|
*> , Ö«/
|
|||||||||
|
VV. VAN VELDES
EINHERT
treurende^
H O P S P E L-
éMi/erias froperant fitas
|
|||||||||
|
zAudire miferl.
|
|||||||||
|
IN 'sGRA V EN-HAGZ-
|
|||||||||
|
Vyt de Druckerije van DiukMauï.
M. DC. XL, |
|||||||||
|
wss^smm
|
||||||||
|
AENDEHEER
JOHANvandenBROECK
Commis vande Finantien van Holland
ende Weflvriefland.
Mijn Heer ?
N V midden nuan uDVen arbeid 3 daer inne gy ten
dien/te 'van ons lieye Vaderland\om de zenuwen des Oor logs te helpen handhaven^ ende <~uoor *t ve~ mcene beHe te zyrgenjair 't wel ende V ouaïic!^ ' fbreecken met een goed'gemoed deus-geiende , uvre Kinnen ajjlcoft; kom ic^u ophouden met dee^e mijne weinio bladen : vvaerinnegy meer yvers zjdt vgén 3ah yernufis end? ktwsis. Zijnde mijn eenig oogmerc^ge^veeB,om my zchen ende andere te doen denden, op de vreldaden, die ( na dat onze njpor- Oudercn het onHjdelicfyoc^der Spanjacrden ajgefchuddet hebben) )'•{ * 'God
|
||||||||
|
God zo dickrnael ende inzonderheid 'm 'tjaer 1631. met het <ver-
breechen wm 's wijands macht ende Wegneemen wan haere floepen, door de te egenwerckingen <-Ustn zjjne Hoogheid, ons heeft beweezfn. 'T welck^ my gedacht heeft of geen beet er manier te kgnnen werden -vertoont , ds in een Hofspel (dat andere, on- duitfch fpreecr^nde} eenTragosdie noemen) om dat door dufdmioe afbeeldingen de gemoederen meer konncn Werden bewogen, lc£ bekengaeme^dat zeelandere met een beeterpendit werckjzouden hebben afgemaelt^maer die zijn beH doet en ü niet te Wijten ende fchoon iemand daer op zoude willen fmalen-^o zalickjlencken^dat gelijc^de Nijd niet en laet3met haere zyvarte tanden in te maren, dickyvils den befte tuiden \ der wekker getrouwe arbeidsvoor 't Vaderland 3 geljjckjils de uwe t met gemeene danckbaerheidbe-^ hoort te Werden wergolden-jckjichtelickjet hebbe te werdragen* Een oud Grieckfch Dicht er^diens naem onbekent ü>zeide De Nijd is 't boofte ding: maer hier in is zy goed,
Zy teert haer zelven af, gezicht en' hart en' bloed. ïckyveet by my zelven 3 dat ick^ heb een oprechtenyver ende dat
deeze mijne oeffening (die icl^ wan mijn tijd heb afgefneeden) woortkomt uit een goedhart. éMen kan die klein ende wring ach- ten-, Uiteren en kan men die niet met recht: en alfmen dat deede, gelijckweeldengoedenyver,zelfs yan degeene^die in haer arbeid, billickjzjjn tepr'ijzen', qualickyyerdopgenoomen, zo zoude ick^het ^verachten ende gebruicken neevens grooter luiden} die dickmael t'onrechtgelaslert werden, deezsfpreucke wan éMenander een ander oud Grieckfch Dichter Hy
|
|||||
|
l
|
|||||
|
Hy die de laftering zo lichtelick gelooft
Deugd zelver niet3 of is maer kiadfch en' flecht van hoofd.
'De mertooners man mijn werc!^ zjjn dlegader mijandlic^, als
hebbende haer Tooneel tot ende ontrent Rozend&d in V leeger 'van Sant et Cruz., die aldaer neergejïacgen Dvas} ici^ heb l om den tijd "va.de gefchiedeniffe beet er te knooöen ende te binden) een Uojfelicke ^Brabandfihe yrouyye} die ici^ Rein herte noeme^nde daer ma dit Spel de naem moertgebracht uit tAntyyerpen tot Rozen- daelin V leeger3 deryyaerts yanhaere bekommeringengedreeyen-t om de tijdinge van de mloot}(daer op haerman^die icky ermander noemden mande moomaemBe ü ) zoo meel merder te zjjn» Icf^ heb ooekj om 't wercl^meer luiBers te geeren de Aertshertoginne ]fabel merzelfihapt met VV'aremond haeren Raed aldaer ge- bracht ,/choon die daer nietgevyeeB en ü : het yyelcke niet en ü tegen de wet der Rijmers ofte Dichters, deyvijle men molgens de zelve gebeurelicke dingen, om te eieren , tujjchen beiden mag mengen, als die met ongerijms in zich en hebben , ende met hot yyerekjoyereenkoomen }%ulks dat Horatias daer man zeit j Het ftaet den Schilders vrij : 't ftaet vrij hun die daer dichten ,
Het werek van haren geeft, nae luft en zin 3 te richten.
*De tvyee Ie Be ReijenbeBaen uil.^Bredanaers }die ickjmede tot
Roz/ndael brenge 3gedreet>en deur nieufgierigheidende hoo^e man dldaer te zullen hooren dat de zege aen de zijde zal Wezen man haren Erfheer j daer nae zy yyen/chen ende nae haere merlojfinge man het Svaenfche joc{. De N ijd zal mijjehien zeggen y dat dit yyerekje laet by komt, ende dat diegefchiedeniffe nu niet merfch3 ):( 5 maer
|
||||
|
maer oud ü} dcch daer tegen malt te antwoorden 3 dat hier deur
de geheucheniffe mande genooten Weldaden Werd memieuwt, ende alfmen man oudheid zoude Willen zeggen, dat dan alle ei fchiedemffen die ever honder ende duizend jaren zjjn moor- gevallen ende dagelic{s in deezjrmougen afgebeeldet Werden 3 mrijWat te laet koomen; ende ware te Wenfchenjat meele mande oude Neederlandfche gefihiedenifen, die meel aenmerc- {ens ende naedenckens waerdigzjjn, den molckefomtüds /eeven- dig Wierden mertoont om de geheuchenijjè te merverfchen. lek heb mijn Wen ^niemand beet er hpnnen toeeigenen als « . die niet alleen deeze fanfi grondelicl^ merBaet ende zelf een 'werc^er zjjt man meele trcfelic{e ende aerdige gedichten, maer oyer- lange getoont hebt my een mriend te zijn. Neemt dan deeze den met die toegeneegentheid daer meede gy gewoon züt my te bejegenen, ds die my de eere hebt gedaen man u te leeren Kennen, ende man niemand te recht bekent en zjjt, dan van degeene die deelachtiggeWeesl ü man u openbartigen ommevang tWpffele niet of zult er al 'teen of't ander mermaecl^in min- den , Want het jlechte al mude zjjn mermaeck heeft. Uape den mijjihie?jden funij feffbienhondert ende meertich. |
|||||
|
INHOVD
|
|||||
|
I N H O V D
van dit
HOFSPEL
|
|||||||
|
DE vijand lange jaeren bezig geweeft zijnde met het maken
vanveele platboomde fchcpenende floepen, komt daer meede van Antwerpen 't Scheld af; ende loopt voorby Bergen. Zijn Hoogheid, met ons heirlecger daer ontrent,de Spaenfche macht ziende voorby fchieten, vaerdigt aenftonds fcheepen af wel voorzien van alle voorraed tot den zeeftrijd die de vijandlicke fcheepen volgen, de Spaenfche onderweeoen met verloop van 't getij ende anders opgehouden zijnde, werden eintelick van d'onze onderzeilt, tegen de nacht raecken de twee vlootenflaegs ,de vijandlicke vloot werd vernielt, veel duizend menfchen gevangen, de floepen genoomen ende verovert, ende werdalzoodat werck,met zo groote koften ende langen arbeid toegeruft > te fchande gemaeckt. De verhandeling vata dit werck begint ontrent twee uiren voor
daeg, ende eindigt 's anderen daegs morgens oock voor't op-
komen vanden dag. Het Tooneel is tot ende ontrent Rozendael in 'tleeger van
Santa Gruz.
|
|||||||
|
OP
|
|||||||
|
O P
W- van VELDES
Hoogbdrayend Treur/pel,
REINHERTE genaemt:
A E N
Hollant ende Zeelant.
|
||||||
|
SChoon-fufters, oudfte Volck, getrouwde Bond-genooten,
Die eerft den Spaengiard hebt te Landen uyt-geftooten, En over Zee gcjaeght; alwaer ghy naderhant Hem mede zijt gevolght} u weder hebt gekant, Maer hem niet heel gedempt. Te land' is veel bedreven, Maer wie ift die het merckt dat 't Spangien fal begeven ? Dus gaen de jaeren door, en naer een grootc koft Ift vechten even fel als of het eerft begoft. De Luyden vande konft, die mette vlugge pennen Gewoon zijn naeft de Koets van haren Prins te rennen j En alles acht te flaen, die rijmen altemet Dat dienftigh waer' gevolght, maer maken noyt een wet. Veel mengen in 't gefangh, veel brengen opToneelen Dat Hollant lacchen doet, dat Zeelant plagh te ftreelen. Dit is den flechften aerd van diemen Dichters noemt, Daer om foo weit van my een ander Hert beroemt, )••< )••( Dat
|
||||||
|
'Dat R e Y N en wackeris» en dat fich Van den Ve l di
Recht t'Zeewaem in begeeft, daer 't foo veel lauwers telde Alft oyt gevechten frgh; maer onder allen een Die in een oogen-blickbraght Brabant in't geween. Dat treurt hierwattet magh, en hoort in hooghe fanghen Hoe Zeelant op een dagh heel Spangien hadt gevangen. Een Sc hou wfpel inde Kreeck. Te land'is wat gedaen t Maer'kwachtetuytte Zee fooSpaengienfalvergacn. Het fpel dat Hollant fpeelt, den oorlogh die wy voeren ' Is langh genoegh vertoont temidden inde boeren j Mijns oordeels, woelden wy tot Spaengiens laetfte wee,
Wy fprongen van het lant 3 en drongen op de Zee. C. B»
|
||||
|
A.E H
VV. VA N VEL DE,
Op het uytgeet'cn <-vdn zijn
REINHERTË.
GEtrouwe hand,die onbezweeken
Oock inden Kercker hebtgebleeken* Doen om uw's Groote meefters zael
N iet klonck dan yzer ende ftael:
Dien Kercker > ftrijd van onze tijden, De welck' men doen nochzach benijden 3- Dien Kercker van veel, meer geacht 3
Dan voorfpoeds gonft ,- dan Hoofiche pracht:
Diens vrucht Reinherte gaet verklaren = Zijn glants, en' uwen roem vermaren , En watm* in znlckenboezem vift3
Daer Vreed' en Liefde over gift.
Die door exempels van meer' Treurfpel .- V als voorweetend maeckte veur-ftel: Dat oock in zijne lijdens prent >
Moft ware biijfchap maken endt._
VViltghy dan 3 gnsge Leezers, vveeten Hoe dat den tijd daer is verlleeten En5leeren Kercker, dienden'Heer?
Reinherte leerci' en' zijne leer.
t,. v.
SPTIE
|
||||
|
SPREECKERS
ende
VERSCHIINERS
in dit
HOFSPEL-
QVADEN Engel,
Santa Cruz.
De Schim van Spinola.
De Schiin van Montecvcvli,MwöW
't Tooneel fcbietende tender fëreecken.
Reinherte. ISABEL.
VVaremond, Raeda>anlfabel.
Balanson.
Een Spy.
Hidalgo.
Drie Schimmen, 'van mergejlagenen op de Floot.
De Schim van VeRMan de RymanrvanRemberte.
Een Bode.
Rey van Spaensche KriigslViden.
Rey van Rozendaelsche Hvislviden. Rey van Bredanaus, EERSTE
|
||||
|
EERSTE BEDRIIF.
Quaden Engel.
Y Heemel fchudd't en beeft •> en' gy zoo hekfrc
ftarren Ontzet' u; ziet de mond der aeiden openfparren 3
^Verfchrickt voor deeze komft': gy zilverblancke
Maen, Befchiet' en' taen't ; ick zouck' in duiiïernis te gaen,
En' haet het klare licht. Niet dat ick voor de vonden Mijns boosheids, wil een dack, of fchuilhol voor de zonden; Mijn fchaemt' is verre weg. Al wat ickdenck' of doe s En fheckt maer, hoe mijn Rijck te meer zal neemen toe, En' 't Hemelfch breecken af: daer toe ick tracht te breiden Ve el duizendftricken; vol van duizend liftigheiden.; Ick waeck' en' zwerv' en' zweef, doordringe lucht en'wind; En' jage vaft rondom, tot dat ick ergens vind' Een fchoonen vetten roof: die weet ick te b eloeren. En' met een ftorm geva'en, ten afgrond weg te voeren. En' zo den Harder 't Vee niet fchutt'e, met zijn ftaf, Ick fleepten 't al tot beuit en' ziften 't klein als kaf. A Maer
|
||||||
|
2
Maet, God, (lach, 1 zonder wien niet leven kan noch zweevenj
Die breidelt my : die doet my fidd'ren endebeeven,
Als ick mier op hem denck'. My heugt noch, hoe wel eer
Een dolle Staetzucht, die daer woeld altijd om meer',
Beneevelt had mijn geeft: zo dat ick niet wou' zwichten
Voor den Michaël; maer zocht hem de voet te lichten;
Die 't hoofd der Eng'len was: en' hoe dien grammen God ,
(My gruwelt zijner) door een enckel woords gebod>
Door eenen hoofdwcnck, kreeg de gantfche Heemelicharen
Van ftonden aen by een. Het wild gegolf der baren
Van 't ongeftuime meir, op een geftolpt: de vlam
Van een onblulTchTick vier, noit zoo gezwind en quam ,
En' roofde alles weg, als doe der Eng'len bende,
Met honderd duizend duifl:, my fchielick overrende,
Eif wierp van boven af. Ick rolde, zonder floot,
De neegen Heemels deur: daer kreeg ick fchoot op fchoot
Van 't dond'rend wolckgekraeck; deur wekker blickfemflagerc.
Ick wierd' met eene zet ter hellen weggedragen.
Ter dieper afgrond, vol van dicken roock en' damp
En' doncker , die men taft: een fidd'ren, eeuwig ramp:
Een ijzing die doordringt: een wringing, als van handen,.
Een ongdefchte vlam : een knarfing, als van tanden.
Dit was mijn loon. Hier aen zag ick, dat hoogen moed
Vaft ftijgt nae haeren val, en' blindruifcht , als verwoed ,
Alken om haer verderf. Ickvondmygantfchbenoopen
In groot' ellend en' zag in deeze nood geen oopen.
De vloeckhiel my gedruckt: De Schepper hoog ontllelt,
En' yv'rig voor zijn eer,dit vonnis had gevelt.
