780,1781-1785,1788, 1790—1792 ontbreken.

72. Transporten.

73.

74.

75. ,

76. _n

Acten van transport zijn ook te vinden in de registers van opdragt en bezwaar, N⁰. 219—356, II^e Afdeeling.

53

Doelen.

1 pakket.

1718, 1726, 1750, 1752, 1754, 1755, 1757, 1782, 1797—1805, 1807—1809.

1716, 1618, 1750, 1752, 1770, 1790— 1811.

81. Volmagten.

Volmagten over de jaren 1621—1662,1665—1676, 1689, 1691—1694, 1699 —1706, 1708—1729 ontbreken.

82. Volmagten.

Volmagten over het jaar 1806 ontbreken.

Acten van volmagt zijn ook te vinden in No. 1 — 28, IIP Afdeeling.

83. Obligatien en Pand veiligheden.

Obligatien over de jaren 1659—1668,1670—1672, 1674—1679, 1681, 1683

«•

54

—1695,1697—1707,1709 —1721, 1723—1751, 1753, 1756—1761, 1763 —1765,1767,1769—1793 en 1795 ontbreken.

84. Obligatien.

85. Obligatien.

Obligatien over het jaar 1800 ontbreken.

Obligatien en pandvei-iigheden zijn ook te vinden in Xo. 219, IIP Afdeeling.

86. Testamenten (open).

Testamenten over de jaren 1663—1674,1676— 1687, 1689—1692, 1694 —1696, 1698—1705, 1707, 1709—1715, 1719 —1724,1728—1746,1747 —1749,1751,1753, 1755 —1760, 1762, 1764— 1776, 1778, 1779-1787 ontbreken.

87. Testamenten (open).

Testamenten over de jaren 1789 en 1792 ontbreken.

Open testamenten zijn ook te vinden in No. 213 en 214, 11quot; Afdeeling.

88. Arresten.

Arresten over de jaren 1717, 1719—1739, 1741 —1747,1750—1753,1755 —1765,1767—1790,1806 en 1807 ontbreken.

Arresten zijn ook te vinden in No. 181—189, IF Afdeeling.

89. Acten van beschut.

Ac ten over de jaren 1756—1765,1767—1796, 1803, 1806 en 1808 ontbreken.

90. Acten van verwin.

Acten over de jaren 1718—1796, 1798, 1802 en 1803—1808 ontbreken.

91. Acten van peinding.

Acten over de jaren 1729—1796, 1798,1802, 1806—1808 ontbreken.

92. Acten van ontsaat.

Acten over de jaren 1756—1798, 1801, 1802 en 1805—1809 ontbreken.

93. Acten Judicieel.

94. Eedafleggingen en verklaringen. 1 1

56

Stukken over de jaren 1787—1797, 1800, 1803 —1807 ontbreken.

95. Acten van appel.

Acten over de jaren 1754—1756,1759—1798. 1801 en 1804—1807 ontbreken.

96. Acten van voogdij.

Acten over het jaar 1801 ontbreken.

97. Acten van donatie.

Acten over het jaar 1800 ontbreken.

Acten van donatie zijn ook te vinden in No. 217 en 218, II^e Afdeeling.

98. Magescheiden.

Magescheiden over de jaren 1777—1779, 1781 —1784,1786—1794,1796 —1804 en 1806—1808 ontbreken.

Magescheiden zijn ook te vinden in No. 1—14 en 29, IP Afdeeling.

99. Huwelijksche voorwaarden.

Twee acten.

Huwelijksche voorwaar den zijn ook te vinden in No. 1—14, IIP Afdeeling, en No. 216, IP Afdeeling.

100. Acten van verwerping eener nalatenschap. •

Zes stuks.

101. Acten van benoeming van executeur-testamentair.

Zes stuks.

102. Acten van inmissie, van royement en van decharge.

Twee acten van inmissie, twee van royement en een van decharge.

103. Acten van civiele gewalt-klagt.

104. Verschillende acten, als acten van uitkeering, consignatie. memorien, en rapporten.

105. Quitantien.

Vier stuks.

106. Klad-notulen van het Schepengerigt. 1

58

Charters en andere bewijsstukken.

Deze stukken zijn afkomstig uit het Provinciaal Archief van Gelderland te Arnhem en krachtens beschikking van den Minister van Bin-nenlandsche Zaken van 27 November 1884 no. 2793, afdeeling K. W. op den 28 November 1884, door Mr. J. F. Bijleveld, Archivaris in Gelderland, te Arnhem, aan de gemeente Nijmegen overgegeven.

112. a. Feria quinta, scilicet in crastino beati Petri ad Cathedram.

