V A M,
ANNUENTE DIVINA GRATIA
Ex Auäoritate Magnifiä Tgt;. Resorts
S.S. Theologiœ Doftoris. ejufdemqueFacultatisinInclytâ Academia
Ultrajedinä ProfeflToris Ordinarii, Verbique Divini ibidem in
Ecclefiâ Praeconis,
NEC NON
AmpUJßmi Semtm Academici confinfi, , Nobiimm^aite
Facnkatis JVRIDIC^ Décréta ,
PRO GRADU doctor A TUS
Summifque in UTROQUE JURE honoribus amp; Privileeiisl
nte amp; legitime confequendis,nbsp;quot;
1TTTTnbsp;examini fubiicit
JOHAN WILLEM VERBRÓdcE, Haca-Eat.
V. 16. Deccmbrts, horis locoqae folitis.
Ex OfEcinâ F R A N c I s c I uTZ^^^TT^^A.mix
Typographi , cb bc Lxxxix.
Nobilifjimo Ampli(Jîmoque
VIRO,
VERBRUGGE,
}. C. Ordinum Illuftrium ac
Prepotent. Zelandi^ nomi-
ne ad Cameram Rationum
Fœderati Belgii nuperrime
delegate, Parenti fuo , nun-
quam non venerandogt; obfe-
quendo.
Hafce qualefcunqae Studii fui Juridici Primitiat,
qua decet reverentia ^ obfequio,
Offert
JOHAN WILLEM VERBRUGGE.
Auctor.
-ocr page 3-DISPUTATIO JURIDICA
INAVGVRALI^S,
D E
Odos juris dvilis acquirendi tumfin-
gulares turn univerfales plures eflè vel
unicus %.uk.infl, per qms perf.cmme
acq. fans oftendit; quorum tamen
nonnulh rurfus exoleverunt • Inter
eos vero qui nunc funt Cintdlieo
univerfales) quique hodie ufum Ha-
bent, vel maxime] eminet acq ui fitio
hereditatis, de qua pauca praemitte-
Eftque hereditas nihil aliud quam faccefio in miverfum jns
qmd defmBus habait. I. 14. f. de V. S. quo modo amp; Julia-
nus earn definivit in l.Ci.f. de R.J. fncceffionem , cum dici-
plus hoc ita cum aliis interpretamur ; Hereditas eft fuccelTio
in univerfum jus defunóti, id eft , univerfum jus defundi
»n quod fucceditur ; eo modo quo thefaurus depofitio dici-
tur pecuniae I. nmqmm 31. §. i.ff. deac. rer. dom, pro pecunia
re è re vifum fuit.
depofita; uti amp; fervitus conftitutio juris gentium §. 2. J. de
jur.perf. l. f.de fiat. homin. id eft, res jure gentium confti-
tuta. Adjicitur porro, in univerjum jm defunBi, ut iotelli-
gamus omne commodum ut amp; incommodum , virtutes ac
vitia, qnas indefundo fuere, omneque jus defundi in fuc-
ceflbrem tranfire /. n. C: de acq.fojf. l. 15Ö. ^.z.f.de R.J.
l. 6. f. de except. Continet enim hereditas tam jura quam cor-
poralia , qu» in bonis qusque ex bonis funt, amp; quorum
non proprietas modo , fed amp; emolumentum , ufus aut peri-
culum ad defundura fpedavit, /. 18. inßn. CHmll.ßeqq. f. de
hered. pet.
Ea autem defertur vel reftamento adeoque ex difpofitione
privatorum , vel ab inteftato ; ex difpofitione legis §. nlt. in
fin. J. per quas per/, cuique acq. l. t.z. amp;feqq- f - de hered. pet,
potior tamen habetur ea, qus ex teftamento efl:, /. 89. f. de
R. J. nec enim locus datur heredibus ab inteftato, quam-
diu fucceSo eteflamento fperatur. Lilt;). ff. de acq. hered*
Appellatur autem teftamentum ex eo quod teftatio mentiV
fit pr. J. de teß. ordtn. non quod haec teftamenti fit definitio
vera vel Etymologia fed aüufio potius emphaticaä re iplä qua
in Teftamento verfatur, dcfarnpta 1.19. f. de co»d.é''iemonfi,
k^'y.^ l.de hered. inßit. Cujufmodi crebras apud Noftrosin-
venire eft. Qualis eft illa Pauli amp;Labionis, qui pofTeffionem
appellatam fcribunt ä fedium pofitione 1.1. in pr. ff. de acq.