Des ick en', neevens my , mijn booze leedematen,
( Van 's weezens eerden glans, zo wel, als ick, verlaten,)
Totwe'erwraeckvande vlouck; verzonnen al de lift,
Die d'alkrargfte van ons Iooze duivels wift,
|
||||
|
J -
Een fmart, die zich verfpreid: de qualen en' de plagen,
Waer mee' een grooten hoop, al teffens, werd gellagen; Niet zoo en drucken, als de flag, die haer verheft, Gantfch over een alleen 5 en' 't enckel maer en treft. Het alder'eelfte dieijdat eerft de Nieuwe Aerde Al d'and're fchepfels 3 en' haer zelf tot Heere baerde,; Het lieffte teelfel Gods: in wien het recht verftand Onnoozel was doorvloeit; en' mits het mocht de hand Erkennen 5 die het fchiep, aen wien God had gegeeven Een Heemelziend gezicht: een lijf recht opgeheeven : Verfcheiden van het geen, dat in het Woud, of't Meer, Of't Ydel zwerft 3 en' neigt het hoofd ten buickwaert ne'er: Dit was ons aller ftrijd. Ick valfcherd, overtoogen, Met eenvergifteflang, heb vrouw'en'manbedroogen. Verbaftert werd hier door het menfeheiickgeflacht: Quae' kennis kruipt vaft in: al wat de fluimernacht Maer droomt, dat wilmen flucks ten dageraed volvoeren.' De broeder moord zijn broe'r: geen tochten zietmen fnoeren. 'T verdubbeld maeghfehap duirt niet langer onder een; Maer ora^e tweefpalt, bouwt zich Huizen ende Ste'en: DeftoutfternaeckthemVorft. Hierleeftmenongebonden: Men voed en' ftreelt zij n luft: men hoopt vaft zond' op zonden. De palen van het Rijck, hoe gierig uhgeftreckt, Die vallen noch te klein: het nijdig hart, verweckt,
Hooft op zijn naeften, en' kant Rijcken teegen Rijcken. Het zwaerd fchaft, voor 't gediert', het wilde woud vol lijeken. Doe wies mijn Heerfchappij: en' zoo Gods eeuw'ge Zoon, Eertijds geworden Menfch, niet met zijn ftaf 3 mijn Kroon Gebioocken had, en' my geveetert aen zijn banden; At watter Menfchhiet 3 waer'gevallen in mijn handen. Wat was my dit een krack; en' noch zo bleef'er iet Tot fteunfel voor mijn lift. Het Konincklick gebiedt h 2
|
||||
|
Van hein , die eeuwigh God is > Een en* met zijn teelder,'
Streckt zich gantfch over 't Al, en' lijd gelijck noch deelder. Den hoogen Heemel is zijn zeetel: zijnen voet Ruft op der Aerden, daer de Menfch hem dienen moet. Maer nae wat Wet ? hy die zijn glans fal willen naken, Des Weerelds onbevleckt, wat aerdfeh is, moet verzaken. Hiervond ickftof. Ha, ha; aenlockfels, die daer zijt Mijn dochters} die ick heb geteelt van tijd tot tijdr. Mijn weereld, dool-hof; die daer vangt en' houd bedrogen Wat pronck hebt gy, wat prael; hoe fchoon zijt gy in d'ogen* 'Ten is niet vremd: het geen men ziet» of metter hand Grijpt aen; wint al 't Geloof, dat fteunt op hoogh verftand. Zelfs teel' ick tweedracht > in 't begrip van 't Godd'lick fchrijven, Jk fmee' 'tgeleert gekijf: ick doe noodwendig drijven, 'Tgunt 's menfehen geeft verziert 3 hier uit dan rijft den dwang Der zielen, die 't alom den vroomen maeckt te bang. I beer zijt mijn getuig*, wat heb ickdroever wonden > Door u, hier om gekerft: wat ifler volcks verflonden, Gantfch Neerland zuchte > dat den Heemel daer van fchrack j De galm van weerfteuitgafde Spaenfc bekroon cenkrack. Plaifanfens Hertogin, vcrfma'ende 't needrigh fmeecken; D'Albacnfche woedery: devonniflen ,geftreecken, Om Hoorn en' Egmond; die, voor 't oud geftaefde Recht A Haer halzen reckten, zijn in 't hart noch als gehechr. Die fpeelen inden geeft, en' zwieren in gedachten. Een hand vol volcks reez* op, en' d'aldcrgrootfte machten Van gantfch Europa 5 dwong: en' fchoon bynae een eeuw Al kampend' is vernielt: noch hackt de wack'rc Leeuw Al toe i en' houd gcklauwt, den Bondel met deFlitfen. Hier leit de knoop. Maer wie zal deezen band ontlitfen £ Heel Spanjen doet haer beft'; en' zoo dan God niet dkk My fteuitt'e, eevcn als de Gordiaenfche ftrick, |
||||
|
By Alexander, wierd mét eene flagh doorhouwen ]
Zo zoud' ick't Zeevental eens van malkand'ren fpouwen. Wel aen, iek gae; en' meng my onder 't Spaenfche heir j Eerlang zo beeft de aerd' en' danfthet holle meir. |
|||||||
|
SanU Qru%*
D'Onfeübaer' zorge, die ick grooten Veldheer drage;
Voert my ten leeger uit, voor 't ktiecken van den dage. Wat ifïet ? Zelden oit iet groots ten goede raeckt, Daer 's Heeren wacker oog niet ftadigh op en waeckt. Gy Vorft, die, voor u vloot, de holle vloed doet banen ^ Tot daer 't in 't Ooften daegt: die, beide d'Indianen Een fchrick; wijd over Zee, Moluccos rijcken oofd En' 't Peruaeniche goud > ruckt aen 't Lisbonfche hoofd. Diens Naem, zelfs in u knechts 3 geduchtet by de Zwarten a Gebe'en werd en' gevreeft, met ne'ergeflagen harten : Wanneer het aerdfche Volck, ten flaverny bereid, De rugg' hun tot een pad van hare voeten fpreid. Gy pracher, die daer trotft met zoo veel Koninckrijcken, En' die zich Heerfcher fchrijft in Afi' en' Afrijcken. Diens ongekoelde moed , om heel de Weereld brandt Gy tarnt met al u macht en* pluckt hier aen een kant;
En' knabbelt om een beet. V geld het Batavieren: Maer gy, hoe klein , vat toe, en* taft tot in zijn nieren; En' grijpt hem nae de keel. 't Is ver' genoeg > wel aen $ Ick zal u fteuiten, en' geweldigh tegengaen. Van dat, gy > moedig Volck, den hals u hebt ontoogen De Spaenfche heerfchappy: te rugge flaend' u oogen Op 't band'los voorzaed} dat, van overaver tock Gekampt, altijd zich vry gehouden heeft van t jock. A 3
|
|||||||
|
Van
|
|||||||
|
6
Van. dat gy met Wilhelm-, manhaftig ingetreeden 5'
D' Ibeer te bang, u vry gemaeckt hebt uwe Steeden:
Ons Phillips afgedanckt; en' vriendfchap opgericht,
Met Brit en' Franck: haer volck in u' foldij verplicht.
Van dat gy aldereerft u' vryheids vanen zwaeide;
En' 't Borgonjonfche lood des leevens draed afdraeide
Van uwen Veldheer, die, gezeegen in het ftof,
Beiprenckte, met zijn bloed, het DelffcheVorften hof:
Heeft onzen Koning ftae'g, met pijn, zich ondervvonden
Te dempen uwen naem: maer niemand noch gevonden,
Diens herflen, fteunend' op den arm van zijn geweld,
Met lift i of macht, u oit vermeeftert heeft in 't veld.
Wat iffèr uitgerecht ? van elcken drop j vergooten
Door Albas veile kling? een man is voortgefprooten."
De ftercke Batavier, verfchrick'lick voor d'Ibeer ,-
Beftormt hem in het veld: benaut hem 't woefte meer.
De Vloot van ouds beroemt> in groote macht van kielen:
Een yffelick gevaerd om alles te vernielen,
Wat brachtfe ? twild gegolf, gefteigert wokken hoog,
Brack maft en' fpriet, dreef fchip op fchip, en ftietf op 't droog.
Dehey van Turnhout fpreeckt: den Admirant gevangen :
Ten proncke meenig vaen, en' ftanderd, opgehangen,
Vorft Maurits tot een Eer en'Arragon tenfchand'
Zwijg' ick van Heemskerck ? neen; tgemoed ontfteeckt en' brand,
Ick berft' van fpijt en' kan my zelven niet bedaren ;
Als ick bedenck, wat ons by Calpen is we'ervaren.
De engte Gibraltarsverfchrickt en'nieuw'lings beeft,
Zo dick een Hollandfch kiel op hare golven zweeft.
En' 't heugt noch den Ibeer, hoe d'Amftelfche matrozen
Verdubbelden heurflag, met ongewachte pozen.
Den Admirael, halfdood, ontfchinckelt, met zijn ftem
Zijn volck dreef aqn en' won 't: zijn lefte woord had klem."
|
|||||
|
Een
|
|||||
|
Een hittige matroos in't ent'ren, toog en' fleurde
Een Spanjaerd over 'tfchip, en' vol van vlamme, fcheurde Zijn borft al razend' op, ick win 't 3 fprack hy. en' greep Hem't hart ten boezem uit, en'gaf't een bkfeneep, Met zijne tanden, dat het knarfte: 't wil niet fmaken, Zey hy, daer is 't weerom, en' floeg 't hem in zijn kakend Hier lag TartelTusroem. Dom onluck zat aen 't ftier, En' lift en' ftae'gefpoed vocht voor den Batavier. Ontrouwe Staetzucht; roof en' eigenbaet meineedig; 'T ontzeenuwt oorlog: kift en' kas van munte leedig j En' ingegeeten fchuld, den Koning heeft geport Te bidden j datmen ftrijd voor twalef jaren fchort'. Herfchepten aeffem > en', van nieuws, verga'erdefchatten^ Bellona weckten op »en' de'en den krijg hervatten. 'T fcheen Spinola, doe haeft 3 een dubbel heeventijd Gekoeftert, zou' weerom, de zwartgetande nijd Ten fpijte >macht en' brein te zamen in gaen fpannen l Om 't Zeeventallig Volck kloeckmoedig te vermannen. Wat doet hy ? 't eenig flot 3 voor d'onverwonne Zeeuw $ Het Berger fchuilhol van de watertree'nde Leeuw; Kan tuigen van zijn komft' en' teffens van zijn vluchten. Geen ware vroomheid■, maer' 't geluck van goe' geruchten* Heeft Spinola gedient. D'een eerkrans op zijn hoofdt, Was 't ov'ren van Breda 3 dit 's 't al, maer wie gelooft ?
Wie acht dit groot ? Dian' was tienvverf haers hoofds luifter
Volrond 3 en' vve'er gezet} den zilv'ren pruick in duifter.
Zo meenig Spanjacrd', Wael en' Duitfch, door'tfcherp vernielt».
Ten loopgraev' ingeftouvvt; zo meenig menfch, ontzielt
Van 's leeger kommer: zoo veel fchatsfftiet fpae n, verdroncken.:
Ten fchans ,'ten dammen, en' ten grachten ingezonckeru
Noch vvaegde S pinola; noch dreigde d'Eevenaer :
Of hy verwinnen > of vvee'r ruimen zou' van daer»
A 4 Das
|
||||
|
8
Dus heeftmen Krijg gefleept, om langh in twift te duiren:
Krijg, óiz ick einden zal , in tweemael twaelef uiren. Schim Van Spinola»
Wie (looit mijn geeft? wiehaeltmy herwaerts op,en'quelt
Mijn ziel, dierufte zoeckr, door 't onderaerdfche veldt è De groote Rhadamanth en wou' niet dat ick leede Den fmaed en' hoon} die my een ydel fnorker deede. Hy baende my den weg. Wacht» zotten vvaenwijs, wacht De boo', die u voorzeit den val van dommekracht. Zo haeft den ouden grim my zag ten oever fpoeijen; Hy 3 nu ter halver ftroom; quam ras te rugge roeijen> En' ioed my geld'Ioos in} daer meenig reizer ftond Aen d'overk int gereed, het vrachtloon in de mond. In, zei' hy , dat ick u, met ijl, ten oever zette, AI voor ick geenen hael : Hy zei' 't en' eer ick 't lette 3 Zo was ick over Styx: uit, fprack hy, maeckt u voort -, Zegt Cruz, dat ick verwacht' mijn vrachten ftreeckter boordt. S, Cruz^ Wat galm is dit ? ach my ! hoe kom ick dus te vreezen ?
Hoe fchrickt, hoe ijfl: my 't hart! en zie ick niet het weezen Van Spinola ? of is 't een fpoock ? mijn lichaem trilt, Gelijckhet beevendried,dat van eenfnorwindgrilt. Spinoht. Leert waerheid, fmadigh menfch,wiens eere zaeght gy klimmen
By Phillips, als de mijn' ? die doch ter hoogfter kimmen» En' top gefteigert: door u' hoon ontluiftert werdt. Waer was ick Spinola van Maurits oit benert; Daer ick mijn Volck en' my rlïet wijflkk heb onttoogen ? 'T gevaer > dat ick voorzag ? de verreziende oogen Eens Veldheers,gelden meer, dan d'onverfaegde moed Vqs dommen bulderaers t die noo'loos quift zijn bloed. Watf
|
||||
|
Waer heb ickriiet forawijl de Belgicaenfche Steeden
Met tijd vermeeftert ?- Doch gy Spanjaerds noch t'onvreedetï ^ Dat ick aen Maurits hoofd geen grooter luifter gaf, Verdubbelt Fredïicks glans, en' laftert my in 't graf. $*Cruzt Mijn tonge kleeft, wie daer? ickzwijm:geendoo'zodeluWy
Als ick; 't lijekt Cuculii SP. Zo zween hy uit de Veluw : En' zoo zal korts u' Vloot > door fnift bedeckt, met fchand Verftroijen, zoo zult gy ontruimen 't Prinffeland. Wat zie ick Volcks, eer lang, in Charons veerfchuit vallen > Door golf, of zwaerdvernielt! hoe graeuw zie ick de walkUj Van die hy heeft gelöft, en' die hy nieuwlings Iaed l 'T is verr' genoeg, wel aen: de rode Dageraed, Voorlichtftervande Zon j wil my niet langer lijden.' Ick fchey, en' wil voldoen de pijnelicke tijden, Die my van Minos, by Cocyms loome vliet 3 Beftelt zijn; daer ick door een reet, en* anders niet ^ Het EÜzeefche woud kan zien, en' blijf gebonden Ter voller zuiv'ring, van de weereldlicke zonden. $\ Qm%. Beid, dat ick noch eens ipreeck: waer blijft gy zoo gezwind,
En' waeitvoorby my heen, gelijck een lichte wind. Gelijck een blickfem berft in 't Ooft, en' is gevlogen, Dwers over, meteen zweacfc, daer Phcebus luickt zijn ogen. Gelijck een looze fier* eer ft onder d'and're fchijnt, Die fchielick fchiet ter ne'er 3 en' inder ijl verdwijnt. Of vieezde gy mijn arm ? wat zeg ick arm ? de wafem Van Santa Crutzen mond, en'uitgeblazen aefem. Want had ick eens gehemt, of hartelkk gezucht: 'T ellendig beeldfel waer' vernietigt in de lucht. Doch 't was geen eer: mijn kamp ftaet open teegen Leeuwen. Ick fchey van ftonden aen gantfeh Holland van de Zeeuwen : En'fchiet hetmyin'tzin,ickmaeckfemeteenflag, Tot flavenvan mijn Vorft, eer morgen fchijnt den dag. B tej
|
||||
|
IO
|
|||||
|
tRey van Spaenfehe Krijgjluiden*
HEt is van ouds heel wel gezeït y
Veel goeds en ftopt geen gierigheid.. Van overvloed en dijt noit vreck j Altijd zo leeft hy in gebreck. De heerfcheid, die haer zufter isl En taft van d'and're zy'niet mis. Haer hebbenfluft, die noit vergaet ^ En zet de wille pael noch maet. Gy wijzen fuft op deeze twee,. Hoofdvijandinnen van de vree'. De ftrijd volgt uit de fuffery > Elck waent het Recht is op zijn zy". Het onderzoeck beftaet daer in, Uit wien de Krijg had haer begin. Die wil dat daer een ander zwijg', Noemt Heerfcheid moedei van de Krijg. Deez' roeptt'er teegen, ende zeit, Z' is dochter van de Gierigheid. De een, of d'and're zich vergift, Wie heeft'er dan van tween gemift ? Wilt gy de nagel flaen op 't hoofdt Geen wijsheid meer, als ons, gelooft. De Gierigheid heeft haer gebroed, En'Heerfcheid heeftfe opgevoed, V'Schoolfch.Vernuft heeft haer gekleed^ En' wel lichtvacrdig uitgereed. Waenwijsheid heeftfe opgetoit, Daeiomzo blijftf altijd beroic. |
|||||
|
t) e Koning die zo veel b ezit,
Schiet ftadig noch na verder wit.' Zijn gierig oog al wijder ziet; 'T veel hebben en vernoegt hem niet, Schoonhy zijn lange armen ftreckt, Van daer de Morgenzon optreckt j Tot daer die in het Weften daelt En' 't hoofd in 't water onderhaelt.' Schoon dat hy werd gebeeden aen, Van Moor en' beiden Indiaen: Haer rijcken oofd krijgt in zijn ichoot3 En alle jaers een zilv're vloot: Noch helpt het niet, noch fpijrhem ,dat Hy voort de wer'ld niet om en var. En' of hy die oock had allein Noch zouz' hem vallen al te klein.1 Dit moft een grouw'lick eevel zijn > En droeg't geen kleed van fchoonen (chijn^ Zijn Geeft'lickheid en' booze Hof» Die zijn bereidfters van dit ftof. D'een leert en' zeit: houd voor een wet 9 Dat gy wel op u' grootheid let. Breeckt ftadig deur: zet uit al vrij De palen van u' Heerfchappij. Hoe gy u' fchreeden meer verlengt ^ En' land en' volck u onder brengt; Hoe dat gy maeckt, dat u' gebiedt Een yder naebuirmeer ontziet. Schoon of't u qualick werd gegunt, 'T hoort u al wat gy krijgen kunt. Denckt dan niet eens, of gy wel moet , Neemt zelf, eer't u een ander doet. |
||||
|
MBVHW^^
|
■H
|
||||||||
|
12
|
|||||||||
|
Die vijand worden wil vatwriendt,
Vind licht een oorzaeck, die hem dient.