Johannes, zoon van Rudolphus en echtgenoot verkoopen eene rente van 4 oude gouden schilden, uit huis en hofstad van Johan van den Berghe, brouwer, gaande.

Zegels ontbreken.

b. In profesto beati Lucae Evan-gelisti.

Johannes van den Berghe, brouwer, en zijn zoon verkoopen huis en hofstad, gelegen op ten Wyer, waaruit eene rente van een bukken gaat, ten behoeve van St. Anthoni's kapel en eene van 2 pond kleine penningen te behoeve van het kapittel van St. Stevenskerk en van 8 oude gouden schilden ten behoeve der erfgenamen van Hendrik Vier-vant van Lent.

Zegels ontbreken.

113. Feria tertia post dominicam. Rémi-nicere Domini.

a. Godefridus de Mouwick verklaart van Lambert Pells, presbi-ter, te hebben ontvangen 2*^ morgen lands bij de Groenensteeg, daarvoor jaarlijks op Sinte Peter ad Cathedram 4 malders rogge te zullen betalen.

Waaraan het zegel van den Schepen Petrus van den Stegen in groen was; dat van Gerardus Kerskorff ontbreekt.

In dorso staat dat de rente op 28 April 1630 is afgekocht.

h. de dertigste dach des maents January.

Cornells Arnts en echtgenoot dragen aan Hendrik van Derissen op een stuk land, groot l'/a morgen buiten de Molenpoort enz.

Waaraan de zegels der Schepenen Frans Buys en Johan Mannis (geschonden) in groen was.

114. a feria quarta post Dominicam, qua cantatur vocem jucunditatis.

Wilt van Bronkhorst en echtge-noote verkoopen aan Theodoricus Verheyen eene rente van 6 golde hartsch Philipsguldens ex Integra

61

cultura door Theodoras Gyskens te Hntert bezeten.

Zegels ontbreken: gemerkt R 17.

h. Feria quarta post Dominicam Reminiscere.

Theod. Verheyen en echtgenoot dragen bedoelde rente aan Cornells Uden op.

Waaraan het zegel van den Schepen Bartholomeus du Clair in groen was, dat van Arnoldus Vegte ontbreekt.

Gemerkt R. i. j.

c. Op 'n woendach nae Sint Fran-siscusdach.

Cornells Olmmen de Jonge draagt bedoelde rente aan de provisoren van St. Michiels broederschap op.

Waaraan het zegel van den Sche-pen Bartholomeus du Clair in groen was, dat van Henryck Pels ontbreekt. Gemerkt R. i. j.

115. Gegeven in onze stadt van Mechelen den VI^den dag van Meye.

Keizer Karei bevestigt de burgers en ingezetenen van Nijmegen in hare tolvrijheden door Hólland, Zeeland en Friesland voor het tractaat van Gorinchem bezeten.

Met het opgedrukt contra-zegel van den Keizer.

Hiervan bestaat alleen een afschrift in het Legerboek bl. 91 en een afdruk in de Handvesten bl. 144 (zie Mr. NjjhofTs inventaris van het Oud Archief van Nijmegen, bl. 66).

116. Op guedesdach den vijft' ende twyn-tichsten dach Apriles.

Vidimus van de notulen Tan vrijdach nae Pinksteren 1537 en van een openen loefflicken besegelden tractaat ende verdraghsbrieff van 27 Januari 1538 tusschen den Hertog van Gelre en den Hertog van Kleef, beiden „hoogloffelijker memoriequot; over het verbod van kloosters om te erven.

Het stads-secreetzegel ontbreekt. Zie Groot Geld. Placc. boek Proelem. I kol. 14 SIquot; punt en Nijhoff's Inventaris bl. 68.

117. (*) Op den XVII^den dach van Meye. Consent van Koning Philips aan Bannerheeren, Ridders en Steden van het Graafschap Zutphen om 1000 rijdersgulden van 24 st. Brabants, als leening te mogen uitschrijven.

Zegel ontbreekt.

Stuk zeer geschonden.

118. a. Up Vrijdach na Sinte Johans Baptistedach.

Getuigenis van Johan Geritse en

63

Johan Stephens, schipper, en van de vrouw van Reyn Rost, dat bij gelegenheid van een drinkgelag, ten huize van Rost, den besiender van den tol, Johan Eggerts aan de schippers Johan van Alffen en Johan Robberts heeft gezegd, dat zij met hunne schepen op den tol te Nijmegen aan den tiggeloven en te Doesburg vrij zouden varen.

Zegels ontbreken. (Op papier).

(*) b. Op den XIIII^,,n July.

