GERMANIÆ VIRORVM Hiftoriæ aliquot fingulares, ex optimis, probatifsimifq; authoribus erutæ atq; congeftæ, P er M. Hieronymum Zieglerum Rotenburgen-fern publicum Profef-forem Ingolftadij.

ET GENER.OSIS D. D. D. FERDINANDO, ERNESTO, ET ERNFRIDO, Comitibus in Ortenburg.

Liberis Baronibus in Freienftain, Sé Cark fpach, Do minis in Hericourt, Lill, SchattelIot,amp;Clemontamp;c.Do» minis fuis clementiisimis'*

VAM PROVI-di y ÓC rertini fuariini fatagentes fuerint pri-Ici homines, ILL V-STRES, ET GE-

NEROSI VIRI, ET COMI

TES, inult is exempli s confiât. Nam, ut lofephus refert,tempore ante dikiuium hommesfcientes,quod aut igne,aLit aquis periturus effet mundus,induabns colum-* ij ni s

ni s, ex lapide, óc ligno fadlis, ftudiafua^cx-remonias,et res gellas confcripfere:ne de-lereiitur in igné lapidea, aut in aquis lignea monumenta-Sapienter quidem illhçc llu-diainllituerunt,quoniani lapideam illani columnani, diluuium illud magnum eua-filTe, atq; in Syria diu permanltlTe, refe-runt.Deniq; ôc CliamfiliusNoe,fuperlli-tionibus plenus, omnes ritus, ne diluuio périrent, fcripfit inæreis laminis,(!k indu-riflîmis infculpfit lapidibus, inuenienfq; ea omnia poll aquas incorrupta, polleris monilrauit. Deus ipfe Opt. Max.non femel preterit orum memoriam conferuare in ueteri Tellamento,præcepit. Memen-to,inquit,dierum antiquorum, cogita ge-nerationes fîngulas.Interroga Patrem tu-um, amp;nbsp;annunciabit tibi : mai of es tuos,ôc dicent tibi. Item, fcribe uifum,ôc explica euni fuper tabuias.Hæc, amp;nbsp;huiufmodi dili-

gens Ledor fæpius inueniet, modofacras literas legat.Poli diluuium, cumnondum fcripturæ ufus innotuiflet, TuifcoGygas res geftas cancre docuit, ne eas tiulgi negligentia obliteraret. Nam omnia peræ-tatemlabuntur,niemoriafit quoq; debili-or: iuuenefcunt faltem in libris biftoria-rum,amp; renafcuntur qnodammodo Hero-uni fortiter fada^ôc granit er dida. Qi^t abftulit fati necefsitasnirosR.ebnspub.utU les: quorum gratia omni s périt ffet, nifi il-lorum memoriam r etiner ent^lDodorum viirorum elucubrationes : quas cum legt-niusjmortuos dudum, noscoram cernere putamus.Multi etiam multaprçclarc gef-îerCjUt baberent apudpofteros fortitudi-nis nomen,ôc laudemjmaxime autem be-neficiobidoricorum. Hac itaq; unica fpc; lt;5c bonafiducia nutriti funt. Nibil in boc ftatu mortalium ufquàm effet de quo r edè * iij gloriari

gloriari poffeinus, fi nobis rerum gdU' rum niemoria, aut fides hifiorica fublata eflet.Homo enim (ut Arifioteles fcripfit) nihil aliud efijq imbecillitatis exemplum, fortunælufus, inuidiæ, ôc calamitatis tru-tina,reliquumpituita,óc bilis. Hæc,licuti omnia extinguutjet fadlajcumhominibus in obliuioneniducuiitjitafola hifioria^um cognitio,nullamætatemcæcam efi'e finit, immo ab inferis uindicatjet noua facit,quç uetera,et nullius momenti elle ducebatur. Quapropter uelim omnes uirosPrincipes leélioni hifioriarûdiesnodefq; incumbe-re,ut fe pariter agnofcerent,fuofq; regere difcerent, quod utrumq; fola hilîoriado-cet,ôc loquitur, quæ nemo ( ficuti Demetrius Phalar eusadPtolomæumdixit)Ma-gnatibuscoramaut dicere,aut indicareau-det.Ego itaq; in hoc ftudiofexceptisfacris literis) fummum bonum, folidas uolupta-tes.

