SPECIMEN CRITICUM

COKTINEKS

AULI PERSII ELiCCI

CODICUM MSS. LEIDENSIUM COLLATIONEM

CCIB

AiMMADVERSIONIBUS IN SATIRAl PRIMAM.

SPECIMEN C RITIC ü M

CONTINENS

AULl PERSII FLACCI

CODICUM MSS. LEIDENSIUM COLLATIONEM

CÜM

ANIMADVERSIONIBUS IN SAURAI PRIMAM.

güOI),

ANNUENTE SUMMO NÜMINE,
ex auctoritate rectokis biagmfici

PETRI lOHAlXMS ISiACI DE FREMERY,

MATH. ET PHILOS. NAT. DOCT. ET PBOF.

se c non

AMPiissiMi SENATUS ACADEMICI consensu,

et

KOBILISSIMAE FACULTATIS PHILOSOPHIAE THEORETICAE
ET LITTERARUM HUMANIORÜM DECKETO ,

SOMMISODE IN

PHILOSOPHIA THEORETICA ei LITTERIS HUMANIORIBUS

HONORIBÜS AC PRIVIIEGIIS
in academia rheno-traiectina

niTE ac WGITlJre CONSEQÜENDIS,

ERÜDITORUM EXAMINI SüBMITTIT

APÏTOIXIÜS RISSELIUS,

dorbracenüs.
A. D. XVII M. lüLII, A. MDCCCXLVIII, HQRA ii.

Zalt-Boemeliae ,

apud lOH. NOMAN et FILIUM, typogr.
mdcccxlviii.

mi

PARENTIBUS

OPTIMIS GARISSIMIS

SACRUM,

PRAEFiTIO.

Ne quis fortasse vitio mihi vertat, quod, in ma^
teria eligenda, de qua dissertationem conscriherem,
obscurissimum poetam Latinum mihi sumserim ,
neque memor fuerim toties decantati : sumit e
mater iam, eet., is sciat, velim, me non iemere
ad hunc poetam accessisse , sed , in clarissimi
Karstejvii praelectionibus huic poetae quasi initia-
tum , eo demum suadente, Persium selegisse, in quo
maiore cum cura vires periclitarer. Quid in eo
praestiterim, alii iudicent, sed, spet^o, benevole et
indulgenter. Ipse autem , meae tenuitatis optime
conscius, satis perspicio, quibus mendis haec scri-

ptiuncula laboret. Id tamen luhens profileor, me
nullum recusasse laborem , nullique pepercisse in-
dus triae , ut quid apt ius exiret. Primum
autem meum fuerat propositum omnes sex satiras
tractare. Quum vero inprimis diutius detinerer me-
aeque vitae rationes ferrent, ut tandem aliquando
summos in litteris capesserem honores , quatuor
priores edere constitueham. Interim , opere abso-
luta , feriae instahant et moles nimis creverat ,
quam ut paucis diebus typis imprimeretur. Ne
igitur prorsus a consilio desisterem , alia ex ani-
madversionibus resecare, alia in praesens omittere,
atque ita ea, quae déprima salira, qualitercunque,
disputaveram , sola , speciminis gratia , in lucem
emittere , coactus fui.

Antequam vero praefandi ßnem faciam , mihi
compellandi sunt Viri Clarissimi, quorum institu-
tione uti mihi licuit. Sed , eheu ! tres iam eorum
desunt numero : Heüsdiüm dico, Schroederüm et
Wencrebaciiium. Duo priores caris propinquis gra-
tisque discipulis nimis quidem matura morte erepti
sunt : sed vita peracta , quae quales quantosque
academiae , Htleris , humatiitati tulerit fructus, alii

agnoverunt semperque agnoscetur. Wenckebachii
autem iactura, nimis acerbo fato et quasi in primo
aditu confossi, quale eius desiderium reliquerit ii
testantur , qui praeclarum virum penitus noverunt
et pii discipuli , apud quos nulla unquam dies
optimi magistri memoriam delebit.

ros saltern superstites esse Firi Clarissimi ,
van Goudoever et Karsten , aestumatissimi Prae-
ceptores ! eximie laetor. Qualia quantaque vobis
debeam , qui neque publica institutione, neque privata
admonitione, studiis meis unquam defuistis, gratum
et dulce est recordari. Festra disciplina , veslra
doctrina, vestra kumanitas quantum mihi profuerint,
utinam nunquam palam praedicare desinam! At,
Fos ! eadem benevolentia , eadem comitate , eadem
amicitia , qua me in academia Rheno-Traiectina
studus humanioribus operam navanlem excepistis ,
etiam m posterum prosequi per galis enixe rogo !
^os vestrosque diu servet salvos sospites Deus O.
M. opto , precor !

Fos omnes, Firi Clarissimi et Doctissimi , quo-
rum scholis , sive academicis , sive aliis , adfui ,
grati accipiatis animi testificationem !

Nec possum, quin etiam Tibi hoc loco débitas
gratias solvam clar. Geel , hibliothecae academiae
Lugduno-Batavae praefecto , Fir humanissime !
Quid vero sedula tua humanitas, a nostratibus et
exteris aeque praedicata, inque studiis promoven-
dis nunquam non occupata , huic scriptiunculae
profuerit, thesauris tuae curae commissis reclu-
dendis , gratus agnosco.

F^os denique, iuvenes optimi, quorum consuetudine
usus sum per spatium, quod in alma sede Traie-
ctina transegi, vivite felices sitisque mei memores!

Scripsi Zalt-Boemeliae,
m. lunio a. mdcccxlyiii.

introïtus.

Post renatas litteras nullum fere fuit seculum, quin
Persius suos non modo lectores, sed etiam editores et in-
terprétés nactus sit. Nam inde a Bartholomeo Foutio et
loanne Britannico usque ad nostra tempora plurimi fue-
runt viri docti qui certatim hunc poetam illustrarunt, in
quibus nemo dubitaverit primas tribuere Isaäco Casau-
bono. Post illum vero, qui omnia, praesertim quae in
serioribus graecis latinisque philosophis ad Persium ex-
plicandnm conducerent , in suUm usum convertit, con-
textûs quae vocatur recensio parum processit, donec sub
finem seculi praecedentis Reizius suam editionem , in
usum praelectionum Academicarum comparatam, vulga-
■vit. Nullus vero seriorum interpretum tantam Pei'sianis
satiris lucem affudit eiusque lectionem promovit quam
quinque ante annis Otto lahnius. Nec facile cuiquam vete-
rum scriptorum editori, si Cortium in Lucano eximas,
tantum codicum numerum excutere licuit. Circa idem

') Fucrunt ei codices collati 79 nnmero ; cf. Weber, in praef.
edit. Cortii morte inlerruptae, p. XX—XXVI.

tempus praeter lahnium etiam alii exstiterunt , qui
vel ipsi criticis copiis instructi, vel aliorum vestigia
secuti, in Persio illustrando elaborarunt. Prodierunt
C. F. Hermanni Leetiones Persianae et editio Heinri-
ehiana, in quibus utrisque libris etiam alia eaque
nova subsidia in auxilium vocata sunt. Horum di-
versis in Persium collatis studiis accidit, quod raro
tantum in edendis scriptoribus usu venit, ut prorsus
seiunctae a se invicem copiae elaborari et in lucem
emitti potuerint. Tum eodem fere tempore pro-
dierunt Duentzeriana editio in usum scbolarnm com-
parata , et Teuffelii versio germanica prolegomenis
et annotationibus ornata ; quorum hic in plerisque
lahnii recensionem , ille vero leetiones ab Herman-
no commendatas secutus est. Neuter uti potuit Hein-
richiana editione , quippe quae a lahnio ex ipsius
ïïeinrichii schedis adornata , post vulgatam demum
lahnii editionem emissa est. Horum igitur quinque
eruditorum virorum, lahnii, Hermanni, ïïeinrichii,
Duentzeri et Teuffelii in Persium commentationes, nec
non aliorum virorum doctorum, qui post illos Per-
sii satiras passim attigerunt, lucnbrationes , accura-
tius mihi examinandas sumsi, ut, singulis perpensis
et ponderatis , pro viribus exponerem quaenam prae-
sertim leetiones, interdum etiam interpretationes, ubi
laudati inter se interprétés differrent, maxime se com-
mendarent. Neque ipse in ea re critica supellectile
prorsus destitutus fui. Quum enim mea multum inter-
esset egregias Heinsii membranas, quarum integram
collationem lahnius dolebat sibi ad manus non fuisse.

inspicere, advirum clar. Geelium, hibliothecae Lugduno-
Batavae praefectum, me converti, qui pro insigni sua
liberalitate Persianos codices Mss. , qui Leidae ex-
stant , omnes mihi transmisit quinque numero, de
quibus statim acturi sumus.

Pauca adhuc de ipsa mea disputatione praemonenda
habeo. Pro ratione, quam in ea sum secutus, nonnun-
quam etiam in censum vocantur lectiones, quarum utra
eligatur vel parum referai vel difficile diiudicatu sit;
eas tamen omittere nolui ne a proposito aberrarem.
Deinde non inutile duxi indicare, quinam ceterorum edi-
torum, quos aut ipse inspexissem, aut quorum lectiones
ex aliis editoribus mihi innotuissent, hanc illamve lecti-
onem sint secuti, ut sic uno conspectu appareret, quid
singuli rectum vel pravum receperint vel commenda-
verint ; id quod postea vidi etiam a \iro docto i)
optari ut a lahnio factum fuisset. Ex iis autem quas
ipse inspexi, Schrevelii et Koenigii editiones minoris
mihi visae sunt esse momenti. Ille enim in plerisque
Pithoei secutus est editionem neque, ubi ab ea disce-
dit, meliorem semper amplesus est lectionem. Eadem
fere ratio intercedit Koenigianae edition! cum Reiziana;
neque, si Commentarium spectes, magnam laudem me-
retur, quamquam, ut recte animadvertit Heinrichius 2),
de singulis consuli potest. Quae vero in Annotatio-
nibus congessit Schrevelius, ea haud raro e variis viro-
rum doctorum interpretationibus sine ullo compilata

1)nbsp;Teufifel. in cens, laudd. editt. Persii, in len. Allgem, Liter.
Ztg. 1845, p. 78.

2)nbsp;Pag. 64.; cf. etiam PaBSOv. pag. 150, sq. ^^

iudicio ï) , ila comparata sunt ut nulla iis auctoritas
haberi possil 2). Nonnumquam etiam ex aliis editioni-
bus appositae sunt annotaliones ad diversam lecti-
onem spectanles , nullo tamen eius diversitatis addilo
indicio. Longe melior est lo. Bondii editio , quae
saepe nimis ab aliis est neglecta. In codicum deni-
que lectionibus perscrutandis non raro animadverti 3),
a lahnio, Ilermanno , Ileinricbio, Passovio eliam ex
iisdem codicibus discrepantes prorsus afferri lecti-
ones , ut saepius, ubi codicum auctoritas quam maxime
valere debet ad leclionem vel eommendandam vel
respuendam , anceps haereas quam eligas. ld indicare,
quoties fiebat in locis de quibus disputavi, non prae-
termisi. — Codices autem quorum collatio sequitur
sunt bi :

Codex Ms. Bibliolhecae publicae Leidensis, n. 78. (L.),
membranaceus. Est idem codex de cuius variis lectioni-
bus iam disputa vit Ilermannusin Lectionibus Persianis 4),
ubi eum littera C insignivil. Tribuit is hunc codicem
sec. XII. , sed, auctore diligentissimo bibliolhecae Lu-
gduno-Batavaepraefecto, non dubito quin potius sec. X.
ineunti adscribendus sit. Iam olim eius lectiones F. Bur-
mannus cum Breitingero 5) communicavit. Num vero

') Cff. Passov. p. 148 et Heinr. p. 1.

Eodem modo idem Schrevelius egit in edit. Iloratii; cf. quibus
verbis hac de re in eum invectus est P. Burm. in praef. edit. Horat.
cum Rutgersii Lectt. Venusinis. Trai. Bat. l699.
3) Idem animadvertit Teuffel., cf. eens. 1. p. 778.

Cf. imprimis I, pag. 15 et II, 4 et 7.
s) Quem vide in Schelhornii Amoenitt. Litterr. T. X, pag.
1111 ; cf. Herm. Lectt. Perss. I, 15.

is antiquae tantum Titae leetiones a Burmanno acCe-
perit, an Satirarum etiam, et an iis usus sit, id inda-
gare non potui. Deinde Oudendorpius ad Titam Persii
in edit. Suet. p. 1001 dicit, se in ea edenda usum
esse duobus TCtustissimis Persii membranis quarum al-
terae cum perpetuo , ut fertur, Commentario Cornuti
e libris Vulcanii emtae recenseantur in catalogo pag.
328, n. 78. Qua de re nihil quidem constat. In libris
enim Mss. Vulcanii, qui anno 1615 ab eius fratre in
bibliothecae Acad. L. B. commodum emti sunt, qui-
que in catalogo Mss. anno 1716 impresso memoran-
tur , huius codicis nulla exstat mentio. Neque ulla
ratione excogitari potest unde Oudendorpius huius
rei aliqnam habuisset notitiam. Et vel sic tamen
quod Bouhierius i) olim suspicatus erat, Oudendor-
pius deinde temere, ut videtur, aflirmavit, et nuper
lahnius a) denuo coniecit, id revera ita se habere pro
certo affirmare me posse credo : nempe codicem hunc
Leidensem eundem esse atque Vulcanianum ; ut ve-
rosimile sit eum a superiore demum emtore postea
separatim ad bibliothecam Leid, pervenisse , in cuius
tabulario de ea re plane siletur. — A lahnio 3) vero
edoctus, Merulam ad Ennii fragmm. p. 67 ex locu-
pletiore Bonav. Vulcanii codice Cornuti quaedam pro-
ferre quae ipse lahnius non vidisset et quorum fi-
dem suspectam haberet, ipse eum librum e vol vi et

') In Sclielliornii opere modo 1. T. X, pag. 1136.
In cdit. Pers. in Prolcgg. pag. CLXtlI, n. 1.
L. 1. pag. CLXII; cf. etiam Passov. in edit. Pers. vol. J,
pag. 142.

locum cum codice Leid, conferens Morulae fidem (si
quidem Leid, et Vulcan, idem sunt) salvam reperi. Illud
quidem scholion non magni ponderis est, sed re vera
locupletius quam editum. Verba , quae citat Merula
sunt ex commento ad Prol. ts. 2, ad Sat. VI tss.
1 et 10. lis autem quae etiam in edito, ut nunc
habemus, leguntur ad ts. 1, Sat. ult., post verba:
Cuius etiam Ennius in principio annalium suorum mcminit hoc
versa, quem etiam Persias carminibas suis iunxit et refert ab
Ennio ablatum ,
Merula ex codice Ms. Vulcanii haec addit :
qni Ennius hoc scripsit dum se somniasse in Parnasso dixisset et
visam Homeri aninam secimdum Pythagorae dogmata per aliorum
corpora ad se venisse,
quae totidem Terbis in codice Ms. Leid. n. 78 le-
guntur , sed in edito plane desiderantur. Hoc Tero
argumentum, nisi alia accederent, levins esse quam
ut pro certo aliquid ex eo probare liceret, mox ani-
madverti inspecto codice Voss. n. 18 in quo eadem
illa leguntur. At quae Merula porro affert ad Prol.
vs. 2, prorsus quidem conveniunt cum iis quae in edito
eistant, sed plane diverse modo leguntur in Vossi-
ano ; cuius verba ad hunc versum haec sunt :
Bicipitem dicit, quia mons parnasus dividitur in duo iugera in
elicona et duorum capitic. Mons in tria dividitur in iuga»
in latera, in radices. Helicon mons boetiae musis consecratus.
Tangit hic ennium qui dixit se vidisse per somnium Homcrum
sibi dicentem quod eius anima in suo esset corpore. Somniasse
sieut somniavit gallus ut in virgilio habetur et factus est poeta.
Mons cretae et habet duo capita vel cornua i. e. cirrametnisam.
In cirram (sic) colitur apollo, in nisa liber pater.

Praeterea Lipsius ad Tac. Ann. XV, 71 et XVI, 34

duas memorat lectiones codicis Vulcanii e Vita Persii,
quarum utramque codex Leid, exhibet. Altera est in
nomine rbetoris Verginii Flavi ubi lectio Ferginium
Flavum, quam Lipsius ex codice Vulc. affert, cum Leid,
convenit, quum in Voss. n. 18 pro ea legatur FirgU
Hum Flaccum , cuius postremum verbum ab eadem
quidem manu in Flavum mutatum est. Altera autem
in nomine Paeti Tbraseae quod, ex codicis Vulc. scri-
ptura apetithrasea, bene correxit Lipsius. Quum au-
tem in codice Voss. n. 18 ultimum desit folium et
Vita in fine scripta sit neque banc lectionem ex eo
desumere potuit Lipsius. Itaque e Vossiano quidem
nullum argumentum peti potest quo redarguatur Vul-
canianum et Leidensem eundem esse, quod mihi quidem
iam probatum videtur satis. Ceterum erravit Duent-
zerus I) in recensione Vitae Persii diverses statuens
codicem Leid. (n. 78) quem Oudendorpius usurpavit
at eum Leid, e quo Breitingerus varias lectiones dedit.
Verosimiliter in hunc errorem inductus est eo quod
neque Breitingerus neque Oudendorpius omnem lecti-
onum varietatem indicarunt.

Sed breviter videamus de ipso codice: hic, nitidissime
scriptus, solum Persium addita Vita antiqua, et Com-
mentum , continuata serie scriptum 2) , complectitur.
Constat tribus quaternionibus, quorum postremus in
medio duo habet folia imparia, ut totus liber 26
folia contineat. Primi folii pagina recta alba est

1) In edit. Persii in usnm scholarum , pag. 5, nota 1.

ä) De varia ratione qua selioha ia codicibus contesta sunt, cf.
lahn. in Prolegg. p. CLXtlI.

et a parte superiore adscripta habet verba persius
ßaccus , ab inferiore Probatio penne et Probatio en-
causti; pagina versa habet Vitam. Ipsius deinceps
Persii verba singularum paginarum tertiam tantum
partem complectuntur oram interiorem versus ; duas
rehnquas Commentum. Neque memoratu indignum
est id scriptum esse ante quam ipsae satirae esaratae
sunt, quod inde apparet, quia in initio, ubi plura et
longiora sunt schoha, pauci tantum satirarum versus
singulis paginis continentur, ita ut unus versus Persii
tres saepe impleat lineas et inferior latercuh pars non-
nunquam alba relicta sit; deinde vero, ubi scholia sunt
contractiora, contextus multo pressior scriptus est. Sin-
gulae inscriptiones argentatae sunt; sie etiam initiales
singulorum versuum, sed bae alternatim tantum. Post
Vitam legitur Incipit adnotatio, et in fine scboliorum:
Commentum Cornuti in Persia satirico more expo-

sito explicat. Tum ......tur sapiens cernetur fove

et denuo Explicat Commentum Cornuti. Manifesto
errore libra rius post ultimum verbum Satirae seitae
adscripsit Explicit versus de Philomela , quae verba
nullam hoc loco explicationem admittunt. Quod autem
ad ipsam scribendi rationem attinet quam librarius in
Persii verbis secutus est , est ea fere semper constans.
Ubivis in interrogationibus signum interrogandi positum
est. Supra vocativum littera o raro omissa est, quod
etiam in reliquis codicibus observavi. Scripturae com-
pendia pauca : sic tribus tantum in locis hoe et haec
per simphcem h cum siglo exaratae sunt. Semper fere
ae scriptum, vel e cum signo subscripto , ubi di-

phthongus requiritur. Alliteratio raro admissa, frequens
omissio litterae s in compositis post praepositionem ex.
Uno in loco Sat. VI, post yersum 16 alienum versum
insertum habet : doctus et ad calicem vicjilanti ster-
tere naso, qui est luven. Sat. I, 57 i). Sed universe
scriptura accuratissima est et codex ipse , quem merito
magni fecit Hermannus, praestantissimus. Haud raro
cum reliquis optimis codicibus meliores tuetur leetiones.
Sic V. c. Sat. I, 59 solus e Leidensibus optimam ha-
bet lectionem imitari, ut verosimile sit eo iam Nie.
Heinsium 2) usum esse. Ut vero melius de eius pretio
iudicetur, haud inutile duxi omnes , ne levissimis
quidem exceptis, indicare scripturae aberrationes qui-
bus a lahnii recensione , cum qua hunc et reliquos
codices contuli, différât. Quum autem Hermanniana
huius codicis collatio non omnes eius exhibeat varias
leetiones, neque constet ad quam editionem eam in-
stituerit 3), nec ubivis immunis sit erroribus ), meam
pleniorem et, ut spero, diligentiorem collationem, quam
cum Hermanniana rursus contuli, non puto supervaca-
neam fore.

Codex Ms. Vossianus Lat. (Ex Bibl. V. 111. Is. Vossii.

1)nbsp;Cf. llerm. Lectt. Perss. III, 31.

2)nbsp;Is enim e cod. vetustissimo Leid. duobus in locis hanc le-
ctionem citavit in Advv. I, 3, 28, sq. et in epist. ad Graev., in
Sjll. Epist. Burm. T. IV, ep. 357, pag. 432. Cf. lahn.in Annot.
Crit. ad 1. Pers. 1.

3)nbsp;Cf. etiam labn. in Cens. Herm. Lectt. Perss. in Zeitsch. f.
d. Altertliw. 1844, pag. 1106.

4)nbsp;Sic in locis ubi ipse codicis Leid. leetiones aperte citat
eius collatio difTert a nostra in Sat. III, 19. 89. 108; V, 11. 58.
52. 121. 163; VI, 37.

27.), Q°. n. 18. (V 1.) est item membranaceus, forma
maiore. Scriptus est nitidissime, sec. X. yel IX. ex-
eunte et cum luvenale una Persium continet. Ha-
bet folia 90, sed desunt primum (ut ex paginarum
notatione et primo quaternione patet) et postremum.
Divisa sunt in quaterniones, quorum luyenalis novem
fere integros complectitnr , qui singuli ab ima parte
postremae paginae numeris notati sunt; Persius autem
duobus integris quaternionibus, qui eodem loco , sed
minus solita ratione i) litteris pictis A et B , notati
sunt, et sex foliis continetur. Incipit folium 2 initio
Sat. I lurenalis et desinit fol. 91 Terbo aequales
e Vita Persii, quae in hoc codice ipsas satiras subse-
quitur. lurenalis habet glossas interlineares et scho-
lia marginalia; locupletiora scholiis edit. Heinrich.
Tel potius prorsus ab his diversa. — Sic etiam in
Persio scholia exstant, quae plerumque quidem cum
Commento Cornuti conTeniunt, sed passim longiora
sunt Tel breviora, passim plane diversa. Haec autem
scholia non omnia eodem tempore neque eadem manu
scripta esse videntur, sed partim quidem non recen-
tiore quam ipsius poetae verba, quibus tam ab utro-
que latere quam infra et supra in marginibus ad-
scripta sunt. Nusquam , quantum animadvertere po-
tui, Cornuti in iis mentio fit, neque continuato or-
dine procedunt, neque semper signis additis indi-
cantur verba ad quae spectent. Lemmatum etiam
usus perrarus. Nonnumquam haec scholia praebent

1) Cf. Aug. Mains in praef. ad Cic. de Rep. edit. Steinack. c.
XII, pag. XXXIV.

annotationes, quas etiam lahnius affert ex cod. Paris,
n. 8272. Sic quoque ad Sat I, 34, Phyllidis fabu-
la , ut in Paris, i) , iisdem verbis narratur , quibus
a Serv. ad Yirg. Ecl. V , 10 ; quocum etiam Voss,
n. 13 (de quo mox) ad h. v. magnam partem conve-
nit; praeterquam quod hic pro Demophoonte bis Belle-
rofonlem habet. Ad eundem versum etiam hi duo co-
dices idem scholion habent quod dedit lahnius 2) ex
cod. Bern. n. 665, et quod in Voss. 1 sic scriptum exstat:

Hipsipila fuit uxor [aller Voss, addit ejMSt^e»»] bellerofontis. Qui
cnm hello tliebano ab liostibus eaptus fuisset uxor sua se tra-
didit pro co et sua morte redemit cum.

Porro cum cod. Paris, s) etiam communes habet
annotationes has ad Sat. III, 32 :

[Vereeundatur quia stupor stulti est, pudor vero sapientis,
ut boetius, pudore an stapore, mallem pudore.] Pingue [ideo
dicit quia pinguedo stultos et ebetes facit homines vel in] pin-
guatum cor habet, ideo non curat legere [Pingue neatri
(sie) generis est et semper in idoneis invenitur rebus.] Pin-
gue enim cor hehetes facit liomines qnod probamus ex onagro.
Onager enim ceteris animalibus pinguius habet et ideo stultior
omnibus[, sicut ferunt phisici, animalibus «)].

item ad Sat. III, 48 6) :

Ludum tesseraram. apud veteres lusores a numero vocabantur.

1) Cf. lahn. pag. 256, n. 1.
Pag. CIÄIII, Sq.

3)nbsp;Cf. lahn. pag. 299, n. 3. Quae uncinis inclusi in Paris.

non occurrunt.