Schrijven vnn den tollenaar te Nijmegen aan Canselier en Raden te Arnhem, dat op het schip van J. Robberts beslag is gelegd.

(Op papier ongeteekend).

(*) c. Op den XVI''quot; July.

Schrijven van den tollenaar te Nijmegen aan den Canselier en Raden te Arnhem, dat de Magistraat van Nijmegen aan de haven van J. Robbers heeft gelast, niets van den bij haar aa.n huis gebrachten inventaris van het schip te verbrengen.

(Op papier ongeteekend).

d. Up Sinte Margaretedach.

Verklaring voor Burgemeester en Raden van Nijmegen van Hans van Kloem, burger, tot Keyserwerdt ende Claes Gerrits.

(Op papier ongeteekend).

64

(*) e Tot Gorinchem den XX!quot;quot; Juli.

Schrijven van den collecteur te Gorinchem aan Canselier en Raden te Arnhem, dat op 27 Maart 1556 J. Robbers 12 gulden voor luifsteen heeft aangegeven en daarvan den 40^en penning of 6 st. heeft betaald en dat hij geene weet heeft aangegeven.

Op papier. Geteekend: Cornells van Zandelen.

(*) f. Datum. Tiel, XXII Juli.

Schrijven van den tollenaar te Tiel, dat op 26 Maart 1556 J. Robberts voor 3 foet weit op den Gelderschen tol 6 st. en op den Moerschen tol 6 st. heeft vertold.

(Op papier). Geteekend:

W. Raeck, tollenaar op den Moerschen tol.

Op beide tollen te Tiel:

Jan van Hagestein.

Jan van Hazelt.

Weduwe van Erkentz.

(J- Op Guidesdach post Lucie Virginia.

Schepenen van Nijmegen getuigen, dat voor den onderrichter Barthol. du Claer en voor den Herman Wuist-hoff, besiender en Gerrit van Goch, tolschrijver, hebben verklaard, dat |

65

zij het schip van J. Robberts ten behoeve van Z. K. Majesteit in beslag hebben genomen.

Waaraan de zegels der Schepenen Herman van Bonenborch, genaamd van Hontstein, en Henrick Pells in groen was.

119. Le onzieme jour du Moie de May.

Copie van eene uitspraak van tolvrijheid, ten behoeve van Henry de Nourmonthoy, koopman, in eene zaak tusschen hem en Johan de Ohoneheid, Commissaris van Luik, over vrijdom van het doorvaren van le pont des arches aldaar.

120. (*) Le XVIIF de Novembre.

Schrijven van Don Fernando Alvarez de Toledo, due d. Alve etc. aan Cantselier en Raden te Arnhem, ter begeleiding van het verhandelde te Spiers, betreffende de baljuwschappen van Endringen en Ettangen, behoord hebbende aan Graaf v. d. Berghe, die de Aartsbisschop van Keulen vermeent, dat van hem afhangende zijn, en dat de Raden moeten informeeren, of die goederen deel van Gelderland uitmaken, enz.

Op papier, in het Fransch.

(Get.) f. a. Due Dalve.

121. Den twaalfsten dalt; cembris.

64

(*) e Tot Gorinchem den XXI^en Juli.

Schrijven van den collecteur te Gorinchem nan Canselier en Raden te Arnhem, dat op 27 Maart 1556 •T. Robbers 12 gulden voor luifsteen heeft aangegeven en daarvan den 40^en penning of 6 st. heeft betaald en dat hij geene weet heeft aangegeven.

Op papier. Geteekend: Cornelis van Zandelen.

(*) f Datum. Tiel, XXII Juli.

Schrijven van den tollenaar te Tiel, dat op 26 Maart 1550 J. Robberts voor 3 foet weit op den Gelderschen tol 6 st. en op den Moerschen tol 6 st. heeft vertold.

(Op papier). Geteekend:

W. Raeck, tollenaar op den Moerschen tol.

Op beide tollen te Tiel:

Jan van Hagestein.

Jan van Hazelt.

Weduwe van Erkentz.

9- Op Guidesdach post Lucie Virginis.

Schepenen van Nijmegen getuigen, dat voor den onderrichter Barthol. du Claer en voor den Herman Wuist-hoff, besiender en Gerrit van Goch, tolschrijver, hebben verklaard, dat

65

zij het schip van J. Robberts ten behoeve van Z. K. Majesteit in beslag hebben genomen.

Waaraan de zegels der Schepenen Herman van Bonenborch, genaamd van Hontstein, en Henrick Pells in groen was.