polfef. Sic Gajo in l.^.ff. de divort. ^repud. Divortium adi-
verfitate mentium didum eft. Similiter amp; apud Ulpianum
novationem ä nova obligatione nomen accepifle legimus /. u
ff.demvat. amp; id genus alia paflim,
V. De.
-ocr page 5-Definitionem teftamenti habemus apud Modeftinum /. i.
ff. qui teß.fac. pojf. Teßamenmm, inquit, efl voluntatis noflrlt;e
jufl.* fententia de eo quod qttts poß mortem fuam fieri vult. Sunt
quibus magis arridet illa Ulpiani in fragm tit. zo. pr. qui fie
définit ; Teflamentum eft mentü noflra jufia conteflatio , in id
folenniter faÜa ut poft mortem noflram valeat. Alii aliter adhuc
fic Quintilianus , äeclam. 508. Teflamentum definivit volun-
tatem defunSli confignatam jure legibufque Civitatis. Nos Mo-
deftini definitionem in d.l.i. traditam explicabimus,
Dicitur volmtatii cui nihil tam contrarium eft quam vis ac
metus 1.116. ff. de R. J. Unde amp; teflamentum vi metuque
faótum ipfo jure licet fubfiftat, ex Prœtoris tamen Ediéto re-
fcindcndum eft /. i. f. quod. met. cauf. Additur noflra alius
cum pro alio teftetur inutiliter. Nam fatis conftanter decre-
vere Veteres, teftamentorum jura ipfa per fe firma efle opor-
tere , nec alieno pendere ex arbitrio , uti teftis eft Gajus in
I. ^z.pr.ff. de hered. inflit. Sequitur jufla fententia id eft qua
kgibus cohformis eft I. ^.ff. qui teß.fac. poJf. illa vero con-
formitas maxime in folennibus cum confiftat, non poteft nor»
per juftam hie amp; folennem intelligi : atque in hoc difFert te-
flamentum à Codicillo ut amp; mortis caufa donationibus om-
nibufque aliis difpofitionibus imperfeftis.
Additur amp; de eo quoà quü indefinite fcilicet ac univerfall-
ter , ut intelligamus latiffimam teftatoribus tribui poteftatem.»
quicquid voluerint, difponendi I. izo. f. de K S. Modo
iuris regulae obferventur , quas nulli, tametfi leges adverfus
A Jnbsp;m.ort-
-ocr page 6-moribundos fintindulgentiffimx, negligere vel abolere fas eft
vid. omnino /. i^.C.de teftam. Denique amp; illud adjicitur
fofl mortem [mm , eftque hoc ideo , quia ut viventis nulla
eft hereditas, ita Teftamentum poft mortem demum vires
accipit ; cum voluntas hominis ad fupremum ufque vitae exi-
tum fit ambulatoria. /. 4. de adimcHd, legat. /. 52. 3. de
dornt, inter vir, ^ uxor.
Condere autem Teftamentum poffunt omnes qui non pro-
hibentur arg. I. ^i.f.deprocur. Prohibentur quidam ob fta-
tum fuum alii ob defbaum. Et quidem propter flatHm teftari
non poffunt fervi , quique ab hoftibus capti funt /. 8. §.»/?.
amp; I. i6.f. quitefi.fac. §. ult. J. quib, mnefl permiffac.teß.
Cum Captus jure belli fervus fit hoftium. Sed nec Obfides,
nih eis permittatur, teftamentum facere poffunt / 11 f. qui
tefl.fac. poß. I. II. ff. dejur.fifci. Qui autem I praedonibus
«pmntur, quia liberi manent, 1.19.§. z.f, decapt. amp;pofllim.
Teftamenn hdionem retinent, ut amp; il!i qui apud exteros
legatione funguntur I. ii.inpr. amp; §. i ff. qui tefl.fac. pofT.ic
tbi Cujac. add. Graf.§. Teßamentnm quad. 25. vafq. 5.
contr' 105. ».I.
Cxterum nec peregrini neque deportati rede teftantur /. 8.
^.i.amp;ulc.ff.qui teß.fac.polf. uti nec capitis damnati d. I. 8.
