Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn innbsp;volgorde waarop ze getoond worden:

Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order ofnbsp;appearance:

a�ntnjpmrtmtfiurmw� mn��t�nbsp;lorttc�rncficWnbsp;ciim�ftim�iueon

��uw tm�rctcwttfr cin� ip�h0lwn*9t�dnbsp;834 4n9cnff�whmfi*fll

uv�niosccihsfi��rtox� unumtc(lm(hrlt;mmcinbsp;?nbsp;nbsp;nbsp;^�(itcnonmimcnfwfi

SianrrtQ�nin�nii�iifii

�'��- �nwtoamitflMftwnsi loftr qm ip'tw�: (pftfnbsp;iw erf' mmn�irft-o� � finbsp;mryi'wrznanbsp;h�'q�fmaavnbsp;boppithi�ptnbsp;Ifi-fUn

bt�mc�nn�w rMrmapm�wtnbsp;[bftfltpnmlmiir gt;nbsp;Rwptm�F��t qimunbsp;nfa �m^ot�tutettar�

D� �rtrnr�iv4*V�lt;�ttt� (br �c�c-wmwj�pclt;ltf-|^nnbsp;f�p�agt;:�^�4�p^wu�� loomtVl�iV'bti-^� K�nbsp;I (tljncttr tdn pwwttwj ��nw'^ �t^f^po� twqi�ipn��i 0nbsp;rrmitta l�iafimrtwjutwfmufti 6ftwii *^tcbu� qtw�tv�nbsp;crATt�bvnott aitrcrp�ciaate �x* � wns f�tim cov �aimnbsp;lt;kcrqxttt�v e t'mum ow (itc�vytq^ipmi* ^��rariX^v^nbsp;I rt� crt vncrtut� fi�tvr ft H alp mro w:*ftr4gt;^q�Wnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fi f ^p

ivttpztttiift� lt;ptejp*lt;�tMraJiia �ftjacttw wiftia p^iwlc� lmr�ftem�W�e(w�d*wa�nftacf* f'V^vvw^�ndno�ie cr�c^nbsp;c^s Vi�U�Mcftf |MUo0��U*prcvpnii^ftwnoUinuie wtb Jnbsp;�ftf plmtftcft'qm� �qno ip� �irpnwilcBftnn �r r|nbsp;ti�fwrofiwm mrtU� tctiua co^iwrmr wtotofinc cuis w4�

r . :nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

fh (�t[nbsp;Nlt;jnbsp;H�nbsp;Si-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�

CONTRO VER-SIARVM QJZAE A NON-NVLLIS MOVENTVR DE HEN-RICI BORBONII REGIS IN R E-

OpHS hoc maxime tempore vtili�mum. In quo permttUa qnjtab ahisantehac eiafdem argu^nbsp;mentifcriptoribM 'uelpratermijfa, vel nonnbsp;�tis explicata erant erudite explanantur',nbsp;dubitationesq^ omnes qua ab aduerfariispro-ponuntur, diligenter enucleantur ^toUun-tur.

Lingonenfi, � Gallico in Latinum fermonem con-uerfum. lt;? . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

S B D A N 1 ITypisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hilary.

Dt vera is l�gitima Henriet 11 !I. Hauarrte Regi^ ad (oromel/rancicxluccejiicnemiure.C.l. t agi inbsp;Principes, qui ad(ummuin !inpaium legibm veenn-tur, aDeoejl'eerdtnatos, ideojjt�i-parendunt,nbsp;nee vUum di^utatienibus locum dan du m. Cap .l-,nbsp;�fnbsp;QuarquamRex hxreticmftatttinfidelis,i�tus tarnennbsp;tmpertoparendumejfe.Cap.riI.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ai

Pe^onfumadeaqateSorbottaaduer/utHenrieumni. Pegem defun�lum lutettg centra hamp;c confiitutt.nbsp;CajP.

Supremifenatiu ad obedientiam Regibiu debitam tu^ endan^is^td (edttiefas Sorbartijiarum dtjputatio^nbsp;nes is confitta teprtmenda, au ei ont as. Cap. l'.

Cenfiitutiones Po'itificnm, quit a Sorboniftispropo-nuntur, Dei decret is officer e eb flare non pefle. Turn, quojpiritu ij femper dudi fuerunt, qui reii-~ gionis l^ecteaduerfut Prineipesfuosarmaceperint.nbsp;Cap.Vt.

terum,qult;erefor�}at�reltgionis homines fispcriorib�u bellis ciutlibuigeffirunt,expefltto quacorituntai :~nbsp;bus i^factiofis, quteerumexeniplo bellum je liegtnbsp;peffejacere putant.rejpondetur. Cap. CU- jinbsp;Cenelu�e fupertoris dt putattonis deobfequio is obe~nbsp;tbenttaques Principtbus debetur, quant umuu Pa�nbsp;ganis aut hstretiets �quot; a fide aberrantibus : Tum,,nbsp;quid Chnfltanis, c�m tales Principes habent, fltnbsp;jaciendum.e ap.Viil.

Controuerfiet de Rege qui fitexcommunicatus expli� catio is folutie,quadeceturexconimttiitcationentnbsp;st i mh.l

tiihil ob�are pojff, quo min�s popultu fubieSlui i�i tn i�itii obfequiofidejj mantre debeat.Cap.

Potitificumin'Regum �i'Princ'tpum excomniunica-tione,vt fuoimperiopriuenturabti�u.C�X.

tienricutnquartum qui nunc r�gn�t nonejfehxreti-cum,exhominis hxrtticidefinitione.Cap.XI,

Cempendiaria ^dei Pe^is declaratie, ex qua confi�t eumnonejfehtertticum.Cap.XU- lofnbsp;Aliarum definitionis hominis hstretici partiumcon^nbsp;tinuatto,amplior^difqutfitio,exquaconc[udaturnbsp;hoc tandem omnibus confier,Hegern hareticum

T*apx excommunicationem aduerfus Hegern nuDam efie.Cap.xy.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14.3

In Henrtci tertii excommunicatione lt;t PapaSixtofa-�la exemple m extare,quanti fint Papar� tn Prin-cipibus excommunicandisabufits.Cap.X PI. 170 Adnionttto adGallos deincommodis qux confequen~nbsp;tur, fi tanta Papte, quant amfibt in Gallunn arro^nbsp;gat,potefias concedatur.Cap.XVl �. i^;7nbsp;HecReligtene, nec vlla alia read Paparumexcom-muntcattones rectpiendas,^ adeam,quam in hocnbsp;regno appetunt .potefiaiemadmittendamnos CO-gi.Cap.XVlll.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;217

Regem Conctlii iudiciofiepermittere: Ordinumcon. ftocattonem polliceri:(7 quam vtrunique nebis ho�nbsp;dienecefiariiim/it.Cap.IX.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2^1

Refiponfitm.Cap.XX, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;24}

Quam vniuerfte Gallite (ir fpeciattm ordinibui �ngu~ litvtilefuturumfit,fiHenriciuquartut Rexfue~nbsp;rit.Cap.XXy.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;z2t

Qiiantgcalamitatet vniaerfe Gallix impendeant, fi populos quomintu Rex conflituatur, obfiinati�snbsp;impedire pergat. Cap.XXVI.

Quantopere Hfipanorum i^r Lotharin^erum domi-natiometuendafit.Cap.xxyii. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j/j

Rxhortatio ad eos qui Coniuratorum partes hucufque tenuerunt ,vtfead bonorum caujfam aiiunganf.nbsp;Cogitantes (S� mala qux nobis ab extranets immi~nbsp;nent,nbsp;nbsp;nbsp;bona quie nobis in Henrico quarto � Deo

e�'eruntur�'fp^�gt;��liifmtt.Cap.x x v 111. 326 iufiurandum Coniuratis datum impedire non pofiienbsp;quin ab eo difiedatur, rrnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;imperiepareamus.

CapKxix. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;357

Ad islobilitatematque alios qui Reg� caujfam ha�l-e-nus tutati funt, vt ni ea cumfumma conllantia isr fide per�ent,exhortatto. Cap.x x x.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;54^

STIANISSIMO ET MA, G N A N I M O G A L L � AE N A- �nbsp;YARR�Q.V E R SCI TVIsa-vsBirchitvs

V O D in �orporc hutnano partium otnni� i�mpathia.amp;quafl concentus confenfusq; facit,nbsp;Henrice Rex Chri�iauiffi-tne, vt ad vfum amp; ncccfliratem

mcmbrum altetum alteri mcmbro adfit, mutuamqjopcmferat: idemomninoinci-i'itate, qu� maximam cum corpore noftronbsp;fimilitudinem amp; cognationem habet, ci-�ium interfe coniun�lioamicaq;confptra-tio pr�ftat, vt non ad falutem tantum fuam,nbsp;ied ad ornamentum etiam, iramo amp;c ad minimam quamque remciuisciui opemopc-ramq; fuam benigncimpettiatur. Aboquinbsp;vt corpus fine partium omnium confcnfunbsp;auxilioq; mutuo tucii fc ac c�fiftcrc non ponbsp;tcft:ficciuitasaiit regnummutuamfibiopenbsp;denegantibus ciuibus, ncc ftatediunec vi-gere potcrit. fed breui labefa�ctur amp; cox-ruat etiam necefTe eft. Verum cum in reii- ��nbsp;quis membris fc mutu� iuuandis hic con-fenfus cernitur , tum in capite maxime ne-a 4nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ee�a-

eefTar�us cft.tanqnam pr�cipua corporis to-tius amp; pr�ftantiffima parte , �cuiusnitni- i rutn dignitatc amp; falate reliquorum mem-brorum fun�tio conferuatioque pcndeat:nbsp;Natur� J qu� eft optima fui conferuatrix, vinbsp;quadam omnibus fine pr�ceptis amp; pr�ccp-lorcinfitanosmon�tCjVtquodpr�cipuatnnbsp;dignitatem obtinet, amp; maximum adfalu-tero momentum habet, eiiuuando confer-uandoq, pr�cipuam quoque amp; maximamnbsp;operam adhibeamus. Itaque huius ipfiusnbsp;Natur�.vciDcipoti�s, fapientiffimi amp; corporis huius amp; ciuitatis regnorumq�e autoris amp; conlcruatorisinftindu ac monitu,nbsp;non codera �ol�m modo ciuisinciuemaf-fedus eft, VI amiciti�, vicinitatis, cognatio-nis amp; public� iocietatis vel conciliand� velnbsp;fouend� vcl ornandae vel augenda:erg� alter altcri,quandocunquc eft opus, pro viri-Itpartefiiccurrat:ver�metiam, atqueade�nbsp;maxime, ficiuitatisautregnicaput,hoceftnbsp;' Princeps ac moderator aliquatenus labo-rct, proratiffima tune ciuium omniumnbsp;ftudij, auxilij, amp;officij ratio in eoiuuandonbsp;extct:quippe quo incolumi amp; florentc lenbsp;quoq; faluos amp; bcatosforc feiant , afflidonbsp;vcroamp;iaccntc, miferos. ade�lcilicct, vtnbsp;membrorum amp; capitis,fie Principis �� ciuium lympathia,confenfus,piaq:confpirationbsp;necclfariaeft , vtialterumfine alteriusopenbsp;operaq; viuere amp;ftatcnonp0ffit�lt;i/fe�w/�cnbsp;Alterapo�citofem rts,^ coniuratawic�, Vt ver�

ille communi fenfu nonfol�m,fe(Jnatiirali quoq; aftedu plan�carere, natur�omnisnbsp;fi�queipfius hoftis, amens plane amp; infanusnbsp;effe merit�cenfetur .quiinfuaipfiusvilcc-ra gladium ftringic, in ina membra f�uit, innbsp;fuum eciam capytfurios� innadit, omneranbsp;humanitaccm exuens, amp;feritatediricateq;nbsp;feras quancumuis iminaniffimas fnperans,nbsp;cume� ne in fui quidem generis feras , nifinbsp;raril�im�, amp; iniuria quidem lacel�it� efFera-ri coneitariq, foieant : fic ciuis ciui laboran-lijcui lit turn propinquitate , tumiucis.lc-gum,eiufdcm ciuitatis communioncmul-torumq; commodorum amp; beneficiorumnbsp;adeofocietateconiundlusjfifuam opem denegat , non tnod� ciuis, fed hominisetiamnbsp;nomine indignas , abomninonfol�mho-minura commcrcio fecludendus, feddirisnbsp;quoq; omnibus deuouendiis, feris etiam i-plis obijeiendus videtur. Numquid enimnbsp;hominumfocietate,beneficiorum commii-nicatione, lucis etiam vfura dignus haben-duseft , qui neefe hominemnouit, necci#nbsp;uem fe meminit, nec vitam fibi � Deo dataranbsp;agnofcitjvt quampoteritcunqjfidem amp;in-duftriam ad communem omnium vtilita-tcm,dignitat8mqiamp; falutem c�ferat ? Quidnbsp;vcr�dcijsccnfeas, qui miferisciuibus fuis,nbsp;6i patri�iaccntiatq; affli�� non modo nonnbsp;fubueniunt amp; opitulantur, fed omni etiamnbsp;ratione totistj; viribus detrimentum amp; ex-itium alFeruntfneqi fol�m ciuibusamp; patrixnbsp;a 5 obfunt

obfunt, fedciuium amp; patri� totius capiti� fiimmoq;amp; fapicntiffimo Principi; Tibi,nbsp;inqua m, ipfi Rexodt^ni�tme R�^�?w,cuius tu mnbsp;dignitati labem tam indigiicafpergunt.tutnnbsp;falucitamq; infeftis animis, tamq;funcftisnbsp;�nnis pcrnicicm moliuntur? Quanquam ,nbsp;quituuseftin tuosamoti ftudiumamp; cura,nbsp;non potcft patri� bellum infcrii, quintibinbsp;quoq;inferatur:qu�tuorumviciffim eftinnbsp;tepietasamp;obfcruantia.non poteft tua la�usnbsp;amp; digniras agi, quin fuam quoq; agiputcnt:nbsp;ideoq,aducrfuspcrducllesifl:os,impiosCa-tilinas , corrupta cotporis huius membra,nbsp;patri� pertes , ncc magistuos qu�m fuosi-plorum hoftesf'cacft membiorumcum luonbsp;capite l�m pathia, is ell fubditotum cum fuonbsp;Rcgeconfcnfusamp;confpiratio) adtuamfa-Jutem coofcruandam dignitatcmcj; (�Deusnbsp;ipforiim conatibus (ucctirum dcdctit ) or-naiidam amp; augcndatn, c�momncsfuaso-pes amp; vires turn fuam naaximc vitamadhi-beant. Itavc,quemadmodumimpi) illipar- �nbsp;hcida^oniniprobru amp; dedecorenorandi,o- -mni etiam ctuciatu amp;c fupplicio multandinbsp;videntur,qui Regem tottantifqueamp; animinbsp;amp; corporis dotibus infignem atque admira*nbsp;bilcm infcfto bcllo tamdiu perfequuntur,nbsp;vt amp; dignitatem illi fuam amp; vitam adc� ir-pfam , li poffint, eripianr;fic veri fidelcfqiienbsp;Regis fubditi magna laude cclebrandi.fum�nbsp;misetiam pr�mijs cumuland�fint, quitenbsp;( lapientiHime Rex amp; inuidiffime) verura

D � BI e A r o R I A. aroplifl�mumque Galli�vniiiet�� decusacnbsp;pr�lidiumagnofcuntamp;colunt. amp;adtuamnbsp;patriaeque dignitatem ac fahneni toto pc*nbsp;�ore totifquc viribus incumbunt. Valeaninbsp;autemnoftfiilli, vtitadicam, utruiftiput 6cnbsp;lt;Hfeilt;r��tt�,qin tuis ncc prccibus.neccxhot-tationibus,nec edi�is.nccpericulis.ncc c-xetnplo moti, otiofi amp; ignaui,in t�to patrienbsp;inceudio.in tantatempeftate,in tanta pefte,nbsp;in pietatis,iu(litiz, return omnium bonagt;nbsp;rum euctfloneacinterituquiefeunt , con*nbsp;trouerf�� huius euentum exfpc�antcs, vn-de conftituant qu� poti�sinclinareamp; pto-pcndetcdcbcantzqui fine vlloautpeticulo,nbsp;autmetu, autcuratuoslaborcs, contume-lias 6c indignitates videntrqui tanquamexnbsp;terrareliquorum naufragia intuentur, aut,nbsp;quod aitSophoclcS, l'ira ��'^tfKVMa.si.K.iavfftnbsp;�ftr�. /ofgt;ito abfecuro animo frt-^uentemfubtelto pluuiamaudiunt, de tuis ciui-umque fuorum calamitatibus minime o-tnnium labor�tes:immonedefuisquidcm.nbsp;Quid enimHn vniuetf� patrie excidiu,quidnbsp;fefa�umiriputant? exftindislegc, Rege,nbsp;bonifque emnibus, quo tandem loco intecnbsp;l�carios, particidasamp;latroncsiftosfcfutu-ros arbitrantui ? In plerorumque omniumnbsp;calamitatc ac ruina, falu�fnc �� ac incolu*nbsp;mes fore fperant? Quafi veto multi in vnanbsp;ciuitate, aut regno dignitatem, Fortunas amp;nbsp;vitam ipfam amittete podint,quin reliquesnbsp;ctiam in eandem fccum calamiiatem tta-hanc.

hant. Quafi ctiam auccapitcautpratcipu�s corporis membris l�fif�e affc�ifue.mutu-amqucfibiopein (hocenim dicere prini�mnbsp;inftitucram) minime fcrcntibus , reliquisnbsp;bene elle poffir, quafi denique autfunda-mentofublaro, auc redo collapfo reliquanbsp;�dificij partes diuftare, ornamcntoqiicamp;nbsp;vfiii vlli efle omnino poffint. Sed ingrato*nbsp;iftos amp; plan� eines officij in ram pr�-fentipcriculo defertorcs, atqueadcbffi vc-turn 6(1 ram efleinculpacum qui iniuriam,nbsp;cum pofiit, no propulfat,qu'am quiinfert)nbsp;impios patri� fu� prodirores quia Solonnbsp;olim � fua Repub. meritifl�m� exturbabat:nbsp;fie tu, ferenifl�me Rex, qui fapientia Solo-ncmaut�quas autetiam friperas,mediosil-los amp; fecuros publics cladis fpedatorcsnbsp;qua merentur laude amp; pr�mio aliquandonbsp;afticies.quum tuDeo duce, tuaautem pru-dentia, vigilantia amp; fortitudinc comit�, tuanbsp;etiamNobilitatc,teliquifquetui,patri�q�cnbsp;amantibus ciuibusjtuorum laborum,amp; pe-riculorum focijs, c tanta tempeftate ad pot-tum perueneris. Vtenim fuci.ignauum pe-cus,alicnum laborem depafeentes ab aluca-rio arcctur:fic inertes noftri homines, quianbsp;laborem amp; periculura commune detre-dant, quiaetiamlaudcm.quamvnavirtusnbsp;parit, negligunt, vcl pot��somninorefu-giunt, digni profed�minimevidentur quinbsp;ulliusdignitatis felicitatisque public�con-fortes amp; participes fiant : fed eontr�,qui in-glotii

glorij amp; ignobilcs tocum vitx curfijm dr-gant, arque honoribusrcique public�mu-neribus turpiffimc ac meritiflim� exclu-dantur. Veri contrailli, jeternaqiicgloria dccotandiciues , qui, vcmcmbrafuocumnbsp;capite tacico natut� fenfuamp;inftin�zu , �cnbsp;animo amp; iudicio cum fuoRegc conf�nticn-tcsac pic confpirances , adcumiuuanduinnbsp;ornandumqucafficiunturamp;incirantur:qutnbsp;turn tibi, �Rcx, tam indigne afFe�oaffli-�loquc, tum regno tuo tam mifcrcamp; indigne vexato, vt amp; tua tibi dignitas confcruc-lut.amp;regnopriftinusfuus/plendorrcftituanbsp;tur,omncm quam poflimt cum fortunarumnbsp;fuarum ia�tura.cum vit� etiam ipfius difcri-mine, opemamp;auxiliumferunt. Atenimnbsp;dum Principes , dum clariflimos fottifli-mofque viros, qui tam egregiam fidclemq;nbsp;opcram Si Rcgi amp;tcgno pr�ftant, laudo,nbsp;nemo putet rcliquos ciucs �lcntio � menbsp;pr�teriri, qui Rcgi quoqifuo, amp; rotictiamnbsp;rcgnopr�ftofuntvtpoflunt, l�nonhaftis,nbsp;gladiis , fclopis.certc votis, confilio.ftylo.nbsp;Quanquam enim illi pt�cipuam laudemnbsp;ob fortitudinem promereti videantur : hogt;nbsp;tarnen obingenium nonnullis gloriol�in-fignibus ornandos quoq; puto.quanquaranbsp;ctiam arma ad illatam iniutiam rcpcllcn-dam inprimis (fecundum Deum ) neccfl'a-ria fint : cert� piorum vota amp; fetipta, velnbsp;inaniaomuino, velinutiliaeiTenemo, opt-nor, fanusdixerit. Namvtincorporenon

capitis tantum, cordis amp; pr�cipuarum alia-tum partium, fed manuum, pedum, amp; rcli-quarum feu dignitatc feu vfu inferiorun� fiia eil fundiojfua neceflitas, fua etiam laus,nbsp;vtqiie tum in �dif�cio pr�ter fundamcnemnnbsp;amp;tedum, tum in nauiprstercarinam, latera, proram, amp; puppim,alixquoquc mul�nbsp;,tx partes amp; inftrumenta non maximam tantum vtilitatcm in fecontinent, fedhabencnbsp;-etiam plurimum dignitatis amp;pulchritudi-'nbsp;ms; ita rtnulla�uecorporis , fiueacdificij,nbsp;(iuenauis pars licet obfcuraamp; minima, �nenbsp;neee�ieate ic venuftateetiam aliquaafhi�anbsp;cxcogitaraquecire videaiur: Sicin familia,nbsp;ciuitatc, regno,non patres tantum fami-lias.non optimates,pr�fedi,nobilcs, magi-ftratus, Principes ac Reges ( pr�cipuailliusnbsp;.amp; lumitia amp;coiumina ) rcquiruniur, fednbsp;mancipiorum, mcrcatorurn, cuiulcunqnenbsp;generis amp; Fortunas ciuium , artiHcum, amp;nbsp;quorumlibet etiam viliffimotum opificuninbsp;opera ita necenaciae� vtijscarereomninonbsp;vcl ad vcilitatem vel ad voluptatem nonnbsp;pcflimus.Qmn exhactam multiplici varic-tateipfeetiam Mundusvniuerfus amp;confta-rc amp; ftarc merit� videtur, Nc veto in re tarnnbsp;nota limlongior, verc amp; breuiter OratoUnbsp;N4rzrr4 n��4�//,inquit, (jUd non habeat in fuo^t'nbsp;nert res compiureis di/fimtleu inter(� , que tarnennbsp;(otifimililaudedi^neneur. Equidc non parem etnbsp;huminibus amp; rebus omnibus gloriam cri-buoded quia lingulorum in fuo gencrcfuus

tft vfus.ifque pcrneccfrarius.fingiilisctiani, �quod debent, aut ccrt� quod poflunctdnbsp;bonafide prxftent, laudem fuam debeti di-co, Quorfum autemh�ctammukaapudnbsp;te/� RcxJ tum rapienci(}�nium,qui h�c pecnbsp;tefatisnoris'.tumoccupacinimum.quiper-graui��mas,quibus es didri�us.occupaiio�nbsp;ncs hacc legere vt vclis , nonpofl�s tarnennbsp;fine maximo publiez rci, in qua rckituen�nbsp;da totus defudas amp; laboias, detrimento^quinbsp;tam multos tnultaque vrges, quem viciUimnbsp;tam multi multaquevrgent, vttibiperne.nbsp;ceilatijs ctiam rebus, nedurahifee nofirisnbsp;nugis, vacate vix liccat � quorfum ergo tamnbsp;multa? Nempe vt doceam , vel poti�s.vinbsp;quod iam docui reperam, magisqiie ac ma-gis inculcem.regnum baud belli tantum ar-tibus ftare, fed pacis etiam (tudiis fioreretvtnbsp;arma legni robut funt ac przfidium.fic litc-tas illiusornamentum eife: fi przmium ar-matonobilifortiquemiliti, quigladio re.nbsp;gnuindefendit,mcrit�datur:viro etiam litcnbsp;raco,quifiylo Regis caullamagit, nonnuUnbsp;lamgloriamiuredeberi.Etcnim vtdcatma-tisviris qui tam ftrcnuam ac fidelem ope-ram tibi, �Rcx, oppottuniflim� przftice-tunt non plura iam dicam : quantum debetnbsp;nortra Gallia Hottomanis , Plelfzis , Bcl-locis cruditiffimis elcgantiffimifqus (cti-ptoribus, itemque innominatisillis , fednbsp;; politiflimis ctiam amp; vetenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;An.

centorum huiusmodi libellorum au�t�-hbus , qui turn herefcos notamtibiafedi-tiofis amp; f oniuratisfalfb illatam eiudito atra mcntocluunt.tum legitimara tuam inHen-ticilil. locum fucceffioncra legibus patrijs, validis argumentis.amp;appofitisadremnbsp;ipiam cxemplisprobantaedefendunt� Inter eos autem (vt fcopum aliquando pro-pi�s attingam) quifuis feriptisde Repub.nbsp;Religioneque Chriftiana ben� merentur�nbsp;non poftremas quidemtenetvir pietateScnbsp;etuditioneclarus, huiusopeiisau�):oc,quinbsp;propter tot ac tantasquibus tuqjf oclemennbsp;tiffime fimul Sc magnanime heros) tuusquenbsp;deceirot affccli eftis ha�tenus,atque ctiam-num afficiminijcontumelias amp;indignitatcsnbsp;iufto dolore accenfus.cauli�que tu�veri-tate aciuftitia permotus,profua(?e iiiDeuntnbsp;pictate, amp;in te obleruantia, amp;in l egni to-tius dignitatem atque vtilitatem ftudio, adnbsp;hoc feribendum opus aggrelfus eft : in quonbsp;tuamvcl vniuerll potiusrcgnicauiram tanta diligentia, fide, candore, Scveritateagit,nbsp;vt maiori vix polFe videatur. Quia veto idnbsp;operis eiufmodi eft dodorum amp; piorumnbsp;virorum,tui patri�queamantium,iudicio,nbsp;vt nonGalli�tant�m , fedaliisetiam nobi-feum f�deris, amotis, propinquiratisquenbsp;vinculo coniunclis nationibus placere pro-defleque poffit. Et Galii� quidem iioftr�,nbsp;vt,rc rota penitus perlpeda, fusaliqu^n Jonbsp;c�citatisamp;cootumaci�p�niteat,propiiil-

^ue mails prudcnnor efFcda admeliora Ct coiifili,iconucicat;rcliquis ver� nationibiisnbsp;vtc�in noftro�xemploedod� �bi caiicancnbsp;amp; prcfpiciaht.tum tibi.� Rcx,perfidiaquo-�nbsp;tundam amp;ingrato �nimo atquearnbitionenbsp;indigmfsime vcxato libcntius ac promtiusnbsp;fuccurrant: fh�ccnimpotilsim�m fpcdarcnbsp;audorvideturj quia,inqiiam, boni aliquotnbsp;grauesqueviriceafilctunt opiis dignumeLnbsp;fe quod cdetetilr; ego eotundem conGlio amp;:nbsp;�u�oritate add��us,illud c Gallico in Latigt;nbsp;hum fermone conucrti, vt non fol�m � no-ftris hominibuslcgi, fed � vieillis quoq; po*nbsp;pulis Regisq; fegniq; noftri ftudiofis intcl-ligi polTet: elktqj aliqu�cul�m Sc mei in pa-triam amoris, amp; mei pcxcipuc in tuam Ma^nbsp;ieftatcrti obfcqiliiobferiiantia:^} argumentum: ncc tantum qiiidenl (q��dingenuea=nbsp;gnofcoamp;fateoc) quantum audoripfe, amp;nbsp;alii innuiTien cuiufciinqucgencrisamp;fortisnbsp;homines cderc poiluntjquantumq; ego ipf�nbsp;debeoiat cettcqilantUm p�l�um.Nempeinnbsp;tegni con(litiKione,adminillratione,�atu*nbsp;tationibUs,attibuS,rebus denique oiilnibu*nbsp;fidcnimf�pi�s repetendum puto) regen-dis, conferilatldis, Ornandis, SeadfuumH-perducendis* no fummorum duntaxat

amp; clarifsimorUrn viiotum prxftatltia amp; vir-tus. fedmedioetiumetiaminduftria* atqutf v infimorUmade�amp;�Weurilsiniorunlopcrajnbsp;fidcsej; ncccflatia funt. Ad hoc autem munusnbsp;fulcipienduhl e� facili�s adduci me fum pai�nbsp;b fusi

fus, quod pr�ter ca qu� � me di�ta funt.tuas aliquot dcclarationes � mequ'�quefupcri-oriannovetfas , amp; infinttimorumgratiatnnbsp;�ditas, itatibi, � Rcx, tuisqueplacuilfeau-dierirajvteasitetumediiud'eris: non qu�dnbsp;(verccredo.candideqiieptofiteor) eafitvecnbsp;l�onisilliuslausamp;:f�licitas, vt inhominumnbsp;manivveniremereatuc , fed hoc fopinor}nbsp;confilio tibi fa�tum eft, vt quod Gallico fer-�nbsp;mone � paucis fortalfe le�fumfuerat (con-iuratorum fuio�c pafsim ita tune temporisnbsp;f�uicnte, vt ne libetc quidem loqui, immdnbsp;ne ingemifeere quidem,nedum tua feriptanbsp;legerelicerct) Latin�iam maioriq�cliber-'nbsp;tate.tninoriquc pcriculo Icgi pofsit: ex quonbsp;quidem magisacmagis turn qu�tuafempeinbsp;fuerit mens, quod propofitum, qui animus:nbsp;tum quam vete clades amp;calamitatcs , qu2Snbsp;poftca fequut� Tunt, vaticinatus iis ; tum et'nbsp;jam quam folletteramp;apcrtcconiuratorun�nbsp;confilia patefeccris , amp; quafi digito com-monftraris , teftatum omnibus illufticqiVnbsp;fiat. De hoc autem fufeepto vertendi munbsp;nerc,au�torifque op�re amp; confilio h�cfatilt;nbsp;(uperqiie. Verumenimucro , dicent ali'nbsp;qui, quodpublicsvtilitatitantopcrccou'nbsp;fert,idvtraqueamp; multipiici, fiitalibet, aulnbsp;commodumeft, lingua edatiir, legatur, 5'nbsp;Icgendo etiam teratur ; illudque auftori'nbsp;inrerpreti, amp; ledoriaflentiamur, gratuknbsp;rour aefuadeamus-At qua tu fr�re opus aii:^nbsp;num,accvlla expartc,uifi vnoconuerfion'�

i �abore tuum regi� maieftan dcd�earc aa-, des? Dicam, amp; paucis, � Rex, fi, quod 1 Vnum brcQcque admodum dicendurn vidc-- lur, per tuas mihi occupationes adderc li-i cet. Au�loris cert� modcftia, quineno-c men quidetn luum operi apponerc volue-1 rit, nedumtu� illudMaicftati confccrare,nbsp;tncquoqucdcc�ri amp; iDodefti� commone-facere debuit.vt ego non plus in illius opcrcnbsp;vcrtcndo anderem, qu�m ipfe in edcndo.

j Verum vt de au�;oris modeftia nihil ara-j, pli�s dicam, quid neceire habuit fuura auc � cderc nomen autopus tibi dicare, cum fa-; tis quidem tibi amp;; nomine Stmunerc fuo nO-0 tus, vtDeoDeiqueEcclefi�, fie tibi iamfonbsp;( dudumdicarit? Aftegorequenominequenbsp;5; auftoridifsimilimus aufus fiimhanctantil �nbsp;iam oper� fub tuxMaieftatisaufpiciis euul-gare,velutmeiin teobfcquiiamp;obferuanti�nbsp;Ipccimen, per quodmetotum, quantulasnbsp;ium, tu� Maieftati confeerarem. Ex ver�nbsp;in cuius poti�s qu�m tu� Maieftaris nomi-j, ne id opus apparcre debuit.c�m in tuam po-jj ^ifsim�m amp; gratiara amp;rcmelaboratumfit�nbsp;j, c�m ita innocentia , animus ambitionis,nbsp;^tudehraris amp;impietatis expers.vcra tuainnbsp;jl �^^gnipoirdsion�arq; adminiftration� fijc-telsio, tuaadtri�ordin�,conciliiq;conuo-j cation�flemEccIefi� amp; regno itafalutar�acnbsp;J, pcrncccHari�) pollicitatio, piaamp;finceraadnbsp;'''�^iqjparend�iiibmi�io,l�gitima regnire-ji P�fcndiamp;confequcndi,quamfcqucris,via,nbsp;ffnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tua

tua dementia amp; humanicasfingiilaris.acrc-liqu� cu� ver� rcgiac, vel poti�s hcroic�, ac penedicam, diuin� virtutes, in hoc libronbsp;diligenter amp; v�te proponantur � Etfiau-tero h�citadTeconftet, inultame tarnen abnbsp;haccditioneamp;nuncupationedeterrete po�nbsp;tuctunt, vtjvirium meaiumimbecillitas,nbsp;norninis obfcuriias, non magna opevis alie-ni vettendi laus, non raagnus fortafle verfi�'nbsp;onisfucceirus, arroganti�, �quacertclon-gifsim�abfum, fufpicio, �efiniftranonnubnbsp;loru m,qai alieni laboris paium candidi funtnbsp;�dimacores, de aucupar.da per hanc viamnbsp;Principum gratia opinio , amp; alia qu�datitnbsp;pr�tcrea qu� confult� taceo.ne refellendo�nbsp;o^uodverc pol�cm , cominemorare vidcar.nbsp;�c has tam multas nebulas tux humanitatisnbsp;luxmomentodifpulir , fccitq; vtmaioren�nbsp;amp;officii mei,amp; obfequii tui,amp; publicx quonbsp;que rei, qu�m iftatum omnium fufpicio'nbsp;num, opinionum �cimpedimentotum ra'nbsp;tioncm habere m: pctfuafus plane amp; confi*nbsp;fus , � lapienti�imc amp; humanifsimeReX�nbsp;hocquicquid cRlaboris ac muneris, ca tcnbsp;pncntefr�tcq;acceptutum,quacxtera qu^nbsp;tibi ofFeruntur omnia, qualia tandem cunq�nbsp;fint, accipere foies. Nam Maieftas tua. Sinbsp;Maicftati neceifario adiunda grauitas,tanl*nbsp;humanit�re, lepore �ecomitatetemperaf*nbsp;amp; quaficond�taeft, vt nee quenquam qui tfnbsp;fcri� diligatamp;colat,quamuis tenuem amp; ob'nbsp;fcurum auetfari,nec quidquara ctiam,quolt;l

Ded icatoma. ex animo abomni fuco amp; ambitione alie.nbsp;!- no tibi oblatutn fuerit, licet pufillum, Sinbsp;te tanto Principe prorfus indignum , re-o fpucrefoleas. Quod fi ad animum par fa-t' cultas , amp; ad facultatem maius otium acnbsp;li� Iranquillitas (qualcm brcu� Deo duce fpe-3' ramus^acccderct, raaiotaprofc�l� amp; darc,nbsp;s� amp;: cdereliccrct. Scd hancaliis laudcmnonnbsp;6' inuidco.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ego quod iam poflum, quan

ta tulumcunquc cft, tuat Maicftati libentifsi-tt' m� ac pcrqoam fumniifsimc offero amp; nun-il' cupo: atqucDeum Opt. Max. qucm tu non n* Regum duntaxat rcgnorumquepatronum,nbsp;tt* tutorcmacvindicemagnofcis, fcdvnicumnbsp;u* ctiam bonotutn omnium audorera, amp;tuinbsp;ogt; fuorumqiie feruatorem colis, toto pedorcnbsp;�t' obfecroamp;obteftot, vt fandas tuas omnesnbsp;t'S C�gitationcsamp;conatus profuabonitatcexnbsp;piorum votis felicifsimc promoueat : ira-t� pia autcm hoftiura in te Dcumq�e ade� i-O' pfum, ipfiusque Ecclefiam , amp; calamito-�a' fum hoe regnum. confilia nefariasque mo.nbsp;briones bteui ad fuam gloriam , ad Eccle-!3fi l�� fic afflid� inftaurationem , ad bono-t� lumquc omnium virorum, qui in tevnumnbsp;(Deuml�mpcrcxcipio^ intuentur, fpesq;nbsp;iqi fuas defixas habcnt.confolationcmdiflipetnbsp;ac eucrtat: idemq; faxit vt tu f� clarifsimumnbsp;ili Botboni� famili� dccus, firmilsimumquenbsp;if� lotius Galli� robur) tot cladibus fuper-i tC ftes fclicilsim� viuas, amp; Deo, Ecclcfi�,nbsp;ib' Gallico tegno, bonis omnibus , vt vnonbsp;b �nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vetbo

yerbo omnia compleAar � Pictati, lufti* ti�que gt; pr�eipuis regni col�mnis gt;nbsp;diutifi�ni� r�gn�s Sc fioreas, Enbsp;noftro MufcojXlV, dienbsp;Maii.M.D.xc.

ibutnorum, quibus corpiu no-�rum con�at, tttnperametitum iuli4 conuenientiq^propertionefempereffet, acnbsp;perfe�tamillatn, quant�atim ab originenbsp;habui�e dicttur, �uicon^litutionem�' natur am lon-fiant er feriiaret: ex eo fan� cum meir.brorum interfe,nbsp;0�horuni cum capite niirificus confen�u efflorefce.nbsp;ret, tum perp�tua, aut certe, quantum humanicor-porii�agilitaspatitur, valde longa �r incerrupta va-letudo exi�eret, fumnia fpirituuni alacritatffacul-tatuni antmi rigor maximus, propria/en/uumfun-iiio, tntegrum deniq^ organorumad vfum vitee,falu-tis^j tutelam neceffariorum mintilerium rigeret ; itainbsp;vt nihil plane vel minimum, nec medtcit, nee phar-ntacopol�, necpharmae� vllisfapienter ac neceffari�nbsp;ab bominibui ad valetudtnem velcurandani vel tuen-dam tnuentii opuf effe videretur. Eodem mode �ci-ui cum due,�r ctutbm cumfuo eo legitimoq^ i rinetpenbsp;eptim'econueniret, perpetuaextaretduitatu^re-Sui fanitoi ac tranquillitoi, felida et tarn f�licitasnbsp;fallu : vnde nec vllce duium fa�iones ac dtffenfionesnbsp;(grauifftnii duitat� morbi) nafcerentur gt; nec vlla adnbsp;tatco�rcendas,extremailla quidem, fed interdutnnbsp;fgt;(ceffaria r�media,armacaperentMr. Uaqueintamnbsp;fflici regni rerum^ omniumfiatu ac temperamento,nbsp;b nulla

flutfa 4 Principe �'S'^l^ernatorefutnmoedt�a criiet4 etut Magiiiratibm pofm irre^ar�tur,nbsp;fittlliproponererur,carceres,nullt!: (rtfct! ,nulli carni~nbsp;pets, qusdentmin optimavaletudintvtltntditovelnbsp;medicina e� opiu'i:ed quia h�c no�ra eil vel pc a Deonbsp;(o�itutaprimiim.velnopra mox culpa aree�itaim^nbsp;b�:iUiraSt vt eodfm fem per �atu e�t,nbsp;nbsp;optima fem.

ptrviiletuifntfruitionpefpmiii'.eoresiamvtrtit, vt piorbi aut exintfmptritnaturali, aut exaduentitionbsp;altquo�afu contra ff ocorpui ne�rum afpeiatur ftpif-pm�, vehementer laberet. Atpadimw medtcum^nbsp;P ilium bene monentem audimw, premedium ab tonbsp;prgfcriptumfumimus-.fitplerumqutvt morbut emni~nbsp;tio tollatur,aut certe valde leuetur, fpreto centra medico , morbus ingrauefcat, mors etiasn confequatur.nbsp;Sic in tanta in^enierum varietate, artimorumnbsp;peruerptate, morum corruptela.velutvitiofanbsp;cerrupta public i corporis conflitutiene, wx pot e� re-fnumautitaj�pienterinfiitui, autiufeltciterad-miniffrari, quinadperfeffurn aeflorentem rerumnbsp;�atum, inte^ramquapfanitatemmulta depde-rentur. � mergit i^itur aliquid morbi ac vitti, quodnbsp;publicam valetudtnem tra,nquillitatem nonnihilnbsp;turbareacimminuerepo�iti Veripretfofunt medici,nbsp;fex,Principes,Magiffrntus :falutarisittmprailoeffnbsp;m.edicitia, legesiura turn diuina tumhumanatnbsp;quibus p pareamusf�irps fernen bellqrum ciuiliumnbsp;4Ut nullum nafeitur, autforte natum, in ipfo�atintnbsp;initio,antequam alti�s radices agat,prorftu euelliturnbsp;^ebruitur-vndepax ,regni fanitasatquevimumeranbsp;pactslommoda fequuntur, fumma nimtrum (S� per-fecta, quanta qutdeiii in reb�s humanis fpcrari pote�,nbsp;pro-

AD L�CTORS M, frefperit�s at fein it as. Ate inn R^oem ,eutit�j fapiest-temnoiirummoderatoremfaiUdnnits , c�m lebensnbsp;fftimatnnosirimoderatrieem refptiimw, �iim ma-gisiratsu iuraipfafperntmui, c�mfidentff offi-cium negltgtmus, citm mutuum confenfttm non modinbsp;tionfouemui, fednebuetiam cruentum funeflum^nbsp;bellum infertmus : quid tarn mirum, fi tanta returnnbsp;omnium bonorum clades rideatur, � imnianu bonorum virorumciedes fiat,� Gallictagrtva�itas confe-quatur,�toti Gallicoregnopernicies ir exitium fumnbsp;mum immineat�denti^ nihil fani aut extet tarn, outnbsp;foil hoc vnquam (peretur? T eterriminbsp;nbsp;nbsp;exttiales, qui

iamdudum latebant (non plane faltem patebant J morbt anno ante hunt quinto tandem eruperunt,ault;t-r It ia,ambit io,nbsp;nbsp;nbsp;infana huius tegni occupandi cupi -

ditas : vndevrbiumfere vniuerfarumrebellio, plero-rumq^ ciuiuma fuo ^egedefe�lio ,tmpiaconiuratio, funejtum exitiofum bellum, atq^ ex eo malorumnbsp;omnium genera emanarunt. Reic itaqut denior-tuus cogitas quam dirie�ent q morbi^quam^exitia-lesexpe�es,ni� remedtis mature adhibitucuraren-tur: cohortationibiu,edibiis,promiffis,blanditi�, tni�^nbsp;mo donis ampli�imis coniurationis duces iflis ani-mi morbis adeo corruptos ad fanitatem reuocare e�nbsp;(onatus. �empe ptttabat ea remedia ggrotorumnbsp;ingenio amp; motbigeneri conuenientiffima e�e. At fuanbsp;ilia opinione longe fal�u e�.nam �' medictu ipfe fper-Vitur,ig pharmaca ab illo propo�ta,quantumuis tp�snbsp;vttha regne^falutaria, fafitdiutitur, dum tlliusfa-piens dsquot; con/tltfim ridetur, dy facrofandta cluditurnbsp;aucioritat.Neque fol�m, fed tile ip�/ua bafilica indt-gni�ime deturbatut, � regnigubernaculu iiiiquif�menbsp;b 5quot; repel-

P R AE f AT I O rtpeUitarjabomnifanclienedignitate^re^uexclu-;nbsp;ditar. Car ita ? remedtt lenity morbi acetbttati noanbsp;refpondebat. i.teniin�Rexi!le)nultorumiudtcioflt;t-tisquidem fapiens, fed, quodprobauit experientia,nbsp;patient nimis, pro lenibut remedi� qutbui id malige-mis fiuarinonpoterat, acerbiora paulbadbibui/fet,'nbsp;ne forte morbttf inualefceret, longiufqae amp; latiiis adnbsp;rotiutregniperniciemgralfaretur-. fibditoram fuo-ram, quosfaalentitudinedrdi�tmulationediuti�tnbsp;fufpen/os dettnuit,quas!ettam inuitos iemporum tni-.nbsp;quitas in contrariam partem abripait, plerofque innbsp;efficioretinuiffet,alins d praaisetnfiliit ad meloranbsp;reaocaffet ,vtili�ime toti regno confului[[et,fe quoquenbsp;ipfamanefariis coniuratoramconatibus, amp; abim~nbsp;pio,quodpo�eapatrarantparricidiovindtcafflt;t. Fa-if am quidem ab ilto tandem id fait :fed ferb nimis,nbsp;parte nimis. fera enint temedta, quia intempeSiiaa,nbsp;��fi/M/awf.fcromedicina pai atur,Cum mala pcrlongasinualucre mains.Tumnepro vnonbsp;faptteexci/ofeptem aha renaferentur, necplares a-Iq dr pene grauiorts ferpentes poflea fuctrefcerent,nbsp;tota fimul h^dra fuis omnibus capitibus truntandanbsp;fait .furnmaomnium papautrurn decutienda capitanbsp;fatrunt.Equidem erudehtatemdrbarbariemomnentnbsp;tamhorreo , qudm qai maxime �. fedfeuerttasctimnbsp;Reip, tempora tta reqairunt neceffarib interdum ad-hibendaeii, vt membris aliquot vitiofisamputatis,nbsp;reliqutfaciliiit vtUtusq^ corpori confulatar. dementia quidem Prtttfipem maxime omnium deter , orn�t dr cemmendat : fed � tu m publica per nu ie con-iuncla elf,crudelitas ea maximalenfendaifi,nonle-nitds�. vt net laudandas ide medi(ui,,qui agroti imbe-tillita'

(illifati atit del�atulenuturittHdulgens dulc'taribm fhifttiac� cum morbum auget^tu dgrotumipfuni pe-timit, Principis ergohtc vnaexomttthta virttu fan�nbsp;e� precipua,multt[udini vel rerurrt ignor�t ione dclu^nbsp;flt;e,velclaroruviroru)naullorit4!e abreptit {maximenbsp;fierrorem agnofcat amp; i� viam redeat�ondonare-.bu-iasverotrrorif drdifcid�daces eof^^fupetbos per-tinaces debellare acpenitttsperdere, poti�is tjuam to-tam ipfi Remp.perdant. Quid aut em Rex dubttabat,nbsp;tu�i�ima feueritateineos vti,a quibus amp; ip/e t�malnbsp;t� indignis^ modit habitus, ipfius regaam per totnbsp;unnos mifer'evexatum, funditufq^ euer/um fuiffet �nbsp;Jioccert'epa�lonec miferrime pernffct ip�e tandem,nbsp;nee ipfius regrium �ngulis moment is, omnibuf^loe�

P�t�'ftbusita lucluoseperiret,dt perfiditf^cru-delttatis (rtmen perhorrefcebat. Redl'e id tjuidem, amp; tegti. At qua fide Princeps in fub�ttam tot fibt nomi-nibus obflrillum vtidebuit, qui fidem Primipifuo de-bitamatammultisannis vio/ajfet.^ tdunqutd etiamnbsp;iu�as poenas ab eo,qui in Regem regnumq^ vniuerfumnbsp;graui�tmepeccauerit, repetere, crudcbtas habendanbsp;iftl Sed dum Rex fuo ingenio obfiqaes, �'fa ma et tamnbsp;partent Bifitanum totansqae Lot haringia gent em, innbsp;Gallia ve�igiis, in deflagrati regni cinere collocauittnbsp;quatandein tarn vaflopatriaincedio, in tarn imma-ni tiutum funu pernitie, amp; nominis amp; munerisfutnbsp;fatione habuiffe dicedus efti lllud quide certe toflat finbsp;'Rexiniqaiflim� prouocatus ineoniaratioKis ducesa~nbsp;nimaduerti�et,atqjau�oritatemlt;^poientt�emnemnbsp;fitam tempefltue ad contundendos reliquoru ceniura-torum cenatus centuliflet, vniuerfam rerum omniumnbsp;tranqniilitatem, pacemqiie fummam fequufuramnbsp;fttifit, Pautorum enim poena multsrum nteuifuifl�t.

P R Ab F A T I o at^rn�usfamilne labern �' interitum totite GalR�nbsp;falu! effet confequuta. Jf dum Rex lentiits �quot; rtmif-fi�scumhofiibui acerrimis acerbiffttn� a^it � iUenbsp;ver� ^infatrtamtotam tnfeipfumetiamcrude-li�imuifuit. Deinde Henrictu 1111. Henrico III. rfnbsp;lenitate �quot; clementiapar,�c mirificavi^ilantia, Cx-farianain rebui agendii celeritate.fummo corpora ro-boi-e,(in^ulari animi magnitudine, tnnumeris^ a Hitnbsp;turn belli turn pads -virtutibus, omnium^ etiarn ho -�ium iudicto lon^�fuperier, omnem �' rattonemnbsp;orationem ad l!iobilitatem,adplebem,ad Clerum ad-btbuitcum fummit precibus, obteflatsontbusnbsp;nbsp;pro-

busadfidem concordiam feje conuerterent. Atfiu-fira.curita^. leniusetiam remedium illudleuius fait,quam morbi acerbic as ii'grauitasferebat. Ita^nbsp;armanecejfari'o fumta expu^riatx �quot; perdeditionertsnbsp;captie aliquot vrbes, pmlsumcomniifum, holies de-bellati,fufi,fugati,capttpleriqjduces. Verum necee-tene quidem vrbes � rebellione (s' conturatione fuanbsp;de/literunt,Cur it a etiam r nempe pro atrocitate fee-leris,proparricidarum i�orum immanitate,perfidia,nbsp;fontumacia, (s� morbi tenacitate(euerttat lenitatenbsp;tanta temper art non debuit. Crudelitatem t^iturfuanbsp;deai At eam,tnquam, etnntum rnaxtmeperhotref o:nbsp;fed cum nimiam Re^is fuperioris lenitatem (s' indul.nbsp;gentiam fequuta fit regni vaflitas, bonorum aedes�nbsp;legum euer[io,miferia deni^omniummiferrtma : le-tjitati po�ea neceffariofuit adiungenda feuerit as, vtnbsp;rnaior crudelttas vttareturferuarenturciucs, patrianbsp;a tot malts re(piraret,(s� pristimefanitati ac dignitatinbsp;paulatimre�itueretur,Regis autemfiiiexeinplum titnbsp;motieit-

ntenedomaxhii�, dehort/indo,hicrepado,Hi(}gt;anum, inuet ertiturn iliumfuperbtffimam^ ^crudelifftmuanbsp;G/tllitho/lemjnfeclandoperniultt imitait, tlegamnbsp;ti�ima �'Srattijitmafcriptaperqtiei coniurati fape.nbsp;rent, �f n vulpinisHi/pani,illtus^clientumartibtunbsp;(^in�diu diligenter�bt cauerent,in lucem edideritnr.nbsp;Sedquideffe�umi�fuit^ �ihilo plusquamcgteris.nbsp;tieevll�quidentautaullerunt,qui tam�debter (S'nbsp;fapienter monueruM, aut operum, qua tamgrauiternbsp;is erudite elaborata�int,culpa,fed ifiorumperduel-lium regnandi libidine ardentium ament ia,qui ad ar^nbsp;cananatureemonita, is tacites confcientiie flimulosnbsp;ebfurduerunt, at^ad graui�imaspiorum virorumnbsp;patrix^amantiumcohortationes, adregniclademtnbsp;d mifererumciuium htcrjmas,ruinerai/ interitumnbsp;penitusoccalluerunt. Sicnimirum fepemedici, isnbsp;ea qua prafcribunt remedta, quarnuis perfe efficacif-�ma is ttd tuorbum fanandum accommo^ta.propo-�tum�bi fperatum^finem nonfemperajfequunturtnbsp;vnicoautmorbiinfanabtlis, aut xgroti vel malts isnbsp;eorruptis humeribus pleni, vel medico non fat is rnori-geri vitiot Ex multis autem qui huic corport � cu-tuiipfi junt membra,C-cumr-jiwfe qitopiea�icigr a~nbsp;ui�imefentiunt) tamgrant diuturi!o�[j morbo labo-ranti remedy aliquid cert at im adfirre conantur, hienbsp;auclor,quemvertendum fufeepimus, egregiainfaninbsp;eperam nauauit : atq^, vt in quotidiano fao miinere,nbsp;xntmi, ftc in hoc extraordinario, corporis huius Galli-ft tnedtcumprx�anti�imum agit. Alierum, qut cu-rando huit male fuam Oper am dederunt i plerique e.nbsp;fnnes (paucisadmodum, rf Hcfr�j�lt;iKo, Etilo'eo, isnbsp;ahis qutbufdam exceptts^Htfpanum iugum exfectan^nbsp;tur.

t�r,nos ltd pacem colendam, adtoniaratos detefiM-das Qrfa^Kndas, ad vsi'Hfn amp; legitim urn Regem fe^ qtiendum acdefendendunihorrantur, �ecnonhorumnbsp;nefariorum con/iliorum malatum vrgentia tumim-^ttdemia preponuntMi� qnidemnbsp;nbsp;vet�^ At hic na

�er prater ta, malta ettamalia qaaabalta velpra-termiffa vel nonfatis explicata erartt,erudite docetlir 'Cxplanat, controuer�ifqae amp; dabitationes amnetnbsp;quel ab aduerfariis proponant ar, diligenter enucleat,nbsp;foluit,toltit: itavtnihilplanefirupuliiniis,quivelnbsp;Ignor�t tone velreligionealiqtia bdrent, refidereiantnbsp;po�it,^ morbiu!fle,nifiomKinofit deplorattu,agr0-tufque vlt�bpetite velit, fumto hocreinediofacilUm�nbsp;fanaripriffevideatur,At,dtcet aliqait,tardum adma-dam intempefliuum , nef'tperuacancumdicam,nbsp;rtmedium, pltn/queper tam in[ignemgloriofamquenbsp;viiloriam turn vrbtbas deditis ,tum ctuibus autvi fui-a�teautf'ia�onieadRigiirattonesaggregatii.con-trouerft� fere lotdlubiat�, caterorum ammif minusnbsp;qu�manteaexulceratif, amp; vald� nutantibiu, adtinbsp;vt facillim� mtnimo fiiccejfaautcafaad Regiscauf-�(W ample�endam inducipu�mt. Vtinain, �Le�otfnbsp;itabtec fehaberenr.�ilainvt detransUgiranisprouin-(iis maximam partem vere hac dtcantiir,qu�m nitil-tatameuint�vrbes, quant malti Kites hoc coniura-tionis veneno infi�iaRegeprorfu abherrtrtt : quipptnbsp;quem nec faa rn legst irtiumque h�redegt;h,ne( ChrtS�ta-nam effeputcnfi fed Itlrttm iiisdo percurrant ; ndnbsp;(raffum ijiam gt; in qu�tanditiverfaiitur, erroretnnbsp;quamprim�m deponent. Qa�m multi praterea irtnbsp;Regis eciam ca�tis de tlUus Reiigtone dubitant,qui l�-�isaliquot Itbricapiiibiis, amp;duodeitmopottftm�ni,nbsp;cuni

mm tien modiChri�iar.itniagr.nfient, fed i�etiam ipfis,qui in kgrefees crtnitn ittu m vacunt ,lotiei chri-�taniorem efe prgdieabunt? Adhtc in Psc^rdiUfCuni.nbsp;paniat�- Burgundia {fipaucos duts vibi fqueadno-dum paucas, in itsprudpue Lingones �o�ras exd-piai)qi/xrtfipt/centig�gt;ecies,qugfitnitatigt;lp(s appa-ret,(um Re^elitet vibtore.diicefa�tionis pre�i^aio �-fu�.ianta virorum numerum inop!a,nnta anno-fig caritate ac penuria, t�m prgfenti publica rei cala^nbsp;n)isate,tantaretumfui!rum dejperat tonejam grau�nbsp;feruiiiit�, qug ab Ili(p.tiic(^ Lotharingoimpendetnbsp;txpeilatione, pertinadfiune tarnen in /^uacgctiatenbsp;(s' impia (oniurationeperfiant,ptrnidem extremantnbsp;fibifuifqueomnibuffor�aiit.inpra/enscirti�inium-que periculum prgctpnes (s' amentes raunt ? Qao�tnbsp;fiebaddadpo�tnt, tt aniinis ,abbmniodio,fi;nMlta-le, partium �udio vaiuisadhuaclibrumlegendamnbsp;atce�ere vt lint,tn eb certe rept rientgraui�ima ($ fa-luberrima verba amp; voces hoi e� rationes amp; exen:planbsp;^xlibris tuin fairii turn prophanis depromta, qtitbiunbsp;bunc Icn re dolorem, c^ magnam morbi partcm de-ponere, vel petius tctitm morbum depellereomninonbsp;pofitnt. Bqutdem fateoT, quia confi�t remedutmnbsp;qu'otempefliutuseSl, co ctiam vtil-us e�e at feluta-riiis,fimaturiits libirhtcemi�usfvi�et, maiore tumnbsp;trolupia'em tum vtiltatem allatui um fuifje ,fabl �-

Vf multi, (s'� tam longmquo morbo cotiualu tf~ �^'t, (s- nb errore tam diuturnograuique lefipu f~nbsp;�^t.Seicridemihi.L'dor.nullaefihicaifcloru quinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�

idtu Januaria^^ab�luit, accu fanda iulpa^***'�quot; }�^***'^ (^dviiicaquorundammora(rtergiuerfati3,atgjaU� '7/

ijtiadam iitipedimeta, qum horum temporuminitjui^ tas rntilt� ettam aliis graui�itis� rebm injemfoletinbsp;Q^�(juam autempaUl�tardiusci!- intetnpe�iuitis tunbsp;rebiu ownibui inRe^� ditionem obfequ.um �quodnbsp;Dein breui faxit ) redactls, tum omnium animts adnbsp;prrfiinamconcordiam redu�iis, opus hoeeditumfue-^nbsp;rif. its tarnen qui velvna tantiim fuperslitione du�i,nbsp;vel veritatis ignorationeallucinati,vel ho�ilium cott�nbsp;ftltcrum ignari Regeftio defecerunt ,^in fua defe-cltsne pertinaei�ime hacienus per�iterut,plurimiititnbsp;certe'prodcrit. Noneniittdubiumefiquinilliretotanbsp;diligenter excu�aplaneq^ex hoe opere cognita fapien-tioresfa�i 4prau�inpo�erumeon�liis abhorreaniinbsp;ctuesoptimos virosq^ bonos � feditio�s flagitio�fqutnbsp;dti ud/cent ae di�inguant, paeem perfequanturnbsp;ment, bellum verb (remtamfune�arn exttialem)nbsp;belltque iniu�i illegttimi nee tieceffarij auUorelnbsp;det�fientur (gfugtant.regni dignitati, tranquillita-it vttlitati eonfulant, verampietatem iu�itiani-quefebientur amp; colant,deniquejuo fe Regi totosfunfnbsp;mittant, amp; in ftdeerga eum officioque maneant, HiiKnbsp;entm aliaeiufmodimultaopus hoe eomplebliture�nbsp;doc et : qtiibus fipareretur, infeliciort �atu res no�rifnbsp;verfarentur.aepro diffenftoneconfen/io, pro bellopai^nbsp;pacifque comoda omnia vigerent,legibus patrtisftiuiflnbsp;effet pondus �quot; robui,Regilegitimo,quem leges offnbsp;^erunt, amp; virtutes multeeeomtnendant, fuaeffet di'nbsp;^nitas aubloritoi,fuiisloeus phonos. Contrafu'nbsp;gerent uri�te iiir is dttiini �t huntani pe�es.hete honii'nbsp;iittm port enta, hi aliini regni eaptatores, quifurio[nbsp;dominandt libidine rapti, quinquennali hoe bellonbsp;fupmoractuiltabeUa, quibus � xxx. aunts mifer�p^^nbsp;ci�

lit diuexatifumus, tac earn) longe tmniumcrudeiif-fimt re^Kum hiigraui�tn�affltxerunti�(fere ts-tueuerterHnt.cittium�nimot impi44diierfui iSitgtni rtgnum^ C0mttr4tion�4d^rinxer�nti4dimtH4netanbsp;fuorum direptisneni �- incendi4,deni^4dnefarfatHnbsp;fui ttiamnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cxdt}� adegerunt.nbsp;nbsp;At hxreticorum

tUefautot erat. Docebit vets hie libell�t tiec eos, qui-htu hoc crimen inf�rant, hgrettcos ejfe, Uee, qaamnii tales ejfent, inf�fiii armis petetidos/ed ^erbo diuine dnbsp;[aa hgreft ad faniorem fententiam fuijfet�u�candos.nbsp;Quod � Henricuj �l-eor�ntq�os ChriUtanos ejfe co.nbsp;fefio ipforam fit is docet jnbsp;nbsp;nbsp;quos Re^iregnoq^ fidelet

ejfe res ipj�probat, opera adfedeeniaratorumarti-lui manibiK vtndicandum necejfarii vjus efl, nurit ideobareticorumamansfautor^cenfendus videturinbsp;Satie,� TUrca chrifliantu eb habendus eli, quod cumnbsp;Galloram Re^efa:dusifiierit,�i�Chrifli4nosin fai au-xihum adhibeat.nbsp;nbsp;nbsp;TjrannUi erat,dices.Vt tal�fue-

tit ,hictpfe liber ex f sera f riptUra probabit tolerari dam potiiisfuiffe qu�m inter�ciendum ,illiu6 iu^utiinbsp;ferendam, Uli obteinperandtim : eandemetiamqua.

, lifeunque ejjet,bonorandum. QUbdfihic,vtnee tnul-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;abisinrebui,faeriefripturce,neduin huicCqut ta-

* inen ex illiusfantibns e manaait )libro credere nolanti at fait qug nobis jubinde obtrndunt, inculcant, obii-^nbsp;tiunt,amp;recipienda,probanda, (eqaenda vdciferan-ittr,qaibui etiam inatorem au�oritatem gt; quam verba dittino trtbuunt, c enctliis faltem credant. Ac tutnbsp;fibi verba dari � nobis patent, i r �at� olim ab iis datanbsp;� funt, hodie adhuc vul^overitatisi^narodantur'.nbsp;iSodefutnmaConciliorum Lutetiaexeuftannonbsp;txcerp� claufulant hanc ex Concilie conUantien�

Jt�i'jneis b�wi�:Quilibcc Tyrannus poteft amp; dcbei licite amp; mcritoric occidi per tjue-cunque vafallum fuuni,velfubditumc(iaRgt;nbsp;peccl�cularesinridia$amp; fubtilcs blanditiaJnbsp;vtladulatiunes, non obftance qaocunqnenbsp;pvacfluo iuramento feu conf�deracionc fa�nbsp;�is cum co,n6 expedata fcntcniia vei man�nbsp;datoludiciscuiufcunque. Hucautimejuie�ittnbsp;W videtur, 4 feditiofisqutbu/dam prepo�ta ad di/pU�nbsp;tanduM futrat, vt ex Cencil^au�tritate�atMert'nbsp;tur,tjrrannum qutppe intolerandum corptrum ^fa'nbsp;(ultatum vexatorem ac direpterem � tjueltbet inter*nbsp;fici inculpate impune^^po�e : nequefol�m, fedeu^inbsp;etiam quem beereticum cenfent, tanquamfalutii ani'nbsp;marum.vti loquuntur/jrannum. atquetdpefieaji lt;nbsp;quo lux Puangelq exortri iter� capit,� multu adutf' inbsp;fut multof patrari capit, vt fuperwtbus annit ab Hi' jnbsp;fpanoaduerfiu PrincipemAuraicumpatratume�,^ jnbsp;4^ Hifpanicte �nquifitton� cliente Demtnicane qut' 4nbsp;damaduerfusHenricumtertium, ftpeque aduerfri jnbsp;pientifimam illam AnglteeRtginam, Chrt�ianif Jnbsp;�mum hue Regem tentat� fuitt fed Dei beneficiefrU' jnbsp;�ra. At CatholicitlltparricidAcentrariumSjmodiil' Jnbsp;li�sdecretum, per quod fuofe iugularigladio fatel*nbsp;coganturfiamaudianttfiedaetfas huncerrored� gt;nbsp;(inquit} fa tage ns hxc (�nda fynodus exfu^* {nbsp;gere, amp;iplumfundit�stollere,d�clar�t^ *nbsp;deHnit buiufmodi dodrinam crroneamc*'nbsp;fcinbdeamp;intnoribus, ipfamquetanqua** *nbsp;h2reiicaro,(candalofam,dlt;:ad fraudes,dec^nbsp;ptioncs,m�dacia,proditiones,periuri3vii^nbsp;dantem tcp.robatamp;condemaac;declararigt;gt;' 1

fuper amp; dccernit, qu�d pertinaeiier dodri-� BJtn hanc pcrniciofJsimam allerentes funt

lt; iuabhorrenttfutjfe ionflatl {uiiuettamur-perium, '� nifi Paptt matru, Uifpani�r Lotiartngiaucluri-gt; t�te , induUionibtu , ddii �quot; cent hts ptater ant-i mum ingeniumque , tr4gt;-juerfum je a^t ( par�ntnbsp;gt;' decori nee gener�se regie fatis ) e�et pa�us, �^nbsp;Il ne Vila �ubitatisne human^inium miti�imuntnbsp;f� futurum erat ? Atiinmanes popitli exa�tones adnbsp;'f faucos locupletandosa'jhibita funt. tflottaf'in�^nbsp;!' Ynde auttm tUi ip� {qui htc quieruntur, hoenbsp;qiia� velum fun ambition! obtendunt] itque tantnbsp;Il � tarn multts annis ad taHtasupelt; �' di~nbsp;! gnitates eue�i funt ? Frei ta autem �!quot; miin ranbsp;i illa lic: t immenfa apud eos, quos Rex caros l'a-z bebat lolloca'a , quantula amabo junt, It tumnbsp;� Nantis tot bellorum ciutlium fumti' ui , quib^ tote Galha per eos exbausia , adextremam n-( tum omnium inopiam reda�a eit, lonferaniM inbsp;Sjiamo veri�i tUi habendi funt tjrannt, qut

� nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f 3, legiium

/tlienum tiefari� arni� inuadunt, cttdibus � incendiK mtferrimu diuexant, �ireptiotiibtu exitc�ta-tiibufyjitnrnen�s exinaiiunt, fuum deni^tUt fiiC�nbsp;cum,fanguinem �quot; colorem ita detrahunt, vr tiullUnbsp;�ntilliu� iam vires, nulla fana conSiitutio, nulla (fil'nbsp;des 2 At de i� immani�imu omnium tjrannii nolinbsp;modo non tru�dandis cogitamtu/edeos etiam vt Ca'nbsp;tholicos forti�imos (y de'Repub, optime m�ritas latf' 'nbsp;dibtu inccelumfertmus, rtgni^ubernationed�cora*nbsp;mus,atqueadeo�eg��totipneficiendasverbis,firipti) �nbsp;armiscentendimus. Qiurogomaiorinfania�cetci*nbsp;tasautvideri, autfingietiam pote� Feritmconcfnbsp;dominatienem abufum,in altquosfeueriorem,inalii^ Jnbsp;indulgettorem,in bas malignierem, in illosbenignit' ,nbsp;remfu/�e : nunquid tarnen idea illi cum regnum tutfnbsp;v�t(t eripi debuit, ab iis maxime qui multo plura pC ,nbsp;ioraque admiferunt, quique totopibiu^honoribii ,nbsp;abeocumulatifunt ? �empehifceptroin�gnitiianbsp;recle committantur, Qu�m iu�ienim, qu�mg ,nbsp;deles idonei tanti regni curatores at que admittf ,nbsp;�rateres fuerint, tempora hac pofrema, inqVgt;' ,nbsp;bus tantum �bi au�toritatis �quot; potentiel arrog� ,nbsp;runtt,otaque tllorum reigerendet ratio fat is te fax',nbsp;tur. Sed Ducem Guifium �quot; Hbus fiatrem caf'.nbsp;dinalem indtdla cauffa interfecit. Iniuriane,nbsp;tot ab iis effet iniuriu atque indignitatibtu affe�tfnbsp;� quibtu omni regni adminiflratiane, emni re�,nbsp;dignitate�'pttejlatemodojpoliatue fuerat, �

AD LECTORI M, hu vita (jusque ipfamoxf^oliandtu erat ? ld te, te^nbsp;^or-jCaputXVl. ver�apertedoceb^t. �iamnea-^um a^ere tibividear, pluri'/iu hkeadere nonagam. yt verb minime fuerit Rex ab illis inter�-(iendv,fed tantumtnodo, (vt palam etiam iacta-tenihilverentur') in monaflertumdetrudendoi : de-bu�.tne aut potuit tcquo animo earn tantam indi-gnitatem pati 1 Sed tanti viri non faerunt inter�~nbsp;(iendt, at illi vici�tm non debuerunt tarn multotnbsp;tantofquevirosinnocentet, tau�aindi�a, iniu�i�i-tni immeriti�imb irucidare, neque ciim flrag�nbsp;Va�tacenxaurores, tum carnifutmetlbiuSanbar-

[e prabere. Hon debuerunt etiam ambitions a-uaritne fux txplendee gratia tot bella, tot rapine, tot incendia, tot ctedes, tantam vallitatem, malo-. tun denique lliadem inuehere, quibut regnunt

bocviribta �'viris priecipuisexhau}lum,ac(lilendo-�� rob^reque fuo exutum videmus. Hon igitur mi-tum fmeiu, qui, quiemalanos facimusaudit, vi-der at que vlcifcitur, iulias de illis, eoquidem 1 grauiores quo tardiorei panas hoc modo per Reget�nbsp;fumi voluerit. Verum Henricus 111. non foliimnbsp;\ tners partimfidelispubltcg ret admini�rator, fednbsp;f trudelii etiam tjrannus fuent ,acproinde, quandanbsp;aiuerfarii itavolunt, regio fceptro indignus ; nun.nbsp;quid vero Henrico BorbonioReginoflroobieilarihsecnbsp;t�erunfiquidenim eo lib�rait�is, bumanbu, ad re-i^andumaptiui, genero�us, amabtlius, adniirabi-' ; hiu gt; yifa anteaita, res ab eo anteagelhe, immd amp;nbsp;5'1� abeo vtgilantia, prudentiavirtuteque�ngularinbsp;9��ottdiegeruntur, fatie eacomprobant i q�x ab au-(3 itore

ifertnoH hintrif�centi�t iju�m vertut (op. XXV pr^ Jfcantur. Cautra�ti enim qua diligentianbsp;feit itate eanfe�a fuiti quanturerianinii mi^ni�nbsp;tudint Dieppana illa dif/icultate fuperata. ho�ettfnbsp;t-iiitu arm^tum copi� , tam muliit reiitgt;fiiperioretgt;tnbsp;ifi ft cfudi ,aciequeCu�lqueexi�inquMC0i:ie8fnbsp;rt:v:.ant^r,an^i/�i� tniriSc'e f�liciterjueprttter 0'nbsp;oimun^ e '/n-bnem e.^plicauit ? Qua tte nrigilanti^nbsp;^'lt;ilint atm ha�e expleranila ai prtuertende.qtt^nbsp;prudentiii (odatiainacietn�ruenda, qutc indt'nbsp;bellaade ac prefiigando ha�e antiniprttfentta,qutc f''nbsp;perfequendu ho�ts reliqui� fosirem�iU� omniuttnbsp;nobili�im� pugn�, fortitude eluxit � Sitampritcli'nbsp;rum fucce�iim ')fagt; pf pareil, tribuistvelhincigittilt;nbsp;cen�at tum Regem Deo, cuiui prouidentia �' beid'nbsp;tatetot pericults est Itberatus t cari�imum effe, tu^^nbsp;Otat.pro Keg�(aH�am,quamDeufitatuetur.iulli�imam,l�nbsp;Hicaausnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ithmtut oratoragnofcent, CaulFa, inqud

liL.i. incliorccrtccaiudicandacft, quam Dijaf) iuucruut. cirPe�rlt;t:Vi��nx caulG D�s placiii*nbsp;Oute autem iuflier tau�ae�e potesl.quamqnte prol�nbsp;gttmwd'a i:ieocon�irutoRege, propatrialege, fnbsp;boncrum libertate,^ regni totiui (alutetuenda,nbsp;via rationel�gitima fufcipitur? Siver'otam in^nbsp;gnem ri�ortam multis magnifque Regis nollri virt'nbsp;tibus, qugrurfuin a Deo tilt tnjunt.debericenfes :nbsp;vere qutdem cenfes.') qtiie e� igitur ctecitas^vajii^nbsp;Xrinctpem tantts animi corporis dotibiu inlt^nbsp;it um, tam illullribui bellt pacifjueartibustn�gtif^nbsp;ehmiueRegitfanguinisprtmarium,deni^gener('^nbsp;ntmo�de virtuteq^trancumre�uere ,vtaltosqd*nbsp;dam externes, patriaho�es, Icefg maie�attsff^

AD LECTOREM; ftrdtttlltshi^rati�imts, exctdii re^niMuUornaeci-,nbsp;pitu � I'r nolis turn ttbi effe regent, atducein certenbsp;Velit tot tmferaterttf vtrtutiinu darum, Curnbsp;tarnen eum tibi Regem non vit, cut cum natura,nbsp;turn meritts quant flurimis,nbsp;nbsp;nbsp;quam maximisre-

gnumdebeturi QHia,tnquis, ellbareticus. .At ox certecrimen ffiverum. Se i in primgua Ecc^efta, quitnbsp;Catholicant Eitmanam de�rinie puritate,nbsp;pietatis fludio, is niorum integritate longe ftipera-bjt, Principes multi baretici, immo, quodgrauius

gt; Pagani amp; idololatrxextiterunt. quibus tarnen (e Chrisliani non inuiti fubmittebant, Dennis ta -men, quod non e{b, eum hitreticum ejfe. At non e�nbsp;rteque pert inax, nequeinfanabilis, qui promittat�nbsp;conuocaturum fanbtum is legitimum Concilium,nbsp;euiparerevelit : vtishab�turumctmitia.inquibutnbsp;dtrebiu ad regnum pertinentibui fapienser isvti.,nbsp;literflatuatur. Seddemas iterum hiereticum eumnbsp;(S qutdem deploratum : annon e� aiitem crimen bxreleos, qu�m athetfmi tolerabiltui I Cui re-r'o dub urn e�eosprorlusatheos effet tjui ffreta �tnbsp;��/ p etate, qui omni cenculcata is violataiuSii-tiaius altenuminuadunt, qui trucidant, rapiunt,nbsp;incendunt, profana facris mifcent, omnia peruer-tunt is euertunt, vr votorum fuorum quo turenbsp;quaque iniuria compores fiant � qui facrofanUtnbsp;Det, Ecde�ett isP^eligionisnomineadluamtyran-nidem �alfiliendam impie tandiu diutuntur ? yo-centur b^eanturquantumlibet � vulgorerumnbsp;imperito , is � fuis dientibus coniurationifque fa-eiii, modi facricvnionis Principes, nunc Ecclefetnbsp;Catholica Rtmanit colutntue is pientifiimi bcroestnbsp;( 4

ifl� titulii itiantw vanius ,(�tn emtifs illft'* Ittmcogitationes, conjilt^ a�ltona vnam ifnpft'^nbsp;fatem Iptrtnt, oleant, fuom^nfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ffifidart vo-

(unt, rei veritof plane re�lamet ? Vqi � tam ne farter um conftliorum aulietes ( ad vos en'tmiam ftnbsp;tneaconuertet oratio) vesintinam , famimpig con-^nbsp;furationis ducet comit�s �i'fauleres, quxverinbsp;diep, ver� quoqueagnof�ite, tandemaltquaniore-fipifcite, ve�rum stfiere at virtutibus r�gl�s atquenbsp;ade� heroicts Kegemcolite: atque patriam , quamnbsp;ram holiiliter oppugna�is lacerafltf � ferib pro-pftgnate ornate, vt tam turpi perduellipnisnotafnbsp;qttamvebis centraxi�is, nennihil deleta, De�� j�-primis.qui vos tot �ladibusReilosadfanioremmetl-tf�^ amp; melioraconfiliaiam�nuitat, propitium ; de-^nbsp;inde Regem, quo nihil e3 clementius pla�a'flius,nbsp;benignum[entiatii. St nulla(ubfit �mulatie,nbsp;nbsp;nbsp;illt

^eculittbio y�sir� miferebitur, hic vos ex atii^ rneamplfltetur,in fuoruninumerohalebit, atqutnbsp;accept�t iniurias qu^muis grjut�imas ac diuttir-rias comtnunis concordfg cauffa, voluntaria qua-dam pbliuione cpnteret. Quamobrem fiquidve�rfnbsp;y OS erroris paenitet, �yeflravoscacitatis pudet, �nbsp;ytflreiyoscondittonis, totiusadea regni miferehnbsp;agrdum ad RobiUtatis vere GaUicer exemplii vos i otdnbsp;ponentes, i!^ ammts vtribufq^ lotis cum b/gt;nis omnibo^nbsp;pei,Regis, regni^ amanifbus a�udiefis riris pi� (O'nbsp;g�r�tes,ad K (gis ca uffam ^rat tones vos adttt�gite,V^nbsp;tfim regnu labafcensfuftentetur, acpene iam lapflit^nbsp;Kerumerigatur,nbsp;nbsp;nbsp;in antiquum deciuroburque re'

�tiKalur : turn Rex fapienti�tmu! regnt moderaiori leglltniut^ hares Iran.^utlliiis regnet ac bea�itsclir'*nbsp;fub'ii''

hti Lbctorim, fubdit�omnibm agatur. �t ros � Borbonij Prin-^nbsp;(ifes, ros � Coronx regin con(iliarij admint�ri,nbsp;��biles,dues imilitesomnes, quorum (fecundum De-um Re^em) fidevirtuteq^ re^num h�c etiamvumnbsp;ftattcnttitur, ifquos idee laus itnmortalis apud o-i/mem pe�eritatem manet, in fidenbsp;nbsp;nbsp;effido indefe�it

animifper�ate-. necpri�stum Regt regnoque prte�b t^e,tum Regis regni^ ho�em (tii� meutern mutet �quot;nbsp;adferedeat) infe�is armis per�equi definite, quamnbsp;tum Regiregnoijjfuadignitas amp; quitt re�itutafue-rit,tumho�ifuaptrfidtie �' pamadii poenaperfolu-ta. St Regi,quedfadtis, eo�mper anime fide ac vir-tute adhiefieritis,nen hofles nobit, fed nos he�tbus her-ribiles �'fermidolefierimw. �eque enimpatriie ho-tnbsp;�es, regnt^alieni venatores (uafertitudine,tata me^nbsp;Ituntur fff audentifed no�ra tgnauiamec tarn cauffa^nbsp;qua nulla nituntur , iu�itia regnum Gallicum ca-^nbsp;ptant fy fiterant, quamplerorum^ne�r�mper�dittnbsp;fff vsecordia-.nec, qued peffunt, quant ulum iam cun^jnbsp;til,aut potiusfuit, id propriis viribus fi-etipoffunt, fednbsp;no�ris. vtveroplurapo�ent, vos tarnen illu�ri�iminbsp;fertt�tmiq^viri, ve�rasomnesopesfffvtrtsadvt�riinbsp;Regem de!endendum, ad i�ius ve�tos^ hofles profli-gandosac perdendes , adpatriam ab tnteritu vine�-(andam alacriterconferrepergite-.eonfiflnes,vt caupnbsp;fia pot tores finmus, itaquo^ Dei, qui iu�itia patr onusnbsp;tit ac tutor,benefidofiuperieres euentufutures, Sednbsp;quiatet tanti^viri amp; de Rege regnoq^j tote beneme-tifi, nen tarn bortandi videnturqu�m laudandi, idq^nbsp;ampltiis ledque, temporisque jpattum, vtresquemeisnbsp;longe maiores defitderaf-ne tarn longa mintmeque ne-� tflaria or at tone te , leUor, ebtundam, fff ab operenbsp;f rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lenge

��# vtiliffri legendo diuti�s remortr, vU pattes dtgt; met ittftituti ratione �ona tua venta dixero, ego te adnbsp;Auctorem ipfum, qui cttera quetrequirii erudite co-:nbsp;pit/eque docebtt, lubent � me dimittam. Quetresnbsp;entmfortaffe, necabtreomnino, quxnammeadhu-enbsp;tut conuerfionu laboremcatiffaimpulerit, niu vald�nbsp;vt videtur nece(jarium,cum liber Gallic� in Ga'lerumnbsp;poti�tmttm gratiam �ditas fuerit, �quot; itet eleganternbsp;fcriptus, vtquiGallicalegerit, isLattnanenfitma-gnoper'edefideraturas, Equidemvtrumque, quodnbsp;negate non poffum, Itbensfateor : addo tarnen noflr�nbsp;plunmamintereffe, vt Germanut italasjtemquenbsp;reltqai omnet perlpe�um ex hoe opere habeant, Hen-ricum IF.Borbonium, verum legitimumGaUttinbsp;Begem effe: vtfucee�ionisiure non effet, tarnennbsp;ob tot tantasqiu ( quibiu fummos quoique if pra-ftantt�tmos Duces ac monarchac vel aquat vel etiamnbsp;fiiperat) virtutet t�gn�tmum effe qui Rex fierett E-undem noneffehareticum, fedver� Chriftianum, acnbsp;ne hatefeos quidem, cuitu e^l expert, cauffa poffe d regno deturbariicumpnefertimper Cenetliu m (an �i umnbsp;if legitimum doceri petat �� veltt : tiudam fubditisnbsp;coniurationit Principibiu futffe eauffam nec Hen-riet UI. necandt, necbellahxctarnihuturnafune-ffaquemouendt, quibus leges ad tnteritum, ctues adnbsp;internecionemtregnumad vaflitatemvacentur, im-mdhiicomnia fer�tarn prorfuideletaifextin�lavi-deantur. Deniquenealuenationeseodem, quocon-iurati no/iri jua nefaria con�lta v�lant, nomine abu-tentes idem vel audeant velferant, monendae, at quenbsp;ab omnt impto in Principes fuosconatu^violentta,nbsp;(neeafd�, quas bine nos pa�t Jumuitalamitatet, ipf*nbsp;quoj,

deterrendatfuijfe. idverotti�la-tmi ftrmenu epera d' commercto (lerinfn pot uit.Et li lt; nHttmidmeprimiimacpott�imiim, atqueadeovni-cum tid hecnig labtris inipitlirit, riift tarnen piernntnbsp;sdstjuotvirerum exhirtatto�quot; au{loritastnemeuif~nbsp;ftnt.rix to vnqtiainfut�tmpetpulfiiiinon felbm^uianbsp;haudipua juamifarglorta tperts interpretem au^nbsp;�oremjequitur: (qutdfan'e ntiniin�tn tnemouet)*nbsp;fed etsam ijara fumnennih/lianiexpertw . dfficilenbsp;adnioduii}ejje,itaretbarerbisreddete, (qtiodeslpe-ritt ^fidelis interpretis munns vf interim orationinbsp;fua rii gratia incolumisferuetHr, �quot; ancltr�nbsp;ler.tenttantbilrecedatur: idquodtamen r/ nonpe�i-st�tqtitrtr, ctnatoi fum qitampetui diligevt�i-ine.quidfi (onatus i�e nofltr aliquantulum (ttcc^iffenbsp;videbittir, tdnet vni adfcribendtim trit, non miht,nbsp;Adde quod vtr/ionem mtam cum auclore ipfo.optim�nbsp;fui ipfiw interprcte, diligenter cetttuli, vtapertier^fnbsp;fidelwr inntanui tuasperueniret : tteque t� conte�--ttt( rem Marn femel atque iteritm ipfe mecnm ita ex-(u�i, vtfinoHpoffetomninottbiplactre, ( qued prlt;e.nbsp;virium meartim tmbecillttate nec praflareneclfera-repoffemihtvideor) quam minimiim tarne� di/jili*nbsp;(tret. Occurrent, fcio, verba loc ut loties aliquotnbsp;tntniis terfe le�/eque, inquarum locum alias, quHnbsp;magis tibifortajfe arrift�ent , lubenter tiec dif�ci-le jub�itui�em : fedvellongiorperiphrafsvitanda,nbsp;Tftl argumente feruiendum,nbsp;nbsp;nbsp;in re Theologie a tum

fei veritatis,quatttverborum puritatis,tum Jignifica. titnisacfentetisequamelegantiie mator habend ratio , atque au�eri (cuius truditioni amp; tudicio pluri-miim tribuo) ineart,fe�piusobtemperandum,necnbsp;inui-

inuiti i}indeW,ga�m mihi iniulgendumfuit ,ctim in alifs mult� qua aut argument o,vt dixi,aut conluttu-dinirecepta, autper]^icuitaticondonandafugt;it, tutttnbsp;tH fubie�ionis voce quam Gract �vtrtcy�iv vocahnbsp;proqua,vt par�m latina (hoc quidem fen(u) vfurpa-uialiquandofumcaifsioneni, fed auilor�iudici�nbsp;non f�t� IvifyinSt : rf fubie�ionisver�ff mihife-mel atque iterum vtendumfuerit. Praterea, quotnbsp;aliquando rcligionis refotmac� b omines pm*nbsp;phra�paudblongiori: f vt,cttmettami�co, cos quinbsp;leiigionem puiiorctn rc/rcformatam pcoti'nbsp;te ne ur,) eos locis aliquot Religi o fos nomino,eius,nbsp;qui de ftatu Reipu�licanbsp;nbsp;nbsp;Religionis in Gallia regno

aliquot ante ann� pure dr eleganterfcrip�t, exent' plumauitoritatemqjhacinre�quutiu. quemta-menidnominis effendit,fubfiituatfi malit Catholicos rcfor[natos,4�r fidclcs: quomode ds'illeip�nbsp;pa�imloquitur, dffttrt fcriptoresGracieefdemnO'nbsp;minant�vi�if.nbsp;nbsp;Etdeh�quidemha�ientu. Ate

autetn, piele�or, peto, vthuncnofirumlaboretn, quem ego in Reg� mei obfequinm, in patrta mea vti-litatem, in tuam etiamquicunq^ fu dt vbicun^j fistnbsp;gratiam labensfufeepi, tu quoqne labens accipiac. a�nbsp;me ifia tua animi alacritate dsquot; candore ad alia� mo'nbsp;dopo�tm, aggredtenda trallandajj inuites. tioctenbsp;poflremum volo dgnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;� no�ris hifce,ntaltb cert'f

qu�uioput erat longjoribuilegend�vbipaululumcO' quieuerts, ad opus tpfumperlegendum acc�das, eAinbsp;quamanteametnint, vtilitate dj voluptate abunilt;�nbsp;fruiturus.Ret m multacapita,conuenientt�tma�riejnbsp;inter(econnexa dg colligata partitavarietas, omneinbsp;gt;fiqua erit,legendi fatietatem (g fa�idium releuabd'nbsp;labf'

Ad Lbctoxbm.

^eremvolupTMCondtet, tcmp,u vtilitoicomptttfit^ tt. Stdtnimiamtandtm amp; tgo�nbendo amp; tunbsp;Stndo defe�i fumiu.ru tsiturhuma�i�imeLe.

OTtuntillutn ttlpi^U)nofr�conatibuf fu

ut,amp;plurim�mvale.EMufeenofir9 XnX.Mtf�M.�.XC.

Stdani,

Bag.5 lin i|�Iegccxcitauir. 4o.z.pr�bebat jj.jo� fummillioni.ibict.inmarg legnante PtincipePaganonbsp;autimpio. 93 is.doniiaentur. loo.i.^lekitem. iJs.pa-�tafucrint.t47.purgandos. 279.(013.5x0 31. Mayengt;nbsp;nenfi. Reliquaqu�Fortaflefnpererunt, c�in propter temporis anguftias perquirerc non licucric, tunbsp;candide Le.Qor pro tua humanitatecorrige, noftrisqjnbsp;coaanbut fauetc pergc.

EXPLICATIO CON-troversiarvm q_vae A NONNYLLIS MOVENTVK O*nbsp;Hbnrici Borbonii Nauat-l�RcgisinRcgnumFcanci�nbsp;confticutionc.

�t^Jtro^l�gitima Henriet lIILT^uar^ rtt Regii ad coronx. Francis �tcce�it.

N totactantis,quitus Gallia mifer� difsidijs� calamitatibus,nbsp;hoctam�boniineflevidetur.quodnbsp;cas nee vald� diuturnas, necexpli-catu admodum difficiles fore fpe�nbsp;femus, c�m inlinitx ift� amp; concertationumnbsp;plensdifputationes,non de regnifuccefsioni�nbsp;iure,fed de qus�ionibus quibufdam � R.egisnbsp;perfona enatis habeantur, Qu�d (i cuiufpiamnbsp;effet de hac Controuerfia difceptare.id cert�nbsp;Lotharingix propriumgentis videretur,cxijsnbsp;quidem opinionibus, quas fuis turn confilijs,^,^^^�^^nbsp;lutncoitionibuseaderehucufqueconcitauit.y,nbsp;lamenimdudum ncfcio quid de fua ilia iurisnbsp;fpeciecl�mmufsitarevifaeft�llius,inter fami- utiOttK,nbsp;Marifsimos �amp; intimos fuos, hs vnx fpes crant:nbsp;ftopus item,ad quern pr�tipu� fua omnia connbsp;filiadc cogitationesdirigere videbatur, hie v-Fuserat:dumgenealogias compendij fui cauf-fa callid� fabricatas difleminat, vt banc homi-nummentibus opinionem inijeiat, ex Carol�

ptationem.fimulacprim�m dareturoccafif� j viamipfialiquamindemuniret. Ver�mDu�^ jnbsp;Lotharingus in aulam Regiam aliquant� pol^ |nbsp;profe�tus , amp; � Rege ipfo fuper hac hiftori* fnbsp;compellatus.eam continuo abnuitifafturuifl''^nbsp;que recepit, vt Chronicus ille feriptor id e' �nbsp;mendaret. Mortuo autem Rege, Duxipfei** �nbsp;amplifsimam fpem addu�tus, ad LingoneU' �nbsp;fes dcaliarum aliquot Vrbiumciues, neent�* �nbsp;ad qiiofdam Campanias nobiles viros fcripl�^ t,nbsp;vt ad fiias fefe partes adiungerent. Omni**}nbsp;qux videbat ad pcrfuadendumip�e ,bellui�*c,

(

gt; t

�f

'�

!�'

/ rtnbsp;bnbsp;itnbsp;D

J� iuft� fufcipere , efficaci�ima argumenta in fuisliteris diligentifsim�adhibet. proponitnbsp;lt;}uanto Religionis Catholics Audio,qU�ntonbsp;cciam Principum, cognatorum quidem fuo-rum, tutandorumdeliderio teneatUr. Tuncnbsp;Vero locus crat vt docerct quidnam iuris innbsp;Gallicum regnumipfccum totafuagenreha-beret , fi modd vel minima cius rei amp; fpcs lt;Scnbsp;fpecies obieftailliusanimo,�cpropoiitafuif-fet. Qus enim vlla aliaprsclarior, ac fpccio-fiorvnquambelligerendioccafio? At is ea denbsp;re ne verbum quidem fecit. Guilijquoquenbsp;ipfi multis fuis amp;ante amp; poft Regis mortemnbsp;aftionibus fatiscomprobarunt, feiftius�on-fiftiiuris plan� pudere, amp; long� alia via fibi adnbsp;id quod cogitabant.contendendum efle. Abnbsp;infanaillaamp;infcftaincurfione.hoftih'qucmu-hitione aduerfus Regem �Parifienfib�s vilt;fcnbsp;indignitatefummaextrufta (Galli vulgovo-cant /� barriijuadet') ijdem Regem eo adegc-runt, vt Cardinalis Borbonius primus Regijnbsp;fanguinis Princeps edido pronunciaretur.nbsp;Wlud verb profiteri erat dkagnofeere, primasnbsp;J fuccefsionem familix Borbonixde-x�,�,lt;r�jwnbsp;beri. Alioqui, quo tandem nomine hunc il- gifu* fi-li Principatum.iSc, vtdicunt, prxrogatiuamnbsp;� furtimo confeniii detuliffent ? Ex his igitur,nbsp;V'Cosluoilli, quodprxtendunt, in rsgnifuc-c' celsionem iuri renuntiafle liquido COnftac�nbsp;il* Quinetiamomnes.quasad Regis dignitatemnbsp;1' cuertendam , ad eum ipfum � piorum c�tunbsp;� concili�que arcendum, amp; diris tanqu�mha.*nbsp;it* reticum fcripto Pontificio deuouendum comnbsp;i^moliti funt,artcsamp; machinx , necnondeijtnbsp;i^cotnitiorumautontutcconftrmandis coriftli�

non aliunde profedo emanarunc, qu�tn morfibus amp; contra�iunculis quibufdam aiigt;'nbsp;imi,reiipfiusveritatcconui�i ilium ad rcgiui��nbsp;culmen ipfishuiufce regnilegibus vnumV^'nbsp;caritabeotanien omni ope atepoperaelTcaf'nbsp;cendum.etiamfifummatranquillitatishum^nbsp;n� perturbatio amp; horribilis rerum omnill�� ,nbsp;confufioconfequuturaefl'et. C�mautempf�nbsp;m�mdefunftusRcxinteremtusfuit, bon�**nbsp;viriingenti l�titiaperfui�, atque eximia fpe�'nbsp;animoqu�mantc�cre�liores,literisperuulg* ,nbsp;tis omnium hominum pr�fidia implorarui�' jnbsp;lt;5lt;adfuxfa�lionis focietatem appellarunt.^ ,nbsp;ne minimam quidem gentilitij, quod in m*nbsp;dioponunt,iurismentionem facere vnqu�*nbsp;auf� funt : fed contra de fuo illo Regenbsp;ptiuo liberand o, eo inquam ipfo, quem an^nbsp;primum Regij fanguinis Principem renunc'*nbsp;ucrant, fed tune temporis ob coniuration^'nbsp;� fe aduerfusRegem fcelerat� falt;!tam,vn�ci�'nbsp;aliquot alijs in carceremconiefto, verba t��nbsp;t�m faciebant. Tune tarnen docendilocu^ -rat amp; tempus, fi alias vnquam, quale eflef*' (nbsp;um iftud ius,amp; qu� fu� eflent, quas n obis �nbsp;tendunt.genealogix :vt faltem perfidi� ac �nbsp;feftionis notam fronti fuse inuftam nonfi �nbsp;delerent, eamcp in iuftiorem aliquam belli f �nbsp;fequendi fpccicm conuerterent : prxfed* 'nbsp;c�m iammaximis.vtanteadiftumcft, amp;nbsp;bus�Scopibusvalerent; Lutetiamregniesf' �nbsp;praecipuamtp federn tenerent� maximan�*^ �nbsp;populorum amp; oppidorum partem ad Jnbsp;arbitrium atque imperium deditam fi b i �' 1nbsp;ftamq�e haberent. Nihilominus long�\ �nbsp;iam loquuntur,non qu�dregnandicupi4^

iorcsipforum, auosproauoscpomnes.cxurit ac Confumit, quarip tot tantacp incendiain liocnbsp;J** fcgno incitauit) tanta non iamardeant,quan-tavnquam. Sed in care agnofccrc oportet amp;nbsp;3^' expcndcredilig�tcr confeientix ipforumvimnbsp;ti� �Sc cfFeftum.qu�patinon potuit.illoseaid mc-t�*? dium proferrc,!*^ quibus homines nil nif� me�nbsp;riirn m��n1/�!ntn taili cciam fumrnam tot�ncnbsp;fint , feripti Gallici aduerfus Henricum IV.nbsp;Iߒ controuerfia , atep difeeptatio illinc nulla eflenbsp;Li��' poteft, Addequ�d,ifth�c Lotharingiadomus,nbsp;�Sc � regniiurc, lt;Sc � Regis fanguine tara ali�nanbsp;if� eftac remota.nobis ctiamvcr�Francis tanl pa-1)3* r�m illuftris �Sc cclebrata , vtfuprcmusScna-; d tus,nenominequidemi�rincipumeosdignarinbsp;n'* vnquanivolucrit.

iC^ Cxter�mnylli.hisiamexclufis.funtvf-olt;' quamalij.quide RegnifuccefsionecumHen�^*^^^Y** cigt;' rico noftro contendere vlloiurepoftint :nifi^� quot;fi*nbsp;tgt;' quifortafle legum noftratium , quibusregni�j��*nbsp;jjS' huius conftitutio �Sc ftatus prxcipu� nititur''*�^^* * *nbsp;(bas vulg�f��dlt;igt;we�f4/ef vocamus) ignoratio-

5�' l'Cjdefiliabus�Valefiorum g�nereortisloqui gj velint. Ver�mnoftrae illx leges , qu� Regianbsp;ij,il dignitate mulieres prohibent de excludunt,nbsp;jif tam prxclar� inftituts�.tam fapienter conditx,nbsp;�am certx.tamq�e � multis fxculis.etiam c�mnbsp;v�tus illahuiusriuris fpeciesab Anglisincon-jpi trouerfiam vocataeft, fine vllaomninovarie-t�te ac mutatione ftabiles ac firms fuerunt,vtnbsp;pluribus cade reiam diflererc operxnullum

lt; CONTROTBRS. CAtLlC^ trouerfian� pofitum maneat, c�m nullihoJi^nbsp;de Valcf�orum progenie fupcrfint, regni fuC'nbsp;cefsioncm iureipfo Borboni� foboli debcD'nbsp;ideoq�e Henrico IV. quippc familia: totiu*nbsp;primog�nito , amp;,quod ad banc regni fuccef�nbsp;^onemattinet, ordineamp;gradu.primo. Ho^nbsp;enim nemo nefcit Borboniorum ftirpem �nbsp;UQ Ludouico gcnere paternoprocreatamePnbsp;fc.dignamq�e femper agnitam , qu�loco*!*nbsp;dignitatc Valefijs fecundacflet ; vti etiam i'�nbsp;ca femper Regij fanguinis Principes c�m no'nbsp;mine , tumpublicis aftionibus omnibus,nbsp;h^biti funt , amp; reuera fueriint. infeftifsirf;nbsp;qyique adcp Regis ipfius hoftes , in eoquo�nbsp;ad CardinalemBorbonium attinet, talem et'nbsp;iam illumagnouerunt, vt antea iam doc�*'nbsp;mus.

De iurcautemBorbonijCardinalis.qu�^ �nonnullisobijci po/Tet, non magna fan� d*^nbsp;putatio videtur. Guifiani quidem totoanin�*nbsp;cogitabant eum ad Regium faftigiumeueb^nbsp;re, inhancfpcra ingrefsi, eumnonitadiuV*nbsp;�|urum : amp;, quiafuobeneficioRegiosfa0nbsp;adeptusfuiflet, eofdem fibivicifsim tradif''nbsp;raim,arque, antequam �vita deccdcret, Reg'nbsp;�tiain fe defignaturum. Sedtota h�c fpes H**nbsp;la alia re, qu�m vna duntaxat contra ration�*'nbsp;yiolentia.fubnixa erat.

Quod fiCardinalis ille ius aliquod Vendicabac, illud profeftb aut Regni legisnbsp;mine,aut RegijfanguinisPrinc�p�tu , qui'*nbsp;Guifiorumopera attributus fuit, nitatuf''nbsp;ce/Teeft. Atexeo, quod ipf� cpn��fl�im^jjnbsp;aliquid iuris fumere gt; id vero fineipfius d�*^^

�ore de probro afFcrrinon potcft. Nam hoc maxim� inter alia multavnum , eximpiaillanbsp;aduerfus Regem confpirationc confequutumnbsp;eft.quum Rex funefto illo amp; ad omnem poftc-ritatismemoriam atrodeteftabilxquemolitio-

num Parifienfium die , Lutetia tarn indign� efteieftus. Quod fi visadhibitaeft.conftataanbsp;quae indeexorta.vel poti�s extortafuntpro-mifla, nullaiamamp;prorfusirrita effe. Etquxnbsp;violentiamaior,atqucindigniorvllivnquaninbsp;Principi allata eft? Annon hoc perindecft,nbsp;ac fiquis gladio ali�uius ceruicibus admoto.

eum ad fe nuncupandum h�redem adigc-j ret ? Adhxc , illud omne Religtonis odio, J, nulla tarnen iufta de cauffa.faftum eft. namnbsp;j, Rex poftea � coniiiratorum manibus elapfus,nbsp;long� aliter fuam ea de re tota fentcntiam te-I ftatus eft. Hac igitur rationeres eritplane fo-luta.amp; praeclara ilia iuris fpecies, falfaprorfusnbsp;' �cinanis.