4)nbsp;Post haec verba cod. Paris, apud lahn. addit: ygt;pinguedo

enim non est Latinum.quot;

6) Pro iis, quae h. 1. uncis inclusa sunt cod. Par. habet: »esse

videtur.quot;

6). Cf. lahn. pag. 301, n. 4.

Ut unio, trio, quadrio [quarto Paris.), senio. nnnc appel-
latio singulorum mutata est et unionem canem, trionem pu-
pum, qnadrionem {quaternionem Par.) senionem (om. et la-
cuna in Par.) vocaTerunt.

Sed etiam alias habet similitudines. Velut quae, teste
lahnio i), exstant in codice Bongarsiano ad Sat. VI,
28 etiam in eo , paullum mutata , occurrunt;
A bruto, ad quae quondam fuit ligatus brutus. et qui ibi proetium
(sic) eum crasso fecit.

Porro concinit plane ad Sat. I, 4, cum iis quae
El. Vinetus in Epist. autographa ad P. Danielem 2)
ex codice lo Tillii Brionensis episcopi, de poeta La-
beone affert. Vossianus 1 ea sic eshibet:

Labeo poeta latinus fuit, ut fulgentius in libro etbimologiarum
ait qui carmen et opus omerieon vertit in latinum et placuit
non magis auditoribus quam lectoribus. Eius versus est: Cru-
dum manduces priamum priamusque pisennos.

quae eodem fere modo leguntur in altero Vossiano , qui
post ea quae de Labeone in edito quoque exstant, sic pergit:
Fulgentius in libro mito logiarum dicit quod labeo fuit poeta
latinus, qui carmen homerieum et opus transtulit de greco in
latinum et placuit non magis adulatoribus quam lectoribus po-
lidamantis (sic) scilicet et mulieribus latinis.

Num vero ea quae in codice Tillii memorantur 3)
ad Sat. II, 42 , de tucetis » quae Fulgentius escas
regias esse scribitquot; ut dicit Vinetus in epist. 1., con-
veniant cum iis quae habet Voss. 1 ad h. 1. , alü
videant, quibus ilhus codicis inspiciendi copia sit,

1) In Prolegg. pag. CXCVII, n. 2.

®) Hanc Epistolam integram posuit lahn. in Prolegg. pag.
CXVII; cf. etiam idem pag. 248, n. 5.
Cf. labn. in Prolegg. 1. 1.

Tel qui sciant quid tandem de eo codice factum sit.
In Yossiano certe legimus :
Tuceta dicuntur cscae regiae , sicut callimorphius dicit in piseis:
Ambroslo redolent taceta favorem (I. Callimorphus dicit in Pi-
saeis : Amlrosio redolent tuceta sapore ')) vel tuceta sunt
carnes bubaline condimentis quibusdam erases oblite bac (sic, 1.
ac cum gll. Pith.) macerate et ideo toto anno durant. Quia
inquid nimis comedis ideo non potest (sic) esse fortis nec diu
vivere.

Neque plura colligere licet ex eo quod Yinetus
dicit in Tillii codice ad Sat. I , 25 , pro Bris enim
scriptum esse Brisin, quod etiam in codice Leid,
exstat 3); cum quo codice etiam hoc scholion in Yoss.
1 leetiones sive pro vel et briseidem pro briseida
communes habet. Cum edito tamen in fine habet di-
cimus (non dicitur, ut Leid.) , sed pro aliorum ex-
primere in eo frangere inveni, ut etiam lahnius 4)
ex cod. Paris, annotavit.

Quae idem lahnius 5) afiert e codice Darmsta-
diensi ad Prol. vs. 8 de psiftaco , etiam in hoc codi-
ce, sed pleniora et cum Commenti verbis coniuncta
exstant. Alter vero Vossianus (Y 2.) magis cum
Darmstad, convenit. In Yoss. 1 haec leguntur:

Psitacus avis solummodo in indiae partibus gignitur colore viridi,
torque puniceo, grandi lingua et ceteris avibus latiori. Unde
articulata verba exprimit, ita ut si eam non prospexeris bomi-

1)nbsp;Ita correxi ex Fulgentio in Exposit. Sermm. antiqq. edit.
Munck. pag. 180 , in T. II. Mythogg. Latt.

2)nbsp;L. 1.

3)nbsp;Cf. Ilerm. Lectt. Perss. 1, 20.
») Pag. 265 , sq. n. 6.

5) Pag. 246, n. 3.

nein loqui putes. Quae avis pro mnnere regibas offertur. Eî
natura autem salutat dicens: kairre i. e. ave. Hinc est illud:
XXip'/l KijirxpciVlKOi; i. e. ave césar invictissime. Nam cetera no-
mina institutioue i. e. doetrina discit. Hinc est illud: Psitacus
a vobis aliorum nomina disco, Hoc didici per me dicere : césar
ave [Quod ingenium ita romanae delitiae miratae sunt ut
barbari sept .... mercem fecerint.] Cuius avis rostrum tantae
duriciae est ut cum se praecipitat in (e ?) sublimi in saxum
nisu oris se excipiat et quasi quodam utatur praesidio. Caput
vero tam Valens est ut si quando ad diseendum sit ammonitus
plagis dum pullus est ferrea clavicula sit verberandus. Nam
studet ut loquatur id quod bomines atque ideo intra alterum
aetatis annum quae monstrata sunt et cicius discit ct tenaciter
retinet. Maior est paulo segnior et obliviosus et indocilis. Inter
nobiles et plebeios discrctionem facit numerus digitorum. Qui
meliores sunt quinos digitos babent, cetero vero ternos.
Verba uncis inclusa in eo quidem codice desunt,
sed ex altère Vossiano , ea insérai. Praeterea notitia
de proposito Persii in scribendo, de origine et nomine
satirae, et quae ad Prol. vs. 1 pertinentia de Gorgo-
nibus in nonnullis codicibus leguntur etiam in tri-
bus nostris Vossianis eiarata sunt. Vossianus 3 tamen
pauca tantum continet; plura alter Voss., sed misera
lacerata et perturbata ; in hoc vero Voss. 1 longe
copiosiora et meliora servata sunt quam a lahnio aflè-
runtur. Quam ob rem hic describantur :
Satira est genus clarni vel lancis multis ac variis frugnm generi-
bus plena. Clarnus potest appellari discus vel mensa quae re-
ferta sacrificiis veneri consuevit inferri. Est autem dicta satira

Mart. XIV, 73.

Vid. labn., pag. 240, sqq. Cf. idem in Prolegg. p. CLII,
n. 1 et CLXI.

a saturitate. Unde in choro Liberi patris ministri vino atqae
epulis pleni saturi appellantur. Hinc descriptura poematis sati-
rici hunc titalum accepit, quod personis factisque saeiata ha-
bundare videatur. Satira igitur a saturitate quod plena sit eon-
yiciis et reprehensionihus hominnm. Persius diu admodum he-
sitans utrum potius miliciae an poetriae ineumberet tandem ad
satiram scribendam animum convertit nec adeo \oluptuose. Unde
et quasi subtristis scribere cum rahulatione inehoat. Fuit autem
senator, scienciae nobilis, genere tuscus, diseipulus bassi pliilo-
soplii et de moribus hominum multa conquestus est. Ra-
bulatio dicitur altercatio cum ira. Satira alio modo dicitur lex
apud romanos data, quae fucatis verbis fallit audientes, ut
aliud dicat aliud significet. —

In hac praefatione dicit persius se non esse poetam , -sed eppopoen
{sTrOTToiiivl) i. e. semipoetam, et dicit fame coactum. Quod
cum de se dicat non dubium quin de omnibus dicat.
Apologiam facit modo poeta et excusât se quodammodo non ideo
scripsisse ut poeta appareret, sed potius inpulsu quodam men-
tis quia videhat tune multos poetriae incumbere et per transi-
tum istum ostendit se primum coejMSse scribere causa victus ut
salarium mereretur. Salarium est victus unius diei.

1)nbsp;Post haec verba in Voss. 2, in quo praecedentium perpauca
tantum exstant, haec leguntur: » Deliberavit autem i. e. moras habuit
diu, apud severum scripsit et satyram primo inchoavit et postea
demisit. Tandem resuscepto spiritu satiram scripsit et hunc librum
composuit. ostendit autem in hoc capitulo quod necessitate coactus
satyram scripsit, et initio dum sese non didicisse poetriam. Unde
more traico a declamatione inehoat.quot; Quae in hoc codice post ea
sequuntur plenius dat Voss. 1. in fine Prologi, ita; » Videns Per^
sius multos libidinari in scribendo ad hoe tantam ut favorem po-
puli adquirerent, reprehendendo cum increpatione inehoat ex ab-
rupto. Nam ante philosopiae studuerat apud bassum quidem primo,
deinde apud cornutum.quot;

2)nbsp;Haec periodus etiam in Voss. 3. occurrit, qui salarium in-
terpretatur: i. e. praeletidam.

Hic fabulam tangit '). Forças res tres filias gorgonas fcrtur ha-
buisse. Stennon, eurialen et medusam. Erant autem tantae
pulchritndinis ut intuentcs se verterent in lapides. Una autem
illarum praeferebat se reliquis in pulchrltudine erinium maxime

iLed

i. e. creusa. Quam perseus adhibito cristallino clippeo interfe-
cit et caput illius abseidit et secum deportavit, quod intuentes
quoque homines in lapides \ertebantur. Unde cum venisset ad
athlantem regem mauritaniae et noluisset eum ospicio suscipere
ostcndit ei caput gorgonae, qui statim versus est in montem
sui nominis secundum fabulam. Fuerunt autem locnpletes ni-
mis. Unde gorgones dicuntur, quasi georges i. e. terrae cultri-
ces. Ge enim graece terra. Orgia cnltura dicitur. Mortuo au-
tem patre successit ei medusa in regno, quam auxilio minervae
interfecit perseus rex asiae, et de sanguine eius egressus est
pegasus equus, qui pede suo terram percutiens produxit fontem
nomine pegasum sicut fabula finxit greca. Qui fons dieatns
est poetis et musis. Hinc marcianus: et fons gorgonei tulit ca-
balli. Hoc fabulosum. Est tamen Veritas querenda. Gorgo ter-
ror; Stennon débilitas, Euriale lata profunditas; Medusa oblivio
interpretator. Haec omnia terrorem hominibus faciunt, quae
omnia perseus occidit, qui latine virtus interpretatur. Cum
auxilio minervae i. e. sapientiae interfecit, quia virtus auxilia-
trice sapientia omnes terrores vicit. De cuius sanguine egressus
equus pegasus est. Pegasus enim fama dicitur quia virtus 0-
mnia superans fàmam sibi conquirit. De quo potant poetae, quia
in laudem virtutis videntes eam victricem prosiliunt.
Ex iis denique quae in seholiis huius codicis exstant
neque usquam alibi, quantum quidem memoratum
reperi, nonnulla speciminis gratia apponere lubet

') Supra haec verba in Voss. 1. lemma scriptum est: Nec fönte
lahra. Sequentia etiam exstant in Voss. 2., sed valde lacerata.
Voss. 3. ea longe breviora habet.

Ad Sat. III, 56 etiam in margine superiore una cum littera
maiuscula Y adscripti sunt sequentes versus hexametri:

I,nbsp;29. Sensus hic est. Num quid pro nichilo duces te fuisse dictata
centum cirratorum i. e. quod centum cirrati de te loquebantur.
Certe letari debes quia maxima gloria est a centum laudari cirquot;
ratis i. e. scolasticis. Apud antiquos enim criniti erant iavenes
(suprascr. vel adolescentes) usque ad certam aetatem et ab ipsis
crinibus cirrati dicebantur. Cirri enim dicuntur capilli vel etiam
cirratis cinedis quia omnes cinedi cirrati erant. Nam cinedi
sunt pueri veterum qui babebant cirros i. e. erines in honorem
veneris consecrates. Quo {quos?) statuto tempore metebant et
igni deae veneris consecrabant. Constat autem multum dictasse
cinedos. Occulte vero carpit neronem cuius carmina celebraban-
tur per scolas.

II,nbsp;70. Puellae quando devirginande erant faciebant popas et sta-
tunculas quasdam ex vestibus factas quas offerebant veneri ut
eis aoxiliaretur in illo discrimine.

III,nbsp;29. Censores dicebantur qui mores senatorum censebant, i. e.
iudicabant et quosdam a senatu propter morum vitia repellebant;
non inproprie tuum sed ad certum tempus. Censorem ergo di-
cit magistrum, vel consulem et iudicem.

Ill, 84. Epieurei dicunt mundum non de nibilo, seddeatbomis
creatum esse. Ideoque non in nibilum posse resolvi sed rar-
sum in atbomis. Dicunt enim duo rerum esse principia, cor-
pus et inane. Omne namque quod est, aut continetur, aut
continet. Et corpus volunt esse athomos i. e. quasdam minutis-
simas particulas quae thomum i. e. sectionem non recipiunt.
Unde atbomi sunt dicti quas Incretius minutissimas dixit esse,
illis corporibus quae infusis per fenestram radiis solis vidcjnus.
Inane vero dicant spatium in quo sunt (sunt) atbomi. De qui-
bus duobus participiis {principiis'?) volunt procrcari ignem,
aërem terram et aquam et ex his cetera. Varia est opinio plii-
losopborum de creatione mundi. Qnidam dicunt ex igne omnia
constare. Alii ex bumore Tale milesius. Nonnulli ex quattuor

Haec spatiosa via est, quae mortis ducit ad ima,
Arta via est verae quae ducit ad atria vitae.

eleraentis, ut lucrecius. Epicurei verodicnnt duo principia esse
atliomos et inane. Atliomi vero sunt corpora brevia quae athomi
i. e. insecabiles. Inane vero est illa vaeuitas in qua atbomi
erant [errant?). An (Non?) ergo gignitur de nihilo nibiluin
quia mundus non de nihilo est, sed de athomis potest resolvi
in nihilum, sed potius in idem, unde originem habuit. Ex
quattuor enim elementis conditus est mundus iste maior. Unde
microcosmus appellatur minor mundus i. e. homo, qui similiter
ex quattuor elementis constat.

IV, 21. Baucis proprium nomen est aniculae, nxoris quondam
philemonis. Juppiter enim et mercUrius bominum figuras vcrsi,
m regione frigiae, cum animos incolarum experti, a nullo exci-
perentur hospitio, a philemone quodam paupere et baucide uxore
eius hospitalissime excepti et cum maxima voluntate rebus hu-
millimis ad victum necessariis simplicissimos animos pauperum
experti sunt.

Ergo ut num [numina ?) banc vim ostendcrent suam, sevocatis
senibus in exeelsiorem collem casam eorum in templo converte-
runt eosque antistites saerati loei praefeccrunt, ita ut, cum
senectute in arbores converterentur, Philemon cedcret in fru-
cticem, baucis in italiam {tiliam?). Oppidum autem eorum
quos ceteros inbospitales eives habuerat, eum multitudine ob-
rutum stagnum factum est. Laudatur igitur baucis quod diis
libenter ministraverit.

IV, 31. Caepbal sive caepha grece; latine caput dicitur. Unde
et caepbalus [acephalus ?), sine capite. Hinc et caepe a prin-
cipaliori sui parte i. e. capite dicitur, quo reciso reliquum
corpus flacceus et inutile redditur. Facit hoe cepe numero sin-
gulari indeclinabile, plurali numero hae eepe declinabile.
IV, 41. Filix herba est quae multas radices mittit et licet aratro
vellantur non tamen radices funditus extricat, quia postquam
semel radicaverit difficile abrumpitur. Ita et ingenitae radices
pilorum difficile evelluntur, qui renascuntur. Filicem enim vel
pilos dicit, vel ipsam libidinem.

IV,nbsp;49. Puteal locus erat apud senatum Tel ante theatrum in
quem debitae res sol vi verberibus eogebantur.

V,nbsp;180. Herodis dies vel aptiles {apriles?) dicit kalendas veneri
sacratas, vel ab eo quod lucheros {Xmsp63(;1) i. e. cupido. He-
rodis dies cupidineos dixit, i. e. festivos, voluptuosos.

V, 184. Recutitaque, i. e. veteri {veretriquot;/) pelle recisa. Quia
Judaei, qui sabbata colunt, extremam veretri cutem non habent.

V,nbsp;185. Lemures, larvales umbrae, a laribus dictae, i. e. manes
qm corporibus illo tempore tribuuntur, quo fit prima eonceptio.
Et postquam naseuntur isdem corporibus delectantur atque cum
his manentes lemures appellantur. Qui, si vitae prioris adiuti
fiierint honestate, in lare domorum vel urhium post mortem
corporis vertuntur. Si autem depravantur ex corpore larvae per-
hibentur ac lamiae. Larvae autem sunt maU dii. Lamiae mali
demones.

VI,nbsp;10. Hennins enim poeta somniavit se esse homerum et sie
longo tempore tenuit se fuisse in hello troiano.

VI, 77. Genus tormenti quo sancti crueiabantur apud eapadoces,
ex virgis ferreis contextum, vel genus ludi, quo qui iocan-
tur magis pcentur (?).

Praeter huiusmodi scholia, quae pleraque seriorem
aetatem redolent , codex hic multas etiam habet glos-
sas interlineares, in quibus passim nonnullae TV.
LL. servatae sunt, unde simul apparet, partim ma-
ture iam de genuina lectione non constitisse, partim
etiam, quomodo détériorés lectiones in textum irre-
pere potuerint. Praecipuae sunt hae:

Prol. 2. prodierim — apparerem velprodirem.
5. remit to — concéda vel retinquo.

lamhunt — vel ambiunt.
9. conari — vel sonare.
12. refulserit —reßdgeat.

14. melos — vel nectar, sive divinum, vel
dulcidinem musicam.
Sat. 1, 44. feci — vel fas est.

60.nbsp;tantae — i. e, magnae. tantum pro-

latae.

61.nbsp;fas est ■— vel ius. ')
87. bellum hoc — sive est.
97. coctum — vel tectum.

107.nbsp;vero — vel versu.

II, 14. conditur — pro condicitur.
69. in SCO — i. e. in templo.
III, 9. findor ut — pro ßnditur.
ri6. columbo — i. e. agresti.
54. detonsa — intonsa.

108.nbsp;adtende — sive adtende.
Y , 51. quod — vel quid.

78. temporis — vel turhinis.
84. ut libuit — i. e. sicut voluit.
96. gannit — vel garrit.
124. sumis — vel sentis.
130. quin — vel quid.
150. pergant — vel peragunt.
sudore — cum , vel sudare.
VI , 24. tur darum — pro turdorum.
46. victis — vel potius captis.
68. impensius — vel iam pensius.
77. pavisse — vel plausisse.
üniverse autem de hoe codice animadvertendum,

Haec glossa in eadem linea cum poetae verbis et eodem modo
scripta est.

eum plerumque conspirare cum optimis locupletiorum
codicum lectionibus, etsi et alias habet minoris aucto-
ritatis ; ut ex gr. Sat. I, 59. 87. 111. Sed contra
Sat. I, 74, recte tuetur cum; III, 46, discere et
insano; lY, 35, in mores, aliasque : ut, si hunc
codicem et Leidensem inter se comparemus, videamus
esse verissima quae lahnius i) de Persii codicibus dis-
putant , ne optimae quidem notae libros ita comparatos
esse ut aliorum eiusdem notae ope prorsus indigere
possimus, quum neque optimi codices quibusdam in
locis in genuinas vel corruptas leetiones conspirent ;
quare veram lectionem ex compluribus demum meli-
oris notae codicibus firmari posset. Iluius vero Yos-
siani scribendi ratio eliam in nonnullis a Leidensi
differt. Ita semper fere scribit miohi et nie hit ; sic
etiam Sat. Y , 79 sqq. marchus et marcho, ubi
semel loco litterae h, a prima manu antiquum spi-
ritus asperi signum ( f-) _suprascriptum est , quod
etiam Sat. Y, 132 et in eius scbolüs saepius occurrit.
Deinde vitium semper per c scriptum est , aptius et
optare per b. Etiam in initio vocabuli nonnumquam
pro e inveni ae , contra diphthongus plerumque , ut
in Leid. , servata est. Ceterum summa cura in scri-
bendo adhibita est , ut mireris interdum duo vocabula
esse transposita. Pictoris vero incuriae tribuendum
videtur , quod in Prologo tria priora vocabula omissa
sunt, pro quibus solummodo litteram initialem N in-
genti forma depinxit. Nonnunquam enim primus

') In Prolcgg. pag. CXCIII, S(j. Cf. idem in Cens. 1. pag. 1109.

Tersus pingebatur , Tel certe litteris quadratis scribe-
batur, ut etiam in hoe codice factum Tidemus. Satirae
autem quamyis Tulgato ordine collocatae et divisae
sunt , inscriptiones tamen alium ordinem indicare Ti-
dentur , ut in W. LL. notabimus. Etiam in mediis
satiris sunt aliae inscriptiones, quae omnes, ut singu-
lorum versuum litterae initiales , rubro colore appi-
ctae et deinde deargentatae sunt.

Codex Ms. Vossianus Lat. (Ex Bibl. V. 111. Is.
Vossii. 110.) Q° 33. (V 2.), membranaceus. Conti-
net hic codex plura opera, quae ab initio non omnia
uno fasciculo comprehensa fuerunt. 1. M. Tullii Ci-
ceronis Rethoricorum libri duo , quorum
in primo folio adverso scripta sunt Terba Biblio-
thecae Schobingiae , ceteroquin albnm est. In
parte aversa continet miniaturam, in qua repraesenta-
tur Cicero una cum Rhetorica et alia imagine. Co-
dex ipse nitidissime scriptus est, additis glossis mar-
ginalibus et interlinearibus. In fine desunt Terba a
§. 175 usque ad Tocabulum dictum est in verbis
Jnimi est virtus, rell. §. 177. — 11. Fragmentum
Persii cum scholiis, foliis 3, ut in primo folio an-
notatum est additis Terbis Ex Bibliotheca Scho-
bingia , quae scripta sunt in media figura lusum
quemdam , ut Tidetur , exhibente monachi alicuius.
Haec folia, quae bibliopegae culpa male inserta sunt,
ut patet ex auratis marginibus, minoris sunt formae

') Horum librorum ex hoc codice eollationem dedit Oudendor-
pius in Burm. edit. Cieer. Rhetorr. ad Herenn. et de Invent. L.
B. 1761, pag. 614 sqq.

quam libri Ciceronis, sed iam antequam deaurarentur
derasa esse videntur, quum a tribus partibus verba ali-
quantum abscissa sint. Intermedium babent folium
multo minoris formae, quod ex Ciceronis Somnio
Scipionis fere tota capita 2 et 3 continet. — III.
Quae porro in boc volumine sequuntur unius sunt fa-
sciculi , cui quaedam ab initio desunt. In primo fo-
lio adscriptum est Ex Biblioth. Goldasti. Quae bis
continentur pleraque sunt argumenti grammatici et
magnam partem cum ipso fasciculo recensita a Lin-
demanno in editione operum minorum Prisciani i).
Praecipua sunt: fragmentum quaestionum et re-
sponsionum in Artem Donati; — versus La-
ctantii de Ave Foenice 2); — libelli duodecim
Prisciani grammatici de duodecim versus Vir-
gilii ad pueros; — versus Ausonii Tethope-
gnii 3) dicti; — liber Prisciani ad Symma-
clium; — eiusdem Praeexercitamenta ; — ver-
sus Prisciani eloquentissimi de est et non; —
Periegesis Prisciani grammatici (1087 versus); —
Q. Serenus Sammonicus de Medicina ; —
libri Catonis pbilosopbi 4) ; — versus (28) de
Filomella; — pauca de Barbarismo de mul-
tis; — alia minoris momenti.

Sed ad Persii folia redeamus. Scripta sunt baec

i) Lugd. Bat. 1818; in praef. pag. XV—XXIV.

Hunc codicem adhibuit Nic. Heinsius in huius carminis edit.
in Burm. cdit. Claudian., pag. 1034.
8) Alias Technopaegnion liber vocatnr.

Usus videtur hoe codice Arntzenius in edit. Cat. Distt. Trai.
ad Rh. 1735.; cf. huius edit. praef in altera edit. 1754, pag. XXIII.

sec. X. et continent Prologum cum Sat. I, 1—59,
quod non accurate indicarit Lindemannus i) dicens
ea prooemium Persii continere. Scholia, quae idem
haud spernenda iudicarit et nondum édita dicit, par-
tim , ut iam animadverti, cum scholiis codicis Toss.
1 conveniunt, partim cum editis. Duo item scholia
offendi, quae lahnius ex aliis etiam codicibus attulit :
alterum s), ex codice Bern. 665, quod Vossianus
hic rectius sic habet :
I, 17. (Hoc) dicit, qnod talis [Bern. Tarsus'] poeta (récita)
Inr(us) carmen ad hoc ornatus (et fest)ivus incedehat, ut cor-
poris (habitn) se audientibus commenda(ret).
Alterum 3) ex Paris. 8272 , ad vocem plasma , ubi
noster Vossianus hanc glossam interlinearem, sed cor-
ruptam, exhibet :

I, 17. i. e. conasco. dicitur a greco quod est phone vox.
Quod vero ad ipsas lectiones attinet, non inter
optimos codices censendus est ; habet ex. gr. Prol.
vs. 5 : relinquo , sed cum glossa concedo vel relin-
quo, unde patet haue ex altero libro exscriptam esse
in quo erat remitto; 12: refulgeat ; 14: cum ple-
risque melos, sed addita glossa vel nectar; Sat. I, 6:
examenque; fas est; 59: (vulgatam) imitata est.
Duas etiam habet cum nullo alio codice communes ,
Prol. vs. 2: praecipiti et Sat. I, 44: o homo. Glos-
sae et scholia tantum adscripta sunt usque ad postre-
mae paginae versum priorem (vs. 41). Signum in-

1) L. 1. pag. XVI.