119. Le onzieme jour du Moie de May.

Copie van eene uitspraak van tolvrijheid, ten behoeve van Henry de Nourmonthoy, koopman, in eene zaak tusschen hem en Johan de Choneheid, Commissaris van Luik, over vrijdom van het doorvaren van le pont des arches aldaar.

120. (*) Le XVIIP de Novembre.

Schrijven van Don Fernando Alvarez de Toledo, due d. Alve etc. aan Cantselier en Raden te Arnhem, ter begeleiding van het verhandelde te Spiers, betreffende de baljuwschappen van Endringen en Ettangen, behoord hebbende aan Graaf v. d. Berghe, die de Aartsbisschop van Keulen vermeent, dat van hem afhangende zijn, en dat de Raden moeten informeeren, of die goederen deel van Gelderland uitmaken, enz.

Op papier, in het Fransch.

(Get.) f. a. Due Dalve.

121. Den twaalfsten dalt; cembris.

66

Kumm.

Jacob Biesman en echtgenoot dragen eene brouwerij in de Brou-werstraatj aan Jacob Stryp, den jongen, op. Uit de brouwerij gaan eene rente ad 6 of 8 st., ten behoeve van de „Juffrouwen van de Nonnen¹', eene rente van 15 Car. guldens, ten behoeve van Jacobus Verhorst's erfgenamen, eene som van 15 Caroli guldens, ten behoeve van Jochem van Kampen, eene van 12 Rydergl., ten behoeve van Grietje Scotbes, en eene van 12 gl., ten behoeve van Johan Verheven, lioelofszoon.

Waaraan de zegels der Schepenen Wynand v. Eek en Kyk Heyuck in groen was.

122. a. De 11° May.

De kinderen van Johan Stip verhuren aan den bakker Henrick Beven, een kelder, behoorende tot een stal in het Pastoorsgasje.

h. Op den 28^en May.

Hendrik van Oppenham en vrouw verkoopen een stal met kelder in de Pastoorsgas aan Hendrik Stip, den alden, en echtgenoot, waaruit 1 Va schild ten behoeve van de Ellendige broederschap gaat.

(Op papier; ongeteekend).

c. Op den twintichsten dag 's maents July.

67

Opdracht van bedoeld erf.

Waaraan de zegels der Schepenen Gerardt van der Voort en Derrick Bouwens in groen was.

123. a. Datae Edinburgi die vigesimo men-sis Aprilis.

Prefect. Burgemeester en Kaden van de koninklijke stad Edinburgh verklaren, dat hun is gebleken, dat Isabella Mackmuth, echtgenoot van Jacob Mackmuth, te Nijmegen is overleden, dat er uit dit huwelijk twee zonen zijn geboren, Guilielmus en Edwardus, enz. enz. enz.

Waaraan het uithangend zegel van Edinburgh in rood was.

Fraai geschreven stuk met roode hoofdletters.

h. Die vigesimo tertio mensis Augusti.

Verklaring van den Edinburgschen magistraat, dat Isabella Mackmuth, met machtiging van haren echtgenoot, Jacobus Mackmuth, haren zoon Guilielmus tot haren gemachtigde in zake de Nijmeegsche nalatenschap van Jacob Mackmuth aanstelt.

Waaraan het zegel van Edinburgh in rood was.

(Get.) James Mackmuth.

Isabella Mackmuth.

Fraai bewerkt stuk.

G8

c. Den eersten October.

Magescheid tusschen Willem M.ick-

muth en Engelbert de Man voor zijne vrouw Peterken van Langevelt, erfgenaam van haren vader, Isaac van Langevelt, die gehuwd was geweest met Sara van Embrick, weduwe van Jacques Mackmuth, in leven Cornet van de compagnie van den Ritmeester en Collonel Edmondt en Willem Mackmuth verkrijgt het huis in de Muchterstraat, tusschen de erven van Burgemeester Kelffken en Jacob Romburgh.

Op papier.

(Get.) Engelbert de Man,

en my present

Gerrits van Druten, Notar.

d. The thrattene day of July.

Verkoop van bedoeld huis door

W. Mackmuth aan Willem Dick en diens vrouw Jeanette Mackmuth.

Op papier, waarbij een translaat uit het Schotsch, door Johannes Cuyser te Rotterdam, 12 Oct. 1G68.

e. the twenty one day of January. Volmagt van de weduwe Jeane Mackmuth op haren zoon William Dick.

Op papier.

(Get.) Jannet Mackmuth, enz.

Hierbij een translaat van 16 April 1669 in Amsterdam door Henri Rutgers.

69

^umm. Jaren.

f. Edinburgh vigesimo nono die mensis Januarii.