§. fin. ßr I. 15. §. ult. eod. I. 6. §. 8 ff.deinjufl. rupt. quod amp;
novo jure civili verum eft, nec, ut Multi putant, corredum
per Nov. 154. c. ult. utpote qua conftitutum eft tantum ne
eorum qui ad mortem damnati funt, bona fifco applicentur
quam fi afcendentes deficiant amp; defcendentes ad tertium ufque
gradum. Sed neque filiusfamilias teftandi jus habet pr. J,
quib. non eflpermijf. l.C.f.quitefi.fac. illud cum tantum Pal
tribusfam. conc^erit Lex xu. tabb. Cujus verba funt ; Pa.
ttrfam. mi legaftt ßper pecunia tutelave fi,^ rei ita i»s eßo,
Autore Cicerone I. Rhetoncor. ad Herenrnnmnbsp;'
trin'Jrnbsp;3b alieno non oporteat pendere arbi
Sonbsp;-rSame t ^uequot;
tattio ,uns fit public, /. 5. ßnbsp;^^ ^
permutent? pâtre fili^fri^VÂ
tarnen in, donatione mortis caufa fQuontnf'
gis eft privatique juris) nulla le^ yiTtT ^nbsp;j
cauf. mort.nbsp;' y ^'f. de dornt.
f.decaßr.pecuU Cnbsp;teftari poflit , /. z.
ftrenfepeculium extenfum eft if Äfcnbsp;quot;quot;
mirum cum in hifce peculiis C
tur t.6.§.ult.f.deinj.ß.rupU ^ P^refam. repute.
feâitio igitur peculio TpftfL'. ^^^nbsp;^^ Pro.
teftuti necdeÄltvTpquot;atreirf;;^''^ T
feu non habet : amp; quïfo «r ^nbsp;fumfruaum
filio concederetur teS fa u ta hTe'T'
fola ufusfruaus a propriet^t-i^5;Änquot; tT
quo minus jus fit de proprietate teftandi. pr /J /? 7
Prsterea defiSifis anlmi facit quo minus tefiamenta condere
pofTuiit
-ocr page 8-poffunt impubères §. »./«/?. quih. non eflpermif qui fcilicet an-
num statis decimum quartum nondum compleverunt U hnt
Mafculi, in feminis vero annus eft duodecimus. I. 5-#-
tefl fac. pojr. Sicuti.amp; furiofi juxta diftinftionem m d.^.i.
traditam. Ratioeftin/.40./.^ei?.3'. quibus amp; annumeran,
di mente capti. arg.^.^.J. de curat. Prodigus quoque cul bo-
norum fuorum adminiftratio interdida eft , teftamentum ta-
cerenon poteft. §.i. J.quih.mneßpermiß. fac.teß. amp; ü tecerit
ipfo jure non valet. 1,18 ƒ. qnite(i.fac.pojf.
Propter corpom autem vitiam teftarl prohibetur furdus amp;
mutus §. l-J.qmb. non eß permif amp; 1.6. §. r- ff-qgt;*i teß'fac.
poff. nifi à principe ut fibi teftari liceret, impetravent. / 7. ff.
eod. Poftea vero conftituitjuftinianusImp. ut. fiquismutus
amp; furdus fimul fit, fiquidem natura, is omnmo Teftamentum
facerenon poffit; fincafu ut poffit; modo hterasantedidice-
rit, ut fcripto voluntatem fupremam exprimere queat. At
fi quis mutus tantum , ■ aut furdus fit, five tales fint natura
feu morbo, his jure teftari liceatquomodo poffint. l.io.C.qm
teß fac. pojf.
Multo magis igitur jure teftabitur is quitardius forte exau-
dit vel loquitur, J.quih. noneßpermif quid fi balbutiens
fit ? adhuc idem dicendum, modo , fi heredem viva voce
nuncupate velit-, à teftibus exaudiriac inrelligi poffit. /. 15. C.
de teflam. alias vero non /. 19 C. eod. Cscus autem Teftamentum
facere non poteft nifi juxta formam in /. 8. C.quiteß. fac.pojf.
prœfcriptamquï eft , ut Caecus heredem nuncupaturus praeter
numerum teftium ordinarium adhibeat amp; Tabularium,aut fi ejus
copia non fit, odavum teftem, qui voluntatem nuncupantis
fcripturaexcipiat, cui deinde teftes omnes amp; Tabeilarius fub-
fcri-
-ocr page 9-■fcnbant, eamque obfignent, uti fit in teftamenris fcrîptîs : aut
fi prius teflamentum fuum fcripto comprthendi curavit , ut
Tabularius coram teftibus cam fcriptiuam palam légat, eaque
leda Caîcus teiletur , hanc fuam voluntatem effe ; Deinde
tjmnes fubfcribant fignentque hucufque de perfonifqûae Tefta-
mcnta condunt,
Dividitur autem Teftamèntum ex jure pofteriori (cum ve-'
tus teftandi ratio de qua ,Ȥ.nbsp;jam abolitafit) m fo.