») Cf. lahn. in Prolegg. pag. CLXIV.

') Cf. id. pag. 252, n. 2.

terrogandi ubique exstat. Uno in loco , ubi littera
h omissa est , antiquum spiritus asperi signum su-
prascriptum est. Prima littera prologi colorata est,
sed nulla addita inscriptie. Satira unius tantum versus
spatio a prologo separata est et prima eius littera,
pictoris culpa , alba est relicta.

Codex Ms. Vossianus Lat. (Ex Bibl. V. 111. Is.
Vossii. 205.) Q°. 13. (V 3.), membranaceus. In
hoc Yolumine quinque insunt diversi fasciculi. I.
Continet tria opuscula ad rem medicam pertinentia.
1°. Epistola inscripta : Tppocratis Mecenati suo
salutem. Fortasse idem tractatus qui sub nomine
fertur Antonii Musae et vocatur TnstrucHo de bona
valetudine conservanda i). 2°. Antonii Musae
liber de herba Betonica. Praemissa est epistola
inscripta: Antoni Musus M. Agrippe Salutem.
Nomen herbae modo vetonica , modo vettonica scri-
ptum est. 3°. Epistola Platonis Apoliensis data
ad cives suos, cum libello de nonnullarum herba-
rum vi in medicina. In hoc libello , qui non ad
finem perductus est, aeque ac in opusculo Antonii
Musae variarum herbarum imaginum modo delinea-
tiones appietae sunt, modo ad eas apponendas vacua
spatia intermedia relicta. Initiales minio, plerum-
que etiam argenteo colore obductae sunt et singnla-
rum sectionurn capita minio adscripta. 11. Hic fasci-
culus, ut etiam prior, duobus constans quaternioni-
bus, continere videtur nonnulla decretalia Caroli

') Cf. Baelir. Gesch. d. roem. Literat. T. II, pag. 529.

Magni, ut ex iis, quae recentior manus ad margi-
nem annotavit, mihi innotuit. Magnam partem agit
de congregatione concilii generalis, qualiter
est in ea procedendum. Passim in marginibus
clericorum imagines calamo appositae sunt. III. Unus
est quaternio complectens tractatum sine inscriptione,
monachi, testis oculati, ut videtur, de oppugnatione
Damiatae. IN'itidissime scriptus est et singulae pa-
ginae iq, duas partes divisae sunt. Incipit sic : Ho-
norabilibus dominis suis JElgelberto coloniensi epi-
scopo maiori preposito. maiori decano. celerisque
prioribus. iotique clero. Oliverus peccatorum servus
emptitius crucis dicius coloniensis. scolasticus. per
viam salutis ad aeternae beatitudinis consortium
feliciter pervenire. Sapiens corde et fortis robore,
qui facit magna et inscrutabilia et mirahilia quo-
rum non est numerus, qui excelsos iudicat. qui
ponit humiles in sttblimi. ipse macjnißcatus ; solus
in obsidione damiete. Sequitur Hysteria de lege
et natura sarracenorum et de vita et origine
et lege Mahumet prophete eorum que fuit et
cepit temporibus Eraclii Romanorum Impe-
ratoris, et plura eiusdem argumenti. In ipso tra-
ctatu non Mahumet, sed machomet et magomet scri-
ptum est. Postremum folium vacuum, sed plura in
eo ab alia manu scripta deleta sunt. IV. Annota-
tio Provinciarum orbis archiepiscopatuum
et Episcopatuum. V. ünus denique quaternio com-
plectens Persii Satiras, scriptas sec. XIII. Scriptae
autem sunt summa incuria, ut textus scateat mendis.

quae pleraque a secunda manu , quae etiam crebris
scripturae compendiis sigla apposuit , correcta sunt.
In margine superiore primi folii pauca corrosa sunt
de satira. Singularum satirarum initium indicatur
etiam littera initiali rubro colorata, quod etiam
errore factum est Sat. Ill, 15. Passim paucae an-
notationes nullius fere pretii in margine adscriptae
sunt. Sic T. c. ad Sat. Ill, init. legitur, in ea clericos
perstringi qui discendi causa aliénas terras petentes
nichil discunt sed omnia sua scortando dilapidant;
ad nomen Bovillas Sat. YI, 55 adscripta est glossa
ad villam. Exstant porro in hoc codice nonnullae
lectiones nusquam alibi obviae ; ex. gr. Sat. 1, 19 :
pro proho habet bono ; Ts. 21 : viscera pro intima ;
IV , 48 , solus exhibet lectionem a labnio i) quidem
e coniectura receptam , sed quam postea merito mis-
sam fech 2) , amorum suprascripto vel arum. Ne
vero in codice haud magni momenti putida quadam
diligentia omnes scribendi etiam aberrationes indica-
rem , satius duxi plerumque ea omittere ; sic numquam
indicavi semper fere simplex e scriptum esse pro di-
phthongo. In fine codicis brevis est disputatio de vita
Persii et de argumento eius satirarum, quam sequi-
tur brevissima annotatio de Persii scribendi consilio et
de Gorgonibus, ut iam supra memoravimus. Con-
scripta haec sunt ab homine Latini sermonis prorsus
ignaro. In ea tamen duo animadvertenda : primum

I) In Annot. erit. ad. h. 1. p. 42.

In Prolegg. pag. CXCIII, n. 1. Cf. Tenflfel. in vers. pag.

70 , n. ** ct in Cens. 1. p. 781.

quae de Persii vita dicuntur, narrari Cornuto referente
vel Cornuto iudice ; alterum, in Iiac disputatione pro-
logum pro satira haberi. Denique statim post has
annotationes sequuntur quaedam Praecepta Medica.

Codex Ms. Perizonianus (Ex Legato V. Clar. lac.
Perisonii) Q°. 38. (P.) , inembranaceus , sec. XV ;
continet luvenalem et Persium. In folio pari, quod
cum ligatura conglutinatum est, legitur hunc codicem
antea fuisse Bernhardi Rottendorffii, archiatri Episcopi
Monasteriensis et Paderbornensis, Ferdinandi Fursten-
bergii; sed deinde redemtum esse Duisburgi Cliviorum
anno CIODCCLX. a loh. Ilildebr. Withofio. Rotten-
dorffii manus in primo folio ipsius codicis apparet cum
nota a. ClOIOCXLVIIl. In parte folii, quae non cum
ligatura conneia est, scriptum exstat, manu fortasse
Perizonii, J9. Junii Juvenatis et Auti Persii Jlacci
Satyrae. — Xf^III. Peri%.; ct alia manu additi duo
primi luvenalis versus. Ipse codex elegantissime exara-
tus est in tenuissima membrana et marginibus deau-
ratis. Primae luvenalis et Persii litterae auro aliis-
que coloribus pictae sunt ; singularum vero satirarum
initiales alternatim minio et caesio colore distinctae.
Continet novem quinterniones (quibus singulis in
fine sequentis quinternionis primum verbum adscri-
ptum est) cum folio impari. luvenalis continetur foil.
1—77; Persius 78—91. Persii verba scatent men-
dis, nonnunquam monstra exhibent lectionum ; multa
quidem horum correcta sunt a recentiori manu, sed ne
vel sic quidem multum bonae frugis habet hic codex,
atque nullius fere est auctoritatis. Passim etiam glos-

sae in margine adscriptae sunt. Non opus putavi
omnes eius scribendi aberrationes indicare.

His enarratis quaestio nobis tractanda restât, sunt-
ne hi codices iidem quibus usi sunt Nie. Heinsius
aliique illustres Batavi, Burmannus secundus et Ou-
dendorpius. Qua de re breviter videamus. Pri-
mum animadvertendum, codicem Yoss. 2 hoc loco
non in censum posse venire, quum non ultra Sat.
I, 59 procedat, et unica, quae intra hunc termi-
num ab Heinsio ex uno codice memoratur lectio ,
in Leidensi exstet. Deinde e reliquis de Perizoniano
Heinsius non potuit mentionem facere tanquam codice
bibliothecae Leidensis , propter temporis rationem.
Sic tres tantum codices testant, et revera tres codices
Leidenses adhibuit Heinsius, ut dicit ad Ovid. Mett.
VI, 629; VIII, 647 et Fastt. IV, 721 i), quos
tamen codices non inter se distinxit. Omnes tamen
quas attulit lecliones in laudatis codicibus non inveni.
Praestantissima quidem lectio imitari (I , 59) exstat
in Leid.; relego (V, 118) in Voss. 1, qui habet
etiam cum (I, 74). Praeterea omnes nostri habent
jpalilia (1, 72) et fumosum (VI, 70). Aliae vero,
quas ex codicibus Leidd. citavit lectiones in iis non
exstant. Ita in nullo ofFendi quam neque dictatorem
(1, 74); in nullo ehulht patruus (II, 10), quod

1)nbsp;Horum locorum non memor fuit lalinîus qnaestwnem movens,
num Heinsius pluribus uno usus esset codicibus Leidd., in cens.
1. pag. 1106 , nota.

2)nbsp;lahnius, cui banc aliasque Heinsianas lectiones debeo, non
animadvertit Heinsium etiam patruus ex duobus afferre codicibus.

» in duobus veterrimis ac optimis codd.quot; invenit Hein-
sius ; neque ullus exhibet lectionem fissilis (V , 148).
Deinde lectionem quam memoravit Burmanus ple-
cforia (IV, 25), habet noster Leidensis, in quo lineola
tamen a sec. manu addita est. Denique gannit (V ,
96) quod Oudendorpius in quatuor codicibus se vi-
disse dicit, tantum exhibent Voss. 1 et Periz. Mirum
tamen foret si tres codices, quibus tantum usus est
Heinsius, non iidem fuerint quos eo tempore in biblio-
theca L. B. affaisse certum est, quum de aliis nihil
constet ; accedit, quod Oudendorpius quatuor codices
memorat.eo tempore, quo Perizonianus iam bibliothecae
accessisse potuit. Quum praeterea viri docti non raro
tantopere fallantur in codicum lectionibus indicandis,
equidem non dubito, quin Heinsio quoque et Ouden-
dorpio aliquid humani acciderit. Similiter in antiquae
Vitae recensione postremus non diligenter inJicavit
omnes codicum Leid, et Voss, leetiones unde etiam
lahnii collatio minus accurata est et non immunis
erroribus, quamobrem novam quam institui collatio-
nem satirarum collationi subieci.

In Heinsii animadversione ad Petron. e. XLII in prima edit. Burm.
qua usus sum, non legitur ebullet, ut lalm. ex altera affert et
exstat in animadversione ad Ovid. Trist. III, 5 , 39, sed ebullit,
quam leetionem revera exhibent codd. Leid. et Voss. 1.

YARIAE lECTIOKES.

Prol.

INCIPIT PROLOGVS PEBSII L. v. 1. ec fonte labra
om. V 1. pollui L. 2. precipitin 2. parnasso L. per-
naso corr. P. v. 3. Meminime L. Y 2. Memini me y 1.3.
poeta supr. a 2 m. Y 3. prodierim L. V 1. prodire (add.
m 2 m.) V 2. prodirt P. v. 4. Aeliconiadasque Y 1. Aelico-
niasdasque pallidam pyrenen Y 2. Beliconiadas palidamque
pirenen (corr. pyr.) P. v. 3. remitlo L. Y 1. images Y 2. v.
6. EedereY i. y.S.psytacho L. psytaco Y i. psilacoY 2.
P. psitato\3. cftcreL. V 1. P. here Y ï. here \ 3. In eod.
cod. seq. h. 1. Corvuos quis olim concavum salutare v. 9. Pi-
camque Y 2. Seq. in L. Corvos quis olim cet., sed eum linea
traducta a 2 m. v. lO. ingeniique L. V 1. 2. 3. P. v. 12.
refulgeat Y 2. v. 14. pegaseum h. Y 2. 3. per pegaseum Y 1.
P (corr. prlra. voc. P.). melos L. Y 1. 2.3. P. EXPLICIT
PROLOGVS PERSII L.

Sat. I.

INCIPIT LIBER PERSII L. INCIPIT ÀULIS PERSII
FLACCI SATIRA PRIMA V 1. V. 1. 0 in Init. om. Y 2. est
add. 2 m. P. in add. 2 m. Y 1. v. 2. et min tu istuc {et
corr. a 1 m.) P. v. 4. Nec Y 3. Non corr. P. michi Y 1.
polidamash.Y l. 2. 3. P (corr. in Pul. P.). nec troadas (corr.
des) Y 3. troades (corr. troiad.) P. v. S. Pretulerint L. V i.

t

Pertulerint corr. P. nuge L. si qui V 3. v. 6. examenque V 2.
P. inprobum V 1. v. 7. quesieris L. V 1. v. 8. rome V 1.
est om. V 3.; transf. a 2 m. P. ha V 3. at P. v. 9. Tum V 2.

c

cum om. V 1. caniciem V 1. canitiem V 2. v. 10. Aspexi L.

e

VI. 2. quecumqueL. V 1. v. 14. animo V 2. prelargus L.
plargus [\a ras. p) V 1. ancJeï V 1. aneletv^.nbsp;pexust.

P. i6. tandem natalîcia \1. natalicia (corr. tia) P. sar-

i i

donice L. V 1. 2. 3. P. v. 18. corruerint V 3. coUuerit P.

v. îdmoi-e bono Y 3. nec voce V 1. 2. 3. P. v. 20. Ingéniés (ras.

inter n et g) V 1. Ingéniés (corr. teis] P. v. 21. viscera V 3.

v. 22. Tum (post, crus pene eras.) V 2. v. 23. hohe L. v. 24.

Quo (post o eras, i) L. Quid V 1. 3. P. Quod didicisse (ras.

inter ss) V 2. v. 28. exigerit (g pene eras.) V 2. exuerit ca-
ri

piflcus V 3. V. 27. nichiiy i. 3. v. 28. Ht L. .pulcrum L.

quot; 8

Vnbsp;3. montrari V 2. v. 29. cinnatorum corr. P. v. 30. ni-
chilo L. VI. 3. v. 31. narrant corr. a 1 m. V 2. v. 32. circa
P. yiacinthina L. yiccintina V 1. yacinctina V 2. iactin-
tina V 3. iacintina P. lena L. V 1. v. 33. quidam corr.

Vnbsp;3. v. 34. Phillidas L. V 1. 3. Philidas [corr. Phyl.) V. ypsi-
pilas h. hipsipilasY i. ypsiphilas y 2. ysiphilasWS. ipsi-
philas .;corr. hypsipilas] P. et plor. in ras. V 2. v. 33.
Cliquât L. subplantat V 1. suplanlat P. v. 36. nunc nunc

Vnbsp;2. P (corr. P.). v. 37. nunc corr. P. inprimit L. V 2. pri-
mit corr. P. v. 38. non nunc V 2. nunc nunc corr. P. v.

u

39. ISonc a 1 m. V 2. Nunc et corr. P. v. 40. nascuntur L.

s

V.nbsp;42. credro V 2. v. 43. cumbros V 3. thus V 3. P. v. 44.
0 homo y 2. obicereP. fas est y 2. v. 48. a6lt;tus V 1. ca-
ptius y 2. v. 46. et 47. transpp. V 2. est add. 2 m. P. ablius

VI.nbsp;v. 47. enim om. P. michi V 1. est add. 2 m. P. v.
48. extremum esse P. v. 49. et om. P. hoc et exc. P. v. 30.
attii L. accii Y 3. est hic — Acti (corr. Acci) P. v. 31. ele-
gida (corr. dia) P. v. 82. letis corr. P. v. 83. citriis corr. P.
v. 83. amo et verum P. michi V 1. dicilo V 3. P. v. 36.

C

nunc Ubi P. v. 37. aliqulus a 1 m. V 2. sexquipede L. V
1. 3. P. extel L. V 1. 2. v. 38. pinxit V 3. P. Ab tioc v.

usque ad v. 62. In V 1. adscr. PAREN — TESIS. v. 59.
imilala est V 1. 2. 3. P. noMUs (corr. mob.) V 3. P. Desinit

Ynbsp;2. Y. 60. tantum — quantum y 3. siciatYi.V. appula
tantum P. v. 61. patitrius L. v. 62. coeco L. posite ocurrite
samne (in mg. posticae] P. v. 63. est add. 2 m. P. v. 64.

O

sceveros P. v. 66. Nec — sieulo a 1 m. L. hanc (corr. ac) P.
dirigit corr. V 3. v. 67. et prandia L. V 1. in pr. (corr. et)
P. v. 69. Eeece L. eroas corr. 1 m. V 1. docemus L. V.
70. grece L. V 1. lucum {c in ras. mai. spat.) V 1. v. 71.
orbes corr. P. v. 72. focus (ras. int. o et c) V 1. porei f. P.
foeno L. feno V 1. v. 74. Quem L, V 3. P (P. a 2 m. supr.
eum). Cum fa 2m. corr. quem) V 1. dictaturam L. V 1. 3.
P. v. 75. Et cum (a 2 m. corr. tua) V 1. eoge P. v. 76,
brisei L. V 1. 3. P. vinosus Y 3. accii L. P (P. ii ex corr.).
acci V 1. 3. v. 76. verrutosa corr. V 3. verucosa P. v. 78.
Anthyopa L. erumpnis V 3. lutijicabile P. v. 80. quaresne
corr. a 1 ni. L. querisne V 1. v. 81. post linguas seq. un-
de — loquendi, sed ait. supr. P. v. 82. Trosulus Y 3. Tro-
siîus corr. in mg. P. exultât L. Y l. subselia?. \.8i.obtes
VI. v. 86. anlitetis Y 3. antictetis P. poluisse corr. V 3.
v. 87. taudatus bellum hoc b. L. bell. hoc bell. h. V 1. P
(corr. P.). bell. hoc bell. est Y 3. remule corr. V 3. v. 88.
et add. 2 m P. v. 89. frata L. fracta cum te trabe corr. P.
v. 90. umero portas L. v. 91. qucrelis P. v. 92. addita (corr.
abd.] P. v. 93. didicit versum Y i. berecinlhius L. Y 1. be-
recintius Y 3. bericinthius (corr. in cyn) P. atin L. atis
corr. V 3. atis (corr. In Atys) P. v. 94. cerul. L. V 1. del-
phi L. delfin Y 1. r. 93. Sic (corr. in si et rurs. denuo in
sic) P. appennino Y 1. 3. v. 96. hoc add. 2 m. P. et om.

Ynbsp;3. V. 97. pregrandi L. Y 3. P (P. in mg. vegr.). p grandi

Ynbsp;1. V. 99. mimill. V3. mimai, corr. in mg. P. bonbis Y
3. v. 100 caput vilulo Y 1. v. 101. lincem menas — corimbis
L. Y 1. v. 102. Euhion L. Y 1. Euehion Y 3. P (corr. P.).
assonat L. Y 1. ecco Y 3. equo (corr. in echon] P. v. 104.
de lumbe P. salina corr. V 3. v. 103. est add. 2 m. P. me-
nas L. Y 1. atis corr. P. v. 106, Hec Y 3. cedit L. Y 1.

3

demorsos (corr. demers.) P. v. 107. vere corr. P. v. 109. hoe
corr. P. V. 110. sunt V. 3. v. 111. omnes — mire L. omnes

ett

per me bene mire (corr. 2 m. per me in omnes) P. v. 112 hiein
guis V 3. iniquisV. olentum corr. P. v. 114. JKeite L. V 1.

e

P (P. corr. in mg.). Migite (in mg. meite) V 3. v. 113 muti

Vnbsp;1. V. 116. vicium V 1. v. 117. precordia L. V 1. v.

O

119. nephas — nec strobe corr. P. scbe V 3. v. 123. qui-
cumque V 1. cratinno corr. V 3. v. 124. pregr, L. V 1.

rae

pgrandi (in mg. vegr.) P. pales corr. P. v. 12S. Aspice L.

Vnbsp;1. hoe V 3. V. 126.' michi V 1. v. 128. poscit discere

Vnbsp;3. V. 129. aliquem supr. aliquid P. v. 130. eminas L.

Vnbsp;1. 3. P (corr. P.). areli L. V 3. arecH edibus inquas
corr. P. V. 131. a baccho corr. P. seto corr. P. in om.

Vnbsp;3. V. 132. laudare V 3. v. 133. cinico L, V 1. barba

Vnbsp;1. novaria corr. P. v. 134. caliroen P.

Sat. II.

HANC SATIRAM SCRIBIT AD PLOTIVM MACRINVM
DE BON A MENTE L. LIBER II AD PLOTWM MAC. DE
BONESTATE VITAE V 1. v, 1. meliora corr. a 1 m. L.
V. 8. El P. libavit V 1. libant (corr. avil) Y 3. v. 6.
Eaul L. V 3. cuius L. P. promlum L. V 3. est pr. mur-
mur h. P. humiles s. V 3. v. 8. die clare ut P. v. 9.
murmurât L. V 1. 3. P. v. 10. Ebullit L. V 1. Ebuliat V
3. P. palrui L. V 1. 3. P. faunus P. 0 H V 3. v. 11.
crepent P. michi V 1. v. 12. Bercle P. haeres V 1. v.
13. Inpello L. V 3. expugnam V 3. expungar P. nam
hic est L. nam et est V 1. est cm. V 3. v. 14. Bille P.
tercia V 1. conditur L. V 1. 3. P. v. 16. om. a 2 m. add.

Vnbsp;1. V. 17. nimium V 3. P. est om. P. v. 19. cuiquam
c. Y 3. P. slagio V 1. taio V 3. slaluo P. heres L. Y
1. V. 20. pocior Y 3. P. v. 21. inpellere L. Y 3. tem-
ptas L. Y 1. P. tempas V 3. v. 22. stadio Y 3. statuo
P. pro L. Y 1. clamai P. v. 23 an corr. a 1 m. L.
clamet non Y 1. In Y 3. hic et seq. v. transpp. v. 24. otius
L. ylex P. V. 23. sulphure L. Y 1. fulgure Y 3. v. 26.

^rgenaque P. v. 29. est om. quam corr. V 3. v. 30. on laci-
bus corr. in mg. P. v. 31. THEMA DE SUPeRSTITIONE

Vnbsp;1. autem P. v. 32. fontemque P. v. 33. Tune Lie. L. edes
L. hedes V 3. v. 37 optent V i. 3. P. v. 38 hinc rosa V 3.
fiet Y 1. P (V 1. corr. a 1 m), v. 39. ege corr. Y 3. v. 42.
pingues Y 3. P. paterne tuccetaque L. tucceta Y 3. v. 44.
optas P. ceso L. v. 43 Aarcessis L. Àccersis Y 3. Àcersis

r

P. fibras forutunate Y 3. v. 46. egregibus L. foetum L. Y 1.
v. 47. cum iunicum in flammas P. v. 48. At tamen L. Y 1.
3. v. 49. crescet ov. P. v. 30. am dab. Y 1. expes L. Y 1.
v. 31. Nequiquam L. V 1. Necq. Y 3. fondo Y 1. v. 82.

s

incussaque L. V 3. P. incusaque a 2 m. V 1. v. 83. bis su-

des V. corpore Y 3. lew L. v. 34, exculias (a a 1 m. in e

corr. et a 2 m. t adscr.) L. Excutiat Y i. Excucias P. le-

tari L. praetepidum Y 1. 3. v. 37. miltant P. v. 38. Pre-
val a

cipui L. V 1. sumpto P. v. 39. nimie P. saturnique Y 3.
inpulit L. extra Y 3. v. CO. tustum corr. Y 3. v. 61. cae-
leslium L. Y 1. EXCLAMAT. V 1. v. 62. hos L. V 1. 3. no-
stris h. inmiltere L. V 3. v. 63. om. a 2 m. in mg. add. Y
3. diis Y 1. 3. P. dupla P. ALIUD THEMA IISCHOAT

Vnbsp;1. v. 64. eassiam P. v. 63. viciato Y 1. v. 66. bacam
L. Y 1. bacham Y 3. bachani P. v. 68. vicia V 1. v. 69.

anbsp;p

templo faciat Y 3. v. 70. virgine pupae corr. a 2 m. L.
puppe P. v. 72 messalae L. Y 1. 3. v. 73. animi L. V
1. 3. P. sanctusque corr. a 1 m. L sanclos recesos V 3.
v. 74. incomptum V 3. honestum P. v. 73. caedo L. hecce
do Y 3. celo ut — lilato P.

Sat. m.

IN LVXVniAM ET YITIA DEDITVM h. LIBER SAT.
III. ALLOQÜITÜR DESIDIOSOS V 1. t. 1. Semjpë hoc P.
liam L. tam Y 3. mane intrat [intr. eras.) L. v. 2. os-
iendit L. Y 1. 3. limine corr. a 1 m. L. v. 3. indomitum-
que desp. corr. P. dispumare Y 1. v. 4. iam lin. V 3. v.
3. VNUS AIT COmiTUM add. a 2 M. Y 1. v. 6. pacula P.
omne add. a 2 m. V 1. uJmo corr. P. v. 7. otius assit L.