De Edinburgsche Magistraat verklaart, dat de verkoop van 1640 wettig is geschied en dat de volmagt van 21 Januari 1669 echt is. 1669.

Waaraan het uithangend zegel van Edinburgh in rood was.

124. De derde s' maents Juny.

Schuldbekentenis van Wolter Jan-sen van Bie, ten behoeve van Junken van Meeckeren, weduwe van Virient van der Burcht, onder pandveiligheid van het '/2 huis op den hoek van de Korte Burgtstraat, tegenover het Raadhuis. 1640.

Waaraan de zegels der Schepenen Godert van der Wall en Jacob Goris in groen was.

125. De 20® November.

Sommatie aan Aart van Welhuysen gedaan, om scheldwoorden tegen Johan Hardenberch in te trekken. 1643.

(Op papier; ongeteekend.)

126. Den XXV^en Augustus.

Obligatie ad 200 gl. op het Vorstendom Gelre en Graafschap Zutphen. 1644.

Gedrukt op perkament.

127. Den drie en twintichsten Aprilis.

Opdracht van twee kampen land

70

onder Nederbosch van Melchior ten Have.

Waaraan de zegels der Schepenen Nicolaas Verbolt en Jacob Goris in groen was.

128. Cleve den drey nnd zwanzigsten 7bris.

Confirmatie van het testament van Herman v. Wyttenbach, overleden te Spa, door den keurvorst Frederik Wilhelm.

Zegel ontbreekt.

(Gemerkt 2° 30).

129. a. De twee en twintichste January.

Schuldbekentenis, groot 175 Car. guldens, ten behoeve van Jan Hen-driksen en echtgenoot c. s., onder verband van 2 perceelen land in het Heesche veld en 2 huizen in den Krommen Elleboog.

Waaraan de zegels der Schepenen Aernholt Jordaen Rompers en Jacob Leeuwens in groen was.

Waaraan bevestigd een transfix van h. Den zes en de twintigsten Apriiis.

Opdracht van bedoelde schuldbekentenis aan Arnt van Seller en diens echtgenoot.

Waaraan de zegels der Schepenen Willem Verheiden en Arnold Jordaen.

130. Den zes en twintichsten 's maends Novembris.

71

Scliuldbekentenis, groot 650 Car. guldens ten behoeve van Albert Hermans Gramey, onder verband van een huis in de Groote straat „De zwarte Raafquot;'.

Waaraan het (geschonden) Schepenzegel van Anthoni Vos in groen was : het andere ontbreekt.

131.«. Den zestienden dach Julii.

Schuldbekentenis, groot 600 gl. ten behoeve van Franchoys Ayscoigt en echtgenoot, onder verband van een huis in de Groote Brouwerstraat.

Waaraan de zegels der Schepenen Isaak van den Berch en Johan Bruell in groen was.

Hieraan zijn drie transfixen bevestigd van

b. Op den tweeden February.

Schuldbekentenis, ten behoeve van

den Apothecar Hendrik van den Berch, onder verband van een huis in de Groote Brouwerstraat.

Waaraan de zegels der Schepenen Jacob Leeuwens en Johan van Len-nep in groen was.

c. Den dertienden Augusti.

Opdracht van den brief, sub b

vermeld, aan Francois Aiskogt en echtgenoot.

Waaraan de zegels der Schepenen

Jacob Leen wens en Wilhelm Water in groen was.

d. Den eersten dach Junii.

Opdracht der beide kapitalen dooide echtelieden Aigskott aan Anna Mechteld van Seller.

Waaraan de zegels der Schepenen Johan Bruel en Lourens van den Berch in rood was.

e. Op den achtsten dag 's maents Januari.

Opdracht van de brouwerij aan Anna Mechteld van Seller.

Waaraan de (zeer geschonden) zegels der Schepenen Wilhelm Water en Johan Aertsen in rood was.

132. Den X^equot; Octobris.

Rectificatie van het accoord ter opheffing van de procedure tusschen de Apostelkerk te Keulen en de Opperkerkmeesters van de St. Ste-venskerk, bepalende, dat de Apos-telheeren rustig hunne tienden zullen mogen genieten, maar dat daarentegen door hen 600 rijksdaalders in eens zullen worden uitgekeerd en aan het Gasthuis eene weide of kampland, genaamd het „Heyen-campkenquot;, groot 2^,/_a morgen, buiten de Hezelpoort, tegen een canon van 40 gl., in erfpacht zal worden uitgedaan.

73

(Op een der hoeken geschonden).

Waaraan de zegels van Nijmegen, het kapittel-zegel van Keulen (geschonden) en van Jacob Leeuwens, Burgemeester, in qualiteit van Provisor van het Gasthuis.