Die voordeel ziet, weet wel > terftond,
Hoe hy zal breecken zijn verbond.
De and're, als van hooger hand,
Wil, dat haer Leer werd voortgeplant.
Zy eifcht de Krijg; belooft en'zweert,
Den Heemel zal hem zijn vereert.
Haer voegt wel 't zwaerd 5 datgeeft'lick is r
Maer 't Weereldfchheeft zijn flagen wis;
Dat, zeit zy > dwingt de kettery,
En* brengt een fcherpe vreeze by.
Nae 't dreigend ftael is dat daer blickt >
Werd flucks de Godfdienft oock gefchicktv
Het Geeft'lick woord nu niet en geld a
De Leer verfpreid zich door geweld.
DielefTen maken hittig bloed,
Een onverzadelick gemoed:
Een honger, die daer noit en fcheid l
Een afgrond van begeer'lickheid.
Dus is 't by ons 5 wild volck 5 wild Recht 5
En' zoo de meefter, zoo de knecht :
Wy taften over al maer toe,
En' noit en zijn wy kiïjgens moe'.
O Holland 3 die noch t'avond ftond j
Eens over Maes, op uwe grond;
Wy weecken niet, of al 'tgeree'
Dat fleepten wy ten beuit eerfi mee.
|
|||||||||
|
TWEEDE
|
|||||||||
|
TWEEDE BEDRIIB
*
DE blondeUchtend>fcheidvanTithon,d'ouderoncker*
En' drijft,als inde vlucht,den hatelickcn doncker. De fchoone morgenftar jaegt voor haer 't nacht'lick heir, En'volgt van verr': de Zon ftijgt uit het bracke meir, En' 't wack're daggefpan komt boven 't zichteind pogen : Den uitgefpreiden glans verblickt Dianas ogen, . En'zy verwacht haer beurt'. 'T gevogelt zich verheugt In 't nieuwgeboren licht3en' zingt en' fpringt van vreugdt. Apol' nu haeftvol vlams, doet berg' en' dalen blozen , En' baed zich in den fchoot van haer bedoude rozen. Amyntas die ontfluit zijn ftal, en' drijft zijn vee Te grazen in het woud: alwaer hy Galatee, Zijn zoete Herderin, van verre ziet verfchjjnen: Die beid hy}en'zy mengt haer fchaepjes met de zijnen t En' Thyrfïs aen het Scheld, met Stroom en' Veldgodin Verzelfc hapt, {peelt een lied, van Phyllis erf zijn Min. Daer keftmen vol vermaecks., venioegt van duizend lullen j; Maer ick > vol droef heids, kan een ogcnblick niet ruften.
Vitzinnig menlch; die eerft beftaen heeft , met een hout > Te rijden deur de golf van 't ongeftuirnezout. Een licht gevleugeld hout; het welck, in alder ijlen Zijn ftierman dick verbaeft, voert over duizend mijlen. Wat was 't}dat u bewoog ? een onverzaed gemoed; Dat dom'ling aen 't gevaer, van d'opgezvvoile vloed s Zijn lieve lijf verpand, ten dienfte van zijn tochten: Dk noit en zijn vervult, en' altijd verder dochteiï. ■ B l Eèift:
|
||||
|
14
lierftlockt het vremd gewas: het ongemeen gediert* r De huid, die haer bekleed. Och! bleef het daer: men viert
Niet 's aerdrijcks boezem: en' om wel, met luft, te graven, Verheerrmen volck'ren, en' maeckt vrijeluy' tot flaven. Zo heeft de Koning Ooft en' Weften Indiaen, In.fchijn van heiligdom, gemaeckt zijn onderdaen. Maer bet uitzinnig menfch; diens quae'gedachten vielen, Op zoo een los gebouw van onze Scheldfche kielen. Daerom de heugen zijn verftoort. O fchand'lick werck l Dat meer geacht wierd 5 als de dienften van de Kerck. Hoe meenig hooge Mis enzagmen doch nietfchenden, Om u' vervloeckte romp gezwind ten ftroom te zenden ? En' waentmen dat het ons zal dijen tot geluck ? Mijn droeve ziel, ach my I wat fmart, wat groter drucfc Beeldgymyin? moftick, Vermander,u verkiezen, Alleen, om datickdan terftond u zou'verliezen ? Heeft ons de Min gevoegt ? om de gevoegde twee Te fcheiden weer door t nat van dopgeblazen Zee ? Of is 't een weez' ? men weet, dat meenigmael de nachten ,- Terwijl wy zijn in ruft , ons voeren in gedachten Het afgedruckte beeld der zorgen, daer den geeft, Des daegs vol angften 3 mee' bekommert isgeweeft. Den Heemel is getuig van al mijn droevig lijden; Van tranen die ick ftort: van ongemeene ftrijden > Die ziel en lichaem voelt ,gewentelt in verdriet.; Zo lang geen beeter oog u' blijde komft' en zier. Gy zelf, Vermander, 'weet; hoe ick my heb gevonden : Doe, van 't onzalig fchip, de kabel wierd ontbonden: Vftierman wende: dematroos,deborftvol viers, - Her zeil toog in de wind: de ka was vol gczwiers Van ïfabels gefleep.?. hebt gy my niet bedrogen ? Éa'arttiai gy my te recht ? zo zaegt gy aen mijn ogen Mijri
|
||||||
|
Mijn hartenleid: het rood, dat op mijn wangen fcheen 3
Allengs verblekkte, en' in 't leftegantfch verdween. Mijn borftwierd koud als ijs. Ickzag'eru opletten; Want gy, bekommert,zocht de pijn wat nee'r te zetten.1 En' wenekte hand en' oog en' boogt u heele lijf. De Vloot voer deur. kk hiel mijn ftracke lichten >ftijf Geftert op u, totdat de ftralen my begaven. Om 't fchip (God hoede my voor 't fpoock) vloog ftae'g een ra- Die met haer fchrale keel u maende tot het graf. (veo^ De moed ontzonck my} en' 't gefheeden harte, laf Van weedom, porde my ten oever nee'r te zijgen. De laeuw' en' zilte vloed ten ogen uit quam ftijgen, En' golfde in het Scheld i der ftroomen boezem zwol Van mijne tranen 3 en' verhief ten boorde vol. De bruine Avond, bracht de bende van den duifter: De Zon, in Tethys fchoot, den dag, van al zijn lutfter >> Berooft had 3 en' alom zocht yder menfeh zijn ruft. Ick, van mijn klachten moe' 3 doch onverzaed, had luft,' Noch zin, en' niet en kond' ick onder dack geraken. Geen fpeelnoods byzijn koft mijn zwaren moed vermaken p Maer d'eenzaemheid alleen y gaf't harte plaets ^en' ftond, Tot zucht, geween, gepeins., daer 't al zijn trooft in vond»< Gy heiligdom., die ick met tranen heb gebeeden , Getuigt ,.,wat ick te nacht onfchuldig heb geleeden.
Gy velden rdaer de galm van mijne ftem noch momt; »1;
Getuigt, hoe dick mijn tong Vermander heeft geno'mt..
Een zuizing van een wind mijn harte dee' vervaeren. ; .-=■
Verheft gy , zeid' ick, zoo verheffen haer de baeren»
Met fchip dat hobbelt 3 en' de ftierman is in nood :
Breeckt 3 wind, u aefem, of Vermander die is dood.
Wanneer ick Cynthia fomwijl te licht zag blinckeri r
Zo riep ick, deckt u hoofd , of'gy ontdeckt de pincken ?.
B 4 D'&ar
|
|||||
|
/
|
|||||
|
16
Daer óp de Zeeuw vaïHoert, verbergt u' klaer aenfchijn 5
Tot dat de floepen, en' A^ermander veilig zijn.
Wanneer ick dan we'erom haer fackel zag gefcholen,
Met woleken overdeckt; fprack ick , laet hem niet dolen ,
Of al mijn zinnen zijn verdoolt: indien u heugt
Met wat een lieve luft, met wat een groote vreugdt,
Gy u Endymion wel eertijds plaegt t'onthaelen,
Hebt deerenis met my: doet lichten uwe ftraelén
Op mijn Vermander, eer hy in zijn ftreecken feilt
En' door den doncker in zijns vijands handen zeilt.
Dus was ick ftae'g om u vol angften en' vol zorgen j
En' bad den heelen nacht: tot dat ontrent de morgen ]
Zo ick noch was op weg ( mijn gantfeh bedruckte ziel»
Door 't woelen afgeflooft) een flaepmy overviel.
Och droevig beeldfel van mijn fmarten! of God gave^
Dat doch dit voorfpoock, u , en' my, niet bracht ten grave 1
Och! of ick van u' mond deez' tijding mocht ontfae'n,
Reinherte, weeft verblijd; u droom is ydel vvaen.
Hoe vreez' ick, leider, neen. My dacht dat onze fcheepen l
Diep op dés vijands ftroöm', haer vonden, als beneepen,
En' allerzijds beftormt: gy, op den Amrairael,
In dapperheid gemoed, lloegt met het woedend ftael,
Hieuwt hand en' armen af, van die u boord beklommen %
Of kloofd' haer beckeneel: fomvielen af, en' zwommen 3
Om 't lijf te bergen: fom ten gronde zoncken neer.
V' vroomheid leed' niet, dat doch iemand, met geweer,
Zich teegen u verhief. De vijand was gevveecken,
Voor u' geweld; wanneer ten golven uit quam bieecken 3 •
Eenbriefichendy fs'lick dier, tot hulpe van den Zeeuw.
'T wanfehapen Wonckr was ten halven als een Leeuw;
Schoot vier en'vlam,uit keel, en'gruwelicke blieken :
Sloeg klauwen uit, en' toog het roer van 't fchip in fticken.
|
||||
|
- - *7
Nu hiefhet zich om hoog>en' reez' gelijcks het boord 3 Smeet uit zijn fchobbig eind'en' dreigde wreede moord»
Met klaeuw' en' tanden: gy gewapent, met u' deegen s
Vielt mannelicken toe, en' ftond het moedig teegen:
Tot dat het beeft getergt, u greep aenelcken been,
En' (ach! wat grouwel IJ fcheurd' u' lieve lij f in tween.1
Doe viel het af, en gaf een fchrickelicke fchater :
De vificheftaertj beroerd' het grondfop van het water;
Dat, opgezwollen, ras ten fteilebergen ftond;
En' ftolpte Schip, Matroos» en' Stierman, op de grond.
Hierfchoot ick op en* zag al 't nare fpoock veid weenen j
Den ijflelicken droom dee' my wel hart'lick weenen.
Protefilaus trad mee' t' Aulis inde vloot;
En'was den eerften Grieck, die bleef by Troja doodt.
Zal Hantwerp Aulis zijn ? zal Wilmftad Troia weezen ?
Vermander /zal m' u' naem Protefilaus leezen ?
Zoud gy dan, moedig menfih, de wond'ren van de zee
Wee'rftreeven, dat alleen de groote Petfëus dee' ?
Zou 't 't moog'lick zijn, dat ghy een Leeuw ten ftroom aenrandej
Dat Hercules, wel eer, maer dorft beftaen te lande ?
Zijn rouwe lijfwas doch voor zulck gevaerd gemaeckt :
Gy voor een man: u' naem, Vermander, niet verzaeckt.
Ach my! wat gae ick aen, bedrouffte van de vrouwen ?
Of ick doch weederom gezond u mocht aenfc houwen;
Met wat een hart, mijn ziel, zoud' ick u teegen gaen.
Als Chariclea heeft Theagenes ontfa'en,
Warneer hy, vol van vier, de vijand'licke zwaerden
Gebroocken > quam gedaelt in 't diepfte van der aerden ;
En' doold' onzeecker, in den hol van Thiamis,
Tot dat hy vond zijn licht by dood en' duifternis
Zo zou' Reinherte haer Vermander oock ontmoeten,
En' overftolpen hem met vreugd: zy zou' hem groeten,
C Gelijck
|
||||
|
i8
Gelijck Aftrëa plag des morgens Celadon;
Eer hem jalourf heid ftorte in 't zwalpen van Linjoru Zacht, dat ick ftil vertreck' en' fmoor' alleen mijn klachten ï Ziet Ifabel komt oock hier heim'lick t'eind' verwachten 3 En' heeft Heer Waremond, den Raed, aen hare zy' Beftfchuil ick achter 't lof van deezer wilgen rij. Ifahel. Waremond,
MEt dat een blijde ruft, van twalef ronde jaren»
Op ai te vlugge rae'n, was (leider) deurgevaren; Ontviel my noch mijn Heer. Zo zietmen d'eene druck a Veeltijds verzelfchapt, met een ander ongeluck. De wedulicke ftand vervormde half mijn teeven. Ickliet den pronck te hoov' en' hadde my begeeven In 't geeftelick gewaed 5 op hoope, dat de klos Mijns leevensjongewart zijn draed zou'breecken los. En' dat een vord'rc vree' de jongfte mijner dagen, Geoeffent onder God, ten einde zoude dragen. Maer ydel was mijn hoop. Vorft Phillips, opgeweckt, Door niet zijn eigen geeft; 'T geheim te zamen treckt i Men zift de woorden in 's Beftands verdrag begreepen, Met een krijgzuchtig hart. Veel vinden haer beneepen, . Om dat de Bataviers gekent zijn vrije luy'» Niet plichtig aen d'Ibeer: hier drijft een dwerfe buy Door 't midden van den Raed. Elck wil zich onderwinde^ Den ftrick van deeze knoop argliftelick t'ontbinden. Al't ingebracht befcheid werdneufwijs onderzocht: Den fterckften hoop, die wint: de banden zijn ontknocht. 'T geheim befluit den zin des Konings te verklaren, Ais waer't met vrije luy'j doch zonder datfe 't waren» De
|
||||
|
19
De krijgbazuine blaeft, menklinckt den oorlog uit i
Degroote Mars, die dorftna bloed, en' brand om buit.