lenne acprivilegiatum ; illud efl quod fecundum juris folennia
conficitur; hoc vero in quo vel omnia vel qusedam folennia
remiffa funt. Utrumque rurfus vel fcriptum efl vel ««w».
pmvum-, hoe viva teftatons voce perficitur.dequo infra Illud
quod infcriptisteftator faceie volmt, nuncupatur. ^ ult ?
detejl.ordin-nbsp;' '' ' J'
Teftamentum autem, per ipfum tcftatorem. l 20 C
tdam. an per ahum ejus juffu. f. quiteft. fac It
batur, nih,l mtereft; nec etiam refert qua in Materia f in tl
buhs, an chartis membranisve. §. iz.J.detefl.crd quovefer-
moms generc , quave lingua quis teflamernum confcribat
l.zi.y ult. l. Ki.C.deteflam. modo Uteris fcribatur iifque
ufitatis non fignis obfcunfve notis. U.%.ult.ff,debon,po[{:^^
X^ov.vrj.c.x.nbsp;iM'^
Sed amp; unius teftamenti plures efle codices nihil vetat % i?
J^tefl. ordinJ.z^.fquitefl.fac. polf.l.i. ff. de bon'pof.
J«. tab. omnes modo fint authentici.ö!. 1.1. §, y./ec. tab. rem ita
exphcat Papinianus in /. uit, f. qua in delent. plttribm tabu.
B
-ocr page 10-DISPUTATIO J U H I D IC A
Us, inquit, eodem exemplo fcriptis mius teßamemi voluutatem
eodem tempore dominus ßenmter complevit. Quid fi binis ex
codicibus ejusdecn teftamenti unum deleverit teftator vel in-
cident , heresne fcriptus ex integro hereditatem fefte petct?
Sed amp;hoc idem eleganter docet, ß quasdam tabulas, pergens',
tn publico depoßcas abßulit , atq -ie delevit , qua j^re geflafunt,
prafertimcum ex cateris tabults, quas mn abfiuUt, res gefla de-
claretur, mn conflituentur irrita. TSIifi animum habuiflTe tefta-
torem adimendihereditatem, hi, qui ab inteftato venire de-
fiJerant, approbaverint ; quemadmodum amp; Paulus ad-eun-
dem Papiniani locum notavit ; Sed fi ut inteßatus moreretur
tnctdit tabulas. ^ hoc approbaverint , hi qui ab imeßato vent-
re defiderant, fcriptis à vocabttur hereditas.
XVIII..
Adhxc tcftamentorum requifita vel communia funt ut-
pote qus in omni etiam Privilegiato teftamento locum ha-
bent vel fpecialia quas tantum in folenni obtinent teftamento.
Inter Communia primo ponitur heredis inftitutio. /, i. f. dt
hered.^ûf.J.dehend.qual.^dijf. quae caput intelligitur- at-
que fundamentum totius teltamenti. §. 34. J. de legat. Dein-
de ut is qui Teftamentum fecerit, teftamenti haoeat faftio-
nem, oportet, l.^.ff. qui teß.fac. pof Hanc autem duplicem
vulgo agnofcuntinterprétés, aftivamamp;paffivam; illaminpo-
teftate teftamenti condendi, hanc in jure percipiendi ex tefta-
mento confiftere docent; habetque diftindio haec fundamen-
ttimfiiumin %^.J.dehered.qual.(^dif. quod amp; infi-a ufu
veniet. Tertium denique vult requifitum ut voluntas teftato-
ris probeturper §. i.J.demilit. teflam.
XIX.
Specialfa autem Teftamenti requifita funt i-. ut fiat unico
contextu, id eft uno eademque tempore,. U 11. C. de teßam.
nullo-
10
miÜoque adu intervenienteextraneo qui ad teftamentum non
faciat. l.zi.^.ult.ff quittß.fac.pof amp; d.i. 11. C. eod. qualis
proculdubio habeturcontradus J.zo.^;nbsp;uti id pluribus
confirmât Vigüus ad §. 3. J. detefi. ord.r,. 5. aliiqpe paffim.
Proinde reftatorm ipfo adu teftandi fi quidtmat, vendat aut
Wt uni ex teftibus velpraefenti vel perprocuratorem, tefta-
mentum non valere dicemus: quia verum non eft, unocon-
textu idefTefadum. Plane fi comradum in teftamento prius
cum aho celebratum profeffus fit teftator, dubium non eft,
quinheres ad eum implendum teneatur, per Lzn. s.lt;. ffj,
legat. 5,nbsp;I ./ s ) jj.