Vnbsp;3. V. 8. nemo? L. v. 9. om. in mg. a 1 m. V 3. fin-
ditur V 3. archadie L. P. archadiae V 1. 3. credas V 3.
V. 10. bicolor positis L. V 1. 3. P. v. 11. kartae L. car-
tae V 1. carte V 3. carffte P. harundo L. V 3. v. 12.

tur

Turn V 1. querimur corr. a 2 m. L. calamoque p. P. v. 13.
venescall,. vanescitW. vanescanlV. limphaL. \ i.Z. v. 14.
querimur corr. a 2 m. L. geminum P. cur corr. a 2 m.

Vnbsp;1. V. 16. pocius teneorque P. palumbo V 3. P. v. 17. si-
miles corr V 3. pappare V 3. P. v, 18. lalalare P. v. 19.
stedeam a I m. L. chalamo V 3. quid V 1. v. 20 ejflueis
corr. V 3. effluit P. Contempnere L. V 1. sonat in mg. V 3.
vicium VI. v. 23. mole P. v. 24. ruere P. v. 28. Stemate
P. CensoremqueY 3. ConcessoremveP. guiV3. v. 30.
ego intus in cute P. v. 31. nateY3. nacleP. v. 32. vicio

Vnbsp;1. V. 34. rursus non buUt P. v. 3amp;. sevos L. magnos V 3.
scevos P. tirannos L. V 1. 3. v. 36. Baut L. v. 39. secuU

corr. P. V. 42. si om. P. v. 43. quid V 1. V. 4't. Sepe L.

i

V.nbsp;43. morituro L. v. 46. dicere L. et insano V 1. ab insa-
ne V 3. P. V. 48. quod V 1. 3. feret P. V. 49, dampnosa

Vnbsp;3. damniculosa P. v. 30. Bedderet P. v. 32. Haul L.

t

deprehendere L. V 1. v. 33. docen a 1 m. V 1. braccatis L.

VI.nbsp;brachalis Y S.P. inlitaY I.nbsp;in somnis — den-
tosa P. dedonsa corr. V 3. .v. 36. deduxit V 1. P {corr. P.).
V. 39. esternum L. v. 60. in quo L. V 1. 3. P. v. 62. vivus
P. V. 63. Elleborum L. V 1. timebit corr. V 3. v. 64. ve-
hementi corr. P. occurrite {ite in ras.) L. ocurr. P. v. 66.
Discite {s add. a 2 m.) L. at o m. P. v. 76. aut q. L. V 1.
P. V. «8. aut om. P. quam L. V 1. 3. P. v. 71. te om. P.
V, 73. nec V 3. P. v. 74. pene corr. V 3. v. 73. spernae (s
eras.) L. monimenta L. V 1. 3. v. 76. Menaque L. V 1.
nundum — orcha P. v. 78. quod sapio satis est mihi V 3.
michi V 1. v. 79. Archesilas L. V 1. 3. P. erumnosique L.
aerumpnosique Y I. Salones L. Y i.3. v. SO flngenles — ter-
ras P. V. 81. radiosa e corr. V 3. v. 82. trucianlur corr. P.
V. 8i. nichilo nichil in nichilum V 3. v. 86, thorrosa V 3.
rorosaP. \.S7. cachimnosY i. ALIUD THEMA INCBOAT

V 1. V. 88. egris L. ingens P. v. 89. exuperat L. V 3.
exuberat V 1. P. alitus L. V 1. P. v. 90. medico iussus {ras.
inter haec vocc.) L. iussus est req. P. v. 91. tereia V 1. v. 92.
lagoenaL. lagendaYS. sicienteYi. v.93.lemaP. syren-
tina L. surentina V 1. surrentine P. v. 94. nichil V 1. 3.
nisi est P. v. 93. michi V 1. mihi supr. ras. V 3. v. 97.
sepelii L. Y 3. sepelli P. v. 98. Icvatur P. v. 99. sulphureas
L. Y 1. 3. exalante L. Y 3. P. exalente Y 1. mefites L. Y 1.
v. dOO. trientem L. V 1. 3. P. v. lOl. ë Y 3. v. 102. lassis
P. V. 104. lutatus P. V. 103. rigidas extindit L. v. 106.
Eslerni L. v. 107. v. appone P. v. 108. adlende L. Y 1.
V. 112. ftoiusL. Y 3. dissussaYS. INYITANTIS VEIiBA
MEDICI Y 1. V. 113. temptemus L. Y 1. 3. P. v. 114.
Haut Y 1. 3. v. 113. tumor altus postr. corr. P. v. 116
subposita Y 1. 3. v. 118. horestes L. Y 3. P.

Sat. IV.

DE HIS QVl AMBWNT BONORES AJSTEQVAM AD
BTATEM PERVENIDiYT h. DE HIS QUI AMBWNT HO-
NORES Y 1. V. 1. hoc P. V. 2. Licere corr. Y 1. Discere

Ynbsp;3. sorbicio Y 1. 3. dura L. v. 3. o magni L. hoc
magni Y 3. v. S. tatendaqüe Y 3. v. 6. plebicula Y 1.
pleblecula corr. Y 3. v. 8. loqueris Y 3. v. 9. puto L. Y
1. 3, P. istud Y 1. 3. P. V. 12. vara (inter a et r litt.
eras.) Y 1. est Y l. p. vicia Y 1. v. 14. nequiquam L.

Ynbsp;1, v. 13. Aante L. v. 16. aniieiras L. Y 1. antyciras

Ynbsp;3, autieeras P. sorbire menaças Y 3. v. 19. Expeeta
L. Y 1. haut L. Y 3. in. hunc Y 1. i nunc om. P.
PEBSIÜS Y 1. V. 20. Dinoehames L. Dinomiaehes Y 3.
esta om. P. v. 21. Cum non Y 1. Dum won P. pannutia
L. pannucea Y 1. pannosea Y 3. panucea P. bautis

Ynbsp;3. v. 22. ozima L. Y 3. ohima Y 1. occima P. POETA
EXCLAMANTWS SILET DICIT Y 1. v. 23. Et a l va. L.

m

temptat L. Y 1. 3. P. v. 24 anticanbsp;(corr. supr. ras.) Y 3.

V. 2S. quesieris L. vetidi L. V 1. 3.nbsp;vectidi P. predia L.

V. 26. erat Y 3. eu ribus ras. Y 3.nbsp;oberrat V 1. 3. P. v.

27. diis h V 3. P (in L. alt. i eras, in V 3. corr.). v. 28.
qnque P. v. 29. seriole V 1. veteris V 3. v. 31. farratâ —
olia (linn, a post, m.) L. cepe el ferratam V 1. v. 32. feeem
L. V 1. V. 33. Et si L. P. (in L. corr. a 2 m.) figas a 2
m. L. V. 33. Respuat L. Dispulat P. hi mores L. V 3.
archanaque L. V 1. 3. P. v. 36. pandere p. L vulvas a 1
m. P. PERSIVS AD rOLÜPTüOSVM V 1. v. 37 6aion-
tum corr. V 3. v. 38. extat L. V 1. v. 39. vellent L. v.
40. Elisasque P. forpice P. v. 41. Etamen corr. a 2 m. L.
filex V 1. V. 42. Cedimus L. v. 43. movimus P. v. 44.
Cecum L. baltheus L. V 3. v. 43. Prelegit L. V 1. Prot.

Vnbsp;3. P. magis Y 1. v. 46. aegregium V 1. FOX ILLIUS
om REPREHElfDITVR SIMVLATIVS V 1. v. 48. poenem

*nbsp;«CÎ arum

L. impenem P. amarum L. V 1. P. amorum V 3. v.
49. vivice corr. a 2 m. L. v. 80. Nequiquam L. V 1. do-
naverit corr. a 2 ra. L. v. 52. ut noris V 3. et noris P.

p I

turta V 3. supelex corr. a 1 m. V 1.

Sat. Y.

AD ANNEVM CORNVTVM STOICÜM CÜIÜS FVIT AU-
DITOR L. SATIRA II. AVLIS PERSII FLACCI AD COR-
NVTVm ANNIVM STOICUm CVIVS FVIT AUDITOR V 1.
V. 2. et linguas (bis sed corr.) oblare V 1. carmine L. V 1.
V. 3. mesto L. V 1. hyanda V 3. v. 4. parchi V 3. in-
gwiwe corr. a 1 m. V 1. v. 6. aut per sit P. v. 7. locuturis
P. helycone V 3. v. 8. progenies V 3. thiestae L. (ftieite

Vnbsp;1. V. 9. sepe insulco L. cenanda L. V 1. gJicone V 1.
p. V. 10. Tm^ucL. hanhelanti y Z. hanclanti V. quoquitur

Vnbsp;3. V. 11. ne P. V. 13. sllopo V 3. scloppo P. irum-
pere P. v. 13 teris L. V 1. 3. P. ingenio — defendere muco
corr. P. V. 17. Huic corr. P. dicis h. V 1. micenis L.
V. 1 V. 18. capite o et corr. a 1 m. P. plebeia pr, L. COR-

iehi

NUTUS VI. V, 19. bullalis V 3. P. mag V 1. v. 21
ortante L. PERSIUS VI. v. 22. excucienda P. v. 23. cor-
nutae V 1. amite corr. P. v. 24. ondisse P. dinoscere L.

Vnbsp;1. disee dinoscere V 3. v. 23 picle plecloria (ras. inter i

et c; lin. a 2 m.) L. plectoriaY i. v. 26. Hic L. P. Bin

Vnbsp;1. depromere L. v. 27. Et corr. a 2 m. L. michi V 1.
in om. P. V. 28. ut verba V 3. v. 29. Quid P. archana
L. V 1. 3. V. 30. michi V 1. PERSIUS VI. v. 31. sunc-
cinctis V 1. succintis P. v. 32. om. P. v. 33. spersisse P.

ub

V. 36. seposui L. subposui V 1. suspicis corr. in mg. P.
V. 37. Tum supr. ras. V 3. Tune P. solers P. 38. Adpo-
sitaYl. extendit (corr. ostendit] P. v. 42. epulas corr. Y 1.
V. 44. verecundiam (corr.) lassamus P. v, 46. dices et P. v.
47. Nnostra L. pondera P. v. 49. facta P. v. 30. nostro-
gue — via P. v. 31. Nescio quid — auslrum P. v. 88. cy-
mini V 1. v. 36. inriguo V 1. V. 37. Bii — indulgent —
alea (corr. ex alia a 1 m.) dequoquit L. v. 88. venere V 1.

u —

ventrem V 3. ciragra V 3. dragra P. v. 60. palestrae
(corr. a 2 m.) Y 1. v. 61. miseri Y 3. In eod. cod. hic et v.
anteced. in mg. sero — gemuere P. v. 62. (e diversi noctur-
nis V 3. inpall.L. kartish. cartis Y 1. 3. P. AD CORNÜ-
TVM Y 1. V.-64. cleantea Y 1. cloantea Y 3. P. pueri-
3ueVl. pcH^e iuvenesque senes hunc P. v. 65. cannis V 3.
V. 66. quod L. guasa corr. V 3. NEGLEGENTIS FOXY 1.

A «

V. 68. esternum L. externum a 1 m. P. consumpsimus h. Y 1.
3. P. V. 69. hoe (corr. et suprascr. hos) Y 1. v. 71. cantum

Vnbsp;1. catum P. V. 72. axe sero P. v. 73. quam quisque
P. V. 78 fteu (corr. ex hui a 1 m.) L. POETA \i. 17. Tap-
pa et lippus V 3. et lipus — faragine V. v. 78. temporis
L. Y 1. 3. P. V. 79, Marcus Y 1, damma V 1. 3. pape
L. Y 1. marcho Y 1. v. 80, marcho V 1. v. 81. Marchus.
assigna L. P. asigna Y 3. v. 82. hanc n. Y 3. hec n. P.
pillea L. Y 1. 3. ALTER QUI CRAS BOC FIET RES'P. V
1, V. 83. vittam Y 3. v. 84. ut libuit Y 1, 3. sim L.
v. 88. bruto ? PERSIUS mendose PERSlüS coU. Y 1, v. 86.
locus P. acoeto L. Y 1. v. 87. ut om. P. v. 89. Cor P.
michi Y 1. teceat corr, Y 3. queccunque P. voluptas V 3.

tel masuri

v. 90. masuri (unius lilt. ras, inter a et s) L. masura V t.
mansuri — nolavit P. v, 91, PERSIUS Y 1, v, 92. in mg. V
3. revellamV. v. 93. pretoris Y t. dare in ras. L. v. 94.

offltia L. v. 93. cicius h. sânbucam V 3. v. 96. Sta —
sécréta P. gannit V 1. P. aure P. v. 97 viciabit V 1. P.
viciavitYZ. V. 100 diiiuts P. elleborum U\ 1.3. P. corn-
poscere corr. a 1 m. L. v. 102. navem L. V 1. 3. P. per-
ornalus V 3. perponatus P. v. 103. exclamai Y 1. 3. P.
V. 103. dinoscere L. V 1. 3. v. 106. sub errata - timeat P.
V. 107. et quae V 1. et que V 3. P. vitanda L. V 1. 3. P.
v. 108 hic a 1 m. L. v. 109. Est (t eras.) Y 1. v. 110. o-
stringas L. V 1. P. astringis — taxas V 3. v. ill. potis es

Ynbsp;3. V. 112. JSe P. glutto h. sorbire V 3. v. 114 preto-
ribus L. v. 116. retinens L. V 1. v. 117. servans L. ser-
vuas Y 3. V. 118. repeto L. P. v. 119. exere L. Y 1. FOX
CVLPATI a 2 m. V 1. v. 120. tfture Y 3. P. v. 121. fle-
reat L. Y 1. et semicintia L. ut semuncia V 3. P. v. 122.
Bec V 1. nephas P. cetera L. Y 1. v. 123. Tres L. Y 3.
satiri L. V 1. batilli L. Y 1. 3. P. VERBA SUNT PERSII

Ynbsp;1. v. 124. summis P. v. 123. Ac P. re!aa;et Y 1. corr.
a 1 m. 3. v. 128. nichil Y 1. 3. nequiquam Y 1. etrinsecus
p. v. 129. egro L. et iecore ergo Y 3. t. 130. guin L.

Ynbsp;1. gut «um pwnitior Y 3. v. 131. ictus P. erilis L. v.
132. ovaricia eto Y. Ada L. ei/aP. v. 133. insta P. in-
guis L. nequeo VI. v. 134. Quid agam P. roffas? en
saperdas L. Y 1. Ofe/ie Y 3. v. 133. Castoerum P. hebe-
num L. V 1. 3. P. thus V 1. 3. P. choa L. P. v. 136. ex
sitiente L. et siciente V 1. P. et si sit. Y 3. camelia P.
V. 137. audeat eheu (corr. a 1 m. ex «hui) L. heu heu Y 1.
P. heheu Y 3. v. 138. gustatum Y 3. v.' 139. si vivere a
2 m. L. V. 140. pu«rjs lin. a 2 m. L. puer is V 1. 3.
succintis V 3. P. enoph V 1. v. 141. Otius L. V 1. na-
vim V 1. 3. P. nichil Y 1. 3. trabe fracta Y 3. v. 142.
4«geum L. V 1. soferis P. v. 143. moveat V 3. P. quad
denï corr. P. v. 144. libis P. v 143. extinxerit L. ex-
tincxerit V 1. v. 146. Cum P. transilias L. Y 1. 3. P.
torto Y 3. conafte P. v. 147. Caena L. V 1. veietanum-
que L. P. vegentan. Y 1. 3. v. 148 Exalet L. Y 1. 3. P.
vapidi V 3. lesum L. Y 1. sesilis P. r. 149. ut in mg. -

quicince V 3. v. ISO. peragant V 3. P. antbos corr. V 3,
sudore L. V 1. 3. P. v. 181 et 182 om. P. v. 183. loeti
L. V 1. locor corr. a 2 m. V 1. v. 134. duppliciY 3. a-
mo corr. a 2 m. V 1. v. 158. sub alt. P. v. 136. dominus
corr. V 3. oberret corr. a 1 m. V 3. v. 187. cum tu V 3.
obsistens — instanterque P. v. 138. rumpi L. v. 189. arri-
pit V 3. P. ast L. VI. at \ 3. P. v. 160. corone corr.

Vnbsp;3. cathene P. v. 161. iubeo credas V 3. fivire L.
CBERESTRATÜS QUIDAM AIT Hl FABÜLAM y 1. v.
182. Preteritos moveor uit. corr. al m. VI. cherestratus

Vnbsp;1. 163. adrodens L. Y 1. 3. hoe Y 1. 3. sicis P. v.
164. et rumore P. v. 163. obscenum L. Y 1. crisidis L. V
1. 3. P. lidas V. v. 168. 4e6ritts Y 1. Ebrevis P. extincta
L. V 1. v. 167. diU V 1. 3. (corr.) P. v. 161. sed om. P.
cessen L. cense P. v. 169. DAVUS AD HORESTRATEM V

1. v. 170. Nec P. trepidar.....trepidare Y 3. arctos

P. rodere Y 3. v. 171. fevus et violeis et vocet P. haut

or

L. v. 172. ne om. P. areessat L. areessor V 1. P. ac-

i

eersior Y 3. v. 174. exieras a 2 m. corr. L. Exieris P.

nc ïie

ne tnnc corr. a 2 m. L. non nunc Y 3. nunc nunc P.
hic hic est q. Y 3. quod querimus L. Y 1. (L. corr. quem).
v. 178. qua lin. a 2 m. L. quod V 2. iactus P. Y. 176.
dicit P. v. 177. Crenata — vigilia P. v. 178. possunt corr.

Vnbsp;3. possit P. V. 279. ac P. v. 181. Disposite L. no-
vere lacerne P. v. 183. thinni V 1. tinni Y 3. P. v. 184.
mones — recueitaque sab. P. v. 183. Tune P. cum Y 3,
v. 186. Num P. v. 188. Predictum h. Praedieta corr. a 1
m. Y 1. Prodietum P. allii Y 1/-3. v. 190. crassumque
vulvenius P. phulfennius L. v. 191. Cl L. grecos L. Y
1. centuse L. licet. P.

Sat. VI.

AD CESIÜM BASSVM LIRICUM POETAM L. ODA V. AD
CESSIUM SASSIVMIN QUA ALLOQÜITVR ET OSTENDIT
EVM ESSE LIRICVM ET POETAM Y1. v. 1. foeu corr. alm.
L. obasseXl. lira-pectinaey l. cordaeL.Y i. \,Z.opi-

pex —venterum corr. V 3. v. 5. Mos P. v. 6. Egregius — senex
(corr. a 2 m. et a; in ras. litt. s) L. AegregiosY 1. 3. Egre-
gios P. hora L {h eras.), V 3. P (corr.). v. 7. Intrepet corr.

Vnbsp;3. Intipet P. v. 8. sopuH P. littus V 3 (corr.). P. recepit
L. V. 9. Lunari precium est opere V. 3. opere L. v. 10. eni —
distirtuit P. v. 14 pinguior quia corr. L. v. 15. horti V 1
(ft eras.). P. recissem corr, V 3, v. 16. senio minui corr. L.
auc P. eenareh.Yl. victoV. Doctus et ad calicem vigilanti
stertere naso (luv. I. 57. Cf. Herm. Lectt. Perss. III, 31.) L. v.

O

17. vapido corr. V 3. lagoena L. laguena Y 1. v. 18 oro-
scope varro P. v. 20. lingual L. V 1. 3. P. holus L. V 1.
3. P. sierumV. empta L. V 1. 3. P. v. 21.P. inro-
rans L, V......rans P. patine L. v. 22. Prandia L. ma-

O

gnanimis Y 3. v. 23. rombos L. rumbus Y 3. rumbos P.
V. 24. soleris P. turdorum L. P. nosce P. v. 25. granara-

0 unbsp;-

naV3. lasses F. v. 26 Emole quid metuas? L. erba corr.

Vnbsp;1. V. 27. offilium L. trahe P. brutiah V 1. 3. P. v.
29, ialelY 3. littore L, V 1. 3. et add. 2 m, V 3, v. 30.
pupe V 3. rupe P. v. 31 latis — vino P, v. 33. Cerulea —
cenam L. VI. v. 34. Negleget L. iratusque rem P. quam
corr. V 3. urve P. v. 33. daberit V 3. cinamaP. v. 36.
ceraco corr. V 3. v. 37. incolomis L. V 1. sed P. v. 39.
pipero (corr.) hoc (eras.) V 3. expers {s in ras.) L. v. 40.

B

FoenisecaeL. fenisecaeY i. foenieeceYS. fenicese P. raso
P. viciarunt Y 1. viliatunt Y 3. vitarunt — pulces P.
V. 42. paululum P. ALTERA OCCASIO PROFUSIONIS V 1.
V. 43. cesare L. V 1. v. 44. gemane V 3. alis P. v. 46.,
clamidas L. clamides Y 1. 3. P. vicHs Y 1. 3. paclis corr.

d 0 n at

a 1 m. P, V, 47. Exedaque P. ingéniés.....que C. Y 3.

ingéniés que l. c remos P. v. 48. diis Y 3 (corr.). P. ducis
y 3. V. 49. Aegregie Y 1. v. 80 Ve L. conives L, V 1.
pepello corr. V 3. v. 37 an om. P. audeo L. V 1. P. v.
32. aget iusta P. si mihi si nulla Y 3. si nisi nulla pro-
neptis P. V. 53 om. P. v. 84. sterilis (suprascr.) materera
(corr.) y 3. V. 55. nichilum Y 1. superest nichil corr. V 3.
vovillas y 1. bovilas P. v. 56, Clidumque P. Virbii L. y

3. P. presto'mihi L. presto est michi V i. mannius L.Y i.
nisi mam P. v. 87. quere L. V 1. michi V 1. v. 88. haut

Vnbsp;3. promte L. V 3. promitte — in unum P. v. 89. est
etiam L. v. 60. Mannius L. V 1. v- 61. poscas L. V 1. 3.
P. V. 62. Cum corr. L. invenio P. v. 63. rennais (1 «
eras.1 vis L. v. 64. sume L. michi V 1. V. 6a. querere L.

'nbsp;re

Vnbsp;1. michi V 1. condam P. v. 66. tadius L. V 1. pone
corr. a 2 m. L. opponc P. v. 67. sumptus L. V 1. 3. P.
V. 68. est____(ras.) reliquum L. reliliquum n. V 3. nunc

un

semel P. iam pensius L. inpensius age V 1. v. 69. cut-
les corr. V 3. coquetur L. V 1. 3. v. 70. scissa P. v. 71.
sat P. V. 72. singulciet V 1. v. 73 patriliae L. inmeiat L.

U

Vnbsp;1. mineiatYS, inmelatV, volve L. mihi in ras. V 1.

^ pro

V. 78. anima .. lucro V 1. discute sole P. v. 76. nec L.

Vnbsp;1. 3. P. prestantior L. V 1. v. 77. clausisseL. plau-
sisse V 3. capadocas P. v. 78. michi V 1. v. 79. depunge
L. depingue corr. a 1 m. P. v. 80. chrisippe L. V 1. cri-
sippe V 3. P. EXPLICIT VERSUS DE PHILOMELA L.
EXPLICIT INTORTUS PER TOTVM PERSIUS ORBEM V 1.
EXPLICIT LIBER PERSII; FLACCI V 3. EXPLICIT P.

Vita.

INCIPIT VITA AVLIS L. V. cet. — PERSI L. — VALE-

RI L. — Aules L. V. - non L. — nonarum V. — decembris
L. V. — Lucio Vitellioque L. V. — kal. decemb. L. — kalen-
darum decembris V. — Rubrio Mario Asinio Gallo L. V. —
Natus est V. — VoUerris L. V. — miliarium L. V. — cum
L_ _ fere V. V. — Sisenna nupsit L. V. — Fusico L. — Vol-
terris L. V. — Remium V. — Palemonem L. V. — rethorem
L. V. - Virgiliü Flaecu Y. — amicicia L. V. — cepit V. —
Annii L. — Annei V. — a quo om. L. V. — adulesccntia L. —
Cesium Bassium L. — cessium V. - Calphurnium t. — Calpul-
mum Straturam V. - ut om. L. - Nomianum L. - Numa-
num V. - Cornutam L. - Anneum L. - Anneum etiam V. -
equitum L. - aequevum V. - poeticae L. V. - reïiguW L. -
mirabatur adeo L. — se retineret recitantem clamore quae illa

esse vera ipsa poëmata ipse luto facere L. — retineret se red-
tantem clamore quin illa esse vera poëtica diceret Y. ') — ut
non eius cap. V. — tunc om. V. — Agalurrhini L. — Agatur-
rini V. — laeedemonii L. V. — Petroni Aris tote gratis L. — A-
ristote gratis V. — unicae L. Y. — emulatus L. Y. — equates
desinit Y. — et om. — Ipse idem — apetilhrasea — famae
pulch. — et om. — sestercias vities — tantum — sertercias —
centies — et arg. — sepligentos crisippi — scripsit om. — ibi
ut quasi fintium — contractavit — Cessio — ipse ederet —
etiam post Flaccus — opericon — sororum Thrasiae — abor-
teret — scola — Lucilii libro — satyras — principium — de-
tractatus — reeencium — principem post temporis — inculpa-
verit — haberent — ne hoc in se Nero ductum — EXPLICAT
VITA PERSI FLACCI.