133. De 5 Decembris.

Die van de Reeckeningen in Gelderland staan aan de stad Nijmegen toe het recht van visschen en van opkomende zanden tusschen den steenoven, boven de stad daartegenover gelegen, tot aan het groote Ooster-holtsche reduit, in erfpacht te mogen bezitten tegen een jaarlijkschen canon van 2 daalders.

Met het opgedrukte groote cachet van de rekenkamer.

(Get.) Jacob Everwyn. .

134. a. Gegeven tot Nijmegen den 20 Febr.

Obligatie, groot 3000 gl., ten laste van het kwartier van Nijmegen.

Zegel ontbreekt.

b. Gegeven tot Nijmegen den vijftienden May.

Obligatie groot 4000 gl. ten laste van het kwartier van Nijmegen.

Gedrukt op perkament, waaraan het (geschonden) stads-secreetzegel in rood was.

74

135. Nijmegen 5 May.

Opdracht door den Nijmeegschen Magistraat van een huis in de Hertogstraat, verkocht wegens de groote schulden, waarin de stad wegens den oorlog was geraakt, voor 661 gl. 10 stuivers aan de weduwe van Jan van Aldenburgh.

Het zegel ontbreekt.

186. Den 5^en Juny.

Consent van de Staten van Utrecht aan Hendrick van Rheenen en echtgenoot, om over hunne goederen bjj testament te mogen beschikken.

Waaraan het zegel van justitie des Hofs van Utrecht in rood was.

137. Acht stukken, waarvan twee op perkament, betrekking _ hebbende op de afrekening van den onder curatele gestelden boedel der echtelieden Peter Veldcamp, door diens broeder T. A. Veldcamp.

138. Besloten ongeopende Testamenten.

De testamenten zijn grootendeels op perkament geschreven en van de zegels voorzien van de Schepenen waarvoor zij gepasseerd zijn.

1. Testament van Hansken van Wees.

2. Wendel Mendsen, weduwe van wijlen van Matthijs van Straten.

3. (Naam onleesbaar).

4. Rijxkens thvens.

5. Anna van den Berch.

6. Anna Geertmida van Lijnden, huisvrouw van den sergeant Jan Woltman.

7. Truiken Hermans, weduwe Jan Lamberts en Anna Maria Janssen, moeder en dochter.

8. Doctor David ten Bove.

9. Jufvrouw Petronella in de Betouw.

10. Maleken Key en, wed. Jacob de Witz.

11. Dr. Johannes Brun, bedienaar des Goddelijken Woords in de Waalsche gemeente.

12. Wijnant Hartog, Catrijna Hartog en Maria Hartog.

18. Jufv. Maria Gijsberta van Bronkhorst.

14. Dirk Knippingh en Willemken Jens.

15. Johan Friedrich Ziegmeyer.

1G. Herbert Sam en Cornelia van Berch-som.

17. Dr. Petrus de Vry en Ermgarda de Leeuw van Coolwijck, echtel.

18. Anna van Steen.

19. Mevr. G. Verschoor, genaemt Roms-winckel.

20. Jennekens Udemans, huisvrouw van Casparus Knippingh.

21. Wijndel van Od.

22. Thirssa Petronella Catarina en Maria Burtoch.

23. Geertruid van Aken.

24. Jutter Johanna Faleschi.

25. Rutgerus van Briel en Geertruyt Barbara Martini, echtel.

76

26. Mevrouw Anna van Wede, huisvrouw van den heer Justus Kemp.

27. Derek Sanders van de Well en Anne-ken van Westervoordt.

28; Anna van Barn.

29. Mechteldis Lukas, wed. van wijlen Daniel van der Lip.

30. Otto Friederich van Vitinghoff, ge-nannt Scheel, Bn. tot Ginnerbaldt, Majoor van quot;t Regim¹. Garde Dragonders van den Prince d'Orange.