4 contendat, quia amp; patruus fit, amp; nepoti fuo �quot;* �nbsp;nbsp;nbsp;aetate antecellat, caufla etiam fine dubio cadet,

]l nesvcltantillum cognitashabuerint.iudicioj�,�/��,,-il ac fcntentia. Lex de Regni fucccfsionc�r,z/lt;-�rM i haeceft, vtwxi proximm fantilix fux,quxfucce- �f^.�enbsp;dendi im habet. ordine trimus in ias Re^ninbsp;p�tre adhuc viuo dcccnerit.filiusifteiusfuum pone.

fert:qin mortuo auoin Rcgni poflefsionefl� venit, vt in eandem veniflet ipfius pater, fi fi*nbsp;lio fuperftes vixiflet. Qu�dfi h�cftirpsfun-.dit�sinterit, nee vllusmasad fuccedendumnbsp;reftatjvenitur ad familiam in ftirpeRegia pro?nbsp;simam ; amp;in ea quoque primogeniture ordonbsp;feruatur.aciusfamili� primogenito. Si ver�nbsp;ille mortuus eiTet antequam illi familie fuc-cedendi ius oEueniflet, ipfius filius cum pri-piogeniti huius familie prerogatiua ordin�nbsp;quoque eftpioximus, dead fuccedendumo-mnium maxim� idoneus, reprefentatio 6'nbsp;nim patris adfilium locum habet, vtantea�nbsp;Atqueregni Gallicilexeiulmodieft.quef�ni'nbsp;per vfurpata.de inuiolat� feruata fuit,vt ex no-ftris Chron icis colligere licet. Tun�q�c Regi^nbsp;hereditatis fuccefsio non eft yelut hereditatisnbsp;fuccefsio.iJlius.qujdecefsit^herediiuredcbi'nbsp;ta. nonenim eadem Regni que poflefsioniSinbsp;quamquisvel p^trimoniofuam , velpecuni*nbsp;fiia partam rclinqueret,ratio eft. Nam R�gi�nbsp;fuccefsio eftearumrerum, quas pro fuoarbi'nbsp;tratu amp; iure veldare vcl auferre poterat.atnbsp;gnum abvnius Regis arbitrio eadem ration�nbsp;non pendet. Regnum igitur non eft eiusg^'nbsp;neris fuccefsio , cuius funtalie fuccefsione�'nbsp;fed ius confequendi Regni, cuius propriui��nbsp;fundamentum amp; ratio fita eftinea lege, q**^nbsp;in huius Monarchie conftitutione ftatim i�'nbsp;itio fancita fuit. Ergo , qui pro Cardin^nbsp;Borbonio amp; feriptis amp; gladijs difeeptant, fu�'nbsp;cefsionum leges , que pro varietate lof*^'nbsp;rumvarie elfe poffunt , abfurd�amp;inept�f*'nbsp;tant. Prefenbit, precipitquc ratio , vtlfnbsp;gis,prout femper intelleda obferuataqj fi*�''nbsp;ment�*�

B JfP LI C'A t I o. ' y �nentem ac fcntentiam fuis circunfcriptamnbsp;finibusfequamur. Vtfataturcuius fit regnonbsp;fucccdere, difpicitur quis ex tota familia alijsnbsp;anteire debeat. Qui veto eft loco primogeni- t-teefrt-tuSjille� iureiplo primus eft. etenimftirpisnbsp;pr�rogatiuam habet.dignitatcip omnibus alijsnbsp;prxit. Illeeftigitur.quamlibet �t�te minornbsp;quic�teros loco dcgradupraecurrit: illeipfe��*** *nbsp;eft proximus , attp ad fuccedendum prior amp;nbsp;dignior. Atcp id omnino cum ex multis clarif-� fimis viris, qui earn rem copiofifsim� trafta-'nbsp;nbsp;nbsp;run t,turn pr�cipu� ex cuiufdam confiliarij lo-

' quagintaannosfloruit)(Sc doftifsimi, amp; in pu-' blicis rebus tra�andis inphmis verfatilibro, ' ita femper aftum in hoc regno fuifte conftat.nbsp;In Borboniorum familia illi Valefiorum, pe-

' hucimpuberibus.fubeonomineregniadmU niftrationipr�feftusfuit. Si igitur Antonius,nbsp;� quo tempore mafcula Valcfior� proies inte-�* rijt.vixilTetadhuc�llccitracontroucrfi�pro-Si ximus fuilTet, dtextotafuagente adregnumnbsp;)� capefTendum aptifsimus. Ex vita autem illenbsp;i decefsit relifto filio fuo Henrico totius fami-I'nbsp;nbsp;nbsp;lise Borboniorum primo, quireliquos omnes

I' gradu iam fuperat.vtipfius pater, quumad-hue fuperftes crat. Filius igitur patris perfo-�' pam in hac dignitateac prxrogatiuarepr�fen-i' nbsp;nbsp;tans,eft proximus,amp;ad fuccedendum primus

n�fua ex�ludendus eft,nec audi�dus, c�inagt;� fe natu maiorem, amp;i ncpote annis fup�rioreo^nbsp;�fle.c�fn ob id no fit ftirpis fua: primogenituS�nbsp;nec^ enim id nunc agicur, quis state fit maio^nbsp;fed quis primogenitura amp; iurc ipfo cstcns i*�nbsp;rcgni fuccefsione antecellat. Hsc veroitaa*nbsp;perta Sc manifefia funt, vtnulli plan� ali)nbsp;ynquani in dubium reuocaturi fuilTent, prx'nbsp;ter iftos, qui, vt coronam Regiam fucceflbri'nbsp;buslegitimiseripiat, noftras leges omnes pePnbsp;uertunc amp; fubuertunt. Nemini homini dubit)nbsp;id fuit,qu� Antonius Dux Vindocinenlis RC'nbsp;ginam Nauarr� vxorem duxit.quinipforufl*nbsp;fillj reliquQS generis Borbonij Principes an'nbsp;teceffuri effent. honorisgradus eft, quemo*nbsp;mnes huius familis Principes iJlis fcmper de'nbsp;tulerunt. Hie fuitmatrimonij cum Henricenbsp;XV. Sc Margareta. Regis Caroli IX.forore con'nbsp;traifti fcopus, vtfitum Rex, turn ipfiusfratrefnbsp;fineliberis mafeulis decederent, Regnumill*nbsp;uerfiam pofitum id effet, vt eius tarnen omni*nbsp;qiie Antoni) fratris fui natu maioris verum h'nbsp;lium,ha:redem ac fucceflbrem, atque in rebu�nbsp;rationibusip omnibus familixBorboni� pri'nbsp;mogenitum repr�fentantcm , candide agno'nbsp;uit, palamc� confeffus eft : atque ade� turn v*nbsp;niuerfa,tumfingulaiura,nomina, rationesnbsp;aftiones c�m prgfentes,tuni futuras,quas fibi*nbsp;quippe � gente Borbonia nato , pro fu� iitflt;nbsp;Vendicare poffet.illihajud inuitus remifit.con-cefsit, ac tranfinifitioaqus renuncia�e confit-*

Wataiureiurandotamp;obfignataab illoipfofuit, Vt tabulae public� eiusrei fidemabund�faci-Unt.Quod fi ab eo tempore mutata mente ora-gt;nbsp;tionem quotjj mutauit�d lan�ad odi� impul-fu quorund� amp;malis artibus in nepotem con-ceptum: itemtp ad eam, quam illius animo in-iecerunt, regni aliquando adipifcendi fpeninbsp;omnino referendum eft. qu� 'penitus infit�nbsp;perfuafiones tanta vim apud eum habuerunt;nbsp;Vtijs quafi �ftu quodamabreptus ,non fol�ninbsp;ad nepotis pernici�m toto animo amp; ftudio.to-tisetiam viribusincubuerit, quovnacum vita Regni quoque fuccefsionem illi eripcret:nbsp;fed belli ctiamaduerfus Regem domimimfu-um fufcepti ducem fc fuerit profelTus. Vndenbsp;fatis conftat, quam nullaeor�, qu� poftea ad-ucrfus cam renunciation� molituseft, haben-da fit ratio. Et de jlla Cardinalis Borboni,�nbsp;aduerfus Regem noftr� iuris fpcciebadenus,

Aduerfarij aliud fubinde atcp aliud commi- -^duerfi-nifcentcs, vt voti fui t�dem compotes quo iu-requatpiniuriafiant,Oper� fc preti�aliquod fafturosputarunt.fi Reginx NauarrxHenricinbsp;IV.Regis matris cumDucc Cliucnfi matrimo-rnbsp;nium in difquifition� vocarent: hinc innucn- �g�,^nbsp;tes Regem ex illegitimo matrimonio natu ef- frocreatS^nbsp;fc. At hoc etiam ipfum nullius omnino mo-menti eft. Hsec autem huius controuerfix eftnbsp;fnmma. RexFrancifcus huius nominis primus, bellor�aducrfus Carolum V.Imper.fuf-Ceptor� necefsitate adduftus, cum Duce Cli-uenfi, cuieti�cumeodemlmperatorcpanimnbsp;c�ueniebat.f�dus fecit. Huius autem foederisnbsp;confirmandi gratia, Rex conftituit Oucemillunbsp;neptis fuse loannz PrincipisNauarrez Marga

rct� fororis fux, amp; Henrici Albretij Nauarra Regis fili� nuptijs f�bi deuincire. Virgo ilianbsp;vix dum annos nouem attigerat, ncc illius pa-rerituinmensvnquamvoluntaslpfuit.vteiuCnbsp;modi matrimonium iniretur : idcp multis denbsp;caufis. Rexnihilominusijsinuitis vt perficc-retur, pro maioris imperijiurc voluit:atqiicnbsp;ita nuptiaeCaftellcraldi confeftaefunt. Pofteanbsp;Yero,amp; priufquam ad pubertatis annos puellanbsp;pcrueniflet, poftulauit.vt, quicquid faftumnbsp;tranlaftumque effet,irritum fieret, amp; priftinasnbsp;fu� libertati plan� reftitueretur.Id verb ita fa-�liim eft, atque omnibus iuftis folennibus, �cnbsp;iudicior� formulisaccurat� obferuatis, Pon-tificisetiam diplomate amp; auftoritate intercedente, adciufmodi matrimonij diffblution�nbsp;continu�peruentumeft.Idq�etotumiam inde ab anno Chrifti 1�41. in fupremi Senatusnbsp;commentaries relatum fuit, vt ne res anteaft�nbsp;virgin! Principi fraudi,amp; ad aliud contrahen-dummatrimonium,c�m eius facultas dare-tur, mor� atque impedimento forent. Namnbsp;praeter vim parentumvoluntatiallatam, rationbsp;h�c maxima amp; grauifsima erat -, puellx aetatu-la. netp enim matrimonium fine mutuo vtri-ufque partis confenfu conftarepoteft. Itaquenbsp;nulla vfquamgentiumlexextat,qu� im pube-rum matrimonium pro matrimonjo habeat,nbsp;ante nubilem quidera aetatem, hoc eft contrahendo matrimonio aptam, prout tempus adnbsp;id legibus eft conftitutum.Omnes,quibus nosnbsp;vtimur,vcterum Romanorum legcs,vt amp; Ec-clcfiaftici canones, eiufmodi matrimonijs repugnant , amp; eanullo loco nullolp numero ha-bent,nifipera5tatcmconfirmcntur. Diffblu-tionc

tione igitur contra�lus.qui re veranullus crat, ad huncmodumlegitim�fafta.quidobftabat,nbsp;curnonillaPhnccps amp; vcr�(S: l�gitim� cuninbsp;AntonioVindocincnfiDuceiunaamatrimo-nio effet ? Etenimquamuis error aliquis autnbsp;defeftus in Principe illa fuifiet,habita quidcmnbsp;eiiis.quod admilTum antea fuerat,ratione; iftenbsp;tarnen defc�tusnequ�Duci, neque liberiset-iam ex eo amp; Principe vxore fufeeptis vlli da-nino cfle poterat.Et in hac tota re nihilobrcu-ri tat is aut difficultatis, luris quidc peritis ho-minibus,ineffeiudicabitur. Qainamp; Guifianinbsp;ipfihoc in nullam controuerGamtunc addu-cebant, quum tanto ftudio, tantaque conten-lione hocce Regin� Nauarre� matrimoniumnbsp;ad fuat Familixpratffdium�c decus ffbi indul-genflagiubant.

Ergo de Reg'S iure nulla iam efle contro-uerfia poteft. Atque hoe pr�tereaad id contra vanas aduerfariorum difputationesmagis acnbsp;magis confirmandum,plurim�m valet: Q^�dnbsp;iufta omnia folennia.quas in tempore maxim�nbsp;turbulento�dvniuerfumtotiusregniconren-quot;^^nbsp;lumteftificandumdefideraripoffcntjciusin�*'^'quot;quot;'�'nbsp;augurationiinteruencrint. Rexcnimdefun-�us cum viderct, mortiferam fibi plagam in-fliftamene,nec ignoraretquisclTetlegitimusnbsp;fuusfucceflbr.HcnricumlV.Nauarr� Regem,nbsp;talem efle agnouit, atque omnes qui tunc adc.nbsp;ran tjOrauit amp; obteftatus eft, corumip nominenbsp;reliquos etiam fuos fubditos.vtilliusimperionbsp;morem libenter gererent. Si qui verb alij, fc-cundu Regem,fua intcrefleputabant, ne quidnbsp;in regnifuccefsione.nifiexlegumimperio,atque prxfcripto fieret : Principes quidem cert�nbsp;efla

cfie videhantur. At hi omnes fummi impen'/ iusilli iam tuile vitro , itemt^ poftea dctti(�gt;nbsp;runtt quin amp; pro illius dignitatefarta tcftaq�enbsp;conferuanda cum Regis hoftibusarmiscon-tenduntj Hosautem Principes confequuntufnbsp;ordine Regi� coron� miniftri. At, qiiocquoCnbsp;fiintomnes.ita tune fenferunt, attp ctiafnnurrtnbsp;fentiunt: feproeo.quod Regi�coron�pr�fti*nbsp;terunt, facramento allringi ad profitenduir�nbsp;Henricuni I V.legitimum regni h�rcdcm,amp;adnbsp;officium obfequiiimip fuum illi pr�lland� ad�nbsp;iierfusomnes,qui R�gi,quo min�s conftitua*nbsp;tur, infelta amp; animorum lt;Si armor�confpira-tiqne fe opponunt.l�orr� ad illos Regis cofifi-Jiarios� miniftrosacceduntpr�cipu� omne*nbsp;huiusRegni famiii�.qii� vn�cum mafxima no-bilitatisGalIic� parte fu� Itudiumadciufmodinbsp;confenl�on�aggregantiitemc� tot� prouidci�inbsp;lt;Sf clarifsim�vrbes.qu�indefundi Reg'sditi�nbsp;ne fidelp perihanferunt.qii� quid�omnia con-fenfus vniuerfi audoritatem obtinere debent�nbsp;Quodl�ex omnibus Ptiiicipibus vnicus tan-t�m.nempeCardinalis Borbonius,aliter loquitur,aut quilpiamalius vel ex Regi� coron�nbsp;miniftris, vel ex nobilitate, vel n�nulli ex plc-rifqj Vrbibusciuesiilliipfi funt.quiarmain de-fun�um Regem hoftili animo ceperunt,amp;quinbsp;ob hanc indignifsimam perl�diam ac defeftio-nem,omne de regni rationibus aflentiendi iu�nbsp;amp; dignitatem amiferiint. Pr�terea non idc�nbsp;Regis imperium reeufant,qu�d deiure ipfonbsp;difeeptent aut dubitent : fed de illius perfonanbsp;duntaxat, quafiadregnand� minim�idonea:nbsp;idejj prauis quorundam opinionibus perfualtnbsp;Regemh�recic� eirc,amp; abEccleliaecommunions

ftione fegrcgatum. Hoc cnimin ore eftacfer-�one omnium;fi KcxCatholicus effet.omnn �lliusimperi�libcntifsim�fubituros.Illudau-tem nulli incommodoac dctrim�to R�gi cffenbsp;poteft, vtprohaturum mclpero, H�c igiturnbsp;omnia e� tandemfpeftantac rccidunt: Qu�dnbsp;ad ius Regi� fuccefsionis attinec, nullam indenbsp;controuerfiam iuft� oriri pofle-' omnibus, atqjnbsp;boftibus ade� ipf�s, fi teftem confeientiam ad-hibeant, confentientibus,illud ad Hcnricum �nbsp;Nauarr� Regem vcr�pcrtinerc.Difputationes -autcm.qu�tantaanimiaccrbicatefiunt.cxeh- �nbsp;minum , quibus fals� eum �amp; contumelios�nbsp;onerant, appendicibus naftuntur : nimirum,nbsp;fitne Rexillofucced�di iurehoc nomine fpo-liandus.yt ad externos,quorum id rainim� re�nbsp;fert.transferatur.

Principes,qui ndfummum Imperium legibsu �vocantur,�. Deo ejj� ordinatos, ideo^^ itlitnbsp;pirendum tnecvllum difputAtionibw la^nbsp;fumdundum.

PRiticipum, � quibus homines regantuf, conftitu�dorum audoritasvniusDei eft. prutcifttnbsp;Etquidemvult ficillud habeamus, domina^- retint�/,nbsp;tiones erigere, deprimere,dilpenlare ac mo-derari.fuae prouidenti�maxim� proprium ef-

, fe. atque obedientiam, quam de hominibus requirit.in eo etiam perlpici, vt cos, quos ipfisnbsp;pr�ficit.tanquam ipfius vicariosaccipiant,4Scnbsp;ijsfefubmittant. Nec ver�folct eos, quire..nbsp;Bnaturifunt.dc c�loipfb pal�m nuncupate,nbsp;de quafi d igico commonftrar e; fed in eo amp; vo.

luntasamp;prouidcntia ipfius clucent,vt-in vnoc Ajuoque imperioac ftatu fint leges , amp;. certesnbsp;quidam ordoconftitutus.cx quo qui eruntnbsp;jmperandum defignati, � nobis rccipiantiifnbsp;Quod fi ille ordo i�eruetur, amp; quifpia ad fufl*'nbsp;mum imperium hoc pafto euehatur,id.pcriii'nbsp;de eft, ac fi Deus fua ipfius voce pronunciar^!'nbsp;Hicapud vos regnabit : nihilo�:^ magis lie��nbsp;cumijs, quos publicasleges conftituunt.pi*'nbsp;gnaciter ccrtare.qu�m li Deus ipfe adeflct.n*�'nbsp;bis imperaturus, v t ijs ipfis nominatim pare*'nbsp;mus. Illos quidem aliquando defignauitnbsp;quadamextraordinaria,reuelationibusamp;ni'^nbsp;raculisivtMofen populo fuolfra�litico,vt^nbsp;dices,vt primos Reges. Atpoftquam ordo al*nbsp;quisea dere fuit definitus : quicunqueex ci**nbsp;ordinis pr�fcripto intbronocollocaticraf*nbsp;non minus ver� amp; Vnfti Domini, amp; Reges*nbsp;co inftituti cenfebantur amp; erant, qu�m illi,lt;]*nbsp;olim ab illo extra ordin� deleft! fuilTcnt.nbsp;demetiamdignitatum,minifteriorumqiief�nbsp;clefiafticorumeft ratio. Ecclefiaenim in �fnbsp;fcopis amp; Paftoribus cligendis fuam poliri*'nbsp;amp; formam ex Dei ipfius voluntate �Scpr�cep*nbsp;inftitutam habet. C�migiturpolitiaeiufin^nbsp;in alicuius vocatione obferuata eAlille xqi*lnbsp;Deo eleftus dici poteft, atque ij, qui quond*'nbsp;prxter ordinem coftituti fuerunt, veluti Pgt;�*nbsp;phetsB, amp; Apoftoli : quodtp de illis dift�*�jnbsp;Chrifto fuit.non minus ver�dchoc ctiamifnbsp;Matth.IO. dicitur,0�lt;roj4�i/ir.

sfsignat jfed cjuales ipfi placuit. Alij enim alijs ad gubernandfi aptioreserunt:hi probi actemnbsp;perantes,illi diflbluii : nonniilli eti� interduninbsp;fceleratirsimi.qui auftoritatem fibi � Deo tra-ditam in tyrannidem conuertent.id ante Deonbsp;itavolente euenit, prout quidem hominiimnbsp;peccataper eos vlcifci decrenit. Sedquales-cunqjillifint.fiexlegitimiordinisobleruatio-ne,amp;legumaiiftoritatcnobis dati funt.eos tarnen tanquam Deiipfius manu traditos reci-pere, amp; colere debemus t quilt;]� aliter faciet, isnbsp;profeftoDei voluntati repugnabit. Achas e-nim.exempli gratia, dcManalles non min�slu-daicipopuli Regesfuerunt,qu�m lofaphat Scnbsp;Ezechias, alijt^ pijac iufti Principes, li quod,nbsp;illorumdifcrimen fuit : illudin varia munerisnbsp;ipfor� funftione fuit. Verum vt turn pijs, turnnbsp;impijs Principibus fuas adminiftrationis Deonbsp;eratreddenda ratio ; ficvniuerfoquoque populo necefsitas fefc vtrifque fubijciendi � Deonbsp;I impofitaerat.

Nifiautem Regum conftituendorum ordo � ita obferuetur, niGetiamDei ipGus habcaturnbsp;ratio,in ijsquos deditcumomnianimialacri-t�te ac fubmifsione accipiendis: nx imperia innbsp;grauifsimos cafus variacp difcrimina fxpevc-niant necefle eft.Hcmines enim plcriqj omnesnbsp;ingeniofuntitaperuerfo, vtnon xquoadmo-(* dum animo alteri par�re velint. adhxc natu-ralis Sc vGtata illotum inconftantia, fpestp Scnbsp;f cogitationesinanes,rerumnouarum cupidi-fi tatem ac ftudium eorum animis non raro in-ijeere folent. Principe reft� Sc ordinc ex legibus conftituto, G locus adhuc controuerGx Scnbsp;difputationi dabitur ; ne vnum quidem repe-� nas.

riaSjin quo non aliquidreprehendendu vilt;3c^' tur;ficj5 leges non erunt co apud nosnumef'�nbsp;�Je loco, vtimpedircpofsint quo min�sis, i�nbsp;3uoaliquid vitijinert, de fu� dignitatis ftati*nbsp;imoueatur:non maiorquidem erit illaruii�nbsp;in optimis quibusque amp; laudatilsimisPrinci'nbsp;pibus retinendis aiurtoritas amp; vis: atqueitani'nbsp;hil corum,qui ad rerum adminirtrationeml�'nbsp;gitim�vocabuntur,cuiquamfatiscert� ,pei�''nbsp;ennecj; amp; proprium vnqu� erit.Tutius eft cef'nbsp;t� ac fatius ordinem legemcjj fan�l� feruare.l*''nbsp;uius enimmalfieft vitia quxdaminaliquibi'*nbsp;ferre: qu�m rer� mutationes, quae florentifs''nbsp;morum cSt pot�tifsimorum imperior� ftatuH*nbsp;Igpe conuellunt,vltr� arcenere.atqj attrahef^'nbsp;. Hxc fuit Temper maiorumnoftrorupruden'nbsp;tia,ex quo Regixfuccefsionislexlata�ancita�nbsp;fuit, tanquam prxcipuumftatus regni fund^'nbsp;mentu. Non coderin ingenio, ftudio, ac mof*'nbsp;bus fuos omnes Reges ex animi fententia fen�'nbsp;perbabuerunt-fcdquofcunqjlexdabat,hos�^nbsp;ipfosbaudinuitiaccipicbant.quodcunquef^'nbsp;rcndum erat, aequo animo ferebant: atqj abnbsp;mnireriimutatioiie plane abhorrentes,reifnbsp;dia,ad caqux fanari poterant, accommoda*'nbsp;Vtilia'qjadhibeb�t.Si quidcnimin ijs, adqU��*nbsp;regnum ex fuccefsionis lege veniebat.defid^'nbsp;rabatur, aut ob �tatis infirmitat�, aut quatfl'nbsp;betaliamimbecillitatem,quaquidcmad reg'*nbsp;adminiftration�ineptiredderentur,eosot�^nbsp;minim� refpucb�t, led qu�m poterant opti^nbsp;prouidebant,nequid detrimenti regnumgt;��|nbsp;de caperet. Permulti adhuc impub�res,nbsp;adeo in ipfis incunabulis vagientes in re�[nbsp;poflefsionem vnico fuccefsionis iure ven�^^

Kant: nonnulli etiam dum � matris Vlero prodirent, p�ti�sexpeftabantur.qu�mvlla fuc-Ceflbrib�s l�gitimis iniuria fieret. Carolo-rum Regum noftrorunt vnus fuit (implex amp; mentis expers, ali�sphrcncticus ac furiofus.nbsp;H� Vero fatis iuft�, fpecie quidem ipfa, eau fiatnbsp;erant.curillosabomniregni adminiftration�nbsp;prohib�rent, amp; a�os qui digniorcs vider�tur-,nbsp;ad earn vocarent. Sed tanta olim erat legunlnbsp;huius regni rcucrentia, amp; refpeiftus; tantus, nenbsp;Vila ad rcrum mutationem nouitatemtjj vianbsp;aperiretur, metust tanta ,nehomines fuoiurenbsp;priuarentur.prifcis illis Francis religio fuit, vtnbsp;fetis tSc fibi amp; toti r�gno faftum putarcht, fi regni gubernati� ac procuratie agnatorum cu-iufpiain poteftati committeretur : fceptro interim penes cum femper remanente , cui leges illud , fuccedendi iure , adiud�calTent.nbsp;Nempevnufquifque hocita fore fpcVabat, vtnbsp;pueri quidem ad cam �tatem peruefiirent, quanbsp;luo ipfi munere fungi aliquando poflent : alijnbsp;verb fua ilia an imi in firmitatc leuarentur, pernbsp;quam � rebus gerendis ad aliquod tempusnbsp;�uocabantur.

In c�tcris omnibus imperijs prob� quidem Conftitutis,non paucaeius reiexempla extant.nbsp;Acilludinteromnes confi�t, quanti apudlf-�a�liticum populum elTethoc nomen v N CT vsnbsp;D O M1NI, hoc efi, ille, quem Deus ad foliumnbsp;Regiurti extulerat, etiamfinon rar� quidamnbsp;eadignitate ornati,' fceleratifsimi exifterent,nbsp;deimperio long� omnium indignifsimi. Namnbsp;vt vnum ex multis proferam , qualis tandem Saul fuit? quotquant�cp illius de regnonbsp;deturbandi cauifx fuerunc ob facrificorumnbsp;� t, truci-

trucidationctn.Dci contcmptu.amp;manifcflam ab impuris fpiritibus m�tis alienationem? Ni-gt;nbsp;hilominus tarnen turn vniuerfus populus innbsp;fumma ergacum fide perftitit: turn ipfe Da-uid, vtiti facra fcriptura viderc eft, maximanbsp;eumobferuantia coluit: bac vna potifsim�mnbsp;rationeaddu�:us,qu�dlt;St v nctvs oomini*nbsp;amp;illiusvoluntatcac decrctoin fcdercgiacol-locatuseflet. quanquamalioqui Dauid ipfcamp;nbsp;Sauli fucceflbreflet defignatus, amp; Saulem in-fenfum fibi infcftumcjj hoftem haberet. C�mnbsp;igitur huius regni leges Henricum Nauarr*nbsp;Regem ad gubernacula regni tradanda ho-dievocent.nccpofsitquifquam illius iurire-clamare, quin fu� ipfiusconfcicnti� fimul re-clamet, nulli noftr�m dubium efle poteftinbsp;lt;juin cum Deus nobis RcgemmoderatoremiJnbsp;prxficiat. Quopofito,amp;, vtpareft.approba'nbsp;to,difceptationes,qux abaduerfarijs contr*nbsp;eum fiunt, vt nos ab illo recipiendo detef'nbsp;rcant, non funt nobis tcmer� audiendz. D�*�nbsp;cnimrepugnaremus, amp; fcnefiram long� p^'nbsp;riculofifsimamad maiorum noftrorumpri*'nbsp;dcntiam fidcmtj) infirmandam patefacer�'nbsp;mus. Acculatur Rex ab aduerfarijs vt h^'nbsp;retiens, amp;. ab Ecclefia Pontificis decreto ablt;i*nbsp;catus.hoc eivt crimen amp; probrum aduerft'i'nbsp;obijciunt.Etpleriqueiamcauiraindida,n^nbsp;laip accuratiori difquifitione fafta, fatish��nbsp;caui�� ad detreftandum illius imperi� fibinbsp;putant,amp;dc alteroin ciuslocum fubftitu�''nbsp;do cogitanttalij dubitatione�ftuant,amp; in��nbsp;ra incerta ancipitilu verfantur: nonnulli frlt;^nbsp;diiis �C perfundon� fuum illi obfequiumnbsp;Rant; funt quidam^ qui hzrentes amp;. anxii*

ft verterc dcbeant, tempus Gbi ad amplnis deliberandum poftulantthuiusautem regniho-ftes banc vnam cauflam amp; prxtextum fuae cu-piditati obtendunt,vt ilium bcllopeterenun-quam deGnant, �Scpopulum addefeftionem magisacmagis concitent. Inprimis tarnennbsp;hoc ftatuendum eft�iesnandiius, amp;ordine lt;5cnbsp;huius regni lege, R�gi noftro deberi. Prxtereanbsp;videndum.an illetalisGt, qualem bodes eumnbsp;efle diftitant-- Denique, quanqu� tabs omninonbsp;cGet, nunquid in earefatis argumenti Gt adnbsp;imperium illiusreeufandum. Permagnienimnbsp;bocrefert, Principempublic�rci, quamDeusnbsp;amp; leges ad ipium deferunt, adminiftrationenbsp;fpoliari. Qu�d Gleftores no grauabunturho-rarumaliquotfpatium mibi largiri.probatu-rumme-Deoiuuante.c�Gdo,Regem non cd�nbsp;ncc hxreticum.nec �piorum c�tuver�feclu-fum,amp; quamuis id ita ei�et.quod non eft, atta-men amp; bxreGn, amp; � focietate EccleGadica ab-dicationem, cauGas non eGe neceGarias ac l�gitimas ad feeptrum Principi, cui debetur, denbsp;manibusextorquendum.

Manquant Rex h�reticU'S fit, aut in�delii� illiuf tAmen imperio pArendum e(fi�

Llud iamn� agitur,An R�gi h^retico Gt ob-temperandum, quum aliteraut faciendum aut credendum iubet.qu�mDei verbum in fa-cris feripturis nos doceat.Nemo enim ei.quodnbsp;difert�cautum amp; prxfcript� eft, relu�taripo-tcft.nempe.Deopot�Hj�Jfe farendttm.qu�mhomi- A(d.4.nbsp;tiitui.�c in ca re fan�torum omniumMartyrumnbsp;�xempla, r�gula funt nobis optima,quamb�cnbsp;B J fequi

fequi debeamijs. fed in illo eft cotroucrfia po-fita; An Rcx.fi fit impius amp; h�reticus.rcgnandi jus amittat� An fubditis aduerfus e� feditionsnbsp;ac difcordi� concitare, obfcquiii illi debitumnbsp;exu�re,amp;alter�,�uiusimperior,eg�tur,ineiusnbsp;locum fufficere liceat.H�c c�trouerfia eb nobis folutufaciliorerit,quod non iam n�c,fed�nbsp;multisant� fcciUis agitata amp; difcuffa eti�fue-rit.Deconfcientia aut� amp; religione qu�ftio efl�nbsp;idcirco eius explicatio amp; folutio ex facris fcri-pturispctenda,inquibus perfpicere licet,quidnbsp;decaDcusftatuatjamp;quomodopijomnes viri,nbsp;��m taie quippiamoccurrit, in eo fe gelTerint.

Inlegediuina pr�ceptum de paren tibusho-nor�disad cosonines.quiin poteftatealicuius quoquomodo funt, generatim atqj vniuers�

pr�l^antur .generibuseadem eft ratio : quan-quam tarnen alia alijs arftiora fint. Si filius eft plus,impius verb pater: filius morem patri gc-rere no debet, fi quid pater contra religionenjnbsp;amp; conf�ientiam imperet. fed patris tarnen im-pietas fili� alijs omnibus obferuanti�, obedi-entix,amp; fubmifsionis officijs n� foluit. Seruusnbsp;item non continuo in li ber t�te eft vindicatus,nbsp;fi dominus fuerithxreticus,aut impiusmecv-xor viro fuo minus lubie�la erit.ob eius infidenbsp;litatem, quamdiu quid� confentit ad habitan-dcfubditor� ergaPrincipem fubmifsione fen-tiendumeftacftatuendum. Namamp; nomma-timhoc pafsimpra:cipitur,vtfubditi Princi-

pibnsamp; obediant, amp;fefubmittant. Cbriftus Matth.xt, rogatus an Principi Pagano amp; externo tribu-lutn pendenduni effet, pendend�cfle refpon-dit, reddendumqu� fuaeflent.vt etiamnbsp;Deo.qu�Dei. D.quoqj PetrusChriftianos ad i Pet.j.nbsp;id hortatiir his verbis ; Subieclt eflotecuiuii ha-tnanxordinatiotji propter Dominum:(iueRe^i,vt quinbsp;fiiperetnineat: Jiue prisftdtbu!, vt qui per eum niittan ~nbsp;tur, turn ad vltionem maleficorum, turn ad /andernnbsp;rfffflt;^e��?�.llludq;ipfumpaul� etiam p�ftnbsp;tepetit, tanqnam minim� pr�termittend�:nbsp;Deumtirnete, Regent botiorate, D. Paulus in alijsnbsp;bene viuendi pr�ceptis vt plurimura con-tra�tusac breuis.in hoc longam orationetnnbsp;inftituit, vt omnem difputandi anfatn pt��nbsp;cidetet: Omnii, inquit,potefiattbus/uper- **�nbsp;tmtneiitibuifubieclae�e.nonenim ebfpoteftaeni�anbsp;tieo-.ds�quee�tnt pete�ates funt a Deo ordinatee:ita^nbsp;quifquisfeoppotiitpote�ati.Dei ordinationi refi�it:nbsp;quiautenire(i�unt ,ip(i fibicondemnationemaufe-�nbsp;tent. �iatn Magi-iratut non (itttt terrori bon�operi.-but.fedtnal�. Risautenonmetuerepote/latem�quodnbsp;bonu e/i.facito, laudem ab ipfa obtinebu.Det enimnbsp;tntni�er eii^uo bono.Quodfifeceris quod malume!^ltnbsp;tnettie : non^nim temerege�atgladtum. Nam Deinbsp;t^*^gt;�ereil,vltoradiram ehqut, quod malum e^ Recent .Q^apropter necejfe ell /ubq ci,non folii m propternbsp;iram./edetiam propter cd(cientiam. Propter hoc enimnbsp;ettam tribut a foluitis, [iquidem mtni�rt Det funt, ittnbsp;hoc vnum incumbentes. Reddite tgitur omnibus quodnbsp;debetis, cui tribut urn debetur, tributumgt; cui rebligal,nbsp;feHigal�.cuitimor, timorem:cui honor,honorem. Et

idem alibi. Sugg�r� ipfis,vt fefe jub-:fcilt;tntprimb patibuf ac pote�attbtu ,rf Prji/eZ/adC Moderatoii'nbsp;biu obteinperetit ,ttadomneoptu bonumparatilint'nbsp;atqiic i ca Chriftus ipfe.omnetcj; illius Apoftol*nbsp;ca de re loquuntur,amp; prxcipiunt.

rn^a et- nbsp;nbsp;Neep verb eftquod quifquaobijciat, cos d�

f-tbe Principibus fidehbiis acChriftianis.qualcsEC-' t, p:echrt clel�a trec�tisaut quadringentis p�ft awnis h�'nbsp;'n - byit, verbaduntaxat facere : loquuntur cniii*nbsp;itetofum nianifcft� de fiix �tatis Principibus ac Mag*'nbsp;flratibus.qui omnes Pagani erant, infid�les,

maxima ex par:e infeftifsimi EcclefixhofteS' Quod ne dubitare pofsimus,raaximo eftargu'nbsp;mento.qu�d CbriftusC�farem nomineCeuf*�nbsp;proculdubioinnuens.cuius imago in numifl*�nbsp;jilo, qui tune in vfu quotidianoerat .inferiptjnbsp;efiet.illeaiitem, Komanuslmperatorerat. Ai*nbsp;h�c loquitur de prgfentifubmifsione.n�dee^''nbsp;qu� mukis p�ft �tatibus futura eflet.quin ipi'�nbsp;co momen to palam tribut� perfoluit, hoe ei^;nbsp;feillius efiefubditum hoe padoagnofcit.q*�'nbsp;tune dominat� principatumtp in Romanolflj'nbsp;perio habebat, Apoftoli quoque loquunturnbsp;obed'�tia, qu� pr�ftari ab ijs debebat, ad qU^^'nbsp;tune fcribebant. AtqjD.Paulus hominum af*'nbsp;mos ad Deumvn�reuocans.tanqu� adpot^'nbsp;ftat� amp; p'rincipatu� autorcm, pr�fens temp**,nbsp;vfurpat; gHlt;c funt,i n qui t .pote/tates, � Deo confianbsp;tutic: non aucem t^uapoteftates erunt.

pcccaflc: nullam tarnen ob id ineaconfufio-�cmextitifle, Etenimdelefti quidam viriin fingulis prouincijs conftituti erant ad ius dice-lt;liim, amp; fuum cuiqj ex aequo amp; bono tribuen-^um leges lat�iam dudum erant, ex quarunanbsp;prxfcripto iudicia exercebantur : nec fcelera-tis viris impun� quiduis licebat.Erat igitur ali*nbsp;quid de eo quod Apoftoli commemor�t.nem�nbsp;fe definibus , quorum gratia Deusordinemnbsp;politicum atcp Magiftratus conftituit.fed Apoftoli accurati�s amp;. perfefti�s de Magiftratuumnbsp;amp; fubditorum officio difierendi occafionemnbsp;indearripiunt. Hoc tarnen liquct, eoslocosnbsp;non alio fenfu accipi pofte, qu�m quo Chriftusnbsp;eos vfurpat.nempe de Imperatoribus, qui t�cnbsp;Imperium Romanum obtinebant, amp;eorumnbsp;legatis ac fubpr�feftis. Curautem Apoftoli idnbsp;tam copios� ac diligenter traftarent, occafio �nbsp;renata oblata erat, erant enim non pauci, quinbsp;libertatis Chriftianae nomine iugum iftud gra-uiteramp;iniquo animo ferebant: altercationesnbsp;mukxmagn�q�efiebant : amp; Magiftratus,quinbsp;tunc Rempublicam curab�t.vituperabantur;nbsp;vt fu�re femper quidam fanatici,amp; mentis pa-r�m f�n� homines, qui libertatem illam fpi ritualem Chrifti beneficioac mcrito nobis partant, aliter qu�m ratio amp; veritas poftulant,in-terpretati funt.nec potuerunt fpirituale Chri-ftiregnum, amp;ordinempoliticumdifcernerc�nbsp;id pcrfpicitur ex ijs qux D. Petrus fccunda fuanbsp;cpiftol�.�c qux D.Iudas fcripferunt. Hoc igitur mali vrgebat,nec non metus,ne Chriftianinbsp;per hanccauft�m Imperatoribus, qui tune return potiebantur, obfequium ac fidem, quamnbsp;d�bebant,recufarent.ideoque Apoftoli ad paft S rendum

ik comtro�vbrsL eAiirc? rcndumeisomncs c�monefaciunt.Etqiion�-'nbsp;am illi.qui crga Magiftratus mal� animati er�t,nbsp;religionemacc�fcientiam.quafivelumquod-d�fiii�contumaci�obtendeDanr,D.Paulus obnbsp;id,confcienti� nominatim cxprimit, quam v�nbsp;apud Deum omni culpa,bac quid� in parte, li-b�rarent.ac probarent cam fe int�gra reftamc{fnbsp;habere,Magiftratibus obt�perandum cfle mo-net. Alibi etiam qu�topere ad religionis dignitatem id faceret, diligenter oftendit, nempe irtnbsp;Chriftiano cc�tu, hoc velut regulam obicruar�nbsp;d�,vt quotidi� herent dcprecationes apud Deum pro ijs,qui reliquis pr�eflent ac moderar�-tur.VroUe^tbui,ait,��luibufuis ineminetiacoflitu-fii (tempore pr�fentiid elFert) vt tranquillafnnbsp;^uietam vitXcum omni pietate et hane�ate degamui,nbsp;l�rifci do�lorcs omnes hoslocos fuperiores denbsp;intellexcruntamp; cxpolueruntdcimperatorib�nbsp;qui turn Rempubl. fuo irqperio amp; au�toricatcnbsp;adminiftrab�t; vt nihil efleneceflevideatureanbsp;derepluribus dilpntare. Imperatoresautemnbsp;Chrifti amp; Apoftolprum temporibuserant Ti-berij, Caligul�, Nerones, n�pe Paganiomnes,nbsp;idololatr�,amp;flagitiofifsimiquiqj Principes,!!-mul amp; primi Eccle�� Cliriltian� vexatores�nbsp;�oncludamus igitur hanc efle Chrifti amp; Apo-ftolorumdo(ftrin�,quum Deus nobis Reges amp;nbsp;Principes pr�ficit, etiamfi infid�les, Pagani,amp;nbsp;hxreti�is ade� jpf�s d�teriores fuerint, illista-ipen nos fubijciendos eire,n� autem refpuen-dos,n�cfeditionemaduerfus�os c�citandam,nbsp;qua impedim�tum ipfis inferatur, quo minusnbsp;�egnent. H��autem Dei pr��cpta perp�tuanbsp;quadam,dc vixvnquam interrupta�tatum ferle, ad eius rei,quam diximus, probationem,nbsp;bonoruna

bc N,nbsp;Prnbsp;�a

�gt;u Pt'nbsp;JH.nbsp;tunbsp;litnbsp;danbsp;tii

tu �U

Pt lenbsp;tenbsp;V,nbsp;tlinbsp;binbsp;ftnbsp;ftnbsp;fu

�3 fl

Jli

Neep hoe indubium reuocandurneft.qu�nS, Prefhti� Prophetx olim de hacfefcfubijciendi rationes��nbsp;eadem pr�ceptatradiderint,qu�de Apoftolis?'��'^nbsp;�am ipfishaufimus. PopulusICraeliticus innbsp;g)'ptofub ditione amp;imperio Pharaonum, quinbsp;idololatrxerantjperdiufuit.etquanquampo- Pharaen�nbsp;pulus il!e mifcr quidem, fed Deo grams, acce- �)'gt;�'*��*�nbsp;ptusq;, indudtione quadam animi crudelifsi-Jn� ab ijs traftaretur:non pri�s tarnen tam d u-�um feruitutis iugum excufsit.quam Mofi c�-Jitus oblata fpecie amp; extraordinario Dei man-dato , �gypto excedere iuffiisfuerit. Verum enimuero ( vt , quantus fit ad Principesnbsp;' quantumuisimpiosamp; tyrannoshabendusre-fpeiftus.hin�etiammagismagifqueconfirme-lur) vetuit Deus fuum.ilium populum exre-Bnifinibus�gr�di,nifi pri�s �R-cgeexorata dif-Pedendi venia. Quo tempore Reges eidemnbsp;Populogubernandopr�fefticrant.fuerefce-*�ratifsii-nih�reticiamp; Religionisverxdcferto imf�j,nbsp;��^s.ueqjfql�m ,fed Ecclefi� etiamaffli�lores,nbsp;Achahus,Maiiafles,amp;: alij eiufmodi. Attam�

��quot;a vnquam.vt ex facrorum Bibliorum mo-^�^�aientis confi�t, � bonis viris coniuratio fa-, per quam feeptrum amp; illis eriperetur, p �bjs traderetur, fed omnes ad vnum illisnbsp;^u'eftierant. AbeotemporeinPrincipumnbsp;*�^ternArum potefiatem peruenerunt ,nbsp;primus fuit Nabuchodonozor,iscp Paga-^^^^y,;^jnbsp;?�s,quic�mamp;totamr�gionem, amp;Hierofo- benturi�-p'*Uoruni vrbem.actemplumade�ipfum mi-vafiaffet ac diripuiflet, omncmq�e fuumnbsp;'�patum e�pararet , vtillius populireliqui-^VeriDei^bferuantiaadfuorumidolorumnbsp;cultum

2,8 CONTROVERS� �Altlc� cultiim transfcrrct : Deus nihilominus, pjnbsp;Prophetas fuo iJJi populo pr�cipicbat, vt'nbsp;txtiufla �quo feanimofubmitteret,'(amp;pro illiuspf'�nbsp;terum fperitateac falute deprecaretur. Atqucisf^Jnbsp;ChriRj vfque adventum Ifraelitici pof''^

leliuquidem aducrfuslezabelam teaiu tMj: chabi familiamidolorumciiltui dedicam��Jnbsp;ttiiul�, iurauit.regnumcjjetiamipfumijseripuif. ;nbsp;Itbu, inflindudiuinoafflatuip.nouoquodamamp;'^'nbsp;to extra ordinem m�datoidaggreflusnbsp;volente iiiftas tot cxdium p�nasab ea faru''nbsp;repetere. ideo eiufmodi fa�lum nulli ad f'nbsp;quid fufcipiendumexcmploefle d�bet: im*ynbsp;ver� quia fuo poti�s animo ac libidini ob*nbsp;quutus �tat, qu�m Dei voluntati amp;vocatio*'nbsp;ill U d tandem confilium faftumqj nec ip(I,nbsp;ipl�us pofteritatiex animi fententia fuccelfnbsp;Poft reditum autem ex captiuitatc Babylofl**nbsp;Machab�i Antiocho etiam obftiterunt,nbsp;rumlp confilia amp;conatus Deus fuo fauore^jnbsp;probauit.Sed Antiochus tyrannicus alien?**nbsp;tionispoflelTor.expulfor.ereptor erat: quinbsp;lo alio iure fretus Regiumnom� dcau�tor'**nbsp;tem in turn populurr, vfurpauerat, qu�m'**'nbsp;dominandilibidineiamp;co, quoprasceps f�**nbsp;Ciriffinbsp;nbsp;nbsp;batur,furoreatep infani3:violans etiam ea p�^

�,� ' uilcnia.qu� populo illi ab Alexandro.cuil**' ceircrat.ioncelTa antea fuerant.

Deinde �Chriftitemporibus.hancipf^*; �xtmfla quam tantoperc comm�damus, amp; hortaP]**�nbsp;rfinctft- obedientiam Principibus impijs Chrift*��nbsp;lut fart n- femper tribuerunt:quorum in numerocft Pjjnbsp;musChriftusipfe.dum tributumfoluit,lt;^pnbsp;�chan.ij. pilato Imperatoris tant�mlegata, quicq**nbsp;pO*^

J,11 tnefleagnofeit. A Chrifti,amp;gt;quieumfequu-f^|l pemodum anni effluxerunt, per quos Ecclefia J Chriftianainimperatorumpoteftatefuit,quinbsp;� Vt idololatrx dcinfeftilsimi Chriftiani nomi-!

5 i�i*nbsp;n'

fl' ri�'

Iquot;*

ii�'

poteftatisac dignitatishaberct,id ipfum�Deo jll �nefleagnofcit. A Chrifti,amp;gt;quieumfequu-.f(; tl funt, Apoftolorum tcmporibus, trcc�ti pro-Pemodum anni effluxcrunt, per quos Ecclefianbsp;p[)l Chriftianainlmperatorumpoteftate fuit, qui

*iishoftes,omnicrudelitatisgenercveram Re-ligionemprofligarenitebantuf.Attamen prx-ceptadefua in Principes fide amp; obedientia.il-lis�Chriftodc Apoftolis tradita inuiolat�fer-�ata funt; nee Chriftianos quicquam vnquam contra Paganorumimperator� auftoritatemnbsp;fuifle aufosvfquam rcperitur. Extant adhuc luftinu�nbsp;Chrirtianorum cius �uifcripta, quaeedebant Martyr,nbsp;ad fu� caufTx� defenfionem aduerfus inimico- T etuill.adnbsp;rum fuorum calumnias.� quibus in contuma- Scapul.fitnbsp;ciae crimen vocab�tur,qu�d ex Imperatorum in Apol��nbsp;decreto Deos illorum fiftitios vcnerari noll�t.nbsp;In omnibuseiufmodi monimentislmperato-res ill�s,licet etbnicos,fuos efle legitimos Ma-giftratusprofitentur,amp; � Deo illo, quem cole-bant,in ea dignitate elfe conftitutos�teftihean-turfe illis fideles fubditos efle : declarant proc�s fe apud Deum afsiduas pro eorum falute innbsp;fuisconcionibus fundere ; rogant praeterea,nbsp;num in tot coniurationibus.quas aduerfus Im-I peratorum falutem attp amplitudinem faft�nbsp;fucrant, vclvnusChriftianus proferri poflet,nbsp;quiearumconfciuselTetacreus. Idautemfa-ftum eft tempore primitiuse Ecclefi� ad Con-ftantinum vfep. I�oftea verb rebus gcrendisnbsp;praepofiti Dei b�n�ficie funt pij amp; Chriftianinbsp;Imperatores ; quibustamennonnulliadmiftinbsp;funtnequifsimi fan� homines,h�retici,amp;ma-Igt;ifeftihjcrs.ncorunifautores,�Si quipios atquenbsp;Ortho-

Ortliodoxos Epifcopos.�liosque bonos VJ** exilijsamp; cruciatibus indighifsim�multar�'�nbsp;Tabs fuit Valeris quidam Imperator,amp; alij I*nbsp;inprimis extitit impius ille Apoftata fuiiant'nbsp;qtii � Religion� ChrilUana, qua fuerat proff'nbsp;fus,ad Paganifmum defciuit, atqj ade� pronbsp;filiconatuseftamp;Chriftum amp;omnerrideClilnbsp;ft� do�rinam plan� opprimere. H�c tarnen,*nbsp;ebriftianis omnibus nemo in bac Vocem et*nbsp;pit,coitionemfaci�dameire,vtfceleratosei''nbsp;tnodi Iitiperatorcs �gubernacuiis dcijcersi'nbsp;Neqjputandum cuiquam eft, vt fua aetate di�nbsp;Tertullianus, ad c�citandani fediti�nem n^nbsp;fatis magnum tune temporis Chriftianon'*nbsp;numerum fuifle:qui etiam poftca partibusi''nbsp;finitis au�tus eft. fed ex do�trinaApoft�lortgt;*nbsp;didicerant fubmittendum feCe amp; parendd*nbsp;Principjbus , qiialestandem cunqjDeuspf*nbsp;poneret, dt quantumuis clTent impij atq; f*nbsp;clel�� bolles^

Conft�tinus qtiidem Magnus lurnmoiiitj C��^lt;lt;�//-jmperioMax�tium.amp;deinde Licinium,qu^nbsp;nt M.ex- Ecclefiam perturbarent, atq; vexarent : Se^l'nbsp;urn funamus erat Magiftratus, qui iuftifsim�ill�nbsp;^Hatenw �gjjQ perfequi polTet, illud igitur nihilnbsp;/ ijuen h, JjaJjgfjjjijqygPjQjjm

gionis nomine amp;ftudi�,�fuo Principe deh^�� unt.luliani illius Apoftat� tempore fuere q**'nbsp;dam Epi(copi,qui in eum fcripferunt ; fednbsp;abs re, quia ille fcilicet Religionen! Cbri�ia''^nbsp;feriptisinuadere aufus elTet. Tue vero ctiilil�*�nbsp;amp; feribere amp; loqui licet aduerfus qtiemlib**'nbsp;Deihonoris, dccauffa: Euangelijvindicani^^nbsp;ergo, namamp;idfitfinevllo tumultu ,finevl��nbsp;ordinis pubjici perturbatione� Atpiosill*�nbsp;Epifc*�'

Epifcopos ad populum in fuum Princip� con-/if* citandumautfpeftafle, auttantillumcogitaf-rc�� fc�lludver��titota veteri Ecclefia faft� fuf-jff teptuin'qj fuifl� nunquamrcperi�tur.Suncad iiii'' hue in Canonibus Pontificijs locorum � Do-�oribusantiquis corraforum fragmenta qu�-3 lt; dam,ex q�ibus conflare omnibus liquide po-teft,quid primaeua Ecclefia debacPrincipibusnbsp;3,1 licecimpijs,iSc �Religione Chriftiana prorfusnbsp;ef# alienis fubijciendi fe necefsitate fenferint : ai:nbsp;quireliquos omnes Imperatoresimpietaic,amp;nbsp;infigniinChriftumodiofupcrauit. lllicenini

!,{ tum � militihuseti�Cliriftianisagnitumfuif-feprofuoPrincipe, quigladium�Deotradi-j jit tumbaber�t, amp; cuius du�lu atep aufpicijs bel-gi luni bona fidereftatp confeientia abijsgerc-j0( retur : eidemcp fummam ab illis obedientian� (U fine vlla �xeeptione pr�ftitam fuifle videm us;nbsp;nifi quumimpiusilleIulianus aliquiddeRe-ligione contra Dei pr�cepta edi�to fanciret. Can�. In-jj) Totaillius aetatisChriftianorum propugnan- lian.ii.4 j.nbsp;diratioha:cerat:Patientia,afsidu3eproiliisel-J: lanilmneratoribus. �ouibustantooerevexa-

g|i fim� oppetendam , quandocunque DEO j-ji placicum effet, confpiratio. Id quad fan�nbsp;(jv amp; ad gloriam Dei vindicandam , amp; ad Ca-� 5� tbolicam Religionem tutandam atquc ampli-ficandam long� efficaci�s erat , qu�m vllaenbsp;'|j{i vnquam defeftiones , amp; nefari� fflx (quasnbsp;fpeciofo Sacrx vnionis nomine tegunt ac ve-lant) contra Principes fuosinit�coniuratio-[() n�s futur� fint� Imiuovcr�tlicihoc poteft.

amp; meritifsim� quidem,Religionen! Chrifti^' nam nee puriorem vnquam fuiffe.ncc plus et'nbsp;iamincrementi habuiJTe, quaniquumlmp^'nbsp;ratorum amp; Principum impiorum.EcclefiaOt'nbsp;que mifer� affliftantium impcrio premeretut'nbsp;Nonquodardentifsimisapud Deuniobfecf^'nbsp;tionibusoptandum cxpetendumqjnonfit,''�nbsp;noflri Principes hdeles fint, amp;. Ecclef��alt*'nbsp;mni : (quodetiam Deusprxftat.quumipfiit*nbsp;vifum eft) fed h�c tarne exemplaprobant Re'nbsp;ligionis Chriftianx conftitutionem atque aif'nbsp;plificationem ex Principibus non penderc:^'''nbsp;que Ecclefi� rationibus interdum ctiamnbsp;pedire , ijs non ita benignis aepropitijs fcfl�'nbsp;pervti.

Atque hxceftgeneralis illius quaeftiofl' folutio, Anliceataduerfus Regem hxrcticu'*nbsp;jnfurgerc, amp; eum regni fui poflefsione extu^'nbsp;bare.ldver�fiadiierfus Paganos, Apoftatas/nbsp;infeftifsimoshoftes nunquam licuit.nc id qt^*nbsp;qucaduerfus hxreticoslicebit.

Bejpon/itnta(lea,qutg SorlonAnduerfui Ild ricum III, B.egcm defun^um Lutd^nbsp;contra hac conflit uit.

Hls � me iamdi�lis �Scconfirmatis oppeii poter�ttum dccrctum illud.quod � Se^nbsp;bonx Parifienfis Do�loribusaduerfus def^��^nbsp;�um Regem faftum fuit: tum poftulatio,nbsp;Papam dcprecatifunt.vt fuo id confenfu amp;nbsp;ftoritate c�probaret : quod amp; poftea fecit.nbsp;jgitur ifte fcrupulus in infirmior� animis dr,nbsp;li�srefideat, quodvideant facramillam

�nimvocant) facultat�,his qux ant� difta funt contrariamfententiamtuliffe,adeiufniodide-cretum nobisiam refpondendum eft. Aliquonbsp;poft ea qu�Blefisa�ta funt,tempore,quumLu-tetiaciuilibus armis agitat�, nullus amp; Regis Scnbsp;legis metus ac reCpe�lus.fed min� t�t�m amp; de-feiftiones effent; feditiofi vt h�c rerum confu-fionem cotnmento aliquo fpeciofoteger�t, acnbsp;caeterospaulo religiofiores ad fuas partes alli-cerent Sc traherent.hanc fabulam eger�t. Sor-bona vnum in locum congregatafuitt fuppli-catiohabitaeft, �Sccoram Magiftrisnoftrish�nbsp;qu�ftiones fcripto propofita: funt: Annon po-pulus omni erga Regem fidei Sc obfequij iurenbsp;folutus Sc liberatus effet,ob eaqu� Blefis ab eonbsp;patrata nuper fuiffent; Annonlicerct arma co-tra ill�capere.atcp deleftu omni lt;Sc difcriminenbsp;remoto,hoftile cum eo bell� gercre.In re Gal-lijs noftris ade� noua,adeoqj infol�ti, amp; quamnbsp;tantae aliquando calamitates confequuturac ef-� fcnt.difputatio non admodum longa fuit.no-ftriilli Magiftri definit� refpondent.ea omnianbsp;licere.id� menfe lanuario faftum eft, Atep ora-culum illud fuit amp; facrum Gonfili�,in quo fci-liceiconfcientisetranquiUitas ,fides(:p acquie-uit,corum quidem qui omni infamise, Sc con-tumeli� genere Regem profequuti funt;qui fideles ipfiusferuoscarcerib� (Scc�dibuscrude-lifsim�multar�t; quiarmisinfeftifsimisiliumnbsp;ipfum pctiuerunt,amp; tandem fceleratifsim� tru^�^nbsp;cidand� curarunt. Cum bis autem,Dei pr�- phetic^ cSquot;nbsp;cepta quxpaul�ant�commemorata funt, denbsp;fide Regib* noftris quamfibetimpijs,Paganis, da Rn nanbsp;fi�reticis.h�reticorumcp patronis amp; certis Ec- compara*nbsp;�Icfixhoftibus (id quod tam�de defundo Re- tie,

genefufpicariquidemiurepoterant)conflati' ter feru�da coponaraus.confideremus amab^nbsp;perp�tua pi orum viror� ad hoc vfep �uum ex 'nbsp;cmpla:tum demum cert� nobis conftabit,quonbsp;ipiritu facriift� Prophct�impulfihaec protule-rint.Ego vero amp;. �l� Sorbonic� facultatis Do-�torumcretum,amp;fcriptumillud ad confirma*nbsp;das Religioforumc�fcientiaspropofini,fabula,per quam fimplici� animis fucus fieret,me-r�fiiiflepronuntio.Iam enim dudumquidfa-fturi effent, ip fis meditatum de decretum eratlt;nbsp;iftorum Prophetar� refponfa minime expeft�nbsp;b�tur,c�m decimoant�menfearmafumta.io;nbsp;feft�munitionesaduerfusReg�excitatat.vise*nbsp;fafta, ipfetp tand� de regni fui Metropoli tur-pifsim� eieftus fuiffet. Ab eo eti� t�pore ifthx*�nbsp;religio illis no erat,c�m arx alialp propugnaci*nbsp;la Lutetiae contra Regis voluntat� tenercntiifnbsp;cura frequ�tes amp; pen� quocidian� ducum fin*nbsp;gulis vrbis partib.pr�fedor�,cum capitalib.�^nbsp;Regis amp; regni hoftibus coitiones fi�rent ; ciu��nbsp;propof�to fufceptoc^ confilio,aliqu� ex famil'^nbsp;ilia defeftionis totius auftore,fuorura c�filio'nbsp;rutn duc� ac moderator� in vrbe refiderc vel'nbsp;l�t:c�m ad ea qu� in facroillo (quod Blefisnbsp;bebatur) nouiftatus confiliodecerner�tur,�^nbsp;equenda',parataomniaamp;opportunahaber�t'nbsp;Bell� igituriaminillorum animis c�ccptun�'nbsp;iam ade� in dift� eratfiam faces in quatuor r�'nbsp;gni finibus accenf�,quib� breu� tota Gallia d^'nbsp;flagraret.fed ifti pietatis,amp;fidei ftudio ard�te^nbsp;reJigiofiifti viri Magiftror� noftror� oracU*'nbsp;confulere,atqj null� efle iamfacram�tum,rti**.nbsp;lumrefpeftum, nullamqjleg�.fedfeneffra^,nbsp;quidlibet audendumaepatrandum patcfai�^^

Wicereabijs voluerunt. Quiiquis aut�periitiis perfpeftum plane'qj cognitum habebit.exqu�nbsp;bominumgenerec�tusillec�ft�t.qui feditio-nes amp; � Principe fuo defcftiones ita refponfonbsp;fuo decernit,amp; auftoritate fua coprobat.is pr�nbsp;Feft�nihilniouebitur.Nocnimefth�dievetusVeter�t amp;nbsp;illaSorbona.qu�in prima fnainftitutione,pie- nouaSor-tate �c eruditi�neinftriifta.flor�sqj erat,amp; qu� anti-ferrorib.confufionibusl:^ fummaanimic'oftari fheps^,nbsp;tiafeopponebatzvfcpadeofan�vtPotificeset- ,nbsp;iam Roman�s in ius vocarit.amp;e�sqiioqj h�r�nbsp;ticospr�mmtiarit.fiquidc�tr�qu�mdeceret,nbsp;�ut admitterenc.aut fentit�t.S�rbo�na itiq'u� il-la.qu�aduerfusiniqnaPontific� confilia.tum detlara�itnbsp;Gallican� Ecclefi� libertat� ,tum Regiim no- quinbsp;ftr�r�hi a�ftoritat� tam genetos� olim tueba- ttncthumnbsp;t�r,nihileftbistemporib�aliud, q��m ventru fjf� '^elletinbsp;pigror� grex,amp;ignau�omninopec�s,qu�m atqaenbsp;�gregijinhauricdo vinoTheologaliMagiftri; quot; tjtanytinbsp;qui poftqu� iri fuis illis fophifmatis amp; argum�-tarinnum falcbrisannos aliquot c�triuerunt;nbsp;�mphoris amp;. poculis n�flurna diurna'qj c�po-tationccxficcatis.rcfp�fafuaedunt; hommesnbsp;non di�ino quid� fpiritu,fed multo vino egrc-gi�illuminati,amp; facie rutilo ac 'coccineo col�-Jxtinftainfigries: Academi�totius�mulrisi�nbsp;** f�culispfobrumacdedec�s: C�teravet�.Epi-**� ftoporumamp;ProcuratOrum fuor�Cardihali-i

Um clientes, vt illis confilioruni fuorum admi niftros fc pf�beant,atfp facerdotium ab ijs ali�nbsp;5*' quodcaptcnt'.nec non plericp amp; Regis,amp; regninbsp;gt;* hoftium mercenarij,vt� fuis fuggfeftis feditio-A n�s amp; arma eruftent. En pr�clarumilludcol-^nbsp;A lcgium,quod fa�tiofis viris de bello contra Renbsp;B�uifufcipi�ndo affentitur.

Si quid in re tanti momenti delibcrandun� ftatuendumcj} erat, (veluti de bello cum Reg�nbsp;fuogerendo)adhibendierantviriftpi�tes,l�n-gulari pictatc eximij.moderati ac temperati.O'nbsp;mnianimiimpetu amp;perturbationevacuinbsp;quinuJli omninohomini addiiSi mercenari*�nbsp;praemio.amp;obftriiftieflent.Atprxteriftorufcr'nbsp;�n�omniuiTiignorantiamamp; vit�rordes:mani'nbsp;feftifsimum eft Cacodxmonein aliqucmpef'nbsp;turbationis acdifcordias au�toreminillorui��nbsp;metes iam dudum inualifle, remcj; eo fuifte 9^nbsp;illisaliquandodedu��.vtncccflefueritSeo�'nbsp;tnsauftoritatem ad illorum temeritatemamp;�fnbsp;rogantiamreprimendamintercedere. Abilt;^'nbsp;Legault jtio regn i Caroli 1 X.conlili�ab illisipfis habi'nbsp;Sortentttt j� dimittcndis in Hifpani� legatis.qi*�nbsp;renouandum bellum follicitarei';nbsp;*leUKairt~nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuisartibus,lt;S:�^

nautfn�� quavalereiitauftoritate effefturos.vt ilJcref** fummamexanimi fententiain Gallijs obtint'nbsp;ret.Ex illis legatis vnus crat Artus Dcfirius:��''nbsp;licjj omnes Aureliam vfq; profefti funt, vbinbsp;rctotacumalijsciufd� ingenij�animihon�^nbsp;nibus diligenter communicata.nauimconft^,nbsp;derunt.vt c�pta maturar�t ac perEcerent.S�*^nbsp;in innere depreh�fi,amp;in carcer� retradi fu�*'nbsp;Ano Chrifti i^�iin medijsifti� Sorbon� Seb*�nbsp;lis�loanneTanquerello Theologi� cadid^*�nbsp;magnisMagiftrorum noftror� defiderijsnbsp;clamationibus difputat� funt qu�dam Theftjnbsp;quibushoc propofitumerats Licerefubdft*^nbsp;fiioRegedeficere.fivelminim�fentirentei'^nbsp;veile abEcclefia CatholicaRomana defleift��,nbsp;id verb fupremx Curiaeau�loritate coercie*�..

lorum concionibus propofita materies:nec de ftiteruntvnquarn vociferari.tumukuari.ac exnbsp;imo peftore in fuis fuggeftis furorem (Scfcelusnbsp;anhclare.doncciftamc�fufionis ac difcordia-rum fl�mam.qux in h�c vfcp dicm omnes hu-iusregnipartesabfumit.acc�derint.ln inrefti-nis illis Parifienfium molitionib. quinaalijinnbsp;paroecijs folies, qux alix faces ad incendendasnbsp;populi mentes fuer�t,prxteriftos?qu�n�fue-runt illor� declamationes,que voces probi o-rum plen�.qu� contumeli�,amp; maledi�a.quib.nbsp;Regem acerbifsim�infe�fati funt?c�mD.Pau-lus c�tr� dicat.Doftores no oportere pugnare.nbsp;fed placidos elTe erga omncs,amp; cum lenitate e-rudientes eos, qui c�trario animo alFefti fun c.nbsp;At fi taies illieflent, qualeshaberi volunt, pronbsp;fuomunere debebantpijs admonitionibusa-quam,quafuncftumillud,quodnafcebatur,innbsp;cendium extingueretur, c�portare, ad pac�,lt;Scnbsp;mutuam interomnes �ari�atemac concordi�nbsp;hortari; neqj id folum, fed poti�s etjamin me-dios ciuium enfes fe c�ijcere, qii�m tot viderenbsp;clades.totpati ruinas. Quin eti�hodie dnm bonbsp;ni omnes vn� omni� voce cum t�to doloreacnbsp;defiderio lug�t amp; gemunt cxd� Regis t�ta per-fidia amp; immanitatefa�f�, vt totusterrarum ornbsp;bis facinore ta deteftabdi � Gallis admiflb plan� obftupefcat, amp; vehementifsim� afticiatur,nbsp;boniiftiviriin fuisconcionibus infana l�titianbsp;pal�mexult�t, amp; monachum ill� fui Principisnbsp;interfeftor�, Martyrum reliquorum principenbsp;efficere.atcp inter Diuos eti� referre conantur.nbsp;C�migiturtaliingenioamp; moribusfint.cumi:^nbsp;� tam multis annis.prauis affeftibus vt furijs.a-gitati.at� inuctcrato inPrincipes noftros odionbsp;C 3 inflam-

38 contrqvers, gaiiic, jnflammati, vnamfeditionem meditcntuf?**nbsp;fpirenr,c�des bonorum euomantjConiuratiP;nbsp;nem ac defeftiqnem crep�t, atqj furiofoatiif^*nbsp;propofito de totius regniftatu perturbandonbsp;externis etiam potiiisprodeDdocogit�t,qu�f�nbsp;debitarn Regifidcmatqj obedientiampr�ftaf^nbsp;velint;c�migiturpr�cIariilIiDoftoreshoc^/nbsp;nimo fint, quodnam pium amp; falutare ab*)�nbsp;confilium expeftari potcrat?

rumpra- fuer�t.iudicare eorum munus potcftaslp era*' cefsac te- iudicjoru cert� ratio non poftulaqvt tantanbsp;rnerarinm perationequicqu�ftatuerent,amp;,nullaampb^nbsp;tteRegetu- jj quseftione habita, eiufmpdi ferr�t fententi?'nbsp;Jieium, quam tot miieriae, amp;cafus acerbifsimi conf*;'nbsp;qiniturieflent.AgebaturdeRegc.quiregnoajnbsp;annis X V. pr�eiret,amp; de eo quidem Rege, q*-omnes agnofcelsant tanquamTOffaw Doinlquot;^nbsp;nempce�m,qu�D.eushuic regno modenan*)*�nbsp;pr�fecilTet. Accufatores capitalesilliushoft^*nbsp;erantjVtfcditiof�etiamalij ciues, qui eiecera***nbsp;paul� ante fuum mercatorum pr�fe�lum.it^^nbsp;modeftos aliquot quietosip ciues,qui digni*^nbsp;tisaliquid in Curia municipalihabeb�t, vtf�^nbsp;omniaufkoritatepotirenturi qui denicp n�*^nbsp;pridem in furiofo illo ciuium aduerfusRegf^nbsp;impctUjamp;munitionchoftiliinterfuer�t.FaC*nbsp;quidem vjdere erat talem eius rei perfequ껒nbsp;yationem non ali� qu�m ad ftatus regniGall'nbsp;mutationemfpedare. Annonhinc iuftifsi*��nbsp;caulTa erat amp; ratio, cur dierum aliquot int�^nbsp;uallumad cogitandum peterent, nonaut^*^nbsp;poft fa�ka aliquot in fupplicatione fpatia, p*'^^nbsp;cipitiquadam iudjcij celeritateprogrcderf��(,nbsp;tur ad rem tanti moracnti ftatuendam, vel**nbsp;ad*'�' �

ad totum regnum fententi� public� lat�, ab o-nini facratn�ti �c fidei.qua Regi fuo adftrift um Crat.religione folucndumtamp;ad impia furiofa-q�earmaillius fubditistradenda , qu�infu�nbsp;ipCorum, amp; ipfius quoqj Regis vifceraftringe-rent.atq; adregnitotius perniciernamp; exitiumnbsp;conucrtercnt? Non aufim equidcm affirmare,nbsp;eosin fcriptisfacris leg�disvalde mult�tnver-fatos effe. Si tarnen in ijsaliquatenusverfatinbsp;efTent-.immo 11 veterumetiamCanonum rationbsp;nem aliquam habcrcnt, annon ex ijsdifcercnbsp;debuerunt qualis EccleGa�ica difciplina amp;nbsp;cenfurarum forma efle debeaterga eos , quinbsp;aliquidpeccarunt? Rexerataccufatus� Nonne ordinis conftituti ratio poftulabat, vt de reinbsp;veritate diligenti�squ�reretur, amp;cognofcc-retur ? nonne in caufsis etiam vilifsimoriunnbsp;bominum, admonitiones, amp; lenifsima qux-queac mitifsima agendi viapri�s adhibendanbsp;fuit, quam ad fummum ius,amp; tantam acerbi-tatemveniretur ? Chriftum Regum omniumnbsp;fummushonorific� deC�fare loquitur: Apo-ftoli praecipiunt vt , audito duntaxat Regisnbsp;nomine, vnufquifque ad honore afficiendumnbsp;permoueatur, ne maledicere quidcm Prin-cipifuo licet , vt Paulus ipfedicit. Iftiautemnbsp;bonifcilicetacfapientes viri , Regem, fimulnbsp;acprim�m in crimen vocatuseft , caufsain-dift� condemnant , loco amp; dignitate Regianbsp;moucnt, omnes in eumconcitant�c armant:nbsp;idque ade� zelum, Dei cultum amp; Religionemnbsp;Catholicam appellate nihil verentur. Nonnbsp;aftorestaqt�maudiendierant.fedipfe etiamnbsp;xeus, Rex non long� aberat : delegates fuosnbsp;sd eum mittere poterant, pro certo habentesnbsp;C 4 fegra-

fe gratifsimos illi amp; acccptifsimos futures. lU* omnium petitionibusamp; querelisaures debe-bat.tanti etiam facerdotes faciebat amp; mona-chos vel infimos.vt nimia eos audiendi facili'nbsp;tas cxitio illi tandem fuerit. eo aut� poftquarr�nbsp;ventum fuiflet.omni� qu� Blefis aftafuerant.nbsp;cauirasintellexiflent.indecpredijfs�tcertioreSnbsp;atqjinftrufl;iores,accurati�spofte�fuperacci*nbsp;latione ilia conlultaturi. Ver�m tota vrbsnbsp;maximis iam feditionibus perturbatur, arm�nbsp;amp;furorvbiq; locoruniaduerfus Regem con*nbsp;citantur: adpr�claros iftos Magillros facboi*nbsp;veniunt vt Regem accufent, amp;continuand^nbsp;huiusaduerfus ilium contumaciam caullamha-beant.Statim accufatys.fta�im damnatur,nul''nbsp;la iudiciorii obferuata formula, cauflaomni'nbsp;nonecdifputata.necdifquifita : neqjbaiulus^nbsp;media plebe quilqu'am, cerdo, aut miferabili�nbsp;amp; �rumnofus, fed Rex ipfe.necp de h�redit�'nbsp;te aliqua vilifsimi preti j deturbadus,fed de fu*�nbsp;dominatu amp; imperio�idcp bellq,quod yniuef'nbsp;film terrarum orbem concitaturum, amp; illinbsp;tremam vaftitatem allaturum edevidebatuf�nbsp;Ecquis non videt in ea tota aftione ordineil�nbsp;omnem cofufum ac peruerfum, atqj iuftitian�nbsp;furiofo animorfi impetu ferocitateqj oppref'nbsp;fam e(re?Prxterea confirmand� erantin re t�'nbsp;ta hominum confcienti�tfalt� qu�ftio feript*�nbsp;illis propoGtae�fpeftare videbatur.quid tun^nbsp;faftum oportuitiConful�da facra oracula fu�'nbsp;runt,amp; ex ijs difeendum qu� eflet Dei vol�its^'nbsp;quod c�filiumtamp;veterum.ad quorum imit^''nbsp;tion� noftros mores componere debemus,e^^nbsp;empla amp; aftiones, fi qu�do taie quid euenit/^nbsp;fiderand�.fi quippi� in ijs rep eriebatur,vu��

^�c qu�ftio folui difcutiiu poflet, Theologor� partes erantlocos, quiad cam rem cxplican-dam pertinerenc,diligenter notare.fingulaDeinbsp;pr�ccptaproponerc,ea(:p fidefummaexcute-,nbsp;rejtum quomodo � virisoptimis amp; fapientif-fimis obferuata vfurpatalp effentedocerc : vtnbsp;locisamp;excmplisita appofitis, veluti firmifsi-niis fundamentis.hominum tn tanta opinio-numvarietatenutantiumconfcienti� innitc-rentufjamp;quietamente confifterent.Sed noftrinbsp;illi Magiftri.fummo imperio, amp; audoritate.vtnbsp;ita dicam.Magiftrali, nulla omnino retp ratio-nelppro morefuo allata refpondcnt,Contranbsp;Regem omnia licere,ferre arma.pecuniam adnbsp;bellum exigere, milites �onfcribere, quiduisnbsp;denitp comminifci, moliri, effi�crc, quo Regtnbsp;c�m regnum, tum vitaetiam ipfacripi poflet.nbsp;At non h�c fuit olim Do�tor� Ecclefi� con.nbsp;fuetudo, c�m graues qu�dam qu�ftiones ipfisnbsp;proponer��ur, vtin eorurafcriptis yiderecft.nbsp;Magiftriquidem noftri afferunt feb�c itade-creuifle ex facris feripturis,amp;Pontificuni �on-ftitutionibus. Quodattinet ad iftas cpnftitu-tiones Pontificum.hoc eft.recentiorum Papa-r�, qui amp; Reges amp; Principes fibi fubijccre vo-luerunt ; illud vero ita fefe habere poteft. Sednbsp;confirmandarum confcientiar� fundamenta,nbsp;�Scc�rtifsim�,verifsim�cp controuerfiaru eno-datipnes in facris fcripturis exiftunt. ideoq; finbsp;quam eor� cognitionemhabcbant, tune veronbsp;depromendumerat,amp; patefaciendum: amp; locinbsp;exijs in medium proferendi atque explicandinbsp;fuere. Qu�mveroopportuna h�c eft ad animos hominum in error� fraudem'qj dcducen-dos via,ft dicere fatis eft, hoc in facris feriptu-C � ris

$ t

�

rlt;

n '

E�

�'

iSi

'i!

1^''

ris extat ; illud confiiltandum amp; iudicio adhj' bitodeliberand�ipfis proponebatur. Atqugt;'nbsp;namtaridemfuntpatroniad confukand�a�^'nbsp;uocati, qui in re valde dubia amp; ancipiti, leg^nbsp;fuis nominibus non exprimant amp; prof�rant�nbsp;vt clientibus fuis aliquam fu� cauff� fiducia*�*nbsp;aff�rant ? Seditiofis verb Parifien�bus vnu��nbsp;hoc FIA T,refponfi vice erat.rationis graui�^nbsp;m�inftarobtinebat: Namalea iafta erat, nibquot;nbsp;loci confilio amp; deliberationi reliftum erat

inintegrononerat. fatisiam fuperqueillep�' pulusodio amp; rabie in fuum Regem flagraba�'nbsp;atque nullis alijs adduftis rationibusillud vi�*'nbsp;facultatis Sorbonic� Magiftrorum f i a t , r�'nbsp;quirebaturduntaxat, veluti poftremumnbsp;ftum, per quod Sathanxmanciparentur ,nbsp;traderentur,(vtalteriludx)amp;tum Regis fu*'nbsp;turn patrix fuxproditores furiofi euaderefl'�nbsp;At boni illi viri cogitare debueruntfuturuf�nbsp;proculdubio, vtfuum refponfum in multO'nbsp;rum oculosamp;auresveniretJamp;multi (qui Sof'nbsp;bonicxfacultati pro fux confcientig religio'nbsp;neatqueinfirmitatemultum tribuunt) ex c�nbsp;aliquid quxrerent, quod ad fuas mentes cof'nbsp;firmandasfaceret. Refpondendumigiturera'nbsp;aperte quod dofti illiamp;pij Ecclcfix Do�torC*nbsp;facere olim confueuerant, nempe vti omnirt�nbsp;lacra Dei oraculadocent, fuamcpfententpn�nbsp;fcriptisprodere, vthacrationepiumreftum^fnbsp;conlilium omnibus ad aniraorum fuorin��

tranquillitatem,patrixlpfalutemdaretur.Ve' r�m quid facias ? Exigere hoc eft de i,s, quo�nbsp;prxftarenequepotuiflent.nequevnquam pO'nbsp;terunt. NullumDei prxceptumafFerunt,nf'�nbsp;hil exlacris literis depromunt,nullum nee ha*nbsp;bco�lt;

�Cnt, nee proferunt exemplum, quo freti re-fpondeant t licere fubditis aduerfus Regenq �iuin armacapere : quippe cum amp; cota facrqnbsp;ftriptura , amp; petita ex piorum viroruni ex-emplis teftimonia contrarium omnino dq-ceant.

De Pontific� conftitdtionibus ad quas nos remittunt, amp;de fuaapud Pontificemdepre-cacione,vtpro eaquaapud ipfosvaletault;Sto-ritate kium de defeftione confilium compro-bet , mox dicemus ; amp; qu�m infirmum fit,nbsp;quod vnum iacere , amp;quo maxim�vno nitinbsp;volunt,fundamentum,docebimus. Verum-,nbsp;enipnuero ad opprimend� Regem dominumnbsp;fuum, atqj bellum, amp; quod exeo confequitur,nbsp;exicium in Galliam noftram inferendum, Pa-parum auftoritatem obteftari amp; implorare;il�nbsp;ludver�non cftveterumbuius Coll�gij Do-ftorum maiorum fuorum nee virtutem pie-tatemlp fequi, nee cam qua fuos Reges eolu�-punt, obferuantiam, amp;infigneilludeorum innbsp;regnihuiusfplendorcm ac dignitatem ftudi�nbsp;imitari. Ctim enim Romani Pontifices noftrisnbsp;Regibus facris Ecclefiafticis interdicere nonnbsp;femelaufi fuiflent.atqj illorum fubditos � fideinbsp;facramento, quotenerentur.fcriptopublicoRegesFr^t�nbsp;eximcrc.necnoninterminarijnevllamijsam- ct olim �nbsp;plius obedientiam obfequiumcp praeftarent: �ieteriimnbsp;tune facultatis illius Doftores �amp;Regum �c re- Horbaniffiinbsp;gnitotiuscauffamaducrfusPontificesillosYlnbsp;tro fufeipiebant, ac validifsimis rationibus, amp;nbsp;magno animo,piotpftudio addufti,nonpoflenbsp;idabillis reft� ac legitime fieri contendebant;

e� etiamvfquc progrefsi, vt Pontificesipfos, qui aliorum damnandorum ius fibi fumunt,nbsp;damna-z,.

44- eONTROVIRS. CALLIC. damnarc nihil dubitarent.vti iam antca oft�'?'nbsp;dimiis. Atquefacrisillis amp; falubcrrimis, q***'nbsp;busconfcienti�infirmorum confirmabanti�''nbsp;fententijs veteres Franci edofti,' in perpet'�*nbsp;erga Regesfuos fidemanferunt, inuitis li�*nbsp;Ppntificibus amp; diris^orum execrationibu''nbsp;quasExcommunicationesvocantjContenit'�'nbsp;Qoinetiam ea ipfa recpnfifiatcp laruarum ift*'nbsp;rum fecuri.interdum Papas iftos infeftis arrf'nbsp;petituri,amp; m�ritas ac nefarijsipforumadu�?'nbsp;�usFran co? reg�s con fili js d�bitas p�nas abnbsp;fumturi, Alpes �tiam ipfas tranfcenderiifl'!nbsp;Philippi Pulchri,Philippi Augufti.amp;Ludoui^nbsp;XII. hiftori�huiys reifidem abund�faciun''

netto nlo p�tppnlodatp, quo leditionis �a� hoftem tranfitipnis fax ybicp locor� accend�'nbsp;rctur,eos non pudetPapam rogare.vt illudnbsp;audoritate interppfitaconfirmet. Hoc nitn*'nbsp;rum eft, nifi plan� trunci ac ftiphes fumus, **nbsp;c�fummoiurchuic regno imperet, amp; difcornbsp;dijsatquehoftilibusfaftionibuspernicicniil'nbsp;li pro animilibidine infe�at.At quanto redid�nbsp;�S:lapienti�s eorum maiorcs.qui difputation*'nbsp;busamp; contentione animifumma in hanc cdquot;nbsp;ramamp; cogitationcm incubuerunt, vt ne Paquot;nbsp;paevllumiusaudoritatemue in Ecclefi� Galquot;nbsp;licanam haberent:magnaingenijfolertiaproquot;nbsp;Ipicientes, non pofte id fieri, quin publica re�nbsp;totain fummumdifcrimenveniret. AdfutH '

. niam:quicquid faftiofi Parifienfes contra Rc-il*' Eemc�tumelios�.veldixcrunt.vdpatrarunt, )i' Vrbium defeftiones, totiiis patri� dircptio amp;nbsp;jf' vaftitas,fames,qu�certo nobisimminct.ciui�nbsp;noftrorum quoiidianx ftrages,vexationcs, �c.

:lt;� violenti�.raptiis,incendia, perfidaamp; immanis |Si Regis ipfiuscxdes.clandeftina cum cxternisnbsp;is* ad regnnm ip (is prodendum cShlia ; hxc ergonbsp;y omniabona fcilicet fide, amp; religionefummanbsp;ii( ideo fiunt.quiafacuItatisSor.bonicxDodori-y busita licereplacuit. Qu�mpr�claramigiturnbsp;�ii occafionemij.quireligionemreformatapro-,(i fiterife di�tit�t,aduerfus Sorbonicos iftosMa-(i giftros.� quibus c�m dirisPontificijs,tum malt, xim� flammis tarn diu mulcati funt : qu�m iu-I0 flam, inquam, religionis purioris profeflbresnbsp;fi occafionemhabentad docendum eos,diuininbsp;(, Spiritus,qui pacis,concordi?,manfuetudinis,nbsp;jjl modefti�,amp; perp�tuas in Principes fidei atquenbsp;,, obedienti� Spiritus eft,nihil omnino habere:nbsp;,, fed fpirit� inde ab initio bomicidij auftorem,nbsp;J cundemlp feditionis.amp;reru confufionisPrin-� cipem, Sorhonicae illi coitioni non interfuiflenbsp;lant�m.fed pr�fuifle.ac etiamnum,quum re-jy fponfa eiufmodi reddunt, prasefle.

Supremi Senat ut ad obedientiam Regib ut de^ bitam tuendam,nbsp;nbsp;nbsp;ad fiditioptt Sorboni^

1'5 �arum difpHtationese^conffliare^rimen-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;da, autorit as.

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C A P V T V.

D�U mihi effet multumcp � fermone infti-tuto difeedend�, fi qux fit Curias fupre-5 gt;ns dignitas.at^ auftoritas.amp;quantoperefue-rit

4lt;? COMTROVERS. GALLIC, rit hiicufqiie ad regni ftatum ipfius prudent*^'nbsp;prouidentia.fimul amp;conftantia,qiiandocufl'f ,nbsp;resitatulit^confer�andum nec�fTaria, diccj' .nbsp;aggrederer.perpaucifunt,quiid nefciarit.N^^ ,nbsp;vero attingam t�t�m ea qu� niagna ciitanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

mocpftiidio Curia ilia pr�fcitlr, in turhulen'** j ift.isSorboniftariimingcnijS ci�rn obferu�d!*!nbsp;tum fuaau�loritate co�rcendis, fi quandoi** qnbsp;effrcnatailla,quanifibi arrogant de rebus quf �nbsp;buslibetdifputandi.licentiaeu�nit, vtp�rtii' jnbsp;Ciofas publicarum rer� fhatui tranqiiillitatiff^nbsp;propofitionesinterfeagitauerint.Illudqui�^*nbsp;��epe faftitatum fuilTe confi�t, fed in eorui��nbsp;commentaries h�c c�fignata a�ftoritas exfia'inbsp;qu�teftatumapudpofteros rclinq�et, quflf*'nbsp;tamprndentiam,amp;vigilanti�fap�entifsimiill'nbsp;Viri adhibuerint in prxpediendismalis, qi'^nbsp;h�c,quam videmu�.ruinam.atqjtempeftatei��nbsp;iamdud�inuexiflent, nifi fide amp; officijs mul' lt;ttnbsp;tismagnislp caprouidiflent.Facinusautemil' gt;H

tholi�a Romana defle�terct, Papam illipofl** imperium fuum abrogate. Id dilputatum,nbsp;�Doftoribus omnibus, qui tuncaderant.ai-'

*lt;ntifsim� auditum fuit, ac plaeidifsim�, citra vUamcuiufquaminterpenationem.quaintcr-� rutnperetur illius oratio. Sed Senatus ea de renbsp;^ommonefa�ius, quid inde mail periculiipnbsp;,, �'afciturum effet, fi id hlcntio pr�terirctur,nbsp;Suantoqiie opere eiufmodi Theologiam im-�� Ptobaret.apert��ftendit. Itaqlie Doftoribusnbsp;' �His imperatum fuit, vt Tatiquerellum iftunlnbsp;�xhibcrent, idlt;Jj f�pius ac f�pius repctitunrlnbsp;3tqne iteratum. Tandem Senatufconfultum Sen/itttjZnbsp;� de re fadum eft , in banc fcntentiam. (�falttmtnbsp;iJo�ie pcfltiuam R�git Procuratorget/ertilu ,prxlen-1 ^ilgt;us Magiftrii Hicolao Mailiardo Decano , loannenbsp;bleating, loanne Pelterio, Joanne Albaino, Jacobonbsp;^ahdino ^IfiataliPalJterofacultatis Theologien Do �nbsp;^oribus in hunc /inent vecatit, �curta requifiut//et,nbsp;li ^^fecund�tn mandata feepenumero ex ipfitis curitenbsp;'^'^teto/ibidatafifiendumcurarenM,loannem Tan.nbsp;1'i^irellnm Theologin Raccalaureum, ad re(/onden-'1 fuper Theft ab ip/o di/patata, cjunadRegitnbsp;/nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pertine.

f. �xcufationibus auditt effent y item^ Procurator if! ffu conclufiontbus : iliif omnibus (emo.

Cn � ejunjitene ad deliberandum propofita : prtma 1 � amp; altera confilii claffe congregata, Curia decre-jp�f'�cdecernit fecunoum declarationem � M. loan.nbsp;�I �^anquereOe datam , propria^ manu (ignatamnbsp;' ' ? Ptoptfr tUius abfentiam facultatif Theologiennbsp;,^igerum apparttorem in media Sorbona, pm-Decano, (s� omnibus facultatif illius Docto-

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;proximo

4^ eONTROVTRS. GALLIC. froK�mxSaccalaareis, ob hartecauffam cogregatif amp;nbsp;conuocatis (nifipriuHe^ijs fibi � 'Rege (� eins anted�nbsp;fortbus c once fis priuari velint ) nee non vno ex Pr4�nbsp;dibus, duobus Regisconfiliarijs, procuratore tfpnbsp;generali ibidem a�i�entibus,etus vice declaraturU�''nbsp;diilotUi Tanquerello diljtlicere earn propo[ttione (nbsp;legetur ) defendendam fufcepijfe, atq^ temerari� �nbsp;incon�deratedt^utatanifuife ,fententiam verbnbsp;contrariam vertftmam e[fe:fupplicaturumR.egi fu��'nbsp;mififim� ,vt condonet fibi earn noxamquam adtfgt;^nbsp;fit, qui eam Thefin d�fendent, di�utandam pf^'nbsp;pofuerit. Q^ofabio,au�oritateCurtieijs prohibeb^nbsp;tur,ne in poflerum eiufmodi qusefiiones propoti^'^nbsp;i� di tutent. Decretum prteterea, vt duos e fuo coil'nbsp;gto delegates mittant ad Regem, qui eum cum oti^^.nbsp;fummt�tone deprecenturvt fibiparcat ifeq^ inpri�^nbsp;nagratia, in qua perpetuo manere exoptant, cottf^nbsp;uet, atq^in fummijferum obedientt�imorumnbsp;ditorumloco habeat. Datum in fuprema Curia �nbsp;cundo die Decembris 1^61. H�c Scnatufco��nbsp;fulti forma fuit. amp; paulo inferiusferiptut'jnbsp;Jiodie ad exequendum fttpradi�um Senatufcoti)^.nbsp;tum commi�t a�ignati � Curiafueruntnbsp;fiophorus Thuanus rnefes,Carolus DedormantitUrnbsp;BartholomXusFaius Regu in eadem Curia Conftliidf'nbsp;vno eoriim,q'ti ad eam r em delegatifuerant, ab�i^^^'

Leftores ex hoc Senatufconfulto fatis cf^. ligerepolTunt, Senatum cenfuifle contrad^'^nbsp;ei, quam SorboniciDodores tenent acdef^��nbsp;dunt.fententiam verifsim�effe. idenimap^^nbsp;t� dtdifertis verbis pronunciauit. Thelis^*!^nbsp;tem Tanquerellijid ipfum erat, quod �

ftrisiUisrefponfumfuit,nimirumReg�,quip-pc a Catholica Ecclefia deuium lt;Sc abcrranterii ( vti quidemid obtendunc dcobijciunt) apo-teftate per Papam fummouendum effe'; acquenbsp;illius fubditos omni fidelitatis, amp; obedientiaenbsp;facramcnto foluendos. Ergo fiipremaeCuri�nbsp;decreto ill�d plan� falfum declarat� fuit.con-irarium autem ver�fsimum : attp interdiftum,nbsp;ne eiufmodi propofita in difputationem poft-bac adducerentur, quod Ve ipfa faftum ell.fed.nbsp;nonefthoc ingenijs iftisturbuletis �cfa�iofisnbsp;confuctum.bonasamp;Reipub.falutareslcgcsre-uercriacmetuere. Necverodubitandum eft,nbsp;quumSorbonafaftiofor� poftulationircfponnbsp;derer,licere ipfis.atqueadeo pietatem hoc eflenbsp;�c religioiiis ftudium.bell� R�gi inferre:quin,nbsp;fi Setiatui priftina fua amp; integra inter arma h�cnbsp;ciuiliafuiflctauaoritas,illudquoquetuncco-�rcitum, amp; egregij ifti Doftores experti fuif-r fcnt, qu�m vehementer perfida ifthac cotitu-f maciaboniomnes viri patri�'cp �m�tes offenfinbsp;(I' eflent.Scd Lutetiae vis amp; furor leges opprelTe-rat. Attamcn heFarijsamp;plan� impijs iftorumnbsp;/I (quivino� furore abrepti linguasfuas regninbsp;R huius hoftibus venales habent ad feditionesnbsp;fuis c�cionibus excitandas) c5filijs,ac refpon-fis opponimus illius ccetus ( qui amp; doftrinxnbsp;iri' prasftantiadc iuris diccndi integritateinfignis,nbsp;i)|l' Gallix noftrac decus femper fuit , amp; primusnbsp;. ChriftianiorbisSenatus)au�loritat�amp;fapien-tiam�tcm'qj vincula, vexationes.direptiones,nbsp;�, calamitates, contumelias , easqj d^uturnas amp;nbsp;�** grauifsimas, quas pleriqj eius ordinis viri for-liter amp; conftanter pcrpeti maluerunt, qu�mnbsp;eorum, qui contra Regem patriam'qj fuam adnbsp;D hoftium

J�O CONTROV�AS- OALLle* hoftium �externorum cauflam fefc adiunxfl'nbsp;runt, faftionibus vel minimum ai�enciri.

Con�itutiones Pontificum, qnie �, Sorboni�^ profonuntur, Dei decretis ofjicere,nbsp;�are nonpoj�. Tum,quofpiritu qnbsp;eluc��fiierunt,qui Relu�onis�ccie tdud'nbsp;Jui Princtpes /uos arma cef/crtnt,.nbsp;C A P V T VI.

^ftitutionu, quas Doftores Sorbonici uerfus Principes in medi� proferunt, nom***nbsp;rudiores� rer�imperitosmouerealiquanti�'nbsp;Ium poffet.pro eo.quo Pontifices fuos colui�'^nbsp;honore� quale n�illud fit amp; quanti cfle debe^�nbsp;paucis �am declarabo : plura, qu� ad eamt^**nbsp;yitferum dici poflent.in aliud tempus,fiquod pofteanbsp;P^farum bitur.rcferu�s. Romani Epifcopi,qui coni'*nbsp;tn Prtna- ni nominePap�appellantur,n� omneseod^**nbsp;fesftttsob- ingenioamp;ftudiofuerunt.IllitemporcApoft^nbsp;firiMtitia. iQj-ujy, aliquot poft eos f�culis.pi� quid� Ij*nbsp;gefler�t, ad omnes fui officij partes obeun�^nbsp;jntenti, gregcm fu� fidei commiffum vigil�*'nbsp;tifsim�cuftodientes.eumcp Dei verbo.ratif'^nbsp;fpirituali amp; ver� Ecclefiaftica gubernanteS'nbsp;re ciuili Sc publicis negotijs omnino ali��nbsp;T une pr�clar�fibi ab omnibus famam amp;nbsp;ftimationem colligcbant.tum pro ea.qua p�^nbsp;dit! erant, pietate, virtute, amp; fummain E�^nbsp;gelijprofefsione.inipfisperfcquutionibus�nbsp;ftantia: turn profuadiligentia, curaip fingt�nbsp;in doftrinx Cbriftianx puritate ac fimph��^nbsp;te, quamamaioribus didicerant,conferult; Jnbsp;da,amp; gregefuoab haerefibus,quasDiabo�ii^

tuangelij eurfuni moraturus vbitp locorum O�a''gcbatac difiemirtabatjvindicando.Quan-diu autetn illi in fuo munere efficiendo dehxiinbsp;��'il �^qj in gregefuo ad omne officium colcndii:^nbsp;11 Dei rationeni inftituertdo,exEuangelij',pr3e-Tcripto occupati Fuerunt: tandiu amp; Imperato-tibuslicetinfidelibus paruerunt.amp;ijsfefub-iecerunt.atcjue caetcris vt idem facerent,ex-emplo fuerunt. neque doceri vnquam potent,eos Roma: alio loco �numero fui(re,qu�tnnbsp;�^uo reliquos in vniuerfum Chriftianos fuif-jti' Fe teftatur Tertullianus , nimirum perqu�mnbsp;fummiiTos feruos, amp; fubditos eoru, qui prin-itquot; cipatuin in Repub. gerenda tenerent, de qui-jii' busipfi nunqu�mnonhonorificeutifsim�lo.nbsp;jfli' qui, pro quibus etiam Deuni precari foierent,nbsp;j}� �taque cum Sorbonici Doftores de Pontifi-cum feu Paparum Romanorum conftitutio-nibus ad pcrmouendos populorum animos,nbsp;,^11 amp;aduerfus fuos Principes concitandoscom-memorant,primosRom� Epifcopos ex co nu-(iff tneroexpungatnecefle eft. Nihil enim eoruntnbsp;fei' quae in fcriptis fuis profcruntfimile vfquare-,3^ perietur : nifi fortalTe in quibufdam fuppofi-(ji* tis libris, quales multi extant, corum, qui vc-gf tcr�nomine.turpitudinisfu�f�ditatemtege-,ji' repofteavoluerunt,fraudelt;Scmalitia. Poft-jli quamboniilli viripijsconfilijs,honeftislt;p fa-ftis bonam Roman� Ecclefiae famam, amp; ma-ximam dignitatem vbicp conciliarunt: f�qu�-tifuntalij,quo tempore Ecclcfi� fumma pa-f'quot;*quot;^-cis amp; otijtranquillitatefruebantur ,atquc fa-j/ lutaria ilia crucis exercitia,amp;ad continendutnnbsp;� vnumquemtp in officio peropportuna, nullanbsp;prorfus erant, Hiveromaior� fuorum glorianbsp;,1^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b a Aexifti-

fl CONTROVERS. GUlIC.

amp; cxiftimatione,ncc non honoreamp;obferuaB' tia,qua reliqu�omnes Ecclefi� Romanam c0'gt;nbsp;lehant (oh fummam.quam diid�adepti erauf'nbsp;puritatis attp intcgritatis opinionem ) vfi fun''nbsp;eaqj fuhnixi honorem captare c�perunt,nbsp;quafi alas fu� ambitioni comparare.qua finit*'nbsp;TOos Epifcopos prxteriiolarent, ciimomu^nbsp;tarnen antea muncre amp; dignitate pares fu**'nbsp;fent. Nequecontent! primatiiiT) obtinuifTe*quot;nbsp;propinqiios, eundem longins latiuscp obtint'nbsp;re vohierunt.hanc modo,ilia alias prouincb^nbsp;fibi fubijcientestquanqua interim in Concilfnbsp;ipfismaximxconcertationes,amp; multas alijs*'nbsp;locis multis intercefsiones ea de re fueri***nbsp;Tandem tarnen gratia amp; auiSoritatc Imp�*'^nbsp;torum(qHibus vicifsim in multis prauisa�*'nbsp;nibus mutuam voluntatem amp;operam tribt**nbsp;bat,vt Phoc� Mauritij Imperatoris domini** 'nbsp;interfeiftori,amp; alijs) Epifeopos omnium fu*��nbsp;mos amp; totius Ecclefi� primos fefe appellan^^ �

____________............______ Il curarunt.etfipauloant� quidam exijsclarify finbsp;mus,nempe Gregorius Magnus,in ea contt*nbsp;tionequam contra PatriarchamConftanti**'nbsp;politanum habebat, fuos libros hac fente**� **nbsp;compleuiiret,docens c�.qui Epifeopi vnift! Y'nbsp;nomenvfurparct,AntiChriftipr�curfor�t*^'nbsp;Pafttrum C�m in rationibus fuisitaprocefsiflent��nbsp;rf�w�///�rf�-fuprcmam banc dignitatem dominatunilf' �nbsp;domman- hxreditates Domini c�fequuti hoc pafto�*nbsp;dt Ubnia. fent.eoq; nomine ab omnibus, atqj � Princ'f.

bus eti�ipfiscolerenturamp;mctuerenturtnt|| quidemadhuccontentifuerunt.fed(vtn'J^nbsp;quam fatiaturambitio.eo'cp eft ingenio vt*|^nbsp;periumimperiocumulare atq; adaugere''^|,nbsp;quinetiaoptct, fi fieri poflet ,plures efle

is*' �

c0�' '

af''' �

fe�*

�i�**

cil�

fi'*

ii�'

Al* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conabanturquide�mperatoresin-

dos.quos explendx fu� fitis gratia fibi fubijcc-ret)c�mad dignitat�poteftatcmcjjfumm�fibi tam bell� viam amp; quafi grad� quendam fecif-fent.hoc fibictiapropofuerunt: inomniato-tius orbis r�gna amp; imperia principat� domi-nacumcp obtinere.Propofitum ccrt� valde ar�nbsp;duum.�t fpecie quadam ipfa fummorumMo-narcharum, nedum Pontific�, viribus maius.nbsp;idenimerat Principibus atqj Imperatoribus,nbsp;qui no facil� eo adduci pofTunt.vc fafces akerinbsp;fubmittere velint.b�ll� indicerc. Nihilo tam�nbsp;min�shancetiam amplifsimam dignitat� fibinbsp;animo amp; fpe polliciti funt.ctim iam Epifcoposnbsp;onines.totum'qj adeo Ecclcfia�icum ordinemnbsp;(qui fumma apud populos omnes gratia, pie�nbsp;tatis nomine yalebat) fibi fubiecifTent :at(p innbsp;ea vrbc, qux � multis feculis fumm� amp; altifsi-mum dignitatis grad� obtineret.fecollocatosnbsp;; e(revidcrcnt;deni(prumma(quaCbriftianoriinbsp;j Reg� amp;Impcrator� nutu amp;vxcordiavfurpa-ucrant)auftoritate, adit� fibi amp; viam non difficile adidpatefeciffent. Huiufccigitiir do-minationis fundamcnt� iecer�t in yrbeRomanbsp;amp; locis vrbi finitimis, qu� diftitarunt fua effcnbsp;ditiotfem, vt fpiritualem.fic amp; terrena, feu, vtnbsp;Vulg� temporalem ; vbi Regum inftar pro fuonbsp;,jj iure imperarent.idlp contraChrifti.qui nomi-; natim id vetuit,pr�cepta,amp; D.Petri,aliorumlpnbsp;t Apoftolorura cxempla.Tam iniqux autem y-

�y tercedere : nee verb Pap� potuilfent vnquani votorum fuor� fieri compotes fi fumma impcnbsp;rij poteftas penes iftosfemper fuiflet.ScdPapasnbsp;-(lt;1 Vt ei rei occurreret ac prouiderent: ( quemad-jlT tnod�religionis pr�tcxtus, amp; fumm� pictatisnbsp;Dj inboini-

in hominibusftudiumfueratfempcripi�scet^ tifsimaad e�.qn�c�tcndebant.penieniend*�nbsp;Principi via)ration�exipf�religioneexcogi:arunt,qi��nbsp;hi^retit� Principes fuis confilijs r�pugnantes, nulio n�^nbsp;negotio nee periculo fibi fiibijcerent: noualt;^nbsp;t{�ni,cHra jj, totaEccieiia antea inaqditam doftrina prO'nbsp;Pafusex- ponentes,niinirnm, Principibtcreticancne^ei)^'nbsp;fubditos ( fi quado id e��^'nbsp;nirct)on.iniobfequijamp;facramentiiurefolut^*nbsp;e(re:confidentes,cumprini�mb�cdoftrina'��nbsp;popidorum animos fcinfinuaflct,fiquis Pr'**'nbsp;cepsijsqu�cogitab�tvelobloqui,v�loblui3^nbsp;ri auderet, hanc vnam ration�, hoe vn� reni^nbsp;di� efle.vt hxref�os crimen illi inferretur.di^nbsp;aliqu� biill� h�reticus ren�eiaretur,illius fi''''nbsp;diti fid�i amp; obPequijiure exfoluti d�clar�t��nbsp;tur,amp; �xc�municationis (qux populo indi^*nbsp;retur)metuperculfiad defcftioneconcitat^!*nbsp;tur. Atq; hocillor�confili� tanta vimhah�^�nbsp;vtpermultostand�lmperatores.aliosij; Pi�^nbsp;cipes,quemadmod�fpccauetant,pedib. if�,nbsp;gnifsim� concvlcarint.C^in�ti.� Reges ead�^nbsp;��tumelia noftros afFecif�cnt, nifi maioresfnbsp;ft ri in fuor� Pfincip� arnore atqj obedi�tianbsp;miores,amp; fupftitione minus qu�m alij pop��^nbsp;implicati fuiffbnt.fed lex diuina,per quaifnbsp;ma Gailia: par? i� Chriftiana anteClodou^^jnbsp;Regib.fuis quamuisPaganis obediens amp;ff-,nbsp;fta fuerat, in pofterorum animis poftea if j,nbsp;femper h�l�t: fecitljj vt Principes fuos vnnbsp;mauerit,amp;coluerit,qu�tumuis illis obtf^^^nbsp;retur,crimina eti�obijcer�ntnr,doneenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

ifti homin�animos defeftianis , qnx hod'jj Gallijscernitur,vencnoinfecerint.nbsp;funt prxclarx illx amp; authentic^ Pontil*^,nbsp;conftitutiones,quas Sorboni�i

adulterin� Theologiae fundamcnto fu-��^unt ad boe Parienl�bus concedendu ,immo �^^fuadend�, bellum R�gi fuo inferend� effe.

H� autetn nouifsimorum Pontific� confti- Recetittt� *utiones mukis decaufsisrepudiand� funt. hi rtnuficinbsp;*nimfuntambitionis nimisimmoderat�.amp;�'quot;'�/^quot;'**nbsp;bonorumEpifcopor�.vtiquidemverbodiuinbsp;�o erudiutitur.ofhcijsalien� fruftiis amp;efFefta.nbsp;Pr�terca hxc aduerfus Principes ab ipfa partenbsp;aduerfalataeft fententia: cuifemper n�fol�tnnbsp;� Principibus.quor� id maxim� intererat, fed,nbsp;� mukis eti�Epifcopis.alijsip turn magnis.tumnbsp;pijs viris,per omnes �tates ac tempora recla-matum fuit. Adh�c ea f�pe fax fuit, qu� amp; Imperium Germanicum, amp; alias Chriftianiorbisnbsp;regiones inflammauit, amp; vbiq; genti� magnasnbsp;ruinas ac tempeftates attukt.vt poftc� dicetur.nbsp;Sed inprimis i�� c�ftitutiones reijcicnd� funt,nbsp;3u�dcumChrifl.iamp;fan�lorum Apoftolorumnbsp;oftrina.fimul amp; c� omnibus Ecclefi�.quan-diu quid� reft� inllitutafuit, exemplis omni-nopugnent. Chriltus, depoft eum Apoftoli,nbsp;quo tempore ImperatoresPagani er�t.amp;Chri-ftiCbriftianorumq; holles,pr�cipiunt vtChri-ftiani eis obtemp�rent, �Sc pro eor� falute pre-centur: Papx contr� volunt, vt eum prim�mnbsp;eoshxrcticos edixerint, fubditi ad armaeon-currant, amp; eum illisbellum gerant. D. Paulusnbsp;pronunciat c�fcienti� hoc pr�ceptum dari, vtnbsp;eiufmodi obfcquio ac fummifsione obnoxianbsp;fit.Illi coHtr� aflerunt pr�ter confeientiam fieri , fi fubditi in fua erga Principes fide perma-neant ; in eoep rcligionis ftudi� perfpici, fi bellum ijs inf�rant. Additquoq5D.Paulus,eos quinbsp;Principibus refift�t, Deo eti�refiftere,damna-

tionem�p fibi ipfis arceffere: l�ap� ver� id per-' negant, atqjomni obfequij fidcique legefo�quot;nbsp;uunt.Ecquidaliudmagis.qu�m hxcinterfefr*nbsp;pugnat?Qu�dfidiuini niiminisinftinftuqugt;'nbsp;dam obedienti� commcndant, ac prxcipjuof'nbsp;num cod� fpiritu afflati vidcntur, qui fubditi*nbsp;auftorcs funt.vt aduerfusPrincipes fuos c�iH'nbsp;rent,eoscj� hoftili bello profequantur ? Anno�nbsp;funtift� tam famofa: indulg�ti�,propter qua*nbsp;Pontificura adulatores illorum auftoritatet�nbsp;fummislaudibus in �J�efferuntlquum ho^nbsp;etiam fcriptis fuis teftantur tS: c�fignant, PoO'nbsp;tifi�esfiiis illisindulgent!,spoffcijs,qux EU'nbsp;angeliopratcipiuntur.legibusnoseximere?

�utflirt- nbsp;nbsp;Eorum,quiprxter Pontifices dixerunt R�'

r� dttch.^ ligioniszelolicere�Principibusfuisdcficef^ fuennt cxempla memorabilia amp; illuftriahabemusi''nbsp;qut lud�is femelatq, iter�: �c noftra �tatc in An�'nbsp;Antecaptiuitatem Babylonic�pu'

pulo ludaico idololatri� corrupto,amp; ita dep*^ uato, vt Prophetar�admonitionibus ad verquot;nbsp;Dei cultfl reduci nopolTetjDeus pro fua iufti��nbsp;e�fuiscupiditatibustradidiUtunc'qtperucrfquot;�nbsp;� bu�Deusvolebatvtfubieftusillepermancrfquot;nbsp;vti � Icremia admonebatur)iugum ccruicibquot;�nbsp;fuis excuteret : amp; bac vna quid�rationeadd�'nbsp;dus, qu�dindignifsim� effet,popul�Dco^quot;'nbsp;crat�, Principibus infidelibus amp;minim� Cquot;'nbsp;cumcifis fubdit� videri.Fidei igiturfacramfquot;

��l iterum deferuit; Sc idcmillcfpiritus, hu-Wanaefalutis Deiijj glori� hoftis,cos inuafit.vt *n pernicicm priori long� horribiliorem amp; fu-^eftiorem abripcretiatcp illorum animis huncnbsp;fnrorem cagt;citatemq�e iniccit.vt ftatuerint exnbsp;Imperatorum Romanorum (de quibus Chri-f��s d'\'aet2Z,RedditeCtefart,qt'odefiCgfarii') poie *lt;�.4.nbsp;ftatefibiexeundumcfTe , Qu�dfcilicet.vtillinbsp;aicb�t,infid�les Principes effent, ipfi verb,Deinbsp;populus. Furor ifteprim�niextitit in quodamnbsp;Theudaamp;alijs nonnullis , quiprimiadarmanbsp;ierunt. fed defcftionisab vno prim�m profe-ft�contagio lati�spofteamanauit.amp;c�terosnbsp;deniqj omnesitaoccupauit,amp; peruertit,vtzc-li,amp;zelatorum nomine tumultuari amp; furerenbsp;pri�snon defierint, qii�minfeftis Romano-rumarmispetiti.funditusperierint, Noftranbsp;etiam State Diabolus Anabaptiftasin Germa-f �nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;natiou er

nia exortos , oc alijs �am erronbus ralcinatos, bacquoqj opinionetranfucrfosegit, eolpade- �nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

git.vtde Principum amp; Magiftratuum imperio exireconatifint:eandemobcauffam,qu�dfu- .nbsp;osquidemMagiftratusinfideles.fcvero Reli-gionis iurfe ab omni facramento, quo illis ob-ftrifticrant, liberatos ac vindicates effedice-renttatqj diuerfis locis ciuilia arma fumferunt,nbsp;quibusin Principes fuos inuader�t, quod i p fisnbsp;etiam exitio fuit. Ergo defe�lionis �Principi-bus.qui dicebantur infid�les , fub Religionisnbsp;praetextu cxcmpla b�c fuere. At defeftionesnbsp;illas fub hoc nomine non potuerunt ab illis da-mnari.vt inalijs probentur: nec potueruntinnbsp;ijs � feditiofo fpiritu proficifci.in bis verb � pa-eificoenafei. nequcenimres ipf� inter fepu-gnant.Si prxcipiti tantum animor um impetu,nbsp;D � nemine

fS CONTROVBRS. GALLIC.' neminenec vrgente, nec�Bftantee�aliquaH'nbsp;do contigerunt, aliae, qu� alicuius auftoriw**nbsp;pr�diti viri fententia lt;Sc fide niti vif� fiint.nH'nbsp;iorcm excufationem no promeruerunt.Quo�nbsp;huius tempeftatis faftiofi.qui armis cum R*'nbsp;gefuocertant , aliundeinftigantur,dcfaftu��nbsp;A Sorbonicis Do�ioribus relp�fum proferui�^nbsp;Pap�etiamipfius a(renfionemamp; approbad*�'nbsp;nem oftentant: lud�i quotpipfiprima fecu�'nbsp;dalt;p confpiratioBc.fuos illos, quorum aui3^nbsp;fitateatqj fiducia legibus foluebantur,amp;2^nbsp;nomine aduerfus Principes fuos concitab�**nbsp;tur.Pontifices fummos habuerunt.