1) Hoc loco codices confudit Oudendorpius et inde etiam lahn.
et Duentz.

ANIMADVERSIONES

in

AUII PERSII FliCCI SATIRAS.

In Prologum.

1. Nec fonte labra cet.] Hunc Tersum, in quo
maximus omnium codicum est consensus, quemque
omnes quotquot fuere intactum reliquerunt interpré-
tés, nuperrime sollicitavit Hauthalius legens: Wee
fonte tahra, pro! lui caballino. Putat nimirum ex
usu latinae linguae Tcrbum proluere potius requirere
fontem labi-is quam fonte tahra. Sed priorem verbi
■proluere constructionem non adeo insolitam esse ,
docent exempla quae dedit Koenigius 3). Immo pro-
luere tam usui quam sensui convenientius quam sim-
plex luere, quum praesertim usitatae huius verbi
significationes, solvere, per solverenbsp;quadrent.

1)nbsp;Ex duobus tantum codd. Monaco. (M 1. 3.) labnius affert
gahalUno. Ilauthal. in edit. Sat. I. edit. et castig. ad XXX editt.
antiquissimas, Lips. 1833, pag. 3, alTert ex edit. Mcdiol. a. 1476
fronte. De cod. Leid. mox videbimus.

2)nbsp;In Mus. Rhen. Nov. Ser. , V (1847), pag. 636.

3)nbsp;In Commentario perpetuo in A. Pers. F. Satiras VI, pag. 5.
Virgil.Aen. I, 738; Cop. 29; Horat. Sat. I, 5, 16; quibus addi
possunt Hor. Sat. II, 4, 27 et Stat. Theb. VIII, 712, sq.

Praeterea interiectio pro i) non adeo frequens est in
veteribus scriptis, ut temere earn h. 1. intrudamus, ubi
ad ironiam plane superracuum est nec orationis te-
nori conveniens. Unum vero codicem lectionem a se
prolatam quodammodo confirmare videri dicit Hau-
thalius2), nempe codicem Leidensem, in qao pollui,
quod ex eo protulit Hermannus 3), fortasse sic scri-
ptum esse: pol. lui vel po/ lui, ut pol sit glossa quae
loco genuinae lectionis pro in textum irrepserit. Sed
hanc viri sagacissimi opinionem falsam esse mox com-
peri inspecto ipso codice Leidensi, in quo etiam com-
mon tum in lemmate pollui habet 4). Yerum enim
vero si in primis alicuius libri verbis scribendis nimis
cauti esse solent librarii, ut dicit llauthalius , quam
ut facile errorem committant, quomodo pro vera le-
ctione glossa in textum venit? Atqui si in codicis
Leidensis scriptura genuina lateret lectio, aut codex
iste maiore fide descriptus vel collatus esse deberet
quam omnes reliqui, quod in tanto codicum collato-
rum numero vix credendum ; aut ad aliud archetypen

1)nbsp;Quod animadvertit Hauthal. 1.1. pag. 635, de scriptura hnius
interiectionis, quae, eo iudice, in codd. ante sec. XI scriptis sine
adspiratione legitur, confirmatur nostris codd. Leid. et Voss. 1.

2)nbsp;L. 1. pag. 636, in nota.

3)nbsp;In disput, contin. Varietatem Lectionis Persianae, quamter-
tiam adiunxit duahus aliis, de usu et auctoritate Scholiorum in
Persii Satiris emendandisquot; coniunctim editis sub tit.: Lectiones Per-
sianae, Marburg, et Lips. 1842, pag. 2.

4)nbsp;Cf. Herm. Lectt. Perss. I, 23, n. 45, qui non animadver-
tisse videtur in cod. Leid. commentum prius quam ipsa poetae
verba conscriptum esse, quare librarius haec deformasse potuit
ad commenti aut lemmatum verba. Cff. quae de h. cod. diximus
pag. 8.

quam reliquorum codicum ullus referretur necesse
esset, quod aeque minus credibile videtur, quum
nullam prorsus habeat lectionem (paucis calami er-
roribus exceptis) quam non apud alios inveniamus.
Equidem istud pollui pro mendo vel potius emen-
datione inscientis librarii habeo; neque pluris fecisse
videtar Ilermannus.

Sed h. 1. pauca addam de coniunctione quae inter
Prologum et sequentes Satiras intercedat. Quicquid
enim statuemus de temporis ordine quo singulae sati-
rae a Persio conscriptae sint, iudicium de hac ratione
idem manet, nec quicquam interest, utrum lahnii

1)nbsp;Quod vero ipse C. Fr. Hermannus, Lectt. Perss. I, 7, n. 7,
cf. II, 7, dixit de unica lectione quam cod. Leid, solus praebeat,
nempe ad Sat. VI, 6, egregius senex, banc viri clarissimi ob-
servationem mox falsam arguerunt evulgatae codicum Mp. et Rom.
leetiones, in quibus etiam senex legitur. Sed neque b. 1. cod.
Leid, auctoritas tanti est, quum in eo legatur quidem a prima
manu senex, sed littera x scripta sit in manifesta rasura litterae
s. Praeterea a sec. manu denuo s suprascripla est, ut etiam o supra
egregius. Prellerus aulem quid sibi voluerit in censura Herm.
Lectt. Perss., edit. labn. et edit. Duentz. (in Allgem. Liter.
Zeitg 1845. N». 143 et 144.) pag. 1140, ubi de hoc loco agit,
non facile assequare, quum lahnium senex in textum récépissé
dicat idque probet, sed modo banc modo alteram Icctionem ex-
plicet. Ipse denique novam ei loco maculam adspersit scribendo
luxisse pro lusisse. Hermanni autem lectionem merito damna-
runt Teuffi lins in Animadversionibus ad Germanie, metr. Persii
edit. StuUg. 1844, pag. 180, sq. cf. pag. 79, not.; itlem porro
in censura operis Hermanniani et labniani, cett. (in N. len. All-
gem. Liter. Ztg. 1845, N'. 195—197.) pag. 779, et labn. in
cens. Herm. Lectt. Perss., in Zeitscbr. f. d. Altertb. Wiss., 1844,
N». 139, pag. 1109, sq.

2)nbsp;In. Prolegg. pag. LXXII; coll. pag. LXIV in nota; Baehr,
Gescb. d. roem. Liter. §. 133. edit. 3.; Preller. in cens. 1. pag.

sequamur sententiam, primam satiram a poeta ultimam
scriptam fuisse non sine veri specie contendentis, an
Teuffelii satis firmis argumentis in diversam abeuntis
sententiam. Ipsum vero Prologi argumentum tam
arete coniunctum est cum primae satirae materie,
contra cum reliquis ita nullam habet argumenti ne-
cessitudinem, ut ad solam primam satiram prologum
pertinere statuendum mihi videatur 2); non tamen
ita ut cum Ilauthalio 3) eum una serie cum prima
satira continuari censeam, sed potius quasi praelu-
sionem huius recitationi praeivisse 4). Neque pro-
bandus Heinrichius, qui praeterquam quod prologum
omnibus satiris communem existimat 5), auctorem

1140. I. C. Meister, Versuch ueLer Pers. Sat. I, 92—106. Francof.
802, pag. Ill, sq. primam satiram non primum scriptam credit;
ita etiam Duentzer. in Persil Satt. in usum scliolarum cdit. Trev.
1844, p ig. 14; coll. pag. 70, sq.

Pag. 25, sqq., 83, 91 et 196, sq. — Cf. Fr. Passow,
Aulus Pers. Fl., Text nnd Uebersetzung. Ueber das Leben und die
Schriften des Persius. Anmerkk. z. l»quot; Sat. Leipz. 1809, cuius
libri Iquot;quot; tantum Vol. prodiit, pag. 189.

2) Vid. imprimis Passov. 1. m. 1. pag. 180, sq. et 185, sqq.
Cf. pag. 142. Eum secutus est Pinzgerus in censura edit. Plum.,
in N. Ibb. T. VIII (1833), pag. 288. Idem statuerunt G. E. We-
berus Bremensis, in Animadvv. germ. ;id metricam suam Persii
versionem, edit. 1834, pag. 184 et 192; ct Prellerus in cens.
1. pag. 1149, quocum velles lahnium, qui pag. LVI et 71 lau-
datae opinioni accedere videtur, fusius exposuisset de ea. Novissi-
mus Persii interpres TeufTelius etiam in illorum abiit partes, pag.
27 ct 83; cf. eius cens. 1. pag. 703; et Baehr. 1. 1. § 132.
s) In I Sat. edit. pag. 11; cf. etiam pag. 16.
4) De tota hac re omnino conferendus est Passov. 1. modo 1.

In sua edit, quam post mortem ex eius schedis curavit et
edidit lahnius Lips. 1844, pag. 87. E serioribus interpretibus
ipse Casaubonus iam hanc amplexus crat sententiam, pag. 37 edit.

eius non Persium sed Caesium Bassum esse contendit i),
cuius rei nec Tola nec vestigium in codicibus exstat
neque aliunde quicquam innotuit. Rationem a me
commendatam probavit iam pridem Passovius quod
autem bic ad sententiam suam probandum ultimum
affert argumentum, quod in Prol. vs. 7 carmen sin-
gulari numero positum est, id, etiamsi probatur item

L. B. 1695 ; alii, ut Kocnigius in Argumento Prol. in edit,
sua, Gott. 1803., pag. 29; Plumius, —cuius editio, quae prodiit
Hann. 1827, mihi quidem non ad manum est, sed de uno alte-
rove loco sententia ex modo laudata Pinzgeri censura mihi inno-
tuit ;—Duentz. in Summario prologi, pag. 11. — Ceterum F. C. R.
Ritterus, in Specim. Annott. in A. Pers. Fl. Sat. 1. Marb. 1833,
pag. 64 in nota, coll. pagg. 79 et 84, hac in re non sibi constare
videtur.

1) Pag. 72, sq. cf. Teuff. in cens. 1. pag. 783. et imprimis ipse
Heinr. pag. 47. n. 1, ubi vulgatae opinioni favet. Sed iam veteres
litteratores hunc scazontem Persio ausos esse abiadicare, auctor est
Casaub. 1. 1. Ceterum omnes fere posteriores, quod sciam, Persii
interprétés Vitae auctorem in eo sequuntur, ut tradant non Per-
sium ipsum has Satiras edidisse, sed post eius mortem Cornutum
Caesio Basso edendas tradidisse (de cuius in hanc editionem collata
opera nihil praeterea memoriae proditum est); solus Ritterus in
disput, modo 1. pag. 64 n. et pag. 76, ipsum Persium librum
Basso edendum tradidisse dicit, in errorem inductus prava lecti-
one recitavit cornuto, pro qua in plerisque codd. item in edit,
pr. legitur cornutus (alteram vocem aliis aliter cxliibentibus),
quam lectionem commendatam a Breitingero in Schelhornii Amoe-
nitt. Litterr. T. X, pag. 1128, et a Bouherio, ibidem pag. 1143,
sq. in textum recepit Oudend. in Vita Persii in edit. Suet. pag.
1006 et optimi quique editores. Mirum itaque, pravam illam le-
ctionem adhuc exstare in Vita praemissa Persii edit. Teubnerianae
1826, euratae ab E. G. Webero. Eandem hanc lectionem sccutus
esse videtur Bentleius, in Praef. ad Horat. pag. X edit. Lips. 1764,
e quo loco etiam patet eum statuisse, Prologum ad omnes Satiras
pertinere.

2) Pag. 188 , sq.

a TeufFelio i) tamen non magni mihi videtur ponderis.
Exempla enim quae attulit Heinrichius satis indi-
cant vocabulum carmen etiam singulari numero de
pluribus carminibus eiusdem generis, etsi nullo inte-
riore vinculo cohaerentibus, usurpari, et non tantum
de genere lyrico et iambico, sed, ut apud Phaedrum,
etiam de diversis fabulis in plures libros divisis.
Eadem significatione Cic. Acadd. QQ. I, 3, dixit
poema de Varronis Satiris, quas in plures libros eos-
que , ut apparet ex diversis inscriptionibus, varii ar-
gumenti distributas fuisse, testis est Gellius N. A. XUI,
30, et fragmenta ostendunt 3).

5. Relinqu6\ Huic lectioni, quam ex codd. et ve-
teribus editionibus ante Pithoeum recepit Passovius 4),
alteram remit to , cui optimi favent codd., cum ple-
risque recentioribus 5) praefero, cuius lectionis iUam

Pag. 83.

Pag. 70. Hor. Carm. Ill, 30 ,13 ; Epist. II, 2, 59; Phaedr.
Ill, Prol. 3; quibus addi potest Iloratii locus Epist 1, 3 , 2quot; et
praesertim Epod, XIV, 7, ad quem locum vid. Duentzer. Krit u.
Erklaer. d. boraz. Gedd. Vol. I, pag. 207.

3) CiF. Baebr., 1. 1. §. 123, Fr. Oeblerus, M. Ter. Varronis
Saturr. Menipp. reliquiae, Quedlinb. et Lips. 1844, pag. 62 et F.
D. Gerlachius, C. Lucilii Saturr. Reliquiae, Turic. 1846, pag. CIIL

Pag. 215, sq. Idem dicit relinquere, teste Casaubono, ex-
stare in cod. Put. e quo tamen codice ipse Casaub. claris verbis al-
teram lectionem profert ; similiter etiam Hermannus et labnius.
Deinde Passov. etiam ex codd. Rotb. et tribus Monacc. défendit
suam lectioncm, dum labn. ex bis omnibus, excepto M 5. (Pas-
sov. Mon. 3.), profert remitiere.

Praeter Pithoeum remittere défendit Casaub. pag. 41, et de-
derunt banc lectionem Tb. Farnabius (Hanov. 1623), Scbrevelius
(L. B. 1648), Rcizius (Lips. 1789), Koenigius, Achaintrius (Pa-
ris. 1812 et 1822), Orellius (in Eclogis Poett. Latt. Tur. 1822

merito pro glossemate habet Hauthalius i). lahnius vero
rursus ad alteram defleiit eique assentitur TeufFelius 2).
Quod autem ad significationem verbi remittere atti-
net , ob quam id ab hoc loco abiudicant Passovius et
Teuffelius, eodem sensu atque nostro loco legitur
apud Cic. de Orat. I, 58: »in qua tibi remittunt
istam voluptatem, et ea se carere patiuntur,quot; et Tac.
Histt. IV, 11: »vim principis complecti, nomen re-
mittere;'''' ubi habet quidem significationem relinquen-
di, non adiuncta tamen notione qua remittamus so-
lummodo id quod iam in nostra fuerit potestate, quam
significationem semper ei inesse statuerunt interprétés
laudati. Porro breviter videamus de significatione tss.
6 et 7, imprimis vocabuli semipaganus. Ego vero,

ct 1833), Heinrichius, Duentzerus. Pithoeanam et Roizianam cdi-
tiones ipse tamen non vidi, carum lectiones mihi tantum inno-
tuerunt ex notis marginalibus in edit. Heinr. et passim ex aliis
interpp., praesertim Hermanno, e quo etiam Achaintrii et Orellii
lectiones passim cognoyi. Prioris lectionis dedit etiam E. G. We-
berus ad calcem suae edit. Orellianam praeterea cditionem 2™
raptim inspexi et pauca ex ea excerpsi.

1)nbsp;In edit 1. pag. 5, sqq,, qui locus omnino de hac lectione,
et universe de lectionibus e glossis ortis, conferendus est. Videatur
de ea re etiam lahnius, ubi agit de glossis in codice Bern. 1, olim
Bongarsiano, in cuius glossis haud paucae servatae sunt veteres
lectiones ; Prolegg. p. CXCVII, sq. Cum Hauthalio facit etiam Hermi
1.1. m, 2. Cf. eliam Heinr. pag. 69 et E. G. quot;Weber, pag. 2S.

2)nbsp;Pag. 86 , sq. Habent etiam hanc lectionem edit. loh. Bondii,
Amst. 1645, quae optima vocatnr in opere inscripto Encyclopédie
edit, auctore de Felice, Yverdon, 1774-1778, Vol. XXXIII,
pag. 161, — et Plumius in cuius edit. cens, eam probat Pmzge-
rns, pag. 290, sq. annotans eandem varietatemobtinere in codd. ad
Virg. Aen. IV, 436 ; qui versus cum praecedenti spurius indicatur
a Peerlk. Vol. I, pag. 265.

dicit, quamquam quasi rusticus sim neque adeo iis,
qui germani sibi videntur poetae, adnumerandus, car-
men tamen aiïero, sed nostrum, i. e. sermoni pro-
pinquum nec spiritu poetico inflatum. Hunc puto esse
sensum huius loci , quem ostenderunt quoque Hein-
richius i) , Duentzerus et Prellerus 3). Neque ta-
men opus est, me iudice, ut cum hoc sacra vatum
intelligamus de Apolline et Musis Palatinis, nec cum
illo potissimum de templo Musarum cogitemus 4). Po-
tius cum lahnio 5) referam ad communia Musarum
studia, quod et Heinrichins fecisse videtur et Teuffe-
lius , qui, etsi non accuratam vocabuli semipa-
ganus dedit interpretationem, totum hunc locum recte
exposuit. lahnii vero explicatio huius vocabuli me-
tuo ne speciosior sit quam verior. Sunt quidem pa-
gan! qui in pagis habitant vel inde oriundi sunt 7)
habentque ii communia sacra paganalia ; sed ab an-

Ï) Ad n. 1. pag. 70.

2) In Summ. Prol. p. 11.

In cens. 1. pag. 1150.

Vid. Hor. Sat. I, 10, 38 et Epist. II, 2, 94, quos locos
Ducntz. afifert in locis similibus ad bnius Prol. v. 7, quosque ex-
plicuit in opere modo 1. T. Il, pag. 258 et T. IV, pag. 105 ; cf.
etiam Bentl. ad Ilor. 1. 1. postremum.nbsp;___

Pag. 76, ubi in locis quos a Koenigio mutuatus est, pro
Ovid. ex Pont. 1. II. Epist. 16. legatur Ep. 10.

6) Pag. 87, sq.

') Ut apud Auct. de Bell. Alexandr. e. CXXXVI, ubi non , ut
notât Passov. ad n. 1. p. 222, c. CXXXVII, separatim memorantur
ab oppidanis, et in Orat. pro Domo, c. XXVIII, ubi diversi sunt
a montanis.

8) Praeter locum Dion. Halic. a lahnio iam laudatum, vid.
Varr. de L. L. V, c. 3, pag. 49, 7, ubi diserte traditur Pagana-

tiquis paganos absolute dictos esse homines communi-
bus utentes sacris, non credo. Neque ergo semipa-
ganus significare potest, qui se iis qui communi-
bus his sacris utantur non totum adnunerare audet :
quod, si quid video, lahnius voluit i). Verum
enim vero Persius non semipaganum se dicit ratione
habita poetarum aliorum, qui ut pagani communia ha-
beant sacra, quorum ipse non plane particeps sit, sed
se ipsum vocat quodammodo paganum, i. e. fere ru-
sticum et inurbanum. Haec vocabuli pagamis inter-
pretatie h. 1. mihi tenenda videtur, quum deinde
apud scriptores Persio suppares, luvenalem, Tacitum,
Plinium luniorem , Suetonium et postea apud Ictos
usurpetur de iis qui militibus non adscripti essent ;
de qua huius vocabuli significatione cf. Heinr. ad
luven. Sat. XVI, 33. Ritterum 2) inter argumenta
e quibus elficere conatur Persium non Romae, sed in
quodam Etruriae oppido satiras suas scripsisse, etiam
hunc locum adhibuisse verbo monuisse satis sit.

In Satiram I.

2 et 3. Quis — quaré] Interprètes alii aliter hos

ba diversa fuisse a Montanorum feriis ; et quae de eo loco disputa-
runt Gesnerus et Wolfms ad I. m. I. ex Orat. p. Dom. ; alia contra
docuerunt Markland, ad istum locum et Ern. in cl. Cic. v. paga-

') Pag. 76 , sq.

2) In Dissert. 1. pag. 50, sq. Ex hoc aliisqne argumentis, quibus
opinionem suam probare studet Ritterus, nihil concludi posse, re-
cte animadvertit lahn. in Prolegg. pag. V , in nota.

versus distinxerunt. Poetae mentem optime intellexerunt
Passovius I), Orellius, G. E. Weberus in versione
et nuperrime lahnius, qui omnes verba nemo hercule
monitori, qui dicitur, abiudicantes ei sequens nemo
tribuunt ; ut verba tali modo dispescantur :

»Quis leget haec?quot; Min' tu istud ais? Nemo hercule. »Nenw?quot;
Vel duo, vel nemo. » Turpe et miserabile.quot; Quare?

Ita recte se habent omnia et bene procedit dialo-
gus. Teuffelius s) vero verba sic describit, ut coUo-
quentium singulis singulae enuntiationes tribuantur,
Atqui verba turpe et miserabile, quae sic poetae tri-
buuntur, sunt potius adversarii, significantis quam pa-
rum inde gratiae et honoris poeta percepturus sit.
Casauboni distributionem rursus commendavit Hein-
richius 4) , ita se habentem :

1) Pag. 238, sqq., qui omnino de h. 1. consnlendus est, quum
Orellius et lahnius optimam solummodo dederunt distinctionem.

Ubi in plerisque recensionem secutus est Orellianam, ut ipse
testatur, pag. 168 sq. Vid. etiam Bilderdykius noster, in prae-
ciara Belgica Persii Satirarum imitatione, qui eandem h. 1. exhibet
personarum distributionem, sed mox verba: Rugae — ^A(ut laisse
videtur) denuo monitori tribuit. Cf. etiam Teuffel. pag. 94. Idem
iam antea fecerat Bondius, cuius etiam in reliquis prorsus dissen-
tientem distributionem hic apponere lubet :

0 cnras bominura ! O quantum est in rebus inane !
Quis leget haec? M. min' tu istud ais ? nemo Hercule. P. nemo?
M. Vel duo, vel nemo. P. turpe et miserabUe. M. Quare?
P. Ne mibi Polydamas, et Troïades Labeonem
Praetulerint. —
S) Pag. 92, coll. 55 in nota. Ita bos versus constituit:
»Wer liest Solcherlei?quot; Gilt das mir? »KeinEinziger.quot; Meinst du?
»Einer, vielleicht auch Keiner.quot; Ein Schimpf und ein lammer!

(» Warum diess ?quot;

Pag- gt; Eandem etiam exhibet Plumius, probante

»Quis leget haec?quot; Min'tu istnd ais ? » Nemo hercule !quot; Nemo?

»Vel duo, vel nemo; turpe et miserabile!quot; Quare?

a qua Reizius i) et Koenigius 2) eatenus recesse-
rant, quod primum huius Satirae versum monitori
tribuant. Similiter Hauthalius 3), qui ceteroquin lau-
datam modo distinctionem exhibet. Aliter denique
Duentzerus 4) partes distribuit, vocabulum nemo
coniunctim cum proximo sequentibus vel duo vel
nemo, Persio tribuens. Haec autem lectio quodam-
modo convenit cum ea quam iam Casaubonus 5), me-
moravit exstare in codice Puteani, ego inveni in Voss.
2. et dedit Achaintrius 6). Non audiendus autem E.
G. Weberus 7) , qui versu demum 44 Satiram no-
stram dialogicam formam induere existimat. —Versu 4
post Pithoeum omnes quod sciam interprétés habent ne,
praeter Achaintrium et Heinrichium qui nae scri-
bunt. Sed sententia et totius loei tenor suadent potius
ut cum plerisque interpretibus ne legamus intellecto
verbo metuendi: timeam ne----? quam constru-

Pinzgero in eens. laud. pag. 293, sq. Aliter tamen de Plumii
distributione statuit Ritterus, 1. 1. pag. 26, cuius libellus eodem
fere tempore cum Pinzgeri censura in lucem prodiit.

1) Cf. Passov. pag. 239.

In Comment, pag. 11.

8) L. 1. pag. 11.

») Vid. 1. 1. in vers. metr. pag. 17.

=) Pag. 49.

»P. Nemo? vel duo vel..... A. Nemo. Turpe — »ut

Achaintrii lectionem exhibet Heinr. pag. 75, ubi merito eam ex-
plosit.

') Pag. 29.

s) Cf. Heinr. p. 76.

ctionein Bondius, Hermannus i) , lahnius , aüï
merito commendarunt. Perperam etiam Heinrichius
lectionem suam tueri conatur yerbis Sallust. Cat.
c. XI: »ne illi corruptis moribus rictoriae tem-
perareutubi ne non est particula affirmativa
{nae) , sed prohibitiva. Eadem harum vocularum
confusio est apud Terentium Adelph. V, 3, 49,
sqq. ubi Donatus utramque lectionem exhibet et ex-
plicat.

8. Nam Romae est eet.] Ne in eligenda lectione,
quae h. 1. maxime sit accommodata halucinemur 3), sa-
tius est codd. 4) fere omnium auctoritatem sequi cum-
que lahnio 5) , Teuffelio et prioribus nonnullis 7)

Lectt. Perss. III, 4., nM ex duobus deterioribus tantum
codd. lectionem nae affert. Sed in tali re codicibus niminm tri-
buere vetat fere constans in iis scribendi ratio. Cff. tamen qnae
animadvertimus de codd. Leid. et Voss. 1. pag. 8, sq. et 21.