X X.
Sicuti amp; ea omnia qute declaratione conftant folius teftatoquot;
ris, erficontradibusfimiha, redein teftamento fiunt, qualis
^div.fiorerumcommunium. i y.. f. farml.enifc. affieiatio
Lberti mnbsp;ut amp; pignorisconft.tutio m/.
hoc cum ,n teftamento non per modum confti-
tuatur contradus, fedlegat,: nec diverrutï eft ,n ff \
ruH nupt.junSl.U.ffdefponßL ubi pater non defponde^fS
^Kaquot;edicituTquot;quot;^'quot;''nbsp;»svoluntatemduntaxatex-
XXL
Csterum quscunque de unitate contextus modo diximus
haud eo pertment. utteftatoreodemtemporeSteneatur amp;teftes
adhibere amp; Teftamentum fcribere vel didareacfinire: fed ad
nuncupationem teftamenti, five ipfam teftationemamp;declarat!o
nem voluntatis, cum fcilicet Teftamentum fubfcribendum amp;
obfignandum teftibus eam in rem adhibitis ofFertur, nam quin
tempore alio Teftamentum confcribere, Tcriptionemque fs-
pius mterrumpere, alio vero teftes ad folennia adhibere ooffîr
nonambigitur. l.zi.C.deteßam.nbsp;^ '
Neceriamjusnoftrutn tam incivile eft, ut omnemomnino
aftum àteftamentoalienum penitus excludatj quid fi morbus
teftarorisut ipfipotioofferatur, vel teftium. Quid fi naturae
neceffitas aliud efflagitet f non propterea Teftamentum vitiabi-
tur. l.iî.C.detefiam. ut tamen fi quid fupervenerit, ob quod
aliquisèteftibusdiutiusabefTecogatur, alius fubftitui teftisde-
hz2X.. d.l.iZ. C.deteflam.
Sequitur fccundum requifitum quod exigit numerum teftium
feptem. §. 2.nbsp;de tefl. ordin. l. 23. qui tefl fac.pgf Opor-
tet igitur teftamento adhibeantur feptem teftes iiqueidonei, uc
per amplioreshomines perfedilHma Veritas reveletur. L ttlt. C dt
fideicom. adeo uti vel uno de feptem déficiente, jure deficiat Te-
ftamentum. l iz.C.detefiam. moribus vero noftris uti refert
Grotius, IntrodJ.i.pan.ij.tt i'^.^ i6. duo fufficiunt telles
cum tabcllione vel Secretarius duobus cum fcabinis. Nifi quis
liberos fuosteftamentoexheredesfaciat,quocafufcabinos teftes
requirit diâum Caroli quinti vid. Groenesv. ad §, 3. J. de tefi,
ord. Tertio neceffeeft ut amp; teftesfpecialiter ad hoc fint rogati, te-
ftamento faciendoadfint teftimonii gratia. 1.11. in pr. C. de tefl.
amh, rogati C. de teßibus. quod fi alterius forte negotii caufa
convenerint teftes, de teftamento faciendoipfos certiorari fuffi-
cit.. Lzi.^.z.ff. qui tefi. foc.
Quarto requiritur ut teftator amp; teftes propria manu teftamen-
to fubfcribant. l.io.ff.qttitefl.fac.pûjf.^.i. J.detefl.ord. nifi.
teftator ipfe Teftamentum manu fua totum confcripferitfeque id
manu fua totum fcripfiflfe nominatim exprimât. /. z8. §. i. C.
d€
-ocr page 13-de teflam. quod vulgo Teflamentum Holographumdicitur.
Quod fi literas tcftator nefciat oftavum teftera , qui fubfcri-
bat, adhibere debet /. 21.C. eod.