Ick 's Iands voogdes, door 't vier van ijverzucht gedreeven, Zal in mijn ouderdom mijn hart ten oorlog geeven. En' 't lot is ongewis, wie overwinnen zal 3 Of Phillips dwingt den Leeuw 3 ofkomt'er ftiee' ten val,1 Waremwd' Wanneer de menfeh altijd de weereld zal beroeren, En' met een nijdig hart zijn brandend oorlog voeren. Wanneer die onder leit 0 nae een herfchepten ae'm 3 Wee'rom van nieuws te been, zijn macht zal trecken t'faem, En' ruften zich ten ftrijd : wanneer zy 3 die verwinnen 3 Des roofs en' bloeds noit zat; als arm en' dol van zinnen, Moordgierig, zullen voort deurbreecken ongeftut: Zo kand'er niet beftaen. Een Rijck weid uitgeput Van al zijn fchat en' goed: de Kercken ende Steeden ,* Te gronde toe, verwoeft: de Godfdienft en' de zeeden Bedorven} en' gefchend. Het land leit ongeteelt; En' 't ov'rig bouvolck zit gefcholen 3en' verdeelt In ftroij e hutten, laeg gedoken op haer palen: Onmachtig, om den Heer zijn fchatting te betalen. Verlcheurde Duitfland, tuigt hoe hoog gy zaet in eer, Hoe weeld'rig, en' hoe laeg gy zijt gevallen ne'er. Die van verwoefting zijt een fpiegel voor den volcken : Daer d*afgrond is van moord: des Rijns gerode kokken, Van menichen bloed geverwt: en' wie ziet noch den tijd, Dat Maegdenburg eens ruft, en' Praeg niet meer en lijd ? IfakU Al dat gy zegt, is waer: en' ging het my nae wenfchen, Men zaeg,nóch twift,noch ftrijd: maer vreede by den menfchcn.
Het woedend' oorlog is een vuile kiel; die krielt Van boosheid: een gedrocht, dat alle ding vernielt. Doch d'opperheerfchappij van Phillips Grootevaders Die weckt hem op 3 die koockt zijn bloed en' zwelt zijn aders. Ca Hy
|
||||
|
20
Hy brand en' berft van fpijt , als hy ziet afgefcnot
Het rijckfte en' befte deel van zijner oud'ren lot. Wuremond. 7j) Phillips grootevae'r zijn opperheerfchappije Te breed niet had gevoert i zo hy, Mevrouw, de Vrije-
Vit Slaven had gekent; en', in zijn eed bedocht, Dat hy aen 't voorrecht van de Steeden was veiknocht; Hy had op deezen dag noch wetten voorgefchreeven, Als Hol!' en' Zeelands Graef: hy waer' alfnoch gebleeven De Heerfchap van den Vries :.noch zouden d'oude Rijn Den Yflel, Maes en' Wael zijn goude ftroomen zijn. Mijn uitgeberfte tong te verre los zou' breecken (fpreecken. Devreez'voorftrafmaecktfchuw. lfah. Gymeugt wel veilig lek heb geleert het oor te leenen aen 't verftand: En' min een wijze les.. War. Mevrouw, dit kleine land, Van allen eeuw, voor vrij bekent, heeft kloecke mannen, Geduiiig, voortgeteek: een volck dat als verbannen Hiel alle flavernij: doe Holland 3 uit het wack Des modders, 't groene hoofd eerft jeugdig boven ftaefc. 'T vermeerdert maegfehap zich den Rijnftroom langs liet hooren, En' als den aenwas buir en' vremden quam ter ooren, Wies tecgen haer de nijd. Men nam een Landvoogd aen , Om , onder fchut en' fcherra, de vrijheid voor te ftaen. Die gafmen macht en' goed: de macht ftond hem bdchreevea 3 Goed wierd uemtoegevoegt, om Graeff lick van tcleeven. Het volck dat voormaels in gehuchten was verfpreid, BeflootzichvaftinStee'n : eenvoud,godfdienftigheid,, En' tuchting, ftack. daer uit. Der Graven ijver, brande Voor't Chriftendom, vanhier, tot in den Heil'gen lande. *T Bataefiche Kerftenzwaerd, den Mahumet verwan. De domme Muphthijs vloo'n met haren. Alcoran. Der Leeuwen vlagge zich de wcereld deur liet blijeken l Ea Hollandsn.iem,dieklonckinaUeKoninckrijcken. (Hoe
|
|||
|
21
( Hoe vierde Floris roem drong alle Hooven in,
Getuigt Ciermond, en' haet' nieufgierige Gravin. Heillooze Vrouw ! de kift en' keurigheid der oogen, I leeft Floris, heeft haer maiij en' haer, 'm 't graf getoogen. Hy fchrickt, die des gedenckt: zy had den ouden Heer Veelhoorenberftenuyt,vanFiorisdeugden' eer; En' van zijn groote da'en. Och, mocht het u behagen, Clermondfche Graef, zey zy, dar. deez' mijn oogen zagen Den vroomen held: diens lof, diens naem gy zoo verheft. Hy fprack, gy zult, eer lang, hem zien , die overtreft De Vorften onzer eeuw : om u wil ick bereiden Deftrijdbaen van de deugd :daer op ick zal befcheiden, Al wat ons 't fchel gerucht van vroomheid heeft beroemt j Zo ver' men ftijve Wael en' ftereke Duitfchen noemt. 'T beroep was daer, in ijl zich Floris derwaerts wende, En' wierd verklaert het hoofd van al de Duitfche bende. Ter uire van den ftrijd, de Grave van Ciermond, Met zijnen echtgenoot, op hooger tinnen ftond. Zy zag der vroomen baen, en' meenig helde teecken, En' wapens heurder ftam: doe ving zy aen te fpreecken. Mijn Heer, vergeeft my, dat ick van u' heufcheid bidt Wie hier zy Hollands Graef. Clermonder Heer verhit Op d'eifchvan zijn gemael, begint daer op te zwellen, Van fmart, died'ouden eer als jonge komt verzeilen. Als iemand zich miftrout van eigen zelfs waerdij, En' keurtf een ander toe. Hy treed van hare zy',. En' beril: en' dondert uit: 'k zie d'uire, dat ick fmaeckte, Waerom u' geile lufl: na Fioris by zijn haeckte. Gy brand van nieuwe min. Dien wapenrock aenfehout, Daer op de roode Leeuw blitickt in een veld van goudt: Die deckt hem: maer ick zweer by d'euvel, die ick voele, Gy zult van avond zien, den moord van uwen b oele. C 3 Met
|
||||
|
22
Met klam hy razend af, en'5 als van eenen we/p
Gefteecken, woeld' als dul; en floot zich in de gefp Van 't harnas, dat niet meer die oudelee'n en pafte. Hy ree' ter ba en ,en'fiucks der Walen hoofd belafte Te bieden Floris punt: terftond liep 't mompelwoord De Walfche bende deur, 't geld Floris, Floris moord. Hy vroomer held 3 wierd daer berent, van alle kanten Beftormt, befprongen van Clermondifche trawanten. Hy zag zijns lecvcns eind', en viel 3 met een gefchreeuw* Den moorders in j en' hieuw en' brulde als een Leeuw. Nae meenig vijand, die hy ne'eifloeg metten zwaerde, Goothy zijn adem uit, en'viel ontzielt teraerde. Dit euvel fchoufpel zag de vroome Graef van Cleef Met grootet' leed: ick voer, zei hy3 mijn doode neef Niet meede zonder wraeck: Clermonder, dat's u teegen y Sprackhy, en' reeg terftond den ouden aenzijndeegen. D'onrechte ijverzucht, kreeg daer verdiende loon, En' wierd, op eenen dag, de oorzaeck van drie doo'n. Rampzalige Gravin, om haren fmaed te delven, Sterft ,Xey f', onnooz'le, fterft; en' zy verdee' haer zelven. Dit lang verhael verlet: mifïchien mijns vrouwen oor. Clerm ondes valfche daed vervoert my buiten fpoor. Ifikl. Een grouwelicke moord, en 'die, nae mijn gevoelen 3
Met al den Öceaen niet af en is te fpoelen.) Maer zegt my, VVaremond, kent gy oock mee 'den aerd Van 't Neerlandfch Volck ? hiel 't wel hun Vorften wat in waerd'. D'inbeelding, by zo vrij, gelijck gy zegt gebooren, Gaf die geen lofï'e toom ? werd eerbied niet vcilooren Daer eeven eedel ftoft ? data! te vrij vcrftand> Verwaent het niet te veel ? en' fpringt als uit den band ? Wwmond. Gelijck een huifgezin, geteeit van eenen vader,
Niet teffens werd befptengt} met een gelijcken ader
Van
|
||||
|
23
Van zeegen 3 maer in klein getal eenzich verhert* Die > of in herflèn jof in krachten, overtreft.
Ziet, zoo in Buirten 5 zoo in Dorpen, zoo in Steeden.
Hoe meerder volcks s hoe meer zijn d'uitgefteecken leeden.
Gelijck dan fcherp vernuft, een minderken nis buigt.
Zo oock gemeen verftand 3 zich voelend1 overtuigt,
Ineen,dievangeboort'niet min is dan zijn broeder
Wijckt van zich zelfs , veizoeckt een ftercker tot zijn hoeder»
Ontziet de wijsheid -, reickt den teugel van 't gebied *
Den mannen, dieze voegt, op dat het al gefchied'
Ten dienfte van 't gemeen : om reegel, en' om wetten:
Om recht te fchafren, om 't geweld een pael te zetten.
En' om het hoofdbeftier te zien in meerder glans ;
Werd hem, die daer fteeckt uit, gegeeven d'opperkrans »
Ten luifter van het land, en' tot een fchiïck van buiten ;
Om met ontzach en' eer 't gunt heilzaemft' is teuiten.
Die wint een groote lof, en' maeckt door vroome dae'n 3
Dat zijn verdienften, op zijn Naezaed overgaen.
Zo gingt den Bataviers: die eer ft tot Vorften namen
De vroomfte van het volck: en' zagen in 't beramen,
Op d'ee'ldom des gemoeds 3 op d'eere van 't geflacht,
Op kloecke daden 3 op de hand en' arm van kracht;
En' op het wijs beleid. Doch met een Vorft te kiezen <,-
Noit wouden in 't geheel het hoog gezag verliezen :
Maer deilden d'heeiïchappij, de Vree', het Kiijgfgeichil».
De keur van Bondgenot, ftond al nier aen zijrr wil.
De Vorft en mocht het land} niet, nae zijn luft, belaftcn
Met nieuwe fchot: de wet verboo' hem toe te taften,
Maer liet hem zijne bee': die 's volcks bezorgde Raed
Hem fchonc k, of afiloeg, nae men 't vond, ofgoed 3 of qua cd;
Schoon iemand leen bezaet van Hollands ouden Grave,
Geen manfehap dwong dien, dat hy zich met hem begavc
C 4 Tee
t
|
||||
|
H
Terheerevaerd', dan met bewil'ging van het land: De Vorft en' 't Volck moft zijn van eenderley verftand.
Zeit niet het oude fchrift, dat, alfinen deur de baren
Van 't holle meir noch mocht der Graven zand bevaren;
De Heerfchap deeze Stad, en' Vierding en'den Dam
Des Rots en' Amftels, voor zijn fchuld ,tot borgen nam:
Betemde d'eifchers, eer hy kon' ten hoogte ftijgen,
En' van den Batavier de blijde hulde krijgen ?
Al 't voorrecht, d'eene Stad, of d'ander , toegebrocht,
En' by de Vorften, of gefchoncken, of verkocht:
Daer mee' zy willig van haer heerfchappij afftaken,
Bleefaen de Steeden vaft: men wouw', voor alle zaken l
Dat, als m' een Graef ontfing, hy wierd met eed gehecht,
Aen 't oud, by elcke Stad verkreegen,koft'Iick Recht.
Hoe zeer het Volck wee'rom den Vorften was geneegen j
Hoe ongemeen j daer van getuigden, allent weegen,
Haer ijver, huid en trouw : haer ongeveinfde grond
Tn 't fchdden van den geen, die hare Hoogheid fchond.
jfahel. De Koning Phillips doch haer al voor ontrou melde.
Wayemond. £,y noemden ontrou hem, die haer voor ontrou fchelde.
Jfabel Men had hem huid gedaen, zo moft hem huid gefchie'n.
WaremorJ. Huid op een teegeneed, en' onder een Indien.
1 fabel. Zal dan een Koning van zijn Volckhera laten binden ?
Waremónd. Die Batavieren zoeckt, zal vrije luiden vinden.
Jfabel. En' wift dat Alba niet ? hoe blies hy zulcken vier ?
Waremónd. Door d'opgeleide Tiend' en' Spaenfche Soldenier.
Jfabel. Hy was den Koning trouw en'van een koft'Iick weeten.
Waremónd- Oock ,doe hy lijf en' ziel wou' leggen bey' aen keeten.
Jfabel. Hy wou' de ketterij verdempen nieuw gegroeit.
Waremónd. Verlooren is 't gedempt, daer 't God niet uit en roeit.
Jfahel. Dit fchimpige verwijt vvy dickmael van haer hoorden.
Waremónd. Zo zijn 't dan niet de mijn' maer 't zijn ons vijands woorden.
|
||||
|
*5
|
|||||||||||||||||||||||
|
I/del
Waremond,
Ifabel.
Waremond.
Ifabel.
Waremond.
Ifahel.
Waremond.
ifahel.
Waremond-
|
Maer ofhaerheeleStaet van ons eens wierd verraft ?
De groote Wilhem lei' de banden al te vaft.
T geweld verwint: de munt bedriegt wel d'een of d'ander. De zeeven Vokk'ten zijn een ketting aen malkander. Wie houd by yder 't roer ? de Ed'len van het Volt k ? Oock 's vroeds gezanten uit de Ste'en en' 's Landfchaps Tolck. Maeckt ekk zijn Hoogheid ? of zijn z' een in zeeven namen ? Elckblijft zijn Vrijheer, maer de zeeven zwoeren famen. Defchat ten oorlog, werd die vreedig wel bereid ? Gantfch trou: by yder nae 's machts eevenreedenheid. |
||||||||||||||||||||||
|
Nu geeftmen wel, niet doe 't van Alba wierd bedongen.
|
|||||||||||||||||||||||
|
Waremond.
IfabeU > Waremond. Ifabel.
Waremond.
-Ifahel.
Waremond. Ifabel-
Waremond' Ifabel. Waremond. Ifabel.
|
'T fcheelt jdatmen wittig geeft yofdatmen geeft gedwongen.
Hoe willig ? meent gy dat men geeft al heufchen' bly ? Die voor zijn vrijheid geeft 3 koopt zich uit llaverny. Wat wiftmen of't niet doe oock diende tot haer vreede ? Daer was geen oorlog 5 roof en bracht de vree' noit meede. Kan datmen zoo daer geeft wel duiren voor altijd ? Dit volck haelt rijckdom zelfs uit haren zwaerften fttijd. Numoet Vorft Phillips dan den Rijckften overvallen. De rijckfte zijn te fterck van water en' van wallen. Hoe 't water wijder is, hoe veiliger is 't zeil. Maer onzen Loodfman kent geen Zeeufch noch Hollandfch peil. Wie weet hoe 't zal vergaen ? komt laet ons bey' vertiecken. |
||||||||||||||||||||||
|
Wy zullen hooren wat het einde zal ontdecken;
En' zijn als onbekent. Och 1 of iet goeds gefchag. Waremond. De tijd, de tijd, die brengt de waerheid aen dendag. |
|||||||||||||||||||||||
|
lïey yan Ttyo^endaelfche Hmjluiden.
Eluckig zijnze, die in goe' befloote Stee'n
Haer zclven hebben neergezet: D
|
|||||||||||||||||||||||
|
G
|
|||||||||||||||||||||||
|
Nac
|
|||||||||||||||||||||||
|
%6
Hae haren arbeid, ruften zy haer moede lee n Des nachts, wel veilig op haer bedt.
Of fchoon haer deuren vaft verzeeckert voor aen ftraet,' Van (lot en' grendel zijn voorzien y
Noch hier nachtwaeck, die daer d'oogen ftae'gop flaet; Op dat haer niet en zou'miiTchie'r».