2) F. sq.

Ilerm. , qui ceteroqnin nimis tribuit auctoritati lemmatnm
amborum codd. (Leid. et Norimb.) scholiastae, boe loco editi Com-
menti lemma sequitur (Lectt. Perss. II, pag. 9.), cui maiorem,
quarn par est, b. 1. fidem babuit, ut ostendit labn. in cens. laud,
pag. HOS.

Neque b. 1. Mp. tanti momenti est, quum in Rom. non o-
missum sit et uterque pro Romae babeat Roma. Paucis, in qui-
bus est omissum est, accedit noster Voss. 3 ; in Periz. ab altera
manu transfixum est.

6) Cf. tamen pag. 113., ubi nostrum versum citans scribit :
Romae quis non ? Ceterum de aposiopesi post quod vocabulum
hanc locum habere censeat, solummodo patet ex eius distinguendi
ratione.

6) Pag. 55, n. ** et 94.

Pithoeus, Casaub. (cui tamen etiam altera arridebat lectio ;
cf pag. 52), Schrevel., Reiz., Passov., E. G. Wchcr., Hauthal.
1. 1. pag. 14, sq. ubi verbum est etiam nostro loco vindicat

tst retinere , modo cum duobus his aposiopesin post
ac I) statuamus. Qui contra ante hoc vocabulum
aposiopesin ponunt , hi melius at a) recipiunt, cuius
Tim et significationem optime indicarunt Lennepius
ad Ovid. Herr. III, 149 et Orell. ad Hor. Epod.
V, 1. — Quum vero difficile sit certo affirmare
quid poeta hic reticuerit, tum audax est statuere ei
iam hoe versu ante oculos fuisse verba , quae demum
VS. 121 enunciat 3). Etenim haec opinio merito red-
arguitur eo quod , ut Bauerus 4) animadvertit, Per-

1)nbsp;Praeter eos hanc particulam tantum exhibent Pith., Casaub.,
Achaintr. (teste Herm. quum non indicatur in Var. Lect. apud E.
G. Web.), Hauthalius et Deuntzerus.

2)nbsp;At habent praeter Schrcvelium, Passovius et Heinrichius et
commendat Herm. Lectt. Perss. Ill, pag. 4, sq., ubi hanc lectio-
nem etiam affert ex cod. Guelf. B., pro quo in edit. lahn. errore
typographica excusum est W 2. quod debet esse W 1. Passov.
autem (pag. 231.) reeepit at ex cod. Monac. 2, ex quo cod. lahn.
(M 4.) affert ah, quum idem contra ex M 5. et 6. praebet at in
quibus Passov. (Monacc. 3 et 1) invenisse videtur ac. Sic ex cod.
Goth.Iahn. dedit ac, quum ex eo cod. versus iste prorsus dissentiens
a Vulgata lectione exhibetur a Passovio et Heinrichio. Apud Passov.
autem pag. 251. sic legitur: jiNam Romae est aliquis? non. sed
si fas dicere. sed fas.quot; cf. Teuffel. qui, in 'eens. 1. pag. 778, ex
hoe cod. secundum Blum (Plum?) affert non. At. Ceterum Ah,
quae lectio etiam Casaubono. 1. 1. placebat, habent Farnab., Bond.,
Reiz., Koenig., Orell., Weberus uterque , Ritterus in disput. 1.
pag. 11 et 32 n. 35 et commendat Preller. eens. 1. pag. 1146.
E. G. Weberus tamen ex Orell. affert at, pag. 29 ; usus est ita-
que prima edit.; ego in altera ah, reperi, quod et legisse videtur
alter Weberus.

3) Fecerunt hoe Casaub. , Plum. (cff. Herm. Lectt. Perss. II,
10, et Teuff pag. 95), Duebner. (cf. Herm. 1. 1.), Heinr. pag.
78, cl. 114; ipse Herm. 1. 1. ct Prell. 1. 1. ^tiam Stieberus in
libro mox land.

») Apud Teuffel. p. 95.

sius ipse ibi non scripsit quis non , sed Mida rex,
quae verba cum nostro loco non cohaerent. Praestat
igitur PassoTÜ sequi opinionem, quam etiam lahnius 2)
amplexus est, censentis totius Satirae argumentum
significare quid poeta reticuerit ; aut cum Teuife-
lio 3) statuere, quod nostro loco se reticere simulât
poeta, id ipsum statim ab eo enuntiari versibus
seqq. 9 et 10 ; quibus ego vs. 11 adiungendum
putarim. Male enim Teufelius 4) vs. 11, quum sa-
pimus patruos , interpretatur de satirici poetae offi-
cio. Versatur autem Persius in adumbrandis temporis
sui moribus. luvenes, modo exuta toga praetexta,
patruorum iam alfectabant severiattem et rigorem, ut
probos se esse censores simularent, sed dum Catones
loquuntur, Bacchanalia vivunt. Et peropportune qui-
dem poeta h. 1. huius rei mentionem facit, ubi
ostendit vera studia contemni et omnes praya iactan-
tia et inani gloriae et favoris captandi studio duci.
Ceterum Duentzerus 5) , qui est omisit ö), verba ao
si fas dicere adversario tribuit, quod recte fieri posse
dixerat iam Passoyius 7). Haud magis recte vs. 11

1)nbsp;Pag. 250 , sq.

2)nbsp;Ad n. 1. pag. 80. et inipr. ad v. 121, pag. 113.

3)nbsp;Pag. 94.

Pag. 94 in fine et impr. 95, sq.; c£ etiam in versione.

Patet Loc ex eius versione.

«) etiam omittunt Farnab.,Bond., Koenig., Orell., Heinr.,
Herm. et Preller. Eandem lectionem etiam eommendarunt Stiebe-
rus, in conieetaneis in nonnulla Ovid., Inl. Obseq. et Persii loca,
Erl. 1786, cuius werba afifert Passov. pag. IX; et Ritterus in Dis-
put. 1. pag. 77, eoll. n. 38 et locis modo 11.

') Pag. 251.

Nolo a Plumio, Hauthalio i) et Heinrichio a) ipsi

poetae tribuitur.

13 , sqq. Scrihimus inclusi] Marklandi 3) conie-
cturam inclusus, inritis omnibus codicibus, in textum
receperunt Passovius 4) et Heinrichins 5); sed recte
lahnius 6) animadvertit accusativum numéros, quem
illi retinuerunt, pro quo Markland us ablativum sub-
posuerat, cum verbo inclusi (vel inclusus) coniungi
non sinere leges sermonis et eo modo non aliter dici
posse nisi inclusus numeris. Dictionem autem scri-
bere numéros illustravit Hauthalius 7) conferens Vss.
65 et 92—95 nostrae Sat.; sed idem (mirum!) ver-
bis hic pede liber significari criticum vel grammati-
cum dicit; post liber etiam comma delet, ut mem-
brorum exsistat concinnitas. Optime autem totum
hunc locum legunt et distinguunt Schrevelius, E. G.
Weberus, lahnius et Teuffelius 8). Sed immerito Teuf-
felius Hermannum, qui post anhelat non plane di-
stinxisse videtur 9), reprehendit, quod participium/e-

1)nbsp;L. 1. pag. 15.

2)nbsp;P. 76.

3)nbsp;Ad stat. Silw. IV, 5, 67, pag. 328, b. edit. Dresd.

4)nbsp;Cf. pag. 255, sq. Fecit etiam Plnm., qui tamen ablat. ré-
cépissé videtur.

«) Cf. pag. 80.

8) Pag. 81. E.G.Weber., qui vulgatam lectionem retmuit, ex
voc. Uier ad enunoiationem numéros ille contrarium inchtsus vel
simile quid intelligi vult, pag. 30, quod, co etiam non indicante,
unusquisque facile intelligit, si necesse sit. •

1) L. 1. pag. 18.

8)nbsp;Pag. 97.

9)nbsp;Lectt. Perss. II, pag. 12.

gens cum pulmo construxerit, nimirum quod ita et
pejcus et albus ad id referri debeant quod absurdum
esse. Licet enim pexusque — albus aeque ac parti-
cipium legens cum voce pulmo construantur, tamen,
ut saepius fit, xätä (rüvsanv referri debent ad iutel-
lectam legentis personam , et recte Hermannus con-
tulit locum luven. X, 238, sq.nbsp;Participium

autem legens, quod omnes fere praebent codd. ,
Sanum est, neque ulla caussa cur cum Heinricbio
quorundam antiquorum editorum lectionem leget
recipiamus , cui nulli suffragantur codd. , vel pauco-
rum codd. scripturam leges 3). Neque Heinricbia-
num colluerit 4) probo , quod etsi codices quidem

Cf. K. G. lacob in cens, valde laudante operis Daentzeri, cui
titulus est: Die römischen Satiriker, fur gebildete Leser übertragen
u. m. den nöthigen Erläuterungen versehen. Braunschw. 1846
(qui liber, in quo novam dedit Duentzerus Persii versionem , ipse
non vidi); in Jahn, et Klotz. N. Ibb. T. XLlX, pag. 218.

Haec lectio ab Heinr. pag. 81. eommendata occurrit, teste
Hauth. 1. 1. pag. 17, in tribus editionibus anno 1500 vel circiter
impressis ; ego inveni in edit. Bond.

s) Praebet etiam banc lectionem editio pr. (cf. Hauth. 1. 1.)
et seriorum editorum primus eam récépissé videtur Pithoeus,
quem secutus est Casaub., et deinde Farnab., Reiz., Koenig.,
Achaintr., Orell. — Quum autem Passov. pag. 258, E. G. Web.
pag. §0, Hautb. 1.1., Herm. II, 12 et labn. in ann. crit. ad h. 1.
diserte tradant praeeunte Pithoeo alios récépissé leges, error ha-
bendus est quod in edit. Heinr. in marg. pag. 18 legens affertur
ex edit. Pith. Licet Heinr. (cf. pag. 81-) id re vera in edit, legisse
videatur. Affertur denique leges ex cod. Goth. in vv. 11. apud
Heinr. silentibus tamen Passovio et labnio.

Habent hanc lectionem etiam Bond., Passov. et Hauth.
Errore typographico (ut apparet ex ipsius Hermanni (III, 5.) testi-
monio, ubi ex cod. Guelf. B. affert coluerit., quae lectio confir-
matur lahnii silentio) affert Herm. II, 12 ex eo cod. collueris.

perquam boni exhibent tamen plurimorum lectio col-
lueris maiorem periodo conciliât concinnitatem.

19. neque voce] H. 1. codicum lectiones nos fere
ancipites relinquunt, ut dubites utrum Mp. , Rom. ,
Ebner., Put. et Voss. 1. auctoritatem secutus legas
nec voce, an cum omnibus reliquis i) neque voce, cm
Bong., uterque Guelf. et Leid, favent. De optimis
Tretirensibus non constat quot;). Quod autem Orel-
lius 3) animadTertit, in Lucretio et Cicerone, bos
inter utramque formam alternari , id vero apud
Persium non locum habere patet, qui saepius nec —
nec posuit, ubi binas particulas alternatim ponere
potuerat. Recte etiam Ileinr. 4) ad Prol. v. 2 non
tanti fecit grammaticorum regulam, ut eo loco cun-
ctorum, uno excepto, codicum lectionem relinqueret
et cum Reizio neque legeret. Idem Heinr. x. 21 5)
pro ubi recepit ex antiqua editione sine a. et 1. ut,
ad elisionem evitandam , quam tamen Persius inter

Sic secundum Passovii silentium in codd. Monacc. 1 et 2 exstaret collu-
erit, quum lahnius ex iis (M 6. et 4.) alteram profert lectionem.

') Male Teuffel. in cens. 1. pag. 778 , dicit Hermannum prae-
ferre Mec, qui in'Disput. III, pag. 5 satis dare alteram lectionem
commendat. In antiquioribus autem editionibus, quas contulit
Hauthalius, omnibus, quinque tantum cxceptis, legitur neo.

2) Ex edit, enim Ileinr. patet in cod. Trev. 1. exstare nec; ex
Tr 2. autem neqtie affertur. Contra patet ex Herm. ii) Trev. 2.
legi nec, et secundum lahn. Tr 1. habet neque. Passovius de
codd. silet.

8) Ad Cic. Orat. c. IV, §. 14; cf. etiam Peerlk. ad Hor. Carm.

Ill, 12, 1.nbsp;•

Pag. 68, ubi in linea 17 pro altero neque, errore tortasse

typographieo posito, legatur nec. Cf. idem ad n. 1. pag. 82.

«) Pag. £2.

quartum et quintum pedem decies septies in Satiris
admittit, et novies i) quidem in hac prima. Simili
modo Horatius in eadem sede elisionem, licet non
tam frequentem quam in prioribus Tel seita in sede,
habet 2). In Satt. autem libro 1,1, quinquies eam
offendi et ts. 10 in eadem Toce uhi. Neque maiore
iure idem Heinrichius Sat. Ill, 32 vocnlam et omisit
ob duriorem in arsi elisionem ; sed iam plures interque
eas non minus duras sibi induisit Persius in eadem
tertia et in aliis sedibus ; sic t. c. in eadem sede et
iisdem Tocalibus, Sat. I, 63; II, 33; V, 96 3).—
Quum autem ii qui habent cutem duram minus subti-
liter res sentiant et sensus corporeus commode ad
animum transferri possit, in seqq. Terba cute perditus
interpretor proprie de cutis aegritudine, quae ex cor-
poris prurigine Tehementique strigilis usu oritur et cor-
pori calla obducit, ut ostendit Suet, in Tit. Aug. c.
LÏXX; metaphorice de duritie et morali pravitate
istius vetuli, qua nimiae Tanaeque laudis a nullius

1)nbsp;Vss. 2, 6, 13, 21, 27, 48, 74, 92 et 120.

2)nbsp;Vid. Duentz. Krit. u. Erkl. d. horaz Gedd. Vol. IV, pag.
48, ubi omnino de Horatii bexametris conferendns est, pagg.
43—52. De Persii versibus quaedam eongessit ad Sat. VI Sum-
mar. pag. 71.; cf. etiam Teuffel. pag. 46.

3)nbsp;In. aliis sedibus Sat. II, 13. 61; IV, 23. 38; V, 57. 115.
161; VI, 16. 48. 51. 74. Quod autem labnius animadvertit, ad
Sat. IV, 14, pag. 169, tribus praeter bnnc tantum locis (I, 66.
131 et II, 8) Persium similem minus elegantem elisionem ad-
mittere, prorsus aliter reperisse mibi videor. Nempe in secunda
syllaba dactyli, et quidem passim in monosyllabis, elisionem re-
pcri in Sat. I, 14. 26. 32. 34. 46. 51. 71. 98. 110. 125; II, 12.
42. 73; V, 23. 33. 34. 39. 41. 43. 65; VI, 32.

pretii hominibus sibi tributae vilitatem vix sentiat nec
respuat. Ita Cicero Tuscc, QQ. III, 22, metaphorice
dixit callum vetustatis. In simili fere re Gell. N.
A. V , 1 deperdiium vocat hominem, qui philosophi
oratione non ita tangitur ut abstineat ab obvias quas-
qne vulgatasque laudes effutiendo. Recentiorum eandem
amplexus est interpretationem solus, quod sciam, Hein-
richins I), qui ad eam tuendam affert Virg. Georg.
III, 501: » aret pellis et ad tactum tractanti dura resi-
stit;quot; sed quum eo loco de equo sermo sit, verba ista
accipi possunt de pilis quibus pellis animalium obsita
est , qui alias horrentes, horridi, rigidi 2) dicuntur
et pellem ipsam duram faciunt, ut est apud Ho-
ratium Epod. XVII, 15, » setosa duris esuere pelli-
j)Qs — membraquot; de Ulyssis comitibus ; cf. Ovid.

A. A. III, 194.

20. En pallor seniwmquê\ Invitis omnibus co-
dicibus , pro en Heinrichius 3) legit hinc; sed vul-
gata non sollicitanda. Idem porro cum Duentzero
verba haec cum duobus prioribus versibus coniun-
git et adversario tribuit, quod iam Koenigius 4)
suaserat; omnes vero reliqui interprétés rectius ipsi
poetae dant. Ex huius enim ore satirica ironia
quam maxime loci festivitati inservit. Sic inde a

') Pag. 82, sq.

2)nbsp;Horum vocabulorum exempla, passim obvia apud Ovidium,
vidd. in Indice, verborum in editt. Gierig. Metamm. et Fastt.

3)nbsp;Vid. pag. S3.

4)nbsp;In Comment, pag. 18. In textum tamen cam distributio-
nem non recepit.

verbis vs. 30 ecce inter pocuta quaerunt in omni-
bus fere, quod sciam, editionibus ipse poeta ad-
versantis sibi partes suscipit usque ad vs. 40 di-
midiatum. Persius enim haec quasi ex mente ohlo-
cutoris elferre videtur, sed revera orationem ita suo
modo informat et colorât, ut facilius illius appareat
fatuitas. Deinde unum et alterum e vulgo se interpel-
lantem inducit, qui poetam arguat quod nimis risui
indulgeat modumque excedat. Aliter vero Heinri-
chius , in cuius editione inde a vs. 28—43 omnia
verba monitori , qui dicitur, tribuuntur. Hanc vero
rationem ipsa verborum sententia, praesertim vs. 33
et VS. 40 , ait, iam satis redarguunt. Ipse tamen
Heinrichius, si quid video , cum de hoe loco, tum
de ahis , non semper eandem retinuisse videtur opi-
nionem, quod statim apparebit si, quae in illius editione
dicta sunt ad vs. 30 et 36 , conferantur cum totius
loci distributione pag. 17. Pro insohto hxjacinthina,
quod apud nullum scriptorem occurrat de vesti-
bus hominum delicatorum, idem coniecit tyrianthina,
sed nullis suffragantibus libris.

46. Quando] Scoppae coniecturam quamquam re-
cepit Heinrichius 3), qui tamen totum potius versum
otiosum censet, quum etiam codices quidam omit-

') Cf. lahn. in praef. edit. Heinr. pag. 10.
2) Cf. Heinr. pag. 84.

s) Quem vide pag. 86. Praeterquam in codicibus a lahn. me-
moratis, excidit etiam in duobus recentioribus Hermanni (Lectt.
Perss. III, 6), et transpositi sunt hic et sequens versus etiam in
Heinr. Rom. et Trev. 2 et in nostro Voss. 2.

tant. Recte vero lahnius i) in sua editione vulgatam
quando illustravit et nostro loco vindicavit. Ceterum
Passovii 2) explicationem, qua excutere vs. 49 dictum
sit de peris capacibus quae omnes laudationes in se
recipiant, merito explosam ab Heinrichio 3), nuper-
rime denuo protulit Teuffelius 4). Melius vero lah-
nius 5) excutere explicat: »rem aliquam ita quatere,
ut quicquid alieni insit décidâtcui etiam altera
accedat Ernestii 6) explicatio : »videre si quis quid
absconditum secum habeat, quod fere fit excutienda
toga: scrutari.quot; Exquisite enim noster 1. 1. eo vo-
cabulo usus est, quo ambas interpretationes una ex-
primat. SimiUter occurrit Sat. V , 22 et VI, 75 ;
cum scrutari coniunctum invenitur apud Cic. pro
Rose. Amer. XXXIV et Epist. ad Q. Fr. I, 1, 3. ;
cum inquirere ap. Ovid. Epist. ex Ponto IV, 8, 17,
sqq. et seorsim in Fastt. V, 244 ; apud Phaedr. V ,
5, 19 (cf. ibi Scheffer.) ; luv. VI 143; Petron.
LXXXVm (quo vid. Burm.) et CXIX ; Curt. VII,
2,9 7) ; Plin. lun. in Epistolis passim ; Suet.

1)nbsp;P. 89, sg.; cf. Passov. pag. 275. Lectionem cod. Monac. 1.,
apud Passov. (lalm. M 6.) quwm haec, cui aliqnid tribuit Heinri-
chius , non indicavit lahn.

2)nbsp;P. 276.

3)nbsp;P. 86.

») P. 101. Tenffelii tamen liber, quum edebatur Heinrichiana
editio. nondum prodiisse videtur.

5)nbsp;P. 90.

6)nbsp;In Clav. Cic. in voce.

7)nbsp;Unicus hic est Curtii locus quo illam significationem habet,
alibi hic scriptor sola quatiendi notione hoc verbum usurpât; et.
Index Freinshem. (edit. Snakenb.) in voce.

8)nbsp;Apud hunc contra in opere laud, ubique fere synonymum

Claud. XXXV. Prorsus vero aliam significationem
habet idem vocabulum in hac Sat. vs. 118: excusso
suspendere naso, quam dictionem Casaubonus compa-
ravit cum lloratiano naso adunco (Sat. 1, 6 , 5.) ,
ut postea etiam fecit Heinrichius i). At Passovius a)
synonymum, et fortius quidem , indicat ei quod dixit
Horatius naris emunctae ; similiter etiam lahnius 3).
Hi cogitasse videntur de naso muco et mala pituita
purgato. Sed verissimam vocabuli excutere h. 1.
significationem post Casaubonum iam intellexerunt
Farnabius, qui explicavit de naso non rugato, et
Bondius 4) de naso non rugoso, sed exporrecto ;
velut idem etiam plenius dixit: yy excusso suspendere
naso, est tecte et subdole irridere: nam, qui sic
irrident, non crispant nares neque in sannam corru-
gant, sed nasum escutiunt ac porrigunt, ac si nihil
tale agerent.quot; Eandem explicalionem ampleius vi-
detur , ut ex collate Horatii loco efficitur, Heinri-
chius 5), qui, licet interpretatur sursum iactato

est verbis examinare, inquirere, tribus locis exceptis ubi quatiendi
notioncm babet.

1)nbsp;Casaub. in Pers. Horat. imit. pajj. 206; Ileinr. pag-. 112.

2)nbsp;P. 34 8, sq.; cf. p. 111. lllius tamen versus sensum optime
reddidit in versione: » Schlau , mit ernstem Gesicht das gesammte
Volk zu verlachen.quot;

3)nbsp;P. 112.

Farnab. in Animadv. ad v. 118 et Bond, in Ecphrasi ad eum
locum et in Annott.

P. III , sq. Idem vero perperam explicationem emuncto
tribuit Luhino, quum iam apud veterem Scholiastam ca occurrat.
Eidcm interpretationi favere videtur Erasmus, qui in Adagiis (pag.
165, edit. 1643) bunc versum, memoriter fortasse , citans pro ex-
cusso scripsit exterso. Ita etiam vertit G. E. 'Weberus: »Fein

(quod quomodo fiat nisi in rugas contrahatur, non
intelligo) , tamen ad verbi usum illustrandum affert
excussa brachia, cui Ovidii (Metamm. V, 596.)
loco addi possunt alter e Metamm. libro VI, v. 703:
excussit pennas; Petron. XCV: excussissima palma,
et-loei ibi a Burmanno laudati i). Similiter noster
Sat. III, 115 dixit: membris iimor albus excussit
aristas, quod per prolepsin interpreter: timor fecit
ut pili in membris horreant aristarum modo. Cum
quo loco fortasse conferri potest locus Petron. LXXXIX
in fine: altaa quatere ad excussum iubas , nisi ad
excussum eo loco arcbaice dictum sit pro ad excur-
sum, ut voluit Weitzius. Similiter quoque de Eryn-
nye dixit Ovid. Met. IV, 492: caesariem excussit,
ubi tamen simpliciter significare potest movere.

56. Qui pote? vis dicam? cet.] In hoc versu
nuperrime Hauthalius 2) duas proposuit emendationes
easque a codicum scriptura ne transversum quidem
unguem recedentes, quare paullo accuratius examinan-
dae sunt. Nempe versum ita legendum censet:

Qui pote? lus dicam: Nugaris, cam tibi, Calve,

an gelaaterter Nase das Volk aufziehend zu scherzen.quot; Duentzerus,
qui solummodo Horat. Sat. 11, 8, 64 : » suspendens omnia naso quot;
citat, vertit tamen »fein rümpfendquot; ; melius ad sensum Teuffe-
lius : » die Menge verhöhnet er spitzig.quot; In Animm. pag. 120 idem
affert versionem Baueri, qui ante oculos habuit Hor. Sat. 1,6,
5, vertens: »last das halbe Volk auf seiner krummen Spötternase
tanzen.

1)nbsp;Quibus addatur Luc. I, 424.

2)nbsp;In Mas. Rhen. Nov. Scr., V (1847), pag. 630 , sqq. ; cf.
idem in eodem libro VI, pag. 310.