Fuit amp; qulntum requifitum ut teftes finguli annulo fubfi-
gnent §. 5. J. dete(l. ord. /. 22. §. 5. ƒ. qui tejLfac. pof. eoque
vel proprio vel alieno puta teftatoris vel alteriuscujufcunque
1.12..^,! f.quiteJi.fac.l.iz.C.de teflam. Sed amp; uno annulo
Teflamentum omnes fignare poflunt d.^.'^.J.detefi.ord. Tu-
tum tamen fuerit, fi qui alieno fignavit annulo, ejus rei in
fubfcriptione fecerit mentionem, quo tamen omiflb falfi ipfum
teneri haud rede probant D. D. ex /. 27.nbsp;I. Cornel,
Non tamen quovis imprefl-Q feu figno fed folo annulo v«.
feu fculpturamhabente. fignare teftes apud Roma-
1quot;nbsp;(T ''fi-f^'-Pf- Eftque hac con-
fim nZ iTnnbsp;quapropter nec adfentiri au-
fim Donello qu, particulam non d.l.zx.^.^. inferendampa-
tat quah fenfus fibihaudconftaret, nimiaque hac efl-gt atque
fcrupulofa fubtihtas ; cujufmodi tamen veteribus fatis fuifle
famihares abunde conftat. Vid. Cujac. lib.i^.Obf.ii.
Hifce autem omnibus ne ulla fraus adhibeatur amp; hocaddi-
tum eft fexto , ut per manus teftatoris vel teftium , nomeâ
heredis exprimatur §. 4. J. de teft. ordin. I. 29. C. de teflam.
verum amp; hoc remiflum poftea amp; abrogatum eft in Nov. 119,
9. amp; merito ne teftator palam , quis fit heres fignificare
cogatur ; qui finis eft principalis, ob quem amp; teftamenta
fieri per Scripturam initio utile vifum fuit. Vinn. ad d. §. 4,
E 3nbsp;xxvin,
-ocr page 14-Denique feptimr» amp; teftium prsfentiam requiriitius; ne-
que fatis efl corpore nifi amp; animo fint prsfentes, intelügant-
que voluntatem telktors. Hoe amplius amp; in confpedu te.
«atoris , tcftimonu officio fungi ipfos neceffe eft 1. a. C de
teftam. Ita ut fraus omnis evitetur , alio forte fubornato qui
fer a Srirr c i^^^Hquandoevenifrele.
XXIX.
Nec fufficit feptem teftes adhibitos effe ; fed amp; conditio
nem cujufque infpid ac non nifi idoneos admitti piacuitquot;
quales habentur ii quibufcum teftamenti fadio eft , /eu ev
Teftamento qui caperepolTunt ^.6.J.detefi.ord. InhabiJes
vero funt teftes vel per fe fuaque natura vel per accidens qui
a .oquin natura habiles funt. /'...«^.«„/habetur mulie
qu^e qmdem teftimonium in Teftametto dicere non poteft
zo. f. tefi. fac. pof quod ex jure ant.quo remanfilTe
putamus quo femina^ä comitiis arcebantur in quibus ^Te
ftamenta fieri folebant tefte Gellio tiL ,5. J. J,,
eum vel m judicio capitali mulier alias teftis effe polTit. hi
f. de tefitbm, ^ d. I. 10. §. 6. f. qui tefl. fac.
fervus, neque furiofus, ne-
que mutus , neque furdus, neque is cui bonis interd.dum
eft . m numerum teft.um . adhiberi polfunt §. 6. J. de^l
necZ hr /i'nbsp;«^ipitur fed eo LpSj
neque ipfi teft.mon.um d.citur /. z6.ß qui tefi. fac, I. ,8 ^
-ocr page 15-CsEterum amp; conditio teftium quando fpeßanda fit viden-
dum eft; amp; placuit eam Teftamenti faâi non mortis tempo-
re fpedari /. zz. §. i. f. qui tefi. fac. pof tune enim fi taies
fucrint teftes , ut adhiberi polTmt , nihil nocet , fi quid iis
eontigerit poftea. d. l.zz. §. i. puta fi quis fervus facäus fit
poftea aut inteftabilis, furere cseperitautprodigus efle.
XXXI I.
Quid ergo fi quis adhibitüs fit, qui quidem adhiberi pro-
hibetur , fed qui communi opinione pro tali , Teftamenti
tempore, habebatur , qui adhiberi poteft ; puta fervus fi fit
adhibitüs , qui omnium opinione exiftimabaturliber, cuique
nemo tempore eo ftatus controverfiam movebat. Et licet
Teftamentum hujufmodi per fe momentum nullum habeat
utpote contra formam juris publici, cui nemini derogare li-
cet l. 45. §. i .f de R. J. initum ; licet, inquam , ex rigore
juris vitiofum fit hujufmodi Teftamentum, Impp. tamen ex
iberalitatefua. neignorantia jufta teftatori noceat, (cujusvo-
luntati ultimae quam maxime fubveniendum eft) amp; hoc fu-
ftineri voluerunt, ut perinde haberetur firmum , ac fi , ut
oportebat, fadum effet- S^ J.J.detefl.crd.l.i.C.detcftà
tam.
X X X I I L
Per accidem vero inhabiles funt teftes quidam ratione con^
junSionis alii ratione Inftitutionis. Et quidem ratione con.
jmBtonis filius in Teftamento patris, cujus in poteftate eft
teftis efle nequit §. 9. J.de t.fl. ord. Sed amp; fi filiusfam. de
caftrenfi peculio poft miflîonem faciat Teftamentum, nec pa,
ter ejus reéte adhibetur teftis, d. §. 9. fecus fi Teftamentum
fecerit filins ante miflîonem jure militati quo cafu amp; Patrem
quot;^^eteftem habet per l.zo.^.z.ff.qtn teß.fac. nec poteftatis-
voea--
-ocr page 16-vocabulum ad libsros tantum , qui in poteftate funtj, fed ad
eum quoque quem quis ab hoftibus redemit, referendum eft
d. (. zo. §. I.
Rmione autem'/ftfiitutionis Teftamento adhiberi teftïs non
poteft heres fcriptus vel is qui in poteftate heredis eft vel pa-
ter ejus vel fratres §. lo. J. de tefl. ord. nuilus enim idoneus
in re fua teftis intelligitur /. lo. f. de teflib. quod tamen ad
Legatarios extendi vel fideicommillariosnon debet §. u. y.
de tefl. ord. cum omne quod agitur negotium inter teftatoreni
amp; heredem geftum intelligatur. §. lo. J.eod. amp; qusfo quo
jure, quove pretextu eorum teftimonia recufabit heres'(non
enim ab alio quam herede repellendi forent) qui vel hoc te.
ftibus debet quod amp; ipfe univerfam nadus fit fucceflionem ?
lit rede Bachovius.
Tefl amentum euncupativum eft quod teftator viva voce fa-
cere voluit J nuncupate autem heredem dicituris, qui lingua
amp; verbis heredem pronunciat : unde nuncupate heredem amp;
heredem pronunciare , pro eodem ufurpantur l. 25. jf. qui
tefl. fac. ceterum palam hic voluntas nuncupanda eft l. ult.ff.
dejur. codicill. non utique in publicum , ièd clare ac intel-
ligenter, ut à teftibus exaudiriintelligique poffit l.zi.inpr.
f. qui tefl. fac. ^ /. 21. §. 2. C. de teflam. Proinde quod in
Teftamento fcripto neceffarium haud eft /. 20. §. pen. ff. eod.
In nuncupativo omnino neceflarium putamus, ut teftes in-
telligentiam habeaiit fermonis teftatoris quo facit. /. 209. ff.
de KS.
X X X V I.
Hujus autem Teftamenti eadem funt requifita quœ fcripti,
Scriptu-
-ocr page 17-Scriptura excepta , fubfignatlone amp; fubfcriptione. Tcftator
Cnim prïfentibus feptem teftibus iifque idoneis , ilmul uno-
que tempore colleäis , atque ad id fpecialiter rogatis, unp
eodemque contextu ultimum voluntatis fus elogium narrât,
fluncuparque palam heredem , quem fîbi delegit ac inftitmt
/. 2i.§. 2. C.deieflam. amp; /. 21,/, qaitefi.fac.pof Eftque hxc
nuncupatio heredis de forma teftamenti , adeo ut omifTa ea,
licet retulent fe teftator ad fcripturamaliam, qua nomencon-
va^zo rf : rquot;nbsp;^^
ma C.àe teflam.nbsp;^
Attamen necfeffe non effi' ut teftator cum
tur verbis formalibus ac fcikmibu. :
fe defierint C. de re/fam.
bet, teftes ideoaccitos, convocatos , qùod vIlitTe^
tum fine fcnptis condere aut in fn-mfîc i- ^^quot;amén-
eo quod fcrijturam profot aVquot;no Sf^f tV
quiratur, teftibus intelligi- poterit? ^ ' ^
r
■f,
Nec praterea Teftamèntum definet effe nuncupativum If
çet expoftfadoad rei memoriam (ut fieri folet) rZl.t
in fcripturam; cum voluntas teftatoris, non fcriptura ^^n
ftgt;tu« Teftamentum vel fcriptum vel nuncupativum
ff. de fd. inflrum. amp; l. 29. C. de teflam.nbsp;f
Ita fatis diaum putamus deTeftamentofolenni tum fcrinto
pertinerevifafunt, certepro'
Äiufnbsp;de viTeftaS
V quot;ecti cjufque efFeâu fub;ungamus. Et hujus quidem ea vis
Cnbsp;eft.
-ocr page 18-eft, ut heres, qui fucceffionis eft capax , in univerfum de-
fundi jus fuccedat, nec imperiali'refcripto impediri po{fit aut
relcindi Teftamentum /. lo.C. de teftam. quoniam nihil eft,
quod magis debetur hominibus, quam ut (upremx volunta-
tis, poftquam aliud veile non poffunt, liber titftilus /. i.C.
de S.S.Ecclef. adeo ut voluntas teftatoris lex fit in Teftamen-
to Nov. 22. C. 2. ejufque prohibitio legis prohibitioni fimilis
l.ßn. C. dereb.alien, non alien, dummodo ca legibus non ad-
verfctur: Nemo enim in Teftamento fuo cavere poteft quo-
minus leges in ep locum habeant /. ■i'^.ff,delegat. ^ /. 120.
ff, de F. S.nbsp;•nbsp;■nbsp;.
Upgt;de fi quid ex folennibus omittatur contra legum prae-
fçripta adeo corruit Teftamentum ut ex eo ne ipfe Princeps
hereditatem fibi vindicare poifit ., uti fïpe.conftitutum eft /,
\.C.deteflam. herefque ab inteftato defunéli bona cedere he-
redi fcripto non teneaturneve legata in eo relida praeftare per
/.12. 2.1.$. I.e.de teßa/»' nifi tamen fit certus de volunt ate
defuniäi tunc enim ipfum, in foro faltem confcientiae, tene-
ri, quod defunéèus voluit, adimplere, veriuseft. fac. l. hU.
C. de fideicom. Quicquid in contrarium difputat vir. Cl./»^.^..
Dtgreß. c. 34. amp; fiqq-
Illud autem juris certi eft ut qui ex Teftamento vel ab in-
teftato heres extiterit : amp; fi voluntas defunäti jure non fub-
fiftat, tamen fi fua fponte agnoverit, implendi eam neceiïî-
tatem habeat /. 16. §.i.C.detefiam. atque ideo ultro fifolve-
rit legatum heres, repetere non poterit l. 2. C. é fideicom.
fed amp; illud poftremo fciendumeft, Teftamenta fecundumlo-
Ci, inquofafèafunt, confuetudinemritefafta, ibiqueetiam,
ubi diverfae obtinent folennitates, valere ac Effeâum fortiri,
tam quod ad mobilia quam immobilia bona, ut eleganter
i s.
19
probat Sandius 4. tit. udefin.i^. plane, fi lex exprelTe
teftatores fequi jubeat ,us loci, in quo bona fita funt , aliud
dicendum eft Ant, Perez C«^.nbsp;^ ^
quidem de Teftamento folenni. ^
X L I L
Teßamentum Privilegium eft in quo plura vel quaedam fal.
^m Wenn,a remifl^i funt. Quod rurfus vel publicum S
ve p ivatum. PMk.m eft quando coram Principe per fup
^.cationem vel apud ada Jud.cis aut Municipum , TeftZr
-mentis fus poftremum puWicat judicium!- aimd I 1 •
teft, licet teftes nulli albiti fJerincTL^c^tl^^^^
Privatum eft Teftamentum militare. auod ^ a/im- ■
ped.t.one occupato. quoquomodo
que ullis et,am teftibus, fi voluntas T ^quot;^'quot;^tur abf.
Vid.
fimiliteramp;TeftamentLlS:^quot;^^^^^^^^^^ C. W.
Patns propr,a non notis fed literis plenis ronf. ' quot;quot;
teftes dÄrat, modo de volunta^enbsp;quot;quot;^^os
/. C.fam. ercifc / 21 Knbsp;107.
ußam.nbsp;^nbsp;^ quod ßm C. 1
X L I V.
'nbsp;V,d.
-ocr page 20-Vid. C/^r. §. Teßamenru9hqmfl. 6. fed hxc aliaquelatius perfe-
qui prsfentis non eft inftituti.
T quot;^SusfruBus ficedatur ExtraneoJ ad^roprie-
^ tarium revertitur.
Lex I.e. de refc. vend, in transaäione locum
non habet.
Tœnacapitis non tantum inMurorumCivitatis
violât or es ^ fed ^ municiftorum obtinet.
Mandator vulneris tenetur de cade fubfecuta.
Nec tantum ante fedpß litem conteßat am
mellum corrigere licet.