31. Neleken Beyers, wed. van Werner Hohenberg.

32. Johan Ingenool en vrouwe Johanna van Ommeren, echtel.

33. Derk Sweers.

34. Jufirouw Hendrina Sweers.

35. Juffrouw Anna van Bern.

36. Emilia van Megen.

37. Mijntjen Willems, wed. van Marten Betouw, smid.

38. Johan Palmerts.

39. Gysbert van Boven en Grietjen Boesken, echtel.

40. Catharina Fagel, huisvr. van den Heer Diederick van Eek van Panthaleon.

41. Jufv. Hilebich van Bronkhorst.

42. Jufv. Maria Gysberta van Bronkhorst.

43. Hermana Cathrina Romsebinckel.

44. Margaretha Romsebinckel.

45. Roberta Beel.

46. Vrouwe Geertruydt Noodt, huisvrouw van den Welgeb. Heer George Adolph van Ulft.

47. Hendrick Schadtbriel en Neeleke van Cronenburgh.

48. Van den Scholtus Gerrit Bloem.

49. Jufv. Hendrica Sweers.

50. Joh. van Wageninghen.

51. Christina Kistemacker.

52. Theresia en Petronella Hartogh, gezusters.

53. Vrouwe Sophia van der Moeien tot Sleburgh, echtgenoot van Egbert Alexander de Rengers tot Sleburgh.

54. Hendrik Morees.

55. Anna Verbolt, wed. van den Colonel van Hoogendorp en Juflr. Elisabeth Verbolt.

56. Mejufv. Margaretha van der Linden.

57. Jacob Beyer.

58. Jufvrouw Hendrica Sweers.

Grietje van Mulecom.

Johanna en Maria Bruyns, gezusters. Jufvrouw Coenradina Margaretha Klerck.

62. Bernard van Solingen, Notaris.

63. Christina Verheggen, wed. van den Heer Adam Roskam.

De Jufferen Maria Cachoyr, moei en nicht

Sanderina de Groot, weduwe van Peter Denys.

Jan Pellé en Suzanna Coermans, echtel.

De Heer Adriaan in de Beton.

68. Albert Grammey en Petronella Vijft-huizen, echtel.

78

79

88. Reyniera Schouwhamer.

89. Jacoba van Texel, huisvrouw van Dominicus Reynardus Toelaer, bedienaar des Evangeliums.

90. Willemina van Dalem.

91. Pieter Vonck, Prokureur en Deyna de Neve, echtel.

92. Adrianus Noorbeeck en Clasina de Roy, echtel.

93. Juffer Hester Elizabeth Josselet.

94. Hendrik Vermasen, koopman op de rivier de Maas.

95. Charlotte Albertine Schouwhamer.

-96. Catharina van de Velouw.

97. Leonard Remmers en Jutter Maria Huilers, echtel.

98. Christina Emilia in de Betouw, huisvrouw van Johan Matthys de Broen.

99. Johan Matthys de Broen.

100. Catharina Vermasen, weduwe Vogel.

101. Hendricus Wanray.

102. Maria van Pothuysen, weduwe wijlen Dirk Nethenius.

103. Johanna de Haart, weduwe van wijlen Cornells Walravens.

104. Catharina Bertrams, weduwe Dirk Dekkers.

105. Juf'v. Maria van Pothuysen, weduwe wijlen Dan. Nethenius.

106. Johanna Vermehr, dochter van Leen-dert Hendrik Vermehr.

107. Johannes van Ellecom, weduwenaar van Maria Croes.

108. Jufv. Maria van Pothuysen, weduwe

78

79

88. Reyniera Schomvhamer.

89. Jacoba van Texel, huisvrouw van Dominicus Reynardus Toelaer, bedienaar des Evangeliums.

90. Willeminn van Dalem.

91. Pieter Vonek, Prokureur en Deyna de Neve, echtel.

92. Adrianus Koorbeeck en Clasina de Roy, echtel.

93. Juffer Hester Elizabeth Josselet.

94. Hendrik Vermasen, koopman op de rivier de Maas.

95. Charlotte Albertine Schouwhamer.

.96. Catharina van de Yelouw.

97. Leonard Remmers en Juffer Maria Huilers, echtel.

98. Christina Emilia in de Betouw, huisvrouw van Johan Matthys de Broen.

99. Johan Matthys de Broen.

100. Catharina Vermasen, weduwe Vogel.

101. Hendricus Wanray.

102. Maria van Pothuysen, weduWe wijlen Dirk Nethenius.

103. Johanna de Haart, weduwe van wijlen Cornells Walravens.

104. Catharina Bertrams, weduwe Dirk Dekkers.

105. Jufv. Maria van Pothuysen, weduwe wijlen Dan. Nethenius.

106. Johanna Vermehr, dochter van Leen-dert Hendrik Vermehr.

107. Johannes van Ellecom, weduwenaar van Maria Croes.

108. Jufv. Maria van Pothuysen, weduwe

80

97

Nnimn

9. Losse stukken van crimi-neele zaken.

Onder deze bevinden zich die, betreflende de zaak van J. D. T)uy venaar, beklaagd van moord te Nijmegen.