tesjôc uitæ Immanæ delitias conftituo : ta-ceaniquodcorpus morbis obnoxium,hi-ftoriænonniinq reftituant.Idquod ex ein-plo Alpbonfi regis Arragonum facile probare poflùmus. Is cum aliquando ad-uerfalaboraretualetudine,Aledicisautem nihil proficientibus,ôc ipfe fubindegrauif-fimis premeretur doloribuSjQ^Curtij bi-ftorias de rebus ab Alexandro Magno ge-ftis,legere cœpit.Q^i ledione ita tandem fuit deledatuSjUt iam doloris oblitusq^au-latim priftinæ fanitati reftitui, fibi uidere-tur.Deinde cum morbum proiTus fuperaf-fetjualeantjdixiffe fertur, Galenus, Aui-cenna^HypocraSjôc omnesalij Medici,ui-uat folus Curtius fanitatis meæ reftitutor. Qiao diôto nimir um indicar euoluit,hifto-riarumleótionem,alijs omnibus præftan-tioremeffejCÛ adfallendum tedium, turn ad uoluptatem animi,corporifq; ualetudi-

nemtuendam. Namlt;5c Plnleinonistefr monio, nuda Oratio faneutilis eft aegro^ tantibiis. V eluti enim fpleiiiumulccri apte appofitum, inflammationem fedat, ita óc oratio dolorem mitigat. Vnde quidam non inepte literas ipfas Medicumanimée dixerunt.Accedit deniq; quód omnisuitx fola Hiftoria magiftra cÜ. Hæc fiquidem prudentianijóc iudicium parit.Nec tarnen ingentiafolumfada, fed tenuia quoq; no-uilfefæpe ex ufu elLQuoduerü effeliquet in Anchife,fi Vergilio credimus.Hiceiiim Veterumuoluens monumeta Virorum, Æneæ filiojôc reliquis Comitibus,Cre-tam Infulam nauibus petendam perfuafit. Quiduoluit Æneascûin Ambracia Cly^ peum magnum gelùmê Abantis poftibus aduerfis tigeret, Óc rem carmine lignaret^ nili ut fcirent fucceffores Æneam, cü Troianis hue adueótum,óc poReris fuis in fi-dein

' dem ilkidmonumentum oftenderet.MuI-tainhanc remaddiicerem,nifi uobis GE-NER.OSI ET ILLVSTRES VIRI ET COMITES moleftaef-feducerem,qui hæc quoq; meliusjq ipfe-metdiitelligatis. Authores ipfoSjCx qui-bus Hiftoriæ illæ tranllumptæfiintjlEidio-fê perlegi, omnefq; appofuijUt fi quiiio-luerintpluradefingulis rebus geftisfcire, habeantundepetant. Singuläres hiftorias centum óc quatuor cógelïas^uobis offero, ^dedicOjUt tandem lïudiofi adolefcentes lalium, facetiarumq; libellis reliélis, bas, uobis autboribus, legere, óc memoriæ commendare difcant. Aceipite pro ueftro fingulari erga omnes ftudiofos fauore boe leuidenfe,pro fœliciQimobuiusnoui anni aufpicio,munus,donec fuo tempore grandiore argumento uosexornareeue-iiiat.BeneualeteILLVSTRES ET

GENER.OSI COMITES, ócmc coiïunendatum habete. Ingolftadij Cal. lan. AnnoChrifti M. D. LXIl.

Germanici, quibus uulgus imperia ■ tum tcdiumfallir,amp;;illudgenusftudiogt; rum non parum admiratur. Quorum

libellorumcum fubindetnagnam copiam circumfern amp;diftrahiuidcrem,ucnicmilnin mcnrem,m€remgraÿ tam mulnsfacîhïrLim^fî cxoptimis^probatißimilcpau? thonbus,fingular€s quafdam excerpcrêhiftoriasjcafc]^ in Germaiiam noftram linguam translatas, publicæ? rem. Cumiokur iamintransfcrcndoiaborarem.con^