^ortimeout reform At lt;� RehgioKts homines�. perioribtts bellis ciuilibits geff�ru)tt,exffnbsp;tio'.t^ua contumActbus e^ft^iofis, quit^'nbsp;rumextmigt;lobellum� Regipojf facerefnbsp;tAiit,relponeletur.

QViarmacpntraRegemfumfcrunt.amp;e*�* belio etiamnum perfequi non defifti*^nbsp;iettiumitr fingentesamp;�omminifc�tes omnia, quibus^'nbsp;cinoristam atrocis probrum ac fceditateni�^*nbsp;rtft lent, eorumqu�fuperioribus bellis �

aut XXX. abhincannis�Religiofis fa�iafi*'' exemplum proppnunt, indetp ita ratiocin^Jnbsp;tur:Si illi iure potuerunt pro fu� Religioni^*nbsp;bertateretinendaaduerfus Reg� armacap�^nbsp;idem quotp fibi non min�s licere.At quod^^nbsp;cluderevolunt,nonefficiturexpropofitisAnbsp;eft confequens. Nam fi illi peccarunt, non jjnbsp;imitandi. Qu�d fi no peccaruntme hoc q^*^nbsp;leonP

�� nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l

lt;oncludendum eft, eos omnes qui in imperio aliquo arma capiunt ; eiiiscp ftatum perturb�t,nbsp;nihilpeccarc. Namnecbellicauff�c�d� funt:nbsp;necijsquiilludgerunt,id�propofitumeft;necnbsp;cade illius gerendiratio. Qiium Religionisnbsp;reformats homines arma ccperunt.null�vn-quam fanis hominibus cogitandi occafionemnbsp;dederunt.belliicum Rege fegerere;aut id facenbsp;re,quod es,illiusediftisduri�shaber�tur:aut �nbsp;propofitionemb�c, quam aduerfari j aflerunt,nbsp;verameffe, Nonparchdum omnino Principi,nbsp;qui non oandem nobifcum Religioncm pro-fiteatur;atquefubditos pro fua Religione tu-enda bellum illi iure inferre pofte. Edideruhtnbsp;fspilsim� fcriptispublicis rationes amp; cauftas,nbsp;quibusaddufti cogerenturadarmanecelTari�nbsp;confugere , vt crimen, quo arma contra Regem cap�re accufabantur.�fe repellerent. Hienbsp;igitureapauciscompleiftar : amp; leftorum ani-mis atep oculis pcn�ipfis fubijeiam belloruninbsp;ab illis antea fufeeptorum cauftas,quas iuftifsi-mas fuifte contendunt.

Primnmquodattinet ad eaquxRomani Religis� Pontifices docuerunt, amp;qua:Sorbonici Do-y*'lt;�t-��īnbsp;ftores Parifienfibus refponderunt. Non licerenbsp;fol�m, fed Religionis Catholic� officium et-iam amp; zelum efte,aduerfus Reg�fuum, fi qui�nbsp;dem Paganusfit,infidelisauth�reticushoftilia-'**�^*^�nbsp;arma caperet h�c cert� do�frin� Religiofi Temper c�demnarunt,amp; ob earn Papas ipfos vehementer accufarunt.Et verb in illa fu� fideico-fefsione, quam cuulgarunt, hoc difertis verbis caput feriptum extat, quo praecipiunt amp;nbsp;monent, quanquam Principes elTent ciufmo-di, eorum tarnen legibus �Scconftitutionibusnbsp;obtem-

io CONTR OVERS. CAttlC. obtemperandum eflc, fua illistributa, alianbsp;iammuniaamp; munera perfoluenda.imperiji?nbsp;iugum �qiio amp; alacri animo perferendui�'nbsp;dummodo de fummo Dei imperio nihil quit'nbsp;quam ab ijs decrahatur.

Illud omni nobis afleiierationc affirmafl^' nullum in fuis cretibus exiftereiam, autex^i'nbsp;tifleantea , qui fupcripres Reges omnes no��nbsp;agnouerit vtfummos fuos Magiftratus;quinbsp;jjsnon fitprafclar�, amp;honorific�loquutus:i^nbsp;quivllum obfequij amp;. fummifsionis munusnbsp;recufarit.Eorum miniftros � fuis fuggcftis do'nbsp;cent�saudire quiuis potuit, amp; inde cognofc^'nbsp;re quanta cura quantotp Audio fuum gregeO*nbsp;ad id exhprtatifint. Quinetiam illudprocuKnbsp;dubio confi�t in precationibus quibus api'**nbsp;Deum yfihadenusfunt, �Scquotidie vtuntufinbsp;turn pubjic� quumfuntvnum inlocumcoO'nbsp;gregati , tumpriuatim infuisfamilijs.exaljl*nbsp;prxcipuis ipforum poftulationibus hanc efgt;*nbsp;?nam.qua Deum precantur pro vita, falutc,�^nbsp;commoditateprofpcritateqiie vit* Regis, q**!nbsp;regnabatf �amp;proMagiftratibus omnibus,q^'!nbsp;abeo in poteftate amp; dignitate aliqua conftitut'nbsp;erant.PermijItiillius Rcligionis hominesnbsp;misobieftifunt, amp;alijsfuppliciorum geneiquot;*'nbsp;bus affefti. At in tabulis publicis,quibus pceo^nbsp;cauffamaperiunt, nuliumvnquam contuni�'nbsp;ciasamp;defe�tionisadmifT��mmo ne vlliusqi'fnbsp;dem contumeiiae in Principem fuum iaftx cf*'nbsp;men fcriptum reperietur. Si quis forte extid''nbsp;qui aut temeritateautpriuataaliqua ofFenfio'nbsp;ne, aut poti�s morbo animi abreptus verbuo�nbsp;aliquod contumeliofum aut dixcrit aut fcf*quot;nbsp;pferit : illicert�nunquamid comprobaruo*'

Atqj Hoe ingenue fatendum eft, iftas impcrio-rum peftes Anabaptiftas , nullos vfquam illis ipGs acriores aduerfarios habereJdep eius Re-Itgionis Miniftrorum diligentia prouifum.fa-ftumejj effe.vt iftb�c hominum portenta, quasnbsp;in tam multasregionesdifperfa ac profemina-ta funt, eascp erroris fui contagione contami-narunt dccorruperunt , ne extremis quidemnbsp;huiusregni finibus appropinq�arint.

I' i'nbsp;f�

be bellis ant�a�lis ijdem contendunt.e� needefeftionem , necobfequij ofheijtp re�u- rum bell^nbsp;fationem vllam fuiffe ; fed iuftam fub Regiinbsp;ftirpis Prihcipumnomineamp;auftoritat�,fub-ditorumRegispropugrtationem, quidirisnbsp;infeftism�dis ,�ontrahuius regni leges vexa-banturiidq; ab externis hoftibus.qiii dornina-turn tumipforum p�rnicie coniunftum obti-here volcbant: Regis nomen,fed eo inuito ali-quando vfurpantes , c�m interim Regiumdenbsp;nomen amp; imperium, bonaGdelium fubdito-tumparte oppreGa.frangere �cdebilitarcco-narentur, vtfacili�spofteaillibellum inferrenbsp;poffent; quod amp; tandem faftumeft. llliau-^ctn hoe ad hunc modum docent.

Bellaciuiliageri c�ptafuntannoDomi-**i lt;�6r. Aliquot ante menGbustrium regni or-dinum conuentus Aurelix afti funt, deinde Pontifarxeontinuati-.ftatuhuiufee regni tran-quillo adhuc, ciuiumque ingenijs ab exitioGsnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;� '

iftis faftionibus, qux nos ad conGlia tarn per-�liciofa capienda non Gne noftra omnium mi-feha amp; calamitate maxima poftca impulerunt, Vacuisamp;intcgris. In ordinibus illis communinbsp;oninium c onfenfu decretumfuit.vt ReligioG#nbsp;libera religionis fu� ��lend� facultas effet,de

amp; Doftoriim vtriufcjj religionis c�nuocatio��^ re'jcerentur.Edi�lumad eam rem confirma*�nbsp;cjamexordin� poftulatione omnibus ediiS**'nbsp;rum folennibiis ac iuftis fumma c urn cercm*�'nbsp;nia feruat;scompofitum,promulgatum,amp;aa;nbsp;ftore Senatuin tabu.'as relat� fuit. Illud yc*'�nbsp;cdifi� eft, quod ex ipfo promulgatioriis t�p*�'nbsp;EdiSlxm re,�4Kalt;�r�f(/.�c//inuiJCupatumfuit;��tpcotf*�^nbsp;lanuai�^i ueriixin vcramqj parte agitari amp; excuti ccep^fnbsp;funt in eo do�rorum viroru conu�tu, qui l�y'nbsp;Ctttaejut- fiacipofccacelebratuseft. Ver�mGuifij qi'**nbsp;umPo�ia- tis amp; otijhuiusregniimpatientifsimi, c�ftii**'nbsp;tumbocfec�habctss jpcrnoftrasdinenfiof*nbsp;ad amplifsim� dignitatis faftigiumfibi c�t�*^nbsp;dendtim elFe, arma ceperun t, amp; primi bellt***nbsp;inierunt.qutim vniuerfum regnum in certifynbsp;madiuturnai:!; paccefie videretur. Abijsii*��nbsp;^�g�aberat in Vafsiacooppido R.eligiofon**�nbsp;�fiact^cihta *�tiltitudo,eafp fatis numerofa.qu� c�m fu*��nbsp;jno otio amp; requie fruerettir, amp; edidorumnbsp;giorum fiduci� feciira , fcfto quodam die*�nbsp;eum locum ad inuocandum Deum congre�j'nbsp;taeflct: Guifij poftfuum �fua ditione difey'nbsp;fum, vt oftenderent quo propofito amp; confi�*nbsp;inGalliamingrederentur.miferosilIosagg*^^nbsp;diuntuf, incautosopprimunt, amp;inmcdi**Jjnbsp;gregem inuadentes, non aliter qu�m furi�^nbsp;�immanes bellu� , obuiosomnes trucida*;nbsp;finevllo�tatisamp; fexusdifcrimine. Atque�nbsp;tam miferanda acluduofaftrage �dita iffl**�^nbsp;nioresetiam effedi , eandem fe vbiquelo^*�^nbsp;fumpatraturosadiurantes, runcfanguine*�^nbsp;Rexicttt- duntantes,furorecxci,marteapertografi'^*\nbsp;�� caftiti, tes in aulam contend unt, Regem capiunt, * �nbsp;ta*��

�rat auftoritas) imperia erant, e�que non fi-ne ali(|ua iudiciorum formula gt; iuftitixque ? r fpecie. At in bellis illis eiuilibus, tune prim�mnbsp;concitatis, e� regni lex non erat : nam amp; Rex,nbsp;1'* dcillius confilium , amp;eius fupremacuria,denbsp;t**' comitiaipfa religionispacem, libertat�mq�enbsp;dederant. Qui autemeos infeftoshabebant,nbsp;si*' amp; viaggrediebant^^,exter^ierant,quiaduer-u�'' fus patrias leges nihil nec iuris, nee auftorita-tis habere poterant. lamqiie fatis confilijs amp;nbsp;10^ aftionibus fuis comprobarunt, odium illud,nbsp;U*�* quo earn religionem profequebantur, � nulle�nbsp;I** fuo in Dei eukum ftudio proficifci:c�m veni-U' rent � Germania fan� r�centes, eommunica-tis cum Religiofis quos Proteftantes voCant,nbsp;�onfilijs fuis.illorum ftudium amp; opem.fiquaiinbsp;:ef' doijsfibiclTetopus,tentaturi. Illisenimiamnbsp;ili'� inde propofitum hoc erat fa�lionum in hocnbsp;(f' regno duces fe profiter! ; Regi� ftirpisPrin-cipes loco moucre, amp; profligare : earn, quamnbsp;feiebant fuis efle molitionibus contrariam par

tem,tollere;deniquemilcereomnia,dcocci^-

fionibus praefentibus ad rationes fuas promo � /�RebftiH' (ti' uendasvti.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fis ad fit-

Religiofideftragctambarbaraamp;imma- m^ndaar�

(i' ni, deque auftoritate Regis amp; Regin� illius matris vfurpata ccr�oresfa�li,c�mfacil� colli

�4 CONTROVERS, �AttlC, gerent idem confiliumaduerfusfeomnesfn^'nbsp;ceptum efle:fibifuis^ confulere optimurn^^'nbsp;�iumiiidicantcs , vrbiiimportasoccluferu��''nbsp;fenfio falutisnoftr�aduerfiislatroncs amp;gf^'nbsp;fatores iufta eft J fi vnicuiep quocunc^ iure 1'^*'nbsp;arma Rimere.qiiibus vitam fuam tueaturco�'nbsp;tra ficarium quera fui interimendi cauflquot;a�l��nbsp;mum fuam irrupii�e videritjann�n idem qi*��nbsp;queReiigi�fisliccredebuitaduerfusextern*�*nbsp;quia nullaauftoritatepr�ditieffent, regnil*'nbsp;ges proterer�t, amp; in medio iam regno glad*��;nbsp;ciuium c�de cruentos diftriftos haberent?'nbsp;trucidandumamp;fubuertendumomnia? Ql!'*nbsp;aliud hie PrincepsCondxus permultisnbsp;n� Regi�adminiftriscom.itatusfacercdebii'Jnbsp;pro ea.qiia in hoc regno valebar,auftoritat� �nbsp;gratia, amp; potifsim�m Rege adhuc impube^nbsp;c�m videret l�ges violatas, ciues �dma�tat*��nbsp;neni immanifsim� defignatos,rcgnum pen'^!nbsp;batum amp; per viin occupatumabexterhisifl*�nbsp;qui tam multis iam totiesep repetitis argurn^''nbsp;tisfuum illud fiditiumaduerfus regnumnbsp;gesip noftrosiusnon fignificarantfol�m ,nbsp;etiam declararant?Q,uid illi ipfi faciendum^*nbsp;it,c�m videret, 6c nobilitatem, amp; tarnnbsp;popniftsadfevndiep concurrere, infuuni^'nbsp;iam finumconfugere,vtabimpioiftolatrolt;'''nbsp;riioeriperentur ? Rcginamadco matremnbsp;more amp; precibus � fepetere,vtamp; matris,nbsp;curam,tutclamcpfufciperetiidquodillel�gt;'�^nbsp;ceps Recin� ipfius litefis ad fe ea de re

ex aequo quidem �Sebono iudic�ri p�teft, (quin eafuerit Religioforuni vnaamp;ivlftifsimanbsp;prop�gn�tio; Interced�tcreg�fanguinisPrinnbsp;cipe cum auftoritate, Rege impub�re, pro Ife-gibus, pro regni rranquillitate, lt;Sc contra viro-rum priuatoruni, nttlla'cp, fan� iuftaamp;l�gitima, au�toritatciuftru�torur� vimatque vio-ientiam. Ea verb arma contra Regem regi-�mue dignitatem lt;Sc impcriuin fumta fuilTe,nbsp;nullo cert� mod� eft tiec verifimile j hcc pro-Labile, vtin ipforunl declarationibiisperfpici�^^^^^'^�nbsp;poteft. Reliquaautembellaeiufdem plan�ge-^nbsp;ticris fucrunt.quippe ex primo iU�,v�l�t � foflnbsp;te dedu�ta,reuocata, c�nfeq�Uta,iSefui d�nt�-j xatpropugnandiergdfufeept�. Caulfrverbnbsp;�duerfaviis lt;Sc incitanientaeorumrenoUand�-rum eadem femper fuerunti nimif�m Pritici-pUm,nobilium, aliovumclarifsimbrum vi-ronim � Rege amp; regni adminiftrationealien�-��^^^'�1�^bandorumconfiliunl, VtllaC

* j ratione ad alias,quas propofitas babcbant,fpcS Viam fibi pr�munirent. Eafemper contraor-^*(1 *^�unm legem fidem'q; pUblicamadmiffaf�ntjnbsp;ab iifdem boftibus, quibusilliid primum*nbsp;Regts quidem nomen in iis adbibebat�r j fednbsp;� libera voluntas minime, ipfi Reges inter do-f , mefticos fuosatqj intimos famili�res (iis, qtiinbsp;pro animl libidine fibi imperabant, abf�riti-bus) faepenumero declararunt.quant�mind�nbsp;dolorem acciperenc. Quumcf; data quac�tiq^nbsp;occaHorte atqUe identidem pacem amp; libcrt�-tem Religiol�s reddebant i qiiunl fe fidcliuninbsp;i**!, fubdicorum loco cos habere Deo tefte adhibi-�nbsp;to iurabant,q�um id,quod ab iis bellor� tetii-'nbsp;porefa�turnfuerat, non contra fuama��tori.*nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tateiil/

tatem,fed ad fuam voluntatcm rcgnicp tcmfaftuni fuifleagnofcebant, amp; cdiflisfu�*nbsp;profitebantuj;annonliincfead bellum gere�'nbsp;dumper vim attra�os, non fua autem fpont^'nbsp;nee animo integroac libero, ea bellanbsp;greflbs, turn profequutos fuilTe fatis d

�tus, videos leper �tatem fummo cumimpj' rio polTe regno fuo pr�efle, ac bellis toties c�'nbsp;travoluntatem repetitisfclTus, iS; falfa fui nO'nbsp;minis vfui'patione olFenfus.reipfaoftenditli^'nbsp;' amhanc mentemefleaefent�tiam, vt fumf�*nbsp;pcrpetuatppaxfcniarctur. Quxeaufla fuit.'f*nbsp;Lotharingi.graui�sfer�tcs.libiiamintegrii*�!nbsp;non efle Regis nomine ad regnum proanii�'nbsp;libidine perturbandumabuti,atfp hoc,nbsp;hxreticisefle.intcrpretarentur; bellum illi ip*'nbsp;tandem intulcrint-

Blrfen�a q^is fort� bellum in il�s aduerfus Religiof�' ' rurlegtii- decretum ,amp; legem in comitiis Aurclianenl�' j

quot; xim�profedo rationesfuppetiit,quibuseinj,' ' modicomitiaoppugnari amp; euerti etiampo*'nbsp;fint.Ea enimin fummo belli ardore amp; seltu b^' 'nbsp;bitafunt, quxcomitiorumhuicregnoinfa^J' Jnbsp;ftorumnotamfempergerent: quod tunepd' �nbsp;miim amp; arrepta ex us occafione.funeftx ill*'nbsp;impi�coniurationesextiteiint.mifsisconff^'nbsp;toperhortesquocuncplocorumfaiftiofis, l�*�' �nbsp;populianimosaddifcordiamincenderent.a'^ 'nbsp;que pii in rehgionein Catholicam ftudiinbsp;mine.ccrtaqu�damcapicaconl�gnandacu�'�'nbsp;rent, quorum beneficio amp; auAoritate, fulP^^'nbsp;gia in Hnglorummunicipiorum conuocati^

hibuscollig�rent, placidisquietisqueciuibus timoreminiicerent, omncmdeniqueliberta-i** tcmadimercnt. H�cigiturcomitia, quiani-hilver�aliudfuerunt, qu�mmer�confpira-1^'nbsp;nbsp;nbsp;tiones, �:perniciofarun�coitioniim(qu�no-

111' pepererunt) origo, in antcaftis illis comitiis, iC' qu�buiusregnicolnmenamp;conferiiatio fem-;�' perfuerunt, annumerandanonfunt, fed po*.nbsp;ti�s in infignibus Gallorum calamitatibusgt;nbsp;pi' grauifsimisq�e omnium infortuniis. E�nonnbsp;conueneruntpermult�prouinci� , qu� bellonbsp;detinebantur. amp;quanquamillic de belle ge-rende conftitutum fuerit : conftitntum ta-^i men id fuit contra omnem ordinem , nullanbsp;prorfustammultorum, quipacemrogabant.nbsp;ratione Habita. Quod fi turn demum bellinbsp;cum Rcligiofis gerendi iusinc�pit*. hoc igi-. (1 turconcedereeft.nulloanteaiurebellum fuf-�jj)! Ceptum, amp; e� iniuft�prouocatosfuifle Reli-giofos.ae proinde iuftifsimam fui defendendinbsp;cauiramhabuifle. Quodquidem fideprimisnbsp;bellis ita fe habet t in c�terisquodnam diferi-gt;nen inelTe videbitur? Necrationi vllomodonbsp;confentancumeftAurelianenfiordinumeon.

0/ uentui Blefenfem opponerc. Aurelianenfis n, in fiimma pace rcrumtp omni� tranqiiillitate quot;��finbsp;' �, celchratus eft.qu� nullis difcidiis Gallia diftranbsp;! b cflet, nec Galli �liud quicqu� nieditar�tur,nbsp;pi accurar�t.qu�mpublicaviilitat�iqu� nullainnbsp;^^pt�dis fuffragiis ambitio effet, necd� faftio-'g, H's nome audiretur,fed tanta vbicp hbertasef-vtmaior optari vix poflet. Iraq; legesfum-omni� delegator�,qui e� vndiq; conuenenbsp;.0/ *�t�c�fenfuadhibitofanclt�,infirmariirnt�(:]�nbsp;uijfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E �nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fieri

fieri n�llo iure poffiint � Blefenfi conuentu tO' miiltuofifsim� fa�to,be!lis ardente �allia.fii''*nbsp;vlla libertate,cum tantis animoriim perturba'nbsp;tionibus.cum totconiurationibus.Atqueha^^nbsp;ij.quireligionemreformatam profitentuijfi**nbsp;pur�andi caufa docent.

mx fufpicioncs, vndeconiiciaseosaut� RegJ fiio deficere, autcum eo bellum gerere vnqi�^nbsp;volui(Te. Illiusmaieftatefemper compellaruj�nbsp;illi Temper turn verbis turn fcriptis fuis refpO'nbsp;derunt honorificentifsim� amp; modefti�im^'nbsp;Illi tc�ificati funtatq; confirmaruntarmanbsp;iuretenerent, fc continuo abie�luros, quiiH�nbsp;prim�m c�tra hoftium impetum amp; ferociau^�nbsp;edi�iorum regiorum fiducia atqueau�loritat^nbsp;freti, quiet� actut�degeredomifuxpolTciif'nbsp;H�ver�fummifsioncs tamr[; magnx taml];^'nbsp;lacresamp; liberx fuerunt: ftudium item parent)'nbsp;acobfequendi tam voluntariumtamlt;|; pronynbsp;tum.vtearum partium maximis amp; ciarifsin'�'*nbsp;viris, amp; innumerisetiamhominuminillibt'*nbsp;intotamp;tantis, qu�ab aduerfariis crudeliߒjnbsp;m�editxfunt, ftragibus, exitiopcrnicieiby��'^nbsp;fuerit.

r^nv nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Rplt;tiS

lt;itbeiium Hilpanicufem tyrannidem vindicaturus: mottereut Hifpanus, vt ita Gallorumcopias�feauetc^'nbsp;�lt;F^�/fy�.�ret,deperturband3quoq; Gallia,p.'�riq; inii'f��nbsp;foUtcitaii� referenda,confilium cepit. Hxcconfiliirat��nbsp;oportuna perfacilisillivifa Cft, fi cum

8*ofiseadereageret. Non ignorabat cnim, Su�m indign� amp; mifer� trattiui illi fuiflenc,nbsp;^uam mal�feriiarenturamp; prxftar�turea, qu�nbsp;ipfis in pacis f�dere faciendo promiflaefTent:nbsp;quamcjj mal�animati in coscflent ii, qui fuin-maapud Regem au�toritate valerent.Hocigi-turfecumipfereputabat, fihominibus, qui-bufcum tam inique aftum erat, luculentamnbsp;aliquamconditionemoff�rret, qua permotinbsp;bella intermiffii r�p�t�rent,cos conditione la-talubentervfuros. En prxclarum Hifpanicinbsp;in Religionem Catbolicam Romanara zeli argumentum. Per id tempus Rex, qui hodienbsp;in Galliis regnat.in Bearnia erat. Hifpanus co-municandi facultate per finitimarumciuita-tumgiibernatoresfiiospoftulata.conceptas a-nimo conditiones offert,onineslu fuas artes amp;nbsp;machinas ad hoc adhibet, vt Regem Religio-fcstp renouato bclld interfe committat. Ifta:nbsp;autem conditiones ingenti pecunix famm�,nbsp;cuius ope betlum iniretur, in-promtu nume-rand� conftab�nt: reliqua autem fumma adnbsp;continuandum bellum ��ngulis menl�bus exnbsp;paftoconiiento perfoluendaerat. Tune ver� Re^�t, Re*nbsp;quanta fuit Regis noftri �Sceorum qui cumeo hgtofatnbsp;erant.fides? quantuspatri�ade� iamaffli�taenbsp;amoramp;ftudiutn?qu�tacommiferatio?(\azn filais turbarum concitandarum metus? quantanbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fte*

Regis�illiusauftoritatisreuercntia ? quan-''quot;� toper�fe ab omnic�externishuiusrcgniho-ftibus-communicatione amp; commercio alie-,nbsp;noselTeoftendeiuht? quant� publicapaxautnbsp;priuatodtiofautvindiftxcupiditate, autam-biti�ne ; -Sc. ex publicis incommodis fua cora-raodacomparandi fpe.carior illis,quant� an-

tiquiorfuit ? Has omnes quamuis ampbsamp; I^utasconditionesllomachos�faftidiofecprc-fpimnt�atquc Hifpanoruni delcgatos illos pu*nbsp;dorefufFufos, amp; fua: in Regem rcgnumijj fide*nbsp;teftes dimittunt. Turn id ad Regem illico per-ferendum curant , cumdeHifpanixconfil�*nbsp;admonituri, vtdiligenter fibi caucat,ne,qua�nbsp;conditiones ipfirepudiaflcnt.aliisquibufdan*nbsp;ofFerrentur, qui nec illius obfequio tanta fidenbsp;flddi�|i,nec piiblicx tranquillitatis ita amante*nbsp;forent. Nec vanum auguriiim fuit.nam Lothenbsp;ringi cas coditiones fibi poftealatas fine rccu-fatione.fine vllactiam religioncaccepcrunt.

Ante annum prop� quintum, qu� bella hxf poftrema geri ccepta funt, videos Rex demor-quot; tuusfc�coniuratisbcllopeti.Religiofor�pri-mos amp; ciarifsimos quosqueadmonuit, vtfih* ;nbsp;prxcaucrcnt : coniuratorum n. tanto belli faciendi ardore accenforum dcconfilia amp;arin*nbsp;ad eorumperniciem fpe�lare. amp; vcr�itaeue-nit. R�ligiofi n. vi � Lotharingis fibi fafta, adnbsp;bellum tandem ne�cfsitate gerendum ada(Sbnbsp;funt.Qu�d fi hoc ipfispropofitumvnqu�fuif'nbsp;fet,bellum R�gi fuo inferre.dc nefari� aliqufdnbsp;confili� aduerfus illius maieftat� vcl m�ditai*nbsp;vel meditatum iam moliri amp; promoucrczqo?'nbsp;nam opportunior rei mat urandx ac perficien-dx occafio.qu� comodior facultas dari vnq�*nbsp;aut fpeftari potuit.quum Rcxbclloinfcftope'nbsp;titus,amp; molcftis operofislp negotiis per coniU'nbsp;ratos implicatus, amp;periculisvndiq; illaquca-freffiifup- tcneretur?At�ontr�,omncsad Regem aCquot;

quanquam fadiofi ifti fuisartibusamp; viribu** Rege nomentp potentiam^ fuam extorfifle**'�

quainftrufti.armiseosperfequercntur, vidc-retur^p hinc latis iuftaReligiofis occafio.ne vl-lani ampli�is illi t�dem habercnt; Regem tame furiofi�s adhuc �coniuratis vexatum.ipfiusipnbsp;inaieftatem tanto femper �Scamore amp; honorenbsp;profequuti flint, vtfcillidecliderint , omncsnbsp;fuas vires illi fubiecerint, omniumcp primi fixas opes amp; vitas (leuouerint,qvi� eum �pr�fen-ti periculo vindicarent. Hxc funtigitur bel-lorumreligionis ergo fufceptorum initia,pro-grefsioncsamp;exitus. Ncqj hocleueeftad Re-ligiofos omni culpa apud prse fentes poftcroscpnbsp;liberandos momentum, quod poftquam tamnbsp;jniiltis argurncntis perpetuam Hdem obedi-entiamlp teftificatifunt, Deus tandem aliqu�-do trag�diarum prsetcritarum exitu,omniumnbsp;ociilispatefaftum perfpefturntp elfe voluerit,nbsp;eosipfos , quiiniuftifsimisamp;hoftilibusbellisnbsp;loties, tamtp obftinato animo Religiofos per-fequutierant, cogitatione$amp;confiliaomnianbsp;inrcgnipotiendi fpc dcfixacmninohabuilTe,nbsp;�Sccapitalesac infcftifsimos Registjj regniquenbsp;^oftesfuifle. Nimirum hoe illud cft, quodnbsp;Religiofi femper praedicarunt,beltiadiierfumnbsp;gercndi pr�textum ex religionc quidem ca-pi: fed perfpicuum aliquando fore, lt;Stinter o-mnesconftaturum , iftum quiobtendereturnbsp;zelum, nihilaliudquamregnioccupandi co-gitationcm amp; fpem elfe. Arque ita Rcligio�nbsp;hoc iis refponfum elfe cognitumq�c volunt�nbsp;qui ipfos contumaces ac feditiofos fuifl�, amp; adnbsp;h�lium aduerfus Regem fufeipiendum caetc-exetnplo fuilfe obie^tabunt.

CViTi in hac ae Principibns Raganis , a**' quo�unq; modo � fide Cliriflianaalien'^nbsp;difputatipne.Dei pr�cepta ita manifefta,amp;nbsp;petua Ecclefix exempla habeamus, nihilcp i*'nbsp;quod eis iur� opponi pofsi� ; concludendu^nbsp;inateriam habent,fi r�ftam dir�iplinam,qiigt;i*'�

�S�eorum qui prauis cupiditatibus transi)�^' aguncur,more, c�c'itandisad f�ditionemnbsp;^litis.fed in iis ver� amp; ex animo pr�ftapdis q��nbsp;funt fux vo�ationis amp;. muneri?;qu� �uang^''nbsp;dolt;ftrin�,quam profit�tur:qva: Spiritui,� q�'.�nbsp;fan�iif�catifupt ; qu� denitp hominib. ad p�^nbsp;�nti�, ad pa��, ad lenitatem, ad amor�, c�m''nbsp;p�s turn in fuos etiani inimicos babend�nbsp;tiseonucniunt, Siqu�igiturcum fummoii�nbsp;nprin nnbis .nnnf�tiim bnkemiK � mm nn

liiftitia, fapi�tja, atque pde� pro ea ,qua in 1' C-iXj clcl5�tot�amp;.figillatim in fuos afteftus cftjbcne �' Uolentia,hanc nobis colenda: virtutis.officiitiJnbsp;,�f noftrirationemtratbtiqucmadmodum etiai�inbsp;decxcerisrebusadnerfis, qnibus nos exercer,nbsp;ira conftituerefol�t.Qu�igitnr re�t�in Deum Princifttnbsp;intuebimur�d profeft� ad firbitos amp; prjccipi-

a**' tesanimorummotusrefrenandos, eofdemq;,/�'''^^'quot;** nenosadea,qu� admitt�re�ftnefasauf�rant,nbsp;p^ coercendos plurim�m valebit. illudcpbaben-[l�� tes eum nobis irafciamp;fuccenfere,vellet^nosnbsp;uquot;� caftigare, Scadmonitionibus praternis in recl�nbsp;lt;�*' viam redv.ccrc ; t�c verb de malis� medio toi�nbsp;lendis, amp; vitiis, animor� morbis, quibusgra-fit' uifinTieprleriquelaboramusJanandisferi� co-.iii�' gitabimus. Sicenimvtileeftatqjneceflarium,nbsp;nos � Deoad officium aliquando excitari, amp;nbsp;ilt;� admoneri, vtidfefafturum comminatur.at-que biftori� Eccleliaftic� nos docent, earn ef-

)gt;�� fecauflam.quamobremDeusin piorum Prin-i�*' cipum demortuorumlocum,alios,quosmi-nim� omnium velimus,fubftituat, Nam.quu

4*� boni amp;exanimifententiabenigni nobis pr�-�lt;1' funt.fit fr piffim� vt Dei beneficio amp; otio abu-q*!' tamur.Quinbocin Ecclefia longa experientia la�� omprobatumvidemus, vt fi temporapaulonbsp;n'' tranquiliiora, amp; tempeftatis metu vacua fue-�nbsp;0^ rint.in plerifq? omnibus vigllantia, zelus, Deinbsp;il�� amor, reium bumanarum contemtio, ccelc-ftium bonorum fiudium long� remiffiora amp;nbsp;i�� languidioraeflefoleant ; neenon Diabolo no-�nbsp;ftro exitio femper imminenti ad corrumpen-dum perdendumep via fit facilior; ambitionbsp;n��; itemcxcerxtpanjmorumpeftes, veluti herb�nbsp;11'',nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E 7 noxix

7* �controvbrs sallic. fgt; noxi� citi�s enafcantur, amp; validi�s inualefc��nbsp;Eam igitur ob rem Deus banc rerum vicifiit'�.'nbsp;dincm ex principummutationcvtilifl�m�'��nbsp;ckrifliMitt neceflario inducit. Peccatorumautem��*�'/nbsp;rumm tm ftrorum.quibusDcusofFenditiir,diPquific�^'' /

lacrym�, fatis an^' plamChriftianisadoft�cium colcndum feg^nbsp;tem acmateriamfuppeditant.- non autenigt;''nbsp;tam falutaribusofficii�, amp; malorum rcmedi'*nbsp;neglc�lis.tam pr�cipitiamp;temerarioanimiio�'nbsp;petu tranfuerfos agi :a tcjj confilia,quibiis De*'*nbsp;vehemcnti�s irritabitur, grauiorefqiienob**nbsp;plag� infligentur,turbiilenca nefariatij fequi�nbsp;Pr�terea bac maxime rationc Principes rilt;�'nbsp;ftri moderatiores.atquead puriim Dei cult�quot;�nbsp;inftrucliorcseuadent: aiit fi fort� �vcrareli'nbsp;gione nibilominus abhorrent, mitiorcs cef'nbsp;t�tSclenioresinnos erunt, Ecclefiamq�e n�*'nbsp;niis vexabunt, fi pcccata noftra agnofcentes�^nbsp;confitencesad Deumflagrantiffimis affidui^'nbsp;qiieprecibusadhibitisconfugiamus. Popt*''nbsp;enim aduerfusPrincipem concitatio amp; fedid*�nbsp;nihil mali noninuebunt, faciuntq�e vtPrifl'nbsp;cipes fuorum contumaci� ad iniuriam ref�'nbsp;rendam pertinaci�s obdurefcant, amp; graui�*nbsp;ftomachentur� denique vt imperiorum �cnbsp;pfius ade� Ecclefixlabes acperniciestandei^nbsp;confequatur.Deuseft folus.quihistantisnbsp;lismederipoffit. Corcnim Reguminfuam^-'nbsp;Ptoucrb. nu habet, vt Sapiens illc ait, amp; ad quodcuH'nbsp;�*� quevultimmutat.atqucimpellit. Quumpr^'nbsp;uis omnisciipiditatisamp; violcnti� motibusf�'nbsp;datis, hanc tam pij �5k falutaris c�filij ratioHC��nbsp;�nibimus; Deus, quifuorumpreccs exaudit^*'nbsp;tuf^

VZ *�quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ynbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lUUU vwik** �Ji� 'fcZnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f

I uiniprxcones, non belli ciuiiis tubx, claffi-

j,ii

bquot; ad publicam pacem turbandam non canent'' (�d ad patientiam amp; refipifeentiam hortabun*nbsp;lur. Si vero data occafionecum Principibiis�nbsp;reftaratione, amp; rcligionealienisitaagerepornbsp;terunt, vt admonitionibus inftitucionibuf-qi'ie, degrauiorietiam, fi opus fit, feueritatenbsp;{Dei quidem au�oritatc �c fumma animi mo-derationc ac prudentia adbibita ) aliquid fcnbsp;confequuturos fperent: quanta maxima fierinbsp;poteritcura, fide amp; opera,etiam cumeertiffi-Wo vit�periculoineam rem incumbent. Etnbsp;hoc quidem animo ac Audio tum Apoftolos,nbsp;lt;um alios etiam Dei feruos in Principibus fiue.nbsp;compellandis, fiuead fuum officium hortan-dis f� olim geffifle prociil dubio conAat:atqucnbsp;�afan� vt nullam vnquam ab illis deheiendinbsp;�ccafionemcuiquam dederint.

Quod fi Principes obAinatis adbuc animis �dhxc prorfus occallcfcant,amp; prauis quorun-damingeniisconfiliislp corrupt! ad Ecclefiamnbsp;atnajs amp; fuppliciis pcrfcqucnd� aggrediantur:nbsp;tune

futn fc pollicituseft, rem�dia pr.-efentiC�ma �P^'^adlubebit, atqucmorum amp; ftudioruminnbsp;[fP' ^.��C'pibus noftris mutationem nobis viuisnbsp;. (ji '^'d�tibusej;cfficict : autprauaseorumvolun-

tates , fi qu� finc.continebit; aur denicp, quod i()t glori� amp; Ecclefix faluti conuenientiiis v-tiliusfj! cfT� iudicabit, idopportuniffim�feli-ciflimeq; prxftabit,

Qu�d fi vlla ab hominibusremcdiaadfer-tipotcriinr, vniifquifque,quid fui fit muncris,

�il �Sc quam perfonam fuftineat, perpendet : Epi- E/nfccfari � fcopiamp;miniftri Ecclefix, quia func verbi di-

ciim'in fuis fuggeftis ad populos concitandos,Z��'quot;* �ffi-P ad Dublicam pacem tiirbnnri,� �� nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(ntm.

16 eONTROVBRS, QALtIC. tuncGhriftiani viam hinc fibi � Dco nonnbsp;benum,t]uodgladiisamp; fclopisgeritiir.patef^nbsp;�iam efle cogitabunt, fedadfpirituale. cui^nbsp;arma h�c erunt,fides,patientia,zelus,amp; in E**'nbsp;angelii profefifione conftantia.- vnde coron^;nbsp;amp; triumphos.quos olim S.Martyres gloriofi*'nbsp;fim� confequuti funt, ipfi etiam confequa�^'nbsp;tur. Atqiie ex iis bellis eo modoadminillrat'*nbsp;effloruitveriim Chriftianorumdecus, adi�quot;'

rabilia diiiini fpiritiis in infirmis admodu�� inllriimentis amp; vafis fragilibus facinora, pei^'nbsp;catideftru�lio.viftoriain mundum parta,E^'nbsp;clefi�conftitutio, afta bellica qu� Chriftif^'nbsp;gnum per Euangelium ad vltimosvfque t*�'nbsp;tins terrarum orbis fines propagarunt. vtbf^'nbsp;uiterdicam.fapienter iaftitutibeneljj mof�*'nbsp;fiibditi, Principisignorationi, liberamap^^'nbsp;tamcp veritatisdiinn�profeffionem,(amp; duri*��nbsp;riimperioChriftianampatientiam opponefl^nbsp;omnibusa,moris,modefti�B,fiimmiffionis,i�'nbsp;que obedienti� teftimoniis illius beneuole��'nbsp;tiamfibiconciliare,conantes. Apoftoli vxof*'nbsp;biisqu� maritos c�m difficiles turn infidel**nbsp;liabercnt, itemtp miferisillis mancipiis,qigt;��'nbsp;riim etiam domini Pagani erantidc Chriftia'�^nbsp;religionis hoftes, hoc ipfum c�filium daba*�*'nbsp;Uxores, dicebatD.Petrus, fubie�tis fint fu�nbsp;vt etiainfiquino obediuntfiermoni, pervxcttit��'^nbsp;�erjationem, abfyue firmone lacrifi�t- Er D. Pau*��^nbsp;�dmonct eos qui fub iugo funt, vt fuosnbsp;nos pmni honore dignos ducant, �mni etia*^nbsp;�ffic�igenereprofequantur: qu�'d'eaeflet''*'nbsp;r� amp;certiffimaimpediendi via amp; ratio,ne*'�jnbsp;fideles Dominum blafphemarent ; fed cofl*�nbsp;.�l:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c(�'

Quod autem Dei Spiritus aliis Pub potefta-te conftitutis,Jtapr�cipiebat:illudeti�ipfuni c�filiumac pr�ceptum in rebus fimilibusdacnbsp;fubditis, qui Principes rebgioni contrari� ^d-diftos habent. Pcrmulti bac praua opinionc Ptrn-er�tnbsp;occupati perfuafum habent hsec fimul confi-ftere non pofle, Catholic� Religionis zelo te-neri, amp; Principibusabeaabhorrentibusfub-ieftos efle : Deuni item amare, amp; Regi infidclinbsp;par�re : amp; alterum cum altero ita pugnare co-tendunt, vtad religionem in priftino ftatu c�-leruandam.Principuni ,qui camn�profiten-tur.imperiumfubuertereoporteat. At Scri-pturafacralong� aliter fentitac loquitur,domnbsp;pr��ipitineo maxime pietatem Deo � nobisnbsp;debitam,amorcm, re�tam confcientiambo-quot;aqjoperaclucere.vt oinni ordination! hu-��anajfubiefti fimus; amp; Principibus noftris,nbsp;S^'anquam infidelibus, qualesnimirumtuncnbsp;'*ancquum h�c fcribcrcntur, obedientiamnbsp;�^lequiumcppr�ftemus.Quifquis aliter faciet,nbsp;S^'ctncunque tandem ad retinendam veraninbsp;f^bgionem zelum fludium�]; obtendat, camnbsp;Pl�ne conuelletatque euertet. Itaenim igna-f�s amp; via ad murmurandum aperietur,amp; blaf- ,nbsp;pliem�di.veramcij religionem,tanquam fi ho-omnium caufla elT�t, odio habendi anfanbsp;^sbebitur. Denique duo hjec turn Pietasnbsp;^cicp cultus, tu PrincipumacMagiftfatuumnbsp;H^antumuis contrariam religionem profiten-��Umobfequium amp;obfcru�tia reipfa coniun-^afunt, nee feiungi vnquam debent : vc amp;innbsp;^'5 tam difert� conceptis fententiis coniun-

I Pet 1. 8��^�*^ Reddite Cxfari, (juje (unt C,t(ar!^, if qiMDeiiltcm,Deumtimete,Re^emhonora�f.

Controuer�i� de Rege qui �t excommurti^^ tus, explicatio (^folutio : qu t doceturt^',nbsp;tommunicationem nihil ob�are poj�e,nbsp;minus pop ulus �shie^usilli e�e, dfin^nbsp;Itus ohjequio�de^ mstnere debeat,

I Am nobis de co Rege cui firpiornmvi�'*^' rum ccetu amp; facramencorum vfu inters)*'nbsp;C��rr��er ftum, agendum eft. Nam hoc quoquc f*nbsp;�^� difccptationem difputationemqtic vocatyi^'

An Regi.qui c�m fe Chriftianum profiteatu'^' lob noxam tarnen aliquam fuerit ah Eccle*�^nbsp;communionc feclufus, fiihditi par�re debeat'nbsp;H�C verb facramferipturamadeamus iterufl�nbsp;amp;audiamus.

quap�na omni ciuitatis Dei iurc priuentiii'' amp; � fidelium conciliocommcrciot]; fetludafl'nbsp;tur : vt fic amp; Ecclefia expurgetur,amp; is qui peC'nbsp;cauit, Dei indicium horrensacreformidanfinbsp;intimis fenfibusangatur, quo derefipifeend�nbsp;cogitet, exteri verb illius exemplo � pcccao^nbsp;do deterreanrbr. Huie aurem pa�iix ci'm�nbsp;Punetfet rdiqui 0,1,055, jpfi etjam Reges amp; PriH'nbsp;obnoxij flint, eft enim pars quxdai��nbsp;Ecclefiaftica: difciplinx, quxad oinnes xqu^nbsp;�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perti-

-d' di'

i)*'' jf'

5t'

,0'

�'

11' rnbsp;iti

j/ .lt;(nbsp;onbsp;\'nbsp;11

ii �

1 X P L I c A T I �. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;79

pertinet. Cumqiie Principes ad pcccandum, grauifi�m�aliqiiando , procliuesfintjfalu-tiseorum ratio id quoquc poftulat, vt, quumnbsp;�dmonitionibus folis nihilapud cos promo-Metur, ccnfurat grauioresEcclefiaftic� aducr-flis cos adhibeantur. Pij Dcum^ timentcsnbsp;Principes cas non inuiti fubicrunt, dum huicnbsp;Chnfti, ( qui Ecclcfi� fupra cxtcros oronc#nbsp;princcps eft ac moderator futnmus) falutarinbsp;p�n�. amp; , vt itadicam, virgx fua fceptra, co-ronas'qjfuas.fcipade�totosfummiferunt.In-fignia huius rei exempla extant in Theodofionbsp;linperatorc, quem D. Ambrofius ab Ecclcfia-ftico ccetuabegit, d�inaliis. Azarias ludaicinbsp;populi Rex confenlit, vt ob lcpram �rcliquonbsp;popidtr (ecund�m ordinem ibi conftitutumnbsp;fcgregaretur, ne malicontagio ad alios erna-naret. Nee pij Principes, fi quid graui�s ad-miferint, reeufabunt vnquam, qu� minus eanbsp;fibi p�na irrogetur, qux aiiis non fol�m cx-emplo fit, fed ipfis ctiam , eorum^ fubditisnbsp;faluti.

Ver�mh�cexcommunicationisp�nanon Excemmu ^�bet adiun�lam fibi bonorum proferiptio-'i^�Hiaut vllam iuris vllius priuationcm.quodnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t^'uo

�d res quidem externasattinet: quales p�-gt;1� � Magiftratu ciuilj irrogari folcnt. Eccle-fa riihil earum vnquam rerum quicquam''*^ � nbsp;*

attingit , luam iurifdiftionem � iurifdi�lio-He ciiiili prorfus diftin�tam habens : c�m

in corpora , bona , amp; alias huius vi-i� rationes : ilia verb in animas amp; confeicn-has duntaxat rationibiis fpintualibus , vim fuam omnem cxcrat �S: cxerccat. H�c di-ftinftio in Ecclcfia fenipcr obferuata fuit.

Cbridus earn Apoftolisdifert� dilig�tercp co'-mendaiiit: quih ipfefic vfurpauic,quiirr)f� fol�meftapcrt� teftificatus regnum �biim!�''�nbsp;elleexhocmundo,fed etiambonorumnbsp;fratres partitionem ne attingere quid� volu*''

than� ad carnisdeftruftionem, quo Spirin�-' indie Domini lefu feruetur. id quod fit,quiigt;��nbsp;ab Ecclefiaftica communione,extra quamnbsp;minatum tenet, extruditur. Atinhuiusexc�'nbsp;municationiscapitibus, nullum eftquode�*'nbsp;communicatumfuisbonisautpofleffionibi'*'nbsp;aut alioquouis iure priuet. fi eft paterfamilif-';nbsp;vxoramp; liberi illifubie�ticflcnon dcfinunt!��,nbsp;hecferui.fi Dominus fit; nec clientes, fi patr^'*nbsp;nus.amp;itadereliquis, Necaliterid vnquam'^nbsp;Ecclefia inftitutum vfurpatumtp conftat. ,

Excentmti Ad b�c c�m cxcommunicationis caufia-�j ntcattonit petfonam propri� rcferatur, nimir� ad ill�*�.'nbsp;^5�^ culpam,o�na etiam perfon�ipfam non tra��''nbsp;/^eet �A*�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;**_nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;...�l

interdum ita grauia amp;atrociaerunt,vtpt^ ad liberos ipfos redundent, qui inde amp; ho��*�nbsp;rum amp;. priuilegiorum, �c bonorum iaftura��nbsp;faci�tsin excommunicationever�nullon'��'nbsp;do. Etenim fipater eftadulter,autb�retic��''nbsp;autinEcclefiam contumacior, excommfi^'j

reliquis fidelibus membra conftituitamp;agno-ftit, hos Ecclefia tanto honore minime fpo-liandosc�nfet.Q�b enim hire filius bene mo-ratus, hoc fol�m nomine quod patrem fcele-ratum habeat, Sathaii� cum p�tre niancipabi-tiir,amp; � piorumc�tucxiget�r? ea eriim ex-comniuriicationis p�na �ft. Haec igit�r p�n� in eo tantum j qui aliquodpiaculumadmil�t,nbsp;hxret.

Verumenirriuero p�ha h�cqiianqu�m fit re�iquis omnibus tormentis long� grauioramp;nbsp;formidabiliori eatarnenvtfalubrisqu�dam ,nbsp;medicina ad eius qui peccauit, vtilitatemjari-quam adfcopum maxime fpeftat ; nec �a qui-dem perp�tua eft, fed tantifperdumfinemfi-^''�'*nbsp;bi propofitum c�nfeqiiuta fuefit, �fcelera-*quot;�nbsp;tuni virumadrel�pifcentiamrhelioremcp Fr�-'I gern reduxerit.Tuncenimp�naceirat,amp; fee-'I lerat�s ille.quiarefipuit.qiaiaadfeferediit.innbsp;( priftinuinftatum i amp;inillud, quoant�inDeinbsp;tiuitate, hoc eft iri Ecclefia, vtebatur, Frueb�-(J hir, ius niunicipale reftitueturi Atqueh�cnbsp;i|i eftdoftrin�excommuhicatioriisfumma.qua-� ^'111 quid�m fermo diuinus nobis proponit,nbsp;9^ialem etiam Apoftoli in prim�ua �cclefi�nbsp;,0i bbferiiarunt.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r

,,j Exhisigitiirvid�amusanPrihcipi.qiiia�x- ' ��i c�mm�nicatus fit ; fuum iuS in regnum per-fuaitemimp�randiauctontas. Anctiam ^^nbsp;fubditi, ilhusquotenentur obfequij amp; ohe-dienti� legib�s fol�i merito poffint; Facilenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�

quidem hinc colligere eft n�llo modo p�fte, fUt, j,(, tcclefiaenim, qu�infimor�metiambona �cnbsp;jO* PoiTeffiones hec trad�rc, nec curare f�let;nbsp;^((i huriquairi fibi tantum arr�gabit, vt vel denbsp;gli'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F r�griari-i

Si CONTROVERS. GAELIC.

rcgnantli iure aliquid attingat, vel de Rcgiif** opilius.pofTenionibus, amp; poteftate quicqiiaf��nbsp;ftatuac: hoc fan�conl�lio, vtfuaipfisadim�tinbsp;qu� inalios deinde transferre velit. Hue 3^'nbsp;cedit, qu�d fi hoc ita fe haheret, deterior fo'nbsp;ret Reguni, qu�m viliffimorum quorumqi**nbsp;conditio: necefieep effet, vtexcommunicat'*�nbsp;nouam quandam naturaminducret, fi Reg''nbsp;bus, illiusvi, facilitates �Sfiuratollcrcntur,nbsp;jjjj ver� minim�. Maxima autem incom'nbsp;mtefua , grauiffimiqiie cafus neceffario conl�'nbsp;in rcgnifi (Ximperilspotulimun�*nbsp;idqj contra proprio

tionisfines, vcrumq�evfum.huncftilicct,** eoriim qui peccarunt faluti, amp; Ecclefi� digo*'nbsp;tatiatquevtilitaticonfulatur. C�menim R�'nbsp;gibus hoc fit innattim, vtdebitum fibi honf'nbsp;remin alterum transferri agerrim�omniui��nbsp;ferant: fi quis ob noxam aliquam aiidcfdnbsp;fuuni ipfis feeptrum cxcommunicationisnbsp;eripcrc, non effet hoc profeft�eorum moH*'nbsp;reanimos , amp; ad modefiiam temperantiani'nbsp;que reduccre. fed ad furorcmpoti�s adiget�'nbsp;amp;ad violenta exitiofaq�c confilia fufcipieH'nbsp;da concitare: denique ad grauiora long� ai'nbsp;queatrociora flagitia patranila pr�cipitesnbsp;gere pori�s , qu�m fua fedignitatefpoliarilKnbsp;gtlUtb nant. Exlitefarum monimentisconftat.qiio*nbsp;�Kctmmu- bella, quant�q; clades in orbemterrarumi��'nbsp;ue�t�fint, quandocunqiic tentari c�p�u��.nbsp;mncifes gfl. yj Principes de fuo throno deturbaref'nbsp;tur. Hoc igitur iterum fi tentarctur,nbsp;quidemeert�C�des,fiinguiniseffufio , ruin*'nbsp;infignes calamitates amp; va�itatcs horrent^^nbsp;no�

�011 fine totius Ecclcfixfubucrf�onisper�cu-lo nafcerentur. Ailefu Chrifti Domini noftri Ecclcf�a tot tantorumq�e molorum caufianbsp;o�quam efle volet, quippc eodem cum fpon-fo�ioingenioprxdita ,lenis videlicet, pacifi-ca, quictifq�c amp; vtilitatis omnium ftudiofa amp;nbsp;�mans. Prxtcrea p�na ad alios qu�m ad eum,nbsp;qui effet excommunicatus, perueniret. Namnbsp;Malius in Regio folio collocaretur, id eins, quinbsp;excoramunicatione ilia fuiffet multatus fuc-ceflbribus.qMipij fortafleeffen t, non reftitue-rctur: contra qu�m de refto excommunica-lionisvfudiximus.

Aliuditem incommodum.Poftquam enim Rex per excommunicationem loco motus ef-fet, f� viccmfuam non fine accrbiflimoaniminbsp;fenfu dolcnsad reftam viuendi rationem Deinbsp;fe bencficioconucrteret,nonpoffettuneEc-clefia reftitutionem fui in integrum illi rccu-fare. At alius interimauftoritatemamp;imperium teneret, �quo, pro infita in iis, qui regninbsp;gubcrnacula vel extremis, vtdicitur, digitisnbsp;��igerunt, regnandi cupiditate, vix vnquamnbsp;^oelli poffet. Et iniuria atrociffima, amp;gra-nior fan�qu�mvtfacil�fanaripoffet: ex quanbsp;oimirum in iuris vfurpati reftitutionc, cuinbsp;�cclefia nulium remedium adferre poffet,nbsp;oiaxima bella necelTari� confequerentur.nbsp;Hxc omnia incommoda malaq�evn� cumnbsp;veroexcommunicationis vfu fatis probantnbsp;pec Principem licet cxcommunicatum abnbsp;imperio efle fummouendnm , nec fubdi-rosfidei �Stobfequijlegibusfoluendos. Quodnbsp;�tiam hiftorix Eccl�fiaftic� �a vfurpatumnbsp;E � efle

TheaJalit cfledoccnt.Dc Tlicot^oficImperatorc loqiif' J D, Ambrofiusillifacris intef;nbsp;dixit, neccoronamillid'etraxit, nec impcf*nbsp;fubditosabomni parendi necefsitate.qua aH'nbsp;tea tenebantur, liberos efle pronunciauit. f�'�nbsp;feiieritate hacEcclefiafticavtcns, eumtarne'�nbsp;perhonorific� fcmpcr compellaiiit tanquai�*nbsp;Impcratorem, atcp eum vc Rmm fumm� da'nbsp;minum atque principem agnouit,amp; coluit.A'nbsp;lij eniin praettr ilium, e�dem cxc�municatia'nbsp;nis p�nam fubierunt, nonnulli ob hasrcfi^'nbsp;quidam ob tyrannicaaliqiiotfacinora.vtini��nbsp;ipfe etiam Theodofij filius Arcadius : fed �nbsp;excommunicationis quicquam deillorum'��nbsp;fuos auftoritate amp; imperio detraftum cfle.i�^nbsp;movnqiiamputauit.

Tonttficitm in Reyim Princifum ntunica�one, vt fuo tn�/perto priuet.ti^^'nbsp;nbu�ts,

ADuerfuseam, quam modbattulimusa�^; communicationis do�trinam, Pontifi^*nbsp;Romani banc ab aliquot f�culis opifl*'�^nbsp;nem fparferunt, Principem quem cxcomo�*�nbsp;nicauerint,fuoiurefpoli�dumefre,illius(p�'^nbsp;gnum direptioni exponendum. Idcp itanbsp;tra plurimoslmperatoresfaftitar�t, amp; eora^nbsp;fubditoshocpa�to ad defe�tionem incitarV^nbsp;itemcp aduerfusalios.tum in Italia,tum ali*�nbsp;locis Reges ac Principes, ac pr�cipu� Naua^,nbsp;Regem huiufce proaiium, qui per Regemnbsp;Ipam� regno fuo Ipoliatusfuit. Quod etia^�jj,

Reges noftrostentarunt. Illiautem in plan� flint repudiandi, �c miiitis qiiidemnbsp;^ecaufsis.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�,ca,.o

Primiim id fit praeter reftum excommuni- cumthdi *3tionis vfum, qiialis in facrafcriptiiratradi- faeunti^.nbsp;��s, (St � piis Patribus noftris in prifca Ecclefia i.nbsp;^bferuatus fuit, Vt�etiam huic Paparum con-filio conatuitjj per oinnts xtates ac temporanbsp;multis Epifcopis aliifqiie clariflimis viris,nbsp;^Um in hoc regno , turn in Germania (St a-^�isetiam in locis reftitum repugnatumquenbsp;fuit.

Secundo, h�cPaparum propofitioamp;fen- it. *cntiaexeo fonte, ex quo nihil vnquampuri Pontifidnbsp;^nceriqiie manare poterit, nempc exnbsp;uianifeftiffimaip ambitione, atq; terrenx do-�Uinationisconftituendx, amp;vna totius Chri-ftianiorbisfuo imperio fubiiciendi cupidita-*2manauic, vtanteaiam diximus. Adideniirtnbsp;^ufequendum viahxc opportunifsimaamp; ma-*'m� compendiaria videbatur, fi quis Prin-^^psipforumconfiliisoppoaere fe vellet, di-^^'uiiftudexcommunicationis fulme ineuinnbsp;eia�ulari , hominefque eo adducere,nbsp;ctederent fe illius excommunicationis vinbsp;*uomni obfequij fidelitatis'qjerga fuosPrin-^�'Pesiure exemtos efie, pofle'q; alios, in quosnbsp;*'Uperium transferrent, arceflere. Vnufquif-*1^�6 tamominofumamp;finiftrum fulmenani-�^ohorrebat, nec erat quifquam, qui tantonbsp;^^rrorcperciilfus,caput, animumejj non de-�'�uteret,ad Paparum pedes fe abiiceret, cre-fulaincpillorum deofcularetur. Sedtantah�cnbsp;�'^gt;'ogantia,tum�pii Epifcopi,Dei(pcultuia(d-^*'^ti,re�ta, quahsinfacrafcriptura prxfcripu

cft.officij regula;tum ab Apoftolor�.coruna^? fiiccefTorum, amp;illorum ctiamipforum.qij*nbsp;primi Ecclefix Roman�prxfuerunt.cxempl�*nbsp;longifi�m� abcft�

JU. Terti� Papx non funtaudiendi, quumlt;^* XxcorMmit excommunicatione italoquuntnr'.qu�d fuf'nbsp;mcAtttnts damentaquibusnituntur, omnino faJfanbsp;^'ewtf. EaauteminipforumCanonibiiscontinentilf'nbsp;Qyin nuper Papa Sixtus Regem h�cnoftrui*��nbsp;defunftum Condxum Principem itliuscof'nbsp;fobrinum , denique Henricumtertium df'nbsp;mortuLim excommunicacurus.illain fuis bul'nbsp;lisadhibuit: vt nobisfcilicetperfuadercta^'nbsp;que confirmarct fc pro fuoiurc cos excou^'nbsp;muatcare pofic,amp; res facrasillorum regno i�'nbsp;terdicere. In iisprim�m proponit duos exnbsp;era fcripturalocos, deinde poteftatem, quai�'nbsp;fibi efle ab omnibus concedendamanimu��nbsp;fuuminducit, nimirum ciim D.Petri ficfu^'nbsp;ccflbr,fumraamfibieflc in omnia totiusorb*'nbsp;imperia, r�gna, amp;principatusau�loritatci^nbsp;cuius fiduci� pofiiedeiisproanimi fuilibid*'nbsp;ne confiituere.At id omne falfiim eft.

Primtulot Primus facr� fcriptura: locus ex D, PaU^ cut quo Pa fumtus eft �. Epiftol. ad Corinth, his terbi�nbsp;ex- incarneincedentes, fecundtim earnemnongeri^�^nbsp;�at�^nemnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mtlitix tio^rx tioH carnalia

frobant. dinitiitus Valida, (y ad fubi^erponem munif^ a.CoMo. num) dum ratiocinationes ettertimi�, emntrnrnbsp;fublimitatem, tjux extollitur aduerji� ct^nilioH^^inbsp;Dei, amp; captluamducimui omnemcegitationeit�^inbsp;ebediendum chri�o, paratum habemtu,nbsp;vindicemus omnem cantumaciam , po�ruatnnbsp;pi�ta fuerit ve�ra ebedientia, EaipraruntAp*^

ftoIiverba.Ecquidver� cxiis elici potcft.vn-id cfi�ciatur quod Papaeanimoamp;cogita-f one fibi ipfis fingunt.omnem fc in omnia aii-ftoritatetn habere,qua Reges ac Principes ex-ComiTiunicarc , amp; fua excommunicationis tuHa de fua fedeftatuqiie demouerc, eorum- 'nbsp;que fubdicos eo, quo tenentur,fidei, fummif-fionisq; nexu liberarepofsint ? Apoftolus au-tein manifelio de Euangclijprxdicationclo- yeriirmanbsp;quitur, cuius effefta funtomnemfublimita- �./�.-��/�nbsp;tciii deprimere, tfchominumcogitationeso-hedi�tix Chrifti fubiicere: atque.li contr� ob-fiftatur.vim facere,vt Chrifti regnumftabilia-tur. Sedquoniam tales EuangelijefFeiftusfuntnbsp;plan�admirabiles, totaqiie fummorumquo-rumquc Monarcharumin fuis omnibus prx-liis, vrbium, arciumque obhdionibus vis lt;Scnbsp;potentia prxiis nulla eft .dicendi genera fimi-litudinc quadaminde tranftulit, vt Iplendi-diore amp; ornatiore oratione eiufmodi cfFeftusnbsp;cxprimeret, qui propri�funt virtus diuini fpi-gt;^itus,per quern fit, ne Euangelij praedicatio irrita fit amp; inanis. Hi autem cfFeiftus in fideliumnbsp;�oimis prim�ni videntur.

Quum enira Euangclium annuntiatur, fi quafitiniisfupcrbia amp; arrogantia (vt omni- efftdut,nbsp;bus bominibus infita hxc efle � natura confi�t) fi qua prauaopinio,fi quod nefarium confilium penitus infixum, Euangelium, diuininbsp;fpiritus, qui vim fuamprofert, virtuteeao-mniafuperat, d�bilit�t, frangit; ficq; omnitnbsp;altitude abiicitur, amp; fubiicitur , vt Chrifti imperiofummittatur, amp; cedat. Ne long�nbsp;abearaus , eius rei in ipfo D, Paulo fpecimen

videre eft.Eratenim Ecclefixpcrfequutor,ar^ rogas l�harifxiis, qui minis amp; c�dibus inflaiT�' 'nbsp;matus cum manu contra difcipulos Domiquot;-contendebat, vt fcvipturalqquitur. b�cerlt;�lt;:nbsp;ilia fublimitas aduerfus Dei cognitionemnbsp;cfFereqs. quid tumpoftea?ChriftusIqquiturlt;nbsp;�uangeliuni D.Paulopatefit. illc continuo viinbsp;huius fermonisproftcrnitur, amp; quaficaptiuufnbsp;ad Cbrifti obfequium �ompellitur. IlluHnbsp;ipfum eftquod Prqphetx, fed aliis verbis prarlt;nbsp;diceban tfere aliquando.nempe quum Euan* (nbsp;gclium annunciaretur, vt excelfa amp; curua O'nbsp;mniaqcprimerentur, quo iter rcftum fieret:nbsp;vtlupi, leones, �S:aliacfer�immanifiim� na*nbsp;turam fuam exuerent : hoc ert, vt ing�nia ho-minum ve! contumaciffimorum admirabilinbsp;quodam modo niutarentur,amp; fnmma cum a-nimialacritatcacfummiffiqne Chrifti iuguiflnbsp;fubirent, obedientiamq�e Hli pr�ftarent.nbsp;Prxterea fi forte Diabolus Euangelioqbnita-tur, fi hxrefes velut arcesquafdam , quibu*nbsp;jnftruftusfefeChrillo opponat.excitet : tunSnbsp;etiam Euangelij pr�dicatio fuam vim depro-mitamp;edit. Eftenimlux, qu�fuofplendo-rc denfiffimas quafque erroris amp; ignoranti:^nbsp;tcnebras ex animis noftris difpellit: Tonitriinbsp;eft, quod has omnesarecs deturbat amp; affligit:nbsp;yis eil amp;.fapientia, qu� omnia Sathanx.illiuf-g�eminiftrorumconfilia diffipat atque irri'nbsp;t�facit.idquod.c�m prim�mApoftoliEuSgC'nbsp;l^i� ann�ciare c�per�t, euqnilTe vifum cR. RC'nbsp;ligiones.n.falf�, qu�tamfirmis fundamentisnbsp;iamdudum niti, diuturn�q; futurx videban-tur.tunc deficere c�pcrunt: hxrefes.quafc�iquot;'nbsp;gueSath�inuehcbat, difeuffj funt. in Samarianbsp;Simoquot;

i Sinion quidam,qui prxftigiisfuis mentes Iio-�Tiiniimirretitastenebat, amp; velutiDcusalter ^abebatur, monient� perccllitiiramp; concidit,nbsp;togitur'qjfeCliriflofubpiittere. inter Gr�cosnbsp;pr�clarailla, quatantoper� gloriabanturatq}

' sfferebantur, fapientiatota�Philofophorum fcholis moment�euanuit. tyranni ip(� tanta,nbsp;Sn� in martyribiis cernebatur , Dei virtutcnbsp;Perculfi.obftupefcebant. Nimiriim vaticinatinbsp;ho� ecant Prophets futurum, vt Chriftus vir-gaoris fui terram per�uteret, tSc fpiritu labio-Purn fuorum impiuminterheeret. ea fuerc A-pollolorum.amp; eorum fucc�i�orum arma.pr.r-^laracpriiinifterii Euangelici facinora, ad de-^Mtiendas amp; euertendas munitiones,i3lt;omncsnbsp;'ogitationesChnftiobfcquiofubmittendas. . , .nbsp;P-loanncsChryfoftomus, D. Ambroluis, j.^ot �quot;nbsp;��iEccIel�x Dodores hune locum ita inter- chtyfoft.nbsp;P�etantur : ac potifsimum D. Ambrofius his ibidtn�.nbsp;Verbisvtitur: Ar}najpiritua!ia,6des esl incorruptnbsp;f^^dicatc�U�. Atcam, quam Pap� exhocloconbsp;attribuunt poteftatem, nulJp modo me-J^'nerunt�monefomniaruntquidem. Ad-quot;*cquum Ecclcl�aconftitutaeft, omnes, quinbsp;ea �hriftiani nominantur.non femper ben�

�aqrati, re�te'qj morigeri erunt.In quiliufdam �iiquando merit elatio, altitudo'qjanimini-�aaia, atque aduerfusadmonitionescontiima-*ia, vt D. Paulus de Corinthiorum permultisnbsp;^onquerebatur. Tune verb vn� cum Euange-^ii prsdicatione.alia etiam eft ratio ad coercennbsp;*iani damnandamljj iftam pcrtinaciam effica-eifsima, nempe excommunicatio, minifteriinbsp;Euangebeipars , Apollolisamp;eorumpofterisnbsp;quam D.Paulusvirgaminterdumnbsp;F ynbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;appel-

oppenat,amp; quxctiain pervindi�lam.quam ai^' � c�tra omnem pcrti�aciam paratam cfl~e,figni' 'nbsp;ficati�r.Sed illius vfus talis omnino eft.qualen^ 'nbsp;iam antea explicauimiis. Atqj in eate Epifcop� :nbsp;r��Kcnm Romani maiorem qu�m reliqui Epifcopi ,nbsp;Rnm. nin Paftorcs in fno quiq; grege auftoritatem n�l�nbsp;jjj, eateniishabere ccH'inbsp;e/M ejua fendifunt, quatenusper Euangelii prx'dicatia'nbsp;ijuoru. fjjj� maxim� hanc vim habet,cam excf'lnbsp;cent. Vtcunque fe res habeat, nihi) profeftonbsp;hoe loco erui poteft.vnde amp; Reges excommi*'nbsp;nicarc,amp; per cxcommimicationem defiiofta'nbsp;lu deturbareliceat. D. Paulus de co quod h**nbsp;erat muneris.quod tune exercebat.illic loqu''nbsp;tur. nee putandum euiquam eft, aut plnresau'nbsp;maicres Euangelii frw�lus vnqu� fuifle.qu�n�nbsp;tunc temporis. Quamnamautemfublimitaquot;nbsp;tem,amp; principatum, quam etiam arcem�nobj*nbsp;ipli prof�rant,qu� � D. Paulo vi excommunj'nbsp;cationis deeufTa dirutaljj fuerit? aut quem pP'nbsp;uatum, ctiaminfimxfortis hominem, qiii^*�nbsp;eodem D. Paulo aut reliquis Apoftolis ift*quot;*nbsp;exc�municationis nomine,fuerit fuis bonisnbsp;poflefsionibus priuatus?

Alterlocuseftapudlerem.cap.i, vhiPf^' pheta ait: Et mi�t Dominusma.numnbsp;Utigite^�e os meum. Dominus inquamnbsp;ad me'. Eccepofii verba meainostuum.nbsp;de, con�itut te�tper gentes �quot; ret�^nbsp;vt euelLis , vt dtruas, (ir difperdas, acii^'nbsp;moliaristvt adi�ccs plantes. Pap�cxh^^

loco Principes de fuo ftatu demoucndi, fiib-ditosaddefeftionem concitandi, qiiamciin-quein regnisamp;imperiismutationem volent, perfiia fulmina amp; excommunicationcs cfh-ciendi potcftatem fibi arripiunt: veriim quonbsp;Homilie aut iure ? ld enim de leremia: voca-tione amp; de auftoritate , quam Deus illi da-fcat, propri� dicebatur. Excommunicatie�.nbsp;Hibus igitur in Reges amp; Principes contortis,nbsp;�iufmodi rautatio � leremia primfiin facienda fuit. At vbi tandem id leremias feciflenbsp;dicitur ? Quamobrem aliam liuius loei fen- Hieron.innbsp;lentiam efiencceflceft.D. Hieronymusait.ad lercm.nbsp;Veram huius loei fententiam intelligendamnbsp;alium efle coniiingendum , qui capite eiuC.nbsp;dem Prophetat z�. extat�cuius lisec verba funt:nbsp;Sume citlicent vint-furoris huiui �c manit 1nbsp;propina, ilium gentibta, ad oj,uainbsp;fgomittote, �'f�ibient, ^trement,dri�[a-^icnt � facie gladii , quem ego mttto contra

Et accept calicem de manu,(^c. His ergo �ocisdocemur, lercmiam � Deo conftitutumnbsp;fuilTc, vt illius indicia �Scvindiftasregnolu-daico aliisqiie finitimis, qux illic nominan-*ur, impendentes indiccret. Idem quoquenbsp;�fai�, Ezechieli, aliisqiie Prophetis mandatum fuit- Hat pratdiftiones �leremia enun-�^iatz fuerunt, quarum cfFe�lus paul� p�ftnbsp;��fequuti funt. Chaldxi n.irruptionc fafta.eanbsp;�niniar�gnacuellerunt. Attp itaaccipi�dum,nbsp;^uodleremizdiftumerar, � Deodelegatumnbsp;*�nc obcaufam fuifl'c.vteueileretac dirnerct.-

qua- poreexercetur. Nec Papa ipfehanefibipote' r.nufpote -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;� �nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:

�atera Ua

teat.

lt;Sr omnibus illisgentibusfuroriscalicem, Deusillitradidcrac,propinaret. Quod finbsp;Ecclcl�a: Palloribus 6c. miniftris idem quoq��nbsp;dicendumvidctiir, vtr�gnaeiiellantamp;dirU'nbsp;antiidaliter nee fieri necintelligipoteft , ni(*nbsp;qnatenusDeifermonemannunciant, qui vl'nbsp;tionis comminationem aduerfus populosnbsp;r�gna,qux Deo minim�obediunt.difertis vefnbsp;biscontinsc : eaipvltiofuoamp;pr�ftitutotcm'nbsp;hatemfumeremerit� poflet, nifidiuini verb*nbsp;prxeoeffet. Etcnim leremi� nominatiraho**nbsp;dicitin: Ectepofniverbameaiitosthum, Quirtnbsp;etiam in co ipfo maiorempoteftatemnullarrtnbsp;baberet.qu�m quiuis alius Epifeopus, qui De*nbsp;fermonemipfequoqucannuntiaret. Sedqiirtnbsp;Roma fuas bullas emittit, Principes exconi'nbsp;municat, 6c fubditorum, quos ipfe concitauitgt;nbsp;coniuratione , fuaillis imperia eripere coni'nbsp;tur; quid hoc coniunftum 6c commune ha'nbsp;bet cum iis,qux turn Ieremias,tum caiteri Prrtnbsp;phetx tarn fanCl� prxftiterunt?

..aliuJ Pa

par� fay mentum fumunt , quo firmi�s fefaftentent* damenta. affirmantq; fibi in omnes totius orbis Ecek'nbsp;fias,Principatusamp; r�gna,non au�loritateni fo'nbsp;liim, fed etiam imperium effe, quod Petri fin^nbsp;fucceffbres,acproindeprofuoiurc poffePriti'nbsp;cipcs cxcommunicare, 6c fuam iisdominatio'nbsp;nemadimere, quandolibitum cunquefuerit.nbsp;Non longahicdifputationead ciufmodieuef-iuertitur t^*^*^***^ f**r*lt;^�**'''*sf**^*�*'*^ opus eff. Expenda'nbsp;niustantummodo cuius fit generis amp; naturenbsp;Chrirti regnum, tSc Ecclefixgubernatio, quoi!nbsp;illiusiEpii'coporum atque miniltrorum mU'nbsp;niiS�

i niis,vri qiiidem cxDci vciBopratfcriptumelb f Auodnam fuerit totiim Apollolorum miiii-� fterium atque adminiftratio. qu� item primo-', rum Epifcoporum in fuo muncrc fungendonbsp;i 1 forma amp; ratio: quid boni illi Patres feccrintacnbsp;5 rent, ne quisfummamhancau�toritatemlibi inbsp;! arrogaret� quanto Temper op�r�,quantaqjvo-quot; teboniomnes contenderint aducrfus Papas,nbsp;� SU�tantuiurisinaliosvfurparent, quidGr�-i �orum amp;hodiepler�queChriftianorum Eu-: rop�orum Ecclefixcontratam iniquam vfur-I pationem teftificenturacprofiteantur. hoe V-I ) ^Um fatismomentiiamp;viriumhabebit ad fun-1 i ^ituseuellendam ac diruendam iftam Papar�nbsp;I I �Uomnes amp; omnia poteftatem fummam, qua

Si fuccefsionis D. Petri nomine in earn tan-'�ni potertatem vener�t.- in quo ver� dici funtPetrofuccefsifle? amp; vt fucceflerint,nbsp;�'ier�tneiurif�ccederc.quod ille nunqu.� ba- '

' k. � nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-11nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i l' o �tnomoa�t

j �Uit,nunquahabereoptauitr Nonediiertisamp;� ' ^uccptisad care verbis prohiber iis,qEccIel�tenbsp;I ��oderand� prxfeiSilunt.ne Chrifti cleris do-I r��tur? Illeq; adco ipfei�c presbyterum cogno-�T'inans, vn�cumreliquis, amp; eorum fe fociumnbsp;Pr�dicans, annon eandem cum illis i�bi legemnbsp;*^^uenecefsitatemimoonit, crecem Dei fuae

facramcnto fidei nexos liberareinaniinoh^' buicfContr�.quanta cura �c ftudio in l uis Ep*''nbsp;ftolis pr�cipit.vt fuos omnes Principes hono^nbsp;rent.illisqjquamIibetPaganismorcm g�rant�nbsp;Atq; h�c poteftacis illius, quam fibiarrogati^�inbsp;infirmatio efto.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Matm Poftquam autem ifta Paparum opinio iquot; kella tx medium addudtafuic, iiq�c fua ilia aducrfn*nbsp;Pontif.ex- Germani�lmpcratores.aliostp Principes,in^'nbsp;��2OT��/- mo amp; in nollros Reges excomunicatione vt*nbsp;er- eceperunt, continuo bellainteftina amp;difcidi*nbsp;interChriftianos exorta funt. Quare fatis bin^nbsp;argumentiamp;caulFxeftad tantum excommU'nbsp;nicationis iftius abufura detellandum, quipp^nbsp;manifeftamtyrannidem , atqueregnorunK^nbsp;Impcriorum ruinam.

Qu�d fi velimusillonim Canones inlpic�' rc amp; paulo att�ti�s difpicere, vt feiamus, quo'nbsp;modo banc potellatemexcrcuerint, quoani'nbsp;miimpetuamp; furore fuaanathematain Print*'nbsp;pes ciaculati fint , quo ftylo ea excrcueriiit'nbsp;nemo cert� exiftet, qui non animo totus hoiquot;'nbsp;rcat- Dicam hoc dfitaxat exempli caufla, quo�nbsp;,in Franeix noftrx Chronicis feriptum eftnbsp;VIII. Is Philippum Pulchrumnbsp;,, �nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Resibus noftris vnum excommunicauit ,

inunte^i- fuosquc onines ad quartani vfque pi'�' z�/.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;geniemdirisdeuouit, reliquiisetiamamp;cru�^

Exeammu alt;^hgt;bitis.Eiufmodi autemCanonum fornii*' nicattania la trita amp; vulgata hxc eft,Vt Principes amp; Reg��nbsp;cum tota corumftirpe,regnis,principatibusi^^nbsp;farmttlot imperiis, qu� tenent: omni etiam regno, di*'nbsp;cacui.�: vllis omnino honoribus ac rebus ft*�'nbsp;ced�diiure priuatos efle,edicat:eorumfubd*'nbsp;OS, clientibus omnimunerisamp;officiiiurel*'nbsp;bcratiS�

^'ctancamp;grauicerinterminanturncquifquarn quot;s obtemp�rer , connc�entes �Stcolligante*nbsp;(ficenimloquuntur) vnaeadem'qjexcommu-�I'catione cos , qui in prillina erga cos fide amp;nbsp;officio permanebunt. Stylus hi'c eftaefor-*^3, qiiain profcribcndisperexcomniunica-*'onemPrincipibusvtivulgofolent. Confe-f^niiis autem hoc fcribendi genus cum eo fer-�''oncjquem.quum dcPrincipibnsagitur,Deinbsp;spiritus in Prophetarum amp; ApoftoJorum fcri-Pfishabere folet. Arque hoc confidercmusnbsp;S^is in Dei Ecclefiaexcommunicationis fuc-��'tvfus, quis ctiam finis : ecquid vnquamnbsp;'^vfqiiamtam difsimileac difientaneumre-P^i'iri pofsir. Nec paruum eft ad ram audaxnbsp;^perniciofum Pontificum noftrorum aducr-Principes confilium fpernendum amp; infir-J?^ndum, argumentum , qu�d huius regninbsp;^hol� amp; trium ordinum conuentus ad earnnbsp;habiti (vtPatrumetianmoftroruin mc-'quot;'^ria LudouiciXII. tempore) eifemperre-^'^S�larint, arque agnouerint, requeipfacom-^��barint, contra qiiam Paparum excommii-quot;.��^�tionibus �c interdiiftionib* ftatutum Cm-effet,nihilominus fuos Reges amp; Prin-''P�samandos,colendos,fuumq�eillis obfe-

I inbsp;lUIll V1U1VVXU1U3,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

quipaululumadidmihitemporis dabuntlt; j animoattentoatque ab omniaffeftii (qui ft'lnbsp;peobftat.quo min�sderealiquapropoi�cafnnbsp;ft� iudicarc pofsimus) vacuo, ca qux funi^�nbsp;.^tjuibat h�callaturus,excipient. De bis quidemnbsp;�exvzZi�j-accufatur; fed non quiconque eft reus, id��nbsp;reticmac- confciusamp; noxius. Qui h�c crimina innbsp;tu.(itur zj- dilifn proferunt.iidefunt Regishoftes. Caijhnbsp;fx verb eorum c�l�rigendorum hx funt, qi'ynbsp;fpcrent Regis amp; fubditorum difcidio ac d'J?nbsp;fcnfion�fa�ta, ilium � fuis reieft� exclufuu�fnbsp;iri, vtineiuslocumipfifubftitilantur. Ei^^'nbsp;modi autem criminationes fufpeftx eftenbsp;bent, abiisprxcipu�iJlat�, qui rem aliensquot;��'nbsp;inquaninulliimiushabent, amp; quant alia'!nbsp;ConfequinonpolTunt, quolurcquaq;inif^�nbsp;i.Reg.zii vfurparc volunt. Achab Rexlfraelis vitinbsp;bothilfraelitxinbiabat. Eaincum obtin*^^nbsp;aliarationenon poffet, falli teftes fuboriia�^nbsp;' tur, quiblafphemixeuiTiaccufent. quodp^^nbsp;inde tunc eratac fi quishxrefeosnuncac*:^nbsp;fcturi Viahxe fuit facilinia ae breuifsnna,lt;l^^|

CAPVT XI.

X Vperiores quxftiones paulb pluribus '^dandxmiliifiierunt, quoddeiis nona^'nbsp;modum plan�interomnesconftet t c�ninbsp;men in eo, quodad Regem attinet, nihil op**)nbsp;efte videretur. NamDeibeneficio neque^nbsp;hxreticus,ncque vel � piorum ccetu,vcl Cad'^nbsp;f�rrivfufecl�fus, vtfpero meprobaturuni*�^nbsp;animoattentoatque ab omniaffeAu (qui j

I Inbsp;i

(

1 i

� i

Vitis amp; vita fimul illi eriperentur.Et qu� fee� �5�^aregnandi libido fingere ac comminifci nonbsp;�let,fi alite�v�ti compos fieri non pofsit?Scd Religianinbsp;4�od ad religionem maxim� attinet, amp; in au- 7�-�nbsp;pienda accufatione facilitas, amp; in ea credendanbsp;nbsp;nbsp;ntceat,

�^uitas admodum perniciofa funt. Nam quia ''nusquifcpprofuoinreligionemftudio valdenbsp;pietuit,ne quid illi detrahatur, quum prim�mnbsp;d aduerfus earn quippi� effutierit, tur-ftatim cxcitantur, permouentur homines,nbsp;animis prsetcr rationem veritatem'cp afhci-y^tur. Sathan verb anla hac cupid�arrepta,nbsp;�ftahominumnimiscrcdulorurn facilitate le-^'tatecp abutitur ad perfuadendum homini-��! PUs hajrel�os notam pientifsimis etiamvirisnbsp;J Mam, veram tarnen iuftamlp elTe, Huiusnbsp;jJI ��siextant exempla in Chrifto, qui ab inimicisnbsp;blafphemia,hoceft,dehaerefi,vthodievul-?oaominatur,accufatus fuit. Vulgus veritatisnbsp;'fiioratione accufatoribus affcntitur, veramnbsp;'�eaccufationemcredit, amp; infanis�lamori-j fuis efficit, vtChriftusin crucem tollatur.

.�^sm D.Stepbanofa�lumfuit, quo etiam ab^^ g '��iftiicis de blalphemia amp;h�refiaduerfusle-^Mpoftulatopopulus id libentifsim� credi-Meumlp lapidibus obruit.De Apoftolis idemnbsp;''linin� faftum.Poftea item in Chriftiana Ec-'-sfiatumAthanafius.tumpiial�Epifcopih�-fsleos adhuncmodumaccufabantur , amp; iftanbsp;''^Igi facilitate,non a�t vlla fua culpa,in Impe-*^��orum atque populi odium offenfionemcpnbsp;Miebant. Etveroquumdelud�isfermoeftnbsp;��tquxftio , red� quidemamp;m�rit� illorumnbsp;credendo inimicis leuitatem vituperamus.

^�rum igiturexemplo, iudicioq�eadhibito Gnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;affen-

ri � nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

J �'�uftam, ,1)1 ��'i extant

'�I

11'

�k

11'

1�'

,'igt;

ri'

�f' 0lt;

'JI

�� CONTROV�RS. �Ame. aflenfutn lubricum �c prascipit�m firme fuft*'nbsp;neamus.

Caritas, qua inter nos deuinfticfl'edeH'' r�credea- mus, docerenosfuadetctjj d�bet, vtnonfo'nbsp;�um c� l�mtemer� non credamus eaefle,qu� deprO'�nbsp;��Cor.ij, ximisdicuntur, fedetiam nefufpicemurqui-'nbsp;dem, nifiexcircumfpeftioncaliqna, �Staccu-rata confideratione de re tota nobis conft�''nbsp;c�minaliisrebusomnibus, tum maxime i�nbsp;religione, in quamultiamp; rciipfiusignoratio'nbsp;ne, amp; ingeniiinfirmitate multa peccant, noUnbsp;autemmalamente, mal�ueanimo. Quatfl'nbsp;obrem feripturafacra nos fxpe admonetnbsp;lum ita damnandum.vt interim mutuas infif'nbsp;mit�tesperferamus , vt nihil temer�indic�'nbsp;Roni,t4.amp;mus, vtdefratribus, qui aliter qu�m nosnbsp;is. re aliqua fentiunt, me�i�s femperfpereniuS'nbsp;Gal.6. Quum quisaceufatur,r�gul� flint, quibus if'nbsp;Phil.J,nbsp;nbsp;nbsp;genia amp; opiniones difeernantur : atque M

regul� proponend� in medium funt , amp; a** eas, rei, de qua agitur , difquifitio placid'^nbsp;animis reuocanda � non autem c�co anii�*nbsp;motu ac temerario , caufl�q�e nec exeufl^�nbsp;ncc perfpeftaad rei vel perfon�alicuiuscoi�quot;'nbsp;demnationem feftinandum. Qubd finbsp;candorcni beneuokntiamq�e amp; prudenH'nbsp;am in minimorum etiam , qunm accufafl'nbsp;tur, controuerliis accurat� examinandisad'nbsp;hibere debemus� mult� cert� magis in cau*'nbsp;fis Principum. Nam honor amp; obf�ruant'^�nbsp;qua eos ex Dei pr�cepto colere debemiis,nbsp;nimos ita nofiros occuparc debet, vt inin��.'nbsp;cas noftrisnon facile fit contrarias in iis op*'nbsp;niones infercre. Et qiiidem fa era feript��^nbsp;dlt;e Piincipibus hoc aominatimcauct amp; p*'?*

1' :6nbsp;iHnbsp;r

S' r

�l ilt;

��p�t. Quum cnim lcx diuina Jicir, Prz�. ��olt;�.2J. popuk tui noH maledice! non intczAicitiaa-ne Principi nos ipficonuiciemur, fed ec-'��^nealiorumin Principem conuicia teme-Vel audiamus vel feramus. Neinpe nonnbsp;jJ'^gni hoc refert, Ijuetuipfedealiquodctra-�s, cumq�e in inuidiam voces, fine quodnbsp;J� alterodetrahctur, id tacitus probes amp; fe-�s : ac pr�fertim in eo, in quo turn Principisnbsp;��Snitas, amplitudo dcfalus, turn imperii to-tranquillitas aguntur; vt hodie h�c omnia

, ex facra nobisfcriptura difeendum� ' '� quid fit h�reticus. Hine enim vbi quid'^^^,,,^nbsp;I J^fhiodi in difceptacionem vocatur, verasnbsp;j j'finitiones pctere Temper debemus. Qui-j jj^lquc in crrorc verfantur , non ideo funtnbsp;j l^^fetici. funt quidam animo infirmi amp; im-��Spcilli , qui nulla pertinaci malitia errant, vcnbsp;ism diftum eft, quique fummaanimi �-i�*�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp; tolerari amp;erudiri debent.

1 ^'talesfunt.inhxreticorumnumcrumre-'^L'f^ndin�funt. Ilfi verb h�reticihab�di funt,

!|i*4'iibus in his,qui fequuntur,Iocis fermoba p !nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;az roz fratres,rtJpeculeminidtfitdtorumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t

auSiorei pructer doctrinal� quam vot rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;decltnetisabeif. hem,Si nos aut An^e-

i-'^^^^'lt;auimus, anathema tflo, Alibi, �'S '^^^d VOS, haue do�rtnam non affert , nenbsp;tum domum , nec aue et dutte, Itom,

Tit.?� I tem, hxrtttcum hominem poil vnot� ij admonitionemre^'ct : vtguinorh, ener/i^^�^J�^ Anbsp;quifitetufmodi, amp;peccare.

condemnatm. Ex bis omnibus 'X't mus, eum efle h�reticum amp; rciieiendu*�,� Tijnbsp;iaminfirmumactolerandum, qttido^'^''^jnbsp;Apoftolic�autdiuerfam autcontr3rialt;�f r'l),nbsp;fitetur, qualis in ipforu fcriptisextat.qy�nbsp;tis ad fefe condemnandum idoneisadi^ T',nbsp;tionibusexcitatus nullamampJiuse*�*�nbsp;nem habet, quafuum errorem tegereP'�Pti|nbsp;qnbsp;pfiuicfre roreminducereconatur. Sicinveter�

IICIIIIIUUVL f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 UUKJ VX (. V7Xnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- '-fifllhK''

qui non fol�m ipfe errat, fed alios ctian^ lpt, Ffiuiofre roreminducereconatur. Sic in veter�nbsp;fheta ^�A'mentoriominabaturfalfusPropheta,nbsp;Jfcatur, fgjY, aiiquam religionem feftabatur,

ad alienorum Deorumcu]tumfcdanii�quot;�^h pellebat.Sedhuiusreicxcmpla�facr3fcJ^?'(nbsp;ra capiamus. D. Paulus appellat Alexai��,jAvcnbsp;Hymenxum, amp; Phileturri, n�nhoclt;l�''V'l(nbsp;nrxmiwAnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J �-iin/. n/innbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;W.A

Hymenxum, amp; Philetuni, n�nl h�retici nomine (quod tunc non 'nbsp;erat, vtpoftca fuit) fed nominibusean�nbsp;hab�tibus, dum cos impietatis amp; bla0��5 j tp 'nbsp;rumreosappellat, amp;addit corumvef�-VelutigangrxnaminEcclefia,hoceftTjj 'nbsp;tifsimam amp;mortiferamcontagioneni rnbsp;nesperditos, quosreprimereamp;�p�r'' ^*1nbsp;crorumlp vfu fegregare oporteret.Q�^*^nbsp;dcm obrempqiuaenim� veritateperA�nbsp;loscraditadeflexcranc, amp; inter alia di�� u )nbsp;Refurreftionemiam elTefaftam,amp;'nbsp;P/�tniC f� irforcl'k�

' j Nnbsp;mep vfufegregareoporteret.Qu^*^A

gt;....)brem?qui3enim� veritateperAF^'l lostraditadeflcxcrant, amp; interaJiad'^^^lnbsp;Refurrcftionem iam efle faftam, amp;nbsp;fidem fubuertebant. D Petrus aitfot�^J^nbsp;Prnnhp 1*3�iri Prrl#gt;/�fl �mr eft, l�XFCtlce^'Jbft hnbsp;quoddaffliMii?nbsp;eosdePrHJ.

)

Prophetasin Ecclelia, hoc eft, h^retico^'^J^oJ reiiciendi efl�nt, atquevt� ''nbsp;h�rclcoscaputfubiiccret, ait�

rc' ^2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c A. X' *, * V* � .

lt;h{ loquitur, quimatrirnoniumcon-P�^�^�^er�t, �C cjbis vti.quos Deuscre-if? 'i!i|/P�''^�eipadum cum gratiarumaftione; homines appellat defertoresfidei,

omnia dici de baereiico pofliint, Hii^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eiufmodiin EpiftolaCatholica

corum,qui de S. Trinitatc J �pud Pattern Mediatoris perfona,nbsp;4��-ApoftoIido-y ^gt;Ch igitur tandem concludamus;nbsp;vi^ %fnbsp;nbsp;nbsp;Prophetarum �amp;Apoftolorum do-

-d*^ Su nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;errorcs quauisdiu

arde.tenet obftinateep Co'f�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fol�ra,fed funeftam etiazn il-

Ill' ^{^*?�^�pcdefinit�onemfequcmur, (vt fequendaeft, c�mDeiSpiri-^�^adiderit) non exit Rexhabendus hg-*�*' fH�'^*^�*^�e*'^*'iihominumignorationeinnbsp;abutentes id perfuadere conantur,nbsp;H'lod vt fimplex amp;impcritum resnbsp;� i '��q(^�^h:uras'(p amp; � communi fenfuremo*nbsp;Ion*�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;accurati�s- perf�rutari

tiVgt;a nee quid fit haercfis^ magnoper.� c.x^ *** tV�^'*odnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoe folo haeretici nomi*

191 eONTROVERS. CAtLlC. Ij da amp; execranda omnia animo fingitamp;^^^�!,nbsp;catur, cumfcilicetatheon eflc, Chnftiin''�Nlnbsp;Ecclefiashoftem.fideiacpietatisomnisexPTtjnbsp;tem. atque has tam t�tras �Scfalfas opin��7trnbsp;illiusaduerfarii inanimishominumalu��Tiinbsp;i�autemnullanominatim ficrettotius, �l'��nbsp;Rex (eftatiir, doftrinx difquifitio, vtnbsp;cienda nobiserit t funt tarnen multxnbsp;timrationes, e.�queidonexamp;graues,nbsp;ftut ipfeapud o�s,�qtios cert� rerumnbsp;res, abomnihxrefeoscriminepurgarip^�jt'i;nbsp;autcert�temerariaamp;iniquaifta , qux Hnnbsp;hunt.iudiciacoerccri.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j. *�0

Prim�m in ilia fidei confefsionc,qtH*��^ vn�cum illis oui relicionem reformatalHr,

vn�ciim illis qui religionem reformata K'xexcun hoc extat:Ncmpc amp; Regem ipfumamp;

Ji- fosomncs tcftificari nullam fcaliamfalt*.)^ a mnn ti} diuini cultusdoArinam credereatcpadgt;�jnbsp;htreticM. re^prxtercam, quam Prophet� amp; Apoynbsp;fanftis fcripturistraduntt cauflam verO��!nbsp;prcr quam ah Ecclefia Romana defcccr*��j(nbsp;efle.quod dicant in ea multa amp; ad cred��.

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp; ad faciendum fuiffc conllituta, quX* J

contra Propheticam illam attp Apofto^'f J _____ V�-.. *. .1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*1 � .

aiunt, qii�d vclint quenquam h�c

Ali� nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A/4

V illt;* bllllj 11JI9 V|I411 ClIglVIl^lIl 1 �gt;1 Vi lliav�*

f�teri afferunt, fuo chirographo conf�t��^^ JO]

- nbsp;nbsp;nbsp;� � -nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- -^liHi,

fui h

�ll

drinamefleconftet. Nclt;pidquidcni�^'�jj| aut fadiones aducrfuseam doftrina�*! ifl 'nbsp;fed poti�s vtfignificentfe paratosnbsp;endumamp; recipiendum id, de quo innbsp;bantur, amp;adiubentifsim�reiiciendugt;^�jj�nbsp;cum ea pugnareprobabitur.Hxc falut^^^ Pinbsp;drina,quam Prophctxamp; Apoftolifu*�*nbsp;nobis prodideriit, ad vna fumma ; i ***nbsp;quod Apoftolorumfymboiunomin3��j,(ii

A �fttain aliis quoq; SymbolisfanftisfpConci-�gt;� j '�amp;repetitaamp;explicatafuit AtqjhaecSym-Arriauisamp; hereticis ex -:!lt;PJ ��^bantur.t�poribus.not� fignaq� erant.quib.

'riCliriftianiorthodox! abh�reticisfecernc 10'' '��t�r.dcinternofcer�tur.vtquicuncpeafub-4�'i ^quot;affet, ab omni h�refcosfufpicione abei�et.nbsp;��j '�'a�th�cantiquaSymbola tenet,ac nullafcnbsp;habere^fitetur.nil� ea qu� illicnbsp;{�^.quot;'�nenturdc qu� lit fuoipfiusfanguine, quannbsp;poftulabit, fubfcribere amp;� obl�-�'^'P��^'�^'�5�Nulli*falf�qu�auti�f�t,aut vn-ta religionis nomine acculari ver� po

*. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;� XX X i lO 11 Vx XXlXlXVr ^VwUXAX 1 V v* w

i; U '.Non cftn.Paganus Turcar�amp;aliorumo-

i Mahumetanor� religion� deteftatur: lu *0s Chrifti bofte.� imnietatis amp; blafohemixnbsp;i

' nbsp;nbsp;nbsp;��Oc regno tum in aliis Chri�um profiten ti�

'f**

48'^

Ifj

^^*'*^* hoftesimpietatis amp; blalphemix �^lt;il^'�^�nat:non vult alius nominari.qu�mChrinbsp;de nomine Clirifti, quem vtSeruator�nbsp;/'^�'i.Dn.fu�.De�i� fu�agnofcitamp; colit. Pro-j�^'atur illi prifei o�s h�retici qui d�nati funt,nbsp;^.�fltanift�, Manich�i, Arriani, Donatift�, amp;nbsp;. ''siufmodi nullus eorum eft.quem non vn�nbsp;��piis Doftoribusamp;conciliisdeteftetur.

. ^bEcclefia Romanafecefsit, amp;,nec credit, f��-facitmultaqu�ineab�tacdic�tur,fcd nonbsp;^?*^s.MaximaChriftianor� pars hodieid� fennbsp;ih*a� paucisant� f�culis permulti t� ^^**'*^'

nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; k

i?�gt;eruditionis amp; pietatis non mediocris ho-��8, qui aduers� Papar�abufus leuifsim� in /'leli�receptos (quibus prima ilia doftrinaenbsp;H �'ftian� puritas deformata amp;. corrupta erat)nbsp;'ruditeev loquuti funtac feripferunt.

ci�, amp; r�gna milita in Europa : nonqu�dfO fua mente, animo, amp; cogitationeali�fped*�'nbsp;qu�min ChriftiEccIefiam, inquaipfefit, f�*nbsp;tus'qj ha:reat, amp; extra quam null� effe falut��'nbsp;ver� agnofeat ac fateatur.fed turn illi.t� cat��jnbsp;jn Ecclefia Romana multa reperire fe dicOnnbsp;qii� hadtenus quidem arbitrantur Prophet^'nbsp;rum amp; Apoftolorum do�lrin� ita contrai�nbsp;clTc, vt cum iis faluafc confeientia c�munic*^nbsp;re non pofle credant� idlp vn� Paparum culp*nbsp;qui nulla vnqu�rationee�adduci potuen'�*'nbsp;vtadEccIefi� reformationem veri amp;legit*��'nbsp;Concilii oper�incumberent:quippe metu�!'nbsp;tcs,neilli ipfi reformarentur,amp; in humilcn��^nbsp;lum tenuemq) primorum Epifeoporum R*��nbsp;manorum ftatum atque ordinem r�diger��'nbsp;tur. H�c quidem feparatio graue in Chrift'^nbsp;nifmum fchifmainduxit. Sed Religiofi culPnbsp;omnem�fe deprecantur, prohtentur�pnbsp;iusrei cauffamnoeffe, idfp fedolercmaxi*�'^nbsp;atque nihil fc aliud expetere, optare amp; pr��^nbsp;magis, qu�m vtfanfti �S: legitimi Concil�nbsp;neficio piam omnium conlpirationem amp;nbsp;cordiam ad do�trinam.ver�Chriftianani�!^nbsp;lendam ac defendendam fieri videant, Re�^�nbsp;hoc dicit,amp; quotidi� profitetur.

�tta i/i ____ ________________________

lor� vetcr� articulis,non de legis diuinae ^He^�harenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;devlliusdo�irin�Prophetic�^

^^�^cenPe- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;capitibus:fed de reb.quas Pap�

antur, �bquid�introduxerunt.vtineor�CanoniP^j �amp; aliis feriptis reperiuntur. In illis n. hicnbsp;decretinonninaturauftor, ille alterius�nbsp;o�s�tatesac tempora l�nguliobfcru�tur^Pnbsp;quib.eiulmodt e�ftitutiones �cri.amp;opini^�^y

t XfHcATIp. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Wf

�01*1 '*�,�?^�c�perunt,c�ant�jnEcclefi�nunqu�ex-^'Jiflent.ltacp fi amp;Rex amp;Religiofi easr�pudi�t, meras homin� traditiones ac decre-ita efle probare fe fperant, non eft ea fatisnbsp;{{(�j *'*l^3cau(ra, qua crimen h�Erefeos ipfisinfera-

�. *Ur, exeaquidemh�reticihominisdefinitio-gt; ^uatn modo ex facra fcriptura didicimus: S^od fatisvalere debetad Regemhoc crimi-*J ��eliberandum^aut cert� adfuftinendumiu-y �l'cium, quoad in fan�lo quidem �clegitimonbsp;Concilio.cuiRexvltrofefubmifit.dehacto-5� �acontrouerfiadifceptatumdecifumlp fucrit.nbsp;j(i'i Comfendiariafidti Regis decUratio, ex quitnbsp;confi�t euw non ejje hAret�um.

VT certi�s cognofci poffit Regem non efl� h�reticum,neceflariurn duximus doftri-nam.quam c� Religiofis profitetur, fum-��atim amp; per fingula capita h�c proponere,nbsp;^iiemadmodum earn exampliorifideic�fef-, quot;one, quamilli fequuntur, itemtp ex illorumnbsp;quot;quot;nlftrorum amp;; doft�rum turn fcriptis turnnbsp;^Oficionibus co�egimus.-Aduerfarij, qui pernbsp;oalumniam malitiamip jb�refeos crjmen R�gi obieftant,audito hxretici nomine,ad armanbsp;Hatim c�clamant.ad flammas. ad feditionera,nbsp;, patiuntur vt populus diligenti�s in camnbsp;tem inquirat. At contrains amp; sequum infimusnbsp;�tiam quifque damnatur, fi caufla indifta da-�quot;quot;atur. Cur igitur in rc tam feriaamp; graui antes R�gi,quem. Pei beneficio nafti fumus, oc-oludentur amp; temporis ac fp�tii tantillumre-oufabitur ad id paulp accurati�sdifpici�dumnbsp;quo �am agitur: amp; A n ilie fit talis, qualis ac-G' 7 cufa- �

eufatur? Quum fidesillius, qualcmb�^^f proponam,diligcnterexaminabitur, amp;l'*nbsp;gillatimcumfacrafcriptura conf�retur.iH�^nbsp;proculdubioconftabiteum hxrefeosnbsp;efle : nihilljj magis in animo habere, qu�if'nbsp;dem fuam ad Prophetar�dlc Apoftolorurrif^^nbsp;pta conformarc.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

rt Rex pt Si Rexefleth�reticus.neceireei�ettaleif ; ^sadr^�tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f��f'cuhs, autdeTrinitatcautdeCb^'1

r^tur quot; noftro Mediatore, aut fuperrerumomf'j crcatione.autindo�trinadelapfuhomif-'nbsp;peccati cauffa, aut in falucis confequend� '''nbsp;aut in veriDei cultus norma, aut in Dei ifquot;';nbsp;cationisdcadorationiscapitcjautinfacratf*'nbsp;torum materia,autdenique de Ecclefia.nbsp;igitur fingula fi ordine expendamus,nbsp;bimus in horum nullo in crimen hlt;nbsp;feos vocari pofle , quin fermo ipfe diu'��nbsp;totaque antiquitas in crimen quoque voC�nbsp;tur.