10. Losse stukken van crimi-neele zaken, vonnissen en missives over genoemde zaken.

11. Crimineele zaak van Joh. Ny bakker, tuinman te Nijmegen, beschuldigd van onderscheidene diefstallen, met inbraak, gepleegd aldaar in 1807.

12. Losse stukken van crimineele zaken.

Deze stukken betreffen meestal diefstallen.

13. Losse stukken van crimineele zaken.

Meest onbeduidende zaken.

14. Losse stukken van crimineele zaken.

15. Losse stukken van crimi-

98

neele zaken en Missiven over genoemde zaken.

Onder deze behoort de zaak van Jacobus van Sustern, wonende op de heide te Wychen, beklaagd van moord in den nacht van 10 op 11 November 1797.

Losse stukken, behoorende tot de instructie door den Regter van instructie by de Regtbank van eersten aanleg te Nijmegen gevoerd tegen onderscheiden personen, wonende teOploo bij Grave, wegens mishandeling van G. Bergman, S. Hoffman en diens vrouw, Anna Janssen, aldaar op 13 en 14- Februari 1810.

Tot deze mishandeling gaf' aanleiding het ver-moeden,dat eerstgenoemde in ongeoorloofde betrekking stond tot de vrouw van S. Hoffman. De zaak, die in 1813 nog hangende was, betrof eene zoogenaamde beerjagerij, een vroeger volksgericht. (Zie

99

het opstel: In den Ploeg spannen. Herinnering aan een oud-Geldersch Volksgebruik door Mr. W. van de Poll in den Gelderschen Volksalmanak van 1887.

17. Losse stukken van cor-rectioneele zaken, behandeld voor de Regtbank van eersten aanleg te Nijmegen.

18. Als boven.

19. Als boven.

20. Losse stukken, betreffende de zaak van Francis Schuur mans, brouwer te Uden, beklaagd van on-voorzigtige nederlaag.

Vrijgesproken bij vonnis der Regtbank van Nijmegen van 11 Juni 1814.

21. Kondschappen en crimi-neele zaken.

98

neele zaken en Missiven over genoemde zaken.

Onder deze behoort de zaak van Jacobus van Sus tem, wonende op de heide te Wychen, beklaagd van moord in den nacht van 10 op 11 November 1797.

16. Losse stukken, behoorende tot de instructie door den Regter van instructie by de Kegtbank van eersten aanleg te Nijmegen gevoerd tegen onderscheiden personen, wonende teOploo bij Grave, wegens mishandeling van G. Bergman, S. Hoffman en diens vrouw, Anna Janssen, aldaar op 13 en 14 Februari 1810.

Tot deze mishandeling gaf' aanleiding het vermoeden,dat eerstgenoemde in ongeoorloofde betrekking stond tot de vrouw van S. Hoffman. De zaak, die in 1818 nog hangende was, betrof eene zoogenaamde heerjagcrij, een vroeger volksgericht. (Zie

99

het opstel: In den Ploeg spannen. Herinnering aan een oud-Geldersch Volksgebruik door Mr. W. van de Poll in den Gelderschen Volksalmanak van 1887.

17. Losse stukken van cor-rectioneele zaken, behandeld voor de Regtbank van eersten aanleg te Nijmegen.

18. Als boven.

19. Als boven.

20. Losse stukken, betreffende de zaak van Francis Schuur mans, brouwer te Uden, beklaagd van on-voorzigtige nederlaag.

Vrijgesproken bij vonnis der Regtbank van Nijmegen van 11 Juni 1814.

21. Kondschappen en crimi-neele zaken.

REGISTER.

101

103

Hopmansboeken.

Hopmansboek van de Grootestraat en Steenstraat (Oud en Nieuw Protocol).

Hopmansboek van de Burgstraat en Broerenstraat (Oud en Nieuw Protocol).

Hopmansboek van de Markt en Hezelstraat (Oud en Nieuw Protocol).

Hopmansboek van de Smitsstraat en Lage markt (Oud en Nieuw Protocol).

Hopmansboek van het Hoogeveld en de Pillersgasch (Oud en Nieuw Protocol).

Hopmansboek van Hees en Neerbosch (Oud en Nieuw Protocol).

Hopmansboek van Ooy en Lent.

Huwelijksche Voorwaarden (Protocol van).

Huwelijksche Voorwaarden (Geregistreerde acten van).

Immissie (Akten van).

Insinuatien en contra-insinuatien

(zie Roeidragers).

Instructie eener mishandeling.

Inventarissen (geconsigneerde). Inventarissen (Oude).

J.

Judicieel (Acten). Jndicialis (Liber).

li.

Liber Jndicialis (Schepenprotocollen).

Lyftogt (Acten van).

M.

105

106