Primum pro omnium editorum lectione vis di-
cam mavult ius dicam , sine interrogatione. Ad
quam mutationem tuendam tria affert argumenta, quo-
rum secundo , petito ex ratione palaeographica ,
quia pro utraque lectione aeque facit , supersedere
possumus; de duobus reliquis videamus. Horum po-
stremum positum est in scholiastae verbis ad b. 1.:
» et dices mihi te cupidum esse iudicii mei de tua
scriptura , utrum scripseris bene an male et
» Ta vei um examen ab iis audire desideras.quot; Haec
tamen, si quid video, magis alteri lectioni favent. Iu-
dicium enim eo loco non est verbum forense, sed
nihil aliud significat quam sententia, existimatio, opi-
nio; ita etiam examen, quod, proprie de lingua bilan-
cis dictum, metaphorice pro iudicio, censun ponilur.
Vidd. ipsius Scholiastae verba ad nostrae Satirae vs. 6:
» Examenve improbum, àKK'/iyopixùq dicit, hoc est,
non debere quaeri iudicium in vulgari iudicio, quum
in eo aequitas non sit,quot; et idem Schol, ad v. 7.
Paulo maioris videtur momenti quod primum profert
argumentum, quod scibcet pro familiari vis dicam
poeta , ubi artis iudicem agit, fortius et rei accom-

») Similiter Ilerm. (Lectt. Perss. II, 17) invenit in cor!d. Guelff.
Sat. I, 61 vis est, vel potius, ut dicit, 7'«« est, equihuscod!. lah-
nius profert vis est, addens in AV I. (Ilerm. B.) suprascriptum esse
fas, quod Ilerm. omisit; cf. eliam Cort. ad Luc. I, 360, quem
affert Herm. 1. 1. in nota 26. Quod in nostris Leicl. et Peril. Sat.
II, 6 legitur cuius, quod etiam Herm. (1. 1. Ill, 9) ex Leid.,
Guelf. A. (non indicante talm.) et Ebner. dedit, librarii error est,
qui in similibus litterarum ductibus unum omisit.

Ita dedit Hauth.; in edito apud lahn. dicis et iudicii veri
non mei legitur.

modatius posueril ius dicam. At vero totus orationis
tenor prorsus non requirit formulam illam iudicialem,
qua ingrate turbaretur familiaris orationis color, cui
contra appositum plane est vis dicam i)- »Quomodo
fieri possit ut illi, quorum benevolentiam doms ob-
soniisque captasti, sincerum proférant indicium ? At
visne ego tibi verum dicam?quot; Sic recte omnia pro-
cedunt. Contra si ius dicam legeretur, formula illa
nostro loco procul dubio flagitaret additum pronomen
ego , tam propter transitum , quam quod in iure di-
cendo maximi ponderis est, quae sit persona qui ius
dicat. — In altera quam Hautbalius proposuit emen-
dationem vocabulum calve non appellativum putat,
sed nomen proprium, ut eo significetur C. Licinii
Calvi poetae , Catulli amici, aliquis imitator, idque
non tantum nostro loco, sed etiam vs. 68 et vs. 75 ver-
bis, noster poeta eXeuge poeta, Persium talem Calvi
imitatorem respicere iudicat. Verum Persius iis locis
non in uno poesis genere prava pericula traducit ,
sed generatim in omni poesi tractanda ineptorum
poetarum conatus deridet : ergo non eorum tantum
qui Calvum imitarentur. Praeterea, ubi apud antiques
mentio fit de Calvi illius poetices studio, semper
fere cum Catullo coniungitur 2) , qui a Persio nus-
quam memoratur. Plinius quidem Epist. V, 3,5

1)nbsp;Cf. Mart. VI, 30, 6 et VII, 99, 10.

2)nbsp;Hor. Sat. I, 10, 19; Ovid. Trist. II, 427, sqq.; Amor.
II, 3, 6!, sq.; Propcrt. 11, 19, II, 25, 87, sqq; Plin.
Epp. I, 16, 5; Sentius Aiigurinus, apud eundem Plin. IV, 27,
4; Geil. N. A. XIX, 9; cf. etiam Suet. in vit. Caes. LXXIII.

solummodo Calyum nominat i) , sed ibi oratores re-
censet qui etiam poesin exeoluerunt. Ubi fero apud
hunc et alios scriptores Catullus et Calvus occurrunt,
aut de ipsorum poeticis studiis sermo est, aut de
aliorum eos irnitandi studio, quod quidem ex ipsis
Terbis manifeste apparet ; sed nusquam ita ut illi
imitatores derideantur, nisi in loco Horatii, ubi ta-
men non de imitatore, sed de recitatore tantum
sermo est qui Calvi et Catulli carmina cantare doctus
erat. Quicquid autem est, hoe loco nulla est caussa
cur non Calve , si nomen proprium sit, potius pro
vero nomine habeamus illius poetae quem Persius
traducat, quam pro personato, de quo nihil ex poetae
Terbis effici potest In appellativo autem calve nequa-
quam dativus pro vocativo poscitur; saepius enim in-
teriectio O omittitur, quam, si cogitatione suppleamus,
nihil est quod olfendat. Neque vero poetae obiici potest,
quod probrosa hac appellatione calve eiusdem crimi-
nis reum se faciat, quod in aliis notat vs. 128 2):
» Lusco qui possit dicere lusceP'' Luscilio enim est
Vitium naturae ; calvitium saepe luxuriae, et nostro

') Neque , ut per se patet, hic valent loci, ubi Calvus in Ca-
tulli carminibus nominatur; neque alii, es. gr. Cic. ad Divv. VII,
24 ; Suet. in vit. Caes. XLIX ; Geil. IX, 12 , neque ii ubi de eo
oratore agitur.

2) In edit. Sat. I, pag. 39, sq. Hauthalius Luscus aliter ex-
plicucrat. » Luscus — inquit — h. 1. non est /^.avO^pbaXflO?,
STspÓCpöxXfiOi;, sed is, qui alterum (sinistrum) oculum clau-
sit — prae metn accedentis aedilis fastidiosi, — vel is, cuius
supei cilium salit.quot; Sed postea, ut patet ex postrema eius hac de
re disputatione, illam interpretationem merito reliquit.

loco, ut ex totius satirae indole (elf. imprimis vss.
9 22 , 26 , 79 , 87 , 102) apparet , dicitur in op-
probrium diyitis gulae et ventri dediti, qui non se-
nectutis culpa, sed luxuria et helluatione calviliem
sibi contraxisset. Versu sequenti pro omnium fere
codicum lectione propenso solus textus Heinrichianus
exhibet protenso, quam codicis Romani lectionem ,
Hieronymi et Prisciani auctoritate , praetulerat Hein-
richius I). lahnius eam invenit etiam in codice
Montep. et fortiorem putavit 2) quam alteram, quare
postea , inspecta codicis Rom. collatione , et ipse
eam recipiendam duxit 3). Mihi vero vulgata prae-
ferenda videtur et ob omnium reliquorum codicum
eonsensum 4) , et ideo quod verbo exstet novam
quasi notionem adiungat 5). Hauthalius 6) , qui item
vulgatam recte vindicavit,'alteram lectionem, ut e simili
significatione verbi exstet natam, e loco Hieronymi in
textum irrepsisse arbitratur, Priscianum autem memo-
riae tantum lapsu jorojfewso dedisse. Deinde, licet

1)nbsp;Pag. 89.

2)nbsp;In Annot. Crit. ad li. v. pag. 12.

8) In Prolegg. pag. CXCV, cf. CCXIV.

*) Nam , quum ceteroquin neque a Passovio neque a lahnio,
qui tamen Passoviana huius codicis collatione usus est, mentio fiat ad
h. 1. de lectione cod. Gotli., imius lieinricliii de hoe codice Silen-
tium non tanti est, ut ideo iam statuamus, etiam in eo cod. ex-
stare protenso. Lectionem propense , quam Hauth. 1. modo 1. af-
fert ex cod. Bern. n. 648 (lahn. E 4.), non indicavit lahn.

5)nbsp;In simili re Suet. dixit: » ventre proiecto,quot; in vit. Ner. c. LI.,
et in vit. Tit. c. Ill: » ventre paullo proiectiore,quot; quibus prioribus
Suetonii verbis adhibetur noster versus a labnio; num recte, du-
bito; in Prolegg. p. LXXIX , nota 1.

6)nbsp;Pag. 632.

propendere saepius occurrat sensu metaphorico, nostra
tamen significatione legitur apud Cic. Tuscc. QQ. V,
17 et Colum. de R. R. VII, 12, praeter quae exem-
pla, e Fabri Tbesauro deprompta, nulla alia inveni i).
Apud 'lulium autem Capitolinum in vita Gordiani
lunioris Salmasius alio significatu propensum acci-
piendum putat , nempe ita ut respondeat graeco
KXTuCpspilg ; alioquin hic quoque locus proprium vo-
cabuli propensus usum probaret et optime se haberet
de obscoeno inguine Priapeio 3) , cui ut melius esset
accommodatum Salmasius aliquando legerat proten-
tioris , quod etiam Casaubono baud displicuit ; sed
emendatione non opus est.

59, sq. Nec manus eet.] Etiam in his duobus ver-
sibus Persio negotium facessit Hauthalius 4); primum
dictionem mobiUs imitari latinam esse negat, iudicans
adiectiva a verbis derivata in ilis non posse cum in-
finhivo construi, si bis adiectivis significetur finis
actionis quae verbo exprimitur. 5) Hanc ob caussam

') Apud Süßt, autem in vit. Galb. c. XXI. plurimi codd. prae-
bent praependehat, ad quem locum, qui ceteroquin quam maxime
faceret ad tuendum propenso, cf. Oudend. Etiam apud Mart. IX,
48, 4. plurimi babent praependet.

Verba quae occurrunt cap. XIX, Gordianorum Trium , haec
sunt: » Appellatusque est sui temporis Priamus; quem vulgo io-
cantes, quod esset naturae propensioris, Priapum non Priamum
saepe vocitarunt;quot; quo vidd. interpp.

ä) Cf. Hor. Sat. I, 8, 5: ygt; porrectus ab inguine palus.quot;

4)nbsp;In Mas. Rhen. Nov. Ser., VI (1847), pag. 310—318.

5)nbsp;Eius verba, pag. 312, haec sunt: »ist auch sehr zu beachten,
dass kein einziges der genannten Adjective auf ilis eine Ab-
sicht, einen Zweck der in dem Verbum transitivum, von wel-
chem es gebildet ist, enthaltenen Thätigkeit ausdrückt:'

lectionem mobilis imitari spernit et aptiorem iudicat
Tulgatam, mobilis imitata est 2) ; tamen, scholiastae
nisus auctoritate, emendandum proponit nohilis imitari,
quam lectionem non omni codicum firmamento carere
eïistimat. De argumentis his singulis breviter videamus.
Discrimen, quod in adiectivis in ilis animadvertisse sibi
videtur, nimis subtile est quam ut propterea vulgatam
missam faciamus. Ilobitis enim is dicitur qui facile
moveri potest , et similiter nobilis qui facile nosci
potest 3); mobilis imitari igitur is est qui manuum
et digitorum motu agilis et dexter est in imitando ,
nobilis superare (Hor. Carm. I , 12 , 26 , sq.) qui
eximius et darns est in superando, quae significationes
quid différant, ut alterum talem structuram admittere
possit , alterum non possit, equidem non video 4).

') Suam hac de re opimonem, quam etiam in edit. Sat. I, p.
23, sq. indicaverat, clarius exposuit et contra Hermann! (Lectt.
Perss. II, 16) obiectiones defendit, 1. 1. pag. 311.

2)nbsp;Quam post Orellium, qui iam in l™» edit, infinitivum receperat,
hue usque solus tuitus erat cum E. G. Webero , quem vide pag. 31.

3)nbsp;Adiectivis, pag. 312, ab Hautli., ex Ruddim. Instt. Gr. II,
225, ct ibi n. 3, memoratis, addi potest docilis apud Luc. 1, 326,
qui praeter locum: ygt; faciles dare, tueri difficilesI, 110
(non 105 ut a Ruddim. citatum est) , etiam II, 657 facilis tall

inodo constructum babet.

4)nbsp;De usu infinitivi in Horatii carminibus lyricis cf. omnino F.
Lubkerus in lib. qui inscribitur : Commentar z,u Iloraz's Oden I—III,
pag. 409—413 et imprimis de infinitivi usu post adiectiva, pag.
412, sq. ubi in duo ea divisit genera, alterum eorum quae facul-
tatem indicant, in quibus infinitivus positus sit pro praepos. in
cum ablat. gerundivi ; ex. gr. Carm. I, 10, 7, sq. »ealbdus con-
derequot;- I, 12, 26, sq. »nobibs superarequot;; alterum eorum quae
finem'significant, in quibus infinitivus locum occupet praepos. ad
c. accus. gerund.; ex. gr. I, 1, 18. «indocilis pati.quot;

Quicquid autem est nostro loco mobilis multo aeeom-
modatius est quam nobilis. Wobiiis enim parum apte
dicitur in re viliore et leviore, ut de motione manus
quae facile, ut ipse interpretatur Hauthalius i), imi-
tatur asini aures. Non nego quidem nobilis nonnun-
quam dici in malam partem 2) , sed vel sic tamen
semper famae aliquam celebritatem significat quam quis
prava re nactus sit. Miror igitur Hauthalium hic nobilis
commendasse, quo admittit idem vitium quod versu
sequente in dictione tantae linguae reprehendendum
putat 3), de quo mox. Non enim poeta lanum ideo
beatum dicit, quod non irridetur manu quae ceteris
praestat in imitando aures asininas , sed quod nulla
omnino manus post eius tergum in derisionem flectitur.
Quod vero ad scholiastae explicationem,
attinet, si ex ea aliquid colligere liceat , non dubito
quin facile quisque consentiat, eam potius vulgatae le-
ctioni mobilis quam propositae Hauthalii coniecturae
quadrare, quum illa melius quam haec per facilis
reddatur. Quod denique de codicum lectionibus addit.

») P. 313.

Cf. etiam Boetticherus in Lexico Taciteo, pag. 320.

3) Pag. 317, sq. ct ad pag. 317, nota ***, ubi legitur: »Wir
erwarten bier bios die einfache Bezeichnung der Hundszunge, nicht
aber die demonstrative Angabe eines Grades ihrer Länge, denn dieser
müsste ja ein geringer sein. — Erhebe ich nun vollends diese de-
monstrative und comparative Angabe des Grades der Länge zu einem
Eigenschaftsworte der Zunge und sage : » lanus, den nictit so grosse,
nicht so lange Zungen, als die durstige Apulische Hündin herans-
streckt, d. h. die längsten verhöhnen,quot; so kann daraus leicht ge-
folgert werden, dass ihn kleinere oder kürzere Zungen doch ver-
höhnen. Beides konnte und wollte der Dichter nicht sagen.quot;

in hoc magnopere fallitur : dicit Heinsium lectionem
nobilis invenisse »in vetustissimo codice,quot; indu-
ctus, ut videtur , in hanc opinionem manifesto errore
typographico in Epist. 357 (non 157 , ut bis apud
Hauth. 1. 1. pag. 313 et in nota ad pag. 310) in
Burm. Syll. T. IV, pag. 432 i), ubi in citatis versibus
Persianis pro imitari nobilis legendum esse i. mobilis,
patet et ex totius loci dispositione , et ex Epist. seq,
responsoria Graevii pag. 434 , sq. , et luculentissime
ex ipsius Heinsii Adversariis 1,3, pag. 28, sq. ubi
dixit : » in optimis membranis Leidensibus inveni —
imitari mobitisr Eadem haec Adversaria alterum re-
darguunt Hauthalii errorem, quum scilicet inde appareat
codicem, quo usus est Heinsius, non Bernensem fuisse,
ut ille putat, sed Leidensem. Et procul dubio idem
codex est ac noster Leidensis. Postremo lahnius non
ex cod. Bern. 257 (Bl.), ut ille narrat, sed ex Bern.
398 (B 5.) nobilis affert, quorum codd. Bernn. ille
olim fuit Bongarsii, hic F. Danielis Etiam in versu
sequente Hauthalio non probantur codicum leetiones,
quorum alii exhibent torstee, quod cum Pithoeo, Casau-
bono 3) et Schrevelio Hermannus, lahnius et Duentzerus

') Sic in edit. Sat. I, pag. 23 male dixerat, Bnrmannum in
Sylloge imitari pro imperfecto accepisse ; quem similem errorem er-
ravit Plumius, dicens » praeeuntibus Heinsio et Burmanno,quot; mento
culpatum in eo a Pinzgero in cens. laud. pag. 296.

Cf labn. in Prolegg. pag. CXCVIt et CC. E nostris codd.
Voss. 3 et Periz. uterque babuit noMlis, quod in boc a recentiore,

in illo a prima manu correetum est.

3) Alteram tamen lectionem commendavit ut elegantiorem et
planiorcm, pag- 70. Cff. etiam Passov. pag. 284 et Herm. L. P.
II, 16.

praetulerant et tacite probasse videtnr Teuffelius, aiit
tantum, quam lectionem reliqui omnes , quibus etiam
Ileinricbius accedit, dederunt. Merito autem tan-
tum improbavit , vel quia minore nitatur auctoritate,
vel quia glossae speciem habeat, vel denique ob in-
gratum homoeoteleuton. Alteram vero lectionem
tantae (nam tante non esse vocativum, sed diversam
modo eiusdem formae scripturam , non est quod
memorem) non item. Concedo quidem pluralem lin-
guae post singularem manus habere quod animum
advertat, sed poetae non ita anxie numéros nominum
servant, sed eos variare amant; nec, quod alterum con-
gruae significationis verbum per zeugma supplere de-
bemus, habet quo nos offendat; saepe enim verbum cum
proximo substantive convenit. JVec quod dictum est
canis Ajpula sing, numero, nobis obiici potest, quum

i) Olim coniecerat (pag. 91 , nota): iVec linguam q. s. c. A.
tendit, quam emendationem merito condemnavit Hauth. I. 1. pag.
317, n. ** Quod ed dit Achaintrius: Nec linguae tantum— quantum,
paucis tantum, neque iis optimae notae, nititur codicibus. Tantae
contra magnam accipit auctoritatem ex codd. Rom. et tribus Trevv.
apud Heinr. (apud labn. vero non indicata est lectio cod. Trev. 1.)
et praeterea e Voss. 1, Ebner. et Leid., qui duo postremi cum Trev. 2
etiam imitari exhibent. — Lectionem cod. Put. e quo lahn. (P 1.)
et Hautb. (Par. 8048) dederunt tante, quibuscum facit Casaub.,
non indicavit Herm Similiter lahn. omisit lectionem cod. P 7. e
quo Hauth. (Par. 8055) affert tantae. Vs. 59 labn. dat «^m (quod
Reiz, et Koenig. (cf Passov. pag. 2s3.) tacite in textum rece-
perunt) ex uno cod. Guelf (W 1.), quod omissum videtur a Schnei-
dewino, cui Hermannus (vid. Disp. II, 4, sq.) suam codd. Guelff.
collationem debet, ut ipse dicit, disp. II, 16. Contrarium obti-
nuit vs. 55 , ubi solus Hermannus, cuius collatio plerumque ple-
nior videtur , ex his duobus codicibus deteriorem lectionem dicito
profert. Cf Teuff. in cens. 1. p. 778.

ea (le toto genere intelligi debeat. Falsus deinceps
in eo est Ilantbalius quod quantum in loco Lucani,
(I, 259, sqq.) a lahnio i) citato, pro adverbio habet,
nostro autem versu pro adiectivo. Utroque enim loco
quantum est neutrum , substantive positum et eodem
modo elliptice dictum; apud Lucanum pro : tanta quies
quantum silentium est quod arva silent ; apud nostrum
pro: tantae linguae quantum id linguae est quod canis
Apula sitiat. Quod autem in utraque lectione reprehen-
dit, eam nimis ^sizrmüg ipsam linguae magnitudinem
emetiri, id tantum abest ut molestum sit, ut potius valeat
ad vim comicam augendam. Praeterea etiamsi tollamus
tantum vel tantae, nihilominus ad quantum nomen ei
correlativum mente supplebimus, atque ita res eodem
redibit. Lectionis autem quam ipse proponit vestigia
in scholiasta se reperisse laetatur Hauthalius 2), sed
vereor ne nimis argute, ut etiam alibi 3), eius verba
sectatus sit. Coniecit igitur caute, vocativum ad
lane referendum , quod vocabulum , in nullo codice
inventum , ad litterarum ductus lectioni tante non
multum dissimile esse fateor. Sed quomodo haec scho-
liastae verba : gt;/ lanus dicitur bifrons esse — per
quem vult quemvis sapientem intelligi. Ac per hoc
solus lanus est sapiens, qui duas habet facies,quot; tale
.quid significent, non intelligo. Sic Hermannus 4) ,
priorem vituperans Hauthalii opinionem 5) tantae e

1)nbsp;P. 93.

2)nbsp;Pag. 318.

3)nbsp;Cff. quae diximus ad v. 56 , p. 68.

4)nbsp;Lectt. Perss. II, 16, sq.

s) In edit. Sat. I, pag. 24.

glossa natam esse putantis, ipse ex seholiastae verbis.'
» aut protendunt Hnguam quantum canis Apula multa
sitiquot; efficere vult huius scholii auctorem non tantum
sed tantae legisse ; quod non maiorem veri speciem
habet i). Sed Hermannus ipse subinde nimis sub-
tilis est in eruenda genuina Persii lectione ex seho-
liastae verbis , et nimis facilis in auctoritate iis tri-
buenda ■ ceteroquin de nostro loco omnino con-
ferri meretur 3). Sed redeo ad seholiastae verba de
lano. Ille propter id ipsum, quod bifrons et sapiens
est, nulla cautione eget, sed per se omnia videt quae
post tergum accidant; ceteros vero omnes, nisi stulti
et stolidi merito audire velint, cantionem adhibere opor-
tet. Denique quod ex Hauth. coni. post tam longum
verborum intervallum demum adderetur vocativus cau-
te, idque post enunciationem tertiae personae, id
valde ofFendit.

67. Sive opus in mores, in luxum, in prandia
regum\ Pro postremo in Heinrichius 4) recipiendum
duxit et, quod pauciores tantum praebent codices 5).

Ex seholiastae verbis potius ortam dixerim Heinrichii eon-
ieeturam , quam memoravimus pag. 76, nota !.

Cf. Duentz. in praef. pag. 3 ; Tcuff. in Animm. pag. 105 et
Prell. in cens. 1. p. 1141, sq.

8) In Disp. II, 15—17.

P. 92.

Praeter eos e qnibus labn. hanc lectionem alTert, eam habent
Heiur. Trev. 3 et ex optimis Herm. Leid. et Gueif. A, in quo co-
dice secundum lahn. (W 2.) in invenitur. Nititur porro nostro
Voss. 1. et secundum Passov. (pag. 285 , sq.) codd. Monacc. 2 et
3, quum contra apud lahn. ex codd. Monn., qui cum Passovianis
conveniunt, 5 et 6 (Pass. 3 et 1.) et exhibent. Et etiam dede-

Recte autem lahnius et Duentzerus in retinuerunt,
quod etiam Hermannus i) commendavit, scholiastae
praesertim et Prisciani usus auctoritate. Huius autem
et sequentis versus sententiam optime interpretatas
est Duentzerus , qui, optimam secutus lectionem ,
non tantum cum Heinrichio (de cuius ceteroquin in-
terpretatione non constat) et lahnio in pro de 3)
Gccipit , sed etiam opus recte eiplicat 4). Est enim
nostro loco verbum impersonale , non substantivnm.
Significatio autem, quae idem fere valet ac necesse.

rnnt Bond.; Achalnt.; Orell.; E. G.Weber., pag. 31; Hitler. 1. 1.
pag. 54 et Pinzg. in cons. edit. Plum, supra 1. pag. 197; ubi ta-
men male pro secundo in coniecit seu, improbans explicationem
Orellii et Plumii particulae sive pro vel si. In vero tacite probavit
Bourdelot. ad Petron. c. V, pag. 25 Burm. Ipse Bourdel. consilium
susceperat Persium edendi, ut memorat Passov. pag. 151, sq. n.
77, ex alius opere edoctus.

') L. 1. II, 17, sq. ubi tamen non tanti esse, utrum in an et
legamus, vere arbitratur. Locum Prisciani (XVIII, 23, pag. 1173.)
iam attulerat Passovius (cf. pag. 285 , sqq.), qui tamen lectione
in usus est, ut inde argumentum pcteret quo suam coniecturam
nn fulciret, quod vocabulum ob praecedens sive grammaticam,
quae dicitur, verbornm structuram flagilare dicit. Sed recte hanc
particulae sive usum illustrarunt E. G. Web., Ileinr. et labn. ad
n. 1. De eius usu porro conferri possunt Periz. ad Scioppii verba in
Sanct. Minerv. IV, 7, 12 et Oudend. ad locum (quem afiert Heinr.)
Caes. de Bell. Civ. Ill, 25. — Vs. 65 Herm. (1. 1. Ill, 6.) dedit
ex cod. Trev. (D.) sois,- apud Heinr. contra omnes codd. Trevv. ba-
bent seit.

S) P. 21 :nbsp;(Grossen

» Will er nun grade von Pracht, von Sitten und Mablen der
Singen, erhabenen Stoff leiht unserem Dichter die Muse.quot;

3) Simili modo ea praepositione usus est Cic. de Off. I, 9. (cf.
Ern. in clave) et Augustus in Epist. ad Tiber., apud Suet. in vit.
Tib. c. XXI.

') Ita etiam Pinzger. 1. 1.