Venerunt me quidam eruditiuiri,amp;confilium mcum intclligentes,hortari non deftite're, utprimum illasiè;* lecftashiftoriaslatinè cdercm,deinde Germanice.Quo^ rum authoritate,ac iudido fretus,ChaIcographo excu? dendas latinas hiftoriascommendaui, InquoLedo# rem candidum oratum uelim,ut cogitet mcinhac ediîs tione nihil noui,{cd tarnen res ueteres,nouo modo af? ferre amp;nbsp;tta(flaregt; Et quia Germanice hæcomniaa me fcriptaprimum eranqlatinam inftrpretationem rurfus exqsauthoribus defumpfi,d quibusplæracpdefcripta antcà fuérc, ficuti ex flyli diuerfitate quilibec colligere poteft.Interim tarnen nullam annorum autrerum ge# ftarum icriem fêquutus, plæracj^confuièin capita

cuti 5^ ab Eufebio, alqfcp hiftoricisaL'qinndofacïum uidemus)cliftinxi,utuarietas,aliquandoamp;nouitas rd Le(ftorem excitaretjalacriorcmqpredderet. Quamob:î rem inuenies integra «erba, Periodofc^ perfecîlas au^ thorum ipîbrum; melius enim reddi pofle non cogitai ui,cpficutianteafcnpta funn Sedquia nun^deeft ma;? lignus interpres, candidum Ledtorem, cuius beneuoÿ’;’ lentia èC æquitatc fruor,prius bæc (cire uolui.Facilequi? dem eft cuicjhuiufmodioperam fumcrep'nquiestfate# or,nec^ego in hoc laudem mihiquærere,fed potius,ut haberent alij exemplum imitandi, modum quendam oftendere uolui.Sunt innumerabiles hiftoriarucodi^ ces,undehuiufmodi,atqî etiam forfan utilioreshiftori^ as quiuis eruere, SC congere poteriu Meanihilrefert, modo Candidus Ledtor,noftrum laborem non contai*

rainée,fed prius,an exigendæ,aut legendæ illg Hi« ftoriæfinr,diiudicet» Beneuale Ledorcan^ dide,amp;interim hoc mco labore fruere,

M. VVOLFGANGVS ZET-tdius Ingolßadi^ 'Philofophice 7gt;rofcJJor ordi- ' narius nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hieronytno '^ieçrlcro

LLVSTRES TVOS l^iros mami Latinè Çjtrmatücè ßripfosy (pli olim in Qermania^ ueluii Ittmina (l^u^dam fuljèrunt ma^nd cum Uüluptate lcgi. Inde cnim eorum piot^ notitiam confccu^

tin'uidcorj (lui tant o tempore fer è aut delitueruntynec multo aut publicofcriptionts gener e-,nißforfinf'arfint etobitercelebratifuerunt. Qua (ptideminregratulor tibifelicitatemy ZJ” indußriam tuam laudo, ac pnedicOf lt;luod patrice noßrÆ prajfantes uiros^ (piosaut cceca nox^ aut obliuio magna ex parte obruißetj ufto uolumine in publicum profers“, omnibus^ conß)iciendos exhibes, (Jumi^ iuxta Ciceronem nihil ex omnibus rebus humants prxclarius, aut prafantius ßt^ (ludm de Repuh, bene tnereriyipß^ patria nihilchariusin uitaefepojftjdut debeat'.tuprteclaramineaexornanda operam nauaßiy cuineius orttamenta^ at^ decor a, (piibu^s pra:cipue floruit demonßraßi.Qu^autem tarnalienusab omni pie-tate^O' honeßate eje poteßy(lui cum cernit compatrio-

tdi^uos^dutprctcldrorufttfa^orum datons fitijjcj dist ntfandorum fdcinorum pcrpctr^torcx-, ad ea éldJùntimétdndd-,t^(lUie turpidfult;^icndd,dnimo fi/tc/n noncxcitcturïlSJihil cnimcxcm^ïouchcmentiiid^ nulld^ mcmorid corum-, c^nce ucl^cri uidimnSyud dudiuimns cx-citatior-, uiuacior nbsp;nbsp;conßcait. Cum^ pajßm cxcm-