Rextjuid Quod ad primum de Deo Sc fan�la fbij er t�te caput attinet, Rex impietatis daniu^'\nbsp;S.Tnntta- �nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; . ui�

uatv Vftpuk lt;tLllXiVV , LV^A lllipiCUrtXld UdllJ** � theoszPaganosofnnes.quiplurcsDeosh�'�!;nbsp;runt: ludzosamp;Turcas.quialiumDcui�nbsp;bent qu�m e� qui fefc nobis patefccit. If Ejnbsp;vno tres ciufd� cfTentiz perfonas agnofc�^'^jnbsp;trem,Filium,amp; Spiritum Sanftum.Acp*�*�^nbsp;credit quicquid fa w�t a concilia amp; prifcinbsp;de hac re ftatueriit ac tenuer�t, contranbsp;iftoshzreticos Samofathcnianos, Arri^''(|nbsp;amp; alios omncs, Tureas etiam ipfos.huiuSnbsp;tis ludaeos, Sc c�tcros eorum fimiles, quip'nbsp;banc do�trinam rident.

Rerumomniumcreation�credit, dem � Mofe, Prophetis, amp; Apoltolis

habet illas eadem omnino virtu-**gt; amp; lapientia,qiiaprimumcreat� fuerunt, II�� onliltereamp;conferuari.quinetiam easoninefnbsp;'^slrninimas Dei vnius vol�tatcamp;prouiden-il ^��quadam fpeciali gubernari atqueadmini-^hari. Omnesaut� Philofophorum omniumnbsp;^iscontrariasopiniones, Atheorumblafphe-( ��lias.Valentinianorum .Manichxoriim.amp;a-horum veterum haereticorum deliria amp; furo-i( �tsdeteftatur.

i,' De Hoinine verb cr�dit ilium etiam� Dco fi treat�eflcduabtisconftant�partibus.corpo- homme.

amp; animas corpore quidem � terra fiimto, lt;amp; ��'orti per peccatum corruptioniqj obnoxio,nbsp;Anima verb immortaliamp;incorrupta perma-��ente; contr� qu�m Athei. Epicur�i .aliiqi'ienbsp;^hilofophi amp; � ludxisetiam Saduc�i fentii'it.

Adhxc homin�crcditprincipibcreat�fiiif-bon� amp; iuft� ; Deum'qj peccati minim�au- homtnit ^ior�efle.fed Diabol�, amp; hominem, qui Dia-� bolic�filioparuit, ferpaDeofuaipfiusIpontenbsp;fi'. �lienauit; idep c�tra veteres Manich�or�.A a-� horum ciufmodi impietates itaclTecredit.nbsp;jilt Credit ctiam pcccat�, quod inprimisillispa-/ rentibus c�pit.in mund� introiilTc, amp;. originenbsp;adomnem fuam poftcritat� propagatum ef-� fe.contraPelagianosS atque vn�cumpeccato

in h�c�rumnofamvit�defluxil�emiferias.c�-fufiones,amp; mortem quoqiic �ternam, contra Philofophorum amp; Atheorum , qui natirfamnbsp;� autDeum poti�saccufant, opiniones.

Quodaut�dehominisperpeccat�corruptio necredir,ebrefertur,vthomoapudDe�plan� luiisean/e.nbsp;obmutefcat, amp; nullam fui partem integram qxeie^m..nbsp;puramlp reftare agnolcat. Deniq; de hominenbsp;omni-

omnino aftiimefle, nif� Deus illi diam impertiatur, eumi:p ex tam graui mof'^nbsp;ferocjj cafu erigat per eum Seruatorem.jqi��'nbsp;antciafta mundi fundamenta conftitueratJ*nbsp;funiChriftumDominum noftrum.nbsp;ita credit aduerfus Philofophos , Pharifs*�?'nbsp;Pelagianos amp; alios omnes, qui in Romine op*'nbsp;nionem fui peruerfam, amp; arrogantiamaR^'nbsp;runt, atque ita impedimento illi fuerunt,��nbsp;tantam fuilabemperfpiceret amp; c�iifitcrct^'nbsp;vt fuam totamin Dei gratia amp; mifcricordi�*^'nbsp;lutem expetcret amp; qu�reret.

Credit promifla de Seruatore amp; Reder�t?'' re� Mundi origine Patribus fada fuii�e.qui*�'nbsp;dem illis habuerunt, amp; hacfuainRede�gt;i��jnbsp;rem promilTum fide feruati fuerunt. Atque/;nbsp;h�c promifla confirmanda Deum ipfis facr***'nbsp;cia amp; alias caeremonias pr�fcripfifle, quas'quot;nbsp;Molls lege aperti�s exprcfflt amp; fanxit. Terrt'�Jnbsp;etiam ChanaanfuilTe tatftmarrhabonempr^nbsp;ftantioris h�reditatis, amp; certioris diuturn'*�nbsp;riscp quietis , qua illi per. eandem nobifci^^nbsp;fidem in Dei regno ccelefti lt;Sc immortali*�nbsp;fruituros fperab�t. Atque Saduc�os �Sclud�*!*nbsp;terrena tant�m fpeftantes., vti etiam Mal�*'nbsp;�h�os, Seruetiftas.atcp Anabaptiftas,quial**^nbsp;l�nferunc.deteflatur.

De.Me�s'a feu MediatorcChrifto Rexf**' djt.epm.quemadmodunvPatribus promi^^*nbsp;ac defignatusfuerat, fic etiam tempore �nbsp;conflituto, quum Auguflus Cxfarrerump��'nbsp;tiretur, mundopatefadum fuifle, exvirg��,*nbsp;Maria natum. Itaqucincredulitatemamp;pef**'nbsp;naciam ludxorum damnat , qui banc iur^**'nbsp;non receperunt,quum iplis apparmtjnec te��nbsp;pU�

1 inbsp;inbsp;tnbsp;�nbsp;�

(

1 t

pusv�fitationisfu�agnouerunt, fed Mcfl�amj [jf' iuumetiamnumcxpeftant, quemfcilicetco-�nbsp;.[V gitationefualong�aliterdepinxerint,qu�m�^

Prophetispr�diftumfuerit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/

(f De noftri Mediatoris amp; Seruatoris Chrifti ,ii( perfona,crediteumeflc DeiaeternumFiliumnbsp;pi) exPatreabomni�ternitategenitum , ac ve- ''nbsp;pi' rumeflefolumtp DcumvnacumPatreamp;Spi-*nbsp;jS' titu San�lo : detcftans Cerinthos, Ebionitas,nbsp;(li Samofathenianos, Arrianos, aliofqtieomncsnbsp;ijfi hsreticos , qui aliquid aduerfus �ternam il-))' HusDeitatemdeblaterar�t.Creditctiameum, �nbsp;qui Deus vcrus effet, ab �terno effe homineninbsp;-O'! Verum, in rebus omnibus (peccatocxcepto)nbsp;fi' tum corpore tum anima nobis fimilem , iif-�U' ^emipade�naturxnoftrxmiferiisamp;infirmi-�atibus obnoxium, vfque ad gloriof� fux rc-i))' f^'freftionisdiem -contra MarcionitaSjMani-.(ii' th�osamp; alios.

)!gt;� Atque de illius Incarnationecreditquic-� � q'^irffacraC�cilia orthodoxie� Do�tores fern-nbsp;nbsp;nbsp;�'U f

, tiA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. carnittto-

jO ^'�quot;crediderunt, nempenaturamdiumamin flf 76diatore affumfiffe fibi naturamhumanamnbsp;|f ^*�Vnitatemperfon�, modo quodam prorfusnbsp;,(,i| �^snarrabili.admirabili Sanfti Spiritus opera-

*�one, vnaquaque natura in hacvnitatefuas proprictates inconfus� feruante. Hanc veronbsp;P^rfonam ver� cffemundiSeruatoremChri-'rnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iliumpromiffum. Dominum ilium,qui

^'facienduserat : Deumglorix, quemlud�i o' aff�xer�t, amp;quifuoipfiuslanguineEc-AtqUeh�c damnatEu-'uianos, Neilorianos amp; alioseiufmodio-� quiaut duarumnaturarumyeritatemnbsp;igt;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;negi-

Quod ad Redcmtionis perMediator� Ct�*'' ftumfaft� viasamp;rationesattinet, Rexcre^^'nbsp;neferchri omnes fymbolorum articulos , qui coper'j,''nbsp;nent. nimirum, Natumcx virgine Maha.p�*'nbsp;fum fub Pontio Pilaro,amp; c�tera.In fumma p''*'nbsp;fingulari amp;incofnprehcnfacaritate,quanbsp;nos eft complexus, hac redemtione in .-etef*�'�nbsp;fuoconfilio conftituca, Chriftum vicemf��'nbsp;ftram fubiifle afl'umca noftra natura, vt Dei P^'nbsp;trisiuftiti�, cui nos omnes obrtriftierani�^�nbsp;noftro nomine fatisfaceret : atque vt plena'��nbsp;amp; perfciftam legis diuinxobedientiamnbsp;ftaret,qu�incius,quam ipi� debebamus.ob^'nbsp;dienti�locobaberetur, feruiformam induitnbsp;fe, vt nos omnibus noxis ac p�nis eximei'd�nbsp;ab omnicjjreatuliberaret, noftra omnianbsp;cata, d�bita , obligationem qua tenebaifl�^'nbsp;Icgismaledi�lionemquam commerueraifl'��'nbsp;breuiteromnes peccatip�nas, vt easpenJ^'nbsp;ret, in feipfum recepifle. Hancautem, qua'��nbsp;pr�ftitit, obedientiam ab ipfo conception�*nbsp;articuloinc�pifle, amp; pertotum vit�curric��'nbsp;Itim continuatam ad mortem vfqiiefuilfe,nbsp;amp; eiufdem fatisfaCtionem in tot tantifq�e n�*'nbsp;feriisquaspertulit, in ludiciscondemnat*�'nbsp;ne, in opprobriis, in ignominiofo etiam c��'nbsp;cishipplicio,necnoninanguftiisamp; angorib'i�nbsp;animxfummis quibusexcruciatuseft, iull�*nbsp;ipfeextrema qu�q; proiniuftis paffus, facl��*nbsp;ipfenoftr�caufla execratio, qui Patris corl^nbsp;ftis filiusdileftus erat, �euslp in omncs�niquot;��nbsp;laudandus : idq�e voluntaria fui ipdusldb*nbsp;mifi�on�, nullo coaftu, fed quia vltropro��^

Atque h�c quidem omnia de CkriftoMe-'^'atorcnoftro inredcmtioncm noftram credit verifitm� fafta effe, amp; vt Euangclica hifto-��'aeadeclarat: nimiriim.inquam, illiusop-probria.mifcrias.anguftias, crucem, mortem, ^�pulturam: eamautem crucismortem amp;fa-ftam in ea fanguinis effufioncm, verum efle aenbsp;��eceflarium facrificiumad perfeftam pecca-torum noftrorum expiationem, atque vctc-rum omnium legis facrificiorum veritatem lt;Scnbsp;tonfiimmationem.Rcxomniah�c firmifl�m�nbsp;credit, nee vult vlla alia in re gloriari qu�m innbsp;�rac lefu Chrifti cruce : execrans Marcionita�nbsp;amp; alios,qui paflionumCbrifti veritatem nega-Cunqnefandos iftosamp; execrandos lud�os, quinbsp;cummerit� h�c pafliim calumniantur : Genbles, qui veteris Ecclefi� tempore eumliidi-brio amp;contemtui habebanttdenique T ureas,nbsp;eum hodie negant, amp; eos quidem omnes,nbsp;Subdnullam vfquam fatisfaftionisatquere-demtionisration�amp;fpem efle.pr�terh�c vna,nbsp;animo comprehendere non poflent.

Rex cr�ditChriftum pro noftrisdeli�lis ita * Woriuum.tertio die refurrexifle.In fua autem fnbsp;refurrc�ipnc exuifle oipnes naturx noftrx '**nbsp;infirmitates, omnem cont'r� gloriam amp; im-naortalitatem in fua natura humana induifle,nbsp;cuius tarnen veritatem acproprictates ferua-uerit.Hancrcfurre�ionemefleiuftiti�noftraenbsp;petfe�ion�, integram peccati dcftruftionem,nbsp;de morte viftoriam amp;triumphum,vit� noftr�nbsp;cauflam, denique futur� corporum noliro-rum refurre�tionis amp; glorix hduciara,

lU CONTROVBRS. 6AttIC. J S^tdde e-nbsp;nbsp;Credit cti�Chriftum � mortuisexciMW

tuitn talos tai�diu in terris quandiu ad confirmano; afctn/u. refurjxftionisveritatcmjamp;ncceflariafuis^nbsp;fcipulis tnadata tradenda fatis effet, verfai�nbsp;in c�losafcendiffe, amp; ad Dei Patris ornn�Enbsp;tends dextram federe,neque id quidem V'*'nbsp;Ecclefi�, qu� in histerris cernitur, cogidcvnbsp;nemlt;:p curami]; abiiciat, fcdvtpronobis� '*einbsp;precetur, vt omnern huius � le acquifit^' *'�fnbsp;demtionis efficacitatem in credentes �nbsp;ipfo effundat.atcp vniucrfum in omnenif^nbsp;turam dominatum ad fu� Ecclefi� eni*��nbsp;fnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mentum acfalutemhabcat,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�

iufdem ��locum gloria ad iudicandum turn viuos'* dssstadsu- mortuos, vt ele�lorum fuorum dimicat*^

reftionem amp; imraortalitatem tribuat, 6*�� fefe�ogat amp;colligat,rerum omniuminft^^nbsp;tionem perficiat, amp; gloria fuis numerisa^fnbsp;tibus expletam^ �ternum^ bcatamfub�*nbsp;dem omnibusimpertiat.

Rex de horum omnium Symboliaf^ �' �orum veritate amp;de falutis ac redemtioH'^l^nbsp;Mediatorem Dominum noftrum lefunil^Jnbsp;ftum.adeptx perfe�ione plan� perPuapSiU jjj 'nbsp;dit amp; confidit eum ftlutis noftrp�in pa^^J �Jnbsp;omnibus cauffam.effe. Eundem folun�3nbsp;principem, folamnol�ramiuftitiam,nbsp;cationem �c redemtiopem, nullume** jjsnbsp;c�lo.nomen, pr�ter iilqd vnum, per qu^�ynbsp;lutem habeamus; atque vnicum gratis te,nbsp;fericordi� apud Patr� c�leftem nobisaii'i�|(.nbsp;effe: vnicum noftriin gratiam reditusa^^j (|�,nbsp;conciliationis Mediatorem effe. Et ni�

�'ei

��i

'�Il

dicsstm, busfinemimponat,eorum�orporibusf5'^

j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ixnicATio.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;il �

^uidemiuftification�in earcconfiftere, qu�d ineopcccatorum noftror� remift�onem ha-beamus, eiusip �bedientianobisiniuftitiamnbsp;^(,ii imputccur: hoftravcrofariftificati�n�.q��dnbsp;�� peccatuin in nobis mortis ipfius v�ritatede-11nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'�?�� -O' K Azs tol��*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�lt;/gt;�*��*�*amp;JCX* i-v �^� �

ftruatur 6c aboleatur� quod(:p refurreftionis ipltusencrgiain puram iuftamcp vitanireno-uemur.vt perfeftaDei imago in nobis tandeninbsp;reftauretur gt; cum plcniffim�illi c�niundi eri-nius. Deni^ exfiliisirx.qualesantea eramus,nbsp;�losineofiliosDei, amp; certiffimos vitaexternxnbsp;^�redes efle. Viam autem amp; rationemper Qu/Jtienbsp;'� S��tn buius in Chrifto falutisparticip�s na-yK/fz�nbsp;jjfi* ��us, fid�m efle fecund�m promiffionesi Dtum.nbsp;(iij ^*icredittnme,vitamteternamhabebit,Scc. Ncc

* (I tflrM Ito..: j'� r .1____ . _. 1 � - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;� 1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. I� _

Cgt; fl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;le.U IIUamp;IJA Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VLIliai V

[I ��utneftin el�ftis, qu� omnem hac redem-

zti� Ff?��fl�on

quids fidem, qu� credit qiiicquid Velis, �'bilver�omninointelligitiautfid�.quaefirri-P'i^xeft 6c nuda veritatis hiftoriaeredcrntionisnbsp;quulis turn in �iabolis.t� in reprobisnbsp;^'^poteft.- fed fidemillam,quae pec�li�re Deinbsp;gitamp;cogriofcit; neqiiefol�ninbsp;lumhuiusgratixveritaterri certaninbsp;J,. fedeas etiamapplicat, �tqii�piovirdnbsp;(j!*� j|�'��:pcrfuafionem adfertjvt credat fe amp;Chri-illenobisfc�cili�-j/��^��^�'�brum partici pern elTe.Quanqiiamnbsp;h ''��^�cnotitiaamp;pcrfuaf�oparimetifurain'nbsp;0^/ jj'^''''�usri�cxiftat,fitli; feinperproficienduninbsp;(0'i tj Ǔ6quot;��dum aduerfus dift�d�tiam amp;incre-1^7nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, fi-

��tn Perfliufionem fatis multam amp; efhca-ns.confcienti�pro-�itrr^ ^eiacquiefcentis tranquillitatem ; ad-JV*; �s tentauories vi�toriam,in mediisccrta-H niirii-

i/4 C�NTROVERS. GALIIC. minibus l�tidam �Scgloriationem , n*�'*'nbsp;l(pem,qu�nonpudcfacit.

Atque vt hanc fidem habere poff�mu^� agnofcit necefleefle vt Deus cam nobj��;

. Spiritudonctlfedvteamdonetinnobis^. firmet, Euangelij miniftcrium infuaEc^nbsp;conftituifle, quo bate falus ann�tieturp'

menta acc�dant tanquam promiffion' p-------jy�,-------�------------------

Euangelium enim ita praedicatum, coi� habere diuini fpiritus, qui in cleftorurt�tnbsp;misoperatur.efficaciamacvirtutem; qnbsp;knr rot-ir,n^ #*fr�* nnr^'ntiafTI . �^,nbsp;c

. 5pintudonct:ted vteamdonetin nobiss�-firmet, Euangelij miniftcrium infuaEc^ J conftituifle, quo hate falus ann�tieturp^Unbsp;Icftos homines, quos ci reideftinat:nbsp;menta acc�dant tanquam promiffioni�^|, ,,nbsp;pfiusfigilla, amp; certiora acfolenniorapig�^�^i

haberediuinifpiritus, qui incledoruii�|L quidemhac rationc eflcDeipotcntiarr)'�'', fj.nbsp;credentiad falutem; fpiritusiuftiti�,nbsp;minifterium, claucsadlbluendospcccaf'�^nbsp;�Scnoxasillisremittendas , grati� diplc�*�lj/nbsp;animorumrecreation�amp; pabulum,coB^*quot;'nbsp;tiarumgaudiumamp;confolationem. jnbsp;Qh! de fa Acnominatira Rexfanftafacramentj* �nbsp;��ramentu. jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deus conftituit.vt effent toti

fi�communia,nempe Baptiftnum, amp; C�nam,vel facrament� Euchariftia:,nbsp;eos,quiaiuntfacramenta non effcadf3'��^(||nbsp;neceffaria, effetphominib.integr�aclib*:^nbsp;iisvel vti vclabftincre. Qui ea ctiam d'^i^nbsp;effe t�t�m notasamp;infrgniaprofefl�onisnbsp;ftianor�,ncc ad vll� alium vfum inftitot^'(,fnbsp;fateri vol�t eaefle cura Euangelij pcxdif-�ji)nbsp;ne adium�ta amp; media, quibus Chriftinbsp;credentes conferatur: Qui itidem veted^^,/nbsp;ftam�tifacramentaetiamnumretin�t,'',^nbsp;cumeifionem : eos dcniq;omnes,quiiB jnbsp;quid immutarc,amp; in eor�locum aliaft'*^� fznbsp;audenr. Caster�m depromiffTorum

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;� X gt; 11 c A T I O.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ilf

,|)f iT�mentis veritate.item'qj deChrifti etusip be-' heficiorum.qu� in iis ofFeruntur ac reprxfen-j[i tantur, exhibitioneac fruitione nihildici po-��j'i* teft.quod Rex vitro non confiteaturtfc aflen-tiarur. dummodo Dei d�cr�ta in iis obferuen-� tur.Ghriftus folusagnofcatur.vteor� omni�, qu� in iis promitt�tur.lubft�tia: fignor�itemnbsp;f amp;rerum fignatar� difcrimen femperretinca-quofacramentan�crunt: fireti�internbsp;ty ^iniftr� tum externum,qui figna porrigit, t�nbsp;internum, nempe Dei Spiritum , qui quodnbsp;promilTum amp; fignificat�eft ,reipfapraeftat, di-ftinftio ; prxtcreanullaaliaeor�participatie�nbsp;il'i tpijeratur, qu�m qu� eft perfidem, c�meafitnbsp;Fola�Oeoconftitutaratio, perquamChrifto,nbsp;A Chriftii�beneficiisfruamur.

AttpH�cfuntiCju� Rex de caufllsamp;inftru-tnentisnoftr�falutiscredit, agnofcens eao-mnia�Oeo �texfolaquidemipfiusatque gra-tuitabonitate,acmifericordiaproficiici; eo-rumip materiam nullam nec ex parte, nec ex toto.fiueinprincipio, fiueinprogreff�, finenbsp;in perfeftione vfquam alibi , qu�m in vnonbsp;Chriftoefle. Ecclel�amfacrificioadpeccatumnbsp;tollendum carere nonpoffe�fcd Ecclefiamil- txpatari�nbsp;ludhabere, quodChriftus ipfede fe ipfonbsp;cruce pro noftra omnium falute fecit. Ilkidnbsp;antem facrit�ci� quippe Dci Fili j �terni facrifi-cium, plen�atq; integram noftroru omniumnbsp;peccatorum , qu�illiimpofitaerant, fatisfa-ftionem continere, sc proindeaetern�remif-fioniscaulTam. Quod c�m nobis per Euan-gelij prxdicationematcp facramenta, amp; no-minattin per iplius corporis amp;fanguinis facra-nisutum quotidie applicecur, Ecclefix non.

iam opusciFe vlla omninoa�ione, qux piatorium peccatorum facrificium:necnbsp;flare vlla alia,nifi obfequijjaudis amp; gratiafquot; \nbsp;aftionis ac prasdicationis eius amoris , 5?^nbsp;Pater c�leftis nos eft profequutus, facriti^',nbsp;qualiseftfolenis ilia mortis �paflionisCh^'nbsp;fti in C�n�facram�to commemoratio.Ci��*nbsp;que Chriftus noftrorum peccatorumnbsp;tionem peregerit, amp; nos ab omni pcenal�lt;:''nbsp;pacp coram Dei iudicioimmunesreddidC.nbsp;(alioqui falutis noftr� folus.totuscp auclor^nbsp;eflet) non fine maxima ipfiiis iniuria dici p*�..nbsp;alia purgationis ratione opus eftevel vllanbsp;quacunquere, per quamreliquat peccatofUnbsp;noftrorum fordes coram Deo eluanfur.nbsp;cedit banc falutis fruitionem, quam pernbsp;habemusfine p�nitentia (eamenim fidesnbsp;nerat,amp;comitemindiuiduamhabet;nonp'�^jnbsp;feexiftcre , amp;. hunc vnum exmultisproF'j,nbsp;quosEuangeliumannunciari debet, finen^^nbsp;fe, vthomines amp;. ad peccatorum fuoriin^^^nbsp;gnitioncm, amp; ad veni� in Dei,poftquaninbsp;ofFcnderunt,mifcricordia perfupplic�mnbsp;feffionem confequend� def�derium ftud*'^nbsp;q�eadducantur. Hoc tantummod� po'*nbsp;lat fecund�m ea qu�ant� dida funt, vtnbsp;toradDeum vnum.necaliumquenquarn^^^nbsp;pifeend� grati� erg�ferecipiat: caueatiop^jnbsp;misnequicqu� fibi attribu�t, quod venia,�Inbsp;petit,dign�put�t,neuealibieiuscauftam4^jnbsp;ratqu�minvnoebrifto, tamp;inea, quanidjnbsp;nomine fecit, fatisfa�lione. Illud fempef^�fnbsp;beat,fuaslacr)�mas,fua fii(piria,fua eti�,nbsp;etiam adhibeantur, ieiunia, res quidei^^i^nbsp;coram Deo nratas, non tarnen in peccato*quot;'�.,;

admiffbrum fatisfaftion�.fed vt animum fub-mii�iim amp;abieftuin per caoftendat quod vnu iifi Deus ab eo petit. Nequeitem peccatoriquid-� quamimponatur, quo fiducia�licertaijjfpesnbsp;.\i adimatur,lt;Stea,quaindiget,confolatio,vtqui-buspremitiirangoribus.releucttir; qiiinpo-ti�s confidatpromifsiones in Euangelio duenbsp;priuatim fiue public� per pallorem fuum fibinbsp;�nnunciatas, certiffima elle gratia: amp; veni� �nbsp;-ill t^eoadept� diplomata-dauern,quaapud De�nbsp;itigt;l Jiberdimittitur: totam omnisculp�p�n�ipnbsp;(f* obligationisliberationem.amp;certifdmamcunjnbsp;|i( Deo pacem.

iii� R�xnofterexEu�gelijdo�trinahoc omni-(I'l ��operfuafumhabens, vnamconfequend� fa-

Jutis vit�tp �tern� ration� efle fidemin Chri-'^oDotnino noftro.illorum qui afleruntin fua jp H^ernquereligioneferuatumiri, opinioncninbsp;/ �i�pietatis danmatteos qui aut in crcaturisaut

* p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t UVt V WkVt va l iitawAvz^aas^

ill' �quot;'ulqjhodiclud�i, Turcae, �Stalijfalfireli-E'oniscuitQres: Atqueade�illiipli,quihabe-� videri'cp lt;amp;Chriftum,lt;S� ti' ^^figelium rccepifle, Deitp gratiac lt;amp; miferi-gt;' �^Ofdi� Inrni-n a�innem Uare fpi4 terrien fu^

nS eONTROVIRS �Attie? I diuini promereantur, autvlloinloconiit�^nbsp;r�ue efTe pof��nt.vndc fieri fatis polfitpcc^�*nbsp;cu�admil�mus�cnmpr.-Efertim Dei pcrCi�^nbsp;ftiim Dominum noftr�(cuius per fidem j,nbsp;cipesfummiis)iam nobis placati dona fi^^ Lnbsp;eoep iuftificationem noftram fequannir. Jnbsp;autemantecedant.vtD.Aiigufliniisnbsp;loquitur; c�m etiamimperfe�laf�mper'nnbsp;nee fieri pofht.vt earn,quam lex requirit o. Jnbsp;dienti�perfeftionemvllusvnquam noft*� Inbsp;sfiequatur: amp;obhancimperfedionem,nbsp;demnationis poti�s coram Deo caulTanbsp;quamillum nobis reconciliandi materi^;jnbsp;D.Paulus Epiftola ad Romanoscopiofiquot;'^nbsp;docet. Eamlpobremprxftantiflimiquicpnbsp;ferui iidem�]; fanftitlimi, vt Dauid,liaiasgt;^j^nbsp;niel amp; alij ciufmodi nullo fe prorfus molt;^*��nbsp;confidereac nitiingenu� Temper c�fefii�^Ljnbsp;Deo.neftiiscx operibusiudicarentur ,Ti�pUnbsp;carunt, omnetn fuam bcatitudincmingr^'ynbsp;ta peccatorum fuorum remiffione, qua��nbsp;^ediatoremexpedabant, etiamfiin ocul��^nbsp;mniumirreprebenfi dtinculpati cflent,P^nbsp;lam elle agnouerunt.

Nihilominus tarnen Rex credit bona rum Dei opera, qu�infidefada funt,nbsp;Peo effc, non Tua quidem dignitate, fialt;J*'nbsp;dam perfeft� illius iuftitix regulamnbsp;n�tur.- Ted quiaiam Deeper Cbriftumr�^ �nbsp;ciliati Tunt : quia Deus eos amat, ac pro Tu�jjj(nbsp;ga cos amorc �fc bcncuolentia,cultum,q��^,i(nbsp;ab cis exhibetur, quantumlibet exiguu��nbsp;impcrfeft�probat�quia eti� bona opera� jnbsp;jpfius dona amp; beneficia quas in iispef*�^(ii)nbsp;Spiritum Sandtum cfficit : qux wnqo3�^j-

honore afficit, quoniam quae in iis exhomi-num quidem parte defidcrantur, ea propter Chriftum nobis no imputat,fed tolerat amp; fiip-pJet, Ec quanquam bona opera non fint c-iufmodi vt per eaiufticoram Deo ob caufiasnbsp;quas ante dift� funt, cenfeamur ; alias tarnennbsp;lationes efle credit, propterquasChriftianisnbsp;pr^cipiuntiir.vt in iis omnclludium operam-q�e ponant. Efle enim verum obfequium,nbsp;��ftam'cp mifericordiarum Dei erga nos (vtnbsp;D.Paulus ad Romanos fcribit ) agnitionem, Rom�ix.nbsp;obinaeftimabile illud falutis, cuius inChri-fioparticipes fumus,beneficium. Deinde id-toetiam prjecipi, vt c�terinoftris operibusnbsp;�onfpeftis Deum in nobis glorificent, nofqiicnbsp;illisbonoexeploatqj sedificationifimus, retpnbsp;gt;p(a oftendamus nos ver� Deo credidilTe.amp;itanbsp;iioftra vocatio in dies cofirmetur. Has autemnbsp;^eriffimas, amp; �mnium, quat dici quidem pof-ftnt.maximas.ad bonorum operum ftudiuranbsp;^curam in animisnoftris incitandum atquenbsp;�nflammandum.cauflasefle.

Adh�c de bonis operibus, deep toto, quem ^todebemus.cultu, Rexcredit Dei eflxvniusnbsp;quid nobis faciendum fit praeciperemihiltp il- *'nbsp;hgrat� efle pr�ter cam vnam, quam i 11 ius mannbsp;lt;�atispr�ftamus, obedientiam: obidlplegemnbsp;*^tdifle, amp; omnem fuam voluntatem fuo ver-ho in facris feripturis expreffbpatcfecifl�.nbsp;^�quot;�tereain iis, qu� � Deopr�cipiuntur, dele-ftunuSc diferimen veteris amp; N�ui Tcftamcn- Leg� e�ri^nbsp;�iadhibcHdumelTetquoniamin vctcreTeftanbsp;��lento dt fub lege mult� eflent Dei e�ftitutio-nes ad id tempus duntaxat in rebus externisnbsp;amp; �lhmoniis,ad populi,qui tune �Mcdiatoris

^dLCIdlllUllC 11.7U^lld)laiV �WJlllv �iOUrtlb neceffitatemlp ae�ommodatis. Qux quidc*��nbsp;omniappft eius.in quo ineft veritas, plenaq^� f lnbsp;amp; int�gre �prqm omnipm.qux pro mi (Ta ��'��''1 jjjnbsp;�fle d�yigered�fierunt. Hxc igituronn*'* jj*nbsp;Rex nullan�ceflecredit, ineotp vnumChf'nbsp;fti beneficium extare, qu�d ab eiufmodi �'*� t�nbsp;gplib�ri iam folutil]} fimus. Quarc vtin'^nbsp;gram Chrifti gratiam , Deilijj cultum pi'f� j tt,nbsp;|]iabeamus,cauendum npbis diligenterefl�� 'nbsp;yllaslegis��rimonias, autquippiam aliud� 'nbsp;iufipodi admifeeamus, Denique diuinumnbsp;�� in Ec�lefiaChriftianaprorfus fpirituaU�^� in

^,.111 vuyiviii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wvnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HW.v, ,iinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

poftolorum temporibus crat, conferuandi* lt;j ��flT� niVilin�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nnr\z4 rrratip� Pn�S�lC^ '

pp �ONTROVERS. OALLI�, paufaftione longifsim� adhuc aberatnbsp;omniappft eius.in quo ineft veritas, plenaqj^nbsp;perfeftio, n�pe Chrifti mortern amp; pafllonei�^nbsp;�lTe d�yigered�fierunt. T�nbsp;Rex nullan�cefle credit, in coq; vnumChf�'nbsp;fti beneficium extare, qu�d ab eiufmodi ***'nbsp;gplib�ri iam folutil]} fimus. Quarc vtin'^nbsp;gram Chrifti gratiam , Dei(:jj cultum pi'f'jnbsp;|]iabeamus,cauendum npbis diligenterefl��' inbsp;yllaslegis��rimonias, autquippiam aliu�!�nbsp;iufipodi admifeeamus, Denique diuinum c**nbsp;�� in Ec�lefiaChriftianaprorfus fpirituaU�^� innbsp;^ineademfimplicita�c ac puritate, in qua bnbsp;poftolorum temporibus crat, conferuandi* lt;j c,nbsp;efle.nihilq; faciendum,quod gratixEuang^�! t(nbsp;fraudi amp; detrimente effe poffit.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ci

pr�cipiuntur, amp; quibusvniufcuiijfque fcientiasDeus nec�fl�ri� adftringitatque obi'nbsp;gat.ab ijs q u� funt indiifer�tia, dciq noftronbsp;^itrioaclibertatepofita.amp;quibusnos, qo^��.nbsp;^�m quidem cxpediatyti pofl�mus,difting'''nbsp;vein hoc quoqj hsecr�gulaobfcructur, id pf,nbsp;Pci�ul�unoneffe habendum.quodexfe�P;nbsp;^le non fit� nihilij, vnd� confeientiisnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

quibusChhftus fua morte �paffionep^�^'�, libertatemcp d�dit,iugum imponatur,nbsp;tuendumvel faciendum.

Atep b�� Rexcum D. Paulo amp;cxterisAp.^ ftolis ludaf ps.qui in Eccledx Chriftianxnbsp;c�rimoniaslegisvn� cumEuangelioretii^ .nbsp;volebat, h�refeos d�nat�tcmcp eos de qU�*?nbsp;Paulus Epiftola adCoIolTenfes loquitur, ^1*'*^^

EXRLICATIO� nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^2!

^i'Itibus vol�tariis, Sc animi fubmifsione, nee 'Jonineoqu�dcorporinonparcebant (menanbsp;/P'enti�human�fpe�ie) de abftinentialeges ��Tim.4�nbsp;�^febant: Ilios etiam quos vaticinatur Paulusnbsp;Pfoliibituros efle cibos Sc macrimonium: Po-

^1' j.'��oiturosencciDospcmai.iiuiunium: ro-j(j ^'�emo eos.quos Sathan ab Apoftolorum tem-j, Pori�ous excitauit, Montapiftas,Manich�os,amp; ,j, *^'08 eiufmodi � Patribus condemnatos in ve-'tripccie�a, qu�d eiufmodi dogmata contranbsp;�'�matemChriftianamprodidilTentatquein-' { �foduxiflent, amp;adfuperftitiones, quibuspri-^''��R.eligionisChriftianxpuritascorruptafu-�^�'^'ampatefeciflent.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q^nh/ein

. Jn cultu, quiDeo�nobisdebetur, RexDei�ofrfzlt;�)�* '?'^�cationem inprimisponit, �noficxcum Dei,nbsp;0 J perChriftiDomini noftri beneficium re-J ''��ciliationisfruftumlp vfumqiie in eo fitumnbsp;'l^ccredit, vtcum omnifiduciaamp;animi ala-

'{I ad ipfius gratis thronumaccedamus. d ^'^quot;^'�8�turDcum � nobis elfe orandum, illinbsp;0J quot;�noftrispeccatisquotidieconfitendum.gra-li' �iani amp; veniam abeopetedamaefumendam,nbsp;i' ^oftras querelas amp; poftulationes apud eu de-0' P�^oniendas, ac, vtverborem compleftamur,nbsp;i�'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in omnibus rebusnoftrisaduerfis per

ptecesacfupplicationesconfugiendum; Nc-f0 S��ver� ad vllum ali� qu�raadeum vnuna, i^� H^ia fit omnium bonorum fonsamp;origo. o-0* *^nipotens, rerumque omnium gubernatio-y tiem amp;difpenfationem habeat, nec vllus prae-tereumalius : quinetiam vitrofe ipfc in Chri-Omnibus benigne offerat, qui ad cum fenbsp;fecipiun t: adde quod prscepto nominatim adnbsp;'�m rem dato hunc fibi vnihonoremdeferrinbsp;^�lit, qu�d ctjam promifsionesde precibusnbsp;H s noftris

fuis aliisuc in rcb. dcprecatos vllum vnq^�� j fuiffe.nif�Deumfolum.Qu�c�mita fintV�' ,nbsp;res idololatras �c Paganos infinitam Def'^ � jnbsp;turbamcolentcs damnat, quorum aliosbf. inbsp;rem, aliosillam rogabant, tanquamfin�^��'j,nbsp;gubernatio amp;procuratio copluribusDii^�^ji,nbsp;tributafuiflet. Damnatamp;lud�os, qui ilt;��f,nbsp;hacopinione deprauari fepa(sifunt,durnP^inbsp;lim pro Diis habuerunt: eosdeniqueoii�J�.|,nbsp;qui ad creaturas,quas in grauifsimis amp;. djf*��J|nbsp;limistemporibus dcpreccntur, feconuci't'�

Interim Rex fatctur homines long� elRL digniorcs, qu�m vtipfiperfeadDeuffl�'',;nbsp;dant:ideolt;p ludaos damnat,T ureas,amp; eof*�^nbsp;l�miles, qui temere Deum adeunt, Mcdia^^�j^nbsp;qui ip�s aditum ad eum patefaciat, qui p*'*�nbsp;dcprecetur,amp; intcrpellct,dcftituti. .

vnum ; Atq; ca maxime gratiahodic elTc �quot;ccelisfiftentemfccoram DeoPatre ( vtfcri-fturaloquitur)pronobisdeprccantem : c�mnbsp;^fiimmusnofterfitinxternumSacerdo�, amp;nbsp;�trnuncrisipfiimpofiti proprium, res omnesnbsp;��oftrasapudDcumprocurarc amp; gererc. At-Sucillud elTe quod Deus populum fuumpernbsp;�cerdotium amp; facrificia legis docebat, quurnnbsp;fanftuarium ingredi vni tantum liceret,nbsp;S^i fecoram Deo fifterct cum fmguine , neenbsp;populi poftulationes ac preces Deo aliter gra-efle poflent. Breuiter Dei pratcepta di-�ert� promifsionesque extare, itemque Pro-pbetarum amp; Apoftolorum exempla, quxno-bisregulaeinftar efledebent, vtncDcumpernbsp;�Hus cuiufquam , nifi Cbrifti vnius nomennbsp;'^nquam inuocemus.Quaro damnat Rexvete �nbsp;l^ssquofdamPhilofopbos.qui c�uidi amp;agno-^'^entesnullumaditum ad Deum nifi perme-�^'atorem quendam pat�rc , ad Deum fum-per alios inferiores Deos accedendumnbsp;�fledocebant. damnatamp;eos, qui Apoftolo-rum state (vtcxEpiftolaadColoflenfescon- Coh�,�nbsp;ftat) id per Angelos faciendnmeenfebant : I-

Rex adorationem Deo d�bita in precatio-��,111 fide amp; obfcquio,quod vnufquifqucpr�-Rareilli debet,inquotidiana fidci fuasc�fefsi-�gt;neamp; gratiar� ailion� pohit'xredit^ hocDeo dun-

124 controvers. eAitic. cij diintaxatvnideberi, quiaidamp;Deiipfiusp^ �llnbsp;ceptis nominatim cautum fit, amp; Apoftolof�. Itnbsp;fanftorum Angelorum.qui ne minimam knbsp;demhuiufccadorationispartem fibiexhib �tnbsp;vnquam pafji funt, exemplisconfirmatU'j Ojnbsp;itaqueeosomnes, quiillam�fummoDeo� chnbsp;creaturas transferunt,condemnat.niud et�^ 5�

credit,adorationem mentispropri�efle; ' plicemverogeftum externum, illiustantu'�^nbsp;modoteftimoniiim � ita vt fi mens abfuf^nbsp;fpecies ilia mera fit futura coram DeohVF^nbsp;crifis, non cultus ex fefe ills acceptus.nbsp;adorationem non ante aureas,argenteas,W.�nbsp;deas, ligneas. aut cuiufcunque alius mat^nnbsp;imagines,quia id in lege diuinavetitumfi�-�^'nbsp;peftoribusatqjanimis, inc�lum, tanquaH�*nbsp;Dei fanduariilocum, vbi habitet, furfum^f*^nbsp;dis faciendam efie credit. Paganos imagii��'*nbsp;cultores, itemcpiudxosipfos. quieorum^,^nbsp;emplisedodi. quodadoraturicrant , idquot;nbsp;imaginibus pidumue fidumue efie voluefquot;'nbsp;meritocondemnat.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Quod ad Fcclefiam attinet, prim�m credit efle illorum congregationem, quinbsp;dodrinamtenentac profitentur,nimirum'^nbsp;riDei cognitionem ; (quatenus quidem^'*nbsp;verbo fuo nobis patefecit) quiqj nullamallt;nbsp;falutis rationem viamep habent, quamnbsp;fturaDominum noftrum : vtetiamnort�^nbsp;Dei inuocationem, reliquumtp illius c�nbsp;qualiseftabeo ipfoconfiitutus. eamcp |}nbsp;fiam efie Catholicam aut vniuerralem,hoc�nbsp;qujE eos omnes qui hoc id� profefsi funt,nbsp;fatentur.ac profitcbuntur.finc vlla tempo��nbsp;aut locorum difiindione � mundiipfiusp*'��'nbsp;cip'

^�P�oaH finem vfauc vr.iiicrs� comprehendit; J^orum quidem picrique vn� cum Dominonbsp;�(uin c�liim iam rcccpti fint,alii in his adhucnbsp;�'�Tismilitent : c�teri vero peromnes�tatcsnbsp;�^^I�efaecula , quoad eleftorum numerus fitnbsp;�j^nino expletus.fequuturi fint. Idem Mani-amp; alios q ab hacEcclefia Patres lub legenbsp;5onftitutosexcluferunt;Iud�osqui illius fine�nbsp;�Jitra fuam nationem concludunt: Donatiftasnbsp;.inique, qui earn vniusAfric�terminismc-^�ebantur, amp; includebant: atqucc�teros ciuf-�*�odi damnat.

Credit amp; banc Ecclefiam fuas habere notas *nfignia,(quibus ver� ac certo ab aliis omni-^gt;scoetibusaliquamreligionisrpecicmpra:fenbsp;'rentibus dignofcitur) nempe Prophetarumnbsp;** Apoftolorum doftrinam.iteml:^ lacramen-[ �eoineaconftituta*. quemadmodum A-Nftoliis Ecclefiam fuum illic fundamentutti *nbsp;''tereait. Hasautem verasefle Hotaseflen-

amp; fine quibus Ecclefia exiftere non pof-� aliasvero,quas nonnulliproferunt,aut fal-�51 autaliisc�tibuscommunes, ac proind� ��ccrtasamp; fallaces.

hac Ecclefia omnes titulos, honores amp; PpU�lcgia,q uac illi � Deo tribuuntur,credit: e�nbsp;^'delicetgjp� Dei domum, templum.haercdi-illiusregnum, c�lcftem illamlerufa-*'ni:e(re item Chrifti corpus amp; illius fponfam,nbsp;(ratione quidcm verbi diuini, quod illinbsp;'^OTimilTum eft) veritatis columnam ac firma-^quot;itum, omnium credentium matrem, gra-difpenfatricem,qux ipfum fontem babeat,nbsp;*��^caqua�invitam�ternamfcaturiant, extranbsp;H�am deni� nulla fit falus.

HancipfamEcclefiam credit fandtart� vtin Symbolo nominatur.ctj�fidiimin*�� .jnbsp;do verlatnr, hypocritas veris illius nacn�*�nbsp;admixtosliabeat, amp; in integerrimis,cti3lt;�]j|jnbsp;perfeftifsirais qiiibusqueviris deliftanbsp;non pauca iniints fed Dciim prob� cogvio*^^nbsp;re fuos, corumqiicamp;hypocritanim deled^^.nbsp;habituriim. Interim (� qua; macul� amp;nbsp;in iisquiver�crediderunt, adhucinfunt.nbsp;nihilominusfandos effe; propterea qiiod''j^nbsp;hoegrauifsimo peccati onere gemant, eofquot;nbsp;peccata gratuit�remiflafint, eorumque^^quot;.nbsp;dificatio quotidianum incrementumhab�,nbsp;amp;�Chrilio, quieosfandificat, ad perfe^nbsp;onem ducatur, In quo damnat CatharO�.nbsp;Donatiftas, Anabaptilias, Sc alios eiufm'��^nbsp;qui Ecclefiam in mundo ab omnivitiova^'^nbsp;amamp;puramfinxerunt, tantumep fibitribij,^nbsp;runt, vtperfedionemfeamp;integritatcua^nbsp;quutosexiftimarent.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Quantil m ad Ecclefix caput attinet, tetur illi omnino capite op� efle,cuius ducl�'^(nbsp;tutela larta tedatp amp; incolumisaduerfiis .nbsp;hoftes permanere, omnibus beneficiisnbsp;bus necelTariiscumulari, ad vitam gloria��^nbsp;c�leftem perduci, din eiusfruitionepdP'nbsp;tu� conferuanpofsit. at, qui h�c omnia ��fnbsp;peditarequeat, ncminemplan�agnofcit.nbsp;que titulum bunc honorificum nullialb^ ,nbsp;fcribit, mfivniChrifto, qui iure meritoi:^''^,�nbsp;fibi eumpromeruerit.qu� Ecclefiam fiio'P^nbsp;f�nguineredcmit, vteflet illius Rex, capi*^\nbsp;Dominus,omnia fub manu fua ten�s,pefnbsp;earn tucatur, atep omnis gratis plenitudin*:�^^nbsp;qua earn complcac; iponfus, ideoqj fu� fpo�nbsp;capP '

caput: illejnquam, qui earn amat, eandcmtp aierna fibi beneficcntia copiilauit.verus ac fo-lusrcrum omniumh�res, vt cam bonorumnbsp;omnium fuorumfociamamp; confortem faciat:nbsp;ille denique qui illi amp; eft amp; eritomnisglorixnbsp;au�or. quemadmodum etiam ille folus eft,nbsp;qui in facra fcriptura pr�claris his titulis orna-tur.vt nuncupetur Rex.Dominus.Ecclefij caput, pr�cipuuspaftor, animarum Epifcopus�nbsp;in hoc munere nihilvicario aut capite mini-fteriali indigens , quoniam illud ipfc cfficitgt;nbsp;prafens in fua Ecclefia, rebus omnib. ad illiusnbsp;redemnonem pcrfe�� planeq�c cxplendamnbsp;ncceffariis inftruftus.

Rex credit huius tantum capitis, nec vllius ciiiufquam alius Ecclefi�gubernandx imperium atque audoritatem propriam effe.vt Ec-ckfiailh, cuius vocemaudiat, fubiefta vni fit.nbsp;Statum etiam amp; formam Ecclefiafticx guber-nationisefleomninofpiritualem, non impc-riorum politicorum gubernationismore, fednbsp;folius capitis huiufce verbo lt;amp;voluntate an-nunciataatque applicata, fecundum r�gulasnbsp;quas ipfe prxfcripfit. Nonnullis quidem ho-roinibus, vt ipfi vifum eft, ex vocationis or-dine, quem ipfe conftituit, vt grcges obfer-uent lt;Sc regant, delcgatis, fedfolo illo, in-quam , capitis huius verbo ( quod in Prophetarum amp; Apoftolorum illius miniftrorumnbsp;ftripiisextat) amp; �x ipfius auftoritate , ita vtnbsp;omnispoteftasamp;gubcrnatio penes e� vnumnbsp;reman eat.

Adfummam Rex credittotam facram fcri-pt�ram, hoceft, quicquid in Prophcticisamp;��lt;��-*7?quot; Apoftolicis iibrts continetur, vt in Ecclefi�

� nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

�jS CONTROV�RS. GALLIC, canone funt,id efte Dei verbum: teftillc^t^nbsp;ci fefe co tum fubiicere veile. Credit h*nbsp;fcripturisfacris omnem falutis �cdiuini c�nbsp;rationemamp;normam efte nobis traditain �nbsp;fuifle Deic�nfilium, omnem fuam vok��^nbsp;tem in facris hifce commentariis fid�lit�'�f,nbsp;rire, eacpperfpicuitatcacfacilitate, quai�^Pjnbsp;puli fui captui accomraodatam elTe noU^�^nbsp;ne forte aut hominum negligentia illiush�nbsp;moriaperirc^autDiabolijciuscpminiftro Jnbsp;fraude adulteraretur, ideocjj, quicquid o�nbsp;turfitfpinEcclefia, illincveluticxconft�lt;(|nbsp;r�gulafumendumelTe, itavtnih ilprorh^;nbsp;ta vti iiiiiijuLai vvci auuti�., v tj ucLl aiiv. -quam liceat: omhescp adillamfcripturaiH�^^nbsp;drinas examinandas amp; �ftimaridas cenfe^� �

ViidjiCiividkui ? i_�A ^uuiviAJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;��;i LUVJ,� f-** /��:

ci, anEcclefiafitDeiEcckfia; eamcpefl�^'j fiindanientum,ideocu ordineamp;temporeFj^jnbsp;orcm efle, atq�e ab co, qui eins auftornbsp;autem ab Eccicfia fuam auftoritatem jnbsp;Atque Rexhoc omnin�perfuafum ha�� nbsp;facram fcripturam boc modoefleDeiv�C^nbsp;plenam(:p amp; planam illius confilii volunta�jnbsp;declarationem, atqj omnisveritatisnbsp;exiisnotis, quasin fefeinfculptas oftcndi��nbsp;teftimonio, qiiodEcclefiafingulis honii�''nbsp;�Et�tibus ac f�culis edidit, poftquam iph^'�'^/nbsp;telae curxcp concredita fuit { fed ex eo i�?nbsp;mis teftimonio amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, quam DeiSp'

Damnat itaque Turcas aliasque relig��' ,|i qu�fcripturamfacramreiiciunt - ludxoSi^^j,nbsp;�iuspartemdiintaxatrecipiunt; Manich^j

��tl

�a

lt;9

veterisTcftamenti fcdN�U� ct-hifl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eosfan�quosfibiaducrfarinoue-

J J'��t,repudiariint: vtetiam alios orrincshaere.� ' �inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bccleliatcartonertlttonadoiifcrunt,

'Qlibrosquofdaniveladdidenlntveldctra-^��unt, qii�tiimqindeniad fuamirtipieratefil �'^nfirniandani conducereputabanr-eospfx-quiaiiatn fegiilam amp;dO(Srinam exno^nbsp;�'squiburdamreticlationibus, autaliaqiiauig

j'�tion� perfeftiorerrt eflc aut exiftimafunt o-etiarriniim exiftitnatit:VtMotltaniftaSgt; f^pfadiftosMattich^os.MahiinletaHOS, Aila-. �^ptiftas.aliosqiie eoriini fimiles, quifuamilKnbsp;�Mftofitateiti aut adimuilt, aut imntitiuutit:nbsp;�'^'lifiueapertisblafpbertiiis, vt Athcos, Tiir-Cacteros! fine ea pfofcrendo, quibus ciuSnbsp;''^��itatemindubi�tllvoc�nt:qiialesiifutitquinbsp;j^gant� quortam acceperimus id efle Dei vcf^nbsp;''Um, a�tii.qlhillud�rtibiguitatis.dubiasqiienbsp;^'Hcert� fententi�accufant ) Vtb�rtiinesadnbsp;^*^niora fettioraip fcilicet cotifiliaexpetcndanbsp;''upellatit. Qiiidmultis ? Rex nullum aliudnbsp;yubprobatqj Euangelium, qu�millud.quodnbsp;Paulus amp; alii Apoftoli nobis tradideruttt amp;nbsp;^�pDiPaulimandatoagnofcitacpl'ofitetur cfl �al.Jinbsp;*�i�execrandum,amp; anathema, quicuncp aliudnbsp;^uangeli� profefre alidebit, fiuc is fuerit Ari-S^lus.fiue quiuis aliusj quan�c�nque tandemnbsp;f'flbnamcauflamcvobtendan

, H�cigitureft lvegisamp;eorum,qui^cforma-. / ^am cumeofeligi�nemprofitentufj fidci co*nbsp;.|.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oreuinusartn-uiiavuiu^ivjifciiiaj qund

quot;Uftorum,quosfeqUuntur,libris,variisloci8 Bibliis.tum ex primisillis facris conci*nbsp;, quot;'SVeteribustBDoftoribusdeprointiscorr�-.nbsp;tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;boratl

ij,i� '�in cumeofeligionemprontentun nacico* pi(^ ^(siobrcuibusarticuliscomprchenfaj quiitl

fj�fl CONTROVERS. GAtllC^ borati�cconfirmati leguntur. At ciiiusli^'jnbsp;aEquiraodoiudicis periticjjrcrum �ftim?'�^nbsp;iiidicio, etiamfi quideflet quod in control''^nbsp;fia difceptacionemq�vocari poflet- Innenbsp;nonefficeretur, Regem � Proph^ttariminbsp;poftolorumdoftrinaalien�efle.acjpinde^^'nbsp;reticum: C�m,vt ex his confi�t.nullamnbsp;ram religion� credat prarterChriftiana-^''^,nbsp;Atheis amp; impiisin Deum, in Chrifiuni, .nbsp;redemtionis noftr� opus blafphemisiiif'^*nbsp;fit'C�m deniqj nulla vel fuent olim velnbsp;dieh�refis per Dei verbum damnata,qu�lt;��nbsp;exammo detefietur �S: damnet.

Aliarurn dtfinitionuyominis hxretici , unt continuatio a.mfgt;lior^^ dtJqui/ittO)nbsp;qua todudatur hoe tandem, atq^nbsp;con�et Regem h^reticum non e�e,nbsp;C A F V T xin.

D Paulus in homitiis b�retici definit�'''';j �alias etiam circumftatiasad eumnbsp;condeimandum,addit.primam,fi fucrit^ff^nbsp;admonitus! fecundam.prauam confcienH^'jnbsp;Rrvwrr jt- fuoipfiusiiidicioconui�am.Regemaute��.nbsp;Zf/lt;rzgt;y/z-aliterinfiitutum, amp; f�pi�scornmonef.if�'^^,nbsp;tutmnfc fuifle.vixprobariacnevix quidempoteri'.^nbsp;enim primamillam i� inde�tenerisann'**'^nbsp;�parentibus traditam inftitution� enam'��'|^jnbsp;retinet. admonitioveroei contraria,nbsp;quidemancecederedcbet.priufipiamdeb^^nbsp;ficontraaliou�fencentiaferatur, nuHaoT��''^nbsp;nofa��a efi.Illiiisaduerlanifadam finfle^'�^nbsp;tendunt. Quin Papa ipfe Sixtus infuaeof'^,,nbsp;ilium 6: Principe Cond�iim �dita Eiiila.h^^nbsp;naremaximi�niticur, acmcminitdeadm�'',

^'onibusad D.Bartliolom�iferiasac!hibitis,ds �ll'usabiuratione.dcillius c�Ecclel�aRoniananbsp;�^'c�ciliatioiie amp;binc aduerfus e� colligit.relanbsp;pfume�efle. Vcr� folaborribilislanien�atronbsp;die edit� mcmona e� fempcr apud �quosnbsp;'udicesabhaccalumnialiberabit. Vtaduer-�iseosq�fide aberraruntlegitiniisadmoniti-onibusinquirattir, ii pnm�m appe!)�diamp;bu-�T��nifsim�audiendifunt.vtD.Paulus crga eosnbsp;errant diligentifsim�faciendum pracipixtnbsp;�lempe vt admonitiones fiant, n� gladio crn-^todiftrifto, aut flamma carnifice'cp adbibi-^'s.fed Dei verba. T une verb mfi poft repeti-'�sadmonitioncs cedunt, pertinaciaefle cen-fttur Qu�dfiDcogloriamtribu�tcserroremnbsp;siurant deindcexpericuloclapfi denuoalter.nbsp;tari amp; b�refin retinere conantur.- turn d�muninbsp;��elapficcnfendifunt. At hoc in Regis perfonanbsp;*ninim� repcrictur.Nam funeftis illis Bartho-lotn^isfeftis.quanam incoinftituendo.admo-

tjue (St fideles Regis ipfius ferui Lutetiam con-Uoe�turfub matrimonii nomine, amp;. illuc ver-borumblanditiis fide'qj data pellecti maftan-�ur.in flumen coniiciiintur, nulla necmu'.ier� *gt;tcinfantii)m rationehabita. Quinetiam do-*neftici in eiuscubiculo , in confpe�ku atqucnbsp;�fteo compkxu ipfius mifer� trucidantur.

CALLTC, fieri pptiieritvttamimmancsamp; barbarinbsp;fices t� R�gi tum PrincipiCond�o illiiis col*�'nbsp;brino pepcrcerint- Hoc nefario facinorep^nbsp;traco RexadMifi�follicitatur:ei confilio*'^f.nbsp;gnat, tandem muleis c�minationibiis,nbsp;in dignitatis amp; capitis pcriculum vocab�t*�Jnbsp;adaftus,tottantisijj cjdibusperculfus.ctini�^nbsp;ante oculostum Regiaipfa, tum einscubi^*'nbsp;lum cruore refperfum quotidie obuerfaf^ j,nbsp;tur.c�m ipfcpubertatisannosvixdumatt'Snbsp;fet, cedit, amp; aduerfarior� bbidirrt obfcqui^'^^nbsp;Nil�ilominus multis magnisi^ teftimo'ii��jj'nbsp;gnificans.necintimis tant� fuis,fed licariis^'nbsp;jpfis, fe non fponte fed vicoa�lum h�c fa*-� j,nbsp;Quumtpprim�mfefe exiftacaptiuitate effNnbsp;endi �amp; in tut� liberumep locum recipieO^l^jjnbsp;ta fuit facultas,erratum,quodver�feadmgt;*'nbsp;credebat,agnouit,eiuslp veniam fupplicitC^-,nbsp;demifs�,in frequenti amp;folenni piorum h*�*�*^nbsp;num c�tu � Deopetiit.atque ab eo tcmpo�^^|,jnbsp;bella qu� cum eo gefta funt,amp; ia�tur�,amp;nbsp;ab ea fententia orationeep demouercnbsp;potuerunt. Quum miferam eor� tempo*'��),(nbsp;coditionem memoria repetemus, diccm^'^j,nbsp;earn admonendi Regis rationem � Deo co�nbsp;tutam,attp vllamiuftiti�lpeciem in tantanbsp;dclitatc ac violentia obferuatam fuilTe�Aonbsp;�li funtad eum fortaflequid� Do�lores.nbsp;at n� cum co aft� ell argum�tis, ac nonf^^j^^iinbsp;gladiis.atq; cruentis ac furiofis,quoS innbsp;tia amp; in oculis femper ^pofitoshabebat, �nbsp;riisadhibitis?Dicerigituracverifsim�)igt;�*�^j/nbsp;tatem earn fuifle.quafraftus amp; debilitatn��^^)nbsp;uerfariorum cupiditatimor�geflerit. Sinbsp;abiurationis feri� fa�l�.atc^ voluntarix

tris concefsionis confenfioniscj; argumentum eft,quod minis amp; mortis metu extort� fuit;nbsp;ftic�d� quoqj erit tot in veteri EccIciiaChriftianbsp;nos ( qui poftea t� pr�clara fidei fu� teftimonianbsp;tdiderunt)amp; D. �t Petrum formidini amp; horronbsp;n mortis coram aduerfariisced�tes,cxanimonbsp;neligion� Chriftianam abiurafles amp; c�m de in-^egro earn profiteri c�pcrunt, relapfos fuiffe.nbsp;At it imbecillitas h�c erat,q u� eos excufaret adnbsp;nerfustri�phos, quos rcligionis hoftesdeiisnbsp;pUriincpagebant; deeoetiam g, Rex tuncegitnbsp;��Jem omnino dici meritifsimo poteft.Cu Rexnbsp;�oConcilio legitime couocato aderit.vt opt�t,nbsp;*fticcp audietur.fi admonitionibus de cohorta-rionib.�facrafcripturapctitis, veritatis iudi-**o conuiftus reddatur:tunc neceflari� ac leginbsp;nm�admonitionesadhibite illifuifledicctur.

teticis viderelicuit, eos aut olFcnfione aliqua, auaritia, aut ambitione ad hoc diuortiu abnbsp;^eclefia faciend�,amp; aduerfus fanam do�trin�nbsp;faiftionibusac difeidiis dimicadum fuifle im-pulfos. De iis loquorgt; qu� in errorc obftinatiiisnbsp;perfeuerantjaifamqjteftante �t animo fuo do-^'�'namretinent; nondeiis,qautignorantia�nbsp;��J^ftiidii in religione maiorisopinionedecern' fjerint. Et in illis quide facile animaduertcnbsp;eft lii jram malitiam elTe, ac gcqiiid tandem

PaulusJoquiru�. Illi autfunt, quosreiice^^^ deceftari oportet. De Rege veroid�dici ��Pjjjnbsp;teft. Nonn. hirefereligionifp�tefuaadd'*nbsp;fed earn vn� cum ipfo matris lade didicitlt;*nbsp;sit. Neep �licti�o'oiedarihoc pirteft.e�a�nbsp;�tum.aiitpr�ftoniaclioaut vIlocuiurquR�.nbsp;fuiire.Aduerfariiquidem id Regibus fop�nbsp;ribus perfuadere conati furc, c� amp; ipfisnbsp;�'..Icti� Rom.w� infertum efle.Sedhispoftf��Jjjnbsp;bellis in tiiibulentilsimis amp; pericutofi�'!�|jnbsp;ipibr� temporib. qu�m falfumideflct, r�'f,nbsp;�tfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Adhocautcin vit�inftituturii��J

�uariti� 'le �c�pendiifuicauna.velambitionccompO*'^nbsp;eflc.nulla qiiidem ratione id � bari poteft'nbsp;quo h�c religionem eft profefliis, in pc^F^jnbsp;ni ili.�: verfatus eft.fua illi bonaerepta fuotrj,,nbsp;liiinaduerfiisetirn iamdudumfufceprooi�ii,-feftis amp; hoftilibiis animiacp armisepnbsp;continu�t um cft. f�pi�s illi dimicand�fo'CjJnbsp;quifsirnisctiam conditionibustvidit

�S:de fe amp; de fu�partis hominibus, fpec�^Ap dem ipfa.prorfus adum elfe. Rex i p fenbsp;fmi amp; potentifsimi quiep, vniuerfus pop^'|i(nbsp;omnes deniep ineius exitiumconiuraO�^ jnbsp;Quaenam illi dignitatis fu� rctinendas, 0��-.()nbsp;augend�, in tantis calamitatibus amp; ruio'* Jj,nbsp;affsrri potuit ? Quod fiabhacrcligione/b,nbsp;cere volinlfet, amp; ad Miflam ire, hoc vnonbsp;eodemlp momentofefeabomnibushif�* jjHnbsp;feriis explicate acliberate poterat,�amp;nbsp;ad gratia,ad dignitatem,amp; audoritat�r� Jnbsp;nec magno negotio confcquend�faccr� �pp�nbsp;amplifsimo hoc lecund� Andegauenft�� J'nbsp;c�h�quot;quot;.�re ornacus,vteflet lt;Sc primus R��'�

pijPrnccps, amp; Rcgiofceptrofucccdendikirc rPximus. Atqj interim no ignorabat qua multanbsp;magnafp tota Lotharingi� familia fub hoc h.-e-reticjnominemolirctur, vttfidefuo uirchocnbsp;pa�odetiirbaret. �Stomni�homin� inuidiamnbsp;*i!iatcpodi�conflaret. Quib. quid�inalis oc-Curri poterat,0ivno verbo ocs aduerfariorumnbsp;fog tationesacfpeseuertcre, id alTentiendo,nbsp;f|uod Rexamp;populusabeo exig'tbant. Sed nenbsp;quidem omnib. � propofito fufeeptotp co-filiodenioucripotuit.Tand�rcsin eum,qucmnbsp;l^odie videmus.finem redafta eft; Regis mortenbsp;��fchaeuadere. Hie 15 ambitio amp; regn�di libinbsp;do in ei* animo dominata efl�t.pcipuaipfuift�tnbsp;dli caufla cur fe ad Religiofot� rationes adiun-^'(Tettpr�cUra cert� oblata occafio erat ad eumnbsp;gt;n cotrariam partem inflcftendfi, nempe faftanbsp;�tiaxim� regni partis � Rege demortuo aliena-boamp;difiunftio. Obh�c duntaxat,quam illiusnbsp;�duerfariiin populor�animis infixerat.opini-on�,eum h�reticis faucre lt;Sc adiutoreefl�e; ma-gnohoc argum�to erat ad redcundii codepunnbsp;ftot�pons C� populo in gratia, vnareligionisnbsp;*nutatione:vt omni� demortui Regis feruorSnbsp;defideria frequetesep follicitationcs e� fpefta-fe videbatur.Etin his quidem omnib, etfi monbsp;tnentiac viriu ad conftatifsimos quofcplabefa

�oNTuovERs. eAuie� .j,. 1 fslfss fuas opinioncs pertinaciter d�feP*�;|(, Jnbsp;das moucrunt?in quo prau� ilji� �onf�ie�''nbsp;�otar�poflumus ? quatnver� multinbsp;ucrfarii �ljjRcligiofifsimi,fuiiUius ��livel� Jnbsp;traxilT�nt.atcp adeo religiouem �entj�� Jnbsp;fent, t�ampU iu�wkuta conditionsJnbsp;l�ta? Equidemprowlumn�s�; probris, �ijnbsp;}pfiobi��:3ntur,hocdi�ipotsft:��mnnU^5nbsp;r� omnium,qu�bominesad n�fandfi alinbsp;confllium �ommouere amp;. incitare fol�t,C^^,j�nbsp;jn �o appareat, c�m t�rror�s, min�.fpesd�ynbsp;�um f�nt�ntia dsducsre ba�lenus non pP'nbsp;pint; fatendum nobis ingenue eft necsH�^nbsp;quod vnum homines ad humana omnia�r �nbsp;n�dainducer�pot�ft, in illiuspeftorepcP''j,nbsp;infidere amp; h�rcrc, nimir� Dei oVendendi��^nbsp;turn, fiquam religionsm hucu.Qy verifsii��.

Dei verbo confentan�am eiTe iibi omP*p perfuadcbhancpro rebus terrenisabiicet�;nbsp;quod Deo ipfo tefte profitetur q uotidie, apjjnbsp;�os q ipfum hac d�reloquent�audirenbsp;Cum igitur impia �onfcientia in eo nullanbsp;tuamus iam tandem eum non effe h�retit'�^nbsp;vt aduerfarii de hae re illii inuidios� criP��nbsp;tur: qppe qui eorum.qu� hominis heretic*� ;nbsp;finitione cpntinentur, nihil plane habeat. ��Jnbsp;Religionis fundamenta doftrin� Apoftoi'�^nbsp;�ontraria, necpertinaciam, nec prauamf�nbsp;fcientiam� fed contrainftituicxpetat, md' jnbsp;taque fc auditurum vitro polliceatur,finbsp;�X facra fcriptura doccatur.

Ocuimus fupra, etG Rex cxc�munUatus cflet.nSpofle tarnen id obftare.quin iur�nbsp;jpfo a�ftoritated: imperium fumm� in Galli-SumregnunTobtinercdebeat. lam vero do�-aggredimur cum non efle excommuni-catum: amp;,quamuisexcommunicatioregnan-diiusadimeret (quodfalfumeft)ciii(modi ta-

decrctum buicnoftro Regi officerenon pf (Te.Non parua autem adexplicandam bancnbsp;controuerfiamfaftaeftprogreflio , ��mpro-baiierimus Regem non efleh�reticum, vndenbsp;Peiici amp; excommunicaridebeat. eaenimvnanbsp;Cauffa eftquam hofles,tanquam ad eum exc�-��luni�andum fatis per fe idoneam profer�t,nbsp;ergo id nullum eli,nulla quoque eft excom-^nunicatio.Sic panels dilui crimen poflet.Plii�nbsp;ribus tarnen ea de re difleram vt nullus omni-pof�rypulus in vllo refiderepoffit. Quodnbsp;in hac re tpta mentes bemin um magis ancipi-les ftifp�fasq; tenet, boe maxime eft, quod Papa Regemexcommunicauerit, boe enim pernbsp;^e vnum fatis cfle illis videtur, vt de eo non fitnbsp;anipliys dilputandum. At iftaconclufiononnbsp;*ftneceft�ria, Siitaferesbaberet,vt,quicquidnbsp;Papa facit,neceflari� id re�t� fa�lum effet, neenbsp;l^eretidvnquamindubiumreuocare,amp;pau-^^^^^'^j*nbsp;Idaccnrati�s examinare : approbandum continuo effetquiequid proanimilibidineftatue-tet. fed Papa bomo eft, fallicp amp; errarepoteft.nbsp;1*160 verb bjc mibi contraPap�au�loritatcmnbsp;tont�ndere eft animus,contraquamplcriquenbsp;Chriftiani bodic tatoconfenfuamp;ftudiocon-tendunt. Ver�metiamfiboclargiri aduerfa-tiis velimus,Papam efle maximum amp;fummxnbsp;�uftoritatistnon poteft tarnen maiorem babc-

re.qu�m D.Petrus.�quototamfuamauftoM' tat�feaccepifTedicit: AtquiD.Petrusnunqquot;*nbsp;tant�mfibifumfit, vtquicquid faceret.idnbsp;mnino cttra exceptioncm reft� fa�� eflee**'nbsp;ftimarct, cattcri etiam A poftoli nunqu� t�t�i?nbsp;illi tribuerunt. D. Petrus agnofcic amp;. fatetot*/1nbsp;homin� efle infirmitatibus humanis obno�''��nbsp;Poft h�c verba quae Chnftus pronunciaquot;'''nbsp;Matiki�. 7�pffn�, �tlt;tnc Prtr4W,�kc.

Papam,(5c eiusit�fucceffbrcs; D. Petrus peccataadmifit,ob qu� in alioru reprebenfi'^nbsp;rem inciirrit.amp; ab iis veniam petiit. Aufus *nbsp;Chriftoferuatori noftro confiliumdare,nbsp;vrbcm lerufalemafccnderet;quoquidein^��^nbsp;fiiioimpediebaturbominuredemtio,nbsp;li.er fieri no poterat.amp; eo quidemChriftu��^nbsp;fuit offenfus.vt Petr� long� �fedepulcrit.D'?^nbsp;Matth.a�. laol� eum nuncup�s. PofteaChriftum Do'��',nbsp;num fuum.diris fe deuoucns,terabiurauit*nbsp;ftfeenfione Chrifti pleni�s iam (fpiritudii''�'.|nbsp;qu�m ant�afflatus,amp; quafinouushomo)^''^nbsp;Galt. D.Pauloreprehenfus.qu�d vtciuslocic^�'^(nbsp;textus ait.fepr�hendendusefl�t. Ille adeoiFnbsp;* collcgas fuos amp;totam Ecclefiam tanti facitgt;^^

A�.ii. poftqu�gentibusEuangeliumann�tiaftet�^ (Stones fuas alior� iudicio amp; cognition* pj,nbsp;pofueritac fubiecerit.eor�c�foriamanifP^?/nbsp;uerfionemfubiturus. Sitantus Apoftoluslt;jnbsp;qu�do peccaui t,amp;dc peccato reprebenfusnbsp;fuit: filib�terin confped�totiusEcclefi�P^nbsp;d�t fuarum aition� rationeni reddituruS' � �nbsp;pa non cft alns fuperior hab�dus.Itaqj hoCnbsp;nim� (equitur.Papa td fecit: Ergo reiit�fad:''nbsp;�ft,nec ampli�s de co difpucandutn.

lt;Uirum,examinatum(p fuerit.vtiudicioadhi-Hito conftet,an id reft� fa�tum fit. Complures Pap�manifeft� h�refeoscondcmnatifunt, vtnbsp;�-iberitisquidam , qu�d fuerit Arrianus� denbsp;loh�nes �j.quoddeanimismal�fcnferit.Mar-ceUinusidolisfacrificaiiit.pcrmultiin Nccro-inanti�amp;..inc�tationum nonfufpicioneni fo-him,fed crimen etiam venerunt. Horrendumnbsp;plan� eft quod de ipforum fcortationibus, in-ccftis,amp; aliis etiam long� dcteftabilioribus fla-git�s in hiftoriislegitur.

Ad noftrahxcvftp tempora illorum ipfb-fumconcefTu n� fine ve�bgalium increm�to lupanari.! Roms patebant. Si qua fuere in Ec-clefiafchifmata, illifer�foli,vt fcriptoresqui-dem prodider�t, cor� auftore� fuiflc dicutur.nbsp;Sspenumero amp; vrbem Rom� amp; totam cti� I-t�liam.vtfe mutu� vindicar�t, deip fedc Pon-tificiadeturbarentjbellis.caedibus.amp;fanguinenbsp;c�plerunt. Simonia amp; rcr� facrar�nundina-tio inter eos ta tetra f�dalp fuit : fraudes item,nbsp;veneficia,parricidia, quibusad fumma iftamnbsp;dominationcmperueniretur tam frequentia,nbsp;vtnihil vnquam fimile apud reliquos homines faftum fuiflc conftet. QuifquistumGer-manor�, tum aliar�Chriftianx religionis g�-tiumhiftoriaslegerit.iudicabitnec pluresnecnbsp;grauiores iniurias toti Chriftianifmo � Sarace �nbsp;nis.Turcis, amp;aliis infidelibus gentibus illat.asnbsp;efl�.qu�m qu� illis adiutorib. palf�ra iliat� f�t.

Vfque adeo fan�, vtPrincipibus �ScReg'^quot;* pr�cipu� noftris.fcholisip huiiis rcgninbsp;logicis in earn rem f�piflim� incumbendi'nbsp;fuerit,amp; ferio vidcndum, nequid Ecclefiayquot;nbsp;triraenti amp; labisab eoriim ambitionc amp;� auo'quot;nbsp;dacia caperet. Etfi autem modis, rationib^�'nbsp;artibuslt;]j omnibusconati funtin fitmma*�nbsp;libertatem vindicare , qua impun� fibi ag��nbsp;liceret qu�liberctcuncp: attamen Principu*^nbsp;piorum^ virorum.qui iam ant�.qu� clads�^nbsp;quse calamitates earn tantamtyranidem c�''nbsp;fequuturjE eflcnt,animo profpiciebant.ftu^�,'�nbsp;amp; cura hoc cfFeftum eft, vt Pap� ipfi concil*'nbsp;fubie^i eflent: amp;, quandocunque concili'^'^nbsp;eorumfafta inquirere, amp; animaduertere pnbsp;tempora licuit, ij totfceleribuscooperti,nbsp;flagitiorum fordibus cotaminatirepertift*'�''nbsp;vtpermulti variis�tatibus, immo de tres �Pnbsp;dem temporein concilioConftantienfi digj�*�nbsp;t�te Pontificia motifuerint. H�c igitur c�'��nbsp;ita efle veterum feriptorum monimetis cof��'nbsp;probetur.quoties de Paparum decretis �z ad'*nbsp;fermo habetur: fatis hinc caufTx eft, quaniol^'nbsp;rem mali aliquid amp; finiftri metuendum mag'*nbsp;fit.qu�mtemer�credendum nihil non ab'**nbsp;rede tieri, c�m in exteris rebus omnibus,tt''��nbsp;maxime in iis qux ad Principes attinent. Na*��nbsp;poftquam Papx (n�gligentesquod fui muO�'nbsp;ris deoffici) erat) gregem fuumverbo diiii**?nbsp;pafccredefierunt, execrandah�cambitio.nbsp;vfque inuafit, vt n�fol�m in reliquos Epift**'nbsp;pos collegas, fed Imperatores etiam denbsp;auftoritaten! de imperium fummum vfurpa*nbsp;vcllentt nunquamc]j deftiter�tPrincipesfu'�'nbsp;mosexagitare amp;. vexare , omneni�]; mou^^

j hpidem, vteoriimauftoritateminfringcrent acdeprimcrent. ita vtnec Germanorumlm-

losamp;grauiorcs amp; infeftiores aduerfariosvn-^uam fenferint�c�m P�tifices eos excommu-*�icar�t,dirisdcuouerent,imperijadminiftra-lioneillisinterdiccrent.fubditos obfequijiu-' refoluer�t.amp;iiisdominationis inalios vtiam

lt;]uodcunque in eos ftatuunt, id neceflario re-ft� fiftum putetur. Quemadmodum ctiam,

'�I Quod fi populiomncs iuftiffimam ex bis, Paparum aduerfus fuos Principes confilia amp;nbsp;' d�cr�ta prudenter examinandi cauflam ha-I* �ent,priufquamiisafrentiantur,Galliccrt�in-'nbsp;nbsp;nbsp;^^fcstcrosomneshoc libertatis ius retinue-

i �niinicationcs pri�cipu�.Nam quanquam alise Jiationes Pontificiis fulminibus amp; tonitruisnbsp;�'�ditis perculfi (Scproftrat� iacerent ; Gallinbsp;|t tarnen,fi Pap� noftros Reges vel attingere au-/ der�t.eoscxcommunicaturi, (vtidinnoftrosnbsp;0nbsp;nbsp;nbsp;Pbilippos amp;. alios etiam tentarunt ) pro fuo il-

j loiurcamp; antiquaconfuetudinequamvbique / �frarumoftenderunt, profit fingulari fuo in

Ht controvfms eAiL�f. artibus,amp; viribus contra appofitis illoruoi^^nbsp;tes amp; mo�tiones oppugnabant. Sitenifl'*nbsp;tereos Theologorum collegia �SiPuprenia*^^nbsp;riacontra Papas illos fententiam fiimmac'*nbsp;libert�re ferebant, vr efFrenatamillorumJ'�inbsp;folentiam atqiie fuperbiam r�prim�rent* cHnbsp;nec relient, ncc poflent pati.vtt�tam in Pf�quot; Inbsp;cipes amp; ftatushiiic regno fubieftos exc�i^^'nbsp;Extrauag. ^jeandipoteftatem haberenr.tandcmcpe�^nbsp;^�uUe' ' pcrduftaeft.vtPapaeaflcnferintfen�ampl*'�,nbsp;�' tantum in Galliam dominatum vfurpatiifjl*nbsp;En an tiqua immunitatis dclibertatisaduef''!nbsp;Papas polTeflio, quam Galli noftridiligent�^'nbsp;m�retineredebent, nifi demaiorumPuor*^,'nbsp;virtntcacprudentiadegenerarevelint,nbsp;eofdemcafus delabi, in quos alia imperia,G��;nbsp;nimium illis de fuo iure conccITeriint. de�^P^nbsp;funt. hoc potifl�m�m tempore, quo PapJnbsp;rum ilia tanta dignitas amp; audoriras in t'�.nbsp;Chriftianorum ditione labafeit, amp; iamnbsp;culumcft, ne de omnibus Chriftianxnbsp;gionisnationrbus eiieiantur. Si ingrate^''nbsp;dentfuam vim contra noftram Galliam, Hynbsp;fer� fola illis adminiculum eft, conuertC^^nbsp;maximumeflet dedecus amp; ignominianbsp;veterum libertatem, quae aduerfus jnbsp;amp;. temeraria Paparum con�lia huiusnbsp;pr�fidium Si propugnatio fuit , rep�*^jnbsp;proiieere. H� verb rationes religio(�fl�j,nbsp;quofque tangere non mcdiocriter debent �nbsp;Regis per Sixtum Papam excommunient'*�nbsp;ne. Eti� Papa ipfel�tis docuit quo loconbsp;beri debeant fux excommunicationeS,nbsp;iis qn�Regi demortuorenunciarafunt, Pnbsp;cl�rilfimura quendam huius regni vif**�Jnbsp;4

^ui ad eiimamandatuscrat. Rcxen�meum ifl �O confilio mifcrat, vt affliftum fui regni fta-tumexturbisamp;difcenfionibus nouis , quasnbsp;;it| �oniuratiamp;pcrduellei excitauerant, Papamnbsp;11# �doceret ; ab eoq�e de rerum pacandaruranbsp;jit'. �atione confilium caperet, vtncGallicuntnbsp;fcgnum,quodprxcipuum Chriftianifmiad-j))' Uerfus infid�lespropugnaculum, roburqiic,nbsp;iii' �iecnonPontificum ipforum columen anteanbsp;fi fuerat, funditusinteriret. atque oblata �nbsp;naiaoccafionecumeo de excommunicatio-/�x/�nbsp;�! flis bulla � feaduerfus Regem �amp; Principemnbsp;(li) Condapum cmifla egit, amp;qu�mxgr�inuito-

j( ^iimnccacri�svrfit, nec diiitinsineo pro-l^ando perftititt fed contra, qubd res e� vfque J proucftaefletnonobfcur� dolcre fe oftendit:nbsp;gt;iec non amp; coniuratorum fa�lionem, Sc Car-dinalcm Pellcueum fa�lionis Gallic� in Cu -Romanaprocuratorem , quorumimpor-|i'! �unitatc amp; fraude � feextorta bullaea fuiflet,nbsp;� ''efiementeraccul�uit. Qu�d fi Papa de bac,nbsp;1)^nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;excommunicationeitafen-

f( ^t'nihilprofeci�caiiir�clTciam videtur, cur (((I ��teri pluris earn facere debeanc.

I44 CONTROVIRS. GALlt�C� busamp;excommuntcationibusgeneratinl��^nbsp;funt.non ratisefTeadeotunl, qui R.egen'�'^?nbsp;exconimunicatum eflepiltant, fuftinend^^j^nbsp;riiciavidencur; proponafn hicarg�in�talt;lquot;^nbsp;busomni iurecertut�erit excommnbsp;ncniillamSixti aduerfusR.egcn�,van lt;V� pfnbsp;fus�c irritamefle, C�mautemiwcarpnbsp;tuni �rnukisal�sprovaria dtmukiplivi-^nbsp;praediciflint, amp;hiftoriarumamp; Legurtl,^^^nbsp;paruin denique ipforum cognitionc gt; tra^^nbsp;copios� fucrit Clarifi�meij? tu ex hiftoriiSi .nbsp;ex Papariimdecrctis ab iifdem dem�ftr^, pnbsp;iftamcxcommunicationem nullam planlt;^nbsp;fe.eo breuior ero.ncc vitra excommunica'*^^ jnbsp;nis forma, vti � Deo in feriptura �cra pf*nbsp;pta fuit.progrediar. ex ea enim tantum j,nbsp;firmoium confeientias confirmare deef�.nbsp;mus. Acprim�mle�lorem monitumnbsp;mihi, quum de Pap� excommunication��,nbsp;quor, propofitum no elfe aduerfus verai�nbsp;communicationem, quum verus illuis'^ j,nbsp;habetur,quidquamdicere. Nam Deus e��*�Lnbsp;�fe conlbtuit, amp; qiiemadmodum illiiisnbsp;�ub lege femper extiterat : ita ChriftuS ��,nbsp;mandato nominatim cauto amp;. fancitoa�^^,,nbsp;elefiam Chriftianamtranftulit. CiuitateSTnbsp;dem dr imperia fuas leges habet,inftituta,n�^j)nbsp;tes amp; iura, quibus fcelcratos vel fupplicingt;nbsp;exilio mukenttqui,fi impun� tolerarenttif'^nbsp;cietati humanxfua c5fuetudinemult�m��^(nbsp;cer�t. Ecclefiavcrohancvnamratione��,']^,nbsp;vnum remedium habet, Excommunie � Jnbsp;tiem. Qu�dfi p�na! ciuiles metuends ��Jnbsp;hatc etiam muk� magis. ille enim corpust� jinbsp;t�m attingunt, h�c animas amp; conf�i��L�nbsp;ff'^l

fpeftat. Netphoc parui f efert vc quk ob p�c��-b Tua ab Ecclef�x communion� legregeturi it mod� c�lideteitius n��rutn o rune b�hut�i itlnbsp;�o verfari.vtin eius comm�ni�nC (�mut. �x-tommuhicati� igitiir in fuainarutntna^aiigt;-ftoritate manet,fifiatvtDeuspfaccipit, �jutnbsp;ii-inc fententi�m tanquani figill�ni qu�ddamnbsp;aJeamipfeapp�f�it. iiertip� idq�odb�mi�nbsp;��s ui terra lecurtdtimamp; per eius Verb�tnfa-��entj in coelofcratunihabituruna* At firesnbsp;�ft tantopcrc rtietuenda * c� pr�dciiti�samp; cif^ tunipnbsp;�unfpedi�sinillius vf� n�sgerer�debem�s�*ilt;/t�ii!nbsp;Ptim�m, vt ne ad ext�emam hanc p�nani if-ifogandarttt�mer�aeccdarn�s.�d6irtd�VtcUninbsp;ordinenij formulafqiie agertdi omn�sfcfue-��us , quaS amp; Deus in ea prifcripfit, �i Apo-ftoli ipu obfcfiiarunt. Quiresh�hiati�src-�unt.atquelegesiildiciaq�eadminiftr�flt, irtnbsp;��bus ci�ilibus n�llent � vulgatis /orniuliSnbsp;vllam onininoprsBterniitter�, rte qiiam fac�^nbsp;bntiiii�riam, fi pr�c�piti quadam iuditij c�-��ritate in i�dicando vterentur* In caufl�sau�nbsp;bmcapitalib�S j vbiv�ldignitas, Vci�l�.s�-fcuntuf j onincS i�dici�runi formulas long�nbsp;*tcurati�s obfcruant. quiaj fi �liq�idcaruninbsp;�f�tetrnittcret�i�, idj quamuis CXigiium, adnbsp;�befaftandum fubuertendiirrique omnindnbsp;udiciunlfatisefleputaretur. At hx formulx*nbsp;''l'i deanimarurn falute agi vidcmus, multdnbsp;diligenti�s obferuari debent. Qu�d fi in estnbsp;�*� quidq�am aliter, qu�m DcUscortftitiierit*nbsp;t pro nihilo cert� habendurii, quicq�idnbsp;' *nirrt momentiexcommunicati� habet, exnbsp;'^na�civnitis auft�ritate, q�ae in caintcrce^nbsp;' man�ti DeusaUteni tlinilfu��u�dritatd

eos qiiantumlvbet amp; excommunkent, rum apud Deum conditio uihilo dcterit�''nbsp;turaelK

ctmmt-Ki- cum illum natumcxcommuutcauit , lt;�lt;�//� �/Az-quidem potcftate, quam illi obtendeb^�'.'nbsp;Zr ywr/r�-tanquam Ecc�ef��antinites. Chriftusnbsp;dum ad fe reccpit. ea cnim cxcommun'^^jnbsp;tioiniquacrat. Apo�vli ita etiam fynag^^nbsp;per fummam iniuriam amp; ignomimam'�*�*nbsp;uebantur. fed id fibimaximxlaudi-duceb^'�''nbsp;Atqueabco tempore nullius momcnri p^��nbsp;ric�perimtexcommunicationes, quiirf*�nbsp;ter vfiirpara: funt, qu�mDeuscasconH't'*^nbsp;nt. Qiunetiam Paparum Canones id on'��''

i tnbsp;r

lt;!

I r

�

'�m exprimunt, in q'uibus przclara illaD� |jl '�8�iftini verba infertarepcriuntur: Temera-f f'**quot; iuJidiim nihil(inoeere centr/t quern faituinnbsp;illi fotiasqui illud adei temer� fecerit.nbsp;i('jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;��temerari� fententiis non ptffeeum de li-

.�'^^teexpHn_^ere,qai deeo malafuiconfcientianon turn, qui anathematefueritiniqidnbsp;, nihilmetuendumhabere, (um Deiu(iinbsp;J**nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt; qtii^ nemintm vnquam iniuj�� li^a-

Haec Hint grauiffima pij illius viri verba, J?,* in Paparum Canonibus videre licct,cuinnbsp;J, quot;Seiu�nodi: quz nobis totidem funt aduer-iniquas ipforum cxcommunicationesre-

Qiiamobrem (ententiaexcommunicatio-�*� PapacontralegenilatafecundiimCano-f'^'pfos nulla eft, ml� Excommunicatioiiift� �ftafuerit. Nonpoteft autem iiift� fa�ta diei,nbsp;i�**itaomninofiac , vt Deus reftuin illius v-J�� przferipfit. Audiamus igiturquid Deus .'ixiinbsp;� �aeonftituerit, videamufqueanSixtiPa- P^igt;a�.x-^nbsp;J* �xcommunicatio adliucmodumiufta vi-'^**'i poflit.

Verus reftustp Excommunicationis, vt fa- *icripturanos docctivfus in hoc extat. Pei-�'n , vtij quibus hanc Deus poteftatcni de-J^excommunicent. Deindevt excommu-'^ationiscauflzidoncz fint.Tertio nc eo vf-J^eveniatur, nifi aliis omnibuslegitimis ra-��nib�s prinsferuatis atep adhibicis. Quart� �'x��municatiotiatex Deiipfiusauftorica-�� ^ti earn d�dit, amp;. fuoquidem verbo. Po-'��niovt cius, qui peccauit, faluti, amp; �c-vtihtad CQnfulatur, Hz funt partesnbsp;K. X Excom-

Excommunication� elFentialcs amp; agendi vix: fine quibus cxcommunicatioi�|^nbsp;iuftanec rede fafta dici poteft, etiamfi jnbsp;v.lvna defuerit. Tollascnimautiuflas'y'.nbsp;caullast auteorum, qui earn traitantnbsp;bent, competentiamlegitimumq�emunnbsp;aut admonitionumgradus , quivltiniai�'nbsp;Ecclefiaabdicationemantecedunt :nbsp;tiumaliarum aliquam, noniameaeft, flj*� !nbsp;Deus inftituithabenda excomunicatio. a 'jnbsp;r� talis non eft.inanis plane eft: cum Dciis^nbsp;tant�m.quam ipfcprxcepit amp;lanxit,in^^,nbsp;ratam fehabiturum promiferit : Ergonbsp;Sixti Excommunicationem ad ea omnia^nbsp;pendamusdc examinemus.

lt;AAA VAVVHIlUUlllVrtUUl V U V l Lc� L t i li '*

1. quitus Deus grcgis curationem adtnii�i^i^ Excammu tionemip commifit,quibuslt;]j diligenternbsp;ffcxndtf� fpiciendumnequiscorrumpatur, ncm�'��ij,nbsp;tf�Mfia- alicuiuscorrupti c�tagionec�tcriahqui*^ 4nbsp;*p�/f trimcnticapianttn��e Ecclefia hoc dcd�^�

amp;ignominia notetur, vt flagitior� nutri�^�^ii gitioforumq; receptrixhaheatur. ciusr**,((nbsp;raPaftorumcft, ac (eniorum prxcipu�*nbsp;quoniam totius Ecclef�� magnoperenbsp;mcmbrumajiquod ab ea eucllatunidij!nbsp;no ex Dei verbo.quod Deus toti Ecclclis^^ Jnbsp;crcdidit,fieri debet:excommunicandi .i,nbsp;eatcnusefteorumqui Rcclefix prxfctl*nbsp;vt, nifigregetoto confcio, ac confentient�'^|^nbsp;hilaggrcdi debeant. D.Paulusita faciefl'(,pnbsp;prsccipitin inceftuofi Corinthij exconn��^/nbsp;catiene,amp; poftea in eiufdcm abfolutioof'nbsp;minatim enim hoc ccnfetac vult, vtnbsp;clefiaadeamremconuocetur, Atque

^tftasfeniorum cftvn� cum reliqua Eccf�f�a,' ''bicunque populi c�tus per Euangelium innbsp;phrifti nomine congregatus fucritJeniorum,nbsp;*''quam, qui c�tus illiusinfua quifquedi�-^'ficuramhabent. vult enim Deusordinemnbsp;'^l'iqueferuari.atqucvnamquamq; Ecclet�amnbsp;^uoshabercfinesacterminos, Paftoriburq�enbsp;*5rtos afl�gnarigreges, inquoseorumquiftpnbsp;�nimaduertat. Hxcigiturpoteftas non eftnecnbsp;Infinita, necconfufa, nec inordinata.vt Pa-ftoribu� liceat ex iis locis, vbi degun t.excom-��'unicationis iure vti ineos , quialterius amp;nbsp;}ong� � fe difl�ti grcgisfucrint. Inhumanisnbsp;'^�iperiis Magiftratuumiurifdi�lio fuis eft cir-^�mfcriptalimitibus, quos tranfilirenonli-�eat: alioqui fumma rcrum perturbatio amp;nbsp;*oiifufio inde nafccrctur. In Ecclefia veronbsp;Chriftiana non minor eft ordo conftitutus. . lnbsp;Qiiare quumChriftus certain difciplinam/cu- **nbsp;*us pars vna eft excommunicatio ) in Ecclcf�anbsp;pr�fcribit,eam in vnoquoque c�tu ��t Eccle-J'avelquantulacunqucobferuandampr�fcri-oit.add�ns promiflum, amp; eius, quxcunque il-*'c infit.audoritatisfundamentum: nempe,nbsp;Vbicunque d uo aut tres in eius nomine coaftinbsp;fuerint, illic fe in medio illorum cfle: innuensnbsp;turn fcc�tum pro Ecclefia habiturum.ad co-firm�dum in c�lo.quod in co fiet.quum quidnbsp;�xipfius verbovel ligabiturvel foluetur, D,nbsp;Paulus hoc ita vfurpac, Philippis enim tune e-lat, quum primamadCorintbioamp;EpiftolanKnbsp;f�tipfit. illic autemnuntiumaudiueratdc in-'�ftuofoillo Corinthio,qui oberiminisatro-*'tatem amp; in dignitatem ah Ecclefia quampri-�i�njabdicaric�mer�erat. Nunquidhocfibi

fumfit, vt cum Philippcnfiiim Ecclefis exc�municaret, qui cxCorinthior�nbsp;erat? Minime ver�.ctiamfi Apoftolusefl�'�j|nbsp;re�quos totius orbis Epifcopos digniw^fnbsp;�luSoritate long� antecclleret. ordincwnbsp;nbsp;nbsp;�

feruat, remip tota ad Corinthior� Eccle^�^ ' in quaille, qui inceflo flagitio amp; ftupro ft P jnbsp;luerat, verfabatur,c�ficicndamremittit.nbsp;eodemetiamodo in miferiiniusrcAitutlt;��^|nbsp;legefl�t.qu�accrboanimi fcnfuac doloiquot;*^nbsp;fuum flagiti� Deibeneficio affefius,nbsp;fet.Vbinamcnimiufti�sagiadu�rfusalitl''^^nbsp;poteft.qu�m vbicrimc c�mifTumeft?nbsp;minis auftor degit?vbi illius noti ac fam�'^nbsp;degunt?vbifunt quie�adofficiumadhof''^nbsp;tur,amp; deeiusc5tumaciaiudicent?fihociF'j(nbsp;vfuuenit.vtis.quin�cftlocicuiufdaPaftof^nbsp;eo,in qu� nihil babcat iuris, qui^ ex fuogf�nbsp;r�fitjfcntenti�fcrat.-autEcclelia de CO lt;!*�'{nbsp;�fuis m�bris n� fit,iudicet,vtab Ecclelixnbsp;rofccludatur.idfitc�traordin��necidft^'',,nbsp;�liter nominari poteft.qu�m alicni iurisnbsp;patio,amp;,vtdic�t, inc�petcntia. Equid� e� rnbsp;clcftar� debet cffc inter fe coniunftio amp;. ftfjjnbsp;tas.vt liquid vna peccauerit ,ab altera caJi��nbsp;admoneaturt amp;,(ivniusadmonitio nihilP^^inbsp;fuerit, ei rei incelebriori concilij cooi**'�|,)nbsp;prouideatur.n� co tarnen, vt altera in alt�*^(,,nbsp;vllum ius vfurpare debeat. Hic aut� ord^j.^,nbsp;uiolat� conferuatus fuit in primis Eccle�* }nbsp;culis, amp; tantifperetia, dumambitio Pap^�j,!nbsp;vfq) perpulit.vt auftoritatcius�pfiimnai�J��^,nbsp;omnes amp; omnia fibi arrogar�t'vndcnbsp;^^l�o'��inEcclcfiaminuexer�t. Vide�^nbsp;txcemmtt- aut�.an hic ordoin Rcgiscxcommunica^'^j,nbsp;KicaJt fo- obferuatus fuerit, Quicavfuseft.Papaeft�

del�sf Rnmani EpifcopusJnfuorum, vt Cardinaliuni, hoe eft perpaucor� hotninutnnbsp;conGftorio. fabricataRomxfuit.ciimintoritn�*''*nbsp;R�x.de quo agebaturjn Gallia eflet.H�c mul-tain Pap�animaduert�dafunt, ex quibus ma-hifefta oinnib.fiatilJegitimaiunfdi�lio,amp; ini-qua eiusaudoritatis, quanulloiurc o.btinet,nbsp;vCurpatio. Acprim�mfidoccrevelim.e�nec primar^t^nbsp;Epilcop� nee Paftor�effe ,ideoi� nihil aufto-XItaris in Eeeleli�habere, no erit hoc mihi difficile. propon�da .n. mihi tant�modo er�t exnbsp;facra fcriptura legitim� Paftor� voeationis re-gi�le.dc illud etiain, c^uod de ea exCanonibusnbsp;jplis decretii eft.Poftquavcro c�ca.qu�hodienbsp;obferuatur.clig�di Pap� forma collat�id fue-ht : non magis,dies amp; nox interfepugnabunt,nbsp;qu�m vocatio reft� c�ftituta, 5ixti apert� Ki-fpani Regis cotenuone Sc opibus ad Pontifiea-euefti vocationi contraria erit. Rogabo deinde quamobr�hac fit dignitate ornatus : qu snbsp;fitilliusmuncrisfunftioJ quid Apoftoloriilt;Scnbsp;primorii Romanx Ecclefix Epifeopor� in fuonbsp;grege per Euagelij prxdicationc inftituedo acnbsp;��eg�do.fidei iSc dtligetixfimile habeat. N� etfinbsp;Vocatio illius centies l�gitima efiet, fi tame ns,nbsp;quorii gratia DeusEpifcoposamp;Paftores in Ec -clefiacoftituit.finibus cotrarios fines propofi-tos habeatzfi propria lt;Sc ex verbodiuinohauftanbsp;inftitutione.qu�ad pafeendu greg�, ad repre-Ji�dend�,crigcnd�,confoland�,femper,c�ninbsp;opus eft,in ore habere debat; fi ciim fubmifiionbsp;nis.modeftix, rerum humanar�c�tcmtionis,nbsp;caritatis,pacis amp; Dei metus exemplain populonbsp;fuoproponerefeadimitand� debeatic�tr� innbsp;fuperho folio enainet,in �p hominum humerisnbsp;1� 4 fubia-

ifA KONTROVERS. OAli;i�, fHbIatus,purpuraindutus,gemmis,auro�;j*f*nbsp;pentofulgenSj, gladiuni (amp;excommunicatie�,'nbsp;num fulminag�ftans,tripli�i diad�matenbsp;�nitus , inprouincja�atq�sd�oinyniuerft�'quot;nbsp;terrar� orb�m demmation� vfurpans, imp*'nbsp;piaamp;principatu? pro animi libidine modot*'nbsp;tin�s.moddfransf�r�s�Prin�ipibusacMoi��'nbsp;rlii� fiin-mit. �nrmilt;4.Tliil!S.tnrii nrlipm fuis P^'

peilua proftratps bab�s.qui eq veJut P�q adorent, lt;^abi�lt;Jiiffimo qqid� viliO�mf�nbsp;adoratiqnis genere, �repidam iUius ofcub��'nbsp;tes : (�, inqo� �otumillius muOMS in hi?nbsp;qu� �qmksitimprum P�i Ec�j�fi� paftortnbsp;jhftitutis attp officii? ap�rtin�'n�pugnpnti*�,nbsp;ipnino �onfittiq num debemus �um:Epif'��f|,'nbsp;E��l�fixPaftprislo�ohab�re ? Ej� hisP''|,nbsp;poflern merito �optend�re.Papam nemnbsp;pifeopum. ideotp d� omniauftoritate Eafnbsp;pafti�ade�idifTe. Pq/Temd�ipfiHs�ardi^^nbsp;4ibus,quprump5i�Iiisamp; fent�tiisfrctus.Pf'�'nbsp;�ipes r�i f�ih�et c^pitalis reos facit, idem 1^*�,nbsp;que di�ere inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�prum vo�ati�mes,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�'

poeft animus, vtnihiJen�difceptar� hicor^ ^nex�omuui�atioin c�fiftorio Pontifianbsp;pancis bominibns fine totius Ecclefixnbsp;fnlt;S��mf�nfq d�cr�ta l�gitima fit, fupcriPf ,nbsp;buslppognliscofentanea, Vtr�migiturtoji*nbsp;m pauea�onferamus, hoc iam vnicurnnbsp;muss Nunquid iudex qui reeufatus fit, autgt;(^nbsp;nonfu�rit, fitam�npr�repfu�iurifdi'Si�?'�'�J

�liqui4 fufcipiat, fententiam, qux fitaUcu'ms ponderis, amp;quaminlirmar�nonlic�at, ferrenbsp;pofsit. Papa, quod neminem fugit, mult�nbsp;Waximam �hriftiani nominis gentium par-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l

^sniaduerfariam habet, quxeumgraui�imis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|r

inftrudaargumentisreiic�t, qu� ilium in iua Vot�t, amp; ad reddendam fuarum a�lionum ra�nbsp;tionemin�onciliumarcefsit. Rexin �onu-Weroeft, lam qustritur, An, dumadhucfubnbsp;�udicelis��ft, nc�dum vllarerum obiedarumnbsp;faiSapurgatiQ, legibus hocf�taciudiciiscon-fsntaneura, vtPapa iure pofsit condemnarCinbsp;� fua fent�ntia multare, non leui quidem p�-^a, vt pe�unia, autetiam�apit�, f�dfortunisnbsp;omnibusdiEcclefiatc�mmunione , ideoq�enbsp;V1 ta �terna: nec plcbeium quemlibot, fed Mo-^tcham fumm�. Adb��.An qyiin iudi�iumnbsp;jpfe vo�atuseft, pofsit �tiam in aduerfariumnbsp;fententiam ferr�. Id cert� legibus,inftitu-bt, amp;.CQnftitutionibus, amp; nrofibus, iudiciis'cpnbsp;omnibus, quxvnquamanteafuerint, r�pugn�t, ipfi etiam Paparum canon�s pr��ipiunt,nbsp;Vt is qui in alior� ddifta inquirit, pri�s qu�mnbsp;vllum condemsnct amp; excornmuni�et, ab eonbsp;quod ipfi obiieiturpurus fit amp;, vacuus.nbsp;nbsp;nbsp;Sed

amp; omnium fer� hominum qu�relis non tan-geretiir,nec effet reus-.adu�rfus Regem tarnen idoneuseffeiudex nonpoffet. Rtenim ordi-^nbsp;tiem in Ecclefia conftitutum,amp; vnicuique Pa- � �nbsp;ftori fuum gregem, in quem munercfuo fun-gatunafsignatum elfe docuimus.Papa gregemnbsp;fuum Rom� habet.- ex eo autem grege Rex nonbsp;�IbEosigitur curet,erudiatamp; reprimat, quosnbsp;fus fiati cr�dites habet: aliosvc�QPaftorumnbsp;K $nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuorum

CONTROVIRS. �ALHe. fuoru fidei amp; curationi relinquat. fi quo��*�'nbsp;temaliquain re fiium deferercmunus.necnbsp;as partes probifuftinercarbitratur, eosai�*�'nbsp;moneat. Sed quo nomine Romamrelinq*'^''nbsp;vbi fatis eft quod agat, fi quod eft fui offic�' |nbsp;gere velit; iurisdiftionc in homines tamnbsp;cul�fuislimitibusdifsitos, quosip necha^*'nbsp;nusvidit.ncc.vtcrcdibileeft, vnquamvi^�'nbsp;bit,vfiirpaturus?Vbin�meftexemplumifl j 'nbsp;rinthiiilliusfafto? vbihocdifciplinxaxio��nbsp;in veteri Ecclefia tanta cura obferuatum. �l''.nbsp;fancitumcrat.vtvnufquifqueintraprouio^�*nbsp;fines, amp; vbi crimenadraiflumfuilTet, iudi*'^nbsp;retur? .