Of iêhoon zy 's morgens, als de Zon op 't hoogen is, Ontwaeckt eerft koomen voorden dag; v
Nóch geeft de winckel, of de kunft meet fpijs ten dis Dan iemand 's middags nutten mag.,
In 't zweet zijns aenfchijns wint daer weinig man zijn brood ï De handen zijn hem niet vereeld,
. Nochtans zo zietmen, by den burger,.zelden nood* Maer wel zo zietm'er dert'le weeld.
'T is niet geleegen in de fterekte van de hand*, Dat iemand daer veel goeds verga ert :
'T vernuft ge/kepen, en' 't gelouterde verftand, Verkrijgt een Rijckdorn metter vaerdt.
Den tijd,, die 's avonds d'een of d'andcr over heeft y Wanneer hy werd zijns handels moe' :
Hier, zijnen nabuir; daer, zijn vriend ten beften geeft 3. En' hoort wat nieuws, of brengt wat toe.
De gantiche Weereld, gaet daer over haren baen. En' werdt'er door de Krijg gefcheurt;
Die. Voi ft was meefter, deeze zagmen fchand'lick flaen, En'geene wachtte noch zijn beurt..
Dus, buiten kommer, houd men 't daer als voor een /pel: Elck brengt het voor een klucht mee' thuis.
Maer weinig dencktmen, alfmen warrem zit en' wel, Op veeier menfehen bitter kruis.
Wy, die daer zitten, wijd en' zijd 3 verfpreid in 't veld > En niet voorzien van nmir noch wal ; Wy,
|
||||
|
%7
V^y vzijn een roofgoed', van der Krijgeren geweld. En' lij den du irig overval, j
Wanneer wy 's avonds, van ons' arbeid moe' en' mat • Een uir, of drie, wel wenfchten ruft;
Een rot van Krijgfvolck} dickmael ons zo prickelt, dat Ons, leider, 't flapen niet en luft.
En' die foldaten, die ons billick moften zijn Een trouwe byftand in de nood;
Onz* eigen vrienden, die verloch'nen haren fcijn, En" maken zelf ons kael en' bloot.
Meeft alle jaren, krijgen wy de flag op 't hoofdt , . Van tochten die ons vallen zuir: 'T onrijpe kooien werd te vlucht van 't veld gerooft> 'T gebergde fleeptmen uit de Ichuir.
Och die de zwaerden, die van beide zijden ftae'g Cewettet werden op de Ihee' j
In ploegen ijzers eenmael doch verandert zaeg' En' 'tNeederlandin guldevree'.
Och, die geluckig, voor zijn fterfdag, eens mocht zien D e goede zaeck zo verr'gebrocht j
Dat een bos pijlen, in getal van zeeventien s Te zamen bondig waer' verknocht.
Zo lang de Spanjaerd hier beneeden heerfchen za! > En'zie ick noit dat ick begeer':
Spant Ne'erlandfamen, doet u' ruimen ftaden' wal; Ontlaftu eens van dien Ib eer.
Zacht, daer is iemand > die my in mijn reeden ftoort:%
Ick zwijg' en' heb gedaen, komt maken wy ons voort.' Da DERD
|
||||
|
a8
DERDE BEDRIIF.
"Balanfon, Santa Qru^
Manfon.' \7 Hou' 't PrinfTeland bezet, en' allefins de krceckcn
IV. Van wachten wel voorzien. «f« £V#s.En' onze vloot gefteec-
Deur 't Zaftings gat,vertoont haer weer op 't ruime Scheld, (ken. En' dreigt den Zeeuw, van ven' een zichtbaer fcharp geweld. Wie bracht oit zuleken fchrick ? wie dorft oit, van re vooren^ Maer dencken dat ickdoe? zo,zoo.,gyzijtverlooren, Gy trotfe Bataviers: dit is den zwaren dag Van Crutzen blickfem en'gegruwde donderflag. Wiezalonswederftaen? ofwie zal ons beletten V dijck te klampen ? en' de voet op 't land te zetten ? Gy zijt in lij': want waer verwacht gy 't groot getal Vankielen? giffingmift: gy beeft vaft over al. 'T zy datmen by de Bont' Ichijnt Valckejus te dreigen \ Om heel Zuidbeeverlandtemaken'sKonings eigen. T zy datmen, deur dekreeck ,den Batfen toor'n voorby Na Bergen drijv' en' klem dat van, de waterzij' rro<! 'T zy datmen veidsttooien Und, en*legg'aen kolen. Het volck van Scherpenes} en' Poïtvltót, achter Tolcn. 'T zy datmen vj/tes'rMchict op >en zet het aen de flijek By Weemelding: 't zy datmen tarn' gen-Maertenfëbjek: Of datmen lager ftorm' op die van StaveniiTe} Ten fchrick v?^C^ijjn^et<eia'Ka^«n''EmeltiFc. 'T zy dat, C&m&8Kds -vleot watdkper t'zeewaeitfidit} Men krijg' den oever, die zijn naem van Ziring grolt. Of damen 't Volckerack tot Wilmftad toe zie krielen %i$.Sj>%mfÊhe zeilen 3 en' voj voteks geflopte kielen Zo
|
|||
|
2>
Zo dat van 't PrinfTeland, tot op Odulphus plaet,
Scheepsboorden vaftgeklampt ons dienen tot een ftraet. Ick zie als Batavieis, ick zie de uire naken, Dat ick my meeftervan u'binnen ftroom zal maken. Dat Oelofs droogt' my is ten ftercke fchans bereid 3 Dat Wilmftad toevalt 3 en' den Zeeuw van Holland fcheid. 'Balanfon. Dat een verbaeftheid zy voogdelTe der gemoeden} Pen vöïèk'ren die gy noemt 3 kan ick al wel bevroeden»
De groote jaren 3 die den bouwer, ftijfen' fterck;
Met woelend' onruft, heeft verfleeten aen dit werek-
Een fchat van koften 3 tot de rufting, uitgefchooten.
'T lang marren; zoo veel meer verfchrick'lick, als 't vergrooten
Van 't nakend quaed ft en vaer* en* angfte van de ziel)
Daer door met groover beeld gefchildert in haer viel.
Dit al maeckt vreez': maer om by Valckenis te landen 3
Mijn Heer -y een vloot leit ree', die op haer los zal branden.
Zuidbeeverland, bezet van Thienen, is een ftreeck
Van alle kanten vrij j en* zac&rmen deur de kreeck,
Na Bgrgen, daeltmen voort wat binnen op de ftroomen;
Wat middel raemt gy, om wee'rom te rug' te komeii;
Zo *t wee'r u niet en dient ? zo een deurgaende tij,
Met voorwind, niet in afs 3 u nae ons wenfeh gedy' ?
Wèrckt gy geen wonder, zoo kan ie k, van nu af, voelen s
Hoe jammerlickde vloot haer zal te fchande woelen..
'K zie Carey drijven af van Lillo, 'k zie de macht
Van fcheepen, die daer leit, aen't Keizers hoofd, te wacht j
Daer by gevoegt: ick zie te Bergen kielen proppen
Met Krijgflüy', die de ftroom van acht'ren zullen ftoppen.
En' neemt men land ? kan niet Vorft Fred'rick, overal *
Haeft byzijn ? hy verwacht maer ,waer men landen zal:
Zo zal men daer gezwind zijn wiiTe boden vinden,
Omfluckstedoenbefcheid, Hy oordeelt als de blinden,
D 3 Die,
|
||||
|
3°
Die, zog de vloot recht uit y een wel bevallig ftuck Dat anders toeichrijv' als u' naem , en' wonderluck.
Denckt eens, met wie gy ftrijd, des grooren Hend'rkks daden
Zijn over lang bekent: de zwaer' onrelb'refchaden,
Die Phillips van hem houd, zijn ftnaamen totten bloed';
En'fmarten bitter, datf hem drucken in't gemoed.
ïckwilu'hittig brein,tentoorne ,nietverveelen ,
Met werckenzijner jeugd: laet maer u' zinnenibeelen,
Op wond'ren , die hy dee', nae dat hy heilig zwoer,
Voor zijne Bataviers, te zitten aen het roer.
Het eeifteloff'lick ftuck was Grol: alwaer hy toonde,
Wat vroomheid, wat vernuft, en' wijsheid by hem woonde.
Ons Konincklicke Volck, ftond aen d'omvangen perck
Zijns leegers, als verfuft, en' ijfde voor het werck :
En' hy voor aller oog, in viermael zeeven dagen ?
De zeegekroon heeft»tot verwond'ring, weggedragen.
Van dat Apol, die op zijn gulde wagen zat,
Des Heemels gordel nu wel driewerf twintig mat;
Heeft noit de Batavier ons zoo veel afgewonnen 3
Als dapp're Fred'rick Op de lefte zeeven Zonnen.
De Stad, daer by men zwoer; diens overgang men hiel
Wel züflerder, dan of oit den hoogen Heemel viel :
Die fcheen, als voor geweld en* alle ftorm onwanck'lickj
Van water, van moerafch, en'fchanlTen onbeganck'lick:
Was niet voor hem bevrijd. Hy heeft de diepe moe'r
Gedroogr; d onganckb're weg gemaeckt een harde vloer:
De wat'ren afgetapt: hy heeft een dijck gefchooren,
Daer Grobbendonck voor fthrack, en' gaf zich half verlooren^1
Vorft Phillips grof geweld 3 rot ftormen aengeleid,
Viel fchandelick terugg' en'floug tot ydelheid.
Men toog ten Veluw in: wat dorft niet hoogmoed dencken ?
Een licht zou'zien ons Ros j Eems, Vaert ea' Amftei drencken.
|
||||
|
Den uchtend t'Amersfooréj den fchoonen dag, men nam
Tot Utrecht, dVvondruft zou' zijn ten Rijcken Dam. Defchrick dee'hier en' daerden bangen menfch vaft zuchten: De bloode fchoeiden al de voeten, om te vluchten» Doch Fred'rickzagnietom, maerftond,gelijck eenmuir, Geveft: zijn hand vieljchets, hoe lang, hoemeerder zuir. Die y met vermeet'le tong, gantfch Holland af wou' loopen * Den veilgen houman engezeeten burger ftroopen; Nam zelfde vlocht; het merck van zijne wonderdaed, Bleeck, Amersfoorder r aen u zeevendaegfchen Raed. Doe Montecuculi de fpinde, wierd gcflooten, Van 't ftercke Weezel, en' d'Ibeer daer uit geftooten. De BofTchenaer vernam een veldgefchrey; gezwier Van vreugd: op elckefpiesontftackeen zecgevier. Den grooten Heind'rick, me'er gemoed, als van te vooren ■;. Schoot icherper blickJèm uit, liet zwaerder donder hooren» Des Grobbendonckbezweeck, en' voelde al te ras, Dat d'onverwonnen Bofch ,by Fred'rick winbaerwas. S. Cru%. Dat fcheen doe zijn geluck: die kans moet nu verkeeren.
Salem/on. Beleid was daer j.en' oock voorzichtigheid te leeren.
S. Cruz. D e Koning heeft alfdoen zijn Santa-Cruz gemift.~
^Balanfon. *T is vvaer ; daer uit werd nu ,,by my 't verlies gegift.
S. Cruz. Wie heeft mijn hand, oit min, als goddelick vernomen ?
Balanfon. Ick wenfchte, dit gy waert oock op de Zecufche ftromen.
De zeege hiel kk.vvis. S. Cruz. Icfczal daer doen befcheid» Zowel als hier 3 de ftrijd gaet aen op mijn beleid*. üa'mfin. De wind en' 't wee'r, doen wel 't voorneemen wat veEand'ren."
s. Cru%. 'T hangt aen mijn wii: ick, wind,en' wce'r verftaen malkandien».
üahnjon. 'T begin is wonder goed en' heeft een fchoonen fchijn,
S,.Cru% Ick meen, eer lang ,,zo zal het einde beter zijn.
|
|||||
|
D 4; Rein*
|
|||||
|
3*
nnherte.
|
||||||||
|
%
|
||||||||
|
HOe beeft mijn teed're hart voor d'opgang van de morgen!
Te meer den avond naeckt,temee'rverzwaert mijn zorgen. De liefd' en' kommer, dreef my ylens hier na toe : En' hoe ick naerder kom> hoe min ickben te moe'. Ick heb my in den ring,des kegers»hier verfteecken, En' hoor' vaft heim'iick om, hoe dat de luiden fpreecken. Wiens inzicht wat bevalt, wiens oordeel datter ftreelt: Geen woord en is zo goed, dat mijne wonden heelt. Want gae ick maer alleen met mijn gemoed te rade, Zo voel ick by my zelv' een voorfpoock van het cjuade. Ick zie het onheil als angftvalMg tegemoet, Dat my voor zij ne flag te meerder fchric ken doet. Hoe zeer, hoe zeer had ick van groot geluck te roemen, Zo 'k u, Vermander, maer gevangen hoorde noemen. Zo gy, de dood ontflipt 5 gezeeten waert in vree', Daer Koning Wilhem 't flot zijns woonings veften dee'. Daer nu zijn Haeg, door 't lofder boomen fchoone kruinen, En' huizen hoogei' top, verfchuüt de minder duinen. Daer zelfs 3 door Maurits hand 3 de Vorft van Arragon, Tenbeuitge(chort,inkoy moftduickenvoordeZon. lek ging'er heen en' zou' niet lang u aenzien derven, Maer van Vorft Fred'rick zag ick veilig te verwerven ; Dat zelfs u' Ridders woord, gegeeven tot een pand 3 En' waerborg voor u vlucht, u ftelde buiten band. Dat gy, dat ick, met u, (op 't zoetfte van den dage,^ My vullen zou', met al de welfuft van den Hage. Alwaer des Vivers koelt' een verfchen adem geeft, Die deur het eeck'le blad en' groene linde zweeft. Wanneer zy werd gelaeft van 't nat der klare Beecken Die zuiver, als Criftal ? uit witte bergen, leecken. |
||||||||
|
Of
|
||||||||
|
Of daer een dubb'le Ry van boomen, hart en' zin
Verluft, en' 's avonds dient den wand'laer en' de Min.' Daer d'een verliefde tack deur d'and're komt te breid-en-* En' leert hoe reine Min 't opwaiTend paer moet leiden. Of daer het Bofch niet ftreckt het zwijn ten wildernis; De wolf ten roofneft: maer der jofFren Iufthofis. Als duizend menfehenhaer gemoed'ren daer verzaden, Hier, in het vrolick groen 5 daer, in de wandelpaden: Gezeeten laeg ,of op een hoogt', of in't verfchiet; Zo verr'hetwackeroogtenBofchwaertinne^iet. Door dit vermaeck, zo zou' de fmart, der ongelucken, Verzachten; u en mijn gemoed te minder drucken. Tot dateenblyrantfoen (och I laet het zijn geftelt Zo hoog als 't wil) voor u zou' weezen aengetelt. Maer ach, wat vley ick my: waer van mag ick vermanen ? Het vallen van de nacht doet bigg'1 en heete tranen Ten blekken wangen af/t benaude hart ,gepeift, Zich wringt, dat zucht op zucht ten bangen borft uitberft. Och! mijn Vermander, ick ben angftig voor u leeven. Santa Qru^, 'Balanfon. Een Sp.