ßorum tißid ncccfjariitdßt,ßcini/s.,(iu^nonjdltefnco' ^noßij ucrutn etiam a^^ dt^ prirßari uolufUitSj cxçfn^ fld maximdtn prlt;£bcbunt uim^ nbsp;nbsp;nbsp;lt;^uoddicittir^cdlcdr

dddcnt-,dfgt;udrudiorcs prcecipaeyubt rationibus^ dr- ' gumcntts rcrum dbßrußs^pdru/fj dut mhil proßct.is:dt ß didis et fddis^uel rede^ ueîfecas^ illad tentaueriSf tune (puidem, ueluti inipetu tjuodaffi eos,^iios anted languere conßgt;exerd^,dd d^endutn rdpi dt^ mouerifenties. enirnpudorijuidaffifZ^prcedarê d^endiilt;^niculas reli' guiis cß^ibi opti/nos (piojk^ fedandi, et alacritds., nbsp;nbsp;dc^

rugt;n,ß (piid er at (luod celci’itcr permilitesconßciueb letdpfi ^f^(^onlpeduofniiiuffi obibatßnticns ejßicaciß-ßmu/n hoc eße gemis exhortatioras-, ut (piodapud alios obtincre uolesj ipße prias facias. Simili modolt;^gt;ne-Xdtidrum /^lagnutn conßernatos iam metu militesßpe exemplefuo excitafeypaßim dpud idoncos autores con-ßat^ Eß cnim profedo iMtura humdna ad priedare

agcnâutttitt mundo iamßneßente,!^ pafjîmindcteriifi prorucnteßgnify amp;nbsp;tarda^ çy ob id cxctn^îorum-tZ^y frxmiorum ucluti knocinifs exußcitanda» J-iinc tiadis troÿhœaThemißockm cxcitarunt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;chillis

fdcinoTdi^kxandrwn inccnderunt-,Iuliutn C^ßtrcm ^^riexandcr I^agniis cxtimulauit adfortiter a'^cn-dum, J5 co/2frrf cxtrcmam corum cjß impudentiam^ qui ncc ßjontCy quiS reäaßntfaciunt, ncc aliorumexem-plispermoucntnr^ 'Poctce carmine pajßm rcceptoßtis docetur^

Qjdrebtis non conjulit ipß cadentibus ultro^ Inducit^animumuoces contemner euer OS-, - ' Ille quidem inuißis diuis-, inutilis orbi e^.

Qj^re non poßm non inßitutumtuumHierony-wt do^lißimcy uehementer laudarc, qui itgenuo quo • dam labore hilloridrum flrenuum ägis ■, zZiy cultoretn^ ZD' indägatorem-, ubi exemplain penuquaßqùodamre-^ Condit a iacent. Continent enim hißorüe diéla-, et ßa^Oy qu£ imitatione dignaßnt^ ita tarnen ut circumßantue iocorum^ftemporumjZ^ caußarumßdeij ueritatk ergo ^apte^ nbsp;nbsp;ordine demonßrentur. Sednotius eß lucu~

kntumilludteßimonium quo Cicero z.de Qratore hi-ßoriam célébrât^ quam âme redtari debeat^ Cum au-tcm^

tcfft) ortiätijjiffic Hieronymt^ ntritoi prtffia lexßt hißo--, TùeyÇdmdüigenti^jitiîdJÿ^cterutnleSlionc-) cxcujjîo-^ ucjpdrtifft etidf/t propria incJ^uifitionejitä naSliLSuidcrü in J^itis d tc defcriptamp;,ut ticc opera dcßderetur,necß^ des hißorio^^rapbodigfia deejjc uideatur. bsatn Ger--vtani antii^ui fcriptores co nomine tradnctintur j r^iod res^eßds ßibietiam exploratit^-, dehitis circumßanti/s, prtecipue caularum neceßario contextu non raro per negligentia omißojluce fua priuarint, 'Porro Gr£* ci^Salußi/yCtaliorumteßimonio^ipartimdmorepatrüe., partim exuberanti ([uodam^enio^ßas ^uandoiÿ nimium tribuijß, baud obßcure ferunturißcd (^uhpropterali-tf prceclarißfimas dotes, cpiibiis aj^e^um bunc er^a patri-dm compenjarunt, ma^is excußantur (fuam incußsntur.