Hic verb Papa bull� fuas initio fumma��' cot��atem 6c au�loritatem vbiquccerrara.^nbsp;habere profert. At Chriftiani popuJit�t� i�**nbsp;auftoritati pen� omnes intercedunt.�t qU^^nbsp;quam hxc vna tot popiilor�m intercefsionbsp;lummod�accedcret; fatistnidoneacaufl^**,nbsp;ad tantam illiuspot�tiam frenandam, amp;ilnbsp;auftoritatis, de qua iufiacotrouerfia eft, V��nbsp;cohibendum, donee res tota in l�gitimenbsp;cilio difeeptata decifaep fuerit� Etea fan� il* jnbsp;ratio amp; forma,in rebus ctiam minimis vbifl''^nbsp;feruatur; quum verb pro vnico, 6c, vtpn*^nbsp;firmifsimo fu� in Regem excomraunic�*'^nbsp;nis fundamento hanc vnam fummam i� ,nbsp;mnes orbis regiones, in ipfoamp;etiam Impers'nbsp;res, amp; Monarchas poteftatem profert: fpi��jnbsp;quidem fua idoneam illcgitimx auftori^*\nbsp;�c, vtvulg�dicunt, nullitatiscaufamaft^j^nbsp;Hoc enim eftmera: tyrannidis vfurpatio*�^nbsp;proferre, quam feripturafacta, quami�*.|[inbsp;quam tou etiam v�cus Ecclefia nunquain'^/

ExpticATro. r/f concedet. Rem paucisomninocompleftar,nbsp;quippe quam iam antea nonnihil attigehm.'^^��*^?nbsp;Quum in concionc l�gitima ea derc difputa- *'nbsp;biturrillcprofcfto validis,amp;ad cauflarnftabi-^quot;*****nbsp;liendam neceflahis firmamcntis dcficictur.nbsp;Qiisreturenimabco, vein mediumpropo-nat facrx fcripturx locos, quibus � bari pofsitnbsp;fummam iftam auftoritatem vlli mortaliumnbsp;Vnquamattributamfuifle.quxreturitem.an-non tanta pot�tia amp; au�oritasea ipfa liqquamnbsp;Pater c�leftisin Chriftum Filium fuum.cxtc-Hsaliis omnibus ab eaexclufis, totamcontu-Urif, quando in gloriam amp; fublimitatem cumnbsp;tuexit. Refpondend� illi critannon fit Epifeonbsp;pU8,amp; Chrifti Ecclefix Paftor: turn fingulatimnbsp;gt;lli proponetur.quicquid de Epifeoporum di-Snitateac poteftate vfquacxtat,vndcfciricol-po(�it,quo nomine hanc fibi vbitp domi-nandivimiusipfumat. Si refpondet feEpi-Ptopiitn quidem effe, fed loco amp; ordine exte-ris fiiperiorem: petetur ab co vt� facra fcriptunbsp;ra locum aliquem depromat.pcrqu� hxc tan-poteftas vlli vnquam data fuerit. Et, vtrumnbsp;fit aliquod conftituend� diferimen inter eos,nbsp;^uosDeus turn nominetum munere amp; officionbsp;tub vno fummo Paftore Cbrifto pares effe vo-luerit.Rogabitur pr�tcrea numprimorum Ronbsp;tnan� Eeelefi� Epifeoporum pote Aas ac digni-tastanta fueritV quodnunqu�cert�probabit,nbsp;c�m tota illius xui biAoria ei rei aduerfetur.nbsp;�Atquememorabilifillacuiufdam.dcqu� iamnbsp;^�meminimus.antecefforumfuorumfenten- Gregor I.nbsp;tia, non fine ipfius dedecorc amp; probro illi pro lib.j.cpift,nbsp;ponetur.quaillenominatur AntichriAus.quis 194. adnbsp;' SuisEpifeopi vniuerfi nomen fibi arrogauerit. Maude�nbsp;quot;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quod

fi D. Petrum prof�r�t,contendatipC�� lovumin Ecclefiatenuifle , quempofteafu�'nbsp;eeflbribus fuis Romanis Epifcopis tradid^f��'nbsp;id omne in controucrfiam difceptationeifl'?nbsp;veniet. Et quidemcontralianc, quxdeP^'^inbsp;inter reliquos Apoftolosprincipatufertut,*�'nbsp;pinionem,definitio prim�m nominis Apo^^nbsp;J) opponecur, quod illis duodecim comnii�^nbsp;eft, quodcpomnesamp;eodemloconumeroq'*nbsp;habet, amp; inparimunercatquepoteftateco'�'nbsp;ftituit. Hinc proponetur quid Diuusnbsp;tota vita egerit: qualcm fe in fuo munere f*�*!'nbsp;gendoprxftitcrit, quos fibiipfe titulosat'^'nbsp;buerit, quosctiam reliqui pii viri Deiqucf''^nbsp;ni illiattribuerint:quomodo Diuus Pault*^*nbsp;cum illo, fua ad Galatas epiftola contuleritinbsp;probarct fcnihilo inferiore illo fuiflc.nbsp;uisautem D. Petrus fumma ilia, quam ip�nbsp;ferunt, au�loritatcprxditusfuiflct, quod*�^nbsp;mninofalfumeft; nondumtamen,quod''*�nbsp;lunt.effecerint. Nam hinc ncccfl'ari� non c�**nbsp;fequeretur, vt digni tas ilia, fucccfsionis rat�^nbsp;ne amp; iure ad pofteros transfcrretur, nifiho^*nbsp;facra fcriptura nominatimcxprefluni eflf Anbsp;baretur: quod probabiturnunquam.nbsp;hoc inter omnes conucniret:defucccflbrc'Jjnbsp;men noua cfletcontrouerfia. Apoftolusnbsp;non poterat fucceflbrem habere pari condgt;nbsp;one amp; iure, nifi etiam Apoftolus ipfe effet*nbsp;Apoftoii certo numero comprehenfifuetj*nbsp;nec ea dignitas ampli�seftin Ecclefia. Qn'�nbsp;Apoftoii nom� ad aliquem etiam fucceffn^?�,nbsp;vn�cum fummolioc imperio perueniret:�nbsp;endum effet, ad quem potifsim�m.nbsp;Romano Epifeopo id debericontendant

qu�dD�Petrus Romacfiiiflcjamp;illic per XXV �nnos fcdem tcnuifTe dicatur;ci vcro rei hifto-ria.Apoftoli munus,lt;5c D- Pauli qui Romx diunbsp;captious fuitfcriptarcpugnabunt. AdharcE-pifcopi Hicrofolyn�ttani amp; Antiocheni in eanbsp;tefibitantundem eflciuris aflerent, qudd innbsp;iislocis D. Petrus fine vlla omnino dubitatio-cn confederit. Denique dubia, controuerla,nbsp;incerta erunt omnia praeter hoc vnum: fi Pap�nbsp;Romani, qualis hodie cernitur, ft a tu in cumnbsp;D-Petri Apoftoliftatu comparcmus, non ma-iorem futuram return fimili� fuccedcndi ra-lionem , qu�m c�mtenebr�lucifuccedunt.nbsp;Quod aut� pluribus aduerfus Papam ab ipfiusnbsp;�duerfariisagitatur, idegopaucisperftringo.nbsp;tJUantuIutntarnencunc� eric , fatis eftc poteft ,nbsp;adoftendendum, quum Papaauftoritatem lt;Scnbsp;nuperium fummum in omnes lt;fe omnia pronbsp;fundamento ad excommunicandum Regem

fibi fumit: fundamentum illud non fol�m incertum infirmumlp eflc , fedprorfus etiamnbsp;nullum.

Hocprsetereaconfiderandumieameffeau- f�� ftoritatem, de qua Papa olim in Ecclefiama- Itmtntttiinbsp;Ena8turbasfecit,fcd de qua fuit depulfus.C�- NicenocS.nbsp;cilium Nicenum hanePaparum ambitionem cihactrcU-odoratumeft,pr�uiditq�c quidiftam iurisdi-ftionem fummam tanto Audio affeftatam co-fequuturumeffet. Itaqueeimalo diligentifsi-prouidit, prxfcribens noa fingulis tantumnbsp;Epircopir,fed Metropolitanis etiam ipfis amp; Pa-ttiarchis fuos fines per dicecefes, quas quidemnbsp;lt;iignitates tempora in Ecclefiam poft Apofto-lorum attatem certis de caufis inuexerant, vtnbsp;per multarum Ecclcfiarum , qux in diueriisnbsp;Chri-

Chr'ftianxditionislociseranc, tranquillitatt �Sccommodisferuiretur. Tune Epifcopis Ro*nbsp;mams certi limites prxfcriptifuerc ; fedeolnbsp;poftealongi�slatiusip proferre voluerunt.co'nbsp;natitp funt Africam etiam fibi adiungcre.efh�nbsp;cereq; vt ab ca ad fefe prouocarctur.ver�m E-pifcopi African! (interquosD. Auguftinuse-rat) tiufmodi cupiditatilcoppofuerunt.nbsp;e�vfqiie progrcfla contentio fuit, vt Epifcop*nbsp;Romani in co quod exConcilio Nicenocita-�nbsp;bant, falfi damnati, palam in Concilio ipfo te-ie�), petitionefuafubmoti, amp; intra fuos fine�nbsp;conclufi fuerint, Grxei in fuis etiai^mifern*nbsp;mis,quibusaffli(5liiacebant,tcmporibusideirtnbsp;tarnenhucufqucprxftiterunt: quantameunt�nbsp;operam Papx ad hoc adhibuehnt, vt eos fu*nbsp;ditionidominationifjjfubiicerent. Exquibi^*nbsp;fati.s conftat de ciufinodi aucloritatcnbsp;certatum cum Papa fuifle. in Europa maxime , amp; quidem fspifsim�� Germanis EpifeO'nbsp;pis, qinim de Imperatorumcauflaagebatuffnbsp;ita vt, quam hodie dominationsm ten�t,alio-rum facilitate, �Scignauadifsimulationetafl-wm , nulloaiitemiuretencantiidquodfat*^nbsp;contra alios, vbi Ecclefiarum dignitas amp; fahgt;*nbsp;Deiijjgloriaaguntur, prxfcriberenonpoteft�nbsp;Gallia noftra conftanti�sh�c atqiic generolva*nbsp;fe gefsit. Etti cnim Epifcopis Romanis pluri-m�m Temper honoris amp; auftoritatis detulft^nbsp;ritinoluit tarnen vnqu� pati.vt de regni noftf*.nbsp;ratioiiibuscognofcer�t,flatiier�t,iudicar�':aC'nbsp;pr�cipu� vbi de Principum ftatu ageretur, (vtnbsp;jam f�pi�sdidumeft) acnedcjpuinciisquit^�nbsp;huic regnofubiedis, vtin Gandauenfiumconnbsp;tra Maximilianum Comitem fuum caufla,anno

�

�I tl

�

�1

� �gt;

V t;

I!,

�'?^J�n�i 1488 (Scfemper folennehocfiiitiSE '''Hatijm, acpriuilegiutrt corilmuniconf�nfunbsp;�n hoc regno reccptum.vt � Paparum lent�tiisnbsp;iniqu�amp;illcgitim�Jatisadfupreinam nbsp;^�'riain prouocaretur. '

nullum alium qu�m fuum vniim gre- �,candt 8'ni infpiciendum curandumq�e cflc, idco- /(egrat.nbsp;Kegem damnare amp;. cxcommunicare nul.nbsp;ture licuifie. Et h�c primailkgitim� iu-f'-hiftionis fpccies feu nullitas efto. In hi-*�onistju,jj�^^Qj,j.iftianisccIebratur iJIeTlic�nbsp;Imperatoris excommunicatio. at abnbsp;�^Pifcopo Romano d�cr�ta non fuit, nequenbsp;Imperator de illius grcge erat, fed quum.nbsp;quot;*'lt;liolani,vbi D AtnbrofiusEpifcopatufun-P^l�atur, ageret, id faftum�D. Ambrofioeft,nbsp;JlntiTiadmodum ipfius muneris ratiopoftula-

�ta vtEpifcopi Romaniauftoritas, nullo �^ndoad id interceflerit. quod excmplo eflenbsp;, vnifuiquc Epifcopo Ecclefta�icamnbsp;�*'*lt;-'plinam in fuum tant�mgrcgem, amp; maxi-vhi de Principibus agitur.exercenda cflc.nbsp;Alterum exc�municationis caput hoc eft,nbsp;ne ad tantam feueritatem veniamus, nifinbsp;'�uITaaliquafubfitgrauifsima, dthoc cxcom-'��unicationisiudiciodigna. Suntenimqux-'��m lt;ielifta,qux tantam acerbttatem non me-''ntur.fcdcumlenitatecorrigcndafHnt.Etinnbsp;St�uionbos �tpeccatis diligenter vidend�, nenbsp;p�na r�m�r� vtam�r, veluti qu� nihil qc-��inaiiisremcdiiSjpmouetur^hacin rcmedinbsp;^'*t� prudentiam imicati, qad fecanda m�branbsp;*�tc ferr� n�c igncraadhibcrcfoknt, nili c�mnbsp;alit�e

tg� contRovers. �Axtie� , �litereacurarinon pofTunt. SedcaufTei^Pjnbsp;mis ccrt� eflc dcbcilt amp; clarifsini�;, vtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

O. Paulus eiusrei cxcmpluni dat jnCori*�'j illiusinccftuofi iudicio. Ncq} cnim pri�s'nbsp;excommunicanduniccnfct * qu�m def*nbsp;plantfsim� inter omnes conftitcrit.nbsp;inquit, auditurejfeintervesfcon�ti�, ^e. 1�?''^nbsp;ficatcnim crimen manifelt� comperturt*'nbsp;reum extra omnem excufat�oncm e�Tc.nbsp;hes quoquc illud confirrrtant, deCl�raW'|j,nbsp;nullam iure ipfo cxcommurticationem^nbsp;cuius caulla iufta non fucrit, amp; firmifsim'^nbsp;gurnerttisComprobata. At in cxcomm�*�'^nbsp;tiortePap^�duerfusRcgem fadane�trui��zjnbsp;turn eft.Ille qilidemin fua Bullagrauesc�'*nbsp;adducit, hasrefim.arma contra Regemnbsp;bellum cum Catholicisgeftum. A t h�nbsp;illius aduerfariorum amp; Pelleu�i Cardi��!,nbsp;eorum procuratoris accufationes, fupcr 4 |,inbsp;bus arapli�sdeliberandum erat, amp; ine^f^|(inbsp;probatione diligenti�s infift�dum, antet]�nbsp;ccrti quidftatueretur, amp; graui�s quicqu/nbsp;Regem deccrneretur. Haerefeos difqui(*''*�j|}nbsp;cognirio in ipfoConcilio fieridebebatinbsp;tot Reges lt;Sc popiili cumnoftro Regclpe'^jnbsp;amp; appellant, nullacp omnino ratio vidlt;l��^(,nbsp;cur id pro explorato iudicat�qiie hab�rlt;�Jinbsp;quodetiamnum, amp;. quidem aduerfusP^P,j^nbsp;ipfumJn cotrouerfiam amp; difceptationCi^nbsp;catur.C�tcraver�erimina.qu� R�gi obi�'quot;�nbsp;ttinfalfa etiam efle verifsimis argumcritbP -inbsp;batum fuiflet, fi modo Papa deiisacc�f'* jnbsp;qU�ftionemhabere voluiflct. Nihilnbsp;habco contra eiufraodi c�tumelias,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�

�*in difTeruerim. Qux nunc in animos amp; �cu-los incurrunt, contrarium abund� clarifsime-^�cprobant, c�rii Rex vnacum fuis rfemor-*Uo R�gi prxientem op� fubl�diumtp f�r� o-' ::c�mctiamt�tteftimo. erga Catholicos feftum-fineerumq�c ftudium ac fidenicompr�-��riti Eaigiturcxc�mmunicati�meristan-f aduerfariorum calumniis.nec vlla omnii

quot;orationeiiitituri aiit fivllacaufla, �acert� ��i Concilium r��cichda eft^ iri qu�ver�dif-^'ptari decidiqu�debeat. q��ctiamnon Re-S'svnius propria eft, fed illi cum omnibus fe-�^Chriftianis populis amp; imperilscommuniSjnbsp;��'oqj onirii iure, atqj �d�o ipfis Paparum ca-quot;onibusacdecretisnullainbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wvllita�

. �nExcommunicatione, vtapudDcumiu- j, j�fitamp;vimfuamhabcat, requir�nturterti� /�

txcQm'-quot;covi� rationesqiie l�gitima, q�ibus euni 'lripeccauit, adr�ftam viamrcducef�, amp;. o- �� hgtn-*quot;*ieiniili cotiqu�rendi occafionemadimere'��'��/'''�^''quot;nbsp;�'ntemus: breuiter, vt in re tarn feria amp; gra-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;

quot;�nihil temer� amp;inconfiderat� fiat; Cano. Cano. e-quot;'sidetianipoftulant, amp; nullam efTe cam ex-'ommunication�m cenfent, qui aliterfaft� Quih amp; citant poft compl�tes Do-^nresantiquos, qu�d eft tertio capite Genef.nbsp;^eum videlicet rton pri�s �duerl�s primosnbsp;quot;eftros pareiites tuliftef�ntentiam, qu�m e osnbsp;Ff�tn�mappellaflet, amp; reos coarguiflet. Hicnbsp;�quot;diciorum ordo inter g�ntes etiam imma-quot;itate Barbaras feruatur.vt re�s iri ius vocetufnbsp;audiatur. Si aliter vnquani faftum fuit,nbsp;quot;ftum id fu�t � Paganis pr�cipiti adiierfusnbsp;l *nciftiauo5 i� prin�s Ecclefix temporibus j

L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;furore

iti controvirs. caliic. furore abreptis; ciim eos armis funcfti� '*��!�j,nbsp;terent.amp;feditionibus popularibus.caiifs^*]nbsp;nim�cognit�amp;explorat� , nee vllisiult;b^�nbsp;r� formulis adhibitis faeuifsim� trucida^^nbsp;Sed crudelitas ca fuit immanifsima, quan'*nbsp;omnes condemnamus. Chriftusdifcipb'�^nbsp;Ecclefiafticam amp; ipfammet excommuflif�.^nbsp;onem conftituens , hos gradus nomirta^'nbsp;pr�fcribit ac pr�cipir. Si frater tuiu,nbsp;in tepeccauerit, ito amp; ar^uito eum inter te amp;nbsp;folmn, St te autlier it, lucrattu es fratreintuut�-',nbsp;verote non auJierit, accipetecumvnumaUti^nbsp;W in ore duorutn auttriumte�tumflabile�t^'ynbsp;verbum. Quid fi ne^lexeriteos audire.dtc jnbsp;�x. tjuid fi Ec( Ie fiant audtre ne^lexetit,nbsp;velut (jutjjiiani Ethnicut atcjue publtcanus.nbsp;Hkordoeft. At Papa in Regeexconiii�'!j^nbsp;cando nihil horum fvcit. Quandoenini;Jnbsp;in indicium vocatus eft? quandoauditus^^nbsp;A l� ipfo inquiet. Niininim pro legitimist'. inbsp;onibusamp; rationibus, eamcfleiuftam fe�(nbsp;tiamccnl�iit, quam ipfe, quicftaccufa'**^ inbsp;reus in fiia propria cau�Ta contra tot (nbsp;ceftiones pronunciauit. Hoe ne iurenbsp;gitimc faftum cenfeatur ? Sed cnini edt�nbsp;hoe inter omnes eonuenirct, cos, (}nbsp;px iniperiis non parent, fe�l� iudicati |)nbsp;1 rcticos ; nonne fciri hoe nomiiiatim ilnbsp;qux elTct bic Regis mens, quis animus?�^,!

Arr�usauditus fuit? annonfolennespro iliis fynodi habits funt ? Papa igitur folisnbsp;^diierfariorumaccuf�tionibus frecus (�nevl-� i�dicio legitimo Regem excommunica-Hoc veto nihil eft aliud , qu�tn legesnbsp;�braque omnia transgredi : imm� veto Ca-'�onesipf�sac d�cr�ta fua, �quibusineaiudi-^iifornia damnatur,

NVttlTAS Quartum C�put, iSc q�o Csetera qtis 4�nbsp;excommunicationem pertinent, regen-

�^funt, hocrequirit, vt Excommimication/frf//� Dci verbo fiat, Ecclefi� eodetn loci cofi-^'quot;'gat� , vt res rota cum poteftate Domini�-�''nbsp;Mri lefu Chrifti peragatur. Hsc funt D. ��Cor-�*nbsp;verba, eaqfie gvauifsima amp; maximi 0-*'�']in� ponderis. Ex his enim fignificatuf,nbsp;'^*gt;1 c�teris rebus omnibus , fie in excom-��'��f'icatione omnem Ecclefis auftoritatemnbsp;� Chriftuin vnum referendam. alios au-illius tant�m miniftros elfe : atque Ec-^f�am capiti fuo obfequentem id tant�ntnbsp;� quod Chrillus verbo fuo pr�cepe-Si depeccati g�n�r� amp; grauitate cogno-; Chriftus ipfe confulendus amp; au-��ndus eft. fi pcccator admonitionibus vr^^nbsp;'^�idus� viahxceftrectifsima, vtisadChri*nbsp;� ^hronum adducatur , amp; illius verbum i�-proponatur. fi ad excommunicationemnbsp;/^�fiarib veniendum : Chrifti verbum �tnbsp;''ftoritas interc�dant oportet, Quum ho-. *ncs priuatam in eo cauflam agunt amp; cu-: quum propriis alFeiftibus mouentur�

nes Deus fenc�cia amp; au�ioritate fua nunquaiR ��ffl.comprobabit. Atque hoc etiam excom-�i'to miinicationem Papx nullam planeefle often-f dit- Ncquc cnim Dei verbum veluti normaninbsp;** du,cemquehocinfa�oadhib�it, c�maduefnbsp;� fus ea , qu� � Dci vcrbo de l�gitima exconi-municationcpraefcripcafunt, tam multa ad-mifet it, falfumetiam ell, quicquam in carenbsp;ex Chrifti Domini noftri auftoritatc fadtuirtnbsp;ab co fui (Tc , fedexfua tantum ilia potellatSinbsp;quavna fretus Deo minime affcnticnte , au-detvniuerfo terrarum orbiimperare, Rcge�nbsp;veldeprimere, vel erigcrc, eosq�c �Sceorui�nbsp;fcilicetpoftcrosadinferos , fi libitumitafu�'nbsp;rit, detrudere. Non ell ea Chrifti auftorhnbsp;tas, qualem l�aftoribus amp; Ecclefi� fu� dedit^nbsp;fedmanifefta poti�s fumm� auftoritatis,nbsp;Pater c�leftis ilium in c�lo terraq�e cumuifnbsp;Bit, vfurpatio. Adhxccertumeft, Eccle*�'nbsp;am,vt D. Paulus difert� pra:cipit,minim�tuc^nbsp;congregatam fuilTe. Ecclefia enim , cui^�*nbsp;Rcxmembrumeft, in Gallia erat. InquoV�'nbsp;r�perfpicipotcft , amp; Papam �fcCardinalesnbsp;fuo illo Confiftorio in Chrifti nomine coavl�*nbsp;fuilfe, c�m exbullisfuis , casquasn obifet��nbsp;gerunt, inimicitias, �Stanimi fuialiund�co��'nbsp;traPrincipes noftrosexacerbati morbum ta*�*nbsp;apert� prodan tzvtpofteaaducrfusdefun�f��nbsp;R�gem furerevififunt. Rcifunt, �Stobple^^'nbsp;runqueChriftiani nominisgentium fccefs��'*nbsp;nem�fuispartibusfaftam, ad extremam

fills aftionibus prx fe a perr� ferenees fibihoc P�'opofitum acconftitutumeffe , in tota Eu-��opamifcere ac perdere omniapoti�s, qu�mnbsp;Paci vt in legitimo hominum conuentu h�cnbsp;��ontroiicrliadirimatur. li, quorum nomi-autorit�re conuocantur , Rex Hifpa-��useft: Lotharingifunt, qui cos pacatamdcnbsp;S^ictam Galliam fperarc iubcnt� qui deindenbsp;�^Galliain Angliam, lt;5S:ex Angliain Germa-traicturosfepolliccnrur, vtcosin aui-pofTcfsionem ac dignitatem iure poftli^nbsp;�^gt;niireftituant: fi modo velintfe fuisfuJmi-P'bustnutuoiuuare, vtin GalJiaipfivici/simnbsp;iegitimorum Principum locum fuffician-�^��Hanc potifsim�m ob cauflam h�c in con-quot;ftorioPontificio confilia capiuntur � nemonbsp;id videt : intercept� liters id produnt;nbsp;�^'Us qiioqiic coram delegatis� Rege demor-*'�0 Romam mifsis fatis magnam eiufcc reinbsp;P^obationein ex Paps ipfius confcientia ex-Cura igitur de Principe Chriftiano,nbsp;alii tarn multi turn Reges, tum totaetiamnbsp;R^gua fubfcribant, hic ageretur; non Papxnbsp;'��us, aut paucorum cum eo Cardinalium,nbsp;^�ConciliicaulTacrat, illicconucntusinle-Chrifti Domini noliri nomine fieri debc-ar.in quo tota hsc conrrouerfia eiufd� Chri-�fiverbo amp;auftoritatc dirimcretur. Id autemnbsp;��linini�fecertint , fedcontr�Princip�mopponiere omni ope atque opera contendcrunt,nbsp;P�'ofuoincumodio, dcfuailla , fumma qui-

gt; fed � Chrifto minime concefla autori-��te; idque caufla nullo modo nee cxcufla Cognita. Vndc merito colligi ftatuiquenbsp;P�teft, quicquid'moliti funt, rem efle planenbsp;iiianerai

t�A eourKONtmi. inanem t brutumtp plan� fulmencffe, quo*^nbsp;quidem terrerc tantum, Ixdcreautem nemi-nempofsit.

Vt iufta fit amp; l�gitima cxcommun�cat*� lutarcmqiie finem referatur , quo nimin**�nbsp;peccator acerrim� vrgeatur , amp;. per fana*��nbsp;turn commun! totius Ecclefi� dignitati a*'nbsp;que vtilitati feruiatur. Diuus Paulus in C�'nbsp;rinthii illius excommunicationeid etiananO'nbsp;minatim comm�mor�t. Deinde fecunda*^nbsp;ad Corinthios Epiftolam fcripfit, in qua**'nbsp;lt;ierc licet peccatorcm ilium ex ea cxcon�inbsp;municationc boni hoe percepifTe , Scnbsp;mifericordia atque afflatu peccatum adin**'nbsp;fum agnouifie , ad feque rediifle , vndenbsp;erit in integrum reftitutus. Pii oranes P�quot;nbsp;dores de excommunicatione ad hunc m�'nbsp;dum locuti funt : ad hunc etiam modun**'nbsp;pfi cam vfurparunt, amp; prascipu� Oiuus A'*�'nbsp;orofius erga Theodofium Imperatoren!; **quot;nbsp;ftificans non alio fe qu�m ad eius falutc��nbsp;fpeftarc. Epifcopos amp; Paftores decct P^'nbsp;tres fc erga fuos greges gercre , cos am��*nbsp;fummo compledi : fi qui ver o aliquo a*�ynbsp;mi morbo laborent, apud cos non earn�*�''nbsp;cum aut ficariorum, fed medicorumnbsp;d�s fcilicct , Kjux miferis amp; peccatumnbsp;um dcplorantibus peccatoribus accom*��nbsp;data amp; falutaria efie norunt, adhibitis,)nbsp;tes agerc- Primi Canones hoc difertis v�*^'nbsp;bis exprimunt. amp; quidem prxclara Do'S*!'nbsp;ris cuiufdam Canoniftx, vbi de Papa loq�'nbsp;tur, ineam rem fententia extat, his ve'��\

Outs D. Petro traJita fuut, non vteoi maSlet, fed pafiat. In hac aurcni Sixti Pap� excom-n-'iinicationeres aliter omnino fe habet. Bonifatius Papa V Ill. excommunicans Phi-lippum Pulchrum Regem, vt fupr� iam di-ftiim eft , eum , totamque eius polxerita-tem ad quartam vfque generationem eft ex-ecratiis , truce amp; reliquiis adhibicis : quodnbsp;nihil aiiud erac ; qi�m eos onines diabolisnbsp;deuouere. In Sixti excommunicationc finbsp;eadem verba non funt , res tarnen eademnbsp;eft. Non fol�in , quod huit tam violen- ��v�'��quot;�*quot;nbsp;to amp; ach excommunicationispharmaco dc-�quot;'^'^'**nbsp;bet elfe veluti prxparatio quxdam, vt fit fa-lutaris, omilTum fuit, videlicet admonitio-nes, vt iam diftum eft J fed ctiam ex bullxnbsp;Verbis nihil aiiud elici poteft , qii�m crudelitas (Sc nefaria opprimendi Principis, in dc-fperationem coniiciendi, nec non eum �Senbsp;qui ab eo funt omnes in imum inferoriimnbsp;barathrum fine vlla falutis I�pc prxeipitandinbsp;conGha.Ecquid autem Lotharingi huiusbul-1� procuratorcs magis metuebant, qu�mnenbsp;�^exhxrefeos, dequa ab illis accufatur.eiura-tione,Papas reconciliaretur? Petiucrunt igiturnbsp;Regisnon falutemiScc�uerfioncm. fedtacul-tatutn, dignitatfi.vitx atque falutis perniciemnbsp;Stqjexitium. In eaipfabullafuntcontumelixnbsp;Contra Regii fanguinis Principes,adco atrocesnbsp;de indign� vt e� fans idone�caulT� viderentur,nbsp;ob quascentumNogareti confpirationefaftanbsp;Romam contenderent.iniuriam toti Galtix innbsp;ea re faftam vindicaturi. Principes in ea fuisnbsp;omnibus facultatibus exuuntur,eorum regnanbsp;amp; principatus primo occupant! conceduntur:

ea nihil aliud fpirat,amp; cr�p�t, qu�m bonon�'' profcripdones, atquc ad fubditos contra fu*��nbsp;Principes con�itandos �onfilia amp; mandat^'nbsp;�tqueh��dira funeftaq�e fulmina adueri^*nbsp;parentes vibralT� minime consenti , cade^''nbsp;�tiam contorquent contra omnem eoruquot;'nbsp;pofteritatem, vtearn vno temporis monie'�^nbsp;totam opprimant, omnibus facultatibusnbsp;honoribus perpetu� priuent, de�eftabiJ��nbsp;�tiamamp; execrabilem omnibus reddanC gt;nbsp;pmes deniqj ad cam vniuerfam funditusnbsp;^endam impellant. Hoccine eft peccatori?*^'nbsp;luticonfulere ? vbi^andemPaftcrisftudiw�^'nbsp;^�urain oues, vteaserrantesac difsipatas'�nbsp;fuumgregemreducatamp;congreget? vbii^^�'nbsp;fqetudo amp; lenitas in rebus etiam grauifsiquot;?�nbsp;atrocifsimis tantpper�commendata ?nbsp;asquitas �cmifericordiaergaliberos? vbinbsp;ma quam Apoftolus jn excommunicatisi^�^^nbsp;uandam d�dit, ne eos pro inimicis habeainquot;'nbsp;' fed tanquam fratres fratern�amemus , p'^nbsp;quiramus,admoneamus? nihil plan� reftai��nbsp;quesequnmquepiumcp interChriftianosnbsp;quam extitit, quod perifta Pontificia fuln��nbsp;pon peru�natur,conuellatur,tollatur.

De publica vero Ecclefi� vtilitatePapa*�*�. admod�labopuit�llius tarnen in cxc�ina�'nbsp;�atione cura pptifsim�m amp;ratiohabenda^.nbsp;Etcnim fi ex priuatorum quorundam ho��jnbsp;tummunt- excommunicationc detrimenti ali�!*?*^nbsp;J Ecclefiam redundatururn vid�rctur,rel*�.^nbsp;quendaea�flet,autccrt�in aliud tempusnbsp;cienda, vtin ea fuit fententia D.Auguft��^nbsp;aduerfus immodicam fuorumtemporuf^.^nbsp;brietatcm! quaHfi etfi maximofuo dolor�nbsp;' -------- -............... def��

derer, iudicaretq�e cenfura EccleGafticaeflc coercendam , quia tarnen excommunicatio-nemfinemaxima Ecclefisetranquillitatisper-nicie adhibcri nonpoflccxiftirnabat, cenfuitnbsp;feuerioribus duntaxatincrepationibus,| qiii-bus homines ab eo vitio auocarentur, vten-dum, amp; id quodammodo ( quantum quideinnbsp;adexcommunicationcmattinef) toler�dum,nbsp;'juod tarnen minime omnium probaret. Hxcnbsp;''er� prudentia, amp; moderatio in caufHs maxi-�ii�Principumrequiritur, perqjneceflariaeft.-''tidem Auguftinusmonet. nammulto etiamnbsp;gtauiora ab iis mctuenda funt.Papx igitur di-*'8enter confiderandum fuitatqueprouiden-diitn, quid inde mali confcquuturum effet, finbsp;quot;cgij fanguinis Principes genere amp; fuc�cden-hire coron� Regi� proximos,amp; eum maxi-��^�quihodicregnat,ab Ecclcf�� communio-.��fegregaret: nequeidf�l�m, fedeorumet-i�in bona.honoresamp;dignitatespcterct. Nonnbsp;��iorabat grauiflimas calamitates ac ruinasnbsp;loties Eccicf�� Chriftian� illatas,quoties ipfiusnbsp;^sioresaufi fuiffentGermanix Imperatoresnbsp;alios etiam Principes � Chriftianorum c�-eiicer�;,-ej.nebat animoGalliam vniuerfamnbsp;^�hsexicialibusarder�tf�iebat iftud Excom-1 ^icationis fulmcn ab ipfius regni Gallicinbsp;p^hibusrequiriac flagitari,quo veluti oleo �amp;nbsp;j^'phure vehcmenti�s cxardcfceret. illud et-fatis videbat fceptrum illi, cui debctur, e-bellorum ciuilium.quibus nuljus vn-nec modus nec finis ftatuipoffct, cauf-�.'� amp; materiam fore : amp; c�m primum Gallia 'nbsp;�**niodi fulminibus incenderetur ,totum fi-Chriftianum orbem inflammatum iri, vtnbsp;L � hodie

nihil horum omnium ignorare poterat : publicam Ecclefix Chri�ianae v�litaten� inbsp;procellis amp; tempe�atibus obie�urus ji'nbsp;nil curat. Odium in Principes,eorumqi�^ �,nbsp;gnitatem iampridemfufeeptum, confiha^^nbsp;commercia, fpes �amp; mutux promifl�oncS�lnbsp;cum Hifpanis amp; Lotharingishabebat,nbsp;plus apud eum valent. Omnes autemnbsp;Gallos non ita fafturos fpero. ciu fmodinbsp;liorum effeftaiamfentimus. Gallia nofti'^Lnbsp;n�totacuerfaeftamp;concidit. Nunquan�'|,i,nbsp;Papa nobis perfuaderc poterit excomrf*� l,nbsp;cationem.qu� miferiarum noftrarum litnbsp;faamp; fomes, totanimar� interitus,amp; off��nbsp;Chriftianx Monarchi� incendiorum fa^ � Jnbsp;gitimamefle. Etdehisquidem,quibuSfnbsp;excommunicationem vanam amp; irricataffnbsp;mnibus fuis partibus elfe probatum eft gt;nbsp;ftenus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

�� Henrtct IIJ. excomwuntcattone � h�' iixtofiSiAexentplufn extare quatif^l,,nbsp;Paparum i� Prtnctptbui excoMmuft^^^nbsp;disabujut.

CVm hxc ita , vt mod� diAum eftgt; '*� beant, proximum hoe eft rt exco*� �nbsp;nicationcm qua ille ipfe Papa in demof'ynbsp;Regei^Henricum ni. pofteavfus eft) �� p-fubiiciamus. N� ex co,cuius omnesnbsp;mus .re�ti�s iudicare licebit cuius fint߮ �nbsp;Paparilexcomunicationes, amp; quo lp�*�*'�nbsp;tus fuerit Sixtus vn� cum fuis Cardiff�*�.|il

�juum Regem, qui hodicregnat.cxc�munica-uit. Gallia noftracxhisdifcidiisin miferoad-niodum ftatu iam erat: regni pars maxima ho-ftiumc�filiisamp; prauis Ecclefiafticor� arcibns c�citata.a Rcgis fui fide amp; ohfequio defecerat.nbsp;Si Pap� h� fun t partes,hoc propri� eft mu nus,nbsp;rebus vbiquc ohrnibus cofulere ac prouidcre,nbsp;Vt palam id profiteturamp; iaftat; debebat ccrt�nbsp;pro fuo illo muncre �amp; officio , regni huius,nbsp;quod turbulentis iftisfaftionibusabintcritunbsp;n� longeaberat, mifereri, amp; Regem, qui tamnbsp;*riiilta illius nomine pr�ftitiflet.amp;cuius maio-ribus facra ilia fedcs tot beneficiorfi acccptorunbsp;''inculis obftrifta effet, quacunqjpoteratopenbsp;�ttp opera iuuare. fi voluiffct apud populfi fu�nbsp;fgt;uiftitatiaddi�gt;�, it� apud clerum qui abilliusnbsp;perils omnino pcndere videri cupit, in h�cnbsp;regno, Regcrp ipfo pacificatione, fuii ftu-��iutn de audoritatem interponere,amp; ad debi-Rcpi fidftm arrw nkpdipnnn nr.-rftatidand�nbsp;p�tes amp; tim�dus, �fuoipfo populo afficieba-*ur,indignitatib.pcrmoucretur.Hocvcr�Pa*nbsp;P�u�agit:fedc�fuisCardinalibusc�fuitat,amp; qttem rri-

Voce, qua contra Principes noftros into-r ��^�ratamp;fulminaucrat.monitori�libell�.attpnbsp;�ueoexc�municationemc�traRegemnbsp;*u*t, h�r�fgo5�mm;ondemnat , eiusfubdi-^^�^nbsp;5�fideifacramento exfoluit.Rcgnumq�eto-

I7X CONTROVERS. GALLIC, affliftumaffliftionenouacumulare? Illu*�nbsp;fe optim� meritum Princi pem miferumnbsp;bafcentempeflundarc? fubditorumnbsp;nes audoricate fiia comprobare ? amplio*quot;',nbsp;amp;patentiorem ad c�des amp; vaftitatesfenc**nbsp;intotaregioneaperirc? regnideni^ huiusgt;�nbsp;turn veile funditus fiibuertere?

Quod fi Rex demortuus admifcrat agendum, pjaui, quo Papa ofFenderetur, peccatiini'�*�,nbsp;�lt; Rex fee- yujustant�merat: adhibendapriidencia^nbsp;ad eum erigendum, quantum quidem�.'jnbsp;Principem fieripoterat, vtnihilindegrS^'',nbsp;nafceretur.Ver�m neque vllalexin facrai^)^nbsp;ptura, neqj vllumsetatevlla Patrum ex�pl'j^nbsp;inuenietur, quo probari poffit,ad emenda��^nbsp;Principis alicuiusdeliiftaoportcreauiSori'^/nbsp;fua furores amp;feditionesfubditor� illiuSnbsp;probare,fa�liones in illius imperio acceno^nbsp;amp; illud ad[exitium atque vaftitatem vocaf^'^,nbsp;Papa pro caritateChriftiana (cuius extendnbsp;mnibus exemplum efle debebat)nihil op*�^,nbsp;ferre volebat: fi hac ipfa caritate duftus vid��nbsp;ra noftrafanare.amp;aquam.aliaipad reftingi*�^nbsp;dum hoc incediumaptarem�diaadferfʒ�^nbsp;lebat: cert� res noftras nobisipfiscurandi�,jnbsp;tra�tandas relinqueredebebat. Populusnbsp;rediiffet: Rexfubditorum animos � feali^'^^j)nbsp;tos ad obfequium flexiffet; fa�to iterum tr'^�nbsp;� ordinumconuentuderebusinmelioreifl:.(;nbsp;tumreducendis aftum conftitutumcpfi*': |j)nbsp;nostpfcdatisamp;'fublatis iftisdifcidiis,pac^*^(lnbsp;�Sctranquillitate fummafrueremur. Atqquot;^^,nbsp;populus aut leuitate quadam amp;temerargt;^ jnbsp;nimi impetu abreptus, aut hoftium inbsp;deceptus, aut magna ex parte alior� exefl�L jnbsp;j

. gt;ndiiftus,autdubia ancipititpconfcicntianu-jl� *isadmiferat;Papaid fuaiam bulla confirm�t, il� lt;S:nobis perfuadereconatur,�Rcgefuofibi di-

i ilt;initusdatoitadefeciirc,ciuitatss ciuitatibiis bell�infcft�facerc,einesfcmutu�c�trucida-��tiomniatumc�dibuscoplere, t�vaftaredill� ; fcptionib�s.hoc eflegratum Deoobfcquiumnbsp;pt�ftare.amp;verumCatholicum efle.En ilia fuitnbsp;jif per Pap� fcilicet bullam peccatorum Regisnbsp;b*��. 'xpiatio,

Quxnamvero tamatrocia, �c grauiapec- Currextit ;rf ^atapatrataabeofuerant, quibusilliusfanfti-ji'' ^asitairritaridebuefiti'Diraeiftiusexcommu-�� icationiscauflam harte vnam profert,

J ��anifefti�sproduntPap�.quareligione.qua--l�econfcientiaaddu�tin��ros Principes ex-fane-�tf tomni unicent. H�retici ij funt.Pap� quidem rii:c-qu*-�quot;dicio.quireligionem Romana no profiten- madutiSif id J^ut, Hxrcticorum ergo fautores habendi ill� r�w.

'Unt,quieosperferunt.�sq5 fauent. Quo verb � ��ominedici Rexpotefteiufmodihominibusnbsp;fit' �niiciis (Sefautor extitifle ? Illius anteceflbres

P �tmor�m vi amp;violcntia eofdem eftper-jk lequiityg . f�pe contra eospr�liodimicauit: Jl� ^uasonancs copias infeftiffimisillorum hofti-� �Ws(qui vnum hoc expetebant) tradiderat.vt

'os penitus de medio tollerent: quartum iam V' ^Onum internecinq eos bello vbiep locorumnbsp;flt;(* P��ofeqi,eijatm..Hinc tarnen Papaeiusexcom-�ij {�quot;�quot;�oandi occafionemarripit, quodfcilicet

''os per virosa fe delcgatos de fummifla fu� ,0� I ''�fiafacram fedem obedientia profefliis fue-jl'*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rat.

�74 controvers gailic. rat,rccordatio? vbinam illius votorurn.pt��^nbsp;tentianimamp;deuotionuin.quas nuper illorwnbsp;fafiftitates Romx admirabantur amp;nbsp;inc�lumferebant, memoria?quid rnaiu�,^^nbsp;eo expeftari amp;fperaripoterat? fi Lotharquot;'nbsp;gorum.aduerfariorum eius funeftiffimofUquot;�'nbsp;confcienti�adiudiciumappe�arcntur, co�'nbsp;rentur profe�t� rei vcritate conuiftinbsp;cum ni, fuifTe Principem omnium maxiquot;�nbsp;Catholicum,agnorcereamp;fatcri. Huiusre�'''^nbsp;ftimonio funt liter� quas Dux Lotliarit�J'nbsp;ad Lingoncnfes ab eiusmortefcripfir,nbsp;tiae, Carnuti, vbiuis etiam locorum illiusnbsp;uotionummonumentafpe�tancur. Quin^quot;nbsp;pa ipfe Sixtus in excommunicationiscoquot;'^nbsp;nunc.qu� Regem n�cbabcmus,bulla,e�lt;^;.nbsp;lium fu� Chriftianifbmum, amp;: fidei Catholquot;^nbsp;propugnator� nominattatcp Principi'inbsp;rum excomunicandor� ex eo, qu�d bellquot;^,!nbsp;cumillogcrercnt.caufTamcapit.Terti�taiquot;*^nbsp;vix mcnfe cxafto, � Papa de hxrefi polluiquot;'nbsp;amp; cxc�municatur. Vbi tanta tamq; fubita quot;nbsp;ius mutationis caufla?an quod Religiofosnbsp;potucritRexomnino profligate? At quidquot;�'jnbsp;pli�silliusfan(5litasabeorequirat,qu�nilt;lquot;^{nbsp;prxftitit ? Illiusfoilicitationeamp;efflagitariquot;^^nbsp;bellum f�pi�srenouauit, in quo regn�nbsp;lt;Sc viris amp; opibus fer� omnibus exhaufit.�,nbsp;ligiofi nihilominusllcterunt ; immo vcroquot; .nbsp;numero multiplicati amp; viribus aufti j,nbsp;quanquamarmis eos frangerc tentariti j,,nbsp;nam ell culpa adfcribenda? illene aiiquidnbsp;traDei confiliumpoteft ? H�c vnicuiquequot;*�|0nbsp;llarepoteftPapam, quia communicatisquot;quot;j|| |nbsp;Regis hollibusconfiliis Regem oppriniequot;*(,i,

fttim� habebat, confuetiim morem amp; viam, C|U3m anteccflbres �ius rei tritam iibi relique-��unt.repctiifle, d� Regem bxrefeos cod� tem-poreamp; accufauit Sc d�nauit,c�m nihil grauiu�nbsp;i^e�ftatuercpoflet.n�feciisacin tyran niexi-tiutn eines, quibns ille vitam amp; facultates cri-pereconaturjConfpirafTedicuntur.

Qii�dliindefunftoRege.traquilIitatisre- quot;� gno(iio c�ciliande,amp;c� Religionis reformat^nbsp;hominib.pacificandivol�tasfuifledicatur�idnbsp;cert�n� videtiir t�c extitifle.qu� Guifiad� Bicnbsp;115 interemti fun t: � quo tam� t�porc Papa fua-rt fulinination�argument� capit.Alia fibi ef-lement�,amp; qiiid� omnino c�traria, in illo or-lt;!in� c�uentu declarauerat, pr�tereailliusco-pi� in agro Piftauino bcIIigerabar.Rem tam�,nbsp;i't vol�t ita efle ponamus.Rcx .n.minim� dif-fimulabat fe magno fuo dolore tot miferiasamp;nbsp;vaftitates ex bis bellis profcftasvidere.valdelpnbsp;fitpeterelalubriusaliquod fibi c�fili�dari,pernbsp;c-uorfafrumnofifui fubditin�nihil leuar�tur,nbsp;� tot raalis refpirar�t: c�m omni ilia viol�-�ia, qu� ad id vfcp t�pus adhibita fuerat, mal�nbsp;fiertiduiffetpoti�s.qu�mc�fanuiiret: magif-�iiebisciiiilibusarmismetuenduscflettotiusnbsp;J C�jni interims, qu�mfperanda Religioforumnbsp;profligatio. Seit PapaDominum Lucembur-genfem miffumadfefuiffc cum hoem�dato,nbsp;vt c�fihum ea de re ab eo caperet, quippe c�mnbsp;Rex nihil quidquam , nifi eo volente amp; con-lentiente.aggredivellet, Demusigitur Re-gemdealiaquapiamineunda via,nond�bcl-loperfequ�docogitaffe. Aniuftuma'd Regemnbsp;lt;Stexcommunicandum,amp;in inferos c�iicien-�um.adfubditor� ctiadtfcidiat� concit�da,

i7lt;� CONTROVERS. GALLIC. tum comprobanda crimen videbatur,nbsp;populi fui tantopere calamitofi miferico*^nbsp;dii�lus, i�delesfuosamicosadconfiliuni�nbsp;aiixiiiumfibidandumiiTiploraret, �cnbsp;indagaretacprofequereturvias tanti re�f*.nbsp;guendiinccndij.quodin toto fuo regnonbsp;tatumfuiflet? Cumfprcligioficonciliofc�^nbsp;mitterent:demuslioc etiam,conftitutiini*^.nbsp;gifuifle (quod tam�rt nondumconftitut**�nbsp;erat J concilium, cuius bengficio fuos ciu�*^nbsp;inn�s ad pacem amp; concordiani, amp; ad redlt;jnbsp;etiamviuendiviamr�duceret.c�uocarc^l^'nbsp;q��fo aliud feciffet.nifi quodalij pleriqjnbsp;cipcs noti fine maximo publics rei comro�nbsp;amp; falute femper fecerun t ?quinetiam in a�'*^nbsp;habuerit vtramtp religionemliberamcon^^nbsp;dere: q�idnam �xcommunicationedign^pnbsp;admififlct ? Alter�mne bello continuonbsp;fet, cum alterius, atque regni adeo totius jnbsp;nicie dcxitio ? Cogentur aliquandonbsp;vlcusaliquodin corpore inta�ium relinq^^nbsp;re, fi vidcrintnonpofieillud traftarifine^^.nbsp;tifl�mo totiuscorporis interitu ; Rex ver^�nbsp;regni fui conferuationeearidem prudent*]nbsp;adhibere nonpotuit? immo etiam nonnbsp;buit?Qu�m multi Principesid baden us ip^**quot;)nbsp;feceruntfincvllaiftius fanditatis ofFenfio��^nbsp;Itaaut� abimperatorc inpatrimonij fi**P*^^nbsp;uinciisvfurpari confi�t ; icaetiam Imper***nbsp;in paceretinetur.-inPolohia fuffer�tur .nbsp;Heluctij fuas focietates ac fc�dera fie co***�^nbsp;�ant. In Italia lorig�aliudvidetuf, amp;qui�**,|,nbsp;mult�qu�malibigrauiusatquc deterius,nbsp;qua videlicctiudsorum Chrifii hofiium0^^nbsp;�gog� patent* Paps id Roms anteoculos**.

Uetfatur ;atq�eade�ath6ifmus,De�q�ccon-Urrttio illic vigcht, amp; culibertatefumma per*-feruntun A multis f�culis piorum hominuni Tcripta extat, quiblis d� impia ilia di�imulan-i'aconq�erunt�r. bis tarnen Papa nihil mo-�etur. Et foli Galli� Reges ne cogitate qui-'Ittn aiidebuht dereformatx religionis ho-ininibus, qui vniim taiitummodo ChriftiiMnbsp;joliint amp; appellarif, t�leraridis.vt ita rcgno l�-bafcehti fucc�rrat�t ? Atq�� Papas p�rp�ratl-*1�^� gregis itaek�ccrb�ndi, amp; c�ricitaridotuirtnbsp;^ftorum fulminum ad Gallias Reges �pprini�-'^os.atcp in profundi��mo inferotum gurgitc*nbsp;�uni eos ipfos j tum eorum dignitat�s obriiertinbsp;^3s,h�c vn�ca�fla erit? Nort eft hoc verifitnUnbsp;'Sdong� �lia caufla eft�

Obiicient.p�ft�aq��sBlcfisa�lafunt.dc- Muer/i. ��rtiium Regem cum r�ligi�fis pacificat�nt nar�ittoinbsp;cos ad reliq�as fu�s copias aggi�egane� iedt�ni

Pf'irt�m i dcf�h�li Regis noniine rcfp�hJeri Poteft.qij�d ab eo t�c faft�m eft�Irt attrii d�rt-� ^�xatirtduciasc�nftit�curii fiiitT�. �eind�iUnbsp;e� neceAitatis fuifle rcda�t�m j vt aliternbsp;^^ccre falu� dignitat�amp; fal�te no poflet. Vni-^�tfumprOp� regnum hoftium fuorum j amp;nbsp;^lt;:clefiafticoriim maxime artibus amp;coitioni-�Ws hefatiisabillo dcfciuerat. Sorboriafeoinbsp;'*'Hiam contra ill�m tulerat, per quam de fe-tegia demoueretur, iriftruebantur vbiqu�nbsp;f^neftx copias, quibus in eum impetus heret*nbsp;verb debuit Papa, vt antea dift� eft.fuairtnbsp;�Ham aUftoritat� dcpromere,amp; Regem ab bacnbsp;biiqu�qu� modo propugnandi vindicariditpnbsp;I ^tceftitat�liberarc.ne id quidem curat. C�irinbsp;' i K,ex videret fe tantarabie �fuisfubditis

peti, feabiis, qui prxicntemipli opeW* debebant.vt� Papa.deferi : folofquc finbsp;omnino excipias reformat� rcligionisvi*'nbsp;fupcreffc , qui fuam in Regem fidemnbsp;3uiumprofitercntur .paratiflimosfp fenbsp;erent procius capitefuumfanguinem .

res ferret,profundere; quid rogo,confilgt;) . pii�et ? nunquidin tantasanguftiasreda*^ .nbsp;promtifl�mumcertifl�mumc^illud fub�d'��j^nbsp;recufafletfnum eos.qui fummam fidemnbsp;fequium prx fe apertifl�m� ferebant, bellijnbsp;hue infefto perfequutus fuiflet.etiam cuffnbsp;dc bonor�ciuium difcrimineatc^ exitio ?nbsp;thahngi quidem illiusho�es id maxim^nbsp;proponebantac fperabant: Papaip ipfeiHii^nbsp;pfum fumit.autfakemobtendit, vwnaifl�pnbsp;iracundi�amp;flomachicau/ram.Nempe,*t'^^nbsp;camquodrese�.grauiflimehoctulit, def^**'nbsp;fto Regi remedi) amp; opis aliquid (uperefTe, vnbsp;moramamp;impedimcntum hoRibusfuisa^r^nbsp;rcbat,ne flatim ab initio iilorum artibusnbsp;ribus plan� opprimerecur.

� SedenimGuifiumducem.Cardinal�!�?, iuߒf�nbsp;ttet tcctdt tll�lacrymx, hxc illa Pap� iraciidia.hinc

t� illius qucrelx. pleriqj ctiam re tota non*^^ lt;7�/zzlt;7�/-C�perta hoc vnum maximeconqueruntf^^nbsp;�gt;��/�lt;�/��vitup�rant. Ft cert�primus homicidijnbsp;CT canjja, trati nuntius horror� quendamanimis b�*!�'nbsp;numincuterefolet; fed e i us ratio ftcaufl^***,nbsp;telligendae�. Rexerat.Deusilligladiumtf�^

nullum prorfus; neep illi etiam merito id qiie-ripoffunt. Superiores Reges amplioribus fa-^ultatibus amp; honoribus,quani vllos regni hu- / �ufeealias vnquam.eoscumulauerant ; Rex�pnbsp;[pie illoru cxemplum fequutus, non modo denbsp;''�quidquam no detraxcrat,fed etiam nopau-'�illis addiderac. nuperrim� maximiseos do-*�sornauerat. illiabeius laterenuntjuam dif- /nbsp;'tdebant: armatisilliuscopiispr�fcdicrant, !nbsp;Q�'dplura?Rexinprimisidcauebat, ne quo jnbsp;��odo in minimam eorum offenfionem in- |nbsp;^utreret, netantillum corum animos irrita-

Verum iamdudum cos animaduertebac [�quot;quiflima confilia meditari.recordabaturil-��*^nimaiorcsbellorum ornntum ciuiliuinnbsp;^'wfuifle. Icntiebathosipfos cadem etiam Inbsp;�^pliri.nec patipoflehoc regnuotiode quiets Inbsp;�quot;'luafrui. feiebatquid cumPrincipibusex- �nbsp;^��uisconfilijcaptalTent.nouerateorum artes,nbsp;�'�^oitiones in Normania, amp; alijsprouincijs,nbsp;^'��quasdifeidior� amp;defoftion� initia face-

vidcbatquoscaperentlaborcs,quasma� /'�nasadhibercnt.vtfuxfaftionisfundam�-��^erent.Cumlp illorumconfilia �Staftione�nbsp;^^��Itus c�pertas perfpeftastp iampridem ha-j^'f'bpoterat cert� illis occurrcre.antcip prx-��^tequ�mlati�s ad regni exitium ferper�t;nbsp;�'��onlxfx maicftatisreosfacerc, c�mtcfti-��'is,libellis amp; c�m�tariis ad id perficiend�nbsp;'��irariisn�dcftitueretur.fcd.qua cratfacilinbsp;^,?�^�quitateanimi dif�mulabath�comnia;nbsp;tts'j*^^i�nihabebat(vtpcrmulti viuieti�'^�'^^' tenmuti�-,

'ilij ��pibus poiret,eorum animos fibi 'Oquot;* kprauis, qu� in animis fuis verfah�t� j

confiliisauertere. Tandem furor tot ante an-nisconceptus in aftumerupit. Illi cnim c�i� hominum� Regis, � quofpretosfeputabanfinbsp;caufTaalienatorum, tumaliorum auciudic''�nbsp;conuidorum , aut pro fadis iudiciatinief''nbsp;tium, perditorum, amp; ab omni non modo fot'nbsp;tuna, fedfpc etiamdereli�forum: adhxc L�gt;'nbsp;tharingorum, amp;aliorum externor�hoftii�^'�nbsp;collefta vnditp manu, arma contra Regem *'nbsp;pfum fumferant, complurestp vrbcs adnbsp;^lionem concitarant. Rexpoterateiquofl^nbsp;malo mederi,arque viribus amp; viris, quinbsp;qucadeumconfluebant, abund�in�ru^quot;*'nbsp;illosipfos defedionum auftores opprim^f*�nbsp;Sed in animo habebat benignitate amp; cleifl^nbsp;tia eor� animos fledere, amp; ad fuam fent�tijnbsp;cauflamq? pellicere: ita vt in eor� gratiam*^jnbsp;edidarefcindere, amp;regnumin nouasnbsp;atquecalamitates,bcllocontra ReligiofoS^nbsp;flo,coniiceremaluerit. Ex quo iftorumf^.*^^nbsp;ciaamp; infolentia plurimum creuit,fpese'*�nbsp;duploaudx funt, amp;ianuaiis ad facinoranbsp;g�audaciora contra Regiammaieftatcni^^nbsp;pienda, apertafuit. Rexfuisfeviribusnbsp;piis omnino exuit, eafqiie ipfistradit,nbsp;aduerfus Hugucnotos (quos dicunt ) cofnbsp;terent. At bas copias dfuasfacere, �adnbsp;partesallicereconantur,vtiis, vbi e(ret��P ./nbsp;vterentur. Quinn ver�adperfici�daqU^ (0nbsp;liebantur, parata l�bi elTe omnia putaiit,nbsp;Luteti�.qu� magnus coniuratorum

Rex �Lt� eorum opera vndecunque irrepferat.tuj�*' ibartngft beoccupata Regemadoriuntur.quidemnbsp;Lutttttt uifo ita opprelTuSjamp;adre�ft�dumtant^ .jliijnbsp;ful/tet, lentiat inermis atque imparatus,vrbe re�

Jedeamp;domicilioexcedit,vtcx eorummani-�Useuadat. Deinde certiorfaftiisquantope-dolerent, quod quampr�dan^Jaqucijfuis '�Tetitamtenerent, ( Regina eorum nihil talcnbsp;'ogitantium animos amp; oculos alio interim a-��ttentejeam tam imprud�terclabi pafl� fuif-fcnt. Nihilominus R�gi feriptis editis fuperb�nbsp;�nfultant, atque palam l�titia exult�t,amp;tri unifiant, Indignitaces ift� iam turn profeft�nbsp;��^illefuppliciis digniflimaeerant. Hacc tarnennbsp;�gt;nnia Rex obliuioni mandat.eorumtiJ amici-iatn quantouis precio redimerc ciipit. Poflu-��nt, vt fuam confpiration�chirographo comnbsp;probet, iure^iurandoconfirmetfe cumha:-^�dcis pacem nunqu� faftur�. annuit. Voluutnbsp;pet ediftum fuis omnibus fubditis imperet, vtnbsp;faftionem fuam, hoc eftapertam contra fuamnbsp;'pfius, amp; regni falutem coniurationem obfi-Snent. alTentitur. Petunt vt triu'm ordinumnbsp;eonuocatio fiatdioc amp; concedit.etf� fatis odo-f�t�turidabeisflagitari, vt illius auftoritatenbsp;'teti poflet facili�s faftionis fu� focios ex pro-'**nciisarcefcere, amp; cod� loci omnes colloca-?^e,ad c�fultand� inter fe amp; perficiend� quodnbsp;�amdud� expetiuer�t ac fperauer�t t vt fcilicetnbsp;oomination�acprincipat�in ipfius regnoin-'�adefent,rerum(:i!omnium ex animi fententianbsp;Potirentur. Rex Blefashoc animo (Stconl�lioC��*�)'�/nbsp;^enit vt ad eorum arbitrium nutumlp de mo- BUfin�snbsp;��efc comparar�t, amp; bellum funeftumaducr-'�^?^�^'^^^'nbsp;^usHuguenotos C3pefceret,atque fuas omnes *�^'*'*^*nbsp;^iresamp;opcsipfiscommitteret. illicvidet fa-eriim coniurationis confilium pal�m amp;antenbsp;�eulosGuilijducishaberi- nihil in ordinumnbsp;'onuentu deliberandum proponi, quin pri�s

�llicag�tatum excuflumcp fuiffet:fuffragtap*(' fimis artibus captata amp; c�parata cfle! amp;,finbsp;vel hifccre contra illor� mentemjibidinei�?nbsp;audcret.continuominasiaftari. Explor�t^*��nbsp;ctiam habet amp; plan� compcrtum cos conn�]'�nbsp;ni omni�confcnfudecrcuiffc vt DuxGu*�*�nbsp;dcfignaretur.n� palatij Parifienfis tant�mnbsp;feftuSjfed nomine log� auguftiori macnv�nbsp;cALLORVM.qui armorum,xrarij,amp; admini^^J�^nbsp;tionis prouinciarum fummam poteftatem *�?nbsp;bcret.- Rexcontr�omnipoteftateamp;rcgn*^nbsp;miniftratione indignus c�fcretur. Vt Parif�^!�^nbsp;fes ctia, armatos magno numero milite��''jnbsp;terent, qui ad eiufmqdi c�filia promou�* jnbsp;Cuifitean- perficiendapr�ftocflent. Rumorcsvndilt;F.^^(nbsp;Jpiratte in Regem perferuntur tfratr� alter,qusdaVj*nbsp;/tegemda. c�fobrinis coniunx, complures it� al'/Lnbsp;rumconfilior�participesc�admon�t.con'nbsp;ration�aducrfusill�initamclTe.qu� intr�quot;^jnbsp;niininatalcmperficicndaeffet. Atcgh�c'' j)jnbsp;eft Sifimplexreru geftarum narratio, vtnbsp;lt;fle ignotu arbitrer: amp; fpes eft accuratifl�t�* jjnbsp;certiffima difquifitioneac probatione,of��,,nbsp;notiorailluftrioraip fore. Repentina ver^^^,nbsp;bium defeftio, quaeftatim confequutaeft�.jjjnbsp;tisprobauit cos parata amp; expromtanbsp;omnia, quae ad magna in toto regnonbsp;nem cfficicndam requirebantur. Quidnbsp;faciendum h�c fuit ?e�fne inicifta manunbsp;fiodiamdcdiffet.inquospoftea ex leglt;b��gt;nbsp;nimaduerterct? Non potuitid fieri fine jj)nbsp;mis viribus,quibus Rex deftitutusnbsp;incrmis confulto profeftus.nearmatu� �nbsp;num libertatiimpedimentoeffe vellc v*�^-||)((nbsp;tur. Remnc in aliud tempus reieciffet^^' p/l

�gt;Tini moxaudoritatc fpoliandus, turn vita ciiam ipfa tridui fortaflc ipatiopriuanduse-�quot;�t. C�m igitur in extreme amp;falutis amp; digni-^�iisdifcrimine verfarctur, coaftuseftremc-diiim quoque extremum adhiberc, atque in-�uftahoftium confilia, iufta rationcprxuerte-Quid hie excommunicatione dignumnbsp;videtur? Anquod Rexauftoritatemfi-X'-'/^�^quot;'quot;nbsp;� Deotributamrctrncrevoluerit?anetiam

�um coniuratis dederit? an deniquequodre-��^�^^'* *��* ^'S'oilli fueritfubditosfuosexternorum.quinbsp;^oli tot miferiarum cauflaerant.libidini amp;am-^itioni obiicere ? ludiciorumcert�formiilx

�'on temper funt neceffarioferuandx, quum ^alus amp; dignitas Principis aguntur, amp; quum eanbsp;''fgetnecefiitas, vt minime feruari debeant.nbsp;Qliid vero accuratiori inquifitioneaduerfusnbsp;dtos oipus erat, qui repetitis tarn diu tamcp fx-pe coitionibus tarn indignis modis Regis vit�nbsp;ptricul� moliti eflet, pacempublicam violaCnbsp;^�nt,regni'i vniuerfum perturbare �c occuparcnbsp;�Sgteffifuiflent ? Hemqu�mmultihodie vinbsp;*uperantquod Rexin Guifiadasadmifit, quinbsp;�tino vixdumexaftoeumaccufabunt, quodnbsp;^ttiusid admiferit, optabiitqj iftasregni pcResnbsp;^ertiediohomin�anteannos jo fublatas fuiC-Solomon commonefaftusfuit Adoniamnbsp;��fgni inuadendi c�filia inirc ; primahxc illiu�nbsp;'�filiaipfic�donauit. S'edc�mid�fxpi�sten-taret Adonias, veritus Solomon ne mal� Ion- Se/�w,�nbsp;Binsferperet, cuidam ex Principibus eum oc-tidendu m�dauit.qu�m fxp� aut�in Rep.Ronbsp;�nanafiquismediocriterftat�Reip.labcfafta h�tf)� te-�,fin�vllaiudiciorufonna,amp;ind�natusmoxquot;�^quot;*/^''*nbsp;M 4 truci-

W4 �PNTRqVERS, qlLLlG* quot; trucidatus fuit? Annon priuati etiamhomin^*nbsp;!!c�^fo Ka- (ytquidarn praccipy� S�ipip in Gracchoru*�^nbsp;ft�a �ra. alt�rumj iaudantup, qui Reipihoftcspropr��nbsp;chum ^r,. p^ariibus, nulja maipriai�ftoritate expe^�'�nbsp;Of . jnteremerin�? Licer�tigiturinfirnisquibu*'nbsp;quetyrannum, qui Remp.p�cuparet, npO^^'nbsp;tacant�jn impunit3te,{cdiqaximisetiaipl�^*nbsp;neficiislt;amp;hpnoribuscpllatisinterfi�cre:nbsp;Vcrp videbittyrannidern,qu� multis ant�^i�'nbsp;nis �pp�epta fuerat, iam tandeni natam,nbsp;pulym fuum externis yenditum, pmni^nbsp;mutatipn�pi , quamtPtiusregnieuerfincoi�'nbsp;fequutura fit, parata effe : amp; tyrannpsinuK��nbsp;9c fup�rftites relinqu�t? Omnes aduerfusl^'�nbsp;�ronem.quiyit�npftr�infidiatuf, iureari�^'nbsp;piur,amp; fi �uni interfecerimus.ex legibusnbsp;bus humanis, p�n��a, qy� �ft de ui.min**�nbsp;tepeniuy; Rexaut�iri hp� iuftifl�mp defenfi^nbsp;pisiure carebitaduerfus cps, qui uim fib*'^nbsp;arniaintentant, quigladiumin �upiugiilop^nbsp;n� defixumbab�nt, qui fangninemamp;uit�jnbsp;fuam petynt, qui fyp exitip iamiam inrniio^'nbsp;Alia igituyPap� quaerenda fuer� exconn�'�'^nbsp;picatipnisarguntenta..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

/^/��ontra fid�m datamac publica�pmitipr�*^' tlafifnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ra,amp;lib�rMtepi -qnafiad�rudelitatem

R�ge indigpiffimum.fi bpc ita efiet.quid e�]�!� inhprnin�rp�ietats.amp;interPrincipemaci'J^^nbsp;ditpspr��ipy�tutum unqyam fanftumip^^nbsp;feppt�ritj fi fides npnferuetur? fed faciR^^nbsp;Heg�mabnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Prudenscf^^

amp; fu� dignitatis amans, fi iudicaflet in ea fa�tirunt fc aliquid pra'terpfficium, id ab

quibufdamwandaflet.quicaptata opportun!� late Ducem Guifium ex improuifo opprefsif-^snt, �totamcxdisilliusiniiidiamin lefede-liuaflcnt, vtmukisPrincipibusaccidit. Rexnbsp;Ver� neque id faftum fua auftoritate in medionbsp;quot;idinum conuentu probafTet.neque eos iftiusnbsp;l�disfpeftatores, totiqj Gallias tcftcs adbibu-'flet. fed hoc penitus perfiiafum habebat,nihilnbsp;contra Principjs officium amp; dignitatem fa�nbsp;lete adeo vtvnumquemque monitum vo-^i'crit.id fuoipfi�iuflu faft�, amp; e�ips�dextr�,nbsp;Huam � Deo contra fceleratos armatam habe-��. Qii�d fi Regis demortui dignitati aliquanbsp;Pi�blicae fidei violate labcsafp�rgenda effet,eanbsp;�Pnominia ad Guifiadas iufti�s red�daret, quinbsp;^cgemficailliusiuguloadmota ad fuaediftanbsp;luin Religiofisfafta, lureqiieiurandoconfir-�i'stainfringenda, fuisfaftionibusamp;concita-^'onibus perpulerunt. Pater horum ipforumnbsp;*quot;t. qui ex Lotharingiain Galliam amp; edi�to-^Urnfeederisq; publie! contemtionem intulit,nbsp;�^perfidiam incroduxit:quum c�traedifti la-��Hariifidem,amp;publicamordinum, quiilludnbsp;'^i�oordineflagitaucrant, auftoritat�inmifc-^osillos Vafsiaccnos codem loei congregatosnbsp;�icuit.atque inermes incautosquc opprimens,nbsp;Hi*amplurimos trucidauit, quo maxime tempore fidei public� beneficio fartosci? te�ioslpnbsp;�^putabant ; indelp in Galliam armatusirru-P*ii eamdireptionibus, incendiis, amp;cagt;dibusnbsp;^sftaturus, feneftramep ad odia, ad ftrages,adnbsp;^oniurationes.ad perfidias, qux illic perpetuonbsp;*^eo temporeregnarunt,patefafturus. Gui�adt.

Si Pap� aliitp defunfti Regis aceufatores efuannth-�igt;dirivelint, quum Regem perfidi�aeeufant:^'*�^^?'*^^'* M Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;often-

oftcndant pri�s oportet Guifiadas prxftitifl*! fcdul� bonacp fidc omnia,quas Rcgi pr�ftatU'nbsp;ros feiurciurandopromiferant. Ncc verolo'nbsp;quoriam de prim� reconciliationis conueH'nbsp;tionibus, contra quas non fa�il� ncgari poteft�nbsp;quin Guifiadx aducrfus Principem fuum LU'nbsp;teti� Parifiorum perfid� fc geflcrint, qu�nbsp;occupar�t, quum munitioncsinfeftasineuu�nbsp;extruxcrunt, quum cum ipfum ignominie?*nbsp;defedcfuapervimeieccrunt. Adhxc difci^*�nbsp;tumultusquc �amp; in Normannia amp;in aliis huiu^nbsp;rcgni prouinciis ab iifdem cocitatos: tum ff'nbsp;batisuilix amp; Bononi�obfidioncs, Dorlaui fnbsp;aliarumvrbiumoccupationes.faftionumt*�'nbsp;fpirationes praeter fidcicrga Principem fuu*�nbsp;rcligionem amp; officium, atqucrepetitumiu��*nbsp;citumip toticsiufiurandumfubfignatasamp;J*�'nbsp;Jicitatas lubens pr�termitto. Quando n� �nbsp;inpoftremis f�deribus bacc omnia obliuio'�nbsp;delerivoluit,nos quoqueidemvclimus-ver�depoftremis omnium f�deribustau^jnbsp;inod�agamus. ctfi quifpiam forta�edi*�!.nbsp;parum hoc decerc.Principiscauflam adliCy^nbsp;fubditos agcrc. Sed tn quoniam accufatur��'^nbsp;gnitat� eiuspro officio noftrotueamur. ,nbsp;Ri^xnea� Rex in poftremis fuis f�derib. fuit polH^�^tnbsp;fe perpetuis bellis Rcligiofos perfequutufU'^nbsp;fadu can- copias in agrum Piftonicum,inDelphinatUgt;nbsp;tt^m�re- ali�quocuntpmilTurum, nccnonamp;ipfof** �nbsp;amp;eorumomnium,quicumipfisin iftucoU'nbsp;rationefccerant, opeattpoperavfurum.nbsp;id prxftititt imperia Duci Mayennenfiiamp;u 'nbsp;3uiapcrt�illorum partestennerant, dcn�^nbsp;atafunt. eaDuciGuifio Rcxobtulit:

�ogerentur:coafta funt. vt cum omni liberta-celebrarentur; at ipfi � viribuspartibusque ftiisinftru�liorcse� veneranr.ita Rex fide data folutuseftac liber. Illiautem quid promife-t�t? omnem ex Rege vfurpatam auftoritatemnbsp;*lli vni reftitueret Lutetiam ab omni confilio-tutn dccoicionum clandelUnarumfufpicionenbsp;^olutamacliberamefficere : omnibnsfa�tio-fibiis� confpirationibusrcniiiniare: nullumnbsp;omninodeleftum nifi ex ipf�us mandateha-Jgt;ere.Id ne verb ita fadum fuit? eorum, qui ct-tanmum funt fuperftites, confeienti� refpon-*^eant. Lutetix arces amp; propugnacula omnianbsp;penes ipfosremanferunt : quidam cxeorumnbsp;familiaibi rclidus fuit, qui fuarum partiumnbsp;ftiidia foucret. confilia frequentiade pen� quonbsp;fidiana illic aduocabantur, vttemporc omnianbsp;*n pr�cipuis vrbis partibus prxfto eflcnt:Duxnbsp;�Aumalius in Picardiam abiit,faftione8 fuas re-ptiturusJeoniurationes amp; fubfignationes.v�-�ementi�s qu�mantearcdintcgrantur, amp; li,nbsp;^uibusmaxim�confidebantcl�culum acprivatim admonentur vtvideantdiligenter, nenbsp;tjuisexiureiurando femel dato difeedat, ctfinbsp;promiflum publice id fucrir- fuffragia vbiep �tnbsp;PaUm in futura comitia comparantur ; libellinbsp;earumrerum, quas ex fuffragiis decerni voletant,fubfignandi mittuntur. Res tandem Blc-fis eo vfque pcrducuntur, vt � proximo con-iurationis exequendx articule minim�m ab-eflent, vnde Regi fua omnis au�oritas adime-fetur , �t ad Ducem Guifium transferrctur.nbsp;lam verb teftc corum omnium, qui viuunt,nbsp;confeientia, quis amp; de fidc violata, �Sc commuai libertate impedita accufabitur ?

iureiurandopublico amp;folennifancita, amp; � ' etiamferuatain cam neccfsitatem venitjVic�'nbsp;gatur aduerlus hollis impctum fc defendef^'nbsp;lt;S:vimvircpcllerc. Siperobftinatam donquot;'nbsp;nandi, amp; fummam in hoc regno aiiftoritate'��nbsp;vfurpandi libidinem Duci Guifio libuilTeK'�nbsp;fummifsifubditi finibus amp; officio fe contint'nbsp;re, Principemcp fuumquadebebatobferu�'�''nbsp;tiacolere, faluusadhuc dcamplifsimus vi^**'nbsp;ret. Sed fententiailla hie verifsima eft, ranbsp;* t MI fidem feruari ab iis qui Regnum app?'nbsp;fam habet. Sed pr�cipua Deos iftos irrita*�quot;'nbsp;di, amp;. Romana fulmina concitandicauflah*^

oh Cardi-t�, quod Rex Cardinalem alterum interfi*'',� nal� C�/-alterum Cum aliis aliquot ex Clero in carc^f*nbsp;�gt; ci.dem^ coniiciiulTcrit.Inpromturefponfioeft.Ecd�'nbsp;fotijStmn fiafticosmaximo femperapud Regem hoi�^�,'nbsp;debaccha- re fuifle nemo eft qui negate pofsit : vfepade*�nbsp;, vt, dum metuit ne quid contra eorun*!*^

------, .nbsp;nbsp;nbsp;-..........-----.--J--------- aliorum�quibusincitabantur, libidinemnbsp;mittat, bella tandiu nulla fer� interruptio^*nbsp;geflerit, amp; continuisperturbationibusmif*'nbsp;riistp agitatus regnarit; illos vidit femper taf**nbsp;humanitate, immoipfosetiamabieCliftimo*nbsp;raonachulos tanta comitate cxcepit , vtB?*nbsp;non d�bita obferuatia exitio ipfi tandem ft*�'nbsp;rit. Quumigitur Cardinal! Guifio necem i**'nbsp;ferri,alios veto carcere concludi iufsit : null�nbsp;in Ecclefiafticum ordinem odio , nullo t*'nbsp;iam religionis defeftu id fecifte dicipoteft;nbsp;Si dtcatur, facerdotum amp; monachorum'^*'

tamfacrofanftam efle minimccp violandam, amp; quicquid illi feccrint, probandum ; doccn-�ium pri�s ei�et.poftquam in facrum ilium or-^inemadfciti fiint, oninis fe deliftipuros lt;fcnbsp;expertes efle. Illius quidem ordinis munus amp;nbsp;^�gnitasilludpoftulat, vt, apudhomines fal-*'tn,abomnicrimineamp;probrovacuilint; idj^j^jj,nbsp;�nim de iis D. Paulus requirit. Sed ea, quamnbsp;��iternos degunt, vit� ratio contrariumfatisnbsp;^�percp probat. Quod fi peccata,amp;ea quidemnbsp;Efauifsimaf�pifsim�patrant.- docendumipfisnbsp;^flet fe nullinecreprehenfionineecaftigatio-J�iobnoxiosefle: amp;hoceflefuisimmunitati-��sacpriuilegiisannumerand�, Licerequic-^idlibeat, amp; quidem citraculpam amp; noxam.nbsp;��c cert� Paparum cogitatio fuit amp; voluntas.

conati funt� iudicum, quosvocant, fe-^^lariumiurisdiftione coseximerc. quumljj Pafsi flint eos, amp;. Epifeopos maxime in iudiciunbsp;''ocari : eiufmodi conditionibus id pafsifunt,nbsp;ad damnationcm vfque vix vnquam per-'^�niripofsit. Athoccumlcgediuinaorani-�0 pugnat.qu� pr�cipit vt de fceleratis citra o-^�nernexceptionemfuppliciumfumatur. pu-8*�atamp;cum Rerumpublicarjm amp; Imperior��^,tjejubnbsp;'��inium bene quidemc�ftitutorum legibus:nbsp;'^*�de, nifi fummarerum confufio, amp;multanbsp;mala in focietatemhumanaminue-

�antnr necefle eft. Quod fi Ecclefia�iei.quum �liquid admittunt,iudicia amp;. p�nas fubire de-vbinam iufti�s �quiusue qu�m in Reg�nbsp;Ptincipum,in quorum poteftate funt,amp; fubnbsp;H^ibus fubditorum omnium caufl� �qua lari-ponderantur, iurisdiftione ? Nequeenimnbsp;''llo vel diuino vel gentium iure inucniemus,nbsp;quan.

quantum quidem ad improbos p�nis capit*'* libus coercendos attinet, aliam cflc iurisdi^*'nbsp;fnbsp;cuius vfum Deusfancit. nullisautem aliisg�'

Princifi- onem, qu�m Principura. Id enim

butf.l� nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;��

�TDee litt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dedit prjetcrquam Principil�^^!

tHtn,

Rom. II.

gt; vt D. Paulusloquicur. niilli alii praiter eos P*�nbsp;miniftri appcllantur, vlcoresad iramiis,nbsp;quod malum eft feccrint. Principibus boi��''nbsp;rum virorum tutela amp; propugnatio comm'**nbsp;eft : iifdcm etiam arma ad cxteros terrend*��nbsp;focietatcmque bominum tuendam amp; conft^'nbsp;uandam tradita funt. Papa verb id fuieflc*'*'�nbsp;risamp;muneris ex fcripturafacra nunquap*'*�'quot;nbsp;bauerit. nec Epifcoporum, ncc Apoftolorquot;?^nbsp;munus, vt quidem � Deo conftitutum cftgt; �?nbsp;requirit:nullumncc Apoftolorum.neccuiYnbsp;quam alius, qui in veteri Ecclefia munere^*�'*nbsp;quo fundus fuerit, exemplum, quo id probfnbsp;bari pofsit.vfquam extat- Contr� Deus illbj*^nbsp;mites praeftituit.voluittp corum munia �nbsp;nbsp;nbsp;'

cipum amp;Iudicum forcnfium muniis prof'^*� diftindaefte: nominatimvetanseosncgoti**'nbsp;quxhancvitamfpedant, implicari.nbsp;qu�habent.fpiritualia funt. illi quidem em^��nbsp;dare debent, fed difciplin�Eccleliaftic�q*'^nbsp;p�nas cxtcrnas minime attingit. p�nx �pnbsp;turirrogauo, Principum eft. Diuinal�*nbsp;iurisdidione ciuili ac l�gitima LeuitasnoH**^nbsp;berat, fi fort� aut falff Prophet� effent, **1_nbsp;aliud quippiam animaduerl�one dignumnbsp;mitterent ; Deus legem omnibus comm**^nbsp;. ,�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;./.fl'�

_____ Abiathar fummus faccrdos com**' rationis eum Adonia confciuseffe comp�*^^nbsp;tus fuit. Rex autem Salomon eum cono^'nbsp;mnav*!''

mnaiiit. Ipfc ctiam Chriftus ( quolt;3 omni- c^ri�u� i iimargumcntorum loco cffe debet) fe Pila-*i Catfaris Legati iurisdiftioni obnoxium, e-amq�e poteftatem c�litus illi datam agno-^'t. Itaque Pilatum hodic minim� conde-�nnamus, tanquaml� prxter iurisdiftionemnbsp;^uam aliquid in Chriftum vfurpaflet ac fta-tuiflet: fed qu�d ca fuifletabufus. cumcon-�lemnans, cuius innocentiam coram omni p, pauiuinbsp;populo teftatus eflet. Diuus quoque Pau- camp;(arenbsp;lus petiit vt ad Cxfarem Icgitimum. fuum iu-^icem remittcrecur. HarceftfentcntiaD.Io-�unis Chryfoftomi in decimum tertium caput Epiftolx ad Romanos: Omnit anima p�-

l'une Apoftoli locum Diuus Cbtyfofto-P�^ �uusitaloquitur: Prxeeptum hoc, Wquit, o-Ijjeclat facerdotes monachof, nec to$ ,nbsp;f^nt�m, lt;}ui tn rebut hunianii verfantur: vt capi-�atitntnitioApo�oluidocet.quumait. Omn� a-'��apote�attbtu fupereminenttbusfubieilae�o: etfinbsp;�fuirttvelEuangeli�a, rtlPrepheta, autaliotjHO-^nnque munere ornattu. Hxc enim fubie�io neenbsp;fietatetn nec religionem fubuertit, Ipfius ver-1�a hic funt: de fubie�ione agit, amp; ca no-Uiinatim quat Imperatoribus, Regibus, aliis-l�e politicis Magiftratibus debetur : amp; agit,nbsp;Uondeeo fol�m, quodexDeiconftitutionenbsp;'ffedebet, fed de eo ctiam quod fua�tateinnbsp;*fu erat. Nam fi tune aliqua alia iurisdidionbsp;Ecclefiafticis folis propria fuiflet, cam filen-tio minim� prxtcriiflet �� haneque omnibusnbsp;I �ommunem legem pr�fcribit , neminemnbsp;ptorfus hominem cxcipien*-

Eqiiidem nee Papas, nee Cardinales noniin*' tiin exprimit, nam tiinc temporiseanonii'�*nbsp;ignorabantlir.At li /�poftoli.Euangehii-SiPf^jnbsp;phetx Principibus amp; Magiftratibus fubie^ jnbsp;cfledebeiit, quisiamimmunitatemhbiarro/nbsp;gareaudebitiOmnesigiturfubi�ftifuntK-SS*'nbsp;busamp; Principibus.fiveroillorumiurisdift'��,'nbsp;hi: p�nis quoqiic amp; capicali etiani ftipplic*��nbsp;illud commeruerint. Loquiturenim dePr�J'nbsp;cipibusgladiumgeftantibus, quovtantur�^quot;nbsp;�crlus omnes fubditos, nullo cuiufquaffl �* 'nbsp;Criminehabito.vtres ipfapoftularevidebit''^'nbsp;, Si Papg fuis artibus confequuti funt, vt coeg**nbsp;rintPrincipes m�lt�m de iure � Deo fibi d�'�nbsp;decedere, patiep in fuisregnis amp; princip�tilt;jnbsp;aliam prater fuam inefle iurisdiftioneni : 'lt;nbsp;fakem fraudi Principib�scfle non debet. ��'Jnbsp;facerdos aut quifpiam alius ex clero latro �nbsp;iiuius regnilcgcfancitum eft, vtiudicesnbsp;ordinarii.nullafori translationeadmilfj,!�'^�nbsp;ftanianu, eumcapitepleft�dumcarniheit*^^nbsp;dant. Quodfialiquis ex clerovitxpcricul^*;nbsp;Regi creauerit, Regi non licebitpeenasii*^|nbsp;ab co repeterelin latlg maieftatis crimine fl�nbsp;PaDarum, jus cftcxceptiorti locusreli�tus. Quidlf^Pjnbsp;piecten�- qiioque ipil fi vel minim�m fiifpicenturnbsp;cardt- yitanjam dignitatemfuam�Cardinalib�SP*

turCorumhiftoh�* Papa Vrbanus VII. dinales permultosfaccisinclufos inmare�:^�.nbsp;iici iufsit, quodeOsfuispartibusaduerlAf*,nbsp;putaret. NoftraxtatcPiusHII.ftrangiilai''��^nbsp;dauitCardinalemCara/Fam , non public*.'j,nbsp;obferuataiudiciorumforma, fedno��.AjJnbsp;arce fua, qu� fanfti Angeli voeaturj id�

Militari iufsit in cuftodia Comitem Pallia-num, amp; Cardinales aliquot: dieqiie proximo eoriitn cadauerain medium efferertda cura-^it.vtabomnibusfp�ftarcrtcur. Infinita funcnbsp;�xeinpla,qiiibus mult� �i�fmodi Paparumfa-^aprobaripofsint.

Cur veto tantundenl RegibuS non licebit, ^tfalutifujBconfulant ? Indignitas effet pro-^nbsp;�'ft� maxima dt ceft� irtdigniftim�, fi Regesnbsp;*^�nit�tuni dignitatis amp; poteft�tisPotificibuSnbsp;fiioregn�dcderint.dum verent�rne in eo-*^i�nioffcnfionern incurrant, eos faluosamp;in-^olumcstolcrarent, qui amp;reg''umamp;vitarnnbsp;eripere conarentur. quo tanu 'm ea im-Pi'nitase�aderet ? quat ampli�s eflet Princi-P�in fecnritas? Dicent,Cardinales amp; ali�s eiu#nbsp;^�quot;dinis vnftos amp; (acros efle. At quoslacranbsp;'*�iptura Vnd�S Domini nurtcupat, Princi-P^sfunt. qua igitur ratione facerdot�m vitinbsp;^�fiorerit, quam Principum ? maiores noftrinbsp;'�imod� non Catdinalibus , fed ne Papisnbsp;Haidernipfisid nunquamcortcefsiffent. Narrt frifcaru�nbsp;pirt eo impudentix amp; aud�cia: veniflet��ni- tr^�corinbsp;f�cius VIII. (de quo iarn fipi�s loq�uti fu-

*^�8esamor amp;. obleruantia, vt nulla Papa: dc � ^�^sCardinalium ratione habita,funimocon-in Italian! vlquearmata manutranfeun-�^��Papamqiiecaptum intcrficiendiconfiliumnbsp;^�perent. Quod vnum eft ex muleis aliis fa-'quot;�oribus maximemem�rabilc, quo magni-animi Gallorum atep amor in fuos Prin-J�Pcs fingularis extat dc probatur. Hoc igi-de Cardinalis Guifii dc aliot�m cuftodia

ftatuamiis cum amp; Regis (iibditi,amp; tanti erin�*' nis confeii eflern: nihil � Rege pr�tcr poteft^'nbsp;tem auftoritatemqi�e fibi � Deo datam faclr^nbsp;fuifTe. Quodc�m ita cfleconftet.quid t^***(,,nbsp;tandem habet Papa, quamobrem tot tantaiynbsp;in hoe regno tragcedias decadcillaexciraf *�nbsp;amp; in Regem defunftum dira fua anathem^*�nbsp;contorferit'Hxc vna videlicet caufTaeft m'�'nbsp;pitiirdolore, quod confpiratioaduerfusi^^'nbsp;Sixti tr gem confiatamintis fiicceflerit. Ilkid�tipi^'!�'nbsp;PafArx�e- cR, quod alius quidam Papa Sixtus lill.

cuius �enomini amp; pietati bic nofterSixtus^**^ cefsit. Nam cumin Rep,Florentina dePf�^.nbsp;cipibus Mediceaf famili.r viris interimc**�'nbsp;cogitaflet, idqiie in ipfa Mifla? cclebratione/�nbsp;temporismomento,quo hofliacrigereturnbsp;lianus�Pontihciiiintcrfe�usfuit. fratert'nbsp;Laurentiusvulneratuseuafit.Pirarum Ep*^*'*�nbsp;pus, Saluiatusdi�tus, huiusnefaria; conii�^^nbsp;tionis Pontificis nomine princepsdeprel�^'�^nbsp;fus,amp;�palatii feneflrisfulpenfusfuit.nbsp;grauifsim�ferens, qu�dfuumconi�liuii�**Snbsp;iatis, exanimiquidemfui fententia proc�'^�^;nbsp;fet,arreptisfuisfulminibus Laurentiunii *1^ inbsp;manum violentamfacerdotiiniecin'et.c�*^^nbsp;inunicauit, amp; helium Florentinisindixir�^�^nbsp;deplane cxcommunicationis -in Regeni�^�*nbsp;caulEi eft.

�ad cxio/nif Quoniam igiturPapa ex iis omnibus Tticandum profert, nullam omninocumdefun�oR^�^nbsp;arfxx�i itaindign�agcndiration�iurtamhabuit: �nbsp;ftimandum eft eins rei cauftam aho relt;^�*'�'^nbsp;r�imfule- danicftc. Certum eft autem illuniHilp^^j inbsp;(quippe cui fua omnia accepta ferat ) pr�*^ Inbsp;addi�tum de confccratuniel�e. Prattere** Enbsp;te*'�

omnibus necefsitudinemarftifsimam, ^sruin onininm confenfionem amp; ccnfilia,qu�nbsp;Locharingis huius regni hoftibushabe-tjuinetiam faftionem toti regno exitia-fic perniciofam futuram vrget etiamnumnbsp;'^perfequitur: itavtfuamin VenetostS^a�os,nbsp;^uiin f�dere, quod cumhoc regno fecerunt,nbsp;P^nlare volunt, iracundiam difsimulare nonnbsp;Po�ic. Contra regnum hoc amp; petuniamnbsp;^^Ppeditat, amp; confiha adhibet.amp;infeftosmi-^*'�5 immittit. Arbitratus eft igitur bullasnbsp;aliquid etiam ad cam rem moraenti hachuras, nec fruftr� hoc fe fafturum, fi adnbsp;fe fulmina aduerfus Reges noftros eiacu-l�tida conucrteret. Ille ipfe huiufce faftio-�'8 amp; confilii eft particeps amp; conicius, quonbsp;��tatio in hoc regno fiat , amp; fceptrum adnbsp;�Eternos transferatur: hoc �ft, vttotius res��! difsipatio per cum, quantum quideminnbsp;�pfberit, fubfequatur. Recordatus eft quidnbsp;Pondcris maiorum fuorum cxcommunica-J�onss amp; fulmina fup�rioribus fxculis ha-��'(Tent, turn ad Reges opprimendos, tun�nbsp;�d incendium, ruinam, amp; vaftitatem iis res'�� , quibus infenfi effent, inferendam.

ua ilia ira, amp; odio Hifpanico quo Gailiant ��oftram profequitur , accenfus , fulmi-in nos Pontificia vibrauit , iis nos om-opprimerc cogitans. Nulla profeft�nbsp;defuncli Regis , nec verb huius qui iam re-Snat, Principisq�eCond�i ab Ecclefisecom-^JUnisne fegregandi cauffa alia fuit. De- C�ar//'�OTornbsp;'�ortuo Rcgi dicm dicebat, vt fe illi intranbsp;4�*oddam tempus fiftcrct, aut fuos fal tCni

CONTROVERS. GALLIC.

adionum fuarumpereosredditurus.

vt, quod ipfius deceflbresinimperatof�-j / Principes, quosfuisfulminibuscogeban'*,nbsp;�u�m cen diem locumque pr�fcriptum adefle,fecef^.nbsp;tume�oi� idemindcmortuumRegemfaceret.nbsp;Frincipi- ' 'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�

bmin�il-

Fap^

*-* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jjjl i

dericusBarbaroflaImperator c�m videra' j pehum aduerfus fc concitatiim efTe, coiquot;-'nbsp;fuit ad Papam fe conferre, feqiie illi conH^Lnbsp;tere Papa illiimperauitj vtfe adfuosp�nbsp;proiiceret, ciiisqueceriiicescalcauittnbsp;cuiufdam Pfalmi pronunciato infolentCnbsp;ultans , amp;gaudiotriumpbaiis dixit feD*quot;'! |||nbsp;nein amp; Bafilifcum conculcare.nbsp;nil. illiusdcceflbr fulmine Pontificiopef^�.j,nbsp;fus, vtillcalter, coadusitcmeftin Pap-t^'iiijnbsp;gorii Vll.confpcftumprodire, Papaift^.',,,)nbsp;parui eum duxit.vt in media hieme amp;nbsp;acerrima, eum pro foribus fuis cumnbsp;liberisper aliquot dies adftare iuflerit.n�^ jjjnbsp;quioquidem dignatust idqiie fecit in or^\)nbsp;ociilis totius Itali� , qux tanta contiip� |,)|nbsp;vehcmentifsim� indignata eft. Alius gt; Inbsp;Papa Clemens VII. multosPrincipuni*�,lt;inbsp;tos, quos Roms habebat, prx ftomacbu� �nbsp;deiis, �quibus mifsi erant, triumpharet-nbsp;nbsp;nbsp;'

Mare Hi- ccribus,amp;tormentisexcruciatos,necarii�'jj' �or. vclitcrarummonumentateftantpr.

Jus Venetiarum Dux ad Clementem fciftus.vtab excommunicationc contranbsp;tosfaftaabfolutionem veniamqiie obti� 'nbsp;repulfam ab eo tulit, donee illius madato ji;nbsp;quern collo indueret, dccanisinftar nuU'�,j|i|j|nbsp;alligatus , moreqiie quadrupedum tna�* �nbsp;ac pedibus infiftens, in Papx cubiculonbsp;fpatia feciffet. Henrico III. Regi def^'jj{)

�0, vt casteri fuerant, pertriumphumrecipi-fumma cum indignitate traft�di. Q�jc ifth�c eft temeritas amp; arrogantia.-GalIia-Reg�ade�potentem,intot nobilifsimosnbsp;^niagnanimosviros dominantem, fuamq�enbsp;^'gnitatem omnem amp;amplitudinem vni Deonbsp;^oenteminiusita vocari, vtconfiliorumamp;nbsp;�'^�onumfuarum rationcmeireddat, quinotinbsp;pridem caprarius erat, deinde Monachus,nbsp;� die vero infeftus tranquillitati� huius regninbsp;Mis?

ad Gallos dc incommodis qtiA con/equentur,fitantaPapa, qua^san�nbsp;fibitn Galltamarrogati �^otejiastoncc-datur^

tjlC ego omnes genere atque animo Gal-, losappello, vtmecumfuturascalamita-ji^^diierfosquecaftisconfiderert.fipatiamur ^�P�nieam in hoc regno poteftatem atq; aii-^.�^*''tatem vfurpare.quam fibidebericonten-�j�H'Jamqj hoftes illi dare con�tur.vt per earnnbsp;j feditionemconcitet, Principes mu-de de regno pro animi libidine conftitiiat*nbsp;�wMdumeftcert�, amp;omnino leftu atquenbsp;,1^0 nefandum, quod hiftori� refer tint denbsp;li^��'�fionibus, bellis amp; perturbationib, quasnbsp;� fexcentis aut feptingentis annis in eanbsp;6^�' �^�exer�t.vbi audoritate amp; poteftate ali-� 'quot;aluerint. voluit Deus,vt eius rei memo-

ria ad noftram'vfque xtatem perueniret, ex alioriim eiientibus.rationibusnoftrispf*�'nbsp;uidcrcmus.

PoRqvam Papx dominatum inomnesE^' d�fias ob; inuerunt, cundem quoque innbsp;peria,r�gna,aliosq�e principatus obtinere'^^�nbsp;lucrunt, vt iamdiftumeft : fumma ill�, I*�nbsp;populi amp; Principes omnes Diui Petri fed^'^nbsp;colebant, obf�ruantia ad fuam tyrannid^nbsp;ftabiiiendaraabutentes : nee magno quid^�;nbsp;negotio propter earn, qux�multisf�cul'�*nbsp;bominura animis de fedis jllius dignitate'�'nbsp;fculpta erat, opinionem. Ne Impcratorib^�jnbsp;in imtera (\u'iAem ipfis pcpcrcerunt : quanquam Pap*nbsp;/ res //.^jCaroli Magni temporibus quiequid dign^nbsp;cis amp; amplitudinis haberent, iis prxcipn�'^^nbsp;nis deberent. Sedcumlmperatoresincn^nbsp;fiderat�, amp; prxter id.quod EpifcoporumO'nbsp;cium decerec, ad tantum eos faftigium eue^nbsp;fent; iufto Deiiudicio eu�nit, vt in ipfos P^'^nbsp;mtimlmperatores immodic� iftius potO^'ijjnbsp;damna perniciofique efreftus reciderint!nbsp;arbjcrarentur ei fe malo diligenter prouid'^nbsp;fe , Papasque fibi deuin�los 1'ubieftoSnbsp;bere, quod fanxiflcnt Paparum elc�lio� jnbsp;amp; conllitutionem � fua ipforum au�lori^^'nbsp;pendere. Sed Imperatores, qui eos itanbsp;tulerant, hoe quoqueaddiderunt, penCS^^nbsp;pifeopos Romanos tanquam primos amp;ho�nbsp;ratiores banc dignitatem au�loritatemqii�nbsp;re , vt Imperatoris nomen ab iisaecipe''��,nbsp;quum Romam veniflent. ld verb nonnbsp;poftuP��sgt;vt ab iis Imperatores defignarcnti*nbsp;nam imperium autfucccfsioncautaliaratgt;�(nbsp;ne erant confequuti; fed hoe fpeftabant,�

Papxeflcntvelut pr�cones quidam, quorum Vocc tales proclamarentiir : non aliter qu�mnbsp;�H antiqua Roma Confules anni fuperioris,nbsp;tpium � fuo munerc excederent , renuntia-^ant eosanno proxim�fequentiConfules fu-luros, qui re vera pcpuli fuffragiis iam cales e-J'ant. Adh�creligionisqu�damfpccies illicnbsp;cernebatur, qux hoe inimperatorihus defi-derium excitahar , vt in Ecclel�a ita celebri,nbsp;tji'afi in omnium oculis , in hanc dignitatemnbsp;folenniritu confecrarentur. Carolus autemnbsp;^lagnuseiusquefuccefTorcs Reges noftri.pri-wi ad earn rationem viam hanc apcruerunt.nbsp;Pap� vero hac occafione in rem fuatn vfi funt,nbsp;atquein animishominum (qui h�c cumad-wirationcfpeftabantamp;audiebant)hancfpar-�sre opinionem coeperunt.Imperiiconl�qu�-di amp; adininiftrandiius� fe pendcrc. Quem-admodum fiin Gallia noftraquifpiam difpu-tJret regnandi ius � RenienG Archiepifcoponbsp;tribui,quod isabaliquantotemporeinfacra-dis noftris Regibus, cxrimoniis celebrandisnbsp;prxGt Ille veto gladius fuit, quo Papxarmatinbsp;bella contra Imperatoresgeflerunt, quod au�nbsp;tern fibiaduerfusImperatoresarrogabant, il-lud quoqiie ipfum in alios Reges ac Princi-pes, quosimperatoribus inferioresputabant,nbsp;nbtinere voluerunt. ea funt, quibus d�cr�tanbsp;fua referferunt. Tantx verb Paparum quanbsp;Principibusimpcrant, amp; totiusorbis imperianbsp;adfuumnutumcommouent, poteftatis hxcnbsp;origoeft.

Papx tantam, vti quidem exiltimabant, poteftatem na�i, vt eamintegra'm conferua-p^,nbsp;rent, feque formidabiiiores redderent, Ex-nbsp;nbsp;nbsp;a * �in �

�pmmunic aionum terroremad�aniac�dilt;�c* �unt.vtfupr�cor.iiiionefa�lumfuit. Videb3lt;nbsp;tur qiiid� hoc �mp�ratorihusadmoduingvs-ueiii ordin�m cogi, amp;Paparumkgibiisiu^nbsp;jici: eiqucr�idwifsim�reHiterc. Sedrclig'��nbsp;amp;. in Papas ftiidium ac rcuerentia hoininin�nbsp;animosita occupauevat,vt�oafti fintlmpC^'nbsp;toresiJlisf� fubmittere. fubditi ab omni iid��nbsp;amp; obl�quii iuve foliicbaqtur, ^ad armacoi�-'nbsp;tra Principes fuos�apiendac�citabaqtur; i'��''nbsp;yi Imperatores � Papis eligebantur : libednbsp;patres inter fe �ommitteban�ur.liic .ib vnonbsp;pa Romsinauguratvis, p�ralterurqilliusft*^'nbsp;�efloremablmperiofutnniou�batur.vixpO*'nbsp;fet oratione exprimi quot quanta�]) lyala amp;nbsp;Jamitai;es hinein Gerrnaniani lt;Sf Italiam ini'�'nbsp;��f�nt. Qn�d fi Imperium nonnihil � mon'nbsp;bus amp; bellis re�rearetur, Principesqjau�to�^�''nbsp;tatem ruamfiabilire, amp; fubditoruni l'uori'��nbsp;in fearnorem fid�ml^ confirmare aggrede'quot;��nbsp;tur; id cotinuofufpcdlum lt;?c inuifiun �rat,P�'nbsp;pisqtie fornridirfi, n� Imperatores ha� ratin'^�nbsp;viam fibi ad priftinam poteftat� libertaten''?nbsp;tecuperandam munirent. Idcirco Papari�**nbsp;�onfilium hoc amp; axioma erat, fibi quocun�]quot;�nbsp;modo eamImperii cqnftituendi, confirm^�'nbsp;dorunique in fua dignitatelmperatorumnbsp;tionem interrumpendamefie t idqiie conl�'nbsp;qui fi alia vianonpot�rant, vnum hoc p��^nbsp;fugium,vnah��fp�sreliqua�rat,lmperatorjnbsp;terri�!�nbsp;nbsp;nbsp;bw ipfis imperare vt mpr� traiieerent, o�

auifiecejSi longinquis regionibus bellum cum js nisgcr�rent, fub p�naexcommunicationbsp;ratijret ad nifi obtemperaflent. Atque Imperatoresp�|jnbsp;(girimt petUQ vexabantur i in rebus fuis gerequot;

impediebantur.cogeb�turci; Imperij prouin-ciasPaparum cupiditati relinquere.in quibus filas negotiationes amp; commercia lib�r� con h-terent.nullolp impedimento fuas rationes ad-UerfusPrincipumpotentiamconfirmar�t. Innbsp;fiisautem Principum terrofibus amp; diuturnanbsp;filorum abfentia .add�bant D.Petri patrimo-�io ( fie enini loquebantur, amp; vbique religio-^isnomenobtendebant, vtomnium animosnbsp;pr�ftinguer�nt, prorfufq�e obftupefacerent)nbsp;sddebant.inquam , ditionidominationiq�ienbsp;fii� modo banc vrbem, modo illam.attp adeonbsp;lotosregionum traftus: quibus Imperatoresnbsp;iftis excomunicationum fulminibus ira per-*iulfos, vt ne verbum quidem cotrafacere au-�^'^l'ent.iniqiiiffim�fpoliabarit. Aliasprouin-fias facr� fedis clientelares amp; benefi�iarias ef-ficiebant,quas pofteain quem�iinque vellent,nbsp;^ansferr�nt, �adu�ariafa�erdotiorum(quo-�'om difpenlationem fibi attribiiebant) com-^oda, feuvtvo�anc, benefi�iorum Annatasnbsp;^fiiquelo�orumimp�rabant. Ex qui bus im-��lenfos thel�uros in fuum aerarium congre-Sabant, ad bellum�s, quifurmauftoritatemnbsp;^�Iminimiim imminnAr(�anr1pr^nt inferen�

��b�t, armisamp; fulminibus fuis femperinftru-^�Principibus, quifubditorumintolerandis �fiis tributisvexatorum amp; pen� exhauftorumnbsp;^iferatione addu�ii impedimentum iis ad-N $ ferre

ferreconarentur.excoinmunicatis. SicChri-ftian� genres fuisopibiis � Papis exuebantur: Impcrij ncrui continuisbellisintcftinis elidc-bantiir penituscp incidebantur, r�gna diue-xabantur, amp; Principesinutuis bellisimplica-bannir; interim dum infid�les Mahumetift'^nbsp;in omnesorbis partes, fugatis inde CbriltianiSnbsp;Iniperij fui fines proferebant. En Paparum f-*'nbsp;fta. Tantus eorum irritandorum metus o'nbsp;mnes inuaferat , vt nemovcloculostolle�'�nbsp;�nderet. Nonnulli vtgratiamabillisiniren^'nbsp;fua r�gna iis clientelaria feu feudatariaamp; f�quot;nbsp;butariaefficiebant,vtTarraconenfis, amp;nbsp;glus: tanramqj formidinem ift� excommun*'nbsp;cationes animis hominum iniieiebant, vt V'*�nbsp;credibile fit quantapccunix fummaFride*'*'nbsp;eus II. Imperatorab excommunicationcab'nbsp;folutionem redemerit ; �c iam anteadeal**�nbsp;Imperatore egimus, qui vt � bruto ilio fulu**'nbsp;ne libei^aretur, ad Papje cuiufdam pedesnbsp;iecit.ceruicemq} calcandam obtulitcidcp ta**'*nbsp;cum indignitate.vt maiori nullus vnqu� PP�, �nbsp;ceps inter barbariffimasamp;immaniffimas qi*^nbsp;queg�tes affeftus fuifle dicatunalioquiai^*�'�'nbsp;delmperioerat,

H�C c�tcr� omnes nation es cedant noft^^ oportet,atque ingenu� agnofeant eamvuanbsp;Pontificia: tyrannidi fe oppofuifle, amp;nbsp;tx iftiusambitionis curfumabrupifle,nbsp;tumuis amp; minx amp; fulmina aduerfus aliq**^nbsp;Reges noftrosadhibitafint, etfi maiores**^�nbsp;ftri nonfuereabiiscalamitatibus, quasnbsp;pxtoti Chriftianorumditioni inferebaot/nbsp;quequaque immunes. Illi enim fuisartil�^.jnbsp;amp; confilijs Reges noftros bellisfux

augendae ergo fufceptis, faepiffim�inuolue-kanc, atque a�a r�gna ineosconcitabant, fi quid dc Principum noftrorumreligionevelnbsp;confiliisfufpicarentur, aurfi feliciorem in rebus eorum gerendis iuccefliim metucrent,nbsp;Quotics' in cxcommunicandisnoftris Regi-kus , amp; rcgno primo occupanti obiiciendo,nbsp;tnixi funt vniuerfaplerorunqj aiiorumPrincipum confpiratione � fe conflata,amp; eos amp; eo-yum fubditosfundicuspcrdere? quid ex ma-�oribus noftris reliqui iam haberemus, nifinbsp;^^eus hiiius regnicuftosamp;vindexfulminumnbsp;ciufmodiefFeftusremoratus efl'et? quoftu-dio amp; animo Anglis afFuerunt ad comparan-dum fibi hocregnum? Annon ipfis ludusnbsp;fuit Reges noftros amplifi�ma fpepropofitanbsp;�ultaliam allicer�, �i eospartis vidoriisjo-cifq�cmultisinfuamditionem redaftis , vbinbsp;buius regni �rarium virefq�e totasconfum-firent, non deferere fol�m fed contrari�t fa-ftionis duces fe profiteri, vt per earn expelle-centur ? Qu�m miilto fanguine, qu�m multisnbsp;ctiamopibus Sicilia,Regnum Neapolitanum,nbsp;Ducatus Mediolanenfis Gallias noftrx con-ftiterunt?Quis fuit vefperarum Sicularum ca-put,au�tor ac procurator.in quibus noftra na-documt�taflrageamp; igncminiatrucidaretur?nbsp;Hiftoriat pr�cipuam hariim iafturarum amp; cia.nbsp;dium cauffam folis Papis attribuunt. A c ,nc re.nbsp;rum pr�teritarum vitra centumannoscxem-plarepctamus, Paparum AlcxandriVI.amp; lu-kj 11. in cxcommunicandis Regibus noftrisnbsp;cumaliis, tum ftudiofifl�mo fui populipatrcnbsp;Ludouico Xll,furores.amp; rec�tioriadhuc me-cuorialiilij lll.infania: quot ruinas huic regno

attulcr�t? quisChriftianos �tatis noftra: Prif' cipesin bellis tam diuturnis tamcjj cruentis�'nbsp;luit amp; exercLiit? quis ea, qiium pene fopita vi'nbsp;dcrentur, deintegroaccendebat? Vllunin�nbsp;bellum extitit,cui Papxnon interfuerint.ncjnbsp;pacis quideni internuntij amp; deprecatores,nbsp;in primis armati, nunc harumnuncillatu�*nbsp;partium fautores, cum fidem operamtjjnbsp;Principibus venaleni proponerent? His etia*^ |nbsp;temporibusquisin omnibusChriftianinoU�^nbsp;nispopulisdifcidiaamp; bella ciuilia fpargit,nbsp;alit ?

Dei autem beneficio ex hiftoriis cogo'^* h�chabemus, fatisqj multa hifce oculis noftf*�nbsp;videmus, ex quibus fapientiores fiamus, �^*�1nbsp;ceamurtp quid de Papis Iperare poflimus.'!nbsp;cos curare noftra tra�larecp patiamur. �ܑnbsp;Relpubl.amp;imperiaconferuare cupierunt,/^nbsp;mult� ante prouiderunt qu� rerum mut�t**�'�nbsp;nem afferre folent.vt ab iis fi b i cauerent;

Reratn� qu�m ij qui de valetudine fua con^^^^ fuhlzs-im uanda laborant, illiver� nihil tam pcrnic�^nbsp;ff riorum ft*tn inuenerunt.qu�m id quod ad Princip*�rnbsp;fffiet, � fubditis , amp; fubditorum�Principibusa�'nbsp;mos abalienandos facerct: quo faiftionuH*nbsp;diflenfionumlemina inter eos Ipargereotff�nbsp;turbarumip amp; commotionum occafionbsp;cunqucmododaretur. Atqu� regnofecf^�jnbsp;tas elle poteft, fi eum admittat.qui his vcr*�'nbsp;nempe Principis au�toritatem cuertendi.''�^nbsp;luntates fubditorum ad defedionesnbsp;tandi,amp; finitimosquandocunqjlibituoatnbsp;rit ad coniurationem conuocandinbsp;facultatecp inftruftum Ce efie oftendit?nbsp;die amici animum vultumcp firaulabit gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�

� I I c A T I o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;20f

vero amp;fe amp; regnum totum hofti vcnale expo-net? Dieet quidem id religione fieri.atque Ec-clefiamfacramcp fedem femper inorehabe-bit. Ateo diligenti�s nobis cauendum. Si Papa talis re vera ex Dei decreto effet, qualis haberinbsp;*iilt:omnia ad Dei voluntatem faftailliusbe-�'eficio prolper� femper cederent, ideoepim-periisfalutariaeffent,eiufmodi eftfacriEuan-gelij minifterij per Cbriftum inftitutio, item-Squot;e Epifcopi amp; Paftons, fi fuamunera prob�nbsp;*^beant. At fi aliter fit, amp; in r�gna acciuitatesnbsp;�dmittantur ea,qua; Deus minim� probat :ni-^ilindc bonifperandum.neqUe enim profpe-

lt; nomine veletur,e�vehemcnti�s inde irri-� nbsp;nbsp;nbsp;*3tur, Siigitur Pap�exfacrafcripturaproba-

' gubernaculisfubmouere, populos ad de-' 'ftionem c�citare,a fide amp; obfequio eos vin-

' in animo vnquam habuilTereshumanas 'nbsp;nbsp;nbsp;'��ftare, quodvnumPapxhodieagunt?An-

� *�^tat,vbiChrifiuslt;Sc pr�ceptisdcadmonitio-Mattbiy,. ' j *�*^usinterdicitneid fiat? Papamigitur , qui

xolt;� CONTROVBR.S, SALLIC. tantamfibicontra Dci voluntatem amp; prafce*nbsp;ptareshumanas tradanc�i, omniaqiiefubf�'nbsp;ligionis nomine mouendi miitanditj; potefts-tcmfibiarrogatj jnregnum aut imperium all'nbsp;quod admittite: eum profe�t� qui dira amp;irgt;'nbsp;faiifta omnia, certiffimamtp regni pefteaift'nbsp;cumadfert, admiferitis.Et h�c quidem mils;nbsp;riarum amp; caJamicatum inlocis omnibus vbinbsp;tanta hxc potcltas conceflaeft, caufla vnafui^�nbsp;Deo nimirum, vt oft�deret quantopere eo ab'nbsp;ufu olFenderetur, iiiftafuaiudiciain Princips^nbsp;amp; populos qui earn vitro recepifient.exerccn''nbsp;te. N une igitur poft tot, qux inde accidertinbnbsp;mala.ecquid faperemus fiPap� locum, vti qi�*'nbsp;d� amp; optat,amp; captat,aliqu� in hoc regno dat�'nbsp;mus? Nimis i� multa cft aufus,qu�,vt fuas tr�'nbsp;g�diasin hocGallix noftr� aliunde ftevexat*nbsp;theatroageret, �Reguranoftror�excomn�i''nbsp;nicationeamp;exau�oratione fuitaufpicatus�

Quum Papa Sixtus ad nos fuas prim�m b'quot; �� c,.dlia las,deinde fuos legatos mittit,ad id � coniuf^'nbsp;tis follicitatus � primamftbi in hoc regno aU'nbsp;tffn �loritatem innuit, vtne quisaliusprxter�*��nbsp;fibi quosipfcvoluerit,ineodo!ninatumobtin�3t'nbsp;rfrz-� yt eu�jjgre,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fummouere vd

eum, quem paucis ant� menfibusnobisipl^ maxime Catholici �c Chriftianif�mi noiui'^Jnbsp;decoraucrat,vcluti defuncr� Regem.Hoc�-'*nbsp;fibifumit.vtad minim�eius verbum, ad tU*'nbsp;tumeti.imomnesad armaconcurrant, vtO'nbsp;mne lul�urandum.omnis�jj hdelitas cefTeiit,''^nbsp;bello infefto nos mutu� profequamur. f'*nbsp;qu�nosperducereiampridemco-pic, hod*�.'nbsp;que ad hoc �tiam toto pe�lore ftudioq�e i'�'nbsp;�cumbit, vt impediat ne deredeundoin gt*'nbsp;tia�*

nobifqueillifubiicicndis vel tantill�m temiis. Hue nempe res fpeftat amp; proculdu-^��,^�;^nbsp;l^'orecidet, vt fi diiitiusiHimorcmgefieri-��ius, perpetuisinter nosdi(renfionil)usamp; di-geratur.nbsp;^cidiisagitemur, atqueinteftinisodiis, dire-pticnibus amp; c�dibus nos noftraq�e omnianbsp;'��l.icerarenon definamus�,donee fundit�s in- Le^umfii-^�^tierimus. Quum verb banc Regesnobis a- damtnutnbsp;^�rnendi vel dandi pro arbitrio poteftatemnbsp;Jiabebit,non eosiam nee cxlegeregia, neenbsp;^irpe regia habebimiis , quales Deus anteanbsp;^iiic regno femper dedit. fubuerterc autemnbsp;^�Oc erit fiindamentaquibus hoe regnum fuf-^ultum contra omnes omniumattatuminiu-�'�as, totqiie cafus amp; impetus tandiu ftetit amp;,nbsp;�^nruit, pra-clarum etiam ordinem perturba-��'^hoc erit, propter quern ali�nationes rc-Snumboe fapientiflim� conftitutum, amp;alio-omnium long� feliciffimumefle iudica-

\igt;t.Hac verb fublata coJumna,ca�tcr� no val-J��Hrmxdiuturnatp futurx funt.peregrinain 'i'laeademomnino mutatio regno impendet,nbsp;�Uandocunq; illi vifumfucrit. Maiores noftrinbsp;l'''aclar�fecumagi,qubd libi Reges exea fuc-'�^H�one contingerent, fenferunt : �c fe reiplanbsp;*^periri eum ordinem Deogratum, fibi fau-�^tnfortunatumque efle, femper pratdica-quum interim German orum,Polono..nbsp;amp;aliarum gentium imperia,autinterre-6�orum, nouarum^p eleiS-ionum incommo-�,aut potentioru tyrannidem fentirent. qua-*^'nunquam eb vlla oninino rationeadducinbsp;f otuerunt, vt cum tarn ��pient�r inftitutum

Tireg^int voluerint. Eo autem miitato, priftinat� rum�ami- citasnon ampli�s erit. Petegrinosquotics*nbsp;tMtuf,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pxita libitum fuerit, inthrono federe vio�

mus,cogemuri:^ vel iiiuiti Regum nnftro^'� legitimorum interfeftores clTe, aiitfalten�nbsp;ma capere.quibuse�s eiici�m�s,iiscpalioS�,nbsp;quidem, quod omnium grauiffimum (Sei��nbsp;gniflimum eft.inueteratos huiusnationisnbsp;ftes.quando nobis� Pontificibus imperai��nbsp;fuerit.fubftituamus. Sub bac verb tanta,q!*.nbsp;de re omnium fummatfeprxcipua itacon*nbsp;tuet, poteftatc,quam tandem c�teris'inr�'�.nbsp;ordinumau61oritatemforeputamus?vbin^nbsp;ilia buius Monarchie maiertas olim tam p��^nbsp;clar� conftituta,amp; florens iam extabit? hnbsp;Trinet-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem ad Regi� familix mutation�� .

/�OTrffBtf. yicif�tuJinesbocmodoper iftam Papal'*�' htUtatts potentiamapert�, nonmeliorfuturaeftali� ,nbsp;defrt�ii inferiorumPrincipum.illuftrifbmorum vifj!

rum, �creliquxnobilitatis familiatum c�^^j tio.gensenim Regia eft velutpunft�adq�^^nbsp;. fealixomnesreferuntjitem.cp vincuiunrtiq*^^nbsp;deuinftx amp;conftrilt;ftxtenentur:deniqU6f*�''jnbsp;damentum amp; adminiculum quo fef�llen*��.nbsp;lt;amp;nituntur. Eaigitur.per mutationem,q*�^nbsp;Papxcoronam in aliostransferendo inu��'^nbsp;rint,fublatat necefle erit.vtfua ruinanbsp;omnes ineandem fccumcalamitatemtral*nbsp;atque maximas rcrum mutationcs amp;nbsp;fiones in minimis etiam familiisefficiat.nbsp;iusautemreiexemplartobis biftorix fati� jnbsp;perlp fuppeditant. Nam qui modo fuerin*nbsp;honores eue�li ij prim�minfuo feftatu�*�^^nbsp;firmare, dein alios etiam,qui de fuadigo**�^.

^�hdeant.crigere ftudebunt. illi ver� non po-^�runt crigi, hifi illis, qui �nt�� honores illos ^htinebant.depren�s.houis a�terri iliis j amp; quinbsp;��iomcnto emcrferint HoniihibuSi qiiicquidnbsp;�fgt;tiquiftatusTeftahit,f�fp�ft�min�ifurri{p e-grauiffihtas amp; pr�rfush�rrendas Prin-?*pibusnoftris, totiq��rt�bllitatirhutationcsnbsp;�hminerecert�mcfti

P�pafceptr� Regioaiiq��m�rn�ns, idfibi ^niacCeptuniabeofcrrivolet, cumipfibi COJλ�� r-**nbsp;poinine obiiokiunl clFci Q��dfi ilkfccptro kffslt;ltrnreinbsp;��ftr�ftumvidcnsputetf�auftoHt�t�h�ftiiri-j ��am habere, neque ex Papain rcb�s de loci�nbsp;?gt;nnilHispendeat;ftatini excommunicabit�r,

i �US exp�ficum�ft, cert� ac di�t�fnaqui�t� � �unquamfr��tunTahdemReg�shabebimusnbsp;' '^apariim clientes ,ac pr�irtde regnuhi iifdeninbsp;1 ��larcacfeudatariuhl. tdocaut�illiscocc-) ��*'tcft,qu�di�mduduihc�terid�ht,qijod{pnbsp;/ ''tobtincrcht j bmnia�limad��rfiismaior�snbsp;f �oftroscxpertiiamp;aggrefl�f�rit: fedfruftra idjnbsp;) ujminibtisfhisIicetadliibitis.C^i�dfi Regh�nbsp;/ U�1! eft clieritelarc amp; b�neficiariiim aut titulojnbsp;S re ipfa ; �d juris omnino cdhfequ�ti fu�-, �^�ut,q��d f� diid�rh iriSicili�.Ncapdlit�no f�-, Snoamp;aliiscohfcq�ut�seflepUtant: amp;eaq�unbsp;, lege atque conditione vt fibi quiduis itlnbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Heere, rufqu�decpv�l�ereacreu�lucrco-

iJ '�'uiapoflearbitrentur.iiludmod�inGerma-, jJoSjaliquand�iriHilpahos, nuricadq�anjli^ ( �staliatrihatioheiii trattsfcreht�s; qu�mad-

niodfi densdcquibusmod�diximus,n�f�'�* indignis amp;lu(Suofis calamitatibus.quas nob'*nbsp;hiftori� c�rnemor�t, idem omnino fec�re.nbsp;queeti�c� confidenti�s ea tanqu� fibiclic'�quot;nbsp;telaria conftitucre,amp; Principum quoque ipf^nbsp;rum, tanquamdientum caput petereaud'nbsp;bunt-- quo fane modo illud ipfum (ibi in Aquot;'nbsp;glia vcndicant, ncfcio quo iurc, quod iisnbsp;liquandonimisinconfult�conceflumeft.ff*'nbsp;ti, Vtbreuiterdicam , pro incxplebili'''��nbsp;quTin Papis cernitur, auaritia, cum etiam��*'nbsp;cgflefic, iis, quorum nicrccnariis amp; ven��''nbsp;bus fufFragiis Papac defignati funt, fatisfa^'f*'nbsp;cumque in animo habeant genere propquot;?*nbsp;quos opibus amp; bonoribus cumulare,nbsp;pum ade� nomine dignitatequc ornare ; cWnbsp;etiam illis hoc propofitum fit, quantum�nbsp;explendas voluptatcs,amp; fumtum magnitif��nbsp;tianicj,� plus qu�m regiam foucndam amp; oft^�*nbsp;tandam fatis fit,tant�m haberttpro fua ilb,'�'nbsp;quam, auaritia, noniamcontenticruntfiquot;�nbsp;plicibus Annatis, amp; vfitatisfacerdotiofquot; .nbsp;fruftibus, fed iisadfuumarbitriumvtiabquot;^nbsp;volent,vt alibifccerunt : ita vt Regibosnbsp;ftris ad priuilegia noftra conferuada nehiquot;quot;^nbsp;rcquidem per eosliceat. Quinctiam p^�quot;�^^(nbsp;Jum eft, ne co auaritia: amp; audacix veniantgt;nbsp;velintdc fingulis aedibustribiwacxigerC�nbsp;lt;1 uondam in Anglia, nec tanta quidcmnbsp;{tone idem aufi funt. Nempe crga �.nbsp;fuosjioc eft regnaRefqiie publicasamp;nbsp;qua: illis dignitatislt;amp; potcftatis aliquid mnbsp;dederunt.ficleplan�gefterunt. fienbsp;ad eundem modum inferuitutem

, Hxntutationcsconuerfioncfqucfenimab �jocaliquando .abillointerdiim Papa pende-��ncvt etiam facrahaec fede� Dominum facpcnbsp;��utarcfolct. Arcp vivariafunthominumin-^'^****nbsp;^'nia amp; ftudia.regnum hoc illis fubieft�, huicnbsp;H^oque omni animorumamp; eonfiliorum va-�'.'iati fuhieftum erit.Vnus Regem,quem no �nbsp;*^ederit,amabit:Papa alter proximus iliumnbsp;j,^'o habebit, reieftisque omnibusdeceflorisnbsp;'*��ftionibus, alium nobis ex finufiioconfti�

Rei perficienda: facultatem promtam lt;Sc quot;��iam habebit, nempe Excommunicatio-^'��isnullufquecrit, qui in Papalem illam fe-j'**! eueftusnon putettant�m fe iuristnhocnbsp;habere, quatumaniecelTorhabueht,nbsp;^''�Ique hifee mutationibus experiri volet,nbsp;^�'�ido in fuisillis alFeftuum motibus coin-inter fc confenferunt ? quot bellisnbsp;t^'^^utu� aggreffi iamp;perfequuti funtfquotiesnbsp;0.eledus in morcuum infaniit, ada illtusnbsp;�llnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;odium in cosquiab

fjf.'etiffentfufeepit, decefloris fuicadauef nec.vtofla ipfius innbsp;quiefccr�t.ferrepotuit? idnbsp;'n iis qua: deipforumvitaconfeftx funt�nbsp;Q�quot;� igitur nos PapiSnbsp;�!(. ��'��rimuX, iisquotp omnibus perturbatio-fjjl^�ftibus.Vol�tatumirp diffimilitudinibusnbsp;��^'tmur. Annon Germanorum imperionbsp;Sicilix vero dc aliis Italix prouinciisnbsp;h^P'reuenifle hoc conftat? quoties maiorcSnbsp;ji^ �trtam fibi federn in Italia, ftatumi:^ Pa-'quot;'^cio efleputabant.quomortuo fuc-confilii� amp; artibus illinc expeilcban-

Qu�d fi Paparum mutationesnon feraplt;f 'f� hafceRegtbusnoftrismutationesafFerent.cJ-rera tarnen onera nihilominus vitari minin�^nbsp;poteriK.neqj enim quifquavel mutire, Deos^ll Ic,nbsp;jftosoffendere audebit. Papa igitur moric�* �llnbsp;hoc regno omni aiiro amp; argento fuis cxa�io' J�nbsp;nibusamp;artibusfubreligionisnominecxli�i'''nbsp;fto.fucceflbremfibirelinquettenmflimuni^ %nbsp;inopemexcaula,amp;hircorum caprarumq��.nbsp;ftabulisprofeftum (qualis eft hic Sixtus) l'tjnbsp;tempore amp; occa�one oblata vti volet, �Sfnbsp;nobis onera imponet.quibusreliquasnoft^ )nbsp;facultates exinaniat. illud profefto euen**^!nbsp;Neverb putemusqu�doPap�c�huiusreg�*nbsp;coniuratistambell�c�uenit.quin.vthifi*�� Snbsp;libialiquem.qu� fuaconfiliareferunt,p*'*�P�l J�nbsp;fitumhabent: l�c ille fpeeti3maliquan**^��| ' pnbsp;�Sreonfidat. Quum Reges noftrifumrna*�' | �llnbsp;fuosauftohtatemamp;imperiumtenuerun*�''-^ [nbsp;potueruntfubditosfuosabipfaPaparuni��.p L�)nbsp;ritia vindicate,f�pi�sad arma earn obrei��Jjj 1nbsp;lisveniendum fuit, qu�d fi de rebus i�*�* '

US veniennum ruK� quoa ii ae reous

pro arbitrio in pofterum conftituendi

Harem illisdederimus , quid inde nobi^'f |j'h randumputamusf

C^llorum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fol�m autem omnibus mifer*^�^^|�

quot;�iquot;�- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;___r.j _____;n:�� nbsp;nbsp;______;^^ti A

N if�quot;�'�� bnbsp;jrretiti, fed turpiffim� ctiam mancip^t' !||3nbsp;mus, idq�ecumdedecoreacprobro,nbsp;maxime omnium fugere debemus.Nu^ ^n- [le'nbsp;cifumus,maioresnoftrimultofudore�^ lij],nbsp;guine int�gras libertatis nomen iuraqi*�'f^|^i 'i|j�nbsp;petua temporum ferie ad nos vfquetf^� l||jnbsp;ferunt. Sunt quxdam genres ad hoc *1nbsp;primis quibufque qui ferulam olle**�^ �

I Itruiant.Franci.ingenuiipamp;generc amp; natura l^nius, non vtalijnobisimperent,fedvtnosnbsp;�liis iinpercmus nati. Prifei parentes noftrinbsp;Itruileiugum fibi�Romanis, nectamarmisnbsp;Mm artibus amp; fraudibus impolitumpriminbsp;''cruicibus excufTerunt.aliifq�epopuJis.fra-^�imperij Romani potenti�, viam ad fcfc innbsp;'��tatemvindicandiimapcruerunt.a�poft-'�*n illis nationum feptentrionalium eru-f'ionibus amp;efFufionibus illi pen� folifubfti-. ftatumq�e fuum integrum ac Itbe-p'�'i�onfernarunt,c�mintcrim Africani.Hi-Itali, amp;alijiugumfubirent,amp;�Barba-�� illis legefq�e fuas, Rcgefq�c fuos accipe �

�

1* j lamitaquevid�dumnobiseft, utrum

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'___� nbsp;nbsp;�1nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ n �nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1nbsp;nbsp;nbsp;______-

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;____*1X1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*�. rtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a t .nbsp;nbsp;�

' J gloria � maioribus noftris decorati t�an.(lFri-! i^^�debeamus.vt frenumnobisiniieiatur, amp; nbsp;nbsp;'itma-

** I (/'rni fummam fc in nos poteftatem obtine- � 11,8'orientur, nobisimperitent, �c deregna�^'��J^'��~nbsp;./nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Jnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r res bber-

��e8quot;��^P��nentibusfuo^^^^^^^^ �nbsp;nbsp;nbsp;. ^^^Jconnituant. Quod n bellica n�cefh- dicf^srt�^

id herct.�Maiores quidem noftrilni-K {??t^omanofcfubmitcer�coaftirunt- fed v^'d�^en�niebat, quod Deus in nationuni

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;��nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;...�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�

�

, tarnen Romanis celTcr�t, qu�m pro tnouemaut deeem totosannos fornbsp;'� ^,A^� hiiMM-m-*-�. ;n�aaJ/ni

'H'n �quot;-� oc aon aaciuitatesnoiirasai�ipns illnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;magis adliibiti effent qu�nx pr�-

Jpfarum vtilitat�, imperium illud ratio-extraofdinariis confirmarct� ifjjPf'�s tarnen Romanis cefler�t, qu�m pronbsp;pugnaflent. illudq�e fat�ri ncccfle cft,nbsp;ad ciuitatcs noftras�feipfisnbsp;'�manis A�pes maximo c� fuo dedecorenbsp;O 5 renic-

^�t4 CONTKOVBRS^ lt;Att�ei ^tZw/7/�'remet�cndos fuiflc. Ver�m nihilnbsp;he;Kis lt;}Ht i�frnodi eft. Non eft ampli�s tmperiun��*nbsp;CMllorum JQJ in tQto terrarum orbereipfa, vt olim �nbsp;minans, quodnos�bifubirccreacmancip��?nbsp;cogit�t amp; audet, non amplius eft ingens �nbsp;terrarum populos cakans amp; obtcrens Be^^�nbsp;qu� nobis hune timorcm iniicit. Qn�nbsp;confilij aducrfus nosccpcruntuntotumt*^*nbsp;rarumorbemimpertj, nominetenus, fi�quot;nbsp;niam hab�t, amp;. iuris inanem omnino fpeci�*�'nbsp;JMaximaChriftianarumgentium parsfer�*'^nbsp;tis iugum � noua Roma fibi dcnuo impofitquot;^nbsp;exuit, illiusbcfti�, quxreuiuifcerecupit �nbsp;VLdnerafualibertatisnoftrxdctrimcntor�'�*j,nbsp;rc conatur, vana tant�m imago eft. Arma q�nbsp;bus nos perterrefacere vol�t, buU� funt, *�*nbsp;apin�tric�cp, amp; liquid vilius iftis- mcr�^�?nbsp;inanis fumi vmbra:membrana duntaxat, y jnbsp;mina amp;�xc�municationestbrutainqu�fi�*�\nbsp;na, amp; panicum timor� adfcr�tia tonitruaquot;*!*'nbsp;enim non funt Dei verb� decret� exc0n�'��)|jnbsp;nicationes, idcirco nihil eft in �s quodP^^^nbsp;corn probet, ratumque habeat,vtiamnbsp;eft. ��tarnen tendunt.vt Regesnoftros^^jnbsp;gni adminiftratione fummoucamus , i��Jjinbsp;amp;, c�mitaimperatum nobis erit.occida*�nbsp;vtvrbesnoftras, ad primum membran*f^j,nbsp;f�arum crcpitum, ciuium noftrorumnbsp;ne amp; trucidationc compieamust vndenbsp;amp;virisperh�c inteftina bclla exhaufti � Tjiinbsp;ftium dominationi ac libidini pateamus. .nbsp;probrofi�ima turpiffiraa^ omnium fernbsp;i�ceamus.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(gt;

jfamjt pj- l^empe Roma eft, quxmcrumhoc gt;*�7^(11 faiumijHtnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_

alferucrunt, amp; ab imminenti ruina libe-'. nbsp;nbsp;��iriint, Papx ipfi funt, qui noftris amp; Ca.

' Mis Ludouicis, #c aliis Regibus Galli-' ' debent, quiequid fplendoris �c digni-' �^tishabent: qui contra Lombardos amp; Ger-*'ianos. � ouibus alioQui centies ODorclI�

f quot;ro habent, quae habent omnia, hoema-b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;clientes aefubditifimus.

) Omnium indigniffimumeft , amp; omnium jlnbsp;nbsp;nbsp;*�og�turpi{��mum.

Siver�ita molles amp;ignaui(quod Deus pro ^4 �Oabonitate minim�patietur) atquelibertatisnbsp;if *�os, quxnobis�maioribustraditaeft, fatie-'^'�'''-��7quot;'^nbsp;^^te ac faftidio affefti ita elTcmus, vt fcrtiien-ii �*gt; nofquealiis fubiieiendi defiderio tenerc-*Our ! cert� fatis efle videretur vni nos tant�mnbsp;�^biieere. Atquu nos noftratp omnia ex Papa

Mia deinde natio iinperiiioi in nosobtineb**' eft enim bodic Paparum conditio amp;nbsp;vt amp; ic^Iia dfnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�P nuUaalia r� maior�*�'

�urapi pperarq^ ponant,qu�m in noui Pap*' �uius audoritate ad fuiim nqtutn vtant^'nbsp;fruantur, defignatione, in idaut�mincVj*nbsp;buntmaxin\5,nequis ex Gallia�ligaW*nbsp;nbsp;nbsp;s

qiieomnibus not� amp;manifeftum cft, qii'y artibus amp; ranonibus ad Papatum conteO^i^�nbsp;�uf,amp; quanta pecuniai}lvie ad �oinpar^dab^'nbsp;piinuni (uffragia conferatur, obidprpfe^*nbsp;vnum.qub Papas fibi deuindos,fup|-un�T!nbsp;l�liorum adminiftroshab�ant.'ita vt Papa^l�^Lnbsp;d�magat, fedalins�iusa^liqnuml�taudP^Inbsp;pioderatqr, n^peisfrincepsqui enrnnbsp;plitudiqis tantx �ulmen euex�rit.Itaque P^rnbsp;fubi�ili erimuSjf�d re yera nunc huius,nbsp;illius Prin�ipis clientes amp; naancipia, Sixtusnbsp;bqdie Papa, Hifpania: Regis, apud queni eH**'nbsp;^USamp; altus fuit, tq�us manifeft� eft :nbsp;^b illq fiftus amp; compofitus, Qijum bas turbj�nbsp;fa�ic.amp;fuamanftoritaten^fuinmatnin nae^'*^nbsp;bq�r�gnq�oni^itueye conatuy, Hifpanus''** Inbsp;y� id fa�it d� �onatur.quum fua fulmina iPnbsp;flrqs Pvin�ipes vibr�t,qyum �os regiq feep'^ ;

- ^bdicat.quunM�gatnna gt;n Galliammittit,')� ^imn fuffieiat, quifa�ri �onfilijfitPrinlt;:*rnbsp;quunabeyaint�ftina.qn�nqsprop�totos^*nbsp;fumfer�,inter npsfonet� Hifpanus h�cnbsp;Ver�^git� qui hq� yegnqfuxmonarchienbsp;inn^Q\ fuana potenV9^ �onftituer� amp;nbsp;^rmar� (iud�t. �onfiba quidem R,oni^nbsp;�itan.ruft f�d dc�reta amp; mandata ex iVnbsp;nia pyinr�ni, deinde ex bac infefta c��nbsp;�aterum, (q�i Um yrbes trad^^j^

nosqiie ip fps Hifpano pro virili quidem part? produnt) lueamp;colluuiemanarunt. Enmi-rnbsp;�errima ilia conditio,ad quam nos,nifi matur�nbsp;prouidcamus, pertrahere cogitant. Hifpani�Knbsp;infenfa eft amp; capitalis regni noftrihoftis.quicfnbsp;nuid bellorum �ccntqmannisgefsit, eoma-Xim� confilio gefsit,vt nos inuadcrci:,amp; eo lo-.nbsp;�iredigeret, quo�st�ros, quiilliusimpcrionbsp;parent, populos rcdaftos vid�mys, nempeadnbsp;*gt;iireriimam amp; immanifsimam omniumfer-Mitutem,fiueoculosinlndos�onii�iamus, fi-Mfi.quod propi�s � nobjs abcft,in Italias amp; Bcl-B�iprouincias intucamur. Maioresnoftriidnbsp;�cut�vidcruni, dcvnacum Itegibuspoftris,nbsp;��ec fortiinis, nec vit� ipfi pepercerunt, vtfu-pcrbifsimum amp; acerbilsimum iftud Hifpani-fumiugum�fedcpcllerent.d�aduerfusgcntisnbsp;�Hius arfogantiam barhariemcp , Hbertatemnbsp;�tiitam fartanx tedanitjj r�tinerent. Quinet-*3tn gentem ipfam iamdudum domuiflcnt.ni-quot;coniurati holies in noft^ofinnalti, dum innbsp;��c ciuilia amp; calamitofifsim^ b�lla nos ab an-�15 triginta coniiciynt.prasclar^S eins rei perl�-^�end� opportunitates nobis eripuiflent. Sinbsp;'^ero Papa: libidini fubi��ti fimusjcert� mifer-J*nii,in Hifpanorum (nullo ipforum fudore amp;nbsp;*3nguine) ditionem veniemus. Hxc autcmnbsp;ftintgrauifsima�5t ccrtifsima , qu� Galli b��nbsp;Perpenderc m�tucrei^ debent.peri�ula.

^ec religio w,nec vlU alia re ad Paparum ex. eommunicatiqnei redpiendas,^ adeam,,nbsp;^ttam inho�regno appetunt gt; pote�atem.nbsp;admittendam noi (ogi.

QVumitade P�tificibus Romanis loqui�^' illud omnes fcirc vclim, nullo id nee pr�'nbsp;uato odio.nec Religionis contemtu �me her'gt;nbsp;feu quod ego min�s qii�m reliqui.aliqiiid cO-traeaquxDeusnobisprxcepitdicere, autnbsp;cere metuam. Si Papa Romanus veri Epilcop*nbsp;ofticium faceret: fi intra muneris Tui ternii�'�*nbsp;confiftens.gregem fuum Euangelii annunti^'nbsp;tione regerctamp; pafceret! fi modeftix, reru^'nbsp;que omnium humanarum contemtus , p'^quot;nbsp;tatis �Sc Dei timoris exemplum nobis effet : ***nbsp;cocert�nihil nifi perhonorific�dicercm.nbsp;cenferem vt Gallicana Ecclefiaarlt;ftifsimonbsp;cefsitudinis amp; communionis vinculo C*'��nbsp;Romana pr�clar� ad hunc modum inftit**?nbsp;coniungeretur, indeqvic optima dffciplina,nbsp;refta, quxin eainuenirentur, confiliafin�^nbsp;renturt ficut Ecclcfia: Romani initio,nbsp;illius fides vbiquegentium fpeftataamp;nob*'nbsp;tataerat, vtD. Paulus hoc cam teftimonio�^^nbsp;rat, id faftumfuiffe confi�t. QuodfiRob**^ .nbsp;rusEpifcopushispraeditusmoribus deR�^nbsp;bus nofiristam belle mereretur, vt Regesnbsp;flros fuorum erratorum per literas con�^ ,nbsp;ncfaceret,atqucade�,quum opus effet,De**''^nbsp;dicia illis annuntiaret-Regum nofirorum P�nbsp;tes effent illiea de re gratiasagere, amp; pias^^^j^nbsp;taresrp illius admonitiones amic� iibeni^lJnbsp;accipere, illique difto audientes effc.Ver�'�nbsp;Papa aliter omnino fe gerit, eoq�e excitai*�nbsp;temeritatis venit, vt fummam in omnes i*nbsp;mniaau�oritatematquepotefiatcm, qu* vnbsp;Chrifio � Patre c�lefii tributa efi, fibinbsp;� pro fpirituali verbidiuinigUdto�

^Umanum armaq�cgeftat: fi populos amp; Prin-5gt;pes, quos ad concordiam exhortari debuir, bellum coniicit : fi Reges noftros exaufto-�^areamp;abimperio fummouere, nos omnibusnbsp;fidelitatis amp; obfequii officiis exfoluerc, ad ar-�'^aineoscapiendaconcitareaudet: fi in boenbsp;^�gno fummum imperium obtincre.noftram.nbsp;S�e nobis libert�rem eripere, amp; nos in akifst-��'Mrn miferiarum barathrum detrudcrema.nbsp;*igt;fefi�cupit ac tent�t: ego fum Gallus: maio-*^iTi meorum recordatioi patri�amor, liber-*�tispretium , mea inPrincipem meumob-^wuantia coguntme tanta voce contendere,nbsp;�t^lue omnes ver� Gallos ciuesq�e meos ap.nbsp;pfllareamp;implorarc, vtamp;probro , amp;exitio,nbsp;l�ruituti , quam coniurati nobis machi-��antur, diligentifsim� fortifsimcq�e fe op-ponant.

Quumquedixeropietatemrcligionemq�c �d de omnibus rcquircrc, alioqui nos in grauinbsp;�loxaapud Dcumfuturos, veracert�dixero. j�r/x�/��nbsp;Scioequidcm quantum honoris, reuerentix crnbsp;^obedientixiis , qui animarum noftrarum ��'��er��)'/�nbsp;�uram atquc procurationem ctiam habent,nbsp;Dei ipfius mandato debeamus. fcionbsp;Cbriftum de Apoftolisfuis amp; eorum fuccef-foribus verbafacientemdixifle , Q^i vos rta-tit.merecipit, quivesreiicit, mtrt�cit. Sed quinbsp;bonorem in eiufmodi homines pr�cipit.idemnbsp;Suoque vtRcgi honorem obfcquiuni^ tribu-amus, prxcipit: paccm amp;concordiam nobisnbsp;prxcipit : vult item vt libertatem , quumnbsp;cam nobis largitur, caram habeamus, quip-pe donum ex multis aliis non minimum,

vel poti�s.in rebus quidem ad banc vium degendam neceffariis.fummum. Naturales affc' dus illi grati funt.ab eo ctiam prjecipiuntur.ytnbsp;inter c�teros patri� amor : h�c autem onin**nbsp;reft� fieri vn�pofliint, (fimodoinfuoquil-que loco nianere , amp;munere fuo fungi ve-lit ) nempe amp; Principes, amp; Epifcopos, amp; P*'nbsp;ftores, quosDeusnobispr�ficit, Honorare fi*nbsp;mulatqueamarc. Sed quoniam de religio*�*nbsp;iamagitur, amp;, quod Deuspr�cipit, praefta*�*nbsp;dum nobis cft:quumEpifcopusRomanusfi*l�nbsp;religionis amp; honoris, qui veris Epifcopis de*nbsp;betur nomine, ca nobis qux cum Dei mai*'nbsp;datispugnant, contra Reges noftros, cont*quot;*nbsp;patriam, �Sc nosetiamipfosimperat ; in qo�nbsp;tandem iSc noftrareligio, lt;Sc noftrain Deui*!nbsp;obferuantia, amp; reda noftra conlcientiatuo^nbsp;extabunt ? Nunquid in vUius omnino horn**nbsp;nis poteftate eft Dei mandatisparendi necefs**nbsp;rate nosliberare ? nonne cautum ndminati^nbsp;fancitumqj eft, Deo cflcpotius qu�mhorain*'nbsp;busparendum?

Ncc verb nunc prim�m ii,quosDeus in E^' clefia cum audoritate praefccerat, madata D�*nbsp;mandatis contraria dcderunt. Deus tempof*nbsp;Icremig ludgis pr�cipiebat,vt NabuchodoO*�*nbsp;xori Chaldgorum Regi fe fubmitter�t.at fui�'nbsp;mi faccrdotes qui praecipuo in Ec�lefia miioe*nbsp;rituncprgfedi crant, cotrarium omninop�?'nbsp;cipiebant,amp;Icremiam acri�s perfequebantu*'�nbsp;quod diccrct Deo obtcmperandum elTe ,nbsp;Chaldgis fc fubiicicndum. Apoftolorum tern*nbsp;poribus iidem facerdotes fumma ilia qua**'nbsp;obtendebantaudoritate confifi , plan� co�'nbsp;traria Chriftipraeceptis tradebant. Honor�*nbsp;igit��^

igitur.qiii Ecclefiac miniftrisdebetur,ratio id- Ecelt�t ne obtinebat, vt obediendum ipfis eflet, ac no ��in�r�nbsp;potiiis Deo? Nullumautem hie amp; facerdocum lt;}quot;atrnutnbsp;amp; Paparum diferimen ftatuendum eft. Papa6Z'��'Mi/�,nbsp;homines funtamp;Deo inferiores , vt dtfumminbsp;ftcerdotes erant, hi fe Ecclefiz miniftros �Sc innbsp;ftipremadignitatc conftinitos efle dicunt : ill*nbsp;idemquoquediccbant, dequidemiuftius. Sinbsp;Verbin fuismuneribusilligrauiterpeccabant:nbsp;Papa: etiam iis nec fanftiores, nec puriores re-pcrientur. Nonne caufta idonea eft id ad-uerfus Papas vfurpandi gt; quodaduerfusillo-rumpr�ceptavfurpabatur, nimirum, fi Deinbsp;niandatisrepugnant, vt Deo poti�squ�m Pa-pis mos geratur? Papac nobis prim�m ex facranbsp;ftriptura oftendant bane Dei mentem volun-tatemqiie efle vtfubditi�fuis Principibiisdc-ftifeant, amp; arma feditios� alii in alios capianttnbsp;c�m prim�m Papx ea folo verbo impei'a-nerint,nulla omninocuiufeunque ratio, nullanbsp;commiferatio, nulla mutua caritas, nullumnbsp;human� focietatis vinculum eos cocrccat : t�nbsp;lt;iemum probi de religiofi viri Paparum auft�5-htatem dcfugercmerit�vcrebuntur.Venim.nbsp;tnimuero quando nos omnes coram Dei tri-bunalififlendifumus, fimanibusciuium.attpnbsp;�de� Principum noftrbriim fanguine cruert-hseb accedamus�quomodo nos culpa p�nal^nbsp;hberabunt , ac iudicii eucntumprxftabunt,nbsp;lt;iuum Deus quod verbo fuo cauerat de fanxe-rat, nobis proponet, tranquill� nobis in Prin-cipum noftrorum fide amp; obfequio man�dumnbsp;fuifle ?

Qubd fi Papis hanc in nos auftoritatem v-furpare,obedientix officiis nos liberare.tSc ad-uerfus

uerfus Principes noftros concitare, nulla rtf* ligioeftt nee nobis religio, Papis parerct Sednbsp;contr� , fi nihil Chriftianorum religion! re�nbsp;ftiqiie confeientiae magis r�pugn�t; nortnbsp;magis religio crit, cxcommunicationes qua�nbsp;Papx ad nos eo compellendos adhibebunt,nbsp;metuere. Paparum quidem hie fcopus eft�nbsp;dextram fuam hifee fulminibus armatamnbsp;omnes terrendos � fiia cathedra populis o*nbsp;ftentare. �St pollremis Pafeh� feriis exnbsp;jnandato , rudis plcbecula Sacramenti EUfnbsp;chariftiae communione priuabatur , nil� j*nbsp;bellum cum defunfto Rege gefturam fubh*nbsp;gnaret. Sed iam docuimus, ilia omnia eXquot;

utt-M/enet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. Deumqijg furorum �St infaniarufl*

hominum , qui vanis hifee terroribus tin�'quot; *las confeientias ad ea facienda qua: cumnbsp;ficio pugnant.impellere vellent, minim�ail�'nbsp;miniftrura efle. Quandiu Dei voluntatinbsp;temperabimus , reda noftra confeientia a^'nbsp;uerfus eiufmodi fulmina feutum nobis bf'nbsp;mifsimum erit : fique nobis homines mal�'nbsp;dixerint, eorum maledida nobis apudnbsp;urn honorific� feliciterque vertent. Atep ill��nbsp;�d eos, qui (St Paparum lt;Sc facrae fedis nom'�*nbsp;permoueri poflent, confirmandos fatis er�'

Quod 1) iis, quxhadenusea derevfurpa'* femper fuerunt , tanquam fiindamentonbsp;oportcat; id profedo fundamentum hienbsp;mifsimum compcrietur. neque hie comru�'nbsp;morabo Gerraaniam, Angliam.Scotiam,nbsp;niam, Heluetios, amp;� alios, qui Paparumnbsp;commuuicationes, quas fingulis annisco�'nbsp;erac�gt;sr�p�tant, ludibno �St ciantcmtuinbsp;..... be�'�

bent.quot; quorum conditio nonmod�dcterior i�e� fuit, fed etiam contr� profitentur nun�nbsp;qujm meli�s quibuscunquc in rebus fee umnbsp;a�tum efTe , ex quo de Paparum dominatunbsp;amp; potellate exierunt. Eos ergo praetermit-lam , eaque tantummod� perfequar , quxnbsp;tnuko ante Lutheranorum tempora conti-^erunt. De �mperatoribus ctiamamp; permul-tis aliis praeter noHriim regnis amp; prouinciis,nbsp;quae Paparum cxcommunicationes refpue-Tunt amp; irriferunt, nihil iam dicam. hi$nbsp;emplis refertae omnes funt hiftori�. de no-fins duntaxat maioribus agam. Etenimnbsp;pa; Reges noftros f�penumero petiuerunt,nbsp;'^fuis lUisfuiminibusopprimcre conatifunt.^^^,nbsp;�credimtis autem patres illos , viros probosnbsp;ac religiofos c� tin fie , nec fuilTe quicquamnbsp;*�1) pi� amp; rebgios� fa�turos. videamus igi-*ur qi'omodo huilas , quibus noftri Principes e^comniunicarentur, ad fe Rom� mif-f�s acceperint Cauflae diuerfae erant, Pa-pa quendam Regum noftrorum excommu-*nbsp;nicauerant, quod pati nolht vt illi de facer-dotiis fuo arbitrant amp; voluntate conftitue-^^�^�nbsp;rent. Alterum.qu�dobftaret.nc Papaetributa^^�/nbsp;de luis fubditis exig�rent , vt alibi faftita-f�ant.Aliumvero.qu�dnolletregnnfu� An-Slorum libidinipr�d�fpobiicere- Alios itemnbsp;r'onnullos.qu�dPap�fibiade� vicinosmetu�nbsp;�bant.eor�vicforiisperterrefafti.cupiebanttpnbsp;eosexkahaexpellere- A�osa�t priuataquad�nbsp;fintiiItate.NoftrosergohasobcaulTasRegesPanbsp;p�barreticos�cfchifmaticos , fubditos omninbsp;thlequio amp; tide folutos , regnum ctiam i-pfum primo occupant! expol�turadeclarab�t.

nihil ex co ftylo.qualem hodiein ipforum bul' lis videmus, omittcbatur, idcp cum tanta ani'nbsp;miacerbitatealiquando, vtBonifaciusqui'^^nbsp;( quod alibi iamattigi) Philipp�m Pulcbruuinbsp;omnesip illius poftcrosad quartain vfqueg^'nbsp;nerationem exfecrarctur: vtquidam lulius fl'nbsp;pium ilium Regem Ludouicum XH* excoui'nbsp;municans,Gallos �ti�m omiics, qui tunc ten*'nbsp;poris in Italia dcprehenderentur, interfici�*�quot;nbsp;dosauftoritate^ontificia imperarct:nbsp;horribiiis noftfx nationis llrages amp; lanic^*nbsp;j�r//?ez/lt;��confequuta eft. Qu�cunque autem cauU^�nbsp;qu�cunque h�fcfeosfententia,quatcunf]; *1��'nbsp;in nxadhibitxfuerint, nunquid noftriillipai^^*nbsp;fn6i�dftt- iis vnq�am moti fucrc? minim�. Exifti��'nbsp;titfC olgt;- i-untnevnqiiam religionem Catholicamnbsp;Jtraannui yj Papis ob�dirent.� fidelitatisnbsp;mentofolutifibividerentur , amp;fuosReg**nbsp;Papis ita profcriptos amp; excommunicatos aquot;*'nbsp;necarent, autciicerent? at contranuriqU*�'nbsp;magis antea qu�m tunc fc inReges fuos �c i]�jnbsp;rigeros amp; bene animatos gcflerunt,nihil ah^*nbsp;�que flagitantes, atqUe fe fuaqj omnia ad iu*'*'nbsp;riam illis fadam vindicaridam conferre gt; *nbsp;antea iam diximus. Quuniquc noftri R�?*nbsp;mul^ccn�religiofiorcs qu�m furiofiilH^^'nbsp;p�, ihtetminabaritur edi�ocp vetab�t, ne 4�nbsp;omnino vcl PapaS ob vllam quanilibctnbsp;religionis autEcclcfi� cauftam adiretnbsp;fulerct, velp�c�niam Romamferret, jnbsp;dam�ccur�ret : (vt noftramemoriajjnbsp;II. tempore faftum fuit) nemo erat qui fl�� /nbsp;�quifsimuni eflearbitraretuf, amp; l�bcns (nbsp;datopareret. etfi Pap� minim�dmniuniunbsp;Ih fuisbullispr�tefmitteb�t fe DiuiP�nJ^,.

teflbres, fcinilliusfedccollocatos, fibi�Deo fumm�inomniatotiusmundiregna potefta- i]uibugt; lernbsp;ttmtributame�e,itemi:pcgteraomniaquaev-�'o'''��nbsp;fiirpant, fuacjjcflecontendunt, Sed ampullg'^�quot;*�*nbsp;ill�amp;fcfquipcdaliavcrbacxpuebantiir, dclu-debantur.repudiabantur. Ci^a annii Chri-ftii3oo. Rom� Papa erat famofus ille Bonifa-cius VIII. in Gallia noftra Philippus Pulchcrnbsp;Rexerat. Papa ifte magnas illiturbas fecit, ma-gnailli negotia exbibuit : amp; inter c�tcra eote-�neritatisamp;fuperbijvenit, vt adeumepifto-Janihocargunientoftyloip confcriptam mit-^ereaufus fueritt vti quidcm in Chronicis no-ftrisvn� cumrefponfionc Regis ad earn extat:nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

^ecte,in(jtiic,feirevelumus, te nobisinrebnf turn ^iritua/ibus, tttin temporalibiu fabseitum ejfe Rfg. fuPliinbsp;^irittiorum prxbendarum conferendarum iia ad lipfum tfinbsp;fion modo no pertinere, fed ne i�orutn guidenifiu- flo*'*-^�s tjuos ft forte percepijlt.eos volore�ituas ClericiSinbsp;^'fijuosfacerdotiacollatapernosfuerint. Etfilt;jUentnbsp;icclefupritfeci�t, eiufmtdipnefefliirdspertenbsp;refcindimtu , irritasj^facimns, t.os quinbsp;*^tttr(rci{tfjf^l)afJojf^^�[i(loseatcinius, Enpi�- �nbsp;^lara pr�clari Pap� verba. Quid autem h�c ,nbsp;R�Xegic ? nunquidpr� furioiiilliusfulminisnbsp;��iu,frafto animo authumilifuit ? Pr�ftitit- 1nbsp;��s minis illis perterritus, quod fibiabilloin�-P^tatum fuerat ? num illi eft aflenfus eos, .nbsp;*5^1 de Papis eorumqiie potcftate aliter fen- ,nbsp;'ifent, aut h�reticos clTe aut ineptos, autv�- �nbsp;^'^tdes? Immo Rex Sapientis, qui monet vt 'nbsp;quot;iilto fccund�m ftultitiam fuam refpondca- *nbsp;confiliumfequutus, vtoftendeietqualis �nbsp;effet, ad hunc modum ilii refpondn:

.226 CONTROVERS. oAtLIC. rl-.lll,�:}f pHILil'PVS PvLCHER, D�nbsp;^��e'�atinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipifcopumfefummummetitidititil^^

rt^enttua fat U It oi fciat, nos in rebm teporaliins iit/Hi fit, fubie�les effe, adnos^ rt P.(^e,faccrdotiorumnbsp;bendaruin coUationetn pertintre,nbsp;nbsp;nbsp;earutn caduc^'

(rum ac vacuarum fiu�itu nobis dtbtrr. qug facet^gt;^'^ vel ante contulinitu vel pofiea conferenitu, ea itif^nbsp;merit� collatavaltre,rataj.fore:nosetianieoriip'gt;l'nbsp;fe�tones map^novirtbjj animo adiierfus rnunniueiquot;'nbsp;ijue propugnaturos : eos vcr� qui aliter fentient gt;

1 nobis fatuos atqueinfanos declarari. H�c (ui�t literarum Regis verba. His amp; aliud long^nbsp;maiusacccfsit. nam Rex copias in Italiam''f'nbsp;que mifit.furiofumq�e ilium deprchenliin�'�*nbsp;vinculaconiiciiufsit, vbiamp;poftea turpiffi��^nbsp;obiit, veluti canis; vrad papatum cueftus fu�'nbsp;rai tanquam vulpes:amp; in eo fefe gelTerat vel�'*nbsp;Isp. Id tunc temporis in prouerbiumab**^'nbsp;� quodctiamnum �nobis vfurpatur. Ille crgO�nbsp;� qui Regem fuis excommunicationibusnbsp;cellerci amp;regnofuofpoliarevolucrat, exit��'nbsp;lem hunc cxitum babuit. Carolus V Ilt;nbsp;Comitioriim fcnt�tia, tributi quod Papa hi�*'nbsp;regno imponere volebat exaftionem imp�'nbsp;diir. Papa Bencdidus X111. cam rem in^J'nbsp;gti' palTus Regem excommunicauit; nonnu*'

funt, vcftibus per ludibriutn p�ftis ami�li.�� idq�e ex Tfieologic� facultatis cenfura , amp;nbsp;fiiprem� Curise dccreto conftitutum faftiim-tjiie fuit. amp; ita in eiufdem Curixtabulis fcri-ptum extat. Vnde fpecimen minim�obfcu-yum eft facilisque conieftura, quo loco majores noftri amp; Papas amp; totam eorumpotefta-tem haberent. Neque enim hoe fingularsnbsp;�ft vnius Philippi fa�tum fafta etiam h�cnbsp;�int aliorum, quieumfequutifunt, Regum,nbsp;quotiefcunque Papae iniiiriiseoslaccffereco-gitarunt. Interim verb tant�m abeft , vcnbsp;'^uifpiain in hoe regno, infulfa aliqua in Papas reuerentiaduftus fefc veltantillum com-�^ouerct; (quodhodicEcclefiaftici pleriquenbsp;genere nee animo ver�Franci faciunt,nbsp;Strocibus feditiofisqucaduerfus Regem con-^unieliis fuggefta fua complentcs) vt contranbsp;^uius Regni Epifcopi amp; Antiftites Concilianbsp;Regiim auftoritatem aduerfus Papascon-��rmandam, conuocarent: fcholae Theolo-S'e� jn Paparum fafta diligcntifsim� inqui-��crent: Curi� iudicialesfuamadeasauftori-^�tern adhiberent; Nobiles ad iniuriamtan-J�nj vindicandam armatos fe ofFerrent. atquenbsp;��c ita efle in noftris omnibus liiftoriis me-��ori� proditum eft.

C ONTR OVE RS, OALtie. piitent,arbitrenturquc fe obedicntia amp; l�t�ci**nbsp;tatc,quanifuoRegidebcnt,efle folutos, amp;gt;''nbsp;Paparum libidini obfcquantur belluni ilHnbsp;fanum inferrc audcant: illi, dum fiiam re�^�'nbsp;oncm proferunt, maiorum fuorum menio�^*'nbsp;am impietatis damnant : necFrancianitiiofnbsp;patrum fuorum virtuteccnfcndi funt,

tHfJnrur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quoquc nos ipfos ab bac parte feeuf'��

�t td txci- reddet, quum aucloricati Paparum plusa**' Muntcan. ttoritatis amp; iuri: in boe regnum n� dabiifl'*�''nbsp;quam maiores dcderint.nos fcilicct ob idnbsp;magis ab Eccleb� communionc qu�m illos'fnbsp;gregatum iri. Si boni i�li patres velnbsp;m�m fufpicati fuiffent, fc fcbifmacicosnbsp;c�tu Ecclel�altico exclufos fore , Paparquot;**^nbsp;poccftaicmquandocunqueeam in bocreg�'�nbsp;ftabibre conati finit fubuertentcs:eorum^''�,quot;nbsp;communicationem rciieientes , atquenbsp;eos bello infefto , qiium id Reges imp^*^^quot;nbsp;rent, perfequentes, e� qtiidemccrt�nulU^nbsp;mninorationcpertrabi potuiflent.nbsp;hocanimumpenitusfuuminduxerantnbsp;cultas Tbeologica id quoquc ar�t� tenel�^*'nbsp;accuratetpdefendebat) fc�Papa quifuoi�^^nbsp;nercabutatur, fegregare, illudefieabho'^'quot;nbsp;ne duntaxat, non � Deo amp; illius Ecclef�inbsp;gregari. quumq�eitafaciemus, patrumnbsp;Itroruin �: prudentiam amp; redani confc'*'''nbsp;tiamfequcmur. Ecclefiaenim in vnoho*��^nbsp;ne lira non eft: alioqui pefsim�plerunqn^^^^nbsp;buiffet, c�m Papa: cam multa pcccarint. 'nbsp;iamanteadocuimuR, ncceflcq�c fuerit , |nbsp;cilia ci malo prouide� � . atque nonnbsp;tanquam covrupta Eccicl�� membra dao�^

re, amp; � rcliquo corpore refecare. At EccIe-gt;^�'lt;'^^/^�* fia ert in ccecu corum qui Euangelio credunr,nbsp;qui Deum ex ipfius verbo colunt.qui Patrum,nbsp;Sanftorum, Patriarcharum, Prophetarum,nbsp;Apoftolorum, Wartyrum, Chriliiconfeflb-rum, amp;aliorum bonorum virorum fidei amp;nbsp;pietati fucceflerunt. Quum Deo per fidemnbsp;adh�refcimni, ille eft nobis Pater, Ecclcfianbsp;Catholica nobis eft mater , omncs fanfti amp;nbsp;beatiDeif�ruifratres nobis funt,amp;, vtloqui- ,,,nbsp;tiii DiuusPauliis,conciues. quumautcm Ro-m� Papaaliqtiis improbus ent, aut hxreticus,nbsp;aut magus, authomicida, autaliafcelerisno-tainfignis, (qualesmultifuere)autquifubdi-tosad defedionem�fuo Principe incitet, at-lt;iuefeditionesfa�tioncsq�cprobet, vt hodicnbsp;Sixtus V. nos tali Papx nuntium r�mittentes,nbsp;fton mod� non Ecclefi� caput deferimusautnbsp;prodimus, fedcontr�relinquimuseum, quinbsp;�cclefi� ne membrum quidem eft, fed poti�snbsp;peftis, amp; pacis Chriftian� gentis pcrturbator,nbsp;pi'ouincias (anguine amp; c�dibus horribiliqitcnbsp;^ttinino confufione replens. Dei verb man-datum ad earn rem nominatim datum extat,nbsp;*tquiimfceleratusaliquisin Ecclefia eft.qui-*Unque tandem illefit, abeonosfegregemus.

^Poftoli amp; Chriftiani ab iis, qui (�is tempo-�'ibus Antiftiteserant : neque tarnen propter-fthifmatici habebantur. Eadem omnino; ratio eft. Papa ipfe eft, quifc�Dcoamp;abnbsp;^^^clefiafeparat, dum feaduerfusDeumfu�cpnbsp;*�Unus amp; officium ita federate gerit, cumq�e

illcfchifmatis vntis fitaudor, cert� vn� cum finsmandatisamp;adionibusreiicienduscft, vtnbsp;nosinEcclcfiamaneamus. Illo enim fcelcri#nbsp;reo, velimusnc ipf� quocp fcelcris cum illoreinbsp;efre,amp; confilioriim ab illo contraDei verbum,nbsp;contra regni Ecclefixtp tranquillitatcm fufce-ptorumadminiftrosnospr�berc ? Maiorumnbsp;poti�snoflrorum pietatem,prudentiam,amp;a-nimi magnitudinem imitemiir.

Ex hisigiturcoftat quonam modo ReguiT* noftrcrum excotnmunicationes �c bullasa^

tom'�unt- nos Rom�miflas,quarumoperaineosconci' tjtianr temur.acciperc dtbeamus. H�cquidemo-7�f�///.rt'z/'ratiovalde longa fuit, praecipu�in refacili,nbsp;Jtriaiiti cuius cootiuuus iu hoc regno vfus nobis pu*nbsp;***� blicx legis loco citra vllam omnino contro-uerfiam e�e debct.fed propol�tum mihi amp; CO-ftitutumeftfcrupulumomnemcximere,amp;gt;*�'nbsp;firmifsimorum etiam hominum confcientn�

fatisfacere. Ergo nulla tandem omninopf�' fcrripoteftratio,quamobrem R�gis cxc�mu-nicationem�PapaSixto fa�tam velpili facer�nbsp;debcamus, quodlegitimo cxc�munication**nbsp;vfui,qualemDeus verbo fuo inftituit,oninif��nbsp;rspugnerquod malo.vel potius nullo amp; on��*nbsp;iuredamn�dofumm�in omnia mundi reg�*nbsp;poteftatis fundamcnto nitaturquod fubdi'�'nbsp;r�animos�fuain Regem fide,contra Deinbsp;dat�abalienare.inccndioqjamp;confufionep�*^'nbsp;dere fubuerterelj} omnia^politumhabeat �nbsp;regn� hocPapar� domination! fubiicerenbsp;gitct,nihilip inde ad illius ftatum pofsit, nifi �'nbsp;mne miferiar� genus prouenire.Si de rer�nbsp;tura exearum eff�disiudicare oportet, an��'^nbsp;hinc exillimand�cft PapxSixti exc�muni�*

tionemreniefTelaiidabile.vtiliterfpfaftam amp; �um qui Epifcoporum Epifcopum in Dei Ec-cleliafeeflc profitetur.remferuorum Dei offi*nbsp;cioconuenient� fecifTe.atqj difcipJinam amp; in-ftitucionem mundo valde falutar� tradidifTc:nbsp;ciim hodie iftar� excommunication� viparsnbsp;fubditorum maxima ad arma cum effrcnatonbsp;amp; antea inaudito furore conciirrat? ciim pro-pinquos, vicinos, ciues fuos bonis omnibusnbsp;fpoliareamp;inierimere religio, Dciq; cultus ha-beatur ? c�m facerdotes amp; monachi qui cumnbsp;��eliquo mundo nihil fe commercii habere,nbsp;��cc vilosvnquam enfes tra�tarc vellevoailTenbsp;'^idehantur, aut in mediasacies, aut in arcesnbsp;*'iunitionesquearmati prodeanti'ciim mona-�^halis cucullus (fanftitatis velum) tanti hat.vtnbsp;aha omnia tum Regum etiam ipforumnbsp;*dyta,vbi�monachisncfari�trucidentur, illinbsp;�buia amp; neruia fint ? ciim ii oui in iftis fiirori-

Concilii iudicio � permittere : ordi^ fiutn conuocAttonempoUicert.nbsp;nbsp;nbsp;qu�in v-

rit obiiciunt, aberrare confi�t�, quod Hl* minime arbitratur, cflentip cius generis excO'nbsp;municationes, vtaliquaearum habendaelTe^nbsp;ratio : aut alioqui huius Regis dominatioal*quot;'nbsp;qua ex parte metucretur : herum omnium r*'nbsp;media.amp;conucnicn�fsim�vnicuiquefatisf^'nbsp;ciendirationeshxfuntjqu�d Rexiureiuraf^Jnbsp;do adhibito pollicitus fit fan�lum fe Conc��i*nbsp;Jegitim� conuocaturum, ciustp auftoritad��nbsp;fubiefturum: fimul �Stcomitiabreui habit*�'nbsp;rum, perqu� regni rationibus.ornnium^f*'nbsp;rum in priftinum�at� reftitutioni ex fubdit�quot;nbsp;rum fuor� fententiacofulatur. Hoc verbn*��*nbsp;eil tyrannic� dominari.non eft hoc etiam �nbsp;tinacem efie.�: Ecclcfiam perturbare veil�-.nbsp;igiturPapaeumexcommunicauit, fatis inbsp;caufl^eft ad huiusC�cilii eflFe�a differed*!nbsp;prorfusreprimenda. Principibusn atcv*�jnbsp;Regibus noftris fibi � Paparum tyrannid� jnbsp;hunemodum cauerefemperlicuitt im*��[,,inbsp;Concili��Papaprouocationisbencficii�^ inbsp;ntmis �t quibufcp citra manifeflam iniuft�^'^p ,nbsp;recufarinonpoflet.Cum ergo Rexhocl't* jnbsp;' moaffedus, nihiialiudreftare videtur.f'^nbsp;fubditi fuas o�s voluntates amp; fludia cun�*;nbsp;voluntate amp;� ftudiopia confpiratione cf��*^11*nbsp;gat, vt via fic amp;ad comitia amp;. adConcilid jffinbsp;atur. De vtriufqj a�t,lt;5cCocilii prim�nbsp;tatedifler�. Aeprimum Ecclefi� ftatuf�nbsp;omnino habere vnufquifcpfatctur:vnufil�^^f,nbsp;etiam,vt quidem credo, ci rei vt profpic'^jfj/nbsp;inrci.cfficiendxrationcamp; modtJ^ftnbsp;^netho cultasinell. quanquamtnn�magnacai*^^nbsp;ta/JMocan- cft. c�m wiod� fitcertifsimus,amp; ad m�P*'^**nbsp;�a difficut quids anim� amp; curam adhancr�adhib* ,)i-

lim*,Mor�inClero4cprauatio.errorcs,fchif-mata amp; affidu� contentiones.Ecclef�ae morbi funt.viij fan�tur ac toll�tur.eor�, quor� funtnbsp;partes morbos curare amp; corpus fanitatirefti- dt.nbsp;tuere.prudcntia �c confilio eft opus,Medici a- prauatinnbsp;pta eaefle remedia iudicant,qu� morbor� natura: conuenientia amp;accommodatafunt, �fcnbsp;lt;{uorum vim longa experientia exploratamnbsp;Habent. qu�d fi aliquandoallucinatifunt,ali-*luo pharmaco quod malum potius auxeritnbsp;tJu�mleuaritjvfijCorelifto aliud pofteaelig�t.nbsp;Idem quoque nobis faciendum. Pij viri �mul-tis ad noftrum vfquef�culis (vtin multis mo-fumentis�trceentefimo aut quadringcntcfi-ttio anno editis extat ) raagnam elfe in vniucr-foCleroamp;morum corruptionemamp; rerum c�-fufioncm nucfti funt.multum temporis re nc-SUfta amp; infe�laeffluxit.aut, fi de remcdiisad-^ibendiscogitaric�ptumeft.eius rei procu-tatio illis, qui � reformatione penitus abhor..nbsp;tebantdemandata fuit : itavttum temporisnbsp;diiiturnitate.tum Ecclefixpr�fc�iorumincu-tiaconfufionesillxcorroboratx, dcterioreC-S�e faftx fuerint. hinc altcrcationes amp; difpu-'�iones acerrimx, quas iam videmus, confc-RUutx funt. Defalutisadipifcendxrationi-' bus,devero Dci cultu.deEcclefixdifciplmanbsp;moderationedil^utatur. Proremedioau-'nbsp;nbsp;nbsp;^cm ad eas quxfiiones enucle�das amp; illufiran�

1 ncceffario.animorumaccrbitas,ferrum, 1 flamma,belli vis dtviolcntiaadhibita eft. Sednbsp;5 tant�mabeft.vtmalumindeconfanucrit, vtnbsp;tttagis etiam ac magis confirmatum fuerit, nonbsp;fine magno Ecclefi� amp; omnium Chriftianxnbsp;6�ntis imperiorum, amp; noftri maxim� regninbsp;P 5 intcri-

� 3.i4 �ONTROVBRJ, �ALLIC. interitusamp;cxitii periculo. In tanta igiturbo'nbsp;minum culpa, quid tandem faciendum ? e**'nbsp;ftimabimufnehuiufcercgni, quantumuisl^'nbsp;borantis, fanitatemfalutemq�cdeplorataH'�nbsp;Minime verb - fed quiinremcdiorum dele'^^�*nbsp;anteapeccauimus.mclioripofthacconfilio'^*nbsp;tamur malorum.quibus adco cxcrucianii*f;nbsp;naturam perpendamus. Quam viam pii noftf*nbsp;patres in iifdcmrebus fequuti funt.videam^*�nbsp;amp; iis, qux falutaria fuifle compcrtum

ngro- Noftra 11�C ftudiaamp;defiderta pr�cipua fu*�� (.le- vtEcclefiain optimamquandamformarnft�'nbsp;rafalulrt tum'tp reducatuv: vtdifciplina ex Dei conft*'nbsp;ter adhi. tutioneamp; maudatoin eavigeat� vt Ecclel��''nbsp;henqueii. fticorum moresreformcntur: vt dirimant�*f

controuerfia:,amp; faftiones tollantur : vt ten�*' tur ccrtumquc amp; fixuminterno8 mancat,qquot;�nbsp;rcda fit amp; copcndiaria ad falutem confeque�'nbsp;dam via,amp; qux vera col�di Dei ratio. Hxc�'�quot;nbsp;tern omnia Humana non funt, inquibuscxc�'nbsp;tiendisatcp cxplicandis diuerfx lapientunJ*�'nbsp;piniones, temporum perfonarum�pmutati*�'

fuo officio illicinerefle malint) vtvtraqjpars arceflatur, amp;. cumfiimmalibertatcaudiatur,nbsp;omnis animorum perturbatio arque acerbitasnbsp;abfit.-Dei nomen in uocetur: facrum Dei ver-Uimex Prophetarum amp;ApoftoIorum fcriptisnbsp;petitiim ludicispartesillic obtineat. vt quic-9uid ex eo ftatuetur.eo vno lietur.Hoc profe-^oprajfcntiffimum eft amp; certiffimum omnibus Ecclefix controueri�isdirimendis.confu-^onibus^' tollendisrcmcdium.

Id autem Deus in eiufmodi cafibus omni-�0 faciendum prateepit, ac voluit doftrinam ��iandatat^� fua inhosfacrarum feripturarumnbsp;�ommentarios referrr vt,fi tempus,negligcn-^'�.Sathana; eiusijj cli�tum malitia,amp; fraus dc-^fitnentialiquidadfcrrent.' eo nos conferre-��iiisacconucrtercmus ad errata cmendanda,nbsp;^inreftam viamredeundum. Ita fefe gei�e-funt boni Principes,itemljj Paftores qui fincc-foDei glorix, amp;Ecciefi3Elalutisftudiodu�l'inbsp;^uerunt.Qu�d fi nos eodem animo afFe�ti,illisnbsp;^uroribus, elFrenatislp violentiis. quac tantanbsp;pobis damna intuler�t, reliiflis, idem quoquenbsp;�pfivfurpabimuszeamcf�c veram falutarcmcpnbsp;rc ipfa comperiemus.

Exeo autem bene Iperandum deConcilio '^idetur, quodPrincipibus, Magiftratibusco-�'on�rcgia: adminiftris, iJluftriffimis viris, amp;nbsp;�lobilibus fummopere optantibus Rex id ab *nbsp;H�ric i III.morte promiferit. Quod ad vtram-partem attinct : altera id expetit, �Sc in-primis efflagitat: alt�ra rccufarc non poteft.nbsp;Quod fi tarnen recul�t,dcdccus erit,lt;Sc grauif.nbsp;uifia, quamipfafibifacietiniuria: atquehincnbsp;Erincipibus Chrillianis e� diligenti�s impe-riorum

riorum fuorum dignitati amp; rationibus confu-lendi, atque vlteri�sadres matur� comp^' n�das progredicndi occafioncm dabit. Qu��nbsp;enim qiiasforationem EcclcfiafticiafFerat.f��^nbsp;rem tantamIatifisproferant?Curmoranitan'nbsp;ti malilongiorem producantfcurdiutiiistef'nbsp;giuerfentiir?Si quis Dei amor amp; metus eosaf'nbsp;ficiunt.fi qua tangit pietas.nonnc grcgis fuinbsp;luti confulere,felt;TJ primosadrcrummorun�^nbsp;cmendationem acrcformationem offerrenbsp;bent, vt fint c�teris ad eandem rem expet^^�'nbsp;dam excmplo? N ondum ne fatis eft cos contHnbsp;nuabellaabannis xxx. in hoe regno alui�^'nbsp;propterca quodadveramhancamp; Jolamps^j'nbsp;ficandi rationem necanimumneccurama�'nbsp;hiberc vnquamvoluerint? fi quo eueilei��^^nbsp;hacrefis ftudio ac defiderio tener�tur.certun*''nbsp;ne amp; vfitatum hoc remedium remorarent*�^nbsp;atqucimpcdirent? Nonne pij Epifcopiol��'nbsp;femperiudicarunt,nullam aliam elTe ciusPi�'nbsp;litollendi rationem ? quiimcjj noua qusd^*�'nbsp;hatrefis, autaliqua perturbationis futur�nbsp;teria nafcebatur, an non adeam,priu(quani^^nbsp;tiusferperet.'ftatim opprimendam vnofui�''nbsp;moep confenfuconcurrebant � ExquoaUi**^nbsp;Magiftratus Chriftiani fuere.annon hoenbsp;curabantatrp agebant,vtiili eorum nomin*^nbsp;auftoritate c�gregati rationibus Ecclcfi�pf^*nbsp;vid�rent ? Quanquam autem nulix in Eccle'!nbsp;turbaccflent,null�omninocontcntioncs:o(*�'nbsp;cij tarnen ratio pofiularet, vtf�pius Conc'*'*nbsp;eonuocarentur.f�pius paftores ipfi eodem If'nbsp;ci conuenirent. Is ordo in veteri Eccleha iu^*�nbsp;lutuserat. conftitutioncs ea de rein fuis cafl�'nbsp;nibus �ditas habent. fatis enira muite c^u)*

'�^perexiftunt, fatis milita fenegotia agitan-'^ofFerunt. adde quod Paftoribusviah�ccft ^atio ad fefe dignofc�dos,amp; vcram firmam-^^einterfeconcordiam , mutuamcj;confen-I '�nemfouendamopportunifdma. Athodicnbsp;S^antafiteiusreineceifitas, vident. Schifmanbsp;^��ndudum conceptum amp;natum cftidiuturnanbsp;bella prxcipuas Chriftian� ditionisnbsp;ffonincias propemodum totas confeccruntinbsp;inl�rm�c�fcientj�magnis clamori-^�^confirmariflagitant: qui � fide amp; pietaccnbsp;�o�rrare putantur, pacem rogant.inftituiquenbsp;��'Peiunt ficunftatoresillireiperficicnd�nc-*�*iitatena expe�t�t,qu�.rogo,major vnquamnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Caufia quidem Pontificis amp;CIeri agetur: ^'iirnpediendi, quominusdeeadifputetur,^^ lt;itctnnbsp;quanam rationenitipoteft ? Annbsp;peccato vacui fintamp;integri? an qu�d, 9,^,/�r.nbsp;'^�'amfiquid peccent, animaduerfioni tarnennbsp;��0� fint obnoxii�an ver� quod C�cilium Ec-''stiafticis non videatur locus ad fua pcccatanbsp;'^quir�daamp;patefaciendaidoneus? Atcaufla,nbsp;�^atio amp; experientia contrarium probant. Qii�nbsp;'�limiunttotiusMundiquerimoni�Jquis nonnbsp;^'det tam graues Ecclefi� morbos non aliunde, qu�mexClcricorrupta �Scdeprauatavit�nbsp;''�'ficiicp ratione natoseffc ? qu� tranquilliorisnbsp;^�cr� flatus f pes futura ert,nifi fanatio amp; emen-datioindeincipiant.vndec�ter�partes fanarinbsp;^emendaripoflint!� Etfi ver� nihil perperamnbsp;�l^iBadniifrum fuerit, idnedocereiS: probarenbsp;�'^cu'jnc, vt feabomniculpaamp;probrolibe-�'�ntf Si vnquam Dei verbum auditoribus fuisnbsp;��inmitiar�t, h�c funt peruulgata amp;. qiiotidia-

Zfi CONTrOV�RS. ��tLlC� na puritatis CHriftianaepr�cepta, qu�dof***nbsp;illos debucrunt, in earn rem ftudios�oper^ .nbsp;datent, vtnonab omni fol�m crimine,nbsp;criminisetiamfpccic vacui eflent. adhxc'^nbsp;ad refpondend� omnibus de fua fidenbsp;rati fern P er eflent. Debueruntigicnr aliosnbsp;cere,curand� ipfis diligenter vt ab omni niS'nbsp;fufpicionis occafione fe vindicarent, parat�iquot;nbsp;Temper haberent quid minimis quibu�^^nbsp;relponderent, quo ex proximorum ^nj^nbsp;omnem fcrupulum, offenfionifqfie cau�^nbsp;tollerent. At quam aliislegem proponun^nbsp;pr�cipiunt, eandem fibi ipfispratferib��^nbsp;A^ii. eadem ipfi tenentur, D.Petrus quia vidfifnbsp;permultos ob id fuiffeofFenfos.quod ad Gf��,'nbsp;tiles profedusfuiflet, Euangelium iis pf*�nbsp;caturus: fadurum fc oper�prctium putj**! jnbsp;fi in Chriftianorum c�tu fe fifterct, finSiVnbsp;rationem redditurus, amp; earn, qu� m.il�if*^^nbsp;A�.14.habebat.dubitationemfublaturus. Inea,lt;l�'^nbsp;Antiochi� interceffit , controuerfia, vifi'nbsp;hoc Ecclefiae fuit, vt D. Paulus amp; Barnabe'�nbsp;itcmq�e alii fe lerofolymam conferrent/^nbsp;dereaudiendi : id quod prarfliterunt, *nbsp;concione fleterunt, ad ea qux propo�*^^nbsp;rentur rcfponfuri. D. Paulus lerofolyni��'�nbsp;poftrem�m c�m veniflet.ccrtior faftus tf** '*nbsp;tos de fe falfos rumores fparfos fuifie ;nbsp;Ecclefia conuocaretur facil� libenterqfic *nbsp;aflenfus, fui muneris amp; vitxrationemnbsp;baturus , amp; fatis ctiam cuique fadin��''nbsp;Arque hic ordo fuit femper in veteri E*;quot;'nbsp;delta obferuatus, vt Epifeopi qui in crim''nbsp;nis alicuius fufpicionem ineiderant , Co�'nbsp;ciJiaadirentJn ccetuq�s fratrumfucriim*�.'nbsp;ter�-'

I I

�

lt;

)

lereflent, ad eaquxobiiccrentHrcaufTamal-laturj, qnafufpicionemfibi inieftamcxpiir-garent. Nunc verb, quum tam multi,amp; cun-fti pen�omnes vnooretamgrauiter de Ec-tleliafticis St corrupta in iis diCciplina, do-ftrinaeqiic amp; morum pcruerfitatc conque-runtur; nunquid Ecclcfix vt � tottantifque, Suibuspremitur fereqiieopprelTaiacet, mi-ftriis liberetur, de bis rebus rclpondere, amp;nbsp;^am multis confeientiis iatisfacere recula-

Epifeopi nomen , muneris nomen eft non 77 otiof� cuiufdam dignitatis. Chriftus enimnbsp;Soicquidinvniuerfo mundo preciofifi�mumy?e^zjnbsp;^abet, Epifeoporum fidei commifit, nempe Ctacdiumnbsp;^cclefiam fuam, quam fuo ipl�us fanguine re- h.tie^tur,nbsp;*)�niitt vigilandum ipfis eft pro animarum fa-graue onus eft, omni ope amp; opera nitinbsp;'^'bent,indocendis,erigendi8,fanandis,con-^olandis omnibus,etiaminfimis.id ipfis fum-��lacontentionepr�ft�ndumeft, amp;tempefti- ��Tun.�*

amp; intempeftiu�, vt D, Paulus loquitur,hoc ^ftqiialibetdata occafione, nulli labori par-^�ndo. Et Chriftus in Euangelio proponit Mattb. ii.nbsp;��obisbonumPaftorem de gregis fui falutcamp;nbsp;S�neratimamp;fpeciatimjitalabor�tem.vt fi vnanbsp;ouis �reliquis aberrauerit, non pri�snbsp;^oquiefcat qu�m earn indagaturus moteslu-��*'aueritamp;vbi inuenithumeris impofitaminnbsp;^��egem reduxerit. Id verb declarat,Paftoremnbsp;vnius etiam fuorum falutem nunqua quic-futur�.nullitpoper�parfurum. Epifeopinbsp;Putant,atqjadebcontenduntmaximam m�dinbsp;f�rtem,ac tempeftate �veraReligioneabcrra-plerafqueOmnesfuas oue��feabdudasiScnbsp;inter-

interuerf�scflcqueruntur. Vna, pcrqua**' rei prouidchpoflit, ratio, Cocilium cft.nbsp;jgitur ob cauflamillud r�fugient amp; rem innbsp;animarum gratiam falutemtp detrcftabnnt�nbsp;^uod vni,licet minima:, pr�ftare debent ?nbsp;tandemeorum, quipercunt, fanguisadft^�'nbsp;bctur?

IttimaRet nobis regendis prxfecit : amp; ex cuius, fi pm*� genbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inftituatur,perfona felix tum rcgni tum Ectl*

quam magis flagitantem qu�m erudiri, qn^�* controuerfias tantas componi, amp; ad fumma^nbsp;c�cordiam vfitata veri dclcgitimi Concil�'^*nbsp;omniumanimos adduci, Sihaftenusali�nbsp;mnes mult�tp magnxtjj necef�tates Ecclc*�^'nbsp;fticos minim� c�moueruttquo animo, qiia''*nbsp;fronte R�gi denegab�t, quod amp; merito amp;nbsp;pid�petit ? Poterataliusquil'piam Rexnob**nbsp;obtingere,vt alibi contigit, qui vi rem tcntigt;'nbsp;fet, non Epifcopos quidemamp;Paftorescon*^'nbsp;l�s, fed vnicuique.vtfuam religioncm ampl^'nbsp;fteretur.fummoiureimperaturus.IHe Iiocn^nbsp;modo non facit, fed fe ctiam fummifs�nbsp;adid,quodexverbodiuinoin fanfto Coci!'*�nbsp;piumre�lurnlp effe probabitur, feqaendi'J�!

ampli�sdetreCicnt� annon fantilluisfubdi'i' quidnon illi debent? annoniiiftam illidt'^nbsp;querendi occafionem dabunt ? Pocertint�*

teneri vt miniraorumetiamcuramhabea�'� c�m fui Principi� �lutem ncgligant J O-'��*

Cocili� olim habitafiint, vtvnunialiquetriad '�eftamviamreduccrent� nulla antem R�gisnbsp;J^abebitur ratio? Qu�m VCf� rtegleiSoConci-bo bclla in hoc regnO nunquam gcri d�f�rtenfjnbsp;( vt fieri quidem aliter no poteft)euertietlij ne-telTari� , vt alt�ra pars yiftafuccumbat ; adnbsp;^uemeius rei periculutrt manifeft� recidet?nbsp;Aui totiuspopuli clamores, qu� odiajqua: ex-�ecrationespdilerfus eos f�tur�funt * qui re-biedi um ad to t mala finienda pr�fentifl�mumnbsp;^�npedierint ?

Ver�mprxterh�conrn�aconf�der�t,quart- ^r� ^utnfibi, eiq�e, ad quamfeomrtjnoadiunx�-gt;- brofitmnbsp;^unt, caulli lt;S{ dcdecoris �c damni allaturi dam��'nbsp;b*it. �ifpUtatur art doftrin� quam docent,nbsp;bticcrafitamp;puraEuangelij doiftrina: �rt Deinbsp;.^itltumapud fe reft� conftit�tum habcant, vtnbsp;�*1 facra fcript�ra docct�i* : an Ecclefiaftica.�^^^�^' *nbsp;4uam inftitiierunt Si fcqu�ntur politia i fit illenbsp;�^t'do Si difciplinaqu� nafcentisEcclefixini-bofuit. Si ccrtumhabentamp;firmumfefirm�nbsp;*^fe folidoip in his rebus omnibus niti.id ver-bo di�iho � facra fctiptura fumto probetufnbsp;becelTeeft. eacnimcftver�m,folum,ftabilc-S�� fidei noftt�e fundamcntum.nec vlluiri Vf*nbsp;^uani ali�d extat. Hoc autem fi itaefle cre-quid tandemmctuunt� qtiando Regi�nbsp;quot;�cmenseftamp;fententia, vt dodrinxomne�nbsp;norma dirigantur amp; �ftimentur : fi hanCnbsp;penes fc elfe p�tant, quid magis cxpetcrede*-bent.qu�m illi fe fuascii opiniones fubmittere?nbsp;^nnquidEuangelijdoftrinainlucemprofet*.

nictucc? in c�tu honiinum legitimo re�telp *�ftituto (qualem Rex turn opt�t,tum coaftu-^bnifepollicetur) Deine veritas mendaciun�nbsp;horoi-

�ONTROVERS, OAttlC. hominiimreformidabit? At fi pars altera tafl-tocumftiidioamp;c�tentionc colloquium Co-cilium'qj flagitat, fiRcxineo illiafTentitur,^nbsp;vn�cum Rege veri omnesFranci quihasflO'nbsp;fenfioncs penitus extinftas, omniacp in prift�'nbsp;nam concordiam redufta ci�c vehemente^nbsp;cupiunt: id fialij recufent, quid inde accide^'nbsp;Annon opinionem omnium animis iniicie�'nbsp;fux (c cauffx diffiderc?qucmadmodumnbsp;fidei litigatoresridcnturfempcrtergiuerfa*'**nbsp;iudiciorumqiie cuentum refugerc, metuei�quot;nbsp;les nc iuris veritas in apertum proferatof�nbsp;Qu�ta hincaduerfariisreligionem fuam colt;^'nbsp;ftanti��m�retinendi caufladabitur.quurn t'f'nbsp;mo in medium prodireaudebit, � quodeef'nbsp;rorecoarguantur?Aliisvcr� qux fidei habeij'nbsp;d jf occafio eri�, vid�tibus cauffam fuam, qi**'nbsp;doeongrediendum crit, abiis prodi ac 4*'nbsp;leri.qui ei nioderandx prxfe�ti funt ? Eccleb^nbsp;fticihxcfilubet, diligenter confiderabunt,^^nbsp;quid l�ilicet Deus in religionis controuet*�nbsp;de amicis piifque hifce colloquiis faciendu��

-------- --------1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;� wnbsp;fari�rcgnum idrequirat, amp; quxfitaducri^nbsp;rixpartisefflagitatio.�quae Regis,lt;orumq^*�nbsp;qui in regno primas tenent, ftudia : amp; q��**nbsp;niuneris fit officiique ratio , amp; esteraq*�*nbsp;inde eonfequuntur , incommoda , fi r�*�nbsp;oblatamrecularint : vt hisf�dul� reputat'^�*nbsp;mnibusnon libenter fol�m aflentiantuf�nbsp;i�dvltr�etiamidjvndeomncstan-uira boni fperant.inftcnt

Concilium,vtmod� dift�eft,nullagra-ui quidem amp; l�gitima ratione recufari poteft. Sunttamen qui fubterfugia qu�-

quot;�ni amp; prxtextus qu�rant ne id fiat, ac pri- htrtticit dicunt non efle cum h�reticis difputan- nan�t di-pT*� Illud ego aequum efle illisconcederem,y^�/X/�wnbsp;yfliquos h�reticos nominant, l�gitim� au-O�9�� t.nbsp;��ti ei conuifti fuiflent: efletip in iis obftinationbsp;^�nalitia plan�defpcrata;vtpluribusiam an-Vnbsp;difputatumeft. D.enim Paulus cenfetreii-'��ndumhatreticumefle; fed hoc itademumnbsp;*�plet, fi admonitiones amp; quidem frequente�nbsp;^*'*�sinterceflrcrint;conftct'cpciufmodihomi-�'n hxreticum efle. Qui autem reformatantnbsp;'�'gionem profit�tur, id nond um apud fe fa-^quot;mfuiflcc�tendunt.nam fi aliquacondent-I**iofuit.eaab Ecclefiafticis d�cr�ta fuit,nul�nbsp;familiari amp; placidadifputatione adhibita�nbsp;�m vfitata iudiciorum forma pugnat, vt

^'fpiam cauflaindifta c�d�netur: idip mult� J �g'Sjfi aduerfarius iudicis partes agat. Aiuntnbsp;SjtUrremadhuc inintegroclTe: atquehocinnbsp;^^trouerfiamvocari.An finth�retici;amp;quan-H^amtaies efient, arceflendos tam� efi*cin lo.

; eamq�e efle viam amp; rationem,quant l^'Paulusin eoloco obferuari praecipit. Ha-^*ialiquis cauflam quamlibetiniquam: iu-quot;:io tarnen illi contendere licet. Athimul-

falte ni boni exiftit', quod profiteantur fecrC' 'derCj quod in facrisfcripturis continetur.'Sinbsp;fieras fcripturasrefpiierent ; Chriftianorinrtnbsp;principiarefpuerent : tune ver� nihil difpU'nbsp;tandum cum ipfis efle vidcretur. At non fiintnbsp;neque Athci, neque ludjei, net^ue Pagaii*:nbsp;Scripturas facras, quippefolanihdeiDeiqt**nbsp;cultus regulam, rcuerentur. Si Ecclefia�**J*nbsp;cos errareputanr, ex Dei mandate, vt modonbsp;dicebamus, oucm errantem indagarc �cnbsp;ftaridebent, atque in remediis quaerend**nbsp;amp; adhibendisopcram ponerc, vt eius /alut*nbsp;confulant. at fieri hoc minime poteft.nifihi*'

communicationisfentcntialatafuerit.aitnort elTe familiaritercum iis verfandum, vt pudfi'nbsp;fiant: non cenfet tarnen cos pro canibushabendes efle, fed inuifendos amp; admonendosnbsp;vt fratres, Religionis reformats homines no**nbsp;adhuc e� infclicitatis venerunt, vt ver� leg***'nbsp;metp condemnati fuerint. id faltem conten-dunt,atque firmifl�m�afleuerant. Curigi***^ ,nbsp;itafugerenturamp;reiicerentur, vt dcploratid*nbsp;delperandi homines ?

Quanta Confideremus quot controuerfix dito*�' ��v con't rucrint, quum obtinen potuitvteooc�nbsp;liu/ilact- loei pars vtraque conueniret amp; colloqi*�f�'nbsp;duuenbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;contr�, qu�mmultamalaenata,

multumfanguiniseffufum, qu�m muit*;** milix diflenfionibus cuerfe fuerint,nbsp;cr etntr�. neutri eo adduci poflent,vt in mutuum co**'nbsp;fpeftum Sc colloquium venirent. Gall* ** ,nbsp;mnesfumus, dicimuromnesChriftiani� |nbsp;mncfq�e hoe animo fumus, vt amp; De**quot; 1nbsp;met***'

Wetuere, amp; c�lum vitamq�c �ternam ex-peterevideri velimus. Hocaddo, quodnon parui momentieft, nos hac in re confenci-re, vt Prophetarum amp; Apolloiorumfcriptanbsp;Set banc componendani controuerdam ludi-'�sadhiheantur. Spes nonparuaeft cumpn-�ii�mconueniemus (hocquidemanimo, vtnbsp;parati fimus amp; credere amp; facere qiiod Deusnbsp;'xfacraferiptura docebit) fore, vtomnia-�iirnorum acerbitatc pofita , inueterataq�enbsp;�^'flenfioneobliterata.nosmutu� complcfta-��ur, ad fummara piamq�c concordiamnbsp;�'^lt;lucamur. InEcclefialfraeliticapoftquamnbsp;P�pulus in terras Chananasoriim poflefl�o-��^'nvenit, maxima contentiointerduode- ^^^^�^_nbsp;tribus inReligionis cauffa obaram�

^cnitis , amp; aliis qui vitra lordanem habita, lofuc ^sntextruftam orta eft. Araenim� Deo con-htutaintabernaculo erat, videbaturq�eal-^�feaduerfusaltarecrigi, vt bodieloquimur�nbsp;�'Iquod alias tribus adeo ofFcndit, vt omnesnbsp;�'larmaftatim concurrerint, amp; grauis ali-^uis cafus inde impendere videietur. Sednbsp;falutarc hoc eis confilium d�dit, ne con-�fa fuos fratres fuumque. genus ita prxcipi-'^sferrentur, fed ad eosmitterent, ipforumnbsp;^�dcre confilium fententiamqiie percun�ta-*'��i. L'IuditaftiSumeft: cum'qj prim�meo-f^nidelcgati Rubenitas conuenilTent, iisau-abund� fibifatisfaiftumputarunt. atquc

�Jsab armis difcelTumfuit, amp; fuam quifque �Onium reconciliatis vtrinqu�animisrcpe-

Hoc autem excmplo nobis diuitiitiis �niitandum propofito monemur, qiium innbsp;�hgionecontrouerfisEnafeentur, ne nos ad

2.4( CONTROTIRj� GAlt�ci iracundiam atqiic acerbitatcm abripi fin*'nbsp;mus, fed vtramquc partem benign� amp; placi'nbsp;. . d� audiamus, Deoq�c dantcpaccmamp;coH-'nbsp;cordiam inde fcquiituram fpcremus. Fu�'nbsp;�nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, runt ali�s fxpe hxretici in fuoerrorc pert*'

J�mt.au naofiimi, amp;. qui inhnitis partibusdcterio' J///, res, qu�m qui religionem reformatai� pro'nbsp;fitentur, haberi pofi�nt, vtquidam Arriu^'nbsp;amp; alij qui fan�lam Trinitatem negabant. il'nbsp;li tarnen audiebantur , amp; Concilia , quO'nbsp;rum beneficio rcducerentur in viam, noi�**nbsp;natim habebantur. ReligioG Dei gratia talt�nbsp;nonfunt.

prima fit luftificationis gratuit� per fidcm inChri^o ��lt;/lt;� itr� finelegis operibus dodlrina, atquc cxrem^nbsp;yi/jOT�,�lt;/niarum abrogatioamp;antiquatio � D.Paulo*nbsp;^�gt;lt;1 taa aliisApoftolisquotidiepraidicabantur.onin*'nbsp;que miraculorum generc confirmabant^jnbsp;vtquicontr�dicercauderent, nullo prorn*nbsp;modo audiendividcrentur. Attamenaud**'nbsp;illi funt, ob eamq�e rem prim�m Concili***�nbsp;lerofolymis conuocatum fuit, ex quofum****nbsp;Eccle�arumtranquillitas c�fequiitacft. Fl*nbsp;igitur colloquiorum placid� faftorum ex�*�'nbsp;pla, boni, quod inde manabit, fpes , amp; nO'nbsp;ftrum erga eos qui in crrorc aliquo verf^**'nbsp;tur, officium docere nos debent, hoc axio*^nbsp;minim�necelTarium, Non eflcomninoc** !nbsp;h�reticis difputandum. Quin poti�s cari** .nbsp;Chriftiana dufti dicam us,fi fratres noftrinbsp;ftiani � pietatc aberrent, in coruni o**nbsp;grefium colloquiumq�c veniendum, �ojnbsp;diendos, nec remedium vllum rcp***:�^inbsp;dum, per quod Ecclefiae concordiaconc**nbsp;poffiunbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^At

At enim excipiunt Concilium Tridcnti quot;�bitum fuiflc, in quo Religionis rcforma-** homines condemnati fuerint, nec ea denbsp;J��ampli�sdifputandum. Egovcr� fubiicionbsp;huicConcilio ab omnibus fer�Chriftianis,lt;amp; �^7^nbsp;��ominatim � Gallis noftris reclamari. amp;nbsp;Si�-�nquamprobandum omnibus elTet, non^^^^^ *nbsp;�onfequi tarnen nullum praeterca aliud tumnbsp;fcccIefijB tranquillitatis , turn tot animarumnbsp;�alt�tis erg� habendum elTe. CaulT� autcmnbsp;�llius Concilij minim�recipienditam multxnbsp;�'�agnxque repertae funt, vt libroetiam adnbsp;*asoinnes perfequendas fit opus, cxmulti*nbsp;^quot;^fiptis in lucem cditis in hoc regno pro-*�^iilgatx fuerunt. argumentum ctiam eiufi.nbsp;^odi infanftiori interiorique fuperiorumnbsp;f'^im�difceptatumexaminatumque fuit,necnbsp;^'^nfenfum concelTumquc vnquam, vt vclnbsp;J�''obarctur vel admitterctur. Illegitima; il-�JJ�saftionisfeunullitatis, quam dicunt, mo-�** amp; in principio, amp;. inprogreflione amp; in for-in decifionibus, amp;in conclufionepaf- NulhtMnbsp;�J�ai occurrunt. Papas ab initio fatis often- ConctUinbsp;'��riint fein care necrcft�nccfincer�gercre, Tr/�nbsp;*��c quidquam quod ad Ecclefi� dignitatemamp;nbsp;'^hlitatemconfcrret, vti quidcm fperabatur,nbsp;^^peftandum inde cfte.Quum enimLuthcru�nbsp;'�^ortuseflct.nafcereturtpcontentio.tuncPa-^.�fuafpontcPrincipesadc�uocandumCon-^'liumfollicitarc.adfepugnandosofFerre pri-

�45 controvbji� ��A�.I.�C, legibus jpfis fuperioricxcommuni�are: atqUinbsp;ifa fuormii fuJminum terrore onmibusho'nbsp;ininibns os pbturarc, lUud autcm contentio*nbsp;p�rn nafcontem no mod� non extinxitamp; opquot;nbsp;prefik,fed acc�dit ctiam, odiumcp in cos ipfoJnbsp;non mediocre conflauic:eoc[} resproceflk,v?nbsp;Imperator fuam neceflarioauftoritatetnin*��nbsp;reinterpofucrit,minas(^�adhibuerit,Ttad Co*nbsp;eilium cejebrandum eos adigcret. Quinet*nbsp;jam tantas morasamp; cunftationes, tant� etian�nbsp;dilationes, tot tani^ vari� tum locorum mO*nbsp;tatiqnes, turn di�rumdenunciationesintef'nbsp;eclTerunt, vt qiiiuis facile perfpjcere polTct il'nbsp;Jps idnullomodo probare, � reformation�nbsp;plan�abhorr�re, ne� vell� quidquam Eed�'nbsp;fixtranquilHtaticondonare. Qiiis inde rog�nbsp;felicem amp; optAtum exitum confequuturui�nbsp;Iperaffct ?

Tandem amp; dies condidus , amp; locus del�' ^lus fijic : fed curarunt diligcntifhmc ac pfo-niderynt, vt ineofummamau�loritaternba'nbsp;berent, pro iure fumpii imperii iudicesfuniquot;nbsp;mosdemto omni prouocationis auxilio agfnbsp;rent, fefi�oncsindi�erent, modumillisach'nbsp;nemproanimi libidine ftatuerent � Ron�'*nbsp;quidempr^fentes : fed �llincomnem auiSo-ptatem p�r legatos fuos retinentes, �quibo*nbsp;de rebus omnibus admonerentur, amp; cond�*'nbsp;(�ones a� d�cr�ta ex fuoipforumfenfu iuH^'nbsp;quefada acciperent. Atque id � prima Hf'nbsp;tim denuntiatione patefa�lum eft : eaqn�nbsp;�auffa fuit, �urincoic�tn confunderen�*�^nbsp;a� perturbarentur pmnia , amp; fpes gt;nbsp;Ec�l�f�a Chriftiana ex eo conceperat, deb^nbsp;Iwarentyr conciderent. Germani eniTnbsp;........ pfO-

proponebant, Papas, akcramdifceptantiimi pancmelFe: eocprationiminim�confcntane-'*�n,vt jn eadem caul�a indices e fient,qu� qui-'ieni oppofitio ad indicium irricum omninonbsp;^^aciendum fatisidonea videbatur. nulkim n,nbsp;�usnccdininum nechumannm ftatuitautpa-^tur.vt qui aftor fnerit vel reus,idem quoqncnbsp;^tiudex.Religionis reformats homines de conbsp;��Qminatimcontendunt, Papas ipfoseflequinbsp;ambitioHC amp;auaricia totamEcclefi� cor-�'Uperint ac turbarint, vfiirpata, qux ad ipfosnbsp;��inim�attinebat.auftoritatedt poteftatc lutnnbsp;*quot;3: amp;ab iisprim�mipf�srcformationisiniti-�''nducendnm.ltaquevtillud Concilium vc-^�lcgitimumrcdderetur, oportniflevt Chri-^iani Principes viros quofdam probos omni*nbsp;�i�e exceptione maiores, qui totam illam afti-'^gt;iemmoderarentur,illi pr�ficerenuPap�vc-f^eorumep Cardinales, Ecclefiafticitp omnes,nbsp;partis nomine tantum ilkcadeflent, vtamp;ad-^erfarii quoque, vtriq; ex Dei verbo xqu� iu-�^icandi.

Pr�tereavtlegkimum verumcpConciliura babeatur amp; fit, libertasin dic�dis fententiis exnbsp;feruariomnibus debet, vt fine vllo me-�uaudiantur.amp;addifceptandumadmittan-^Ur.ld verb faftum non fuit, nam qu�libertas Dicendtnbsp;�iteriparticffepoterat, c�m partem contrari- t�bertM i�nbsp;in folio federe videret, �quaefletmoxeo- c��//�nbsp;^eninanda ? Quum Principum quorundamnbsp;Pfoteftantiumlegati, eorumtp miniftriamp;Oo- 'nbsp;foreseeamandatieffenthacfpe, vtibiaudi-^�ntur : ipfi autemanimaducrtcrentdiemdenbsp;'iie ducijlclp indignis amp; iniquis modis haben,nbsp;**cc quicquampromoueri;coaftitandem.fue-0^7nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;runt

runt re infe�a difcedere.Qu�d fi libertas pro* teftantibusillisferuataminim�fuit , eacciamnbsp;ne alsis quidcm, quipio illuc Audio vcneranf�nbsp;adc� vt Epifcopus quidam crimen lif� maie*nbsp;ftatisadmififiediceretur.lt;j�adiierfusPapx aii*nbsp;�oritat�, amp; fumm�ill�,qu�inicobtinerc yO'nbsp;lebat.potcftat�, verbum aliquod feciflct.Mul-t� ali� rationes fcript� ext�t, quib. nullam O'nbsp;mnino fuiffc in eoConcilio libertat� docctur�

Quod ad dccifioncs.qu� illic c�fti tuc� atcinec: Proteftantcs contenduntrcmtotart�

nulla via forma�jj l�gitima agitatam fuiflcm�' bislp confirmant feprobaturosqu�ab illis ds'nbsp;creta funt,maxima ex parte cum facris fcripti^'nbsp;ris pugnare. illud ver� hic attingere mihi noUnbsp;eft animus, fed hoc vnum obiter dicam: In d*quot;nbsp;Iciplina Ecclefiaftica, in gregisinftitutionenbsp;gubcrnationc , in ea quam Papx in omnes 'f*nbsp;furparevoluntpoteftate, in munerumnbsp;cerdotiorum moderatione propofitum Pap**nbsp;fuifle, errores poti�s amp;abufusqui admittti^'nbsp;tur ftabilire, qu�m emendare quidquaminnbsp;amp;. immutare, quemadmodum Chriftiani lt;gt;�*nbsp;optabant lt;Sc fperabant. Abufusvero raultos^?nbsp;magnoscp elle nemo non videt. Auaritia,nbsp;monia.fordidifsim� facerdotioruna nundin*'nbsp;�ones, in muneribus defignandisadminift�'*'nbsp;disip confufiones, tota veterumCanonum�'nbsp;uerfio luce clariora funt,amp; in oculos omnin^nbsp;incurrunt.h�funt corruptiones,ob quas mn*'nbsp;tis iam fxculis pii virigcmucrunt, amp;. rer^n*nbsp;morumqi'ie in EccIefiaAicoftatu reformat��'nbsp;nem minim quantum experiuerunt. N� 'nbsp;la longo tempore comitia in hoc regno g*'nbsp;fia funt, in quibusprouinciar urn libclii hu�**

Wodi querelis.item�p fupplicib. ad Rcges no-ftros poftiilationibusreferti noh fuennt : vt appofitis amp; falutaribus rcmediis Ecclefi� falu-�fubuenircnt, � Pap� rem tanta ncgliger�t, �cnbsp;fationi minime cedcrct.Spes a�t erat id in Co-cilioTridentinofafturairi.atcontr�indagata:nbsp;tant�mfuntvi�, quibusmal�illud inueterat�nbsp;tetineretur, amp; ad pofteritat� cti� � pagarctur.

In Concilii claufula manifcfti�s etiam p�te- nuUitM faftumfuit, quaidapudnosau�toritatevaie- conahinbsp;redeberct.Namquamuisfeientibusomnibusnbsp;d�cr�ta infefsionumfinc, Tridcntinonpri�sr��^^^��nbsp;legerentur, qii�m fada �amp; reformata Romx quot;'�nbsp;fuiflcnt.hxc tarnen Concilii conclufio fuit, o-�nnia quat Tridenti conftituca amp;promulgatanbsp;fuiflent, arbitrio amp;voluntati Papas fubmitti,nbsp;tarndiul]; rata firmaqj manfura, qu�diu ita ipiinbsp;placeret.Id verb erat Pap�.fi Concilio illi pr�-f�iflct.Spiritum fanft� fubmittere. denicp Pa-px id largiri.quod anteada Concilia illi dene-garent,quod(^ Gallia noftra in controuer�aninbsp;femperac difputationem vocauit, n�pc Papasnbsp;dignitate amp;. auAoritate Conciliis fuperioresnbsp;tffe. H� fatismult�grauestpfuntadConcili�nbsp;gt;Hud tumin�rmandum,tum dcalior�fan�o-J'um amp; legitimor� num�ro delend� rationes,nbsp;illicmultafingulariaadmiflafunt, dequib. amp;nbsp;iii lt;Sc illi queruntur� fed pr�cipu� c�tra Regumnbsp;*ioftrorum nomen dcauftoritatem , amp;in ma-�nam Gallican� libertaus fraudem ac detri-�nentum. Regemoftrifuaillicfedendipr�ro.nbsp;gatiuapriuati funt, ea'tp in Regem Hifpanumnbsp;tr�slatadeinduftria fuit.vtfupraomnes ef�er �itnltntnbsp;�etur.eilp arrhabo qdam amp; viadaretur.ad fpe- ,,,nbsp;rand� in tota ditione Chriftiana Monarchie,nbsp;iVidem nt lila,

ifi CONTROVE RS. �Attic, ibidem quocp decretum fuit, quibufn� modiSnbsp;plus poteftatis in hoc rcgno Papis darctur ,nbsp;qu�in c�ceffum vnquam fuiffet.Qux quidemnbsp;omnia fatisaperiebant Dei fpirituniilliC�ci-lio minim� pr�effe.vc primis quondam Cori-ciliis pr�fuit, fed priuatos afFedus,ftudia,am-bitionem: qux omnialegicimo Concilio con-'nbsp;traria funt.