£ Qruz, rr Egt my, hoe ver' de vloot de ftroom is afgedreeven,
J-J Waerzaegt gyz'alderleft? Keinh. Ditvokk my ftoort,
ick vlucht
En' draeg mijn qualen mee'. l>e spy. Niet van een veld-; gerucht,
Noch loiTe tijding, daermen dick in werd bedrogen j Maer van het geen ick weet, of zag met eigen ogen, Zal ick j mijn Heer, u zijn een wis getuig: na dat Des Konings groote vloot, nu deur het Saftings gat E Gcftecc-
|
||||
|
Gefteecken, verdet liep. en' fchoot voor by den lande
Van Bergen, da er de fchans va»'t Zuiden op haer brande: Viel't water, en' de macht, die half by Romerfwael ' Eerft vaft zat, raeckte los, wat zeg ick t'eenemael ? Neen, achtien kielen, al te zaem op 't droog geftoten Verbeiden nae 't gety, om wee'r te komen vloten. De vooifte, dicht by 't land van Scherpenes gebracht^ Die Ichoten 't ancker uit en' bleeven daer te wacht: Op dat de and're, die de vloed wee'r vlot zou* maken, Tijd mochten winnen, om by 't heele gros te raken. 'T gewatfèn water kreeg de gantfehe macht by een : Doe heeft den Ammirael de Vloot gedeilt in tween. Een deel verbleef daer ftil, en'fcheen wel half te neigen, Als ofmen d'oever 's lands van Scherpenes zou'dreigen. Een deel > het ancker op, zich onder zeil begaf. En' liep, in volle vaerd'de Scheld noch verderaf. J. Critz. \yat doet de vijand ? is die wacker op de beenen ?
*>* fyl*- Zo haeft men zag, dat haer de vloot begon terneenen,,
Boo' Fred'rick Morgan op; die hy van daer terftond, Met uitgeleezcn volck, in alder haeften, zond Recht deur 't verdroncken land en' kreecken nae rer Tolen,. Ter Eendrecht 3 was de zorg' en' laft van 't veer bevolen Aen Ichuitcn , daer hy 't gros in overzetten dee'. Hier riepmen, dat ons volck had land: hy hiel geen fTee. Maer, met de voortocht, fteeg op meenig vlugge wagen, En' wierd, in alderijl, tot aen de Scheld gedragen. Daer vond hy, dat de vloot noch vaft op ancker lag: Dit 's 't al: een ander hacft meer tijdings brengen mag. Si Crux* 'T is wel ^vertreckt: ick weet dat Fred'rick niet zal ruften:
Maer dat hy zoo te fcheep, als van de Zceufche kuften Zal brengen ftorm op ftorm: wat zegt gy Balanfon ? idaufon, Grootis het, grootis 't werek, dat Sauta Quz begon.
|
||||
|
s. Cruz. Ick treek vaft Zeeland en' gantfeh Holland in het wapen,
Malanfo». Daer't alles wapen roept is 't dickmael quaed gefchapen. S. Cru%. Want dat gefchied, wanneer de nood ga et aen de man. SaJanfon. E°' dan is 't dat de nood wel die k het meefte kan. s* Cru%. Maer daer een meerder komt, daer moet een minder wijcken. ^alanfon. Een die de meerder fchijnt, zal dick de minder blijeken. s. Cruz. Wat kan de macht niet, die met ftoutheid is verzelt > ^alanfon. E>aer bleef meer ftout, als wel voorzichtig, man} in 't veldt. S, Crn7. Die onverfaegt is ftrijd, mijns oordeels, eerft te deegen. üalanfon. Maer beeter, die 'tgevaer van 't werek kan overweegen. S. Cru2. Meent gy dan dat ons doen wel loopen zou' tot niet ? ^alanfon. Het loop zo 't mag: u wil en' 's Konings wil gefchiedt. y. Cruz. 'T *s waer > ^y woud* 't en' 't is by my zo goed gevonden. Balanfon. Ick wen^cn 'l u we^ geluckt, dat gy hebt onderwooden. 51. Cruz.' Pa^ e/ °P * Prin^land en' tekkens boden fchickt. balanfon. *cJc Sae;.maer ^ ^ou' ^*l ^uc^ vcc* zwaerder dan hy 't wiekt. ^ey yan Tïredanaers.
DE duift're nacht, van booz' en' duift're wereken,
Een koeftervrouw : den aerdboom deckt Met hare zwarte vlercken. Hoe komt het dat de fchoonft' van 's Heemels ogen ^ Zijn gulde ftraelen onbevleckt , Te vroug ons heeft onttogen ?
Hy haette't quaed, dat hy zag toebereiden : Daerom zo is hy j voor zijn tijd, Met raffe loopgefcheiden. 'Kheb, zei' Apol' 3 u liever uit te rucken , Pan gy, mijn licht, getuige zijt Van zoo veel ongelucken.
E a Vit
|
||||
|
3*
Vit had hy s en' 't gefpan ftack op zijn oorcn *
De galm van goddelicke ftcm Die gaf zijn viertal fpooren.
Het vlugge rad en liet noch yeur noch flencken f In ommezien zo zagmen hem Zijn hoofd in 't weften drencken.
Gy volck'ren die ons teegenwoont van ond'ren j Hoe moet gy nu verbaeftwelftaen , hn' fchricken en' verwond'ren:
Wanneer gy ziet, een wanverleng van dagen, V door Apollos vrouge rae'n Ontijdig toegedragen. '
Wat heeft de Zeeuw fonzeekerfte der nachten!}• Mifïchien al onlucks, van d'Ibeer t In korten te verwachten. T medogend hart, bekommert boven maten,. En' liefde tot ons ouden Heer ,. Dee' ons Breda verlaten. Wy komen hier en'zijn in hoop en' vreezen y Beduchret, wie, van beiden, thans Zal overwinner weezen. T gemoed is nier voor die, die ons regieren; Och! dat gy wont de zeegtkrans, Hoofd, van de Batavieren. 'TbclTagen Scheld treckt op,in volle wapens Het luid gedreig en'hol gefchreeuw £n geeft geen tijd van flapen. 'Tgerucht vergaert de Burgers en'de Boeren : Geen land zo klein * by uwen Zeeuw 3 Of' t iiTer al in roeren. Ja Holland zelf, bezorgt p of't haer mocht gelden ,. Waegt om end'omme, van den roep, En' is in vaerd' en3 velden. |
||||
|
3?
Men valt'ert'laem: de vreeze heeftfe binnen, Dat ergens meenig honderd floep
Haer mocht de kuft af winnen.
De ftoute tocht, balddadigaengevangen, Ontzet alom den Batavier Mits haer' onftuime gangen.
Hy weet niet, hoemen durft, zo zorg'loos 3 komen, Gelijck als uit een warihoop^fcbjer Op^r binneniVvan zijn Aromen.'
T is hovaerd van d'Ibeer ,die raeckt aen 't woelen, Om zijn onblulTchelicke vlam, Met Hollandfdi bloed, te koelen.
Daer toe vergalt hy , Nee'rland 3 u gernoed'ren : Dat vokk van eene tong en' ftam De ziel zoeckt haerder broed'rèn.
Och! hoe dus dol gy menlchen ? dat gy alle, Die landfluy zijt 9 malkand'ren moord, Een vremd'ling ten gevalle ? Een vremd'ling, die gy ziet maer daer toe neigen , Om u te fleuren, aen een koord, Als lijfs en' leevens eigen. 2al hy u wel een Staet van 't land betrouwen > Mag d'Ingezeeten wel een hand Mee' aen den teugel houwen ?
Meugt gy wel, nae, van ouds, geftaefde Schriften , f O- voormaels vrije Neederland !) Verhand'len u' geiêhiften ? Neen; want men zucht daer onder Spaenfche Raden j En' beeft voor d'uitfpraeck, van een deel Gefpuis, vol ongenaden. En'als daer valt een der Maraenfche koppen • Terftond men weet, met eens zo veel,' Deplaetswee'r vol te floppen» E 3 Ma-er
|
||||
|
3*
Maer wie verheft daer zijn gebaer en' fier gelaed ? Dit is een ftael van 't aj te woefte Spaenfche zaed. |
|||||||
|
VIERDE BEDRIIE'
|
|||||||
|
Hidalgo.
_ >
KHad Bergen niet zo haeft, van verr', in 't oog gekreegen i
De vloot was ick al moe'. 'K hou van geen holle weegen: Nu ftae ick vaft: los hobt en' hoft en' boft het fchip : Schuwtgy een droogt', lichtftoot gy elders aen een klip. Op 't land, is 't zeecker tree'n. 'K was willig mee'gevaren* Van Antwerp af^ maer als wy deur de zuidkreeck waren, Zo kreeg ick wacker 't gors, en' lande tot mijn keur, De vijand zwermde daer ontrent: ick ftack niet deur, Als een, die krijgers vreeft en' heim'lick fluipt, maer eevcn , Gelijck als Herc'les, met den hoofde opgeheeven, En' knodz' in zijne vuift; toog dwers door 't open veld; Brack deur} en' matfte, die wee'rftreefdezijn geweld: Zo teeg ick groote Mars ten vaerde} onverfchrocken, Diemy bejeegent heeft enfpreecktvangeengelocken. Wat dapper Krijgfman zich maer ftellen wou' teweer, Die bleef'er en'viel deur mijn Spaenfche kling ter nee'r. Vernam ick hier en' daer, verburgen achter hagen, Veel vijands 3 nu en' dan een hoop van hinderlagen : Die,
|
|||||||
|
; ... t ... 39
Die, tot een rot verzaemt, my vielen op het lijf,
En'fchoten lood zo dicht als hagel; 'k ftond al ftijf
Met mij nen ftalen borft: de wee'rfteuit, van de kogels > Die niet en hechten, gaf daer meenig loo per vlogels. Veel hoorders, van mijn, meer als menfchelickc, ftem j Beving, het beevend' hart j een koud' en' doode klem, En' wierden a'emloos: veel, die maer de vlamme naeckten Mijns weezens, van den brand, ter aerden needer raeckten. En* and're, dien 't gemoed, in 't ftrijden, was te warm; Gevoelden oock, in 't eind', de zwaerte van mijn arm. Wie ifs'r mijns gelijck doch, onder al de helden, Daer Spanjen roem op draegt ? ick zag'er, die daer velden , Als in een ogenblick, vijfhondert man; 't fchijnt veel: Maer dat en heeft by my niet voor het tiende deel. Ick heb den tijd gezien , dat ick, met deeze handen, Zes duizend Krijgfluy', niet alleen quam aen te randen* Maer, als een blickfem, floug. Ick fcheen geheel benart In eenen engen weg: nochtans, gelijck mijn hart, Is grooter als het lijf, zo kon' 't geen engte lij'en. Ick drong en' deilde fluks de deungefloten rijen Van haer flagorden: en' of, fthoon * ick voelde, voor jj En' achter, en' ter zy' de klem: ick brack'er door; En' hackt' en' hieuw ter nee'r de gantfche rechtervleugel: De ruiter, die 't ontquam,gaf't fnelle paerd den teugel , En' nam de volle vlucht: 't gros, datter overbleef, Verbijftert, van de flag j ick als een kudde dreef. Ten zeege, voor my heen , en' bracht van mijnen vaerde, Twee duizend man te voet, en' duizend man te paerdc. Is 't wonder ? neen 't; zo ver' de vafte fterren ftae» > Hoog van de Iocht :. zo groot de Zon is by ét Maen:. En' zoo veel als den dag >die pronckt in heku e luifter, Scheelt van de nacht jdie daer gedoken leit in duifter; E 4
|
||||
|
Zo ver', zo groot, zo veel, oock uitfteeckt 't Spaenfche bloed
By and're volck'ren, die maer zijn een wormen broed.
'T en waer' ick wift, dat oock een Spanjaerd waer'geborenj
Wies op, wierd oud, en' wee'r het leeven had verloren:
Geen man, hoe kloeck van brein, my voerde in den zin,
Datzulcken ftof kreeg eind' of oithad een begin.
Terwijl ick fpreeck, zo raeckt mijn heete bloed aen 't zwellen;
Ick woel: end' werd geroert, met fpijt en' ak'lick quellen.
Vraegt gy waerom ? ick held, ging van de vloot vroeg door,
En' dacht niet, datfe doe haer Ammirael verloor.
Wat zeg ick? droom ick? heb ick o.ock de vloot begeeven?
Mijn voeten worden los: de grond begint te leeven.
Ick voel my noch te fcheep: loef, Stierman, loef, het /chip
Raeckt onklaer: zie ick deur de fcheemer daer een klip ?
Of is 't een ander zeil, dat zijnen weg is bijfter ?
Geeft vier, 't is vijand, neen: ziet, wat een wollick rijfier.
Of is het land, dat zich verheft voor mijn gezicht ?
Zacht, 't is den oever, zacht: loopt fchielick niet te dicht.
<^einherte.
Vind ick my niet alleen ? onveiligfte der nachten,
Wat zijtgy nijdig, wat belet gy my al klachten. Hidalgo. Wie daer! Reinh. Och >ofickdorft, ick vraegdedeezen Heer NamijnVermander. Hid. Spreeckr,wat wilt gy ? 'tfchijrrtwat meer
Als menfch'lick. Re'mk Grooten Held , ick had zeer gaern vernomen,
Wat teegenweer de Vloot ontmoet op 's vijands ftromen: Ziet, hoe dat ick, voor u, vernee'r mijn droeve ziel. Hidalgo. Schoon my de eer komt toe, 'k en wil niet datfe kniel*. Rijft
|
||||
|
41
Rijft op, wie bént gy? Reinb. Een ellendig menfch, beneepen Tot ftervens toe. Ick zag, metdeeze vloot, affcheepen
Mijn lieve leeven, en' ick bleef, voor dood, aen land.
Des goeddoens zieckc eer, hoofdyijandin van fchand>
Dee' dat zo zwaere reiz' Vermander heeft verkooren.
Hidaloo. Bleeft gy aen land ? hoe kom ick hier u ftem te hooien ? Wie bracht u binnen boord ? hoe raeckte gy hier in ?
Gy zijt geen menfch, maer eer de moeder van de Min.
Godinne houd u ruft, en' wacht u voor het hoffen
Des zeekars; hier en is geen Paris te verloffen,
Hier is geen Troyen; hier is Menelaas niet,
Die Helena vervolgt; den oorlog, die gy ziet>
Geld and're, geld de kuft en 'kroon der Batavieren.
Vertreckt»vertreckt; dat ick het roer mag veilig ftieren.
Godin, vertreckt, gy hebt een God voor u gezicht:
*K heb Jupiter te neef en' juno tot mijn nicht.
Wat neef? hy is mijn broe'r en' zy mijn zwagerinne.
Ick ben Neptun, Godin, die, met mijn drietand winne
Der golven hooge fprong, kent gy my niet ? gy had
Wel kennis, doe 'k Jupijn zo yv'rig voor u bad;
Wanneer gy met u boel, in't yz're net gewonden,
In fchand'lick over/pel, wierd op de daed bevonden.
Mijnbee'heeft uverloft. Reinh. Och! beft verberg ick my.'
Dit is een ydel hoofd, verheert van razerny.
tlidalgo. Ben ick u quijt ? ick dacht, om dat de zee u teelde, Dat u noch heerfchappy van dien in d'heriTen fpeelde.
'T is mijn,'t is mijn, dit Rijck: gaetgynaPaphostoe,
.- Dat is u erfdeel: ick en ben mijn Kroon niet moe'. Wie daer ? 'k zie vijand, ftrijckt: waer wilt gy dullaerd varen ?
Ziet, wie hier is, een God en' heerfcher van de baren.
Hoe ftrijckt gy niet ? macrftormtgy ? wilt gy dat ick koom'?
En' wentel, (chip en' volck in 't grondzop van de ftroom ?