Mon nimis stricte accipienda est i) , quum potîus
verti debeat lubet Quod vero ad nexum senten-
tiarum attinet, quo hi versus inde a vs. 63 prioribus
annectuntur, recte eum perspexerunt Heinrichius 3)
et Teuffelius 4) , qui verba quis populi sermo est
ipsi poetae tribuunt, quum alii etiam hic de adversa-
rio cogitant, qui quidem non unus semper et idem
est, sed varias partes agit, ut post Passovium bene
animadvertit lahnius 5).

69. Ecce modo heroasi Pro hac omnium codicum,
uno vel duobus exceptis lt;5) , lectione in edit. Heinri-
chiana ex Casauboni coniectura receptum est heroos 7),

Ut fecit Hermannus in sna huius loci explicatione, quam es
Allg. Schullzeitg., 1833, pag. 330 summatim repetivit in Lectt.
Perss. II, 18, n. 28; sed merito eum redarguit Teuird. in Ani-
madvv. pag. 103. — Ipse vero Teuffel., qai nostrum locum pag. 102,
sq. bene enarravit, in versione tamen in male cum Hermanno in-
terpretatus est adversus. G. E. Weberus, h. 1. male de Satira
cogitavit ideoque suspicatns est poetae incuria mentionem carminis
epici omissam esse, atque ita etiam nostrum versum argumento esse
Persium revera suis Satiris non ultimam adhibuisse manum, pag.
199, sq.

2)nbsp;Cf. Graecorumnbsp;Soph. Antig. vs. 874 :

she XP^ ÙXVSÎV.

3)nbsp;Pag. 91.

Pag. 102. lis fortasse iam praeiverant Casaub. et Roenig.

S) Passov. pag. 202, sq. et 237, sq., lahn. p. 89 et LXV,
n. 2. ; cf. etiam Teuff. pag. 44, sq. et quae de ea re disputavit
Koenig. in prooem. ad suam edit, pag 19.

Cod. Hauniensi 1quot;, apud lahn. ex collatione Plumiana. Se-
cundum Varias Lectt.'in edit. Heinr. in cod. Goth, exstaret Aeroo«,
contrarium vero ex editt. Passov. et lahn. patet.

') Pro altero Jteroos in edit. Heinr. pag. 93 legendnm est he-
roas, ut iam animadversum est in corrigg. et a Teuff. in cens.
1. p. 784. — Recte lahn. in Addendis, pag. 403, locum Propertii

qua tamen emendatione non opus est. Substantivum
adieetivi loco positum est , ut apud Hor. Carm. I, 4,
16 » fabulae manesquot; et Mart. XII, 4 , 4 : » charta
anusquot; I). Similiter Graeci; ex. gr. vßpii; àv^p, Hesiod.
quot;E/)/. x. m. T. 191; cAf^pa? MtfizsSciy, Demosth. Phil.
Ill , 31. Nec plane dissimilia sunt ea exempla in
quibus duo substantiva copulantur , quorum alterum
metaphoricum est, ut apud nostrum in Prol. vs. 13:
» corvos poetas et poetridas picasquot; -, Sat. V, 30:
» custos purpuraquot; et VI, 74: » popa venter.quot; Neque
in eo probandus Heinrichius 3) quod pro vulgato vi-
demus reposuit docemus, praeeuntibus Pithoeo et Ca-

ll, 1, 18 , quem ad n. 1. pag. 97 contulerat, nihil probare di-
oit. Heinr. eundem citasse videtur ad Casauboni conicturam pro-
bandam.

Cf. porro Fabri Thes. Gesn., ubi in voce anus alia huius
vocabuli usus exempla collecta sunt ; ut Catull. LXVIII, 46 et
LXXVIII, 10; Mart. VI, 27, 8 et Plin. H. N. XV, (19) 21. In
altero autem, qui ibi affertur Plinii loco, H. N. XVII, (5) 3,
anus prorsus est substantivum, sed ostendit quomodo praesertim
hoc vocabulum anus per comparationem adiectivam significatio-
nem acceperit. Lubet locum adscribere : » Est enim interpretatione
vitiorum quaedam, non aetate (quae nulla in ea intelligi potest)
sed natura sua, anus terra : et ideo infecunda ad omnia atque
imbecilla.quot; Exempla vero quae ad n. 1. attulit Passov. (pag. 290)
non hue pertinent. In loco enim Cic. de Senect. c. XIV, suppleri
debet sunt, quod in nonnullis codd. additur; diversi porro generis
sunt verbalia in tor et tri.v (cum quibus conveniunt domina Jiasta
apud luv. III, 73; filia virgo apud eund. v. 110; alia), quae
mobilia plane adiectivorum formam habent et satis frequenter
adiective posita occurrunt. Cff. Ruddim. Instt. Gr. II, pag. 4, n.
4 et pag. 38, n. 82 et quae dedit Bentl. ad Hor. Carm. IV , 9 ,
39 cum vocabulo animus coniuncta.

2)nbsp;Cf. de eo loco Passov. pag. 230.

3)nbsp;Pag. 93.

saubono i). Fidemus enim quod, plurimi codices a)
et Scholiasta commendant, unice sententiae accommo-
datum est, ubi non agitur de studiis in rhetorum
scholis 3), sed de poetastrorum periculis. Multi tamen
mterpretes nugari Graece interpretantur de scholarum
exercitationibus , vel de prima puerorum institutione
quae ad litteras Graecas spectabat ; ita nuperrime
Duentzerus, vertens : » Griechisches Thema gemachtquot;
et prior Hermannus , quem recte in eo refellit Teuf-
felius, qui optimam labnii explicationem sequitur,
nugari Graece intelligens de parvis et levibus (Jna-
creonticis, Teuff.) carminibus graecornm more factis.
Eandem opinionem de hoc loco habuit Heinrichius et
iam multo ante Bondius in ecphrasi ad h. 1. Adverbi-
um wzorfo, quod plurimi 4) cum afferre videmus con-
iungunt, Duentzerus vero cum nugari solilos Graece

1) Qui tamen , pag. 72, vere animadvertit huius Sat. vss. 19
et 80 lectioni videmus favere. Videmus iam invenit Hauth. (1.
I. pag. 25, sq.) in antiquissima edit.; merito igitur cui pat Passov.
dicentem, pag. 291, omnes editiones ante Reizium exhibere doce-
mus. Etiam Farnab. et Bond. iam dederant videmus.

ä) Passov. mdemus invenit in codd. Monacc., sed ex M 4.
(Pass. Men. 2) lalm. affert docemus. Sic Heinr. in codd. Trev. 1
et Goth. legisse y'vlctuv docemus; at Passov. e Goth. alteram lectio-
nem affert; e silentio Jahn, colligeremus eum eüam videmus in
hisduohus invenisse. Similiter statuerem de palimps. Vat. lectione,
nisi Herm. (1. I- II, 19) e Maii silentio eollegisset in eo exhiberi
docemus, quod etiam habet cod. Leid.

Casaub., pag. 72 ; Koenig. pag. 27; Passov. in vers., cf.
pag. 289, sq.; G. E. Weberus pag. 200; Herm. 1. 1. II, 19. Cff.
Heinr. pag. 92, sq,; lahn. pag. 96, sq. et TeuiF. pag. 103.

*) Farnab., Bond., Passov., Heinr., lahn. et quodammodo Teuf-
fel- , qui tamen non ut reliqui modo interpretatur iam nutte, sed
ierepente.

copulare tidetur , equidem iungere malim eum ecce :
Ecce modo, h. e. vide modo ; — ita concinnior est
sermo et continet exemplum artis peritiae modo e vul^i
sententia tantopere iactatae. Exempla constructionis
huius Tocabuli modo eum imperative (cuius locum
ecce recte tenet) dedit iam Heinrichius i), cui tamen
prior interpretatio magis placet. His addi possunt Cic.
ad Divv. VII ; 2. » vide modo ; quot; Ovid. Mett. XV ,
583. » tu Wo rumpe moram ; quot; VS. 659, sq. »hunc
modo serpentem — perspice;quot; Fastt. V, 689. »da
modo lucra mihi quot; et VI , 379 , sq. » tu modo —
effice.quot;

74. Cum — uxor\ Recte Heinrichius et lahnius
lectionem cum — diclaiorem 2), quam non numerosi
qnidem sed optimi habent codices 3), praetulernnt

Pag. 93.

lahnio tamen, in Annot. Crit. ad n. I. p. 4 5, non displicet
coniectura Heinsii cui — diclatorem, quam proposuit ad Ovid.
Mett. VI, 629 ; quem dativum pronominis affert labn. ex cod.
Püt. (P l.) e quo Herm. (K.) qui dedit. Antea optimam lecti-
onem iam dederant Casaub., Bond., Reiz., Koenig., Passov., Orell.
et G. E. Weberus in vers.

Praeter memoratos a lahn. (e nostris solus Voss. 1 a 1®'
manu habet cum, ceteri quem et omnes dictaturam ; elf. quae
diximns pag. 29) cum — dictatorem etiam dant cod. Rom. apud
Heinr. et Ebner, apad Herm. (Lectt. Perss. III, 7; cf. II, 20).
Sed etiam b. 1. non consentiant codd. leetiones quas affcrunt va-
rii interprétés. Sic Passov. (pag. 294) dicit totum versum 74
deesse in cod. Monac. 1 ex quo cod. lahn. (M 6.) optimam dedit
lectionem. Idem quem ex cod. Roth., lahn. (M 11) cum. Trev.
2 (in quo cod. omnia desunt a v. seq. usque ad Sat. III, 50) apud
Heinr. cum, apad Herm. (D) quem. De cod. Put. iam vidimus.
Porro cod. Goth. apud Pass., labn. et Heinr. habet dictaturam,
sed apud postremum buic vocabulo saprascriptae sunt litterae o et

alteri, quem — dictaturam, quam Hermannns i) Te-
rissimam putavit et recepit Daentzerus ; Teutîelius 2)
quoque cum — dictaturam mavult. Argumentum ,
quod Hermannus petiit ex Scholiastae interpretatione
pro tuenda lectione quem , claris verbis refutavit Teuf-
felius ; neque idem Herm. dictaturam ex Sidonii Apol-
linaris (VII, 384 , sqq.) versibus defendere debuerat,
cuius testimonium non magni ponderis esse animadver-
terat Hauthalius, cum quo conf. lahnius. Lectionem,
dictatorem induit uxor, unice veram puto, neque in-
telligo quomodo Teuffelius, cuius ceterae rationes haud
maioris momenti sunt, etiam ideo haue spernat, quod
nihil aliud significare possit quam »ipsa vestem dicta-
toriam induitprae eaque alteram cum — dictaturam
commendet. Cincinnatus scilicet, iam statim postquam

e Trev. 1 dictatura apud Heinr., dictaturam apud lahn. —
Guelff. apud lahn. alter (W 1) dictaturam, idem apud Herm.
(B.) dictatura; alter contra apud lahn. (W 2) dictatura, apud
Herm. (A.) dictaturam.

L. 1. II, 19, sqq. et in Disput, eontinens: Analeeta de aetate
et nsu seholiorum Persianorum, Gotting. 1846, pag. 17. Antea
hanc lectionem iam comniendaverat Pi nzgerus et receperat Plumius;
cf. Pinzg. in cens. 1. p. 297. Improharunt vero E. G. Weherus,
pag. 31 sq.; Hauth. in edit. Sat. I, pag. 26, sq. (cf. Herm. 1. 1.
II, ÏO) et lahn. in annot. erit. ad n. 1. et in cens 1. p. 1112, ubi,
ut etiam in Addendis ad suam edit , pag. 401, insolilae structu-
rae induere aliquem aliquid non satis firmum palrocinium dare
dicit locum Stat. Silvv. II, 7, 124, quem adduxerat Herrn. 1. 1. II,
21, eumq e dubium vocat; sed rursus Statii locum defendit Herm.
in disp. modo 1. pag. 1. Ipse vero Hauthal. 1. 1. defendit quem —
dicta torém , quam lectionem exhibent editt. Farnabii et Schrevelii,
quaeque potior videtur Prellero, in cens. 1. pag. 1146.

') Pag. i04 , sqq. cf. pag. 58 nota, tta iam excudi curaverant
Achaintrius et E. G. Weberus.

dictator dictus erat, hoc nomine iure appellari potuit ;
praeterea induere dictatorem proleptice accipi potest,
ut fecit etiam Heinrichius i), quo significat: induit
ut rite dictator esset. Licet autem induere absolute
positum apud alios scriptores Persio aequales non oc-
currat , eodem tamen modo legitur participium apud
nostrum Sat. Ill, 106; »capite indutoquot; ubi similiter
dictum est de solemni insigniurn oblatione qua munus
vel immunitatem aliquis accipiat. Sic apud Claud,
de VI Cons. Honor, v. 650, seq.: » quem non aliéna
per arva Induit hospes bonos.quot; Similiter Lactantius
(qui, ut plures Patrum ecclesiae , Satirici nostri le-
ctione maximopere delectabatur 2) ) de Mortt. Persecc.
c. XVIII, 12 (ad quem locum cf. Buenem.) passive
usus est: »ut ab eo indîiatury Saepius autem exuere
absolute usurpant scriptores ; ex. gr. Mart. Ill, 68 ,
4 : exuimur et Tac. Inn. I, 2 : exutoque Lepido,quot;
ubi simihter de munere vel imperio dicitur quod Le-
pido auferebatur, quo sensu rursus apud eundem La-
ctantium in eodem hbello occurrit, c. IX, 10 (ibique
Buen.): »exuto soceroquot; et c. XX, 2: »hunc — vel
invitum exuere facile videbatur.quot; — Ceterum verba,
unde Remus — tulit, in parenthesi posuit Heinrichius
et Euge poeta cum praecedentibus coniungendum esse
dixit, quam ob caussam, non indicavit. Recte vero

') P. 94. Ita verterunt etiam G. E. Weberus: «zum Dictator
Dich anzoget Duentzerus, quamvis aham secutus lectionem *
»zum Dictator tripplend bekleidet.quot;

ä) Cf. lahn. in Prolegg. pag. L, seq. Vidd. porro de ea re
Koenig. in Prooem. pag. 27., Heinr. pag. 61. et Teuffel. pag. 48.

8(3

eum Terba sic descripsisse arbitror, si tss. 73—75
contineant historicam recordationem quam Persius h. 1.
ubi de rure agitur inseruerit. Similiter Teuffelias ¹)
putat, Persium inde a vs. 71 usque ad verba, Euge
poeta, Trecpcp^sïv. Equidem credo, poetam verbis, vèi
corbes —foeno respicere poema aliquod, in quo prohxa
et frigida vilium ista rum rerum descriptie esstaret,
eumque bas res strictim tantum memorare ut in-
dicet, poetas istos ne vilissimas quidem res apte carmi-
nibus intexere posse. Tale quid in his versis latitare
iam suspicatus erat Casaubonus ad vs. 71 , sq. 2).

86, s({. doctasposuissejiguras, cel.] Yulgata lectio
doctas, quam omnes praebent codices 3), cum Hem-
richio, ex Scaligeri coniectura, quae Casaubono 4) ar-
ridebat, non in doctus mutanda est. Docti dicun-
tur medicatus (OTid. Derr. XII, 165 5)); doetae
notae (apud eundem XX , 220) et artes (Mett. IX ,

743 sq.); docta faix (Prop. H, 15, 12). Sic labor
doctus apud Phaedr. 1. II, epi]. v. 14 et 1. Ill, prol.
T. 26 ; apad Stat. Silvy. If, 7 , 3 , doctum ostrum
et Ts. 12 , docti amnes. Apud Plin. in Epistt. do-
ctissimi sermones (III , 7 , 5 et VII, 25, 3) et
docta mohilitas (VII, 9, 11). Eodem modoCic.de
IVat. D. II, 18 eruditum dicit pulverem. Pro anti-
quissimarum editionum lectione helium hoc bellum est,
quod varie in his distinguitur i), primas, quod sciam,
Pithoeas edidit bellum hoc ! hoc bellum ? et similiter
post eum Casaubonus aliique 2). Ilanc lectionem reli-
ctam a Passovio 3), Plumio, Hauthalio 4), qui veterem,
receperunt, et ab Achaintrio , Orellio et E. G. We-
bero , qui bellum hoc iterarunt, denuo Heinrichius,
lahnius et Duentzerus 5) revocarunt : recte hi, quibus
etiam calculum adiicere videtur Hermannus quamvis
de genuina lectione dubitans,quum deterrimam vocethoc
loco eiusdem membri repetitionem, sed merito postea 7)

hoc helium scribi passus est. Licet enim codd.
pauciores i) quidem helium hoc, hoc b. exhibeant
et paucissimi , sed optimi, alterum hoc omittant,
facile tamen inde caussa explicari potest corruptelae
qua librarii est intruserunt , ut iam animadverterunt
Hermannus et labnius 3). Similis error in codd. ir-
repsit TS. Ill, ubi plerique quidem dant omnes etenim,
sed alii variant, modo etenim omittentes 4-), modo
omnes itérantes 5), quae varietas corruptelam indicat,

cui, eodern modo ac nostro loco, recte ex codd. me-
delam attulit Pithoeus i); sed ibi quoque primus Pas-
sovius, codicum et antiquarum editionum abusus au-
ctoritate, ad deteriorem lectionem deflexit. Recentissimi
autem interprétés 2) omnes optimam secuti sunt lecti-
onem , quam lahnius in textum quidem nondum rece-
perat, sed in prolegomenis demum commendavit. Vs.
90 Heinrichius perperam, pro omnium fere et opti-
morum codicum lectione portes , dedit portas 3) ;
etenim res tantum exempli gratia a poeta proponitur.

92 , sqq. Sed numeris decor eet.] Venimus ad lo-
cum difBcillimum in quo enucleando mire se torserunt
interprétés , qui omnes diversis modis eam expedire
conati sunt 4). Ac partim quidem baud facile Oe-
dipum aliquem inventum iri speres , qui omnia plana
et expedita faciat : temporum enim iniuria perierunt
carmina , e quibus desumta sunt exempla quae poeta
tangit , ut his inanes poetarum artes et perversum

carminum pangendi morem vituperet. Partim tamen
locum nostrum non tantis difficultatibus laborare puto,
si modo libero ab omni praeiudicata opinione iudicio
eum legamus et simplicissimam interpretandi ratio-
nem ineamus. In nostra autem satira plerique inter-
prétés multis in locis de adversario cogitarunt quem
Persius secum loquentem faciat: talem personam etiam
hic somniarunt i) ; quem si sibi non finxissent, hoe
loco in tam diversas opiniones non abiissent, quas o-
mnes enarrare longum est. De recentissimorum tamen
editorum commentis breviter videamus. lahnius vs,
92—95 : Sed numeris — jlpennino , monitori tri-
buit , duos versus sequentes ipsi poetae et rursus vs.
98—102: Quidnam igitur — assonat Echo, adver-
sario dat. Sed ut unum tantum argumentum contra
hanc interpretationem afferam, vs. 28 verba laxa cer-
vice, ut merito Heinrichius 3) monuit, non possunt dicta
esse ab adversario , sed ipsi poetae tribuenda sunt ,
quum hisce verbis , item vocabulo tenerum , pravae
quas in recitationibus adhibebant artes derideantur.
Ipse vero Heinrichius 4) a versu 92—97 : Sed nu-

merus — subere coctum, omnia eiistimat esse Terba
adrersarii, quae autem deineeps sequuntur, poetae. In
hac -versnam descriptione id praecipue offendit, quod
versus 96, Jrma virum eet. ita parum cum praece-
dentibus cohaeret, ut ad nexum intelligendum aliquid
mente suppleamus necesse sit. Eodem vitio laborat
etiam Duentzeri distributie, solummodo vs. 96 et 97:
Jrma virum — subere coctum, monitori tribuentis.
Teuffelius i) contra tribuit solummodo hos duos ver-
sus cum sequente ipsi poetae, sed quod ad sensum atti-
net, eius distributio multo melior est quam reliquorum.
At vero si scholiastae vestigia sequentes cam lodoco
Badio Ascensio, Reizio, Koenigio, Meistefo, Orellio,
Hauthalio 2) omnia haec verba poetae tribuamus, nihil-
que monitori adsignemus, totias loei lectionem multo
expeditiorem exsistere non est quod dubites 3) : et
simplicissima interpretandi ratio sane sequenda est. No-
strorum itaque versuum sensum talem mihi informo :
»Sed nostri homines, si non possunt negare vera esse
vitia quae poetis imputo, tamen eo gaudent quod
carmina saltem pangant, quae numerorum decore et

iuncttira anterioram poetarum carminibus praestent:
quales sunt qui laudantur clausulae et versus:

Berecyntius Attis,
Et: qui caerulenm dirimebat Nerea delphin,
Sic : costam longo subduximus Apennino.

At, per divinum Maronis carmen nonne talia poë-
mata tumida sunt et inflata et sine vigore impolita,
ut vetus suberis ramale cui vegrandi cortice omne
robur ademtum est Quid enim ? suntne ea tenera ,
suntne laxa cervice legenda , ut mos est nostrorurn
hominum? rell.quot; Sic, ni fallor, omnia rite procedunt,
neque nos morabitur Heinrichii dubitatio obiicien-
tis nullo exemplo probari posse, poema dici pro scri-
ptore et scriptorem pro ipsius mortui manibus. Jd vero
ne probatu quidem opus est. Poeta enim, increpans
aequaliutn suorum vitia , invocat et testatur Maronis
carmen Jrma virum, tanquam ingenii et artis exem-
plar , in quod merito omnes intueri decebat , ut eo
ostendat, quantum seriorum ampullae ab huius prae-
stantia distarent. Similiter antiquam virtutem, fidem ,
religionem testari et invocare solemus. Ceterum arma
virum saepe pro Aeneide poni solitum : valet ergo
idem ac si Aeneida vel Aeneidos poetam invocasset.
In versu sequenti omnes fere iique optimi codi-
ces habent praegrandis 3) , sed hac in re potius

cum Hermanno i) et lahnio yeterum grammatico-
rum 3) obtemperandum est auctoritati, qui vegrandi e
Persio aflerunt. Quamquam Hermannus postea 4) prae-
grandis non amphus tanto optimarum auctoritatum
(optimos intelhgit codices et schohastam) consensui ne-
gandum esse censuit. Post igilur vs. seq. Pithoe-
us 5) et Hauthahus signum interrogandi ponunt :
Quidnam igilur?.....quae distinctio, etiam eommen-
data nostris codd. Leid, et Voss. 1, neutiquam disphcet.

110. Per me equidem] Sic ad unam omnes fere
editiones et codices. Solus autem textus Heinri-

chianus eihibet quidem, qua tamen mutatione non
opus est, quum etiam alibi equidem apud Persium le-
gatur secundae personae iunctum, Sat. V, 45 De
harum partieularum usu et eonfusioue conferri meren-
tur: PassoT. ad n. 1. pag. 340; Ruddim. Instt. ^Gr,
I , 322 , n. 5 ; Ernest, in Cl. Cic. in v. ; Interprr.
ad Curt. Y, 13, 3; Cort. ad Plin. Epistt. II, 20, 11
et Boettich. in Lex. Tacit, in v. — Yersum autem 115:

Secuit Lucilins urbem,
Te Lupe, te Muci, et genuinum fregit in illis,
quem intactum reliquerunt omnes qui data opera
Persium eiplicuerunt, sollicitarunt Dousa in Com-
mentariolo ad Horat. c. IX. ubi pro in illis
legit lulis, et Scriverius 3) , qui mavult inuUus.
Nuperrime vero doct. Estreius 4), improbata Dousae
coniectura, alteram proposuit Jsellis, et intelligit Asel-
lum Tribunum plebis in quem Cic. de Orat. II, 64.
dictum facetum memorat Scipionis. Asellum istum
revera perstrinxit Lucilius IX, fr. 5 (edit. Gerlach.);
quod fragmentum, servatum a Gellio 5), ita se habet:

» Scipiadae magno obiiciebat Asellus
Lustrum, illo Censore, malum infelixque fuisse.quot;

Sed quum et Lupus et Mucius numero singulari

ponantur, nulla erat caussa cur Persius pro JseUo
Asellos poneret. Huius enim mores et nomen non tam
famosa fuere ex Lucilio, prae Lupo et Mucio, ut eo,
tanquam thetico nomine , plur. uteretur Persius. Prae-
terea Tulgata lectio bene se habet : est enallage per-
sonae scrlptoribns Latinis non prorsus insueta ; cff.
Passov. ad h. 1. p. 348 et Herm. Lectt. Perss. II, 19,
sq. n. 30. — Neque alteram probare possum eiusdem
Estreii i) Persianam interpretationem in versum no-
strae Sat. 124, ubi verba praegrandi cum sene non
cum omnibus fere interpretibus intelligit de Ari-
stophane, sed de ipso Cratino in versu praecedenti iam
nominate. Iam antea Passovius 2) dubium moverat de
vulgata interpretatione et cogitaverat de Lucilio, quam
opinionem amplexus est Heinrichius 3). Sed merito
eum refutavit lahnius 4). Quum vero vulgatae interpre-
tationi nihil obstet, non opus est ut Estreii explica-
tionem sequamur, atque ita Persio tautologiam obtru-
damus. Senex enim, ut a pluribus animadversum est
viris doctis 5), honorifice dicitur de hominibus praeclaris
iam dudum vita defunctis, quod, ut contra Estreium
contendam, etiam de Lucilio usurpari potuisse ab Ho-
ratio , cuius quidem praeeeptores Lucilium vivum vi-