Vt vtfc res habeat,nullum fer� cft in Chri-ftianis gentibus regnum, nulla Rclpubl. qu� nonexilhmet, fe iuftifsimamilliusreiiciendinbsp;cauflam haberemeque ex iis fol�m qu� � Pap3nbsp;defecerunt.fed aliis etiam. Permulti long� �-Ipicientes quid indeeuenturura effet, ftatimnbsp;ab initio illi interccflerunt, ac nullum plan�nbsp;effe,pal�mprofefsifunt. alii idempofteafece-runt. Sed noftri inprimis Reges, eorum con-filium , fupremalpCuriaineotantasabfurdi-tares tocqj indignitates ac fraudes huic regnt�nbsp;illatasinuenerunt, vtilludpromulgarinun-qu�pafsifint,quantumuisPap�(Sr Ecclefiafficinbsp;rem vrferintacflagitarint, caetiam comrai-nan qu� hodie videmus. Qu� c�m ita fint,nbsp;nihil cau�x iam exiffit quamobrem eiufmodrnbsp;Concilie ftandum itafit, vtaliis fub Princi-pumauftoritate couocandisConciliis ad pa'nbsp;cem huic regno conciliandam via prxcluda-tur,

An poH Quanquam autem Tridentinum iftud Co' C�nctliHtn cilium taleomnino effet, vtprob�dum amp;ad-^nbsp;Tudentt mittendum videreturmon inde fequiturnuhnbsp;num ��^�lumampli�spoft illud habend um effe.li Chr*'nbsp;au.phiu ftianx Ecclefix traquillicas id requirat.nbsp;coauecart medicina nullo fruftuadhibita ftierit, feq*-'*'nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;turne nullamillialiam�mcdicoadiicienda^

cfle ? quod vniim Concilium efficere non po-tueritjde aliis fperandum eft efhci pofle. fi ad Veteris Ecclefi� exempla venicndum eft,confi�t cert� maioribus noftris nee abfurdum neenbsp;fiiperuacaneumvifuin fiiiflc, vt plura eadeninbsp;lt;JereConciIia conuocarentur. Contra enimnbsp;Arrianos, contra Donatiftas, contra Pelagia-�ios, quotiesiterandum Concilium fuit,vt iisnbsp;qui in errore verfabantur, omnis conquer�dinbsp;amp; pertinaci�s in b�refi fua manendi occafionbsp;pra;cideretur ? Viginti quinque ab bine annisnbsp;amp;e� ampli�s Concilium Tridentinum per-'sftum amp; conclufum fuit: fi ab eo tetnporc duonbsp;ttiaue Concilia habita fuilTent, quod in fupe-��ioribusdeliberatunidecretumq; fuerat, fa-fium fuiffet. ficoncedatur Concilia conueni-�ntifsima efle Ecclefi� morbis remedia : quanbsp;tandem ratione ea ampli�s non habebuntur?nbsp;^artianusquidemImperator, nequ�ftionesnbsp;3nt� difputat� amp; folut� in controuerfiamde-��reuocar�tur,fapicntifsim�conftituit. fednbsp;iis di�um id volebat, qu�ex Deiverbo amp;nbsp;tn piolegitimolp, cui contradici fine manife-fiamalitiaamp;impudentianonpoftet, hominiinbsp;Conuentuexplicataeamp; d�finira: fuilTent, vtncnbsp;^ifputationes�!fc controuerfix infinitx amp;im-tUortaleseflcnt: quales illx foret de Trinitate,nbsp;tJc Mediatoris perlbna, qux toties iam agitata;

penitus exculT� fuerunt.Si aut tempore ali� f afeantur, aut Ecclefi� tranquillitas alia ratiotie retineri no pofsit, nifi res in difquifitionemnbsp;de integro veniant, vt magis magistp enoden-tur,atqueilluftrentur : quidincommodife-quitur,c�midem Temper fit Iudex, facra feri-ptura, ex cuiusau�oritatecontrouerfiadiri-ma-

matiir ? Quoifunt autem mal�inftitutaCotl* cilia � fequentibus aliis corre�ta.rcbusaccur�*nbsp;ti�samp;attcnti�sexquifitisac traftatis, qii� ail�*nbsp;tea autpr�cipitifeftinatione,autignorationegt;nbsp;aut malis artibus.iniquisq; c�liliis male dccrc-*nbsp;tf fuiflent? Qu� igitur fit de Tridentino Cou-cilio obieftio, nulla vcr� firmalp ratione niti-tur.qua turn Regis,tumPrincipum,amp;aliorun*nbsp;quipacem exoptant, clarifsimorum viroruninbsp;�udium confiliumlj; irapediri aut pofsit, autnbsp;debeat.

Ermulti Papam non conceflurum Cofl' cilium, fed impediturii potiiis exiftimant�

Si id faciet.idabs refaciet. Miferum huiusre-gni.quod reliquarum Chnfliananim nationu robur amp; adminiculum fuit, ftatum vide� necnbsp;jgnorarc potcft harum mifcriaru autcauflai�nbsp;aut faltempr�textum apudholies, qui tanta*nbsp;in hoc regno turbas excitant, ex religionis cq-trouerliisnafci, ncc vllum aJiud exiliere vpnbsp;quam remedium, qu�m vt pars vtracg in am''nbsp;cum amp; placidum congrclTum colloquium^nbsp;vcniat.idem 1�apa fatis nouit quot mifell� aquot;*'nbsp;mx de lalutefuaanxio amp;follicitoanimoim^'nbsp;Quod fi Concilio moram impedimentumlt;?nbsp;afFeret,n�illam opinionem nimium iniietei'a'nbsp;tarn, qua amp; male efle in hoc rcgnum animatquot;*nbsp;putatur, amp;parum xquo animo laturus,litquot;.'nbsp;mulcus bellalpciuilia Icdarentur.ob el.mdelll'nbsp;OS qu� cum holtibus habet conlilia,valde cO'nbsp;farm*'

firmabitJ amp; religionjs ctiam reformatxho-minuir, quiillumtiihilmin�squ�mDeiglo.

i riam Ecclcfi�fp concordiatn. amp; falutcm cura-I fcpafsim diditant, querelas in dies corro-borabit.

Verumenimuero fi Papa Concilium impe-*^ire velit.non propterea Regem amp; cos qui illi l�nt � c�filiis habere illud nec dcbere necpof-^eputandumeftjC�m totiusregniemolumen-^�, Dei gloria, fubditorumqiie la�us id requi-��snt. Nullidubiumautincognitumeft,quxnbsp;^t Regumpoteftas �Sc quod officium, quumnbsp;'iereJjgioneagitur: quid Deusipfisprxcipiat,nbsp;quid pii Principes in Ecclefiafub Lege , acnbsp;'i�inde in Ecclefia Chriftiana przfiitcrint. Illinbsp;^ong�falluntur, quiputant. Regibus amp;gla-'iiiini amp; aiiftoritatem in hune tantum vfum gUJi.nbsp;^atam efie, vtres humanas curentAtraftent. uttUttu.

aliud prxterea quo magistangi afficiepde-l'nt.nempc Deidignitasamp; laus, Ecclefi�'tp la-Fateor equidem Euangeliiprxdicandi ��nus atep difeiplinam, qua hominum men-'�slt;S� confcientixregantur, aliis commifi�mnbsp;'l�c. diftinftacftbxc procuratio, quam Reges 2,chto.i�nbsp;''fercamp;vfurparc non debent, vtin Ozi� Re-8'8 ludaici fafto exemplum habent.fed eorumnbsp;�ft vidercamp; curare,vt Dei Euangelium annunnbsp;*�etur � vtii, quianimasregendashabent, fuonbsp;��luoere fungantur,vt qu� accidunt corrupti-

fi fuilm cuique etiam infimo tribuerctur:Deult; veroiusfuum cultiimi:]; fibi debiciim ineoritnbsp;regnisamp; imperils non habcfet. fi fares amp;ho-micid�coercerentur: illiautenl.qiii amp;aniniiSnbsp;falfa fit a dodrina exitio fiinc, amp; Ecclefiam dif-cidiiscorrumpiint ac perturb�t,impiinitiatf^

Ptetascnl�- m US. Pietas cum honeftatc.vocationis in quj tusqnt dt- Deuscosconftituit.firtiSeft. hocinquameoninbsp;munerisamp;auftoritatiseftefficcre, vtpicwt*nbsp;yrema len ybique fitlocus. In hoc autem pietascernitui'inbsp;�ft�.

Rora.i J. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eflent, vt eos D. P�^

Pri/tcipet lusv�cat, fifubditorumfuorumpaci tserOet/er iri �s qu� ad banc dimtaxat vitam neceirafjnbsp;Ht flint, confulerent: que autemad Deum

exgt;l)cati6� �P] �*Iios vituperamus,qui fua negligentia amp; incuria perucrti peffiimlp ire omnia Gnerent. Pro-ti Prncipes nihil maiori curx commendatio-r'ilphabentqu�m Dei honor�, atcpagnofcuntnbsp;! le �Deoeue�os amp; in regno etiam collocatosnbsp;l�oc potifsim�m nomine fuifle, vt ipG vicif-Gm,Gitaloquifaseft, eumornent,gloriaafG-ciant, eius^ regnum pro virilipartecuehant:nbsp;fibietiam tam multos e�e rubicftos,vt eorumnbsp;l�lutemcurentacpr�ftent.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;� � . .

Si autem Ecclelix Dei conferuatio amp; religi-'onisverxconftitutioadPrincipesattinet, ad tos etiam qua ratione vtrumcp praeftaripofsif,nbsp;�ttinet. Quum tempora per hominumnbsp;ham, aut quorundam malitiamvitia Sc. mor-^os in EccleGam inuexerint : hoc vnum Scnbsp;Pr�fens remedium eft adhibere eamnormamnbsp;regulam, quam Deus in facra feriptura no-bisprxfcripGt, per eamque omnia quae opusnbsp;^gt;�1101, dirigere, corrigere.fanare, amp;inprifti-h�m ftatiim reftituere. ideolp eos qui EccleG-gerunt amp;adrainiftrant, conuocandos cu-^�re, exhortaricp amp;follicitare, vtadeamremnbsp;�rotos conf�rant: ac, Gq^uxfuntcontentio-amp;difcidia, nelongiuscaferperepatian-h�f. EccleGae, Deiquecultuscuftodiaamp;con-^^gt;^�360 ad Principes minim�pertincret, nifinbsp;! rationes amp; remedia ad cos quoquepcrti-��.'rent.Pofle autem hoe pro fuo iureScnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cf

gt;

�

(

I ��^plitudini,amp;ci,inquaDcuseumdonftituir,^gt;'lt;/��^lt;��*^.

^�lioccetuintercfle ,

I h'steConcilium cogerc. Quid ver�prxcia- Prtvctji� , hu�, auguftius, amp;honoriGcentius Principis �zcj.ifz//�

Vo� nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;---------------------

, non vt pro animi li-R. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bidi-

bidincdc fide amp; Dcicultuconftiruat.fed Biblt; liis, id eft, Prophetarum amp; Apoftolorum fdj'nbsp;pris fumtis, ac in medi� propofitis, illis omn*'nbsp;bus, qui adfunt, prascipiat, vt ea in controuef'nbsp;ftis omnibus difeeptandis �c definiendis, 1^'nbsp;dicislocohabeantur.primusqueiisfefubn�**''nbsp;tat,amp; qua: illic hac ratione decernentur.iis figt;*'nbsp;gillatim obtempcraturumfeprofiteatur? D�'nbsp;inde partem vtramque ad pacem amp; concof'nbsp;diam, ad veteresinimicitias �c contention*�nbsp;deponendas,adiniuriasvoluntariaobliuion*nbsp;conterendas, fibilp mutuo condonandase^^'nbsp;hortetur ? Sophifmata inaneslp altercation*�nbsp;impediat, amp;, fi qui fint quietis Ecclef�� turbi�'nbsp;tores,contentiofiq�e clamatores.eos refren*�nbsp;dccoerceat, faciatlp vt l�ua omnibusiiberta�nbsp;feructur?DcniqueiIlicintcrfit non tam feden'nbsp;di loco amp; dignitateprimus, qu�mpietatis,!'*'nbsp;ucrenti�, fummiqiie�: pii ergaDei honore'�nbsp;Ecclefix�plalutem exemple primus? vthift�'nbsp;riarummonumentaproduntviuamill�Pri�'nbsp;cipis Chriftiani imaginem in Conftantinonbsp;gnoextitifle, quo tempore Concilium Nie*'nbsp;num habebatur. Ecquis verb plus auftoritat*�nbsp;ad cogendos, regendos, amp; ad felicem cxitni�nbsp;adduc�dos hosc�tus habebit,qu�mPrincep5'nbsp;IlludigiturPrincipum muneris proprium*^'nbsp;Quod fipluribus hac de re agendum eft.

exemplaveniamus.videamuscpannonidfe�* periurisamp;auftoritatis Reg� Principumlpf^�^nbsp;erit Concilium conuocare. Tempus fuit, q��nbsp;Ecclefia nec Principes,nec Magiftratus fidel*�nbsp;habebat: tune verb Concilia ex eorumaufft�'nbsp;ritatecongregari nonpotcnint,fcd Epifcop�;nbsp;rum amp;Paftorumconlilioamp; diligentia vn�

^ccie�animconfcnfu. atquandiufideiespii-�^�e Principes fuer�nt,id feniperex�orumaii ft�ritatc geftufti eft. Ezechi�s, amp; t�fias rc-�num adepti rtaxihias �n�cciefi�cofriipti�-pesc�m�ffendiflent, fui eiTe officii p�tar�nt,nbsp;fisremediiaiiquidadferre. Kuliaadearnrem i.chriijinbsp;tonim�diorvia vifacft, qu�mcelcbefrimot� 4,Rcg.i3.nbsp;Jacerdot�m.L�uitarum.amp;aliordm�xr�liq��nbsp;Vopulopi�rumviror�conu�ntum �gef�.aftinbsp;^�rt�funtilli c�nusntus,vnopior�tMill�f�ninbsp;^egiinij nee vllorumalioruminiperioamp;a�.nbsp;^toritatc. Exqu�autem ChhftianaEccIe��nbsp;Principes Chriftunos habuit.ita etianifadiimnbsp;fuit.Nic�n�ni,Confl:antin�politanum,Epbe-'T^^T^�_nbsp;finuni,amp;ChaicedoricnfeConcilia, omniiihinbsp;*1�� vnq�ani f�efuntceleberrima, Conftart-^lhi, vtriufq�c Th��d�fii amp; Martiani Inipera-^oriim edi�tisproniulg�fcishabitaf�rit, pr��inbsp;^cclefiae amp; Imperii vtilitas poft�lare videbi-^Ur.IlIinc ver�manifeftiimt�tip�fteritatiex-^niplilni edebatuf, qiiod fit Principurd �ffici-l�ni.qiiiitenipoteftas : id q��deciarnp�fteanbsp;��bfcr�atitm fuit, quoad Papx dominari, amp;nbsp;^tincipum aii�toritatem vfdrpars c�piflenunbsp;^tquenaadm�diihTiperatores iii Irriperio il-�^ditaimperabac.ficp�ftdaboniPrincip�S.quinbsp;^�grta ex Imp�f ii R-�rnani ruina � Deo cotiftitiinbsp;^�gubernabartt, � d� irt fiia quifev ditione fafti-^�turtt, Pr�tCfrtiitt� ca qu�in Hifpahia amp;aliisnbsp;locis celebtat� f�nt.In Gallia Clodouc�sv-�'�Aureli^congregauit.GheribcrtUsaltcf�T� Cemiii�

\ '�otiibus; Ghildebertusvn� A�reli�.aliitdeti�^'^ r/rf/�z butetias: Car�lUs Magri�s diucrfis in locis fcxnbsp;�Utreptemiamp; poftcailliiisf�cceflbresalia. co-^�Co�cilior�hift�fig amp; aft� etiaiilnii extanunbsp;k inbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;itt

In illis vcr� omnibus de fupradiftorum R*' gum,quorum nomme coa�ta ruerant.rn�no*nbsp;tisamp; imperilsfermotant�meft: multacpnbsp;in bonorum illorum Principum, qui tanta��nbsp;EcclefifcuramfufccpifTent.laudem dicuntf^�nbsp;qua; cxteris ad officium fuum amp; exemple*nbsp;admonition! efle po�int. De Papx autcm R�'nbsp;mani auftoritatc amp; de vlla ab eo impetrata v*'nbsp;nia.nullaomninomentiofit. quihiftorias��'nbsp;. rum temporum videront, hoc facile conC*quot;'nbsp;Poftca vcr�Principes negligentiof��nbsp;trfi�u ��ho iSt fegniorcs ad hoc munus fueru��'nbsp;Papx illor� auftoritatem occuparo��

P�if��m quidem Principibus nec intercede�'' tibus nec prohibentibus J deinde ver�, qu�*�nbsp;folidam cius polTe�ionem confcquuti lu��nbsp;quxfit� �c confid�aliacaufla. Nihilo tamf*nbsp;minus fingulis �tatibus permultorumadB�''nbsp;Regum exempla extant, qui hoc illoruni e��nbsp;munus agnouerunthnterdum ctiam eo vfl�*nbsp;progrefsi, vtad Paparum arrogantiam reh�quot;nbsp;nandam.vniuerfumregniClerum contra��nbsp;congregarent. Philippus PulcherConcili�*��nbsp;dha ai- Lutetix habuit, cui amp; ipfe prxfuit, idcw coi��nbsp;�/r/jwrx- Bonifacium VIII. Carolus VI. alterumco��^ 'nbsp;��hediaum XIII.habuit,in quoftatutum^�'^ ,nbsp;* ne aiwum argentumip Romam ampli�s �nbsp;gnotransferrentur. LudouicusXltaduef^^nbsp;lulii II. furores aliud Turonibus coegit. �nbsp;decretum fuit,fi Papxe� temeritatis venir��nbsp;vt in Gallix Reges excommunieptiones 1��nbsp;iacerent.nullo casloco numeroij; foreiGall'� .nbsp;que Regespofl�ae deberefuaiuracotraq��* |nbsp;libct,amp;Papasade�iplos defendere. Hx�^�nbsp;tem exempla omnia n�n fol�m e� leferun��^'

y* ��occant quid Reges prxftarepofsint.lcd et-, �3ni vteosadmoneant, id eorum pictatis �Sc �^uneris� Deo demandati eflc,Concilia prouenbsp;res lt;Sc tempora ferent cog�re, quor� bene�-'nbsp;^^oauftoritateep turn Deus colatur, tumveranbsp;Jyl�gio ad populorum quosfuxfidei concre-amp; commiflbs habent, vtilitatem �t falu-^��iconferuetur; nec Papas Paparum^ minasnbsp;^lt;:onatus,fieirciobftarevellent.pcrtimefcennbsp;'��8. Quare c�m Rex co vfqueprogredietur,nbsp;Contra Papaeetiamipfiusvoluntatcm rebusnbsp;^��^fentibusprouidcrcvelit, nihil praeternbsp;'�^rnfafturusvidebitur. Atquchocipfumeft.pnbsp;^od Regis confilium Comitiis Aureli� fub^,/;^^nbsp;�colilX, regniimti�conuocatis ad huin.^ce^,^,,nbsp;*8ni emolumentum necelTarium cflciudica-�� Ver�m Deus nobis meritifsimbiratusfuanbsp;p�s indicia exequi volcbat. itaque id boninbsp;j^Feditum interuerfum'q; fuit,amp; alteram beUnbsp;^'�m huic contrariam fequutifumus, vndenbsp;^'�fteamiferrimanoftri fundi calamitas , ex-'��laqiie noftr�m omnium perniciesconfe�nbsp;J'^'^taeft. Nunc verb tempus e� vtinreAamnbsp;..^��edeamus, amp;falutareillud,quoboni Pnn-i Pcsvfifunt, cotil�liumfequamur, atquepa.

�

' j'*'�I confcientiarum tranquillitatemamp;Dei �^��iamlong�pluris qu�m lioftiutn , quiii*nbsp;K^��reniterentur, obtnurtpurationesacmi-*^f*cientes: cum pia Regis amp; Principum denbsp;^onciliohabendofcnwntia ac propol�-to no�ra votadextrasiirpi� amp;nbsp;fortiterconiuBga

mus.

V^fp�rari pofsit, illpd �ffc I�gippiuip opof* fet. nam quumaliafuerqnt, euentqsiqdenbsp;ftlix amp; optanis, f�d Ecclefix perni�iofus conlt;nbsp;fcquutus cft. nobisaucenifpcrandum Rege*��nbsp;in earn rem daturum operam, vt fanftunii*'nbsp;|ud amp; legitimum babcatur, Concilia vef?

ptendacii , qn�mycritaiisindagandxamp;ilb}�' ftrandxgrati�illucveniretur� qu�dprxiud*'nbsp;�iaprauilpaffeftuse�adferrenuir, non fi��*�nbsp;plex animorum fiibmifsiq 1 qu�d parsal�^*'^nbsp;nimmam potcftatemhaberct, altera repudi*'nbsp;retur.indigneip traftaretur: qiiodlibido q��'nbsp;rundaiT) amp;. au�ioritas locum ludicis illic ob**'nbsp;ncrent.non fcriptur�facr:?: qqod Dei nonie��nbsp;ab iis non inuocaretur hoc animo, vt Deo o'nbsp;bcdirc.amp;eiusvocemacprxceptaexfacraff*'nbsp;ptura intellig�r� , eisq�c omnino obtemp*'nbsp;Tare fc vellc profitercntur.Eiufmqdi conu^�''nbsp;fus Conciliorum quidem nqnien prxnbsp;Tunt.fed revera hypo�ritarum.Dei irrifor��- jnbsp;�ius verbi ^duerfariorum, atque eorum. *1^'nbsp;alios feducunt,amp; ipfi fedu�i funthomii�� jnbsp;�oquentusfuere, Cuiufmodi fueruntnbsp;dqtiim, Scribarum, amp;. Pharifxorum, Ch��nbsp;4poftolorumque temporibus conuenti璒'^^* inbsp;Arrianqruni pr�tcrea , amp; aliorumeiiis jnbsp;hominum Concilia, de quibus nihil l'ani^^J�^

Rex quidem catholicam Romanam religi-onem non profitenir:fed illius Rcligionis ho-minibus non fatis magna iuftaqiie occafioeft''^� �netuendi, nc Rex Concilium legitime nonnbsp;Conuocct. Nihil profefto dici poteft, Regemnbsp;quidquam feciflehadenus, fine ante, fiue pollnbsp;regnihuiufeeadeptionem, vnde infufpicio-*^'�^�nbsp;ftemaliqu�venire pofsimus, hanc illius mcn-temconlilium'qj efle, vt velit confeientiisfuanbsp;fumma auftoritate imperare.amp; quempiaad funbsp;atn rcligion� colend� promaioris imperiiiu-readigerc.Sianteaidfecifiet, vt alii Principe�nbsp;Uon absre fccilTc exiftimantur, putari fortalTenbsp;Hec iniuria poflet.Concili� eo nomine conuonbsp;catiimiri.vt quicquidipfi libitum fuerit.abfcpnbsp;accuratiori Dei ex facra fcriptura voluntatisnbsp;'hfquifitioneconftituaturaclanciatur.Ver�mnbsp;�ihil aliud in Rege cernitur qu�m fummus a-serbifsimusli; dolor.qu�dEcclefi? ftatusita fitnbsp;perturbatusrquod confeienti� in tanta dubitanbsp;tioneantipiticy fententia flu�luentrqu�dvisdcnbsp;�tmaqu�nosad faciend�credcndumt�quid-bbet cogant, pro inftitutionc �cpr�ccptisinfe-rantiir, C�mDcusigiturhunctant�dolor�,amp;nbsp;tonfufion�, qu� in miindo funt, c�mileratio-Uem Regis animoindiderit, fperandum eftiisnbsp;malis per Concili� medendi voluntat� quotpnbsp;illiineffequod noita foret.fiviolcnti�autalianbsp;Via, qu� liberis fententiis amp; aliis legitimi Co�-tiliirationibus rem tentarcac perficerevellet.

111e ipfe pollicetur fele illi fubmiflu, . fum, amp; inltitutionem, in quaformetur,nbsp;tepturun�. Ea autem fuhniifsiohancnbsp;b�t.vtdeclarct, le nolle quidquamincodcci- mitmtnbsp;R 4 di

di amp; ftatui ad fuurn arbitrium, ad eumip m�* duin, quo Pnnceps in aliisrebus de legibus amp;nbsp;conftitutionibushumanisdccerncret. lUu4nbsp;fan�profitericft , Deutn illic per fan�aPr�'nbsp;phetarum amp; Apoftolorum fcripta in folio col-locatum iri, omnia ex fuo verbo prasfcriptu-*nbsp;rum : Regemquoqueipl�mvn�cumreliqu�nbsp;populo inde eius voluntatcm percepturui��nbsp;vtilliamp;obediat, amp;fuumdiadema, fuum fc�quot;nbsp;ptrum totamqucfuam potentiamfubmittat�nbsp;Adhxcpacis inreligioneconftitutionem, r�'nbsp;ftumq�ein Ecclcfix�atuordincm ex hond'nbsp;numauftoritatcminim�ftabilit�iri: fed qu*�nbsp;prorfusmodocx facrafcripturaftabiliendun^nbsp;elfe conftabit. Quisfubmi�ionem maiori,*^nbsp;partium ambarum voluntati ac dcfiderionbsp;omnem mecumadimendum optabilioremnbsp;accommodjjtioremrequireret ? Si Rexefl�'nbsp;religionis Romanx.tantundemreligionisre'nbsp;formats hominibus metucndum eflet :nbsp;qualifcunquc tandem Deo ita volentc nobi^nbsp;contigit, id�ltemlaudandum, qu�d�Scinn�'nbsp;tui, amp; Dei voluntati aflentirivclit, Hscvef^nbsp;fubmifsio nonne tantundcm valet,ac fi fe w�'nbsp;dium declararet.ad nullam aliam qu�m adD��nbsp;partem fe inclinaturus, qucmadmodum pf�**nbsp;batum fuerit^Non eft cert� alter Nabuchodo'nbsp;nozor, qu� fummo iure cam quam erexcf^!^nbsp;ftatuamcoliiubeatmon eft illc Antiochus,nbsp;vnam fuara rcligionem imperet, aliis inter�*'nbsp;cat: non eftaltcrConftantiuSjquiinrcligin�*nbsp;idemfecum non fenticntcsperfequatur :nbsp;quifpiam denitp alius.qui hoc axioma pro iP^nbsp;ratione breU'ter �: abfolut� ftatuacnbsp;fuo eandem fccum religionem colendam ei*�'nbsp;n***�

nihil omninoeiufmodi in Rcge noflro com. pertum fuit. Ille eft ex toto fuo populo pri-rous, qui qu�ConcilioexDeiverbo pIacue-nnt.ea fc auditurum jis etiain fefubniiflurumnbsp;profiteatur.

H�c autcm fubmift�o ab eoPrincipe pro-ficifcitur,vtnemodubitarepofht,quin eave-Mac linccra amp; � refta confcientiamanalFe vi-�^eatur.Hucenimvfquefefel�rincipem vera-^^^ ' Cem,hdeintegr�,fine vlla fimulationefempcr *nbsp;Pr�ftitit. Si alius fuiflct, penes ilium iamdu-dum erat � totlaboribus �c pcriculis qua; antenbsp;^x.annosadiit, fefecximerc, vtiamdiximus.nbsp;^'dca tanta tamtp fingularis integritas I�piusnbsp;^�c repstenda eft. Sua illi duntaxat Religionbsp;diflimulandaivn�illil�mulationetantummo-do vtendum erat. At bellorum tarn diuturno-moleftias,labores,amp; pericula fubire.pcr-petitpmaluit, qu�mvcritat�emcntiriamp;con-qu�mfentiret, temporis caufla fingere denbsp;f�cere. Hoc fatis magnum argumentum eft adnbsp;�MdendumRegcmnecDei timoris expertem,nbsp;��ec mendacemefle.Quum igiturvicro polli-�cturac recipitfe Concilium legitime conuo--^�nbsp;Mturum.eicp fefubmiflurum teftificatUr; nul-*0 modo dubitemus,quin ver� amp; ferio loqua-quin ipfc vn�cum populo fuo piis inftitu-**onibuserudiri, falutislp viam omnibus co-Snofcicupiat,Quodfihxc tamfinccra volun-**sin illius animo bene periitus infixa eft : binenbsp;pobis pro certo habendum eft, omnes iliumnbsp;��dagaturum ac pcrfequuturum vias amp; ratio-��cs, quibus efficiaturvtConciliumfanftuninbsp;dtlegitimum fit.Expeteretne Concilium c i.ranbsp;'ottantistp fe illifubmitt6ndi,amp; luis omnibus

controvers CALLTC. fubditis ca qu�ad falutem conf�rant,eiusbe-Meficio difccndi teftificationibus.vtC�ciliuninbsp;nobis polliceretur aliud, qu�mautfucrintautnbsp;futura fint ea omnia, quibus Spiritus S.adEc-clefix falutem pr�eft ?

CKHeilium R�x cam hodic religionem colit, qua de-Irgtti- vinftus amp;adftri�tus eftadreftumlegitimuni-que Concilium habendum. Nam amp; illi amp; ali} r�- R�iigionis reformat^ homines Paparum Co'*nbsp;^unatnr,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ea contra proponunt, quibn�

probatureal�gitima n� elletquemadmodun' fupr� in ConcilijTrid�tiniquatftionedittuO^nbsp;iam fuit, vcrorum Conciliorum formant op'nbsp;ponunt,quamex reftorumfacrorumcp CoO'nbsp;ciliorum.qu�olimcelebratafunt , �qu��nbsp;dubium nullo modo rcuocantur, exempliSi^nbsp;fe fidefummacolle�fam fuifle oftendunt. R��nbsp;tota hue redit, vt �qua omnibus libcrtasfe^'nbsp;uetur� vt ij qui aftioni illimoderandaeacre-gend�pr�erunt, fint integritatis fpcftat�nbsp;plorat�q�c viri, quique non dubiis argume�'nbsp;tisfua in Deigloriam populiq�c falutem fti*'nbsp;dia fummpefle amp; fincera comprobarint :nbsp;fophifjnata amp;. contentiof� argumentatione^'nbsp;fimul amp; ca omnia, qu� fola hominum , qu*'nbsp;cunque illi tandem fint, auftoritatenituncuf�nbsp;illinc excludantur Vt folum Dci verbum P*'*�'nbsp;phetarum Sc Apoftolorum feriptis comp�^�'nbsp;�ienfum,argumentorum, qua: illic agitaboO'nbsp;tur fit fundamentuinamp; r�gula,folus^ iude�^'nbsp;vt in locis obfcuris lumen iamp;folutioexah*�'nbsp;rum locorum collatione in iifd�mfcriptuf*�nbsp;qu�r�tur : Vt fanfti Patres eo quidem adnH^quot;nbsp;tantur, fed vthomines, amp;eolocoa�numegt;'��nbsp;quo elfe ipfi in Ecclefia voluerunt,amp; quo al'�*nbsp;Patff�

f'bu�,habuerunt,quemadmolt;iiim in ipforujn Triptis fummo confcnfu extat- nimir� vt aii-*^jantur amp; cred�tur, quatenus cum Propheta-�umamp;Apoftolor� doftrina cofentire repencnnbsp;Denitp vtveritatcexfacris fcripturis per-Qgt;efta amp; cognitaomnes c�f�etudines.fcntcn-^*�1^ qu�cun�illi opponi poflent.omniaeua-defeat,quo earn vn� fequamur.illftp vni ceda-Si�igitur Religionis reform�t� homi.nbsp;^esdcr��la Concilijformaexfan�lor�Con-�ilior� veter� exem^lis loquuntur : profit�tc�nbsp;91iis omnib. cautionibus.quae ad omnem mc-amp;fufpicion�tpllendampraponentur, f�nbsp;^ubmiffuros:fed ealege c�ditiope.vtinCori cmeiliinbsp;^.iliistotaauftoritaspcnesvn�Chriftutnfurn� auaerittitnbsp;�purnEc�lcfi�doƒ^oremremaneat: femper�^ ^n�nbsp;�onftetc�vent� fuifleadilliustantummodo, ckrtflut�nbsp;ft� autem ad �xternorum vo�emandiendam, *1!* �^*^**^nbsp;Quum autem Religiofi c�traillegitimas�on-�iliorum Pontificiorum aftiones ira conteti-diintjVolunttp vt v�tus conuentuum Ecclefi�nbsp;generalid autConcilior� in Ifraelitico populonbsp;primum, deind� inChriftiana Ecclefia coaifto-forma accuratiffim� obferuetur�llud ve-

�'b eft leg� fibi ipfis pr�fcribere:ita vt ex ea fen-tentia Rex quoties Concilium congreg�dum (^urabit, illud omnibus legitimis viis ac ratio-�tibus congregareteneatur,

eONTROVBRS. �alLtc, furumpollicetur .eftpromiflumaliud quo�*:'nbsp;jamfc obftrinxit, ncmpcdeComitiis edice'^'-dis amp; conuocadi$:quod magnum poputo ff�nbsp;folatiumgaudium^ aliaturum cd, fpemqf*nbsp;r�-/�OTOr-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cum illius regno profper� felicitef'

Jin�tin- queaftumiri. Triumordinuniinhocregf� HfatM.re- conu�ntus, regnihuiusfuitcontra ofFenf�f'nbsp;gnt gM�, rics,amp;cafusq�iquotidicaccidunt;amp;grauifl''nbsp;talumfn mas aliquando ruinas firmifiimis validifnmi*'nbsp;qiie Monarchijs important,vnicafalus; fuite*nbsp;efficaciflimatollendi confufiones amp; iis prof*'nbsp;dendi,at^fingularegnimembra(fcruato cU'nbsp;�ufque ordineamp;gradu) infummaconfenlio'nbsp;n�dt Concordia retincndiratio �ccrtifumanbsp;iam Sc. proximap�puli ambrem Rcgi conci'nbsp;liandi.eius dominationcmlibenti�sfubeund�nbsp;dctyrannidcmimpediendi via.Siquofdam 3'nbsp;Iios,qui ailitcrfenferintacfeccrint. Reges ha'nbsp;buimus:ffic cnim illorum confiliarij aliquafl'nbsp;do cchfuerunt, fummam penes cosfolos not*nbsp;forepotc�atem, fi C�mitiaconuocarent)i�^nbsp;quidem confilium nihil nifi fummam perni*nbsp;cicmtumipfistumeor�fubditisattulit. Ne-que enim populus xquo animo fertcelcbrc�*nbsp;hanc, amp; ab omni hominum memoria vfita**nbsp;tam communicationemfibidenegari. Ex hacnbsp;autem olFenfione nafcitur odium in Prine�*nbsp;pem.amp;exhecodiofimuttas, qux tandem itgt;nbsp;grauiffimas calamitatcs eiiadit. Obedientianbsp;autem voluntaria eft,(amp; ingenua: amor itidenanbsp;in Principem tummaxim�cernitur, quumnbsp;in populi fuiconlpeftum veniregaudet, amp; illius querimonias libenter audit : quum fami-Jiaritercum ilJoagit, vt pater cum liberis,nbsp;falutaribus illius confitiisadnToneri,prudeh-

tiorlp fieri cupkratrp omnibus argumStis confirma: hune eflefibi in rota fua rcgni admini-ftratione fcopnm propofit�, vt fubditoru com modis ac tranquillicati maxime feruiat amp; con-fulat Rex autem eo animo amp; confilio regninbsp;gu' errjf culafufcepic, addiioetiamdeconuo.nbsp;;Ca idis Comitiis promiflb.Hinc nempc popu-linniuumftatim�regnifuiinitioadmonitumnbsp;-Vult, cupcrcfcvthaeccolumna, qua regnumnbsp;aduerfuscot f�culor�hoftiumipiniuriascor-roboratum firmiffim�fubftitit, cum pietate,nbsp;�u� altera eft columna (cuius etiam rationemnbsp;diligentiffim� fe habiturum per legitimumnbsp;Concilium pollicetur) coniunftapsrmancat.nbsp;Summo quoqj defideriofctencri amp; infubdi-torum fuor� confpe�t� venire,amp; cos complc-rnbsp;�i,L\ cum iis confultarc,quibus rationibus o-JTiiiu in meliorem ftatum reftitui pofllnt.Illudnbsp;'ere lion efttyranniinftarcumfummoiuredcnbsp;ettrer ata animihbidine regnum veile capefle-re fed fpecimen amp; arrhaboquidam mitifl�maenbsp;future dominationis, qua fit cum maximo o-^tnum gaudiofolatioi^jvfurus.Regem autemnbsp;id oinnino promifilTc, necnon amp; Principibus,nbsp;.amp;regi� coronx Confiliariis attp adminiftris,nbsp;per eos v niuerfo populo, finccro plan� ftu-dio auimoip non fifto ft obftrinxifie.quod an-leade ipfiusin promiffispraiftandis fide amp; integra confeientia iam didum eft, nobis omni-Hoperiuadere debet: c�m prxftrtimpopulinbsp;quosipfi Deusfubiecit, illiusdominationcmnbsp;c�m alibi, turn maxim� inComitiis legitim!nbsp;bsbendit (vt ex corum fententia amp; decretis rc-gnitotius negotia adminiftraret) perhuma-namlcmffimam'qf expertifemper fuerint.

Quidetn qu�mahtea vnquam.ncmo�� ntte�anbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Antct�rhukus hofce poftrehi�^'

rent pertiirbatioties amp; confufiortcs tantx vbi' que loc�f urt crantibellacp totiam miicat�ob�*nbsp;fecerant, vtniillaaliatatione, qu�mlibefo'^inbsp;generali c�ucntuiispr�uiderip�fletjfetnoft'*nbsp;quid�R�gesiddud�rnc�git�b�tjfed fieri O�!'nbsp;tiim�potuit, N�cver�eaqu�accidet�t.vi�*'nbsp;�erfas huius regni partes e� mifcri� rede�*^nbsp;t�t, vt dicere merit� pofl�mus a ftuitt de noynbsp;efle, nif� falutari hoc remedio vtamuf. Qn��*'nbsp;putatiiiflattlconquerendi occafion� f� habf^nbsp;rc, �tqjOptandinerer�guberHatio fit talis^nbsp;p�fter�,qualis antca fuerit.Vno ortnitimo'*nbsp;poftulatur.vtiuftitiarefti�sadminiftrctur^ Jnbsp;iniis.qiisnobisfuftinendafunt.oneribusp*''nbsp;ttl�dcrationisadhibcaturirtpriuilegiaamp;P*'^'nbsp;rogatiu� diligenti�s ferii�tiir,imm�fitasnbsp;tuurr) coerceatur,amp;ad mod� quendamnbsp;cetur; vtdehifjj vnufquifqj in locum fuunHquot;^'nbsp;ftituatuf.Ha:cfunt,quxinComitiisagitari4^'nbsp;bent, nee fperandum nobis eft regnum hoc*''nbsp;antiquum fplendoremamp;dignitateih refti**''^nbsp;turn vnquamiri, nifiilliusmembraitadift*�quot;*nbsp;(fta in vnum corpus congregentur , amp;ini�***'nbsp;tilum confpeflumcolloquiumcjjveniantj 'nbsp;communiconfenfufumm� omnium traqO*'nbsp;litati ftudcatuf amp; confulatur.H�c autem co**' ,nbsp;eordia nulla conucnientiori rationeaut co^'^nbsp;eiliari autconfirmari poteft, qu�m comit**'.nbsp;lllud vnum vinculumeft,qu�iterum c�iu�^nbsp;lt;Sc in priftinum nlai�rum noftrorur� ftac**nbsp;reftituipoflimuSinbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

profuerunt.fedhas faAionesamp;difcidiaauxe-runt,intenderunt,cxacerbarunt, rationesip noftras magisqu�m antea vnquam afflixer�c.nbsp;Non quod Comitia non fint falutarchuiusnbsp;^egni morbis remedium: fed illorum cadcmnbsp;plan� ratio eft , atque mcdicin�, quum x-8toti ad earn accipiendam comparati nonnbsp;(unt.nifitantifperconquiefcant, amp;. omneninbsp;�ntemperantiam fugiant. Quum poftremanbsp;Comitiaconuocatafunt, fa�tionibus difiun-^ieramus , atqueanimisfiniultate.acerbita-

gt;difhdentia,odio perturbatisomncm no-^tumconatum in mutuam pcrnicicm para-^anius. Comitia verb quum nos his prauis fiumoribus refertosofFenderent, corum na*nbsp;'^ram mduerunt, faftumq�eeft.vt ca ad con-^tmandas noftras faftiones amp; perniciofasnbsp;'luorundam fpes promouendas adhiberc-***�s, Itaque quod pro remcdioerat, doloremnbsp;?^xit,atque acerrimorum Si acerbiflimorunl,nbsp;�'�quibus hodie verfamur, tormcntorum �Scnbsp;^'^uciatiium caufla fuit. Rex debcbat eflc tan�

H^ampun�iumincirculimedioad quod du-vndccunq�c lines concurrunt �Sc iungun. adeumeius fubditiex omnibus prouin-**lsacccdere , fequc aggregate debebant, �cnbsp;Pgt;�oeo quoPrinceps ex Dei mandate colen�nbsp;. I�S eft amorc �Scobferuantia.debebant cutnnbsp;�Pfiim.velutfirmiflimumc�cordi� vinculumnbsp;2*�ere,qual� fc pater erga liberos prsftat.turanbsp;�ttiu C�cilia nobis falutaria fuifient. At c�tr�

nobis indign� turpiterip abinfcftis illius h�' ftibusimponipaffi fumus, amp;finiftra$omneSnbsp;opiniones, quasde Regenoftro.illiusip Pr�quot;'nbsp;cipibus infererc aniraisnoftrisvoluerunt, li'nbsp;bcnter excepimus: venimusfp ad Coinitia.nonbsp;Regem ex animo vifuri,nosip fimul vniuerib*nbsp;inipfiuslinumamp;complexum cG fummoho'nbsp;noreac reuerentiaconie�luri, vtfan�tamnO'nbsp;bisomnibusconcordiamconciliaretrfedaniquot;nbsp;mis omniaccrbitateexulceratis, faftacp co�'nbsp;fpirationeillic conllituendi, quibus modisH�nbsp;cius potertate ex ire poffemus. Comitioriini*'nbsp;giturexitus, hominibus ira mal� afFeftis, nil��nbsp;fuit aliud nif� bellum, c�des, breuiter milc*^nbsp;jfhh�c defe�iioamp;animorum diftraftio, q��^nbsp;l�odie cernitur, qu�ip nobis proculdubio eX*'nbsp;tium a/Feret.nifi Deus noftri mifereatur,

nam nullum aliud accommodatius cxtat. Se� quoniamexperienti� didicimus quid �Still��^nbsp;effectumimpedierit,amp;eum in grauiorcsmil*�'nbsp;riasconuerterit bas peftes fugiamus, vt cert�'nbsp;fimum acprxfcntiflimum noftr�m omni��nbsp;cxitium,fi nobis diuti�s infideant, Deusl^*'nbsp;gern pi�ad officium vfqucquaque colend��nbsp;voluntatis plenum nobis pr�buir; b�c illi C�'nbsp;mitiorum conuocandorum mentemamp;cori'nbsp;filium dedit.Caueamusneftetpcrnos, q��'nbsp;minus id fiat.Iftas fimultatesamp;inimicitiasn�'*'nbsp;fasfaciamus: pacem veto amp;concordiameX'nbsp;petaraus- in Regis, communis omnium n*^'�nbsp;ftr�rn parentis,que Deus nobis tribuit, fini��nbsp;confugiamusmoftra illi peftora amp; querelas�'nbsp;periaraus. Turn demumille con�entus D��

date profper� cedet,amp;quod noftrifempcrma. lores inde confequutifunt.fanitatisin omnibus huiufce corporis partibus reftitutioncm,nbsp;tioiium contra omnescafus vigoremacro-bur.fe�cern dcnique borum omnium,quibusnbsp;oiifer� diuexamur, malorum cxitum confe-quemur. Quiesamp; ceflatioabarmisnobisper-oeceflariaell, fiboni aliquidadipifcivelimusnbsp;iLim ex Comitiis, per qii� hoc regnum in an-dquam fuam amplitudinem dcfelicitatcm re-�ituatur : tum ex Concilio, quo tottantifquenbsp;�ontentionibns finem faciamus, atqueEccle-fiamin priftinoftatuadDeigloriam dead no*nbsp;ftram omnium falutem florerc vidcamus.

Regisinauguratione mouent, dubicatio, dum cogitatione f�biipl�s dng�t Regem, c�mnbsp;teligionis Roman� non (�t,Remisminim� c�nbsp;recracum iri: indeep ilium Regem elTe nopoHenbsp;concludunt.Hxc autem dubitatio bine profi-eifeitur, qu�d caufla qux Regem Faciat, eiq�enbsp;domin�di ius conf�r�t,ear� eti� c�rimoniar�,nbsp;qux in cofccr�dis de coron�dis Regibus adbi-b�tur, natura velignoretur, vel nSfatiscSfi-derctur.magn�.n.intcrh�cdifcrim�c�ftitu�.nbsp;d� cil. CaulTxquxMonarcbasJmperatores,nbsp;Reges,Duces autalioshuiusconditionisvirosnbsp;c�imperioeffici�t,cis(:ptitulum dciusfummOfa�/?,/�,.�nbsp;c�iurc imper�diin Monarchiaaliqua tribuut,/r/nbsp;b� funt pro variis Imperii c�ftitutionibus; autnbsp;''ipaternamhaercditai�jqusfilio patris morte^

274 CONTROVERS GALLIC. cedit,iiis ruccefi�onis.aiiteoriim,quorum m**'nbsp;nus efteligere aut defignare, per fuffragianbsp;ftio:autalia, qualisefteaquaminhocnbsp;habemiis.lex Regia, quifquis hsec habcr,nbsp;regnandi habet: nec vll� alix eins iuris cai'***nbsp;efficientes extant. Sed quemadmodumif*^'

. liis non t.anti moraenti rebus fi pofteffioC^�^ piamadiud cctur, erunt aliquandoprolo^��'nbsp;rum varietarerims quidam,exquibus con�''nbsp;jilius hanc efle poffcnionem.nihilqtie omn*��*�nbsp;iuris aliisin earn eftetdegubernandi amp; imp�'nbsp;randi.quodadPrincipemaliquemattinet,*^'nbsp;re in ditione aliquaidem oraninoftatuedumnbsp;videtur. Nam vt vniucrfuspopuJus.quisfi^�*'nbsp;le Princepscuifummaobedientiapratftarid�'nbsp;beat,certiorfiat:certiquid2 � raaioribuscoH'nbsp;ftitutiritusintercedunt; qualesfuntfolenn�*nbsp;, promulgationesamp;proclamationes, per q�'^�nbsp;Printeps quoep no foliim de jure quod liabe^^'nbsp;Ctnficrx- etiamquomodo vti eo debeat,common��nbsp;ttonnrt^ vcroritusin celebrandovarij amp;.miib'�nbsp;/lt;� /��/z/.phccsadmodu feu forma (eu tempore fuerni^'nbsp;gt;ltces, Tempus quidem,vti commodum dc^oppor^**nbsp;num videtur, modo citiusmodo fcri�s obf��'nbsp;uatur:formaaut�,h�ccrit.PrincipesiHidiad�'nbsp;matcfccptrocp donabuntur, gladio accing�'�quot;nbsp;tur,paludamento,aliislt;p eiu�nodiornarnfti�nbsp;veftientur. PrilciilliGalhinMcrouingiorc��

. ftirpenon magnascert� adbibebant csfjm��' niasifed eum,quiin rcgnipofl�ffion� venerat'nbsp;infeutum , ncgledoomni-alioritu, fuBlatO��nbsp;per mediacaftra geftabant, fauftisacclam-'nbsp;tionibus profcquebantur. Illud certcinfin�nbsp;regia: inaugurationis rituprxeipuume^,nbsp;Ju tun n oft ra Gallia, v t Pnn cip es, amp; al lt; ) re�*�*nbsp;PfOC^'

�*foceres acpopulus fidem amp; obfequium Re-?! quem � Deo c�fequuti funt vouentcs, iure-q�e iurando adhibico Ce praeftituros pollicen-�^csillicaffiliant; Rexautemviciffim.quas fua: fint partesintelligatjConfuetoq�e facramen-confirmeroptim�fe Principeminregnan-gefturum,nbsp;nbsp;regnum cum omni pi�ta te ac

�uftitia conferuaturum. Chriftiani pratterea ^^srimoniasquafdam addidcrunt, quibns autnbsp;Negern autlmperatorem precatione folenninbsp;^eo commendcnt, amp;. in hacd�gnitatequo-^ammodoconfecrent. Omnesautemhi ri-*nslt;Sc c�rimonix, vt dixi, imperij ius nee effi-*gt;unt, nee conferunt, led acceffionesfunt,amp;:,nbsp;'^titadicam, decenti� ac ritus,quibus illc pa-Rex declarctur, �c magis ac magis con fir-��letur.

Eiufmodi autemaccefSonesamp; c�rimonias Rituum ��nneflein iure conflituendoneceflarias, 'm- 9gt;gt;fcruatf9nbsp;'^�imperandipoteftasPrincipidetur.amp;popu-'nsad obfequium illi praelland� teneatur.facinbsp;I doceripotcft.liinc enim h�c tanta rituura amp;nbsp;^srimoniarum varieras profc�lafuit.In rebusnbsp;'lnidemneccflariis leges manent, qualesfuncnbsp;Hnasvulgo F�nl4��e�f4/�appellamus : in aliisnbsp;rebus,mutationesliber�funt.quo modonbsp;^aioresnoftriexiftimarunt Regem in fciicuinnbsp;�^filat�geftare,ritumefle, quemliberrim�, amp;nbsp;5nra vllum Monarehi� detnment� omittere,nbsp;'?'�uscploc�alios quofpiam fubfticuere pof-�.'�t.CaulTa etia h�c eit,cur minim� neceflari�nbsp;^'fum fit ftatim lis vti.quum quisRegis mortenbsp;f'8n�diiusnaftusfuertt;fedopporcunitates5cnbsp;^'�^alionesexpeftat�funt.vt in alns rebus non

Rc�ibus tarnen regnarc interim licebat,atlt;F *** toto fuo regno tum pacis tum belli temporenbsp;fummam auftoritatem poteftatemqj habere�nbsp;acperindclefeomninoinregni adminiftra^*�nbsp;ne gerere , vt fi caerimoniisfolitis inaugur�'*nbsp;fuiff�nt, Huius rei confirmand� cs�cmpla to*�nbsp;inGermanorum imperio, tumin aliisetia*�nbsp;regnistfe imperils ext�t. PofTunt cnimnbsp;auemorborumaut peregrinationumncce�^'nbsp;riarum.autbellorum.autaliaeiufmodii*�?**nbsp;dimentaacciderc, per quxritibus illis vacafnbsp;n�liceat.In Gallia quidem tempus nunqo^*�nbsp;cert�c�Aitut� proferiptumi], fuit, fed vtcoi�*nbsp;, quetulitoccal�o. Quidam aliquando diu*�^nbsp;gnalTelegitur, qui magnamregni fuiparte*^nbsp;traduxeratpri�s, qu�mconfecratuseflet, 'nbsp;Carolus VII. Henricus III.nonitapride*��nbsp;c�madhuc in Polonia effet, ius regniadept*jnbsp;eft,amp;�fuo in Galliam reditu temporis aliq**�nbsp;pr�Btetitum eft, antequameiufmodicxriiU*�nbsp;nixfferent: Registamenmunere fungebat**^�nbsp;de pace (Sc bello conftitueris.

Rtmttifet Ex his de Regum confecrationibus �S. catf*'' lt;4r/��e�/4 lYioniis,quxRemisfiunt,indicium ferredebe'nbsp;mus. Qui earn remneceffariamamp;de iuris R*'nbsp;gumviacnaturaelTeputaret.vehementeref'nbsp;rarer, ob hanc quam mox adferam ratioue*�'nbsp;prim�m quod de facra Ampulla ad Diu***^nbsp;Remigium,qua Clodoueum primumCbrift*nbsp;num Regem c�fecraret,c�litus milTa dicii**,^'nbsp;magnam dubicationcm habet. Prxeeptum *nbsp;tota facra fcriptura de habendo conferuauda,nbsp;que oleo.quo Reges vngantur, nullum pla**^nbsp;-*�/?lt;gt;�� extat. In iveteri quidera Teftamentolcg**nbsp;au� lt;iugt Reges quofdam vneftos fuiffe,vt �c. Propbetj�jnbsp;deieaat.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;futfl*��

^uinmi quoque faccrdotes vnfti crant, Scd lcniporadiftingucndafunt. Vnftio eiufmodinbsp;vecenbusLegis cxrimoniis fuit.vt typus el-vnftionis fpiritualisIcfuChrilli, qui verusnbsp;^eiisvnftuseftvtnofterfiefummus Rcx.fumnbsp;��usnofter Proplieta, fummus nofterSacer-^os. V�r�m poftquam haruin cxrimoniarumnbsp;''tritas in Chrillo patcfafta�Sc iniplcta fuit, o-��rics hxcxrimonixantiquatx funt. Etqui-certum eft,quum Deus Ecclefix fux Chrinbsp;^�anoslmperatorespro fua bonitateimpcr-coepit, tune floru.ifle Doftores,pietatc amp;nbsp;'^o�trina infignes, quorum prudenciafideli.nbsp;S�il;confilio in rebusgcrendis vtcrentur. nonnbsp;'�nllat tarnen primis illis f�culis vllum co-fi�infuiffe qui vel Imperatores vel Reges oleonbsp;''��gendoi cflc cenfuerit, Regum qui fuble-?tfueruntexemplo amp;more. Faftumautcmnbsp;�il fuifle reuclationc quadam extraordinarianbsp;��onfacil� aflentientur , qui fciunt Euange-[�lliice, �SiChrifti, per quem Deus fuamno-*�tvi�ones omncs reuelationcfq�e cxtraor-^�narias defiiffc : valdeqiie periculofum fore,nbsp;S.quodcunquein rnediumprofcrctur.lub re-J^tlationisnomineadmittcretur, nifiquid a-i�Uil maiusadid confirmanduin afferretur.

Chronica Fracix hocquidemcommemo- Trinet ^e-J?�it;fed qui in hiftoriarumcognitioneverfatir'r�////-*i'nt,agnofcunt vcteresFrancos illiteratos ho-^''nesnon niagnoperelaboraflcdcfcribendis *** qui� apud fe gercr�tuf, ita vt de rcrum toto

nihil admoduni veri habeamtis , pr^te*quot; � qux ex Chronicis extcrnis decerpetenbsp;mus. Vetera autem amp; externa Chronica �nbsp;Ampulla ilia ne verbum quidem faciunt-^^jnbsp;icrnmde fxculis illis ade�loginquis in quib^nbsp;nihil ex tempore literism�dabarur .facilenbsp;multos rumores pro certa hiftoria amp; fparg�*^^nbsp;amp;excipere.Atq; rcrumGallicarum fcriptof^�nbsp;qui ea tempora fequuti funt, hoc facillim�nbsp;lentnintur ac ingenue prxdicant , multanbsp;. primis illis annis narrari , qux fabulxpoti^�nbsp;,* '^'*** � qu�m verxhiftorixdicidebeant, Gregor�*.

ArcbicpifcopusTuronenlis hutoncorum,*) hij�Qr�cas de �s temporibusaliquid memoriae prodid�'nbsp;�ufisy�//, runt.eftclarift�musamp;vetuftifl�mus. illevcf

de Clodouei � Paganifmo ad Chriftianifna*'*�� conuerf�one, deilliusbaptifmo amp; inaugur�'nbsp;tion�meminit. locus autem poftulabat vt�nbsp;Ampulla ifta aliquid commeraoraret,nbsp;de ea narrant, vera efle crederet.nbsp;nbsp;Nelt;p

hoc leue cft quod diftitantcam dec�lodel^' pfamfuifTe, quumClodoueus illic bapti�**�^nbsp;dusftaret. attamen de eanullam plan�nbsp;tionem facit. Quanqu�alioqui Gregorius ip��nbsp;multa alia miracula r�cit�t qu� iis temporib*��nbsp;�dita fuifle dicebantur.qu� tarnen nec itagf^*nbsp;nia, nec itainfigniaerantl vt hiftoricusG�nbsp;licus Haillameus prudenter obfcruauit,nbsp;^^^^j^j^ftoreseadere admonuit. Adhxc fi q�'

quam fuiflet de ilia facra Ampulla diuiu***�^ Zrrf�-ad inungendos Francise Reges mifia:nbsp;ut. A/jw� qui poft Clodoueum fuerunt maximamnbsp;temreligiofiffimi, Deo morcm libentift'*�^nbsp;geffiflent, Remofque fa�ro illo oleo vt

fentiir adiiflent. AtcxtotoClodouei fobole Jic vnus quidem Remis confccratus fuit: deinde in generc Carolinorum pauci admo-diiin.ncc plures in Capetiorumgentead Lii-douicum iuniorem vfep.Tempore Liidbuicinbsp;Craf�� anno Chrifti t o x g.annispoft Clodoiicinbsp;cnnfecrationem amplius quingentis, Rcinen-fis Archicpifcopus contendere pcrtinaciternbsp;t�pit.Regi veniendum Remos eflc, vt fuanbsp;ipfius manu confecrarctur. Rex tarnen eo ad-ducinonpotuit; fed Aiirclix inaugiirari voluit. Per idque tempus fuit quidam Epifco-pus Carnutenfis , nomine Yuo, qui Regisnbsp;Apologiam ea de re confaripfit ; docuitque^^^^j^**nbsp;uequevllumDeiprxceptum , nee vllam p�a,cbi-gniconftitutionem, nee vllum etiamnbsp;plum extare, quo Reg�s obftringerentur Re-/j/,e,nbsp;uios.vt confecrarentur, feconferre. Hxefa-u� difputatio nunquam ab Yuoneillocontranbsp;Remenfem Archiepifcopumfuifletfufcepta,nbsp;li tempore ill o, quod diftum poftea de facranbsp;illa Ampulla fuit,- profideiarticulo babitumnbsp;fuilTct. Nam fi Archiepifcopus Remenfisid -xnbsp;tanquam rem certam nee vlli difceptationinbsp;obnoxiam propofuiffet, nihil contr� dicinbsp;potuiffet : cedendum citra controuerfiamnbsp;fuiflet: Ncque Regesalio iuiflent. Nee veto fatts inter omnes confi�t Clodoucum Re-ttiis confecratum fuifle. namxn. iam aiitnbsp;Xv. annosantefuam ad Chriftumconnerfio-nem regnauerat. Qui autem de Regum Gal-licorum confecratione Remenfi loquuntur,nbsp;tradunt ex prima Regum profapia nullumnbsp;prorfus illic fuifle inauguratum , ne Clo-doueo quidem cxcepto. Haillameus ipfe

quanquam inClodoueivitaopinionetant�ni vulgariabrcptusaliquid de Ampulla illaobi-rerattingat: poftca tarnen in Ludouici Crafiinbsp;hiftoria Regumconfecrationesenumerans.vtnbsp;docereteosfolitosfuiflemodoinhac, in illanbsp;rnod� vrbe promifcu� amp; fine difcrimine con-fecrari.ita loquitur: �ulltit� ex prima familienbsp;IRe^em nee vnilum nee conCecratum fuijfe Remis,nbsp;J�uevfpiamalibiinuenia, H�c funt illiusverba.nbsp;Haillamcusver� proea quaeftdiligentia, ni�nbsp;re tota diligenter perquinta pri�s amp; i n ueftiga�nbsp;ta.noncfletitaloquutus.Huiusautem denbsp;menfiClodouei c�fccrationeopinioniscauf-fabxcfuilTe videnir, quod Remis � Remigionbsp;�iusloci Epifeopo baprizatus fiierit : fi�riq�enbsp;poteft vt chrifmatis oleo communiconftan�nbsp;tis, quo tune in Baptifmo vtebantur.loco exi-ftimatum fit pretiofiori oleo quodam opus ef-fe.quodRexefiet, nouumq�e amp;inauditunJnbsp;effet Reges baptizari: id quod ad eaqu� denbsp;facrailla Ampullaferunturnarrandaoccafio-nem poftca dederit. Vtutfit.nibileadere eXnbsp;Jiiftoriiscomprobaripoteft. vcr�m, ctianafinbsp;qu�deeadi�untur, non ita controuerfa effent aedubia, nihil tarnen Reges nominatitHnbsp;aftringitvt Remos,ibi confecrandi, folenncnbsp;que amp; vfitatum iufiurandum datuh (imulamp;nbsp;accepturi, proficifci cogantur, necDeilcx,nbsp;jiec Regni inftituta , vt olim Yuo Epifco-pus affirmat� contendebat. Exempla cert�nbsp;repugnant , vt Haillamcus in fua biftorianbsp;crartRe-�ocet, Omnes Reges vfque ad iunioreninbsp;wiir �#gt;� Ludouicum hanc libertatem retinuerunt,

� vt in quacunque vrbe libitum clTct, quod cr ipiorum comraodo fieret, confecrarentur*nbsp;Ludo-

i tudoi�ciisiunior omnium primus conftituit Vcidinpollcr� Remiscelebraretur- At huiusnbsp;tonftitutionis fundamentum rcligio non fuit,nbsp;Vtreferunthiftorici.fed vnum Guillielmofannbsp;ft� Sabin� Cardinali Remenfi Archiepifeoponbsp;8''atulandiftudi�,cui foror Regina Alii�a � Rc-: geidpriuilegiumimpetrarat. Quarc non eftnbsp;n�crestamneceflaria, vt concludendum Gt,nbsp;�um, qui Remis non Gtconfecratus, Regem

Regumfolenniamagisfacit.amp;obquodpotif- �,ag.egeitt fim�mciufmodifolenniaGunt, boe pr�cipu� �o� rtfu�nbsp;atqjadeovnicumeft, vt Rexfuum populum, dtart,nbsp;; quiilJiperdelegatospubJicoscxhibetur, vi-deat: populus quoque Regem Gbi � Deo datum fpe�et, vtfacramentavitro citroq; Gant,nbsp;�c�Regepratcipu�, quipolliccaturomnesfunbsp;as opes �Sk vires adDei gloriam EccleG�tp ca-I tholicx propugnationem amp; conferuationemnbsp;�dhibiturum. addunturadhaecprccesquibusnbsp;I RexDeocommendatur, tumacclamationes,nbsp;. Rex autem nihilhorumomnium , c�m pr�-I tn�mfacultasdabitur, repudiabit, amp; inipfanbsp;adeo Remorum vrbe , n quid opus fuerit.

! Qy�d G quidpiam corum, qu� religionis no-I t�iineinfolennibuseiufmodiGunt.dubiumac I �ontrouerfumeft, hocamp;ipfumadC�cilium,

S^iod anteire haec omnia poterit. referendum I �fit. Atqueb�c adinicftumnonnullisfupernbsp;Regis confecratione fcrupulum amp; du- �nbsp;bitationem tollendam, fatis effe

; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;videntur.

vniuer� GnUix, ^l^eciatim ordini~ bus�ngul'u utilefuturum�t ,� Henrictttnbsp;Jill. Rexfuerit.

'^mus, animi omnium ad Regemadmit-tendum.obrequiumq; illi prxftand� fatis coni parati efle debeants ego tarnen prxclarasquxnbsp;fc ofFcrunt optime fperandi occafioncs de pU'nbsp;blica totius regni, fub eius imperio, profperi-tate amp; felicitate Leftori etiamnum proponer�nbsp;volo:amp;contr� doccrc qu� calamitates feqtiu-turxt�nt, fiillirepugnare, quietum'qjamp;ftabi-lemilliusftacum diuti�a impedirepergamus*nbsp;Nam etiamfi in bis coniurationibus dum irtnbsp;mutuam lanienam c�co furore ruimus.vide'nbsp;anturnonnulli mentis amp;rationi$ plan� expertes efle, ac feien tes videntesqite fubuertere o-mniai� in medio patri� fu�inccndioipfl con-,nbsp;flagrare velint: plericp tarnen, vtquidemfpe-ro, non funt ita deplorati ac defperandi, quinnbsp;res Gallicas in meliori rurfum ftatu videre.nbsp;bas omnes, quibus obruimur, miferias fellcif-fimi quicte coramutari optent; flip eorum ani-mis amp; oculis ille fubiiciatur.qui folus rem tamnbsp;opportunam illis conciliare pofsit, quin totonbsp;fit opus, per quern in antiqu� ftatu reftituatuGnbsp;intus pafsim grairatur,hoftis v�oforis,l�titi*

fpeif]? plenus,�ciamad0Ki Mctrogolm ipGim A� adniifTusoccafioniinhians.quanosomnesin-uadat, amp; in miferandam feriiimtem coniiciar.

Si quid adbuc fpei in hisangiiftiisnobisreli-quumcft, in cocert� cft, � Deuspcritum pru-dcntemc^� medicum, qui noftravulnera

quinosinlibertatemaflerat, quinosferuilidc Hifpanicoiugo�ceruicibus noftrisdeiefto innbsp;libertatem vindicet, nobis conc�d�t: nempenbsp;Regem qui ad iuftitiam facicndam regnet,quinbsp;nobis iftarum ruinarum fit inftaurator, de ve-luti abfeonfio � vento , atque vt latibulum �nbsp;turbine, quemadmodum de bono Principenbsp;in imperii alicuius vaftitate � Propbeta dici- If�.cap.jt�nbsp;tur. At ver�bictaliseft.qualemoptarepofnbsp;limus. Qua; autem faciunt, vt faufla omnianbsp;eorecnantefperemus, ha?cfunt, quod Deus

ritia , aut fcelerata aba cupiditas ad regnunr occupandumimpulerit. Ilium fu� familixnbsp;ius, fuadignitasde prjerogatiua, regniep legesnbsp;adbocmunusvocant, boceftDeus, ordinis,nbsp;qui ab omnibus fxculis in hoc regno viget,au-ftor. quum illenobisimperabit , nofqiie illinbsp;parebimus, lt;St nos amp;illeDei confilium ac vo-cationem fequemur. Hine autem propitiumnbsp;Dei numen co r�gnante expeftare dcbcmus.nbsp;nam ita gratiam amp; felicitate lis qui in viis fuis

Legesbuiusregni, quasvocantfundamen- ncetr.rt-tales cam fapienterconftitutxfunt. tarn certa^�lt;/'-�'lt;�. ctiam Sc falutaria effefta ediderunt , vt pernbsp;cas regnum viribus, dignitate,iuftitia,felicif-

�A � afiniaJp rerum omnium difciplinaamp; moder�-pl�-�*�� .�1 � t*on* fupra omnes, �q�x in toto vnquam terrarum orbe fuerint,monarchias,ornatum au-dumtp (Stcumulatumfuerit: atqucinmediii quxquotidieAunt, mutationibus Sc conuer-fioi^us prx cxteris qu� dici pofsint omnibusnbsp;lo^pfsim� felicifsimet^perftiteht. Extern!nbsp;prxclarum hunc ordinem Temper admiratinbsp;funt, �S:popul�quiitagubernaretur, beatui�nbsp;iudicarunt. Hx legesquandiueaAdedtcon-ilantiaobferuabuntur.eademfemperadconi'nbsp;munem omnium falutem commodaprocul-dubio efficient ac prxftabunt. At ex aliter ob-feruarinonpoffunt, nili HenricusIIII.regna-di,quod ex iis habet,ius obtinuerit, in eocp fu-erit vn� omnium fubditorumconfcnfucon-�itutus amp; confirmatus, vt antea probatuntnbsp;. rtteftt fuit Siigiturctim.quemlegesnobisnuncu-ijuanta pant. Regem habuerimus, nonpercgrinunlnbsp;ctmmada, qucmpiam, ( quem ex Tempert�quampeftcmnbsp;refugerunt) Ted cx ea gentc, cui rcgni admini-ftrationem iure hxreditario deftinarunt.idcn*nbsp;oinnino exhuius regni legibus nos conTequU-turoslpcrare debemus, quod maioresante^nbsp;ex�Tdem conTequuti fuerc, nimirum felici'nbsp;tatem rerum amp; prolpcritatem , atque reg�*nbsp;contraprocellasamp;tempeftates, conTeruatiu'nbsp;nem.

Maioresnoftri, quihasleges initio cond�-derunt.easqj poftca tantareligione amp; cura ob-feruarunt, poftquam RegesprudentiTsim�� fortiTsimosqjliabuiflcnt, iudicarunt non po�'nbsp;Tc melius rationibusfuisconTuli, qu�m fi *�nbsp;Tede regia illorum liberi collocarentur : p^*'nbsp;fua^, c

fahre, vtvirtutesac fortitiido, q�f inipfo-rumpatribiisatqueauis exticerant, e�demin liberis Dci prouidentia amp; bonitatc renafcc-renturatquc cluccrenc. Quod fi hoc perpetuum non efict, amp; eorum quif'piam �patrum in-genio amp; moribus dcgeneraret : confidebantnbsp;alium ordine poftca fuccefiurum, qui auitamnbsp;vinuterainlucemrcducerct.ideolt;:pincafem-per religione pcrftiterunt , vt famili� ad re-gnandum deftinat� ius fuum fanft� confer-uaretur, nec indeabduci vnquam potuerunt.

. Quod fivisaliquandolegiillifaftaeft, appa-rebattamcnaliquatenus legem obferuari, amp; familiam, quasant� regnauerat, aliquando re-tineri: altoqui majoresnoftri n�quam id pro-baflent. At Hcnricus lIII. exeagenteeft, amp;nbsp;quidemnatumaximus, vnde in magn�fpemnbsp;adducimur priftinam illam maiorum virtu-tem in eoextituram, non fine maximototiusnbsp;regni commodo: vtiam nec paucanec obfcu-ra eins rei teftimonia videre eft. Quin hoc et-iam veiuti fauftum omen exiftit,quod familianbsp;Borbonia , qu� hodiein regni poftefsionemnbsp;vocatur,originem ducitex Rege, non ignauianbsp;autiniquodominatuinfigni, fedexillo Regenbsp;Ludouico, qui ob pietat� amp; l�nAitatem fum-mam inter caeterosin Diuorumeft numeriimnbsp;relatus.quod fpem nobis non mediocrem ad-fertfore, vt noflerHenricusDeodanteanti-quam illam DiuiLudouicireligionem amp; fan-ftimoniamexcitet : itemtpl�gitimaomnira-tioneprocuret atquc efficiat, vt Ecclefia ab o-mnibushaercfibusamp;difcidiisliberetur, con-fcienti� hominum quitte fruantur, Deicp bonos de cultus fan A� conftituatur.

fubditis ca quae ad falutem conf�rant,cius be-tieficiodifccnditcftificationibus.vtCociliun� nobis poUiceretur aliud, qu�m aut fucrint autnbsp;futura fint ea omnia, quibus Spiritus S. adEc-clefix falutem pr�eft ?

Cene/ltutH R�x cam hodie religioncm colit, qua de-�zItg�i- vinftus�cadftriftuseftadre�lumlegitimuni' mitmftt, que Concilium habendum. Nam amp;illi deal')nbsp;r#- R�iigionis reformat� homincs Paparumnbsp;^utratHr,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reiiciunt,amp; ea contra proponunt, quibu*

probatur ea l�gitima no cflc� quemadmodu'�' fupr� in ConcilijTrid�tiniqu�ftioncdiCluUtnbsp;iam fuit, verorum Conciliorum formam op-ponunt, quam ex reftorum facroriim'q; Coii^nbsp;ciliorum.qu�olimcelebratafunt , dequ�''*nbsp;dubium nullo modo reuocautur, exemplis,^nbsp;fefidefummacolleftamfuifleoftendunt. R**nbsp;tota hue redit, vt �qua omnibus libertasfet'nbsp;ueturJ vt ij qui aftioni illimoderandxacre-gend�pr�erunt, fint integritatis fpeftat�nbsp;plorat�q�c viri, quiq�e non dubiis argumc��^nbsp;tisfua in Deigloriam popiiliq�c falutem ft**'nbsp;dia fumm;icfle amp;finccra comprobarint Jnbsp;fophiftnata amp; contentiof� argumentatione*�nbsp;fimul amp; ea omnia, qu� fola hominum, qui-cunque illi tandem fint, auftoritate nituntu'quot;�nbsp;illinc cxcludantur Vt folum Dei verbum P*�*�'nbsp;phetarum amp; Apoftolorum feriptis comp*�'nbsp;henfum,argumentorum, quae i�lic agitabiu*-tur fit fundamentuin amp; r�gula,folusqj iudeJ*'nbsp;vt in locis obfcuris lumen amp;folutiocxabu'nbsp;rum locorum collatione in iifdemfcriptui'*�nbsp;qu�r�tur: VtfanftiPatrese�quidcmadnU*'nbsp;tantur, fedvthomines, dceolocoacnume'''�nbsp;QUO cfle ipfi in Ecclefia voluerunt,amp; quo ab'�

� flores fuos ab Apoftoloru tempo �*antur amp; cred�tur, quatenus cum Propbeta-��tnamp;Apoftolorii doftrina cofentirc repencn

Denicp vt veritateexfacris fcripturis per-�pefta amp;. cognitaomnes c�f�etudines.fcntcn-qu��unqjilli opponi poi�ent, omnia eua. defeat,quo earn vn� fequamur.illicp vniceda-bius. Si� igitur Religionis reformat� bomi.nbsp;bei de refta Concilij forma ex fanftoru Con-�ilior�vetcr�cxemplisloquuntur;profit�tc�nbsp;^His omnib. cautionibus.qux ad omnem mc-^um amp;fufpicionetollendamproponentur. ftnbsp;ftbmifluroszftd ealege c�ditiope.vtinCon aneili�nbsp;villis totaaudoritaspenes vn� Cbriftuth fum� .gt;�i9arlt;gt;wnbsp;�buntiEc�lcfi�dodoremremaneat: femperq, foitinbsp;Conftet co vent� fuifle ad illius tantummodo, chrtflut�nbsp;b�autem ad�xternorumvo�cmaudiendam,nbsp;Quum autem Religiofl cotra illegitimas �on-�iliorum Pontificiorupi adiones ita conten-diintjvoluntlp vt vetus conuentuum Ecclefi�nbsp;generali�autConcilior� in Ifraelitico populonbsp;prim�m,deinde inCbriftiana Ecclef�a coado-nim forma accuratiflim� obftrueturnllud ve^nbsp;r� eft leg� fibi ipfis pr�f�riberc�ta vt ex ea ftn-tentia Rex quoties Concilium congregaduranbsp;curabit, illud omnibus Icgitimis viis ac ratio.

tes partestp poflunt in Imperatore fummo fl�' cefiarix.qu�inillonon animaducrtancur.?�^'nbsp;gnas habet vires corporiSjVigiliisamp;laboril�'�nbsp;bellicis a�iiefaduseft, vt nullus cxtotoc�*^^'nbsp;citu aliusmagiselTe videatur.- fapientiaSinbsp;nua adminiftratione rcrum ne praeftantifsi*��^nbsp;quidem imperatoribus cedit, acerrimainS^nbsp;nii acie amp; folertia valet,longa rerum experi�^nbsp;tia etiani � pucro ad resgerendasedoiftosynbsp;ita fords eft, animo pr�fend atqueintrepi*^ jnbsp;vt nulkim occurrat pr�clar� facinus ad qi**�.nbsp;fufcipiendumn�fitparatifsimus, Sc omn*^*nbsp;etiam primus. Si quid verb in eorepreh*��/nbsp;dendumvidetur: hoe maxim� omniumnbsp;cioeft.qu�din fubeundislaboribusamp;peri^'�^nbsp;lis non magis l�biparcat qu�m quifpiamS*^^nbsp;gariusexfuo exercitu miles.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p

De illius felicitate, fatendum cert� eft n** j lumalium pr�ter h�c Principem extidlTe, tnbsp;negotiis vel pluribus vel diuturniorib. dj�nbsp;dus vnquam fuerit, quilp maioribus difhf^, ,nbsp;tatibus, aeminoribus (faite huma nis) op�*�/^ 'nbsp;Sc viribus ea c�m fuftin uerit, turn f�liciternbsp;fecerit. S�pifsim� gladiis rem cominus inbsp;hofte gefsit, amp; cum fua femper laude maxi��|,,nbsp;ctiamlihoftibusvbiqjeflettum numero,nbsp;opportunitadbus inferior� Deo apert�

dente fe illi adefle.eiuscp confilia amp; conatU�^, Ctutrtt�i- optatumexitumpcrducerc. PugnaadC^j^nbsp;tn/epree- trafsi� felicifsim�commifla, illiusprudef�Ljnbsp;hum. amp;fortitudinisfpecimencrit.vtamp;nuperd* ,,nbsp;cultates,felixc|}earumexitu^ininfeftoin�� (jfnbsp;petu, quem hoftestotisfiiis viribus adh'^ jjinbsp;D/eppenf�sQjgpp-g circumucntum , amp;nbsp;tumuitut,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

fuis deftitutuirtfecerunt. lllius hoc eftaxioma hellicum (vt plurimicx eius ore id exceper�t)nbsp;e�mproiuftacauflapropugnet, deep Dei vo-catione minim� dubitet ; nihil fe veriturumnbsp;hoftem, licet ab ingenti excrcitu firmifsimuninbsp;amp; paratiCsimum aggredi. Vt paiicis dicam il-liusetiam aduerlarii quantumuis infefti eutnnbsp;efle imperatoren! long� pr�ftantifsimurain-genu�fatebuntur.

Nee paucioribus ad pacis tempora virtuti-bus inftruftus eft. Nam vtin belloeft hoftibus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f*

formidolofusamp; horribilis : fic in pace amp; ocio nihil eft eo mitius amp; manfuetius, nihil aditii,nbsp;confuetudinedc vfu facilius. Virosprobosa-matamp;colit. vbicunqueaiitemauftoritateva-luit, ftudiofiftim� hoc amp; diligentifsim� cura-uit, vtiuftitiaferuaretur. nemoaiitde viciii-quam ab co illaca,aut de alienorum bonorum,nbsp;qu.Ein fe transferret, raptuiure quidemquerinbsp;amp; expoftulare poteft. Quod autem magno eftnbsp;ad nofeendam illius humanitatem amp; facilitatenbsp;argumento.perfpicitiir etiam in eo h�c virtus,nbsp;quanquam Principi graueadmodum amp;difH-cile fit acceptas iniurias penitiis obliuifci.huncnbsp;tamenoffenlaslibenterremitterc, feqiie iis, �nbsp;quibus ofFenfus fuit, valde placabilem amp; exo-rabilem priEbcre.ad miferieordiam eft proeJi-uis. Comitiaautideotantopereexpetit,quodnbsp;maxim�omnium t�tam vit� perturbationeinnbsp;amp;confufionem,qu� vbicpcernitur,ademen-d4tio^em conuenieutiamep redult;ft�,iuftxtiamnbsp;verb optime conftitutam videre cupiat.

Pr�tereahincfperand�eft, eum optimum Principem amp; erga pauperesaffli�toscp huma-numbenignum�p fore, qu�dDeus euminul-Tnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tis

�29� ��NTROVIRS. �AtLIC. tisncc�fsnatibus, labohbus, amp;xrumnisb�tc-uftp excrcuerit.Euenitaut� plerumq; vtnbsp;cipesnon ignarimaloriins.milerisdifccrn: jic-curr�rc;pr�cipu�quii ingcniiim eftperfii� adnbsp;idprop�fum, quale eft in hoc noftro Princi,'.:�nbsp;Nec Vila metucndi.ne populum niinii.'cx-;nbsp;rtetM, aftionibus vexet.csufla cft.Napaucisconcsn-lusefleaflueuit, voluptatibus amp;fumtibusau-licis non fuit innutritusi atqj experientia ('.idsnbsp;fupercpnouit.inqu� Princeps.quipopul�im-modicisoneribus prenait, pericula incurrat.nbsp;Non eft ingenio niinis ad rem attento: ab omni auaritia eft abhorrens.grauiftinaaqu�gefsitnbsp;negotia cunilong� aliud docuerunt.

VUertilf- Liberalitas amp; obfequior� (ibi prxftitoruna remuneratioineonainim�defiderantur. Sinbsp;tanta nunc non vtitur, quanta quidena vellet,nbsp;eius rei caufta eft ftatus, in quo nunc verfhtur,nbsp;naaxinaa qux fuftinet negotia amp; onera, tunanbsp;niodicx onanino , aut infra nioduiaa poti�s�nbsp;quashabct,facultatcs. Quo tarnen iudicio valet, delcftumdiligenterhabebiteorunaquia-liquid laude dignunagefterint.amp; quiamgenionbsp;eil perliberali �i candido.eoruna non recorda-n non potent. Nunc verb fi non onaniaexani-nai lententia faciat.excufandusccTte eft:vt necnbsp;accufandias videtur, fimin�s fanailiaris �liber ad cuna accel��s patear.qu�in antea. neq;!�-naturanaiaautauitTed hoftiuin quotidiansif-fidixamp;conlpirarioncs euna naonent, vtad-

�n, Sitottant�cjjvirtureseunaamabiiem opta-p�i/rr/f�-i�*ftr�il�*'cddunt, �c totictiaregnoperutilcf�^ dtum. acneceiTari�: nullusvftregniordo, nu�apar�nbsp;vel nagt;ninaa, qu� non libi ab co bonanaaxtoasnbsp;polliccn (Sc exipetiare debcat, (Sc Nobilitasin-

�gt;'rim�s, Huiusn. Regis Nobilitas non eftex-traneaqu�damN�bi�itaszprircorum eft Fran J cor� N obilitas, ex qua nobiles Franci oriundinbsp;funt folalex Regia auiftoritatem amp; pr�rogati-uam in reliquos dedit.C�m Rcxigitur t� pro-pinquam ciim NobilitateFrancica necefsitu-dinemamp;cognationembabeat:nonpoteftnonnbsp;tam agnofcere.amare.compleft� Adh�c nobilitas arma tradare gaudet; Rex autem de ar-Riis toto peftore cogitat. Cum ergo fit tanta a-pud eos animoruOTjftudiorum amp;. voluntatumnbsp;confenfiotminime dubitandum eft,quin amonbsp;risjhonoris.obferuanti�tp mutu� fummaquonbsp;quefit Futuraconfpiratio, amp;. Rexquiduis fa-�urusfit, vtillis gratificetur. Hucaccedit,nbsp;quod Nobilitas prascipuum Temper fuerit Re-�um adminicul�, de columen: qu�caufla eti�nbsp;fuit,vtprudentes de cordati Reges nobili� vi-cifsim pr�fidi� dccus'cp fe pr�ftiterint, comiternbsp;''numquemqj appellarint, atqj ad opes hono-restp prouexerint.Hic veto remuncratione bonbsp;�euolentig dcofficior� Nobilitatemfuam iu-�i�s fibiprofequend� agnofeet. Nam int�rimnbsp;dumpler�cp regnivrbes perniciofisregnihe-fti� artibusinl�niunt, Nobilicas (paucis quoSnbsp;*xtraneivanafpe delufos, de irretitostenent,nbsp;'��ceptis)addemortuum Regem venir , amp; adnbsp;^unc poftea, vtrumque Regem aduerfus ran-*arn defeftionem tutatura. Prxclaraaut� lixcnbsp;officia Principigenerofo.ac perliberali,qualisnbsp;( biceft^niutu�pofthacamiciti�caufiaerunt.

priuatam rem conftituere) partibus tam pcrti-naciteradh�ferint. Sed Regihocexploratifsi-mum eft in iis efle non paucos.quianimu ver� Gallicumretineant, vnamlp opportunitatcinnbsp;expeftent, vt faftioforum ( � quibus turn ipf*nbsp;imprudenceropprefsi, turn amp;port�hoftibus,nbsp;quibus feruirent, patcfaft� amp;:tradit� ftint) iu-gum�ceruicibusexcutiant.llli verb t�conftannbsp;ter vclint� fuperbo tyrannorum dominatu.vtnbsp;Rcgi fuo fe vltr� fubiiciant,fe/c vindicarercef-to confidant fe eorum omnium,de quibus di-xi, prgclararum virtut� fru�tumefFe�lumqu�nbsp;perccpturos, amp; optata quiete fubeius imperianbsp;diutifsim�fclicifsimeJiJ fruituros. Si alii abnbsp;officii rcligione d�clinantes,cum hoflibusfcC'nbsp;lerataamp; perfida focietate fe coniunxerunt: i�nbsp;eos verb fpeftata illius humanitas ac natur�nbsp;placabilitas, atque dementia maxime exta-bunt: dummodoabhisnefariisconfiliis nia-tur� amp; ferib difcedant, �c ad fidem obfequi-/nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;� f I � t t �nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1nbsp;maduertendi occafionemhabeat, c�mpr�ci'nbsp;puihuiufeeaduerfusdemortuumRegem , d:nbsp;nunc etiam ipfum coniurationis au�tores ,nbsp;fautoresfuerint. fed fatis multismagnisljjar-gumentis oftendit veile fe in tanta, quam beU^nbsp;pariunt,Iicentia,ne qua fiat ipfisiniuria, imp�'nbsp;dire.Multis in locis,in quibus illi omnium f*'nbsp;mi� Regedefccerant, quum Rex ibi doniina-ric�pit, plebs fuein fequendisillor�confili'�nbsp;temcritatisp�nasluit �� illi verb in regixfi^^�*nbsp;pr�fidiumrccipiuntur, amp;ab omniiniuriade-

trimentocp feruantur.Deum colit, Ecclefixtp miniHeri�; hxc vnaeft expr�cipuis illius virtu tibus, nec minima.Quit videbit Ecclel�afti-cos veros eflc Ecclcfix 1�aftores �c Miniftros,nbsp;illi pro certo habeant fe apud cum co loco acnbsp;numero fore, quoapud vllumvnquam Prin-cipem fuerint. cantummodo quod fui eft mu-neris prxftarc conentur. Conciliumquidcmnbsp;baberi,�;Ecclefi�Chriftian�negotiarationcs-qiiein optimum rtatii reftitutasviderc mirumnbsp;in modii cxpetit.fed eaneiufta eft Ecclcfiafticisnbsp;eins conftitutionem vel metuendi vclimpc-diendioccafio?quBPriucipemcxpctunt?Prin-cip�mne qui fus!]; deqj omnia ferrilinat ? Atnbsp;contr�, reftumdcfincerumillorucrga Dcuinnbsp;eiuscp Ecclefiamftudium, in Principe, qui adnbsp;prxclaras �Sc optimas res omnes ita fit natus,nbsp;expetendoelucer� potifsim�m debet *. �Sc conbsp;inaxim� Principe, qui regnum boe animo �Scnbsp;confiiio non capcfsic.vt omnia pro animilibi-dinefaciat,regnoc[5(ScEcclefi�fummoiureim-peret;fed �nacura�Scinftltutioneitacompara-to, vt confilium caperc, lt;Sc bene monentes audite: vt doccri, lt;Sc viastiim�Deoprefcripcas,nbsp;turn ab optimisPrincipibus tritas fcquivelit,nbsp;ad popiili fibi � Deo commifsi vtilitatem ac fa-lutemprocurandam. Quid ampliusautmaiutnbsp;de eo requiras? Annon ob hoe prxcipu� Con-ftantiniMagni,Theodofiorum�ScMartianime-tnoria hodie in Ecclcfia magis cclcbratur, quanbsp;aliarum omnium rerum, qux in corum impc-hoeuenerint?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. �nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Vt rem tota paucis complectariPrinceps cft tabs profefto, qualc � Deo expeterepofsimus, �tu�trnMnbsp;dc regno vniuerl'o amp; fi ngulis regni partib. per- nattancs

neecffarium, Hoc prxterea eft confequti-t�s.vt tot virtutcs pr�claraip facinora nee no� t� diutiirna intotlabohbus quos � XXV. an-nis pertuiit.patientia amp; conftantia ornnjuml*quot;nbsp;terts �eferraonibus c�l�bra tas, eumtotipetiinbsp;orbi clarifsimum �amp; nobilifsimutn reddidc'

rint, maximiq; Principis famamilli exiftim^' tionemcp compar�rint, qui in longinquis denbsp;longifsim� � nobis diftitis regionibus peregri-nantur, hoc ita r�f�rant. Vndefitvtabo'nbsp;mnibusametur,honoretur,metuatur. quodnbsp;quidem in Principe ad fui Imperii confirma'nbsp;O�,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;momentum videtur.

ttii tcpit�ii Qu�d fi de f�deratispopulis agendum cft,vgt;' omnes in focictatem adiun�ios habeffnbsp;pr�ter eos qui hoftes buius regni infeftifsi�!�*nbsp;funt,amp; qui h�c inteftina belJa,per quse nos fu�nbsp;ditus perdant amp; fibi mancipent, macbitiaP

His virtutibus ad f�pienterfelictterquer�' �B.j/�z/r�,8��3quot;^��^'�^^�^3riishocacccdit, qu�dcx i�nbsp;illo�primisannisinf�tse, amp;longohabitu vft*'nbsp;q�cconfirmatz fint. Vifi quidem funt no**nbsp;pauci Principes in imperii fuiprincipio miil�*nbsp;de fua in patriam voluntate ftudioq�epoU*'nbsp;ceri. fed inanis ca eratfpecies amp; mera fimi''nbsp;latio ; nam c�mprim�m fua illis conftitut*nbsp;effet auftoritas, mutari quoque videbantuf'nbsp;Idem de hoc metuinonpoteft. Non�pa^'nbsp;cis tantum menfibus cum fummo Imp��''^�nbsp;eft, populosque gubernandos habet, c�*�*nbsp;flat quomodo in co fc munerc gefferit , ynbsp;quantoperefubditis, quos fuse fideicomnj''nbsp;fos habebat , beata optabilisqiie illius oO'nbsp;minatio fuerit. Quum igitur Deus eum

bis Regem bodielargitur , cundem iampro-batum pridem fpe�tatumqde largitur ; nee �l�vllomodo timendum, vtvirtincsicacon-firmat�, dcitapenitusinficx, tamqiic longo,nbsp;tempore, amp; in tantis rcrum difficiiltatibus au-niagisque acmagiscorroborate, mutarinbsp;Vnqnampofsinc.

lt;iuumque fuper hac rcboftesquoscunq; babetappeliabiintur, vt d�clarent, an quid-�lt;? �-efre-quamfitquod obiieereillipofsint: non pote- hmdertnbsp;tunt profefto aliter de eoverba faccrc,nifi im- hoflef ��nbsp;pudentifsim� mentiri velint. Illum quidero^�'^quot;�''�''?/^nbsp;hereticum eflcaiunt: fed docuimus meras cf-fe hoftium calumnias, quibus vllam baberi fi-demnoneftxquum. Hocigiturcriminedi-luto, illius iam nobis vitianominent: aliquodnbsp;t)rannidisfignumproferant, qiiodineovn-quam extiteiiCvllas ignaui pufi�iip animi notas: aliquid denit^. quod fpei,quam deiufta amp;nbsp;moderata illiusfuturapoteftatehabenius, vclnbsp;tantillumaduerfetur.

Quicquidilliusaduerfariibadcnuspotue-runt, quo populus illius imperium l efpucret, bellafunt que in hoe regno fecit. �calamita-les, quxinde confequute flint : hineprobare''''^'nbsp;Volenteseum elfeimprobiimamp;crudelcra.necnbsp;public! boni am^tem.Scd iis iam pro Rege amp;nbsp;fuisabund�refponfum fuit. Bellorum cauflxnbsp;(vteas Deus tand� oinnib. patcfccit) impofitanbsp;Regi iuftifsimx ful propugnationis nccefsitas,nbsp;t�vehem�sfrequcnsippacisefflagitatio.dcpa-tri� miferiis �i ruina quotidian� querel� amp; ad-monitiones.pax denitplatis quibuslibct,etiamnbsp;iniquifsimis conditionib. accepta: h�c inqu�,nbsp;omnia Reg�abhac calumnia facile liberab�t.

De crudelitatevero vel minima accufariyeri non potcft , quo etiam tempore maximse illinbsp;occafiones ad cam rem atqj facultates datx fu-erunt.Quodnamqu3Efoinfcnfiamp; vindi��cu.nbsp;pidi animi fignum dedit, quum via ad pasnaSnbsp;ah iis.�quibustamindignis modis habitus fu-trat, reperendas ex hac defedione patefad�nbsp;primus tarnen omnium acceptarum iniiiria-rum memoriam obliuione perp�tua deletu-rum fe vitro promif�t.atcp pr�fentem illis ip lisnbsp;opemlaturus, in primametiamaciemprodire,amp;manucumhofteconfligercvifuse�? Nenbsp;patent igitiir aduerfarii pr�teritorum hellorum memoriam R�gi verti probro �c dedeco-Sdfaci�ii ripofle. Inter pra:clarifsima honoris amp; lauere�'� Re- dis monumcnta,qu� in hoc Principe agnofeetnbsp;ac prxdicabitpofteritas.h�c maxime exiflunr�nbsp;Htden�a qaod � pucritia ipla de hoftium huius regninbsp;confiliis amp;fpe prudenteriudicauit : idquodnbsp;pleriquc, amp; quidem fapientifsimi viri, (qui-busanimorum aciem fplcndorfalf�religionisnbsp;obiedus prxftinxerat) perfpiccrc ac nefufpi-cari quidem poterant: qu�d nefarias iftasex-traneorum de regno occupando nobisq�e �-bi mancipandiscogitationes animaduertens,nbsp;fui efle muncris amp; officii duxit,publica: dignitatis amp;falutisgrati� , virMitismaiorufuorun*nbsp;excmplo tamperniciofishoftium confiliis ar-matum occurrerexnm alii contr� blanda ilia*nbsp;rum orationedclufiomnesfuasillis facilitatesnbsp;amp; copias fuppeditarent.quibus fuam ipfor� tonbsp;tiuslp regni pernici� amp; exitium accelerarent:nbsp;quod bonam fidelifsimor�Regisfubditoriin^nbsp;partem fub religionis nomine caedi amp; occilio-ni deftinatam videns ( vndc regni vires hoC

pa�-0 debilicarentur, amp; reliqui poftea facili�s domarentur) noluitquanquammaximisfibinbsp;propofitis pcriculis eos� fcdefertoshoftiumnbsp;libidiniexponit �d tot �riimnofbruminno-c�tium mifericordia commotus, fefc hoftibusnbsp;fortift�m� obiccit, vt eorum immaHitatemnbsp;�Sc violenxiam impediret : qu�d huicvirtuti,nbsp;buic in patriatn fuam pictati, his biimanita-tis amp; miferationis ofhciis , omncs qux di-ci, fingi ctiampoflunt, obieftae f�mul diffi-cultaces, illiusanimumlabcfaftarenunquamnbsp;potucrint � nec ipfius a:tas, ncc fuoriim de-trimcnta amp; imbcctll� vires , ncc piorumnbsp;ftragis tcrrores.nec hoftium.quiad nutum ar-bitriumip fuum,amp; Regem totum,amp; totas R�gis opes amp; copias po��debant, potentia, necnbsp;laborum dcmoleftiarum bellicarum �xxv.an-nis perpeflarum diuturnitas.nec vrbium obfi-diones.nec pr�liorum difehmina, nec denicpnbsp;return omnium inc�moditates amp; inopia. lamnbsp;Veteres hiftoria: legantur, ex quibus maxima:nbsp;amp; clarifl�ma: prifeorum Principum virtut�snbsp;recenfeantur. vbinam admirabiliora amp;infi-gniora virtutum,iu/liti�,prudenti�, conftan-ti� fortitudinis, magnitudinis animi amp; pa-tienti� exemplaextabunt, qu�m qux per totnbsp;annos in hoc Principenoftro extiterunt?Ho-ftes ergo nihil R�gi praeter Bella antcafta cx-probrarc poterunt. At in hoc maiori laude or-nandus ell, quBd nulla aliailliobiicipoff�nt,nbsp;nifiea, qu�fintipfumlong�admirabi-liorem amp; commendabiliorcmnbsp;totipoUcritati red-ditura.

CiUmit/ttes vniuerfi. Gillid impci*' deunt,fipof uliti quominus Rex conflitnbsp;tur,obftittAtiusimfedirefergat.

TOttantxlj} inhoc Principe c�iunftas vif' tutes.tot'q; ac tant�etiam eum depofee^'nbsp;di amp; expetendioccalionesfatis nos comm�'nbsp;nent, qu�mgrauitcrpeccaturifimus, fieaqi**nbsp;Deus nobis per ipfius dominationem offe*'^�nbsp;;^_bonarefpu3mus. Verum nefort�milerix,nbsp;calamitates.qtixindeconlequuturxfunt.no�nbsp;latisattenta cogitationepra:cipiantiir, earin��

gitationcprxcipio.tpfequemecum totushi�^ quotidic cohorreo. qu�nquam tarnen qur�'�^nbsp;nnita iunt,ncc cogitatione fingi.nec verbis e*'nbsp;primifacisvnquampofiint. Primum ac p*^nbsp;cipuiim,lt;Sc quod fencftram ad omniacaland^^nbsp;turn genera aperiet, periculum hoe cert�nbsp;qu�d ciim Deus regno noftro Regem offcff*nbsp;ex iis legibus amp; rationibhs quasipfe maiof*'nbsp;bus noftris prxfcripfit,amp;per tarn multasfec**'nbsp;lorum xtates profpero fucceflii fuit prof�qi�^*nbsp;tus: non poflumus illius conftitutioni nos o^'nbsp;ponerc,quin Dei quoqfipfiusc�filioamp;ordin^'nbsp;tioni nos opponamus : vnde nihil aliud exp*'jnbsp;ftare pofl�mus nifi infelicitat� maximam, �l*'nbsp;De�iilacontumaciainfenfuminfcttumlpnbsp;bis reddiderimus, aliter'cp gubernari vclirt�^*^'nbsp;qu�m ille hoeregn� tandiu gubernari amp; c'��*nbsp;feruari voluerit. No� tefpreueruM, (dicebat 5*^

�lueliDcus) fed tue (preuer�t, iie reinem fuper eos. quibus verbis fignificatur vt illud pro certonbsp;habeamiisDeumfupcr nos regnarc.quum amp;nbsp;Magi�ratiim quemnobislargicur.amp;guberna-tionis.qiiamnobisjnftituitamp;prifcripfic, for-Wam feruamus.At fi id repudiemus, Deus nosnbsp;maieftatis non liominum tantum fed fux et-iam Ixfxreosnosarguet, p�riodeac fiaggre-deremurDcum ipfum defede fuadeturbare, Rom.n.nbsp;amp; ne fuper nos regnet impedirc. Sic D. Paulusnbsp;Epiftolaad Romanos ait, noneflepoteftatemnbsp;nifi�Deo, �qusfuntpoteftates, � Deoeficnbsp;ordinatas. itacpeosquidlisrefiftunt, fibi ipfisnbsp;condemnationemablaturos. Rex autemiusnbsp;habet cxlegibus, ncc quifquam contra pro-ferre quiequam poteft, quoiilud infirmer, Eanbsp;eft igitur poteftas quam Deus nobis conftituit.nbsp;Quod ciim ita fic,en Dci fententia certin�ma amp;nbsp;irreuocabilis,fiillirefi�amus,noscondcmna-tionem nobis ipfis arceffituros. In legis prx-ceptis quod de parentibus di�lum eft, ad honorem etiam amp; obedientiam, qux Principi-busnobis�Deodebetur, pertinet. Deus au-tem decretofuopalamedito , eos, qui in parentes fuos, eademqiic rationc in Principesnbsp;paternam fubditorum fuorumeurarageren-tes contumaces eruntcxecrabiles fanxit. Acnbsp;profedl� hiftoriae innumerasgrauefquecala-mit�tes comm�morant, in quaspriuatim per-multi,amp; generatim vniuerii populi,c�m fpre-nerunt amp; repudiarunt Principes fuos,mifcrri-m�inciderunt. Vnumquodq; imperium benenbsp;quidem inftitutum fuas habet leges , quibusnbsp;conftnuitur amp; regitur. Hx leges il� funt tan-quam fundamentum,quibus innitatur amp;. ftet.

PunJame- lH� verb fi fubuertantur, perinde hoc eft, ac fi oxZzjowr?-j,Qfy,y5 fundamenta fubuertcrentur. fub-ucrfisautcmfundamcntis , �dificij ruina ne-pt nude �.�(pa,.j^ fequitur. idem deimperiorum labcnbsp;/nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp; ruina fentiendum, C�ter�m h�c monar-

chiafuasproprias amp; quafi fundamentalesle-ges habet,quaru prima amp; pr�cipua in ftatuen-do amp; defignando verfatur, cuiufnam fit funi-mum Imperium. H�c verb lex in Henrico IV. violari no poteft,quin prxeipuumReghi fundamentum diruatur: ideoqtie regno certiffi-ma ruina impendeat.

Ltx Maiores noftri amp; Regia lege huius Rcgni turd Fran fundamentum iacichtes.eaqux long� profpi-tn cidita ciebant, fciebantquemutationumamp;l'ubuer-fionumaliis Monarchiis caufTam fuifle.'malanbsp;nempcamp;elcClionum jinterregnorumqiie incommoda, amp; omnemexternorum ad huiusnbsp;regniadminiftrationcm aditum vitare volue-runt. Hancigiturobremconditalexfuit, vtnbsp;mafculus natu genereqj proximus fuperiori�nbsp;Regis morte in RegnipolTcfiionemcontinuonbsp;ven jret. quanquam amp; illud confi�t hanc fuiflenbsp;maiorum noftrorum mentcm.vt Reges hxre-ditatem regni adepti, agnofeerent fc illud po-pulivoluntate dcconfenfu adeptos efle, qubnbsp;fc eb magis ad optini� fegnandum obftriftoSnbsp;efle exifiimarent, iuris regnandi�fuisfubditisnbsp;accept!memores.id Rcgcsagnouerunt,amp;fnisnbsp;aliquandoliberisprxceperunt, vtidem quo-que agnofeerent. qux cau (la etiam fuit, vt ritunbsp;folennioriconfirmationes Regum fierent.fc'inbsp;maiores nofiri arbitrabanturius populi fan*nbsp;conferuatum iri.c�m Rex non alia ratione regnum confequerctur, qu�m illius legis beneficia

ficio, qux lata amp; probata omnium rcgniordi-num confenfu fuiffet. Elcftioncs amp; fufFra-giorum ferendorum ius non ita diu in Mo-narchia vfurpantur,quin adambiciones.cor-ruptelas.ad fa�ionesamp;malasartes.quibusa-liialiosfelocoamp;ordine detiirbent, amp;ado-mnia mala, qu� ambitio, ardenfqiic regnandi libido Cecum trabunt, via ftatim aperiatur. Exnbsp;ipfxeleftioncs bellis in tcftinis amp; imperiorumnbsp;pernicie concludi f�pifl�mc folent, quum autnbsp;fulFragia in xquas partes diuidentur.aut popu-liftudia cum obftinatione quadam fentcntixnbsp;c�traria erun t : aut denirp, potentiores ab im-perio repelli fc grauiter ferent. Horum in-commodorum' exempla in Monarchiis vi-dentur , qux hodie adhuc ex clcftione pendent, vt in Polonia qu�abhincfeptemauto-.nbsp;ftoannis tumultibus amp; bellisagitari non debit,atqueadeo in Papatu:vbi tarnen xquitas denbsp;niodcratiomaior elucerc deberet. Adhxc cle-ibones ftatim � defunfti morte perfici nonnbsp;poflunt. namque amp; ad populumcongregan-dum, amp; ad colligcnda fuffragia, amp; ad alios ritus folennes celebrandos multo eft temporenbsp;tgt;pus.tunc verointerregna grauifdmis call busnbsp;obnoxiaflint, Maiores igitiirnoltrilingularinbsp;fan� prudentiavirihxcpericula, lege Jepro-�timi fucceflione lata caucre voluernnt. Atquenbsp;Vua eademtpopcra dominationis externorumnbsp;Huiineleftionibusambitione vti,amp;corrupte.nbsp;1's aut vi ad imperium contendere potuilTent �nbsp;�^ctufefeliberarunt. eiufmodi autem domi-p�tioneminhocregnomagis.qu�mexitialif-�Uiam quamlibetpeftem,noftrifcmperrefor-^�Idarunt. Eacniraqiioquecaulfafuit, curnbsp;f�mi-

Tatnint. fceni�n� � rcgni fiicccfiione cxcluderentuf! f!gt;- ajuc- qiioniam.Gdominandipoteftas adcasrediif�nbsp;c- (jta�ere^ percgrin�gcnus ad imperium pcrmatri-�nbsp;**nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;introduccre potuiflent. Tota ha:^

napoti�s, qu�m Humana, tam longa fxculo-riim feriead rcgni vcilitatemfalutemq�e retenta, prorfus negligetur, fi ncfarium illud, quod nobis de reiiciendo Regedatur, confi-lium admittamus. Coniurati enim legem irtnbsp;contentionemadducereconantur, vtmuta-tio tandem introducatur �c ad grauifl�ma,qn�nbsp;patresnoftritantopere timuerunt, pcriculanbsp;viaparetur.

Qu�d fi h�c coniuratio vtc�pitita amp; defi-jitbuerfti- pjjj. manabitad pofteros fadi hmus exemplu, ttcmijunl extranei in hanc fefe Monarcbiam infi-nuare poterunt, mucationes in ca machina*nbsp;quot; �' 'turi. Idem populus Regem fuuni pert.rfus obnbsp;prauasquasdeillocx aliorum fermonibuso-pinioncsimbiberit.eumexpellereatqueadeonbsp;trucidareaudebit, vtiamaccidit. Regemor-tuofeditiofuspopulus regni in quemcunqnenbsp;volettransferendilibertatem fibi poteftateni-q�c efle arbitrabitur. atque ita fie: vr.qui arti-Inis confiliifq�e fuis populi auramcaptave�nbsp;peffimos quofque viribusinftruere poterunt,nbsp;illi ipfidominationem confequuturi fint. Exnbsp;his popularibus confufionibus ccrta eft ad ty-rannidem via. Hoc autem,quod iam videtiir,nbsp;� excmplo fencfira ad l�os om�tes cafuspatefi-cta erit.

nxtali Capitis monarcHi� mutatione ni-' / � aa- bVprofedoaliudexpedaripoteft, quamaiia-'' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rumilliusomniumpartiuinconuerfioamp;mu-

taii�. Principe! coniurationis in facrofiioLu- n^rehi� tetia: conuocato Confilio, limpIiciamp;impc-OT�/^;/��^nbsp;ritx rcrum plebeciilx verba dant , quumnbsp;Rege aperto marte cxturbato fuis fcriptisnbsp;promulgant hac fe mente eflc, vt monar-thiam conferuent, non aucem earn in de-gt;nocratias difpertiant, aut aliquam aliam innbsp;Ca mutationemfaciant. Id fieri non poteft.nbsp;Si democratix non con�ituantur : at tamin-folcntisnefariseqfie fecenionis cxitus aut v-�ius tandem (velmultorumpoti�s) tyran-^iserit, aut horrenda quxdam alia mutatio,nbsp;^ux nobis omnibus cxitium adferee. vbigt;nbsp;^Unquc enim certus ordo in rebus compo*nbsp;fitis vidctur, cuius vicxconfiftunt: nonpo-left fieri in r na parte mutatio, quin rcliqux la-^efadentur.paulatimip ruinamminitateSdiCnbsp;^oluantur amp; concidant.Non aliter quam in o-Pificis opere fieri folet, cuius excelientia ex o-^nium partium harmonia, coniundionedcnbsp;'�rdinc dependet-aut velutiin corporchuma-�0,1110 panibus vitalibus mutatio eft,nihil in-

fcqui poccft qu�m fubita in aliis omnibus ^�utatiojamp;corporisade� totius diflblutio atc^nbsp;'�teritus.Imperia amp; Refpublicx hac compofi-�one confiant,amp; h�c ob caufiam nominanturnbsp;'Corpus:vt hoc quoq; fciamus.mutationes qugnbsp;^orpori intcritum adferunt.amp;fymptomatain

reetpt� ptus fpoliarcvelle , adinteftinumbelluniii*' tjuXtt, m-fcipicndum eundem cogcre eft.Quod fiprim?nbsp;tffttnorii congrcffionecum�s,qui tatitasturbas inholt;^nbsp;beliarum regno concitarunt, debellatum non fuerit^nbsp;qu�mvteosvnqu�mnbsp;furtfint. quietosfinat� indeque ftatuendum, .perp�'

iurationis viribusamp;copiis , quibus bellah^^ breui confici poflint. Satis iam experient*?nbsp;comprobatumeft, Regem non elTeeiufmod* inbsp;qui facil� profligari profternique poflit,quart'nbsp;quam coniurati vires ruasomnes.eafqiiedrtquot;nbsp;plomaioreshaberent. Expert! funt ilium e�nbsp;animo elTc.quihoftibusfuisnunquam c�d�t�nbsp;non eftnerp puer,neq?iners (vtalij multifu�'nbsp;runt)qui loco fiio facil� deturbari poflit. Gr?'nbsp;uiffima belli oneraxxv. circiterannosfuft�quot;nbsp;nuitaduerfus vniuerfas regni copias, amp; ciu�nbsp;tantisequidernneceffitatibus, vt vixannin� ,nbsp;conGllerepoflc videretur. Niinquam tarnet*nbsp;defatigatusfuiUtantamquediuini numiniso'nbsp;pcm fenfit.vt non inodo vniuerlis hoftiumnbsp;ribus amp; conatibus non debilitatus, fed contr*nbsp;audusaltiufque eucdusfuerit. Nunc verbi*nbsp;ills amp; opes vn� cum rerum geren darum cxp^'nbsp;rientia ampliores illi qu�fn antea faftx furt*'

ilium omnino vinei pofTc. Regnum potiust�-tum externis f�deratis fuis replebit.qu�m pa-kiat�r vnq�� fuum Gbi ius eripi. Ille vero, qu� � vi�is excelTerit, alios tum fui iuris, tum fu�-rum facultatum f�cce�br�sh�bebit, qui banenbsp;cauflam t�tabuhtur. Quid a�tem amp; hobis amp;nbsp;liberis n�ftrisfiet, q�i tantum noftra C�ntu-maciainc�dium ekcita�erimus, quod vix for-tafle.ac nc vix q�idem vnquam f eftinft�m vi-furifumus?

Satis iam fuperque qualia (int bella ciuilia ciutUitm expertifuriius.Vtabiisdeterreamur, noneft bellorKmnbsp;qu�d ih memoriam hobis teu�ccnt�r Grxi tjitanrt. c�nbsp;Corum amp; R�mahorum ruinas �c miferix j Umifatennbsp;in quas ci�ilib�s diflenfiortib�s inciderunttnbsp;hosipfiab�xtrerrtariiift� hohl�hg�abr�m�S*nbsp;Si poliremumh�c belluiri poft banc defeftio-hem vni�s anhi Tpatio amp; nos amp; h�ftra Fer� o-mnia ihagisexh�ufitq��hl bnini� Angloruninbsp;amp;Eurgundiorumpcrt�txtatcsbella: fividc-niuspatriamciuiurh in t�t cohfli�lib�s fan-feuin� iarri redundantem, Vrbes n�ftras captainbsp;(St receptas, horrendas amp; ithmahiftimas qua;nbsp;iti iis editx funt direptiones ac ftrages, amp; ex iisnbsp;aliquot iri cinerem rcd�a�s.agricult�ram de-reliftam.pagorum vaftitatenU.c�llcftas�quirinbsp;i^ue menfibus frug�s iam confUmtas, maxi m�nbsp;populipartc omni vi�tu mifer� deftituta ; qudnbsp;tandem loci redafta Gallia �titjfi t�t tantifq��nbsp;�runiriis annum adhuc vrium affli�iemur?nbsp;Quiseft, dumanirriadu�ftitvicihosiamfor-tunis omnibus �uerlbs j validiffimas quafquenbsp;^rb�scxp�gnatas.n�uasquotidienioliti�nctjnbsp;latrociniis cxpofitaomriia, hoftemfibifem-perimminentehl.- quis, ihquam, eft , dum

f i eOWTROVERS. eAttic, h�comniavidet, quiadextremumnbsp;faluum fe amp; incolumem futurum fperarep�nbsp;fit? Hifpanus, Germanus, Anglus, Scot***'nbsp;Italus , Belga, nationes omnes ad hanefl^nbsp;uim, quamolimade�reformidarunt,dili��^nbsp;uendam, comminuendamtpconcurrunt,nbsp;noftris onufti fpoliisad fuos remeant. Qua�'nbsp;quam ante h�c vn� cum anno ipfo definerei�*'nbsp;quid anno exafto reliquum erit, poftqu�t^jnbsp;viol�ta calamitaspcruaferit vaftaritlp onUquot;��nbsp;Nefpcremusregnumhocfirmiuspotenti�l**nbsp;futurum, qu�m fuerunt olimclarifl�matf�^nbsp;amp;potentin�mx monarchix.Ex morbis noftf*^nbsp;vnicuseas totas cuertere potuit.Et quid nob*^nbsp;futurum eft, qui tam multis c�m grauifftm***�nbsp;tuminteftinis malislaboramus?

�� Hic autem tot miferiarum amp; vaftitatui�� exituserit. Noslcilicetomnibus amp;virisamp;'^*'nbsp;*quot;hbus, opibusep plan� deftituti t�dem in extf^'nbsp;� neorumferuitutem redigemur. nam eoriH^'nbsp;qui nosinh�cfuneftabclla coniecerunt,nbsp;feopuseft amp;fpcs. IlliquidemreligionemCa'nbsp;tbolicamin orc hab�t,bonum publicum pr*�'nbsp;� fcrunt.prolix�amp;fpecios�admodum nobisnbsp;fua nos tam multis amp; grauibus.quibus prcifl*' 'nbsp;mur,oneribusleuandivoluntate promittu�''nbsp;At hoc minim� fpeftat.fi vllo modo in nosnbsp;n� animati eircnt,quando videntin qu�m fl�*'nbsp;lerovitxrcrumljj omnium ftatuverfemur,'^*nbsp;pace toto pedore cogitarent, per quam ab b**nbsp;malis liberaremur. Non funtetiam eame�,'nbsp;te, vt Cardinalem Borbonium Regem nob�*nbsp;conflitti�t, �Scregnandipoteftasin Princip�*��nbsp;noftrorum familia hxreditario iureman�^*/nbsp;quemadmod� dii�ic�t.Caroli quidemdeci*�*nbsp;noflie�

h�nden no vfurpant tantum,fed eti� perfon�t, amp;in vulgi aures infundunt.vel poti�s inton�t.nbsp;At nihil magis metu�t qu�m Borboniam gcn-tem in throno regio collocatam viderc, c�mnbsp;�d illius perniciem amp; exitium turn ipf� turn iknbsp;lorum patres fuas omnes cogitationes, confi-lia,dc conatus conuerterint. Notum omnibusnbsp;eflquid Lotharingiagens obtendat,fibii:p arronbsp;Set,Gui(�adx tand� fc aperuerunt,�c fuar� co-g�tation� fcopum patefeccr�t. Hifpanus itemnbsp;hon dif��mulat quantopere buic regno inbiet,nbsp;�totiusEurop�Rex Catholicus dici velitJamnbsp;Lotharingus aliquot in Campanix Hnibusvr-besoccupauit, aliascp nouisartibusquotidienbsp;l�bi adiungere conatur. Hifpanusin vrbibusnbsp;�niiimis ped� ponerc vult�mmo arma fua Lunbsp;tetix ia pofuit.Sabaudus Saluf�orum Marchionbsp;quot;natum i� tenet, atc^ Lugdunat�, Prouinciam,nbsp;belpbinat� quacuncp ratione poteft, tent�t.

in medio aut� regno DuxMayennenfis fumma tcrumadminiftration� captat.huic tantx.qu�nbsp;proponitur.fummi imperij fpei �Scexpeftatio-hi prxftolaturzad id cp (ibi condrmandum fuasnbsp;omnescogitationes amp; vires c�fcrt. fuamquitnbsp;'que rem agit, amp; particulam aliquam ad fc tr�f-ferrc attp vfurparc cogit�t, Nifi Deus nos re-fticiat, liberatoremtpc�litusmittat (vtpronbsp;�ia benignitate talcrt� in HenricoIV. nobis offert) vitari quidemnonpoteft, quinbrcu�innbsp;extraneorum manus delabamur.

Qy�d l� femel in extcrnorum potefta-tem inciderimus, periit profe�� nodra bertas, perier�nt noltrx leges , regnum et-�'**^nbsp;iam vniuerfum periit. Non eft obfcurum,nbsp;qux in huiufmodi mutationibus,amp; in dome-

J�? CON T R OVE RS. GALLIC, llicsedominatio�iis ad pcregrinos translatio-ne accidercpicrunqucfolcant. Poftquamnosnbsp;in fuam ditioncm rcdegerint, tune vero amp;nbsp;nos ipfos pro mancipiishabebunt, amp; de rebusnbsp;noftris proanimi libidineconftituent. atquenbsp;Vt nouait) illam dominationem fibi ftabilianf,nbsp;fuas nobis leges obtrudentt noftrasvero, nenbsp;veterisnoftr�libcrtatismemoriam nobis re-friccnt.abr�gab�nt publica munera.dignita-tes, �i honores � nobis ampli�s non gcrenttir.nbsp;antiquosfubditos fuos arceflentjqui c�m funlnbsp;ma au�ioritate �i poteftate fingulis vrbibusnbsp;prxfint: nos verb vilia tantum mancipiaeri-mus.arma, honeft� exercitationes, immuni-tates,qu.Tcnnquegcncroforumfortium(p vi-rorurnanimosadexcutiendum feriiitutis iu-gum excitare aliquando poflunt, nobis aufe-rentur. eor� ferui.nobilitatc noftra poftpofit�nbsp;adopes amp; dignitateseuehentur: fili� noftraenbsp;in matrimonium illorum fatellitibus colloca-buntur. in medio noftri varix colonix confti-tuentur : Arces vrbibus noftris imminebunt,nbsp;ea�qj infeftis amp; firinift�misad nos opprim�doSnbsp;pr�f�diis miinientiir. pecuniarumexactionesnbsp;ad nutum arbitriumej; ipforum acerbiffim*nbsp;iniquiflimxijj fient; neqj int�rim turn comiti*nbsp;noftra, turn noftri naturales Reges,apud quoSnbsp;deiniuriisqiieramur.nobisampli�serunt. S�nbsp;olicui crunt jutopes paul� maioresautamic*'nbsp;omnis potentix �Sclplendorisfpeciesfulpeft*nbsp;ipfis erit.-moxquccauflaaliquafingctur, qua�nbsp;quifquis caput extollere.amp;fenonnihilerigerenbsp;audebit, ftatim oppnmatur. Atquehiceftnbsp;miferrimiis poruii in hoftiumditioncm po-teftatcmqjrcd.iftiftatus.

Qiiiim vero calamitofumhocregnum mifer�dilacerauerint.acdifpertierint,confersnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;'�*

confort! pattern fnam inuidebit, eamq�ead fuamadiijngere conabitur. hoc eniineft eo-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

rum, qui aliorum r�gna iniuft� vfurpata par- *�*''*^! tiutur, ingenium amp; mos. At noflra Gallia plu-^*�nbsp;res dominos ferre non poteft.confortiseft invnbsp;patiens, quemadmodum fratrum in Clodo-uei, itcmq�e CaroliMagnipofteritateexem.nbsp;plis conftat. Si Regum noftrorumliberi, iiq�enbsp;fratres confiftere fimul non potiierunt, regnonbsp;inter ipfos in Tetrarchias partitorminim� no-bis putandumeft ali�nes, quos ambitio, infa-natp regnandi cupiditase� praeteromnemx-quitatem iniiexerit, pofle diu conquiefcere.I-ta nobis malamulca magnaqj cert� impend�t;nbsp;h�c nimirum,quod amp; nos amp; liberi noftri per-petu� mifcri,potentiorumijj prxdafuturiii.nbsp;mus. Gallia vero noftra Th�atrum erit in quonbsp;tyranni fuas agent trag�dias, pr�cipititp amp; in-flammato furore in fe mutuo bacchabunturnbsp;dcfxuient: Deo ita d�bitas graucfq�edeillisnbsp;p�nas iufto fuo iudicio repetente. Omnianbsp;miferis populis � legum fuarum propugna-lionedepull�s, alieniq�edominationi man-cipatis calamitofafunt. Legitimi,amp; � Deono-bis dati Regisimperiumrcpudiauerimus.duonbsp;decim ftatimextranei vitrofc nobis ipli intru-dentatqueinfer�t.qui nosdilanientac difeer-pant , vtfxuiquidamMolofl�canesprxdam.nbsp;^itifl�mam Regis, noftri fanguinis, nobifeumnbsp;�iati amp; alu adminiftrationem refpuerimus�nbsp;orbis tyranni ad nos fpoliandos mox vndiquenbsp;confluent, amp; nos adferuitutemmiferrimamnbsp;Sdigcnt.

o- cura toto pcffiira tandem cant.Ipfaiam Nobi-* /��//1- jjjgj(�ntit, quiddamniiecumbellahxcciu*^nbsp;4initm �ff- ferant. Ptiraa fe periculis obiicit, quotidi^nbsp;numero Sc facultatibus imminui videt:nbsp;ftundm. bonos amp; obferuantia, qua populusantea il-tiebiUtMt lamprofequifolebat, nulla iameft: lieentia�nbsp;bellorumciuiliumcomes, facit vtvilifl�midcnbsp;nequiflimi mendici infultare nobilibusat-queinGdiariaudeant, illorumdomus, rx.O'nbsp;res amp; liheri tuti in agrisnon funt. nee aliudnbsp;exdefperatis rufticismilitumque licentiaex-*nbsp;pe�);andumeft, qu�mfuturabreui (vtmaio-rum noftrorum temporibusaliquando inpo'nbsp;pularibus eiufmodi furoribus , fxuientibusnbsp;bellis ciuilibus, fa�um idem fuit) vniuerf�nbsp;omnium confpiratio, qaa nobilium tum domos inuadantamp; occupent, tumconiuges Scnbsp;Jiberos violent, tum ftirpemetiam totam ex-fcindere conentur.InPicardia quatarogo fuitnbsp;oppidanor�aduerfus Nobilitatem arrogatialnbsp;in quotlocisdefequ�do Heluetiorum confi-lio.dc conftituendis democratiis,amp; fe �Nebi-litatis dominatu in libertatem vindicandonbsp;propofitumamp;agitatum fuit?Si extranei in nolnbsp;dominarentur, vt adidomniftudio dccona-tu incumbunt,quid deinde Nobilitate Galliclnbsp;futurum putamus ? lam fat�s confi�t quo fue-rint in earn animo , Sc qu�m dudum bellainnbsp;Gallia hoc maxim�conf�lioalantur, vtea pe-nitusprofligetur.Nonfugitexternosiftos Nonbsp;bilitatem potif��mam effe regni partem,quxdtnbsp;viribus Sc Hdelitate plurim�mpolleat:dc,quxgt;nbsp;dui�

�umincolutnis�abitacvigel)it,auitx virtuti� icfortitudinis veftigiaadfcgni leges liberta-temque propugnandam conftantid�m� perfc-quuturafit. Sigenspercgrinarerumb�cpoti-lur, boe prim�maget ac nitetur, vt ab omni fenbsp;I metu liberet. familiarum fplendor.animi ma-gnitudo,maiorum exempla,bonos,quono-bilicas,nihil carius amp; antiquius habet, iftos neenbsp;conquiefccrenccrefpirareveltantillumfin�t.nbsp;I Eiufmodi autem terror tyrannis alieni iuris vi-furpatoribus inieduseofdemamp;adcrudelita-tem, amp; ad fe in fummam poteftatem quo iurenbsp;quae]; iniuria afferendum excitabit. Nobiliumnbsp;priuilegia amp; prxrogatiux n ullx ampli �s exta-bunt. arma, prxfe�luras,amp; prouinciarum gii-bernationcs, belli munera illis tuto commit-

Plebsautem non meliori ab bis bellis con- Pltbh ditione futuraeft. exeuentis id fatis perfpi-citur. R.uliicus per inopiam dc labores fatifcit:nbsp;oppidani ne porcis quidem fuis egrediaudent.-agricultura, negotiatio omnel^ commerci uninbsp;c�dant: ciuiumfacultates , amp;resadvi�tutnnbsp;familiis fuppeditandum necedarix, � pri-misquibufquediripiuntur. violentiz de con*nbsp;eufliones omnibus impun� licent. liquishu-iusvim faluus elFugit! illius fit praeda. Milesnbsp;vbiprimfim iracundia de ftomaebo exarfe-lit, ardentes faces in proxima te�a ia�an

Jrttramceniatiitistantumeflelicet: fedinilli? iam ipfis eft hoftis.perfidia amp; prqditio: fratres,nbsp;propinqui.domeftici, vi�ini fibi fnutuodiffi-qunr, Atque bate t�rtij ordbiisinhifcc bellisinbsp;conditiQeft.Ecquidaqtem futurum,1] bellumnbsp;diuti�s trahatur,fi{p furores,vt neceffario euenbsp;piet.amplius accend^ntur ?

E��lel�afti�usordo, qui ^mplosfuospro-�iei., pentUS iUibatos (St integrqsferuare , morum-que(Scdo�:rin�r�formationem �feprocul re-pellere conatur ,^li4 qua nojlet ianua pauper-tatem lt;amp; ftp contemturn fubirc ^nirnaduertet. In tanta licentia pullps illi honps habebicur:nbsp;rei neoeflnasppftulabit, vt �prum , quorumnbsp;opera (S{ fides ip rebus bellicis�xtiterit, rcmu-neratio ex iis ipfis fumatur:lt;Sc Principes homi-nibus de fe ben� merins munera deillorum.nbsp;facerdptiislargiaptur, cuip negotia, qu� ab iisnbsp;exhibentur, alias opes (Stremunerandipffieijnbsp;facultateni ipfis pmn�mademepntvt]iam i4nbsp;fieri videnius. illorum reditus (jx calamitat�nbsp;�oramu�ni �eflabupt, Regis paticntia,fi perti-paci�silli bellunjgerere. plebem ad defe-�ftiqneracon�itarepergant.in iuftifi�piamad'�nbsp;uerfus �OS indignatiqnem cxgrdefcet. Poft-quam vcro eopupi bqna belli ne�efl�tateal�?nbsp;j�ut data aut yendita Regis mandato fuerint�nbsp;anpon metuendum bine videtur , nc ij qu�nbsp;ea poffidebpnt, pqti�s quant iis fpolien-tur, �leri ipfiusp�rnici�niprocurent, vt idnbsp;ipfup, alibi faftum cfTe conftat ? Ej� quibu�nbsp;fa�il� conii�ere eft quotquantafq�cnbsp;niutadqncs (St rpif�rias bellum, finbsp;diutiusfiat, allaturumeftcnbsp;vidcatur,

EX d uobus alt�rum.vt dixi.eueniat neccffe eft.vtaut Regem.quem Deus nobis offert,nbsp;Sdmitfarnus, autin extraneoriim manus inci-damus.Eo Jocires vencruqt.vt fialtcrum nonnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rru,

fit, ak�rum vitarinon pofsit. At feriiitus e� jerut-piagis mecuenda eft.quod fi Deus jta nob js in- ttuzr fenius effet (quod pro fua benignitate auertat) ^uibm mtnbsp;vtremadeamnecefsitatcnipcrdu�eret, nullaMroZ*�nbsp;fuitvnquam �rumnofifsi�i populi conditionbsp;deterior amp; acerbior.Hoc manifefib patet.per-Wultosdehocregnovfurpando inter fecon-tendere , confidentes his nofiris difeidiis amp;nbsp;difienfionibushanepraEdam , quani fpe iamnbsp;deuorarunt.�fuisfaucibuseripinonpoffe.nbsp;Hifpanus primas inter eos tenet, prin�aeon-�uratione contra Regem pe�uni� fux benefi-cioconcitatat deinde noujsfybinde datis�fcnbsp;confiliis, amp; materiafuppeditata, quahoedif-fenfionum incendium �fe excitatum fouere-tur; perfuafus alteram partem vel debilitatam,nbsp;vel ad extremas rerum anguftias redaftam � innbsp;fuum finum amp; complexum fe recepturamtea-tjiie ratipne viamfibi ad regnum confequen-

dum patefaftum iri, vt id etiam ali�s follicita-Uerat, amp; � religionis reformat� hominibus fperauerat. Alii funt Guifiadx amp; Lotharin-8gt;. qui non tantis quidem opibus amp; viribus adnbsp;km tantam afTequendam inilrudi; fedhxre-�'editariaparent�m in liberisambitione ( quanbsp;kccipfivnquamconquieuerunt, nec, vttan-

I dum fiiit.familiam.qux prima Gallos docuit� � arma in Regem fiium capere , amp; gladium innbsp;�� mutuavifceradiftringere.qii�folalt;Scfiiitamp;eftnbsp;1 prouinciarumvexationis, amp;va(litatis,totquSnbsp;I vrbiumcxcidiicaufla. qiiaefcmpcrhabuit,nbsp;�adhucbabetclandeflina cum veteribus regn*nbsp;bodibus c�nl�lia. H�c ergo familia , qigt;*nbsp;J cum primum federn amp; domiciliumapud no*nbsp;lt; collocauic, in omnibus Galliatpartibusamp;fi*�*nbsp;i lt;Scgangrxna adeam penitusperdendam fcni' i ,nbsp;t perfuit, dign�ne vidcrcturamp;idonca, qu*'� :nbsp;5 Gallia dominarctur, fummamfp potcdatei^ inbsp;haberet ? Annon Gallia latis hadlenus ab i** �nbsp;padaed? nunquidetiamaliamaiora�Dcoaf'nbsp;gumentacxpcftamus.quibusodendat.nifip�''nbsp;, ftemidam�nodrisfinibuseiiciamus.camnO''nbsp;bis tandem cxicitcaudam fore?

Qu�d dadhoc feeptrum tarn din ac tai*' toper� expetitum peruenirent.ad illud prof�^nbsp;I ft�tyrannicavfurpatione.iniquisqjamp;illcgi*!quot;'nbsp;I misartibus, dquxvnquamfueruntjperuen*'nbsp;' rents cum amp; populum ad impiam � Regcft�j�nbsp;defeftionemconcitarint, amp;, vim illi fadin'�;

i eum in fuam vfque regiam de pc perfequi�* fuerint, ac podrem� ilium ipfum fcelei*'nbsp;t� � perfide trucidandum curauerint, P�quot;nbsp;Demturit outem in ccelis ed iuris Regum propn'nbsp;�r^wOT^rogriator , contumaciat idius popularisnbsp;fttgntttor dex amp; vindex : qui nec probabit, nec p*!' jnbsp;tietur vnquam , vtquisreifuae quamuisi*�'

lis infenfum , Deum illorum vltorem futurum: amp; ob hoc vnummaxim�, qu�dreligio-nisamp;rerum facrarum nomine ad flagitiacon-filiaq�c tamnefaria fufcipienda abufi fucrint. Si vero illi ad hoc regnumgubernandum Deonbsp;ita fibi infeftoacccdercnt.quid inde regno fu-turumclfet ? Qu�m fehx fcilicct ca fubditisnbsp;dominatio foret, qu��coniuratione�tPrin-cipumlegitimorumcxdeinitium feciflet, amp;nbsp;^iiam Deus ideo execratus ac detcftatus fuif-fec ? Qu�d fi eorum dominatus ob tam multanbsp;finiftraque omina qux impendent,nobis ade�nbsp;cftmetuendus, nihil boni profe��, quoeanbsp;quadantenus expicntur amp; farciantur , quonbsp;etiam illi cxpetendi videantur prorfu; ��nbsp;lat.

Opes verb amp; potentiam , quam ad regn� defenfionem amp; conferuationcm adhibeant,nbsp;�iullam prorfus habent : vt nulla etiam cum Qu�m !n-finitimis Rcgibusamp;populisf�dera, nifi cum firmt Gui-iis, qui ipforiim Op�ra faftionibus.eidem^�^'��'��nbsp;prxd� inhiant , ahoqui eorum ipforum ad-�fquot;�nbsp;Verfarii futuri, Virtutis bclli�x aut nihil o-Jnnino, aut minimum cert� adhuc in iis ex-titit. Superioribus annis Dux Mayennen-fis copiisregiis d� coniurationis totius florenbsp;inftrudus, quid prxclarum aut memorabi-le contra tamquot; paruam hominum manum innbsp;Aquitania�fFccit� qu�namingentis illiusex-ercitus fa�inora? qua: effe�a fub eorum du-ftu amp; aufpiciis in fiia ilia Dieppana expedi-lione fuerunt? quanto d�d�core dc probro,nbsp;quocies ad pugnam amp; rpanus res venir, pu-Snandiuefacultas ipfisoblatafuit, totiesean-'icm reeufarunt ? Illi cert� ad tantum hocnbsp;Sfteanduni diadema idonei non funt, nbbis

3'6 CO�tTROVlRS, GALJ.1C� pataadminiftratati�fuiflenc.vtillainqu�, lot*nbsp;ab incolis amp; homin�culturadcferta fueriof'nbsp;yixlegi fine horrore poflunt,quat ipforiini h*'nbsp;ftorici deHifpanorum in illis rcgionibus lit^*'nbsp;dine, deinlanisillorumfcortationibus, deil*nbsp;lorum latrociniis �ScimmanitatibusprodiJ^'nbsp;rint.recenfentes innumerashominum myf�*'nbsp;das , qux omni cruciatuumamp;fuppIicioruO�nbsp;genereexcruciatas breui admodum tempo*'**nbsp;'Ipatio miferrim� pcrierint. H�c ver�nbsp;dem iilis populis, quos in fuam ditionem tt'nbsp;degcrint (vtde nobis ipfis idem fperant) exp^'nbsp;danda omnino funt. Non enim fueruntno**�nbsp;quidam afflatus, autBarbari�inftinduscxSfnbsp;greftiregionum illarum folo c�lotp contract*'nbsp;hocabomnihominummemoria ipfis natu*'nbsp;infitum amp; perp�tua confuetudinc confirm*'nbsp;tum eft. Teftes Sicilian Italia, conatx totilt;*nbsp;tyrannicum illorum iugum � fe repellerc- q***nbsp;tarnen in eorum dominatu manent,nonlibe**nbsp;quidem vlla amp;voluntaria obcdientia, fed V*'nbsp;lidifsimorum quibus coercentur pr�fidioriH**nbsp;metu.tefteS amp; recenti noftra niemoria Lufi**'nbsp;ni eorum finitimi, quos hoftiliterinuaferuO*'nbsp;fibiipfubiccerunt. teftesetiamaliipopulino'* !nbsp;�f-Zf�/ flatnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bellica fubadi.fed hxrcditario io**

ttuah nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quisnam fuitBelgii ftatus amp; condii**��

jjuaa labe cx quo illi effraftis priuilegiorum municip*' fatitu. lium repagulis ampiifsimxpotcftate fumnio*?nbsp;imperio illic dominari c�perunt? Annon h*��'nbsp;trium ordinum � XX. annis propofituninbsp;confiliumfuit, vt omnia poti�s belli incoO*'nbsp;modaamp; calfimitates perferrent, qu�m in e**'nbsp;rum dominatum reciderentfQuod fi fcfenbsp;fuosita gerunt, quid alienis expedaud�, q*�***nbsp;in fuamditionem redegerint?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;N**' i

Nobis etiam e�magismctuendum, quod iniisquae pofsident, amp; dequibus cum lisantenbsp;centum annoscontendimus, magnascontro *nbsp;xierfiasdifceplandashabeamus. Nos illis fu-��*^***nbsp;mus velut cancelli, quibus amp; vitra Pyrenseolnbsp;montes concluduntur* amp; eorum, quo min�snbsp;adScptentrionalcm plagam domandampro-grediantur, ambitiocoercetur: item'qjobex,|nbsp;amp;,vtitadicam,fpinapediinfixa,quxcos in v-tramqueauremdormirein Italia nonpatitur.nbsp;Optimates amp; Principes viri eorum vicini in I-talia �Sc alibi, nobis tanquam fcutoamp; propu�nbsp;gnaculo aduerfus illotum impetus vtuntur.nbsp;Adhxc accedunt poftrettlje expeditiones, amp;nbsp;inBelgium irruptiones. Quasquidem omnianbsp;in eorum animis funt capitalium in nos odionbsp;rum amp; ofFenfionum , quas prima occafionenbsp;oblatavlcifci cogitant,fernen lt;3c fomes. occa-fionem autem peropportunam habere fc purant, quumaditum lt;Sc viamhisnoftrisdirten-fionibus tarn patentem facilemcp ad noftra oc-cupanda illisaperimus. Quod fidominatio-nemfummamobtinebunt, rcrumlppotien-I rur (quod Deus profila bonitateauerter) hocnbsp;nos opibus lt;Sc viribus mutilatos ita exarma-! bunt, vtnihilfitquod�nobis vnquammetu-, *nt: deinnobilitatem Gallicam , �quatotiesnbsp;male multati � noftris finibus exadi funt.ener-uare, vrbcsqucnoftrasinfcruitutcmalTererenbsp;�onabuntur. noftr� verofacultates decohiu-8� corum pr�da crunt, vt de aliis in locis eflenbsp;iblent.Itaenim fempcr in duobus populisquinbsp;imperio �Sc fumma rerum dimicant.faftum

�nifle confi�t, quum euenit vtalteraltcrum '^mceret, �Seviftorin vi�umdominandi po-tefla-

^lS COUtROVlKS, �AtllC, teftatem obtineret.Sic Lacedxmonii Duce Lfnbsp;fandrovidorescum Athenienfibus : fic Ro'nbsp;mani cum Carthaginenfibus egerunr.nbsp;nbsp;nbsp;DO'

minante autem Hifpano mclioremtranquib ��arfZr-liorcm�eftatumforc r quod nonnulli didi'nbsp;.

tantamp;piitant, nihil fan� caufl� eft curfperiquot; mus. Nam qu� religio in eanationeelTepo'nbsp;teft, quae itaambitionefurens, ita auaritia ai'*'nbsp;densalieniq�eappetens.itadiritate.amp;imma-*nbsp;nitateefferatavideatur? Suam illanli/iqui*gt;'nbsp;tionemhabent.Ver�m quid ca eftaliiid.qu�rf* 'nbsp;omnisiurisamp;iudiciorumeuerfio, amp;,excoggt;''nbsp;tara ad innocentes pcrdendos.ad eos vlcifce^' |nbsp;dos, ad corum opes interuertendas amp; ad'nbsp;transferendasratio ? qu�m tyrannis ita hof'nbsp;ribilis, vtinHifpania etiam ipfa indiestin�^�nbsp;atur, ne tot� aliquot prouineix vno confe**'nbsp;fuconcitentur ad tarn dirum,durumlt;p lugu�*nbsp;�ceruicibusfuisrepellendum? Earn videftef*nbsp;inquifition�.qu�abannisXXX.fupremaCUf*^nbsp;intcriusl^ Regis con�li� {quandocunq; in eij�*nbsp;rei fermonem mentioncm'c� incidit) agnoi**''nbsp;ingenueep pr�dicauit, necc�noftrxnatioj^'� ,nbsp;humanitateamp;clemcntia, necc�reftavlla**** !nbsp;ftiti� forma, nec c� viis �i rationibusadnbsp;das hominum confeientias accommodanbsp;nec cum Religionis Chriftianxtranquillif'�]nbsp;amp; fandimonia conuenire vllo modo poquot;�*nbsp;Nunquidver� putamus illorum Regesnbsp;gis qu�m noftros Catholicos elfe , c�mnbsp;ligionis libert�rem pacis confequend?nbsp;tia, Belgii ordinibuS toties obtulcrint? Qi!'^nbsp;qu�fo inelius , amp; ad religionis tutelam Pjlnbsp;ritatemqiie opportiinius nobis futurumnbsp;1� flifpanos in noftris vrbibus domina'^' ,,

X X F I I G A T I e� habtbimus , �^li�m eorum nonnulli Marra-ni ( lud�orum �amp; Mahiimctanorum reliqui� )nbsp;veteri impiarum iftarum religionum fermen,nbsp;to imbati nobifcum verfabuntur?nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;FrottSit

Qui nosipfos produntamp;inf�ruitutem etiam tradunt, fperare iubenc noftram nobis fnbsp;libertat�, noftras leges, totius regni ordinemnbsp;in priftino ftatu permanfurum, nosque tantum in illor� fide amp;clientela futures.Ver�mnbsp;ade�ne v�cordes Sc c�ci fumus , vt tot ex-perientiis edo�i minim� videamlis illad clientele amp; protedionis nomen nihil e�e aliud,nbsp;qu�m merum tyrannidis venenum, fed fua-uitate conditum , vt facili�s aut ciuitas autnbsp;populus aliquis feruitutem induat, amp; fua o-Jnnilibertate, neidquidemfentiens nec opi-nans, priuetur? An fumus primi, quosgensnbsp;Hifpana Sc Auftriaca Ipeciofo ifto Sc fuaui pr�-textuvfa, fibifubiecit ? Ne long� abeamus :nbsp;^onnc Cameracum ciuitas Imperialis erat Scnbsp;1'bera ? PrimaHifpanorumadcamadeundinbsp;Via amp; occafio fuit hoc tutel� �Sc proteftionisnbsp;��ntnen. fed arx tandem in ea extrufta.firmif,nbsp;finiumqiie in ea collocatum pr�fidium fuit,nbsp;�oc ell, iugum milerandoilli populoimpo-fitum, vtpcrpetu�feruitutiaddiceretur. vn-faftum eft, vt prima oblata occafione, cumnbsp;*�ntam barbarorum iftorum tyrannidem diu,nbsp;2'us ferre non poffet, totum fe noftr� natio-Hifpani fupcriori menfenbsp;^ecembfi aliquot aureorum millia Luteti-�**1 iniferunt. Putamusne nationem illam^*�'*^�quot;nbsp;SOam auaritia adinfulas m�ridionales, oricn-31ts amp; occidentales c� mille laboribus �St peri.nbsp;'olisperagrandasacdepopulandascompellit,nbsp;ipecu.

Jto CONTR.OVERS. gALLTC. pecuniamfuamitalargin (c�m pr�fertimH'*nbsp;bellis ciuilib. tota pen� rebus fuis exhaufta Iwnbsp;vt tcmcr� amp;. nulla Ipc f�noris data eam pro'nbsp;fundcrc velit ? Hoe � faftiofis huius regni ho'nbsp;ftibus cuni Hifpanis paftum conuentunieft�nbsp;quo noftram fc libertatcm emilf� confiduft;nbsp;Qui fimulattpn�ftrasvrbesingrcfsi fuerint.f�nbsp;dubium quin locum ad �dil�candum arc�id�'nbsp;neum fibi dari petant, qua aduerfus fubitas p��nbsp;pulorum defe�tiones �c. feditiones l� tueaU'nbsp;tur. Tales flimirum fe erga alios in fimili pf*�'nbsp;tedioniscauflageflerunt, vte�sdomarent�^nbsp;fubigerent. Kecnielior conditio ab iis exp�' 'nbsp;�taiida hobiS eft , erga quos tandiu infeftiis*'nbsp;mos amp;implacabilesb(jftes fepraebuerunt.

Quod verb ad Guifiadasaliostp Lothari��' eor� vires minus metuenda: rill�''nbsp;tantund�duntaxatviriumhabeant.qU^^ jnbsp;tum iis damns, dominatio tarnen �lor� �q**nbsp;acHifpanorumeftformidabilis, fieospr�^�* |nbsp;nollris confiliis dominatuni occupare pat��'nbsp;mur. De iisnon eftmihilongiorhaberidaot�'nbsp;tio : nam amp; illi ipfi latis nobis cogniti funt,nbsp;eorum adminiftrationis ratio fatis i�mdudi��nbsp;perfpe�ta amp; explorata eft- Difpiciamus eo��*nbsp;qualesanteafuerint.atqueadhucfintin iisl�'nbsp;cis vbi aliquid poteftatis habuerunt,amp; quid �nbsp;iisexpeaarep�fsimus, quart do fu mm urn ��^nbsp;iHnteen- Si imperium adepti erunt. videamus ex hi^'�^nbsp;�rtt- riis immanes innoceotiuoi ftrages, quibds ��nbsp;nuam ad tot difeidia nobis aperuerurtt.vtrt�nbsp;tuis nos catdibusconficeremus. Quin re��^nbsp;tiori memoria Regis copias � Duce Mag�^ jnbsp;nenfiad h.-rredemCaumontii rapiendam. �nbsp;contra omne iusper vimretinendam adhgt;

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i X igt; t i c �11 �.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^2/

I Rfegispot�ftat�eflentjOmn�mordincm.leges Jk,. f etianlorrinesviolar�aufi flint: quidfuturunlnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

tandeni eft.vbi fumm��mriicprriec� iamp;legibui foiutam pot�ftat� erunt confcquuti?Ponamu� I

I nobis ante oculos cofuni i�m ihtolerandani l fuperbiam:fcortatioriunl,qU�svbicunq�cl�-corumverfarttur, adrnih�nt, fordesacturpi-tudirienitciirri pra:dati�ri6s,atqiieimm�dera-tam qiiam fuis niilitib�sl�rgiuntur liccntiarri�nbsp;vt ; .c f' i�i� pliir�s fux c�niurationis fociosnbsp;amp; :nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iriiftfos kabeant. Exp�ndamus ptartef-

c.i. intani pectinix virrt ab anno fuperiori corrafei nt. meminerim�s deniqueexaftid-iiuniab diisamp; Lutcti� (Scaliisiri quibusa��td-ricatevilentvrbibtisfadar�viokhti�amp;acer-i

bitatemt�rihonhxcdmni�funtilldr� ini�fti- j ii�,intemperahtix,crudelitatis,Iibidihis(5:iri-iiiri.it�fp�cimeri.amplifsimiim'qjargument�jnbsp;quod Deiis cdnfult� noftris oc�lts fubiecitjnbsp;Vt rrioneamur amp; coiifideremiis qu�m rtiif�r�nbsp;futura f�t liollr� coditio, fi iUor� domiri�tidninbsp;fubditifirnus? Atinoncad�figna flint ccrtifsi-ma, quibus driinis iuftitix effe Cdntemtoresjnbsp;konorisj �nioris, mifericordixf^prorfusex-fiertest denicphominesadvrianl tyratinideninbsp;pedantes amp; prdp�rifds fe ipfi argiliiht?

Omtiem aiitemift� iurpittidin�religiohis^*^ quidem nomine v�lant amp; tegun t. At qu�narti rumrth.nbsp;t�oteftillorUm�ffereligio, Deiiprri�tusiiltaffl^quot;��quot;'�.,nbsp;diirdlutayitiorilmdmniumliccntiafquxBanlnbsp;tgt;otcftc(reineofurnmilitibuspictas, �quibuS^J^nbsp;vid�as graiiioribusiniiiriis Ecclefiafticos�ffi-^^y

i maiores cdritumelias Sc ruinas templis iti-*^erri, qu�m ab aliis Vrtquan� illat� fu�rint ? Xnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quai-.

Qua:namver� fuit ipforumamp; patrum relig*�� - ,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui toties cum GcrmanixPrincipibus pro�'

** J � . i ftantibnscgerunt , polliciti feprovirilipa�� I ipforum rcfigioni in hoc regno locum datu-ros.vt eosad fu� cauflam adiungerent ? Nonne religionis reformata: hominibusid� qi�'nbsp;I que in muJtis prouinciisfefafturospromift'nbsp;I runt, vteosad bafccturbasconcitandas, qnaSnbsp;tandem Catholicorum Romanorum opsgt;^^nbsp;concitarunt, citi�sacfacili�spellicerent?

I quo matrimonium ambierunt ea condition�� vt in omnibus illius finibus religionis refo�'nbsp;. I mat�libertasenet? Vitxillorumturpitude^nbsp;! licentia, illorumambitio, totah�cquama*^'nbsp;uerfus Principemfuiimmachinatifunt, coH'nbsp;I iuratio, totamp;tantx, quibus vbiquepereO*nbsp;vexamur, miferia:, prxclarifuntiftiusin D�'nbsp;um, inPrincipem, inpatriampietatisfru�lu*nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;amp; teAimonia.

ouot L- Qnbd fi eorum vnus tant�m ad tyranni' dem effet comparatus, quipoffetin nosinii^'nbsp;ihanneta dcre, nontaiitus metus futurus ciTet.

agente oftodecim funt Duces (eo nume�/� turajtt. nihil in omnibus fuislaudibus.amp;titulis.qu�'nbsp;1 bus fucum nobis faciunt, fpeciofius amp; in'�'nbsp;ftrius habenr ) qui ex �quo omnes tantun'nbsp;I dem libi iuris ad huius regni dominatumnbsp;* furpandum arrogant : iique maxima ex pa�'nbsp;t te ab omni fortuna dereli�� , inopcs, fam�'nbsp;J lici. Singulis regia cum fummo imperioh�'nbsp;redirasdiftribuenda. fingulisaul�rcgixfu��'nbsp;pttisafsignandus , amp; vndecupiditatesfibid*'nbsp;� nesque fuas expleant , fuppeditand�m en��nbsp;Quistuiicfuturuscllhuiusregniftatusl� q*-�^nbsp;, familiarum, facultatuin�d� noftrarum ab h�nbsp;VO ra*

voraginibus , qux ab illorum libidinibus amp; � ' nequitiisfecuritasietiamfipermultorumam- i .nbsp;bitioforumviuendi rationi aliadequibuslo- 4nbsp;qiiutifumusmalaamp;incommoda minime co-mitarentur?

lamdudum multis indiciis amp; exp�rimen- ttthart�-tisDeusoftendit gcntem Lotharingiam Gal.

I inquam,qu�vtcrefceret, potcntiorijjcuad�-�quot;� ret.perbonorumpublicationes Gallicamno-

1 bilitatemfacultatibusfuisexhaufitiqu�Prin-tipes noftros de gradu dignitatis pro virili de- J �nouit: quaealiisetiamamplifsimaquxtp mu- I

1 ^^itia amp; ambitio tanta iam inde � primo ipfo- I ��Um in hoc regnum aduentucxtitit. tarn coh-'nbsp;'f�obfcuruminregnivtilitatemftudium,.vt 'nbsp;^exFranciCcus eius nominis primus ( vt zxamp;t frtinnfii

! ^'^errimoiudiciopr�ditus.autdiuinopoti�s Cui, j ^fflatu vaticinans ) pronunciauerit, �c Irbonbsp;' fuos amp; vniuerfuinpopulum GallicumadX*quot;*quot;�-��citas,vtdicitur,amp;adfummasrerumomni-'��hanguftiasab illis redaftum iri. Qui,

i �'5 fu� facinonbus , amp;. rebus � fe ad Jiuius j ^'gni fplendorem Si amplitudinem prxcJar� Inbsp;quas proferre portent, nihilnifidcilla ,

I F^i'entum fuorum in Italian! profe�ione , ?''cpta de regno Neapolitano fibi adfcifcen-, Cxpeditione commemorate nobis pof-lUn, ' .nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I 1 o morjibtle

At quo maxime memorabile d: pr�-'^�'�hfsimum facinus fegefsifleputant, nihil rc vera fuir, qu�mregnidedecusamp;pcr-indeconfequu- Jnbsp;�^nt. familiamdico, qu�nonconquieuit, jnbsp;felicifsimura antea omni� Gallig parti- {

um (latum pcrturbarit, amp;inccndium vbiquC locoriim excirarit, illudq�e toties de intcgro

mutuavifeera diftringere:qu� fola amp; fuit amp; eft ; prouinciarum vexationis, �c vaditatis, totq��nbsp;t vtbiumexcidiicaufla. qu�femperhabuit,

. c�m primum federn amp; domicilium apud nf� ' collocauic, in omnibus Galli�partibusamp;fa�^nbsp;, amp;gangrxna ad earn penitus perdendam fcni'nbsp;perfuit, dign�ne vidcreturamp;idonca, qux'**nbsp;, Gallia dominaretur. fummam�p potcftateiHnbsp;baberet ? Annon Gallia fatis haftenus ab igt;*nbsp;palTa eft? nunquid etiamalia maiora � Deo af'nbsp;gumentaexpe�amus.quibusoftendat.nifipC'nbsp;llemiftam �nollrisfinibuseiiciamus.camnO''nbsp;bis tandem cxitiicaulTamfore?

Qu�d fiadhoc fceptrumtamdiuactafl' toper� expetitum peruenirent,ad illud prof�'nbsp;ft� tyrannicavfurpatione.iniquiscpamp;illegi*}quot;nbsp;misartibus, fiquae vnquamfueruntjperueni'nbsp;rentt c�m amp; populum ad impiam � Rcgefi'�nbsp;defeftionem concitarint, amp;, vimillifadu��'?nbsp;eum in fuam vfque regiam f�pe perfequu*�nbsp;fuerint , ac poftrem� ilium ipfum fcelef^'nbsp;t� iSc perfide trucidandum curauerint. l^*quot;'nbsp;tteutiur� autem in c�lis eft iuris Regum prop**quot;nbsp;Rrf^umfro guator , contumaciaf iftius popularis i**'nbsp;^HgnAtor dex amp; vindex : qui nec probabit, necnbsp;crVz�lt;^tAr. tictur vnquam , vtquisreifux quamuisu**'

� nimx poffefsione deiieiatur: qui hominis�*' � iaminfimicxdeminuharnnonferet.

lis infenfum , Deum illorum vltorem futurum: amp; ob hoc vnummaxim�, qu�dreligio-nis amp; rerum facrarum nomine ad flagitia con -i�liaq�e tam nefaria fufcipienda abufi fuerinc. Si vero illi ad hoc regnumgubernandum Deonbsp;ita fibi infeftoaccedercnt,quid inde regno fu-I turumelfct ? Qu�m fehx fcilicct ca fubditisnbsp;dominatio foret, qu��coniurationed�Prin-cipumlegitimorumcxdcinitium feciflet, amp;nbsp;quam Deus ideo execratus ac dcteftatus fuif-fet ? Qu�d fi eorum dominatys ob tam multanbsp;finifiraque omina qux impendent,nobis ade�nbsp;I eft mctuendus, nihil boni profe/lbgt; quoeanbsp;quadantenus expientur amp; farciantur , quonbsp;etiam illi expetendi videantur ^rorfu; �x-

Opes verb amp; potentiam , quam ad regni defenfionem amp; conferuationem adhibeant,nbsp;nullam prorfus habent : vt nulla etiam cumnbsp;finitimis Regibus amp;populisf�dera, nifi cumfirmAGui-iis, qui ipforum opera faftionihus eidem/''�'/'��'��nbsp;prxd� inhiant , ahoqui eorum ipforum ad-Verfarii future Virtutis bcUi�� aut nihil o-ninino, aut minimum cert� adhuc in iis ex-fitit. Sup�rioribus annis Dux Mayennen-fis copiisregiis lt;Sk coniurationis totius florenbsp;inftruftus, quid prxclarum aut memorabi-le contra tam* paruam hominum manum innbsp;Aquitania�ffccit� quxnamingentis illiuscx-�rcitus fa�inora? quac efteiSa fub eorum du-ftu amp; aufpiciis in fua ilia Dieppana expedi-I fionefuerunt? quanto dedecore amp; probro,nbsp;I quoties ad pugnam amp; manus res venit, pu-, Snandiuefacultas ipCsoblata fuit, totiesean-

�cm reeufarunt ? Illi cert� ad tantum hoc Sficandum diadema idonei non funt, ndbis

vero tam multi tyrannivaldemultiimffl^f**^, en di. Alia i mperia trans mare in Syria iafta�^nbsp;� regtjandilibido cos ita vrit amp; cruciat, eo^�nbsp;ten dant.de � tot tantis�p.quibus nos hucuf*!'^nbsp;diuexariiHt.Iaboribus ac miferiis nos aliqu*''�^nbsp;do conquiefcere Sc paulul�m refpirare finin''

tenuerunt, vt�a� bonoru cau�arn^i^' iungant-.cogitantes ^mala qua. nobis abnbsp;trantis imminet,^ bona quienobisinnbsp;rico /Zquot;' 4 Deo offerunturet�eranda f�nhnbsp;_nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C A E VT XXIIX.

flinfti. Nunc vcr� temporis, quod ab hike turbis effluxit.in tcruallu fatis multa nobis fiibnbsp;iicit,ex quib.tum eoru,qui nos noftrat]; itipernbsp;turbarunt.conliliaconliliorumqjfcopfi. turnnbsp;mukas amp; magnas,quj inde certo nobis impennbsp;dent(nih nobis mature profpiciamus diligen-tcrcpcaueamus) calamitates, plan� co�igerenbsp;pofsimus.Calamitates quid� pro temporisbrenbsp;uitate funt grauifsim�, led eafunt tant� muta-tioii�confufionum'qjhorrendar�principiaamp;nbsp;pr�ludia.quumq; in ea,in quailli nos perduxe-riintfententiac�tumaci�sperftiterimus : nosnbsp;profeftoipfi eins, qu� nos c� totius regni mu-tationecirc�uenietamp;implicabit,ruin�admi-niftri effefti ftieriinus: vt ne id quid�, quod v-n� miferis fupereft,nob)seoricedatur,ingemi-feendi amp;conquerendi facultas, c� nos ipii vl-tr�perireitavoluerimus.Nuncigiturqu�ad-hiic remedio eftlocus per e� quem Deus nobisnbsp;largitur Reg�, qui hoc omnino conlfituit, no-bisqjfua iplius fpontefpoponditfeviasacrationes qu�cunq; excogitaripoterunt, optiraasnbsp;perfequutur�.vtfatisnobis omnibus faciat,amp;nbsp;�anftoConciliolibcracpcomitior�conuocati-one ordin�pacemlj; vbiq;rcftituat:ncampli�snbsp;contranosipfospertinaciterpugnacitcriijcer-temus,fedadnosredeamus, mentem ift� mu-temii8,amp; del�ircicndafeliciillaomnifi ordinnnbsp;interfe c�ncordiafcdiil� ferioep cogitemus.

Qui hifee turbis vi�ad rer�mutation� facerc Religitnit Voluerunt,religionis vel� nollris oculisobie-cerunt�llud fatis fci�tes nulla alia re magisnosnbsp;tangi, noslp hoc mctuafFc�los, facil�sad eor�nbsp;arbitri�conformaripolTe.Ver�naillaregn�dinbsp;qupiditas,qu� religionis fimulatione t�diu te-xcrunt,i�tand� omnib. patefaftaell: illifeipfinbsp;tand� aperuerunt. Nemo efttamobtufaocu

|zS PONTROVERS, pAItlC� ipruniacie , qui, dum feruitqtis Jaqu�i tlO^nbsp;bistenduntur, v�rbanobis data, nosqueinS�nbsp;pi tant�m rerum fpecie ac vanis rerum pr^�nbsp;icxtibus ip fraudent maxipiam impulip? �*nbsp;ponvideatacperfpiciat: nemo ctiamitabCquot;nbsp;besamp;rudis, qui, dumconiurati regnumdil'nbsp;fecant, vcillwdextrancistradant, induftione?nbsp;verborum blanditias, quas noftrisauribnsnbsp;atque qnimis ad fenfus duntaxat noftrosoblt;nbsp;tundcndos ipftillarunt, (non aliter qu�m �6'nbsp;pi folet in iis quorum nteinbra ferro fccandanbsp;funt ) adhibitas fuiffe non facil� intclligat.nbsp;b.othapngi, Sabaudus, Hifpanus, viam pa-tentemhabent; nosfpoliationi expofiti, noSnbsp;nouisdominis defliqati fumu?, Cum vet*�nbsp;flexneceflchabeatqmnes fuasf�deratorum-quevicinorum opesacyites ad retundendosnbsp;impiornm ilippum cpnatus cpnferre : hotnbsp;qupque neceffe �ft, vt maxiniis calamitatibusnbsp;perumip cpnfufionibusobruti atqucoppre�inbsp;m ifer�copcidamus.

Religionis zelus pr�clara quidem res eftgt; . �i qu� pr� c�teris pmnibusftudiispenitifsim^

jRfligi�ifit

qtta- -i-n s � - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j-.,...........

l�tjjii de-. in animis npftri� infix� �fle lt;Jcbet: fed zC-

lus ille cumfcientia, hp� eftgt; cum�aufl� �olt; gnitione �c certa voluntatis Dei inqml�tio'nbsp;ne coniun�ps efle debet : nec decet nos it^nbsp;V��ordesefleiS� ftupidosvtdolisdecipi, atcpnbsp;vanisinduftionihusamp;fimulationibus aufe^'nbsp;ri nos patiamur. fi enim zelus fuent prudenti?nbsp;inanis.quQmaior crit.eo d�t�rior�sac perni'nbsp;�iofiorcs effeftusproducer. Religionis zeluSnbsp;ludsis mt peru�rforum confiliorunt caufl^nbsp;fuit.quapin �xtremamtandem, inquahodi*nbsp;affli�li ia�ent, ruinant eos copiecit. Ille ip*^nbsp;zelus eIl,quieffe�itYtEuangeliipr�di�qtioiiii�nbsp;opP�'

D.enim Paulus ita de iis loquitur.rfjZflr detpfis Rom.jo, fos zelum D(t habere,fedn� ex notitia. Deindenbsp;g�nteseodemfux religionis (quam � mukisnbsp;fxculis fibi per maniis � maioribustraditamnbsp;habebant ) zelo dudi bellum cum Chriftianisnbsp;per trecentosannos geflerunt, atrp cum omninbsp;tormentorumamp;cruciatuum genere illorumnbsp;fanguinem immaniCfim� effuderunt. quem-Sdmodum etia ChriftusinEuangelio idprx-dixcrat his verbis : Veniet tempm ijuum quiftjuii loan.��.nbsp;pucidarit ves,purabitfe cultumDeQpruefiare.ciuod zehupnenbsp;fi zelus fine notitia, ntaximorum Temper ma-lorum in religionc cauffa fuit ; p�ffim us �tiamnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�

innegotiispublicisconfiliariusfuit. Ifte zelus ludxis olimi perfuafit neNahuchodonozorisnbsp;imperiofefubmitterent, quod efl'et Paganusnbsp;amp;incircun�ifus;quanquam Deus illis p�r Pronbsp;phetas fuos �dixiflet banc fuam cfie volunta-tem.vtillifefubmittcr�nt, Pofteactiam idemnbsp;zelus ad bellum aduerfus Romanos, quibusnbsp;eosDeusfubiecerat, gerendumimpulit: etf�nbsp;Chriftus per quofdam legatos ad fe miflbs eosnbsp;docuifTetreddendum efle Cxfari, quod effetnbsp;C�faris : quod confilium ab Apoftolis deindenbsp;repetitumapudeosfuerat. Primo autem fe-eundoqiie zelus illetoti ludaicofiatuiperni-ciem amp; exitium attulit.

H.�c amp; alia eiufmodi exempla nos fatis do^ Ptruerfu� cent, quumde zelo in Religionem oftendenT covturatonbsp;domonemur, prudentiam non medio�rem ��wc�/��.

JJO CONIROVlRS. �ALIIC. requiri.nc id nomen nobis imponac. Extri-nei, vt nos ad arma contra Reges noftros ca- :nbsp;piendaimpellercnt, diftitarunt religioni Ca-rnbsp;tholic� intcritum imminere. At noftrum tuticnbsp;crat rei vcritatem accurati�s exquirere, ac pri*nbsp;denter confiderare qiiamobrem verba ha:c abnbsp;iis fi�rent, c�m paululum religionisin tota ,nbsp;corum viucndirationeapparcret. videndiirH |nbsp;crat an Deus prxciperet � fuo Regedeficerc�nbsp;quxcuncp tandem caufiaobtcndipoffit. cogi-tanda ctiam inccndi) ,�quod in toto regno ex-citarc cogitabant, incommoda detrimentalnbsp;qi�c maxima. Nihil horum faftum fuit, fednbsp;arma contra Regem fumta funt, ciuesftatinanbsp;fefemutuo trucidarunt: iftaquc defcftio, amp;nbsp;belli tam crudelisac nefarij fufcipiendicon-;nbsp;iuratio, Catholica: Religionis zelus neminar*nbsp;c�pit. Equidem zelumelTefatcorratfcien-ti� amp; prudentia: expertem t quem videlicetnbsp;ientimuseademi.im cfFeda gignere, cafderttnbsp;etiam vires habere, quas apud alios habuit ; denbsp;quiproculdubio eandemin nos ruinam iniie-het.quamin eos olim inuexit. Nam qu� ratio�nbsp;yerafan�.proferri potuit, quamobrem Rc*nbsp;demortuus in vllam de Catholica religion�nbsp;tolJcndafufpicionemvcnifieputandus fit fl�nbsp;quam etiam hicipfe, qui iamregnat, quaavnbsp;uis Religioncm Romanamnonampleftatiir�nbsp;ciimdoceriverbodiuinopoftulet, leqiiefati'nbsp;flo Concilio ceflurum lt;Sc morem gefturtiHtnbsp;promittat? Cui tandem minimam religioni�nbsp;caufia.conqucrcndi occafionem d�dit ? Niin�nbsp;ergo tam multac, quas ob zelum iftum coO'nbsp;citauimus.quafque nos curidi experimur m*'nbsp;feriatjtotidemfunt nobis admonitioncs

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pofitA

propof�tx, vtremdiligenciiis qii�mant�pon-dercmiis, amp; pfopriis ed�fti malis prins rcfi-pifcamus, qu�m Ipcs omnis refipifcendino-bis auferarur. Reperiem�fne Dei zclum in vl-lis maiorem vnqiiam fiiifle.qu�minApofto-lisamp;inipfoetiamChrifto? lllever�zcliis fe-- citne vt minimam contumaci� adiierfiisPrin-cipes qitanquam Paganos amp; infideles fpcciem ant opinionem prxbuerint ? Annon contr�nbsp;Chrirtianis ver� Religionis amantifl�mis pra:nbsp;ceperunt, vt iis par�rent ? N nnquid in tota vc-teri Ecclefia, quum Imperatores amp; corumnbsp;confiliarij atqueadminiftriomnesinprouin-ciis infeftiffimi Chriftianorum hoftes eranr,nbsp;perfequutorefqiie crudeliffimi, vllus vfquamnbsp;extitit.qui religionis ergo quidquam commo-uerit? Nunquid religio eft, incenfionevrbes,nbsp;internecioneciues, direptionibusagros, va-ftitatc regnum totum euertere amp; perdere,fratrum adco fuorumfanguinem effundere, at-qucPrincipcslegitimosgradu moucrc, vtiisnbsp;extern! fubftituantur? N unquid zelus eft.per-niciem impendentemvidere, dcineamfcfuanbsp;ipfius fponte coniicere cum manifeftx defe-�ionis pertinacia,poti�s qu�m pacis vias veile perfequi, per quas quicquid de omniumnbsp;felicift�mi imperij partium , atque ade� Catholic� religionis in priftinum ftatum reftitu-tione expeftari fperarique poteft, confequinbsp;poHimus ? Quin potius zeliiftiusvelum, quonbsp;nobis fim ulatores ifti oeulos obduxerunt, dc-trahamus amp; in caulT� cognitionem venia-naus: tunc verb facil�perfpiciemus, quantum mali fub hoc nomine amp; prxtextu nobisnbsp;comparctur.

Quumnobiles, qui adcxtraneorumratio-tmadnttt contra fuum amp; legitimum Regem fead-lestoain- �unxcrunc.iniftaconiurationepermanebunt' profe�to honorem fibi � maioribus reli-quot; itum.prxclaramque illam fummxerga fuurnnbsp;P^�ncipem fidelitatis, qua apudomnescele-�tautnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuerint, famam amittent : atque ad lege*

regni conftituendi pr�cipuas,feu,vt vocamus, fundamentales, (quasmaiores tam fapicntefnbsp;�ondiderunt, amp; conditas tam conftanter reti-nuerunt) euertendasamp;antiquandas confen-fumoperamqucfuamconfcrent: iidem gen-tem peregrinaad thronum regium, ad queinnbsp;patres accedere earn nunquam pafii funt, eue-bent;ipfifeiis,quos noftri olim fibi fubiece-runt, vltr� fubiicient � dcniquchoftibus amp; re-gnumdcpatriamtradent, pro cuius libertatenbsp;centies, fi potuilTet fieri, fanguincm profudif-fent, Eorum patres, fiPrincepsquifpiam ad-uerfus Regem fuum iniufti aliquid moliretur�nbsp;adeum defendendum magna alacritatedc fide accurrebant.parati iniurias illifadasarmisnbsp;profcqui aduerfus quemlibetamp; Papas ctiatnnbsp;ipfos : hi verb cum hortibusctiam faeiuntlt;S�nbsp;ftant , vt Regibus fuisfceptrum amp;diadem�nbsp;fuum eripiant. Gratiam amp; opes quxrunt. acnbsp;amplior�fne confequuturos fe putan t ex pere-grinisiftis,qu�m ex Principe fui fanguinis, e-iufdemfccumnobilitatis amp; (lirpis Regix illo-rum, qui auos ipforum fic amarunt, totcjj ho'nbsp;noribusacpriuilegiis ornarunt amp; cumularfu 'nbsp;Non praeuidcntfuturamrerum omnium mu*nbsp;tationem , quam Principis inutatio adferet-Numputantfeantcceflurosilhusnationisho'nbsp;mines,cui fummam poteftatcm dare �on�tuf^nbsp;Hic igitur amp; inaiorum memory, amp; hoflo*^nbsp;qiiei^

quemtanti fempcrfeccriint, amp; libertatis publica: amor, amp; fortun�acdignitatispriuat� ftudium curatp ad fanius fan�tiusljj contiliumnbsp;amplc�endumcosinuitant, fimod�ijfunt,nbsp;qui vel faperc vel rcfipifcerealiquando pof-nnt, Oppidani Ecclcfiafticicjjvniucrfi pof-funtetiam fatisprofpiccrc pcricula, in qux fenbsp;ipfi coniiciant. Totum boe bcllum Rcgi in-fertur.ac pfoinde Deo ipfi qui cum ad rcgnuirtnbsp;vocauit. Rexautem ingenio cft miti,amp;� vin-diftaabhorrenti: vtqtiicunq; fe�coniuratio-ne ad illius cauflam referent, humanitatem d�nbsp;clementiam ab illo fummam fibi vcr� pollicc-ripof��nt. Deus tarnen gladium illi tradidir,nbsp;quo fupplicium de fcclcratis fumat. Qui cumnbsp;hoflibus de eripienda illi corona regia peftinanbsp;ci�s confpirabit, cogitet banc efle omniumnbsp;grauiffimam qu� illi fieri poffitiniuriam. neenbsp;dubium tarnen, q uin Deus inuitis etiam amp; rc-pugnantibus hoftibus, eum in regno confti-tuat.Tunc ver�annon valdecftmetuendum,nbsp;Vttammagnanimusgencrofuscp Princepsiu-ftiffimo dolore accenfus iramfuamincontu.�nbsp;tnacesilloseffundat.eosqivlcifcatur?

Rebus igitur omnibus diligenter confide-ratis hoe vnumfaluberrimum omnium con-filium videtur.vt vno omnium ordinum con* fenfu, pialp confpirationc Regis domination!nbsp;fubiiciamur.qucrnadmodum Deus rtobisprxnbsp;cipit.regni leges ftatuunt, maiofum noftro-rum fidelitas nobisad id exemplo eft, amp; cala-mitates.qu� cert� impendent fialitcr agamus,nbsp;i'osetiam cogunt. Annon illud prauum homi-�umconfiliumingratufquc animus videtur,nbsp;quum Deusincorum miferiisamp;vexationibusnbsp;pro fua fingulari gratujtaq; bc�iignitate, cala-mitofi

CONTROVBRS. GALLIC. mitoG illorum ftatus mifericordia comniotu�nbsp;liheratores, riiinarumq�e inftauratorcsipGsnbsp;fufeitat: Iiuicpi� Dei voluntatife opponerc,nbsp;amp;omniapro viribus moliri ad eos opprimen-dos,quorum auftoritateamp;prsGdio G rareant,nbsp;ab hifcctot tantisep calamitatibusoppriman-Genef J7.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pereant necefle cft ?Deus lacobiPatriar-

� cb� t�pore conftituerat ing�tem terrae famem inferre, perquam Patriarch�illi.ipGufq�efa-miliae extrema rer� adviftumneceflariarumnbsp;inopiaimmineret, Ver�mDeus, quoeftinnbsp;fuosamoreamp;beneuolentia , liberatorein innbsp;iPlipbm.nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tempus illis de�gnat, nempe lofephum,

illudtp iJlifignificatperfomniaquxeideniIo-fepboimmittit.vtabeo expoGtafuere. Quid lacobifilijlofephiilliusfratresfaciunt? inue-terata quadam inuidia du�lilofcpbumfuuntnbsp;fratrem necare conftituunt : quoderat fuafenbsp;ipontefub�dioamp;falute, quam Deus ipGspa-rabat, priuare veile. Atqucprimomidexcni-plumefto. Deinde populusIfra�liticuSjC�ninbsp;ageretin Aegypto, crudcliflimaferuituteve-xatus fuit; ac, uiGDeuspr�fentem illi opentnbsp;tuliffet, tantum fan� onus fuftinere diuti�snonbsp;potuiflet. Deusautem Mofen libcratoreniiPnbsp;liexcitat, qui adeumvenit, exillimanseuinnbsp;intelledurum veile Deum per manumfuamnbsp;illi lalutemdare, vt D.Stephanus totam hancnbsp;hiftoriam Aftorum Apoftolicorum libro ex-ponit.Quidveropopulusilleingratus, amp;fusnbsp;ipGusfalutishoftisagit? Mofen abnegatiScpla--nereeufat : Q�/ire,inquiens,PrzBr/pe??zlt;irl�--dicemconflituhi Ilium itaque eiicit,cogitquCnbsp;XL.annos exfulare. Illudautem eratprovi-rili paree beneGcium i�bi � Deo oblatum afper*nbsp;�ari, �efu�eipfiusliberatiQniobftare, Saulisnbsp;pri-

primi IfraCliticipopuli Regis tempore maxi-ni� calamitates cxtiterunt, regnnmque ini-qua Saulis ipfius gubernationcvaldepertur-batum corruptumqiie fuit. Tandem Saul pr�lio cum Philiftacis commiflb viftus defi-deratufque fuit t vndeparum abfuit quinpo-pulus in Philift�orum ditionempoteftatem-que redigcretur. At Deus profuabonitatenbsp;tantis minis prouideratfufcitatoRegeDaui^^^�'^�nbsp;de, per querneum � Philift�orum manibusnbsp;vindicareacliberare, regni morbis mederi*nbsp;cultum fuum pio conuenientiq�e ordine fta-bilire, imperij fines long� lateqiie propagate,nbsp;amp; populum fub cius dominationc omni exnbsp;parte bcatiffimumcfficercconftituerat. Quo-modoautemingratus ifte populus fe gerit?nbsp;Plerique omnes vnatant�m tribu excepta denbsp;belle Dauidiinferendo confiliumcapiunt, amp;nbsp;totis viribus adhibitis impediendo, nc re-gnumilliusconftituerctur ; id quod nihil a-liud crat, qu�m in fui ipforum pcrniciemnbsp;coniurare, ingrateque felicitatem illam rc-fpuere, quam Deus ipfis parauerat. Antea ludic.�,nbsp;eiiam ludicum temporibus aliud mali huiu-fee confilij exemplum infignefuit. Populusnbsp;illc Madianitis miferrim� mancipatus erat.nbsp;�eus veto pro confueta fuabenignitatecumnbsp;miferatus eft ac Gedeonem libcratoremnbsp;ipfis fufeitauit, cuius opera res pr�claras pla-heqfie admirabilia facinora in populi fui fa-lutem edere dccreuerat. Quid hie populus? In animum fuum inducit Gedconernnbsp;ina religionc alienum effe , amp;. inconfide-quodam zelo ob nefcio quas affl �tasnbsp;ftaftafq�e ftatuas permotus Gedeonem fi-bi tradipoftulat, de quo fuppliciurafumeret.

Si ver� id fa�t� ita fuiflet; verifiinilc erat eu'i' Madianitarum iiigum nunquam exciiirun''^nbsp;fuine.c�m fiiam fibiipfifaluteminuidiflet.a''nbsp;que crip�iflet. Arque ilia erant praua confi'nbsp;�egeni � �a.qux � Diabolo publicx falutis boftepopi'quot;nbsp;Dtthbtr� l�illi fine dubio dabantur. At idemonir�*quot;nbsp;tortm da- HO eft de iniquiffinia ifta quam bodie pkriq'��nbsp;pcrtirtacilnm� reiient fententi� cenfenduf�'nbsp;Haaditrr.^ Rcgnibuiufcc ftatus multismodisamp; iam�^^'nbsp;d�m quidem corruptifl�mus eft ac deprau^'nbsp;tif�musjatqueoptimodclapi�ntifl�m� aliq^*�nbsp;Principe nobis peropiis eft,qui eum curer,nbsp;net,acreftituar. Illiushoftesinccndiilm io^^nbsp;excitarunt,quod noslp omnes noftraqj om�'nbsp;pen� conficit ^abfumih Extranei de n�l�!nbsp;fibi fubiieiendis r�ti cogitant,ita vt regn0 v�*'nbsp;uerfo extremum ( nifi Deus noftri mif�reat'�^'nbsp;amp; breuiliberator�ac vindicem nobis imp^^^nbsp;tiat) naufragium impendere yideatiir.ld vc^nbsp;Deus agit quum Regem,qui noftri curam t��^nbsp;lam'cp fufeipiat, prxftantiflimis animi corp��nbsp;risijt dotib�sac virtutibus � le inftrudumnbsp;bis offert � neenon vnum pra�abisomniPnbsp;long�digniffimumelfe, quires noftrasla^�nbsp;feentes , amp;pen� affliiftaserigat.regnumlp^^nbsp;tum in pfiftinam dignitatem ac felicitatenquot;*[nbsp;ftituat.inultismagnisijjargumencis conlir'��-,nbsp;amp;docet, Nonnulli tarne iilpnon pa�cieit�Mnbsp;qui fe illi opponartt, petanttp ab illo, vt olj��^nbsp;M ofc,0�� te nobis ludiceni Prinespem

Hoc vnum eorum confiliumeft, qualef j.^, quorundam ex populo Ifraelitico fa�l*^|.(,nbsp;rum fuit, modts amp; viribus omnibus obH^jjnbsp;hcDauidfibidominetur. Diiftitant, qu� ,|i)nbsp;Gedeone quondam , eumnoneandeiH^ iiJnbsp;teliquo populo religionem pf�fitcri�

vcr�H�c eft aliud,nifi illud ipfutn (quod olim Ifraeliticipopulifuit) fux ipforii fakitiquamnbsp;t)cus parat amp; offert, interccdendi confilium?nbsp;Sed nos e� cxciores amp;. ingratiores fumus,nbsp;quod lt;Sc Gedeonis, amp; alioruni yocatio nonnbsp;itaomnibuscognitaamp;explorataerat, vtho-dic nobis liquido conftat, �amp; extra omneninbsp;controucrfiam p�fitum eft.hunc � Deo ad re-gni adminiftrationem vocatum,amp; Principeninbsp;nobispr�feO-um fuific ex iis legibus,quas ipfenbsp;in hoc regno conftituit. Quemadmodumnbsp;autem, quantumuis populus ille prauis indu-ftus confiliisconatusfit pro virili.quo minusnbsp;fui illi liberatores conftituerentur.impedire.nbsp;Deus tarnen eosre vera conftituit, amp; eofuninbsp;fide atque opera qiixcunquedeftinaucratjef�nbsp;fecit; fic nobis quoquefperandumeft, euriinbsp;dem quo corifidimus Dcum,indighitates ini-quitatefqiienoftrasfuafingulari bonitate vincenten! i idem plan� d� Koc Rege noftro �ff�-fturum.Et probi quid�m piftp viri tot mifcriisnbsp;acpericulisdefunCti, curri fummogaudiodcnbsp;Ixtitiaidfpe�cabuntt alijv�rb, quiinnefari�nbsp;ifta cohiuratione obftinato animo perman-ferint, illudquoqueipfum fortaffe, fedcuninbsp;�edecore amp; probro fuo maximo videbunt.

iu�urandum conuiratis dt�um impedirenon po�e quin ab eo difiedatur, vt Regis Impe~nbsp;fiopareamus.

Efmuiti eorum quihadenus � Regis ho-ftibus fteterunt, ea qux diximus fatis qui-vident,amp; huius temporis calamitat�if Y ��pW;

d�plorant; fed prx iiirifiurandi.ad quod icon iuratis adafti Punt, fcriipulo, amp;. faftionis Ca-tholicorumf�dcratorum, quibusmutuo pronbsp;miflb deuindi funt.deferendaf metu, ei adliucnbsp;caulTae adh�refcunt. Quod cum ita fit.eiulmonbsp;dietiam horainibusl�tisfaccrc cogor , ante-quam finem dicendi faciam.vt tota h�c fit fub-litrA/nett- Jata controuerfia. Suisquidemftarepromif-tatfUAte- �g fidemdatampr�ftarcpr�clarum amp;Iau-nm(erMMnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;atquconinesvtinam qui de fidefa-

ftiofisdataloquuntur, fidem inaliisquoquC rebus omnibus diligcntiflim� fcruarent, ve*nbsp;rumfacramentanccrcft� fempcr fiunt, necnbsp;flint etia ciufmodi vtprxftari debeant. Quiimnbsp;Dei metu adhibito ad public� rcifalutem�nbsp;proximorumvtilitatcm fiunt, eaver�ctiantnbsp;cumpriuato detrimento coniunda, feruandanbsp;Pfal.15. funt, vt Pfalmographusait. AtfiDeoaduef-lantur, fipublic�reiperniciofafunt, fi cumnbsp;bonis moribus amp; cum caritate pugnant, innbsp;iis cert� faciendisgrauiterpeccatum eft: l�dnbsp;graui�s mult�peccabitur, fi caconferuare�nbsp;Indic.II. effieere velimus. Tale fuitillud votum cuife-Matth.Kj-. felephthes obftrinxit: taleilludHerodisiuf-i u ra n d u m; talis illor um X L, a d u erfu s D, Pa u-lum captiuum coniuratio: talcs amp; Hl�, qua�nbsp;� l�ditiofis viris contra Principeslegitimos�nbsp;imperia iureiurando conflatas fuifielegimu�.nbsp;confpirationcs fucrunt. At Gallica fa�io tali�nbsp;omninoeft, amp; magis profefto deteftanda,nbsp;qu�m alia quxcimque amea vnquam ra�t�nbsp;fuerit.

Fafigt;o *- Primum omnis faiSioquocunquetandem oomine velctur, quarcgnumimperi�mvea*nbsp;^ernicttja. liquodin diuerfaspartesdiftrahitur.regni i n�nbsp;periiqiic illius prjfemifl�ma eft peftis, i�nbsp;eo to^*

�otolercturamp;alatur. Etenim Rcfpublic�.re-8na, amp; alia inter homines conftituta imperia, lunt plurimarum familiarum fimul coniun-ftarumc�rus, vtfintvna vclutifamiJia, aucnbsp;Vnum corpusiifdcm legibus, confilijs, admi-piftratione, vitafp conlians. Quandiu autetnnbsp;gt;nuiolatam hanc concordiamferuant, raronbsp;admodum detrimenti aliquid acciperc folen t.nbsp;atquumdifcidiislocitseft, hiqucadhanc,il-b ad illam caufl�m fe adiungunt, regniinte-titus ac difsipatio mox confcquatur neceflcnbsp;eft.Vt ChriftusinEuangclio: Om�e,inquir, MattLia.'nbsp;'^tgnumtfifcidcnsadmrfus fe(i, vafiatur: omnitnbsp;aut domus difddens aduerfus (eipfiim, no�abtt,nbsp;Idenim perinde fc habet, ac li vniuseiiifdem-Jpie corporis membra aduerfus fe mutuo con*nbsp;�urarent : vt fapiens ille Romanns apiid pie- Mi'nrniusnbsp;bcm, qu� � reliquis ordinibus itafecefferat, Agrippa,nbsp;alii.]uando difleruifie dicitur. eodem fe modo habet sdificiura, quum illiusftruCluralt;amp;nbsp;compages male coh�rens hiat, difiungitur,nbsp;vitiumqiie facit, eademeft diflenfionisinfa-niilia inter fratres conflat�ratio. Experien..nbsp;tia perp�tua id adeo comprobari videmus, vcnbsp;stnpliori probatione minim� fit opus: certifi�-tnumilJudcftatque exploratiflimum imperijnbsp;axioma: fatis hodie experimur, in quern fia-turn delapfiinde fimus. In Gallianoftralo,.^'*-^^* A*nbsp;anne Rege abfente,Stephani cuiufd� Marcellinbsp;tumMercator�prxfefti c�fiiiis�carcibus tale^*^quot;nbsp;quippiam fieri c�pt�eft�vndc maxim� calaminbsp;tatesc�fequutxflint, amp; qux fine dubio perni-ci�regnoattuliflcnt extrema, fi diuturniorcsnbsp;aliquanto fuifient.Regis Ludouici XI. teporenbsp;�Iterius etiamfaftionis fundam�ca iaftalunt-

fed Regis illiusprudcntiaopprefTa fuit. Quod finoftn Regesidi coniurationimatur� qiiotpnbsp;prouidiflent, no tantum inde mali accidiflep*nbsp;fed tarditatis amp; negligentia; fu� culpam capJ'nbsp;tispcenaluerunt. Qiianquam igitur in hac qo?nbsp;hodic furitconiurationehoc vniim, (exter'Snbsp;iamnonconfideratis) malum duntaxat inef-fet.quod per earn populo difeidiis diftrafto al'nbsp;terinalteriuspernicicm impie crudeliffimei�nbsp;confpiret� atque dilTenfionesibi concitentuGnbsp;vbi furama debetcfleanimorumamp;volunta'nbsp;turnconfenfio : id profefto perfeflagitiofun*nbsp;acnefariumeftjquipperegnofurteftum.amp;pu-blicx tranquillitati vtilitaticjj exitiofu m ;ideo�nbsp;que continuo derelinqu�dum �c fugienduifl�nbsp;tanquam ceftiflimacommunitatis amp;. focieta-tishuman�peftis.

TaQi� cur Ver�m vt huius, qux iamin Gallia fjeuit� amp; ^uor- faiftiohis incommoda diligenti�s expendan-/uniaCut- tur.ea�prima fui originerepetenda cft,amp;eiusnbsp;�umota, auftoresconfiderandi. Qui primi fa�lionemnbsp;iftaminftituerunt, qui earn redintegrarunt,nbsp;ac poftea femper aluerunt amp; corroborariint,nbsp;fu�re.vt cuique noftr�m compertum eft.Gubnbsp;fij; hoc eft.iftafa�lio propriumeft eorum, quinbsp;nos femper turbarunt amp; vexarunt.opus.Con-filium igiturab extraneispriuata rc permotis.nbsp;amp;multorumbellorum , maximarumqj cala-mitatumauftoribus profe�lum , in regnumnbsp;admitti fine ipfius detrimento maximo nonnbsp;potuit. Scopus autem is fuit, quem tempu*nbsp;poftremonobispatefecit, nimirumvt per ci-uium difcordiam , ad fuasiamdiu conceptasnbsp;de regno vfurpando fpes viam pararenuvtpo-pulum contra Regem concitarent � vtipfif^'nbsp;ftionis duceseligerentur, atquepaulatim,

quafigradibiis quibiifdam ad dominationcm eueherentur, H�c propri� faftionis iftius ori-goelbh�cauflx. Nee ea aliter nominaripoteft,nbsp;qu�tn coniuratio, amp; bellum fub fpeciofis no-l�iinibus Regiregnocptotic�mindidum.tumnbsp;illatum.

Huius fa�lionis modus amp; forma iam ab ini-tioin fubfignatis, iureqiieiurando confirma-tis articulis tam. horrenda fuit amp; atrox.vt nul-la atrocior coniuratio vnquam vifa fuerit, Prim�m quidem dicebatur �ontra R�ligiofosnbsp;fieri; fed reipfa prxeipiebatur, vt fuum quif-que propinquumamp;vicinumadineundamc-iufdem confilij focictatem follicitarebqui verb id detreftarent, omni violcntixamp;iniurixnbsp;turn illi ipfi, turn eorum coniugesac liberi ob-iicerentur citra vllam v�l s�iatis vel fexus, velnbsp;fanguinis amp; cognationis delcftum ac diferi-mcn. Vt primo mandato�faftionis principi-bus dato,arma in quemlibet, nulla omnino il-lius rei vel perfonx ratione habita caperentur.nbsp;Vtbonaeor�,quieand�cauflamnon fufeipe-r�t,autad neceflarios belli fumtusadhiberen-tur,aut in eor�.qui officia bellica prxftitiflent,nbsp;pr�miis infumcrentur. Vt totaetiam eorumnbsp;fupellcx, amp; alia eius generis omnia prxdx ex-ponerentur. Nulla verb ncc legis neciuris.necnbsp;Regis velmentiofiebat, velhabebatur ratio,nbsp;nulla item calamitatum amp; ruinarum,qu� connbsp;fcquuturxeflent, nulla familiarum.vrbium,nbsp;toti�fque patrix vexationis amp; vaftitatis com-niiferatioeratcxdes, incendia,profcriptioncsnbsp;atque direptiones fpeftabantur tant�m amp; fpc-rabantur.Atqueimpixamp;ncfarix iftius coniu-rat'.onis ordo formaque hxcfuit, vt adhucnbsp;ex iis, lt;jux in lingulis prouinciis obfignatanbsp;Y J funt.

J4Z eoKTROV�lJ. CAttlC� funt,perfpicipoteft. Poftc�ver�ftilusA of�-tio mollita quidem nonnihiltemperataip fuit:nbsp;at con{�liaamp; mens, nihil, fempcrcnimeadcirtnbsp;rcs fuit, iidem c�fpirationis duccs,a�cp iidem�nbsp;qui fuerant initio,fines.

Qu�d fi dcconfilio aiiquo quale fit.iuftutn-conjufltuf neamp; vtile, ancontr�.exeiuseffe�isiudicarC tnnexirtt ftatuere oportef. licet omncs totius oibi�nbsp;i�i con/H-nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;euoluantur, nullum tarnen repcrie-

tiir confiiium quod maiorcm vnquam liccn-� tiam, maiorem legum contemtionem, maio'nbsp;rem vaftitatcm.direptionem , violentiani�nbsp;crudelitatem attulerit, quodqiic grauiof�*nbsp;calamitates amp; cladesimpendcntesoftenderit�nbsp;quam impia hxc amp; nefaria coniuratio taUinbsp;breui temporis fpatioattulit, vtlatis fuperqd*nbsp;iamdudum experimur.Tandemarma contrsnbsp;Regem ipfum captafunt, populus in fefc mu-tu�nonconfpirauittantum,fed ctiamomo*nbsp;reuerentia,legibus, maiorum fuorumfidcli'nbsp;t�te amp; honore atq; obferuantia folutum fe pi*'nbsp;tauit,ad bellum Regi fuo amp; libellis famofis,nbsp;eperta violentia, amp;omnicontumelilt;e gener�nbsp;inferendum�neqjid fol�m, fed vitam etiaU*nbsp;illi ipfi auferendam. Omniadirepta, incenft�nbsp;trucidata,vaftata,peruerfa,8uerfafunt.E�de'nbsp;niquefurorisamp;infanixventum cft.vtHifp�'nbsp;nus � coniuratis ad regnum vocetur,quo vn*'nbsp;uerfi in miferrimam feruitutem nos potin*nbsp;induamus, qu�mdeconcordixfub Regis in�*nbsp;perioreconciliationecogitemus.En prxcl�f*nbsp;huiusconiurationis eife�a. en qu�abillaf�'nbsp;daftiiamfumus.

lur, fed contr� manifeftifl�mus Dei amp; ordinis abeo conftitiiti contemtus, furor omni rationib bumanitati contrarius, omnia dcnicjj adnbsp;ruinam amp; interitum fpeftantiaineaamp;infuntnbsp;�Scextant.fceieratifl�m�igituromni�qu�vn-qu� fuerunt h.tc eft coniuratiotcuius ideo duces amp; auftores iuftiffimasinor/bn�ipforumnbsp;confpe�f up�nashorrendo fan� modo dare i�nbsp;c�perunt.Deusf[j no prius defiftet,qu�m t�txnbsp;impietatis vltionem iufto fucritiudicio perfe-quutus;c�mimpiaeiufmodifacinoranunqu�nbsp;inultarelinquercfoleat.Hasc quid� fa�io tumnbsp;fanfta nuncupata.t� religionis eti�fpecie amp; funbsp;coadumbratafuit: fed c�mhocfa�tionis nomen mal�apud plerofcp audiret.confenfionis,nbsp;au t (vt vuJgo) facr� vnionis vocabulum fub-ftitutueft.Vernmamp;pr�Btextus amp;fimulationcsnbsp;omnes tanti no funt,qu�ti effe�ta qu� vid�tur,nbsp;Illiipfiauftores aliismodisturbare prouin-cias conatifunt. In primo illo, quo fui con�lijnbsp;rationemedideruntlibello.de Religionc, vtnbsp;iam alibi � me dift� eft,nullum plan� verbum,nbsp;iamautemfatis videtur, quo eoriim confilianbsp;fpectent. Nonnuncprim�m.fedanteafsepe oeciptuntnbsp;coniurationesc�traPrincipes bimperiacon- ffenertUinbsp;flat�, lub hoc zeli .fanftitatis amp; religionis nomme nefarios tandem horribilestp exitus ha-bucrunt.lnciderammod�inearum confpira-tion�, quat quondam in hoc regno init� lunt,nbsp;mentionem ; at faftum id femper fuit fub hocnbsp;ipfo phratriae, hoc eft facri Ibdalitij nomi..

llla Marc�lli coniuratio , qu� tot cashes, tot etiampcrturbationcsamp;confufiones � Luteti�peperit, fub Diux virginis fodalita-^sfpccie tumeonflata, turn ad finemaddu fadaUt^i.nbsp;fuit. Tantumq�eabcft vt coniuratio hinc

^?4 �ONTROVERS. GALLIC, exciifationem aliquam habeat, vt hoc maxj;nbsp;m� illam deteftabiliorem faciat.quod Dei nofnbsp;men inca interc�d�t, amp; ad conhliatam impi*nbsp;perniciofaq�e tegenda flagitios� adhibea-tur.

faft�9 ha fe omnino habeat, to nullumerttamfan�umiufiurandum , quodnbsp;nosperpetuis vinculis adftringere illi pofi)tlt;nbsp;mtxtoi� Nihilenimquidqu� nos nec adiierfusDeiini�nbsp;nec ad rem quameunque aliam quasnosl^�tnbsp;MaicUatis leos eft�ciat, nec ad ineimdam chi�!nbsp;improbis amp; fceleratis viris focietatem ( pefnbsp;qiiam coniilioriim ab iis fvfceptorum parti'nbsp;cipcsfimus)adliringerepotefl; quanqnam p6^nbsp;imprudentiam aut alia ratione bis promilfi�nbsp;nos ipfos irretierimus.Non pofl�mus vnquan�nbsp;refta refipifeentia dufti fatis matur� ab eo cofnbsp;0io difeedere, ex quo amp; confeientia Si facubnbsp;tates , amp; vita etiam noftra fie agunturamp;pe*nbsp;riclitantur. Adh�c eorum qui ifti fa�lioP*nbsp;nomen dederunt, plerofque idyel metu v4nbsp;Promijfa yj coafti admifific certum eft. Promifla af'nbsp;exterta temviextorta nos minimeadllringunc, nul'nbsp;�enatl- Joquciurefcruandafunt. His quoque accelquot;''nbsp;^rtn^tre� feryntinduftiones Epifcoporum, monacho'nbsp;rumamp;faccrdotum, qui excommunication^nbsp;amp; facrametorura vfu illis fe interdifturos if*'nbsp;natifunt, qui fa�lionem fubfignare nolleff'nbsp;Qu� tam multafaftum quidem exeufare qu^'nbsp;dammodopoterunt: fed fafti, quod Deinbsp;xim� Regisip mandatisr�pugn�t, contutU*'nbsp;�iamnullomodo.

�^thtbcti Qu�d autem Catholicos vt alteri fe adiungant deferere metuunt , nulla cet'nbsp;metuendi occafio eft. Nam coniuratorU'nbsp;��.4k* cauffa , proborura Catholicorum caufl૒*�',nbsp;rejciinttnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�U '

�ft: alioqui tot nobilibiis honoratisque amp; illu-ftribusviris , qiiiin Regis obfeqiiioamp;obedi-entia perinanferunt, maxima iniuria fieret. Quienim profuainDeumpietate , amp;pro eanbsp;quam ex Dei pratcepto Regi deberi fciuntfi-delitatc, qui pro eo, quo ad regni contrancfa-rios extraneorum conatus, conferuationemnbsp;tenerife fcntiunt,officio,amp; pra: fummo patn�nbsp;fu��totmiferiisvindicand�acliberand�ftu-dio, Regi firmifsim�adhgrefcunt, amp;adeiusnbsp;dignitatem ac falutem propugnandam fuas o-pes amp; vires,fuam etia vitam libentifsim� con-ferunt : illi profeft� veriCatbolici habendinbsp;funt : non autem imp� perfidiipproditores, cx�nbsp;��ui extraneis iifdemcj; capitalibus regni ho- thtUciqni.nbsp;ftibusfedediderunt, vt iis fcelcratorum fuo-*�11 confilior� adminiftros fe amp; adiutorespr�-^cantjpatriami:^ fuam impieprodant;qui Rc-8'5 demortui fanguinem amp; vitam totiespeti-�^funt, cam'qj illitandem deteftando parrici-*^'o eripuerunt: quibelloeum,quem Deusle-Sesep Regem conftitucrunt, hucufque vexa-funt: qui fimplex amp; rerum imperitum vulgusnbsp;errorem indu�lum in tantas calamitatesnbsp;^oniecerunt; qui nullam neclegum, nee ma-*orum fuorum memori�.nec fu� dignitatis ra-*'qnem vnquam habuerunuqui deniep ex tur-�'samp;communibus Gallig minis fuacommo-c�parare,fe'qj ad honores amp; dignitates eue-quot;'rcltuduer�t. Ergo ab eiufmodihominibusnbsp;*d alios deficerc, illud quide ab impiisD�inbsp;dchominumhoftibus ad Catholico-rum partem ver� de-ficcreeft.

Ad Nobilitatew At^mlios, qui Regis catijfit� , hA^entisftquKtifunt., quot;vtineAcumjum-mAconfiuntU^fideper�et. Exhorta�igt;

QVas haftenus � me difta funt, non e�tafl' t�mfpeftant.vteos.quivtrum Regiob�'nbsp;diant anxii h�rent, admone�t amp; eos, qui nimi*nbsp;inconl�derat� coniiiracor� partes tutatifunt;nbsp;edoceam: fed etiam vt fide�es Regis feruos.q�^nbsp;hucufcpilliaduerfus hoRcs pra;ft� fuerunt*^nbsp;fuccurrerunt,confirm�.Non quodfan�tain^nbsp;multa tamtppr�clara corum officia in dubiuf�� *nbsp;reuocare, �deipforum mutationemetue*'�nbsp;velim , fed poti�svt eosampliorilandeceR'nbsp;brem. Fuith�cfcmperGallic�NobilitatiSii^nbsp;/� c?.��fzaiiQr�huiusregniordinum, fuprac�terasO'nbsp;friflantta nines nationespr�ftantia amp; dignitas,vt fuasR'nbsp;Crdi�itt- gesinuiolat�feruaret.ncc easquacuncpdecaU*nbsp;faautviolaretautnegiigeret� fuosexeafam*'nbsp;lia,cuiregn��maioribusdclat�fuit,progengt;'' .nbsp;tosReges amarct amp; tucrctur:miitationcs.(qU?nbsp;aliis imperils itaperniciof� fuerunt) vitaretJO-mnem �eruitutisfpeci� cum vit� etiam pericHquot;nbsp;lo � ferepelleretjdeoqj extraneosab omni cO'nbsp;fequcndx vnquam dominationis fp� qui*��nbsp;longifsim� excluderet. Ver�m fi h�c tantop�'nbsp;re in maioribus noftris celcbrata amp; commet'nbsp;data fuerunt.mult� magis in hifee noftrisnbsp;dicandaamp; commemorandafunt* quic�m'^'nbsp;niuerfam fer� omnium vrbiura dcfcdioneifl�nbsp;plerostpfceleratis quorundam con filiis de pf�quot;nbsp;ftinavirtute, honore amp; fidedeie�los, hoftfi�*nbsp;fcditioforumoperainfedeamp;adminiftratio��nbsp;regia collocacum , Regem verb ab omnib^*

fer�defertum viderent : nihilominus tarnen priftoriimFrancoriim(�qiiiBusor)undilunc)nbsp;animos fanamirj; amp; integra in tam pellifera attjjnbsp;Vniuerfareriimhominumq; contagionc hdc-litatem rctinentes. ad eum fumma animi ala-critateaccurrcrunt. Qui nec infolentem ho-�ium vfurpatorum arrogantiam ac pcruica-ciam,necimprouifasopprefsiones,nec viresdtnbsp;Copias iamdudum comparatas, nec Hifpani�nbsp;conf�deratoriim regni hoftiiim minas vllonbsp;modoforrnidantes, Icgiscjjfu� Regiscp fui de-fenlion� fufcepcrunt.qui amp; Principis fui amo-rem ac obfcruantiam; amp; regni,quod � maiori-busreliftumfuit, omniumflorentifsimicon-feruationem:amp; feruitutis.qux ceruicibus no-ftris impcndet,metum,qu�m vanos religioni�nbsp;pr�textus, quibus coniurati tenebrascorumnbsp;animisoffundcretentarunt, ncc n�ipfactiamnbsp;cxcommunicationum dolos� amp; contra om-nem iuris rationem � Papavfurpatarum fulmina pluris fecerunt, poftquam religionisdcnbsp;zclinominumfanditatem �perniciolis. quibus ca vclabantur, conliliis prudcnter diftin-3lt;iffcnt, atcp fubhoc fimulationis inuolucro amp;nbsp;Siiaf� v�lo quod�,laqueos fuis facultatibus.fu-�cum familiarum honori, fuas vit� ac libertatinbsp;tendiprxuidiffent. Qui Regis fui cacdem finenbsp;mftilsimo dolorc amp; indignatione fummavi-*^crc non potuerunt: hoc etiam animo amp;. con-filio inftru�i, vt bona omnia dcvitamipfamnbsp;�dhibiturifint, nec pri�s conquieturi, qu�mnbsp;tam atroce iniuriam Vnfto ilIil�bi�Dcoda-faftam vlti fucrint.qui eadem prudentia.fi-amp; animo ver� Franco Regem � Deo rc-B^i legibus in locum demortui defignatum.

CONTROVERSY GAELIC, fibitp iure efTe prxfeftum agnouerunt, atqult;nbsp;pofthabitis omnibus hoftium coniuratorun*nbsp;calunmiis in illius fide amp; obfcquio perftan^nbsp;nec Vila licet maximalaborumdifficultate^nbsp;diuturnitacedcfatigari polTunt, quoad patf*'nbsp;am fuam comm uncm � durifsima amp; acerbift*'nbsp;ma.quam extranei illi imponerc conantur,nbsp;uitute libcrauerint.

Hxc omnia amoris amp; obedienti�in Regd� fibi datum officia, h�c in patriam fuam pietaS;nbsp;bxc in tarn iuftalegitimacy caufla animi magi�*nbsp;tudo amp; conftantia, h�c deniqj omnis fidelit�nbsp;obliuione apud Dcum non obruetur,qui lib�'nbsp;rorumergaparentes amorem , metumamp;ob;nbsp;feruantiam, acproindcfidelifsima fubditor**nbsp;in Principes fuos officia , corumqjinconfef'nbsp;lundis iis, in quibus nati funt, imperils, virtU'nbsp;tern magnisfeinhacetiam pr�fentiqj vitapr?'nbsp;miisalFedurum eft pollicitus. facinora cef�^nbsp;quidem amp; m�rita hec erunt �tcrna laude tb'nbsp;gnifsima in Gallis, qui veterem illam maioi**nbsp;fuorum fortitudincm amp; honorem prope ft'nbsp;pultum cxcitabunt, atqj turpis illius cxiftiniJ'nbsp;tionismaculas abexternis (qui fe immifcu�'nbsp;runt nobis) Gallic� nationis nomini inufti*^nbsp;delebunt. Huius autcm virtutisfruftustu�*nbsp;iis ipfis, tumeorumpofterisamplifsimushi^nbsp;erit,optima pax amp; certifsima.poftqua regnui��nbsp;�ruinaamp;interitu,quemhoftes illi machina**'nbsp;tur, vindicatument� Leges item, quibus ta**'nbsp;quam firmifsimo fundam�to innixurnfte***�nbsp;ret�t� ac conferuat� fucrint: vt hoc pafto pi?' .nbsp;ftinumroburacfplendoremrecipiat , �hf*'nbsp;timisfuisomnibusvtolim, fic �nuncatq!*?nbsp;pofterumformidandumfepr�beat. Rexv^*,*�nbsp;tam egregiis virtutibus decoratus, optimisnbsp;deliu�*

helium fuorum fubdicorum o�ficiis in regno ft conftitutum videns, mututs multiset bene-uolcntiac Principis.amp;fidelifsimorumquxtri-Hutafibi abiisfuerint.obfequiorum.remune-rationis teftimoniis, eos amplitudinis fclici-tatis^ fux participes facict.

Potcruntquidem adhuc muIt�fuperefTo difficukates ac molcfti� in nobilibus amp; aliisnbsp;ctiam, qiiumfcmultis inlocishoftiiimfurorenbsp;� fuis xdibus ac familiis cxclufos, fuis bonisnbsp;fpoliatos , amp;adlaborum�rumnarumqj bellinbsp;diuturnitatem redaftos videbunt. Ateft quodnbsp;omnes agnofcamus has effcDei iuftasaducr-fusvniuerfumregnum (obdifcordiasamp;cor-ruptclas, qux in eo ante vifa funt) animaduer-fiones. Sed dabitDeus.vtgratiailliusacbeni-�nitatefretitam falutares ac neceflarias cafti-gationes�quibonilp, vtipareft, confulamus,nbsp;iisque meli'ores amp;prudentioreseffeftinosadnbsp;turn totos conuertamus. Id vero efficiet.vtadnbsp;feftam omnium regni parti�emendationemnbsp;gt;�oscomparcmus;hoccti�ipfumpr3:ftabit,vtnbsp;pace,c�m primnm nobis camDeus reftitucrit,nbsp;tantocariorcm nunc conimendatioremtp ha-beamus,quantoleui�s�XXX.annisad omnium hoftium libidinem minimum�qj nutum,nbsp;*am nobis clabi finebamus. lllud quorp cauflanbsp;�rit, vtnimiam illam potentiam amp; auftorita-rcm dcteftemur,quam cj�tfaneis.quos iaradu-dumintelligcbamus bella h�cciuiliafoucrc,nbsp;jnteftinisep incediis omnium animos inflammarc,in nofmet ipfos nimis facil�.nc ftult� di.nbsp;�am.dederamus. ad h�c tarne nefeio quo mo-doobtorpefeebamus, vidcb�murq�enullumnbsp;jisremediumadhibiturifuiffe , nili nefano-rum,qux moliebantur. coniiliorumpcrnicies

ad vniuerfos redundalTct. Sic nirairiim impf* riis aliquando falutare perq; necefiarium eft�nbsp;vt perturbationcs rcrum confufioneslpacci-cidant, quibus omnes ad cas fanandas amp; i�nbsp;O��- �lt;i�- meboremdatum reuocandas excitentur.nbsp;fiut herumnbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hocum autcm licet funcftilsimorum bel*

htUontm lorum exitus Deodantebeatifsimicrunt. Df* txitutJf)r. enim proprium eft imperia bene conftitutanbsp;rxadtu�t. bonasque leges aduerfus iniquorum vfurpa-torumvimatep violentiam conferuare. Deu�nbsp;eft Regiim, quos viarationibusquelegitimi*nbsp;ad regni poffefsionemadminidrationemq�nbsp;vocat, vindexamp;propugnator; eorum verogt;nbsp;qui ipfius maieftati refiftunt, aduerfarius, atnbsp;diuinxmaieftatiiirefifteredicuntur, qui po'nbsp;teftati ab eoconftitutx refiftunt. Rex, queH*nbsp;fequimur , non eft regnum adeptusautvi I�*nbsp;gibusfada, aut vfurpationc , aut malisarti'nbsp;bus. illius vocatioitacertaeft , ita l�gitimainbsp;vt fi de c�lo ipfoelTet demifiiis , certiorefl*nbsp;non poftet. Deiautemvocatio,qua Rex voca*nbsp;luscft,Oeigratiam dcoperam comitem habet'nbsp;Hxc verb Dei gratia rerum datum ad opta'nbsp;tum finem perducet.hasl]; confufiones (Sepef'nbsp;turbationes longi�s diutiusqj propagari nortnbsp;finct, cum ordinis amp; pacis Deus fit. lam enifnbsp;vidcmiis, qu�m profper� diuina gratia res nO'nbsp;drx proc�dant. Tempeftas paulatim feda'nbsp;tur. exiguo temporis interuallomiiltae pro'nbsp;utnci�in Regis ditionem arque imperium r�'nbsp;cept�funt. Hoc omnium oculispatet Dd'Ot

neni illi � fe datam teftiiicari �i obfignarc vo*. luerit.lllius holies difsipantur.iraedifcidiaqucnbsp;funtintcreos s plebis faftiofx animos terrornbsp;occupauit. Rexcontra amp; fui omncs turn o-pibus, turn animisindcfefsisinuiftisque indies , magisque acmagis inualefcunt amp; corro-borantur. A Regis parte funt Principes , corona: Regia: Confiliariiamp;adminiftri , pra;cipus amp; clarifsim�regni familix , cunfta fer�nbsp;Nobilitas. primarii indices amp; magiftratus,bo-ni piicp omnes public� vtilitatis, dignitatis, la-lutisip amantes amp; ftudiofi.Bellum aiitem ab iitnbsp;omnibus geritur non iniquis confiliis aut pri-Uatopriuatorumhominumincceptoamp;cona-tu,fed eius Principis, que Dciisin regium cul-meneuexit, �cuigladium, quo luos omnesnbsp;armet.tradidit.iulTuamp;auftoritate.

Contr� in hofti� caulTa nc minima quidem Dei vocationis fpecies ineft: vna ambitio.rer�nbsp;nouarum cupiditas,rei ex bellis populit^ cala-mitatib.faciend�fpcs, bonaali�naoccupandinbsp;conf�li�.direptioamp;latrocini�apudeospr�ci-pua, im�fola belligerendicaulTafunt. Ad fa-ftionisillius duces, eostp extraneosamp; infeftiC-l�mosregni holies fefeaggregarunt. Nonnidlinbsp;Regi,�quofefpretosfufpicab�tur,infenl�,cri-minumnefariorumrei, iudiciisconui�li.quinbsp;carnificis tortorisip manus nulla alia rationcnbsp;elFugcre poterant, qu�miudiciis in tanta return confufione opprefsis.auftoritatcleg� ar-mis fublata, vi amp; metu coercitis � iure dic�donbsp;iudicibus, hominesingenti �re ali�ne, (quodnbsp;line mutatione amp;verfura dil�'oluere nunquamnbsp;polsint)inextrcm�defperation�addurti,llt;clenbsp;rib.perciitilHmi. Quor�fcclerataamp;plan�im-pia l^a�tiOjturpifsinij amp; omnium qu� vnquamnbsp;fue-

fucrunt aut futurx funt flagitiofifsirn� iJefC' aionis rea cft: eadcm public� Iibertatis hofti�;nbsp;patri�fu�proditrix, fiiorum ciiiiiim fanguin�nbsp;cruenta atqiic adeo immanifsiraaamp;iiorribil*nbsp;Rcgisfiijc�deinfamis. Apudeamigitur irac'nbsp;Dft j-ic.amp;illadamnatio, quaniD.Paulus iisomni'nbsp;haftts �IA- bus fine dubio impendcre ait, qui poteftati

Dco conftitutj refiftunt. Ateos omnes qui fub RegisauftoritateDei vocationemfcquuntu�''nbsp;Dei gratia amp; propugnatio cert� manet, cuiu^nbsp;beneficio Regis noftriconfilia �c adio-nes omnes breu�.vtfpes eft, opta-tum fclicemfp exitum con-fequentur.