d me autem (^uod attinet,licet an^tßiorem mihi do-^^i fippellcclilem iudicij, in^eni), dt^ dodlrin^ßacile in.telli^am,ipidm ^ua: tibi aut tuißimilibus,in eo (Juodpc-tisgratificari(iuedt,tarnen cxeo, i^^uod ofßidum mcu/ii poßulas,f seile, modeßiam, etcandorem tuum agno-fco, utpote qui amici, ztyjynccri, er aperti, licet non fa-tis ciits rei periti, calculum minime recufandum arbi-tratitscs, Quaquidcmrcglorioßulorum,z:y’fuanimis tumide ialt;^antium morem, amp;rci^ijßmd uerißimc condemnai, Qj^muis autem antiquitatis^mediajeußa-t^ ictatis

busaccidcrunt-,co^nitionc,lt;(^noticialonQZ te inferior Çim-,tihi^ifaciîç^lt;!^lihenterccdatn, Tumen horum omnium deftdcrio,lt;^ amore non minore me^ (l^uam te ca-pi libéré ingenue proßteor, enim pr^ecipnè Germanorum Imperium ■, jumftta uirtute Irancorum^ amp;nbsp;nbsp;nbsp;lemannorum partum jdeßenßm nbsp;paulo poß in

tota E^uropa amplißime propa^atum-, adßmmum dignitatis potenti^ßaßigrium cotßcendiße conßderoj Jenfimi^ pauîatim ambitionc, ac libidine rapiendi C wnHe dßcordia^ luxus-,rebellioycontumaciayinobedi-entia^lt;Zj^ßeditio tatu^udm peßes ex uoragine-, CT bara-tbro (piodam prodierunt adtantaSy (juibus nunc tiißturjan^ußiasredallumcxpcndoyhocc^^ ipiodjupereß dum cogitOyCluautoperè partim inteßinis odijs^ partim abexterohoße,iZtJ'‘ eneructur-, iptaßetur,totHS cipn-demingemißcoji^ex animodoleo^ metuo^ nedicla iam

, uitiay (plie omnibus impcri/sjt;;^ P^eg^nis atroces pepe-reruntexitits,nobis (^uo^fummum infortunium ^et cala-mitatem allatura ßint.Sedde his^ charißime Hierony-me-,licetcon(pieri poißmdllis tarnen medcri opis noncß noßrai.Qb id per liter aS ea de re collo(pii tecum defino, GhrßumGpt. JMax. precor utin hocpoßremojene-fccnte^ corruptijßmo ßculo^ßiam nobis impertiat gratiamf

^ratiantyUt profligates tctcrrimlsfla^iti/sy unutnJctt^ tiamtPS-, cinimes(p, nbsp;nbsp;nbsp;peélortbn^ comun^i paccm inter

nosexcolamuSjgloriamUeiprÆcipuè Jpe^emits, giflratitsreuercnter traélcmus-^ tandem pi^s conceptie uotts omne r obnr y wres,at(pfortanasnoßras ad impto-ram conattts reprimendoSjO^aaftsillorumretanden-dos conuertamits. F-Iisaalcj'ej^epuiefotaorumlllußri-am f/'iroram leéla dignifmorum, primo quoiÿ tempore latinis types excajoram^nobtsco

piant facere nongraueris. Datum ^ngolßadi^' Id.SeptembriSf nno partie flu-tis humane.

' ronymum Zieglern m huius open’s authorem, AndreæRoiècîLL.Doiîlon’s carmen*

Sic tunsin^cnijg^cncroßo^ratninccdfrtpuó JLt uiretflores pagina qu-c^:^ tenet Çollii^s (tterno dumfie (juu: nomine di^tm Sunt d Germunis undi':^ t^refld uiris, JLt promis nucleos abicélo cortice rerum Gum dulci mifeens utilitatis o pus. l~lierco in dmbiguoßolidi num plus tibi honoris FdißoriiC paridnt ipflus dn hißortjs.

Exempli cupidum tjuos memordre iuudt 'Eunc 'Zieflerc tibi décernentgeßd triumphum

M. SIMONIS MINERVII PropvætorisMonachienfis,HcndecafyIlabum ' Sapphicum Phaleriumingranam

Fauflo omine, fyderc I fecundo Firma ad m oen ia qux alluit fuaui. Praeter Danubius flucns fufurro

Artium pater S6 Mincrua præfcs Altis pofthabitis tenent Athcnis, NEC fegnis mea Mufa fer falutem Zfglero ucteri meofodali, Amico unanimi integerrimoc^, Et primo in numero omnium meorum Quot funt quot^ altjs fuere in annis, Quem nouena cohors amat fororum Cui Clio geniumdcdit potentem lundlo fcu pedc feu uclit foluto Mandate Hiftorias pcrennitati, Pnfcaqui monumenta Literarum Inftarfedulae apis per arua agrofcj^ Nedar mellifluum legentis ore Cunclaperuolitatdiefcp nodes