E Bedaert
|
||||
|
42
Bedaert u, Heer; geen menfch en dreigt hier»noch enflat'er:
Gy 3 wy, zijn al te land: hier is noch fchip noch water. Hoe land ? wat oever is 't daer op ick heb de voet ? Rampzael'ge, daer ick nu mijn toor'n aen koelen moet. Hoe, zijn wy al aen land ? 'k wil flucks mijn wapen gorden, 'K verleg de Drietand: nu zo ben ick Mars geworden. Wat voïek zal doch hier eerft bezoetlen mijn geweer ? Daer Vrou Jacoba fchool met haren ZeeuFchen Heer ? Nae dat zy , heillooz', al haer hoogyerheeven ftaten, Trouziecke Landgravin, ellendig moft verlaten ? Of valt het lot op u 3 gy trots' en' vafte Stee' ? Gy Vorften herberg ? oud en'ïfrijdbaer Zierickzee ? Ontzet gy u niet voor dit groot getal van fcheepen ? Ziet uit, en' merekt, wat een geweld zy met haer fleepen. Mij n ftacl ontflipt gy niet, gy valt my in de hand i Wie meent gy dat ick ben ? des weerelds dwingeland 3 En' aller volck'ren fchrick. gy zult van my noch horen. |
|||||||||||||||||||
|
Rcy Va Bi?'
danaen^ Hidalgo.
|
|||||||||||||||||||
|
'Drie Schimmen,
V Lucht,vlucht, vlucht; ftaet niet ftil: vlucht,vlucht; wy
zijn verloren. Yari waer ? geef't my het woord. - 2. Schim. Bergt3bergt u voor, de flag; |
|||||||||||||||||||
|
Schim.
|
|||||||||||||||||||
|
Hidalgo.
|
|||||||||||||||||||
|
De flag,die treft en' dood'.
|
|||||||||||||||||||
|
Hid. Wat Krijg is dit ? 3. Schinu
|
|||||||||||||||||||
|
Ach ! Ach!.
Gaét deur en' leert aen óns* Hid. Hier raeck' ick om het Ieeven.
Vfucht,ftaet niet ftibvlucbt, vlucht. Hid. Debeenenmy begee- ïckzijg teraerden nee'ren'dalenaehetgraf. (ven» Daer leit een hoofd vol winds, dat niet dan woorden gaf.
Ziet) hoe de wer'ld haer fchijn verreuilt, in oogenblickcn. Die't al terffond wou' daon » laet zich; terdood vaichricken» Van
|
|||||||||||||||||||
|
De 3. Schuw
■mentcffem. |
|||||||||||||||||||
|
Van yd'le fchimmëïi 3 boo'n van onzer Spaenfchen val.
Hidalgo, Een al te zware damp van flaep, drockmy dert bal Der oogen: wat een droom heeft ftadig mijn gedachten
Bekommert! macht van fcheepen > droeve Vrouwe klachten.
Ick God, van een Godin, gedreigt, om Rijck en' Kroon;
Beftormde d'oevers 3 my beftormde 't heir van doo'n.
Nu ben ick wacker; gantfeh alleen: en' 't fpoock verdweenen.
Ickgaes om, Santa Cruz ,eenftercken arm tekenen.
Hetlchipvielmyteeng. 'ken diende niét op zee.
*&• Zo licht j als Proteus»hebt gy u' vervorming ree'. Ifabel. FFaremond.
Vabel. rjr O is dan 't ongeluck, in allen fchijn, onz' meefter,
JLj Qua' tijding,dick vernieuwt-, ïpoockt waerheid. Wie en
vreeft'er
Doch niet zo veel, als ick ? Het uitgeleezen puick Des vijands, volgt te icheep; en' d'onz' als in een vuick ; GeIoopen,zijnbenart. Wil iemand't lieve leeven Met vluchten zoecken j raed en' macht moet hem begeeven.
Te kiezen 't woefte diep 3 is fterven: 't naefte land
Te neemen, is den Zeeuw te vallen in de hand.
Een vijand, eerft. getérgt. daer nae verwinner 3 woede
Ten toorne dickmael voort, in ongckoelden moede.
De donck're nacht maeckt ftout. Het zwaerd, dat niet enruft,
Breeckt op zijn winft al deur, en' boer zijn dolle lüft.
De eerfte razerny en heeft geert wet. Mijn wenfehen
Is, dat de Vluchter tref geea al te woe'nde menfehen:
De gramfchaphaeft verkoel* i 't gcftilde dwee gemoed
Zich laet' verzaden, met den beuit van fchip en' goed. I
tyMmond. Of fchoon u' geeft getuigt het onheil onzer fcheepen J
YerilaetUj noch en toont u niet te zeer bcneepen. F 2 Medo-
|
||||
|
Medogend zijn is deugd; maer teegen druck en' leid
Zich op te heffen, is eens Vorften dapperheid.
Gy die 3 in vromen moed 3 den mannen plaegt te tarten;
Veraerd't nu noch niet: laet geen teegeriipoed u imarten.
Hoe wijs 3 hoe kloeck, men 't in den oorlog keert of wend,
'T valt dus, of zoo : 't hangt al aen een onzeeker end.
En' 't gund wy, menichen, dick het allerzwaerfte wieken £
Werd voordeel: God zal 't quaed veehijds ten befte fchicken»
Winft is geen erf: 't geluck het ongeluck verpooft:
En' zulck een trooft zich wel, die zich met erger trooft.
Hier fchict my in den zin, hoe, over veele eeuwen 3
Een Vlaemfche Graefbeftree'Hollanders ende Zeeuwen jr
Recht j daer de Vloot nu tobt, en' hoc de Vlaming dreef, ,
Voorbarig, in zijn dood: de Graefgevangen bleef.
Na dat de Velzer Heer, van Floris uitgezonden »
Qp zijne wee'ikomft, vond zijn echtgenoot gefchonden:
Dat Hollands Vorft 3 de Kroon des Adels klein geacht,
Het Recht gckrcuckt,- de hoon verzwaert met Vrouwe kracht.'
Gevallen was deur't zwaerd 3 dat zijnen zoon, verhecven
Tot 's vaders krans; met een gelijcke geeft gedreeven:
Van Borfelen gevlcit en/ aengeftoockt, de wet
Der Steeden, boven Recht > wou'hebben ftout verzet.
Dat hy, op weg gefteuit% rnoft ftaken zijn vermeeteii,
Doe Boif len wierd, ter dood, ten venft'ren uitgefmeeten s
Gebrac k het man'lick oir der Vorften : Hollands Heer 5-
Geile:gcn tot den topvanhovaeidy, vielnee'r
Met zijn gewicht; alzoo verandert God de Staren,
Wanneerzc ,vol van trots, tree'n buiten alle maten»
Een Heenegoufche neef, geteelt uit vrouwen rij
Gaf zich in Holland, en' onifïng de Heerfchappij'.
Dies Bot'iiens heete bloed ;om 's voorzacds leed te wreecken.
Of zelfs te heerichen: mits de macht begon t'ontbreeken,
|
||||
|
45
Zocht hulp in Vlaenderland. Der Francken Koning 5 doe y Als nu, den Batavier een vriend; zond, haeftich toe,
Geweld van fcheepen, en' hy viel den Vlaming teegen s
Het vrome Zierickzec 3 van vijand, allentweegen 3
Befloten, greep een moed en' hoopte op ontset:
Hollander, Franck 5 en' Zeeuw, die hadden 't zwaerd gewet33
In ouderlingen eed > om Gwijs ontelbare kielen,
En' Borflens aenhang, al en' teffens te vernielen;
Ofzelf, met fchipen'volck ( o trou ! hoe weinig ftaets
Maeckt ghy van 't leeven !) dood te blijven op de plaets.
'T gevecht ging aen: wat was daer fchrickeiicken donder
Van ftrijdbaer' mannen! in den ftorm wracht God zijn wonder-
Graef Gwy zond uit een (chip; met oly, peck, en'ftroo
Geballaft, barnend' op} 'm voorwind , lichter loo,
Recht nae den Batavier: die kon' 't geweld niet weeren y
Zo 't God niet had geweert. God dee' de winden keeren
In oogenblick; het kiel gedraeit, nam vaerdig fchoot,
En' liep, met volle vlam, wee'r in zijns Heeren vloot.
Den brand 5 by hem geftoockt, geen vijand konde fchaden t
Zijn eigen volck vernam een vier vol ongenaden.
Dat niet en was t'ontvlien, dan midden in de zee.
Doe wierd de Batavier vol moeds : een harde wee ,
Viel Grave Gwy op 't lijf: het gros van zijn heitfeharen Quam om: veel vielen dood, veel fmoorden in de baren. Vijfduizend man en'zelf hy Guido wierd gevae'n. Dus was 't met Bori'len en' de Vlaemfche tocht gcdaen» Hier uit befluit ick, dat al deeze dingen hangen Aen 't luck, of onluck> dat wy dan van God ontfangen, Zo 't luck u toevalt, roemt u niet met onbefcheid: Treftuhet onluck, draegt het met gelatentheid... Van groote nee'rlag is niet zeeckers noch te hooren j Wee komt haeft tijds genoeg: en zucht niet van te vooien. F 5 D-G.
|
||||
|
l/abel. Dè vreez' van veeier dood my aenhangt als een klit.
Waremond. Te fneuv'len 5 ofte doo'n, is 't dubbel oorlogfch wit,"
En' vromer Krijgfluy' doel; datmoeten wy gedulden. 'ifabel. Hoe meenig fterft'er om hacr Overheeren (chulden!
'T en was mijn opzet niet de Vloot te zenden af. Waremond. Zij t mijn getuig > dat ick mijn ftem oock niet en gaf.
ifabel. Gy gaeft een goeden raed, en' waert van beeter oordeel.
Waremond. Ick ried' 't wel af, maer doch mijn woord en dee' geen voordeel.
Ifabel. Tot voordeel ftreckt u, dat gy hebt een vrij gewis.
Waremond. Een goed gemoed, voor al ,degrootfte rijckdom is.
Ifabel, 'K vind beft, dat wy te zaem ons wee'r te rugge fpoeijen~
Eer 'tquaed geruchte meer' en'meer' begint tegroeijen : Gelijckick heim'lick quam , zo wil ick heim'lkk vlie'n: Krijgt iemand die ons breng' deur 't leeger ongezien. Waremond. Zo zijt gy niet gezinthet einde te verbeiden ?
Ifabel. Gantfch niet, ick moet van hier, in aller ylen,fcheiden.
Waremond. U' wil gefchie', Mevrouw, wy konnen daed'lick gaen.
ifabel. Neemt my dan voort, ick heb al quaeds genoeg verftacn.
GEzwind en vlugge tijd: ( zo plagmen u te noemen)
Zal ick, van fneïheid, u > ofwel van traegheid, doemen ? Hoe fchielick floopt gy deur, wanneer ick leftmael zat > En' hiel Vermander \ die my lieff'lick had gevat! 'T beftemde uir was daer, dat elck moft nae de fcheepen j Laet gaen 5 zei' hy 3 mijn ziel: met wierd hy 3 als gegreepen Van mijnen hals: ick riep, vertoeft, 'k wil noch een woordt: Hy kufte my, en'als ick opzag, was hy voort. ïck liep hem nae; en' lei'liem uit met mijne ogen: Hy trad in 't fchip en' was my, ais de wind, ontvlogen. |
||||
|
47 .. ..
Och tijd, hoe fleept gy nu! wat kruipt gy zwaer ] wel hoe ? Gaet gy ter ugg' ? of ftaet gy ftH ? ickben u moe': Gy dient my niet; maeckt'kort: 'k en zouckgeen lange nachten^ Lao'ckzame, leuije tijd , hoe meugt gy nu zo wachten ? Verichuilt u doncker kleed en' brengt ons 't morgenrood. Mijn ziel, waerom ? milfchien zo wenfehtgy om u' dood. Neen \ het de neevel, die daer hangt, u niet verveelen: Zy ftreckt u een vriendin, en' wil qua' tijdingheelen. Maer tijd; verhaelt u loop veel liever, van den dag Die my geluckig left by mijn Vermander zag: Of immers, blijft maer ftaen 3 wilt gy my gunftig weezen l Zo dient my nochfomwijl de hoop 3 in al mijn vreezen r En' vraegt} Reinherte, hoe ontroert gy dus u' bloed ? En' laet eendroeve vreez' beklemmen u' gemoed ? Vermander, vroom ten ftrijd, is niettemin zorgvuldig: 'T Ichort hem aen geen beleid: in nood was hy noit fchuldig Aen loflen raed; maer, zek zy, wijs in zijn befluit ? Voorzichtig ,'t zecker kieft > voor al 't onzeeker, juit. Ach! ick bedrieg my; neen; ickhaet3ohoop,u'vleijen: Het hart my anders tuigt, en' doet my bitter fchreijen. Loopt tijd, loopt vlugge voort: bïeeckt al dit marren af Brengt my Vermander hier r of voertmy fiucfcs in 't graf. War zie ick ? wie komt daer} met miifelicke fchreeden, En'deluw weezen ? hoe ontzetten al mi ja leeden! Komt gy in fchïjn van mijn Vermander ? of ben 't gij 't, Vermander, zelf? ontwijekt my niet, indien gij 't zijt: Wat 's dit ? g' ontflipt my. Zijt gy fchuw voor u' beminde ? Of belgtgy 't u, dat ick my hier in 't leeger vinde ? 'T is liefde, die my dwingt. Vermander, fpreeckt} gy treckt V ftae'gte rugge. Hoe is 't aenfchjjtrdus geüreckt ? Wijft gy my af, en' wilt gy niet dat ick u rake ? Denckt by u zelv' hoe ick; na die my lief is} hske,, . I' 4 Gy
|
||||
|
48
Cy zwijgt én* zweeft, al ftaeg, ontrent en' om mijn lijf. Hoe lange wilt gy dat ick noch in quelling blijf? Verfmaed gy dan mijn hand ? en' wilt gy oock niet fpreeken ^ Voor dat gy ziet, dat my de bracke tranen keken Vit mijn gezicht ? zo Iefchtden dorft van u'gemoed: Drinckt niet met drupp'len, maer ontfangt een volle vloed; En' laet ick zelf, alleen, u' wangen daer mee' drencken. T>e Schim yan Vermander.
REinherte, wacht u, my te raken, wilt niet dencken 3
Op dat ick niet terftond uk uwe armen zwind. Speurt aen deez' yd'le fchim, hoe dat de dood verflind, Zo haeftig lief als leed: zo wel den jongen ftercken} Als ouden zwacken: dit ftaet u wel op te mereken. V' klachte heeft mijn geeft gelaten nier geruft, Maer treckt mijn fchaduw hier: verzaet dan uwe Iuft Met die gedachten 5 die u leeren wel te fterven; En' 't gunt u lief was zonder pijn te konnen derven. Die op de Weereld let, fchiet deezen doele mis. Verlaetde Weereld met al wat des Weereldsis. Mnberte. Hoe ? ben ick dan ontzet van die my zoude weezen Mijn grootftegoed op aerd ? wat fprackick korts voordeezen
Van mijn geluck ? en' ach! zo 't uir dss troudags, my En' hem, zag, onlangs noch, op 't alderhoogfte bly 5 Zo komt dit oogenblick (maer weereld; hoe verand'ren V ftonden IJ ziet, en' haelt en' (cheurt ons van malkand'ren. 'K heb u maer eens gezien, Vermander j zoo my fcheen D'opgaende Zon, die fchielick met een vvolck verdween. 'K heb oock maer eens gezien u fchaduw j die en fcheelde Niet veel van 't lichaem; want gelijckdenyd'len beelde |
||||
|
4?
Des fchaduws quam en* my verliet; zo nam my af Dien dag het lichaem zelf, die my het lichaem gaf.
Och! zal ick dan na u noch blijven in het leeven ? Neen, gy wilt zelf, dat ick my uit de wer'ld zal geeven. Wacrom dan fterf ick niet! waerom en breeckt de klos Mijns leevens, zijnen draed niet met de uwe los ? Waerom zo wacht ick om dit fchepfel te bederven ? Kieft uit, Reinherte, wat voor dood dat gy wilt ftcrven ? 'T zy dat gy van een hoogt' u ftorten wilt ter nee'r, Of vallen door het zwaerd; of dat u zinnen meer Geneigt zijn tot de koord ? hoe werd ick overrompelt Van een onwiftè keur ] mijn bange ziel, gedompelt In droefheid, ftelt niet vaft : Wat is 't dat my weerhoud Dit lijf te geeven aen de dieren van het woud ? Of wat belet my dat ick niet, by nacht gae waren Ten oeverwaert ? en' ftolp' my in de woefte baren ? Zo vind ick 't middel, dat my van de wereld fchey': Niet zoo , mijn hart, och! geeft u doling geen geley. De wet gebied u die gedachten niet te lijden. Dat 's 't werck van Heid'nen, wy belceven and're tijden.' 'T is oock het wit van mijn Vermander niet j hydie Zo hoog begeert, dat ick niet nae de wer'Id en zie. Des weerelds wanhoop pleeg de menichen in te ftorten , Dat zy, door 't fterven > al haer zwarigheid verkorten. Wy ftellen vaft, dat wie zijn leeven zelf verkort, Zich, rampzieck, in een poel van zwarigheiden ftort. Dat's qualick fterven. Zoo ick volge 's wets begeeren, En' mijn Vermander, moet ick wel te fterven leeren. Weg, verre dan van my, aenlockfels, al te fnoodt, Die welluft in 't gezicht, en' wee draegt in de Ichoot. Weg, valfche weereld, met u loze kamenieren, Oogdienfters, die gewoon de zonde zijn te vieren. G Schoon
|
||||
|
Schoon van gelaed, maer vol van ontrou, haet en' nijd >
Veranderlick, en' ongeftadig: als de tijd
En' 't aenlchijn van de Maen : fchijndeugdig: flim van trecken^
Recht als de bijen > die mer haren angel ftetken.
Nu ick Vei mander mis, die my in reine echt,
Een fchut wou' zijn, ben ick u fnoode wer'ld te flecht.
'K wijck van u en' begeef my eenzaem van de raenfchen >.
Op dat ick goe'gebee'n en' weedulicke wenfchen
Mag brengen voor mijn God, in zuiveren gewis ;
'K verlaet u Weereld, met al wat het uwen is.
%ey yan üredanam,
SPanjaerds vol van hooge reeden
Luid gebaer en' fiere treeden Waer is nu u' trotfen moed ?
Ziet hoe miflen uwe dagen: Al u dreigen zijn maer vlagen , En' een hitte van u bloed.
Ifabcl 3 deur lange jaeren, Leerde 't Spaenfche brein bedaeren: Nu bezadigtvan verftand;
Sleltze vaft a voor alle dingen} Dat zo niet en is te dwingen 'T noit gedwongen Neederland*
Hebt gy, Spanjaerds} derven hopen,, Zoo heel Zeeland af te lonen £ Hebt gy inden zin gehad
V te doen een fchipbrug maken, Die van Oelofs Plaet zou' raken Aen de wal van Willemftad ?
Zaegs
|
||||
|
Zaegt gy wel de diepte peilen *
Of, met uitgefpannen zeilen , KruifTen 't Volckerackfche ruim ?
Nu verneemt gy, hooge praters, Wat een groote zee vol waters Dat daer golft en' braeckt zijnfehuim.
Als gy moet na wind en' tijen Sleuren, en' op ancker rijen; Steunt gy dan op arm of kunft ?
'T hangtt'er niet aen macht van fcheepen, Noch aen heriTens wel gefleepen» Maer aen Goddelickegunft'.
Ifabel had afzien fteecken Onze Vloot, en' was geweecken Heimelick na e Rozendael:
Daer zy in een groot verlangen * Bleef met haer gedachten hangen Aen d'onwilTe oorlogfchael.
Droeve tijding dee' haer zuchten; Zorg' voor arger dee' haer vluchten Wee'r te rugg' met haren Raed
Och! hoe zult gy Antwerp vreezen 3 Als u grootfte zullen weezen Zelfde voorboo'n van het quaed.
Braband, hoe zult gy de fmerte Konnen heelen van Reinherte Diemen billick treuren zag ?
Och! hoe Ipoeiden hare voeten » Om haer ongeluck t'ontmoeten: Bruid en' weeuw op eenen dag.
|
|||||
|
G 2
|
|||||
|
5-
Ziet, hoe dat de menfchen fnickerr Nae haer onheil : wy verfchricken
En' zijn angftig voor het end;
Snel > nochtans, met oog en' oorefl y Om te zien en' om te hooren; Loopenwy in ons ellend.
Valfche Krijg 3 wat kunt gy brouwen^ (Al om't hebben en'om thouwenj Och! hoe blaeft gy moord en' brandt
Wat verwachten wy al plagen » Teegen dat het eens zal dagen Voor 't gefcheurde Neederland.
Och! hoe veel bediuckte moeders y Hoe veel maegden, die haer broeders Dood befchreijen, zieick thans :.
Hoe veel vaders die daer fteenen: Hoe veel weezen, die daer weencn; Hoe veel vrouwen zonder mans.
|
||||
|
53
|
||||||
|
VIIFDE BEDRIIF
|
||||||
|
cBalanfon\ SanuQru^. Een TZ ode.
ütfonfon. T Ck meen, dat nu mijn Heer zal konnen licht geloven,
M. Dat onzen vijand 't werck gekomen is te boven. De vloot heeft in zijn macht: veel volks gevae'n gedood Of op de vlucht gebrocht, maer in de grootfte nood. Hier is de Boo', daer mee'ick in der ijl gevlogen Tot uwaert kom: die zag.het meeft met eigen ogen. Mijn Heer, die hoor'hem. S.Cmz, Zijtgy des getuig? zo fpreeckr De waérheid, eer mijn toorn de valfche logen wreeckt; %ode. Geduchte Held'; 't zy verr' dat u mijn tong berichte
Van 't gunt dat niet en viel, zelfs onder mijn gezichte.
I idien gy vind, dat ick gebruicke leugentael, 'K ben hier en* wenfèhe rdatmen 't aen mijn lijf verhael'. 'K wil u niet moey'lick zijn, met lang daer van te fpreeken s- Hoe dat de ftereke vloot t'Antwerpen afgefteeken, Voor 't oog van Ifabel, verzelfchaptmet den drang En' ftoet des Eedeldorns, en' aiet een groot en' lang Gevolg van menfehen; den Biffchoppelicken zeegen, Ten heil onz' Ammirael, opd'intocht, allentweegen Belooft, met vreugd ontfing. Noch hoe dat op de nacht Al onze fcheepen, teffens onder zeil gebracht, Ten Schelde liepen af, en' met de ftroom gefchoten Door 't Perle gat j van daergeluckig quamen vloten G 3 . Recfit
|
||||||
|
54
Recht deur 't verdroncken land, Anthonishoéck voorbij De kreeck van Kieidrecht in : hoe dat een goed getij
Na 'r gat van Safting toe, hacr dreef, in vollen vaerde.
En' gantfchegros wee'rom aen 't open Scheld vergaerde.
Al waer de vijand op de wacht, met fommig kiel,
Geleegen, teegen haer zich op zijn hoede hiel.
Wanneer wy, onder fchut des Polderlchans van Namen,
(Daer nieuw geworpen op ) voort op de ruimte quamen .*
Nadat men 's vijands wacht, lom wijlen in 'rgemoet
Gevoert, eerft hadde als fchermutfende, begroet.
Die, ziende 't roufte van ons kielen deurgefteeken j
Als op zijn voordeel, met veel fcheepen, isgeweeken
Tot aen de Goeilche kuft: gebracht iri dat verftand;
Dat alles was gemunt recht op Zuidbeeverland.
En' wy j voor onze vloot, gekozen 't naefte open,
By Rillands Kerckhof, met een volle zeil gelopen,
Tot van de Dulieft af de Zuidkreeck deur, de wacht
Des vijands, als beducht in onze groote macht,
Dee'n vvijcken achterwaerts: de ftercke Stad van Bergen
Voorby lee'n, en' van verr' haer fcheenen als te tergen :
Wanneer de Zuiderfchans, met een vervaer'lick oog,
Ons naezag; ende niet dan lout're vlam en /poog. (ebben;
S. Craz. 'T is noch al voorfpoed ; maer wat noch ? Bode. 'T begon te
En' zommig ftierman,die geen wetenfehap moft hebben
Van 't ondiep, by het Scheid, ontrent 't Macholle gat >
Vaft raeckte, daer hy met zijn kiel op 't drooge zat: ~
Lag Romerfwael deun in 't gezicht, tot dat de ftromen
Gezwollen, waren tot haer oude hoogt' gekomen ;
En' gaven weederom de vlotte fcheepen fchoot:
Die fpoedig volgden in de voortgezeilde vloot.
Den Ammirael ( het gros des heirs in tween gefcheiden )
By 't land van Scherpen es 3 't een deel wat dee' verbeiden,
|
|||
|
En' 't and're mee' gefleept, liep voort ; doch verder niet,
Dan aen de Weftkertks hoeck: alwaer hy hem geliet > Als of hy met zijn volck zich wou' ten oever geeven: Wanneer de hinderrocht, te dicht na 't land gedreeven , Deur 't h ffen van de vloed: kreeg al te fcherp gevoel Van Fred'iicks kogels, die geftadig fchoten doel. Al dit beginfel, heeft mijn Heer, wel van te voren, Zo niet in 't breed, mifTchien ten rouften konnen horen. Maer denck ick hoe den dag geeindigt, d'avond quam Te naken; denek ick aen de fchrickelicke vlam Des leften nachts, gefmeed uit blickfem ende donder Der Batavieren; zoo verftom ick over 't wonder. De lee'n my fidd'ren en' al 't hair mijns hoofds dat rijft Te bergen: (ifs'er een , die noch den oorlog prijft ? ) Wat al ellendigheidszag ick met deeze ogen l Zal ick de nee'rlaeg, zoo 't behoort, wel tuigen mogen ? Mijn ziel bezwijmt daer van en' 't hart in angfte fmelr. CruT. Gaet voort} en ruft niet, of g' cji hebt het ons vertelt.
ode. Mijn ftem verhcff' haer dan, en' blijf beklemt niet ftecken,
Maer geef', dat mijne tong mag onbekommert fprecken. Mijn Heer, terwijl dat ons het waffende getij Vlot maeckt' en'bracht ons't land van Scherpenes voorbij: Was Fred'ricks volck niet ftil; de vloot om hoog geblceven, By Valckenis, ging t'zeil; en' fpoedig afgedreeven Na Bergen toe, wierd daer met Krijgfvolck als gepropt: En' alle voorraed tot den zeeftrijd vol geftopt. En' fchoon ons Ammirael de kromte had gewonnen Van Macrtenfdijck, en' voort de golven deuigeronnen , Gekomen was tot aen den houckvan Stavenis5 In't oog van Zierickzee en"t volck van Emelis: Zo was hy doch niet doe des vijands hand ontgleederu De ftroom ontviel hem, en' zijn fcheepen zelf noch reeden .G 4
|
||||
|
Op ancker, zoo als hy der Batavieren vaen,
Gevlogen van de maft, zag op hemkomen aèn.
Zo haeft en waren wee'r de Neederzeeufche plaflen »
Met opgeloopen vloed > ten vollen niet gewaffen.
Zo haeft en hadmen niet wee'romme zeil gemaeckt,
Of bey' de vloten zijn terftond by een geraeckt.
De Leeuw liet-daed'Iick zien»zijn klauwen ende tanden.
Hy brulde luid, en' zocht vervaer'lick aen te randen,
Ons grooten Ammirael; die eerft, vol moeds en' trots
'T geweld wee'rftond, gantfch onbewecg'lick als een rots.
De orikund van het peil der Batavieren wat'ren
Bedroog ons; des begon de vijand fchel te fchat'ren
Van grooteblijfchap, en" hy kreeg ons in de klem.
Zijn Ammirael, het hart vol brands, verhief zijn ftem,
En' riep dat geld hem , zoo, dat gaet den Spanjaerd tcegen.
Met viel op onze vloot een uitgeftorten reegen
Van kogels: ballen vol van vier ■, en' alles wat
Een fchip befchadigt en* den m enfch aen 't leeven vat
De zee, oock vijand, fcheen de vlam als in teflorpen,
Met hollen keel' en' wee'r met baren uit te worpen.
Menralt ons van den brand van ^Ethnas top; en' hier,
Geen berg > maer 't water zelf dat fpoog en' golfde vier.
Hoe veel vernam men da er van al de zware rampen,
Die 't oorlog met zich fleept! och ! die de woefte dampen
Den menlch in d'herflen opgefteegen, om de pracht
Des weerelds, eenmael zaeg', uit 't arme hoofd gebracht. •
lek tree' wee'r tot de zaeck : my vougt hier niet teglozen.
Mijn Heer, de flag al ftaeg verhief, en' geen matrozen
Des vi'jands waren ftil: de klater en' het licht}
Van 't blickfemend gefchut, nam 't hooren en' 't gezicht.
De vlam viel in ons heir : de dooden en' gezonden
Bey' raeckten buiten boord; die, weggeruckl: verflonden
|
||||
|
57,
Van 't ITicl en' woedend vier: deez' oock in barnens noodi Gefprongen in de zee, als in de zachtftedood.
Nu was de middernacht voorby : als, nae dit eevel,
De woleken daelden van den Heemel. Dicke neevel
Bedeckte 't aerdrijck, en' den duifter, die daer toog
Op't water, voerde d'een den and'ren uit het oog.
Wy , in een mift; en' daer op onbekende ftromen, ,\>
Verftroiden, wind en' tij ten roove weggenomen.
Op 't left vernam ick wel, dat met ons, in een engt',
Niet ver' van 't PriniTeland, de Vijand was gemengt.
Hy, zeecker op, zijn ftreeck, riep ftrijckt, hier valt geen deizen,
Geeft vier; laet zien»of wy met vriend, of vijand reizen.
Met zag ick door het licht des vlams, als op den dag,
P'Oranje teickens en' der Batavieren vlag.
Ick gaf my buiten boord te water, want wy ftieten
Met vollen loop op 't droog', door 's vijands ftadig fchieten
Zo quam ick weg. Zijn brand heeft my ten toorts geftreckt,
Gelijck een blickfem 's nachts, dat doncket leit, ontdeckt.
En' hoe ick meer het licht zag fchitt'ren, t'elcken donder >
Des Bataviers, hoe dat ick meer, ten fchrick en' wonder,
Bemerckte, dat het gros van onze groote macht,
Hier, aen den oever, daer, op 't flijck en' 't gors gebracht:
Was t'eenemael vernielt: dat duizend man verwonnen
Van twintig, wenckten datmen zou'haer 't leeven gonnen ,-
En' ftaken handen op, en'bae'nden Batavier:
Die onbarmhartig noit, altijd was goedertier.
Of't iemand, buiten my 3 is, met geluck, ontkommen;
Weet ick noch zelver niet: Ick quam alleen gezwommen»
Aen 't flijck van 't PriniTeland, daer ick den oever won;
En' gaf my in de hand van d'Heere Balanfon.
S. Cruz. Gaet deur, ick heb genoeg noit had ick toegefchreeven,
Dat volck, zo grooten daed, alsby haerisbedreeven.
H Ick
|
||||
|
, f*
lek acht het ons verzuim, of louter ongelück,
Balanfon, Mijn Heer ^ de Batavier en wrachtnoit grooter fluck >,
Dan zoo wanneer hy wierd, tot teegenweer, gedwongen,
Noit heeft hy, in den nood, om prijs of eer gedongen, Of hy en wan de krans: dat komt van hooger hand. S. Cruz. 'K vind goed, dat gy ons volck weer licht uit 't PrinfTeland,,
En' haelt het hier, by my. Ick wil zo van u fcheiden. Balanfon. 'K vertreck, in alder ijl, en'zal't u herwaefts leiden.
RejvX Bre* Zo is de zeege dan, by ons BredaefTchen Heer.
énners. Q Heemel!. zijt getuig', hoe yverig, hoe zeer,
Wy daer om baden ! komt bezoeckt nu onze wallen „
Vorft Fred'rick,al ons'Wénfchis, dat wy mogen vallen In uwe hand : vertoeft dan niet, komt haeftig voort, Och! komt,.bezit het gunt u eigen toebehoort. * Ick zie u al den Rijn, als Overwmner groeten 3
Tot Keulen toe; ick zie u Ruiters, met de voeten, Al boven in de Maes, van 't reizen moe' geroft : Ickzie} Breda,u'Stad,van3t Spacnfche jock verlofh. E L N D E.
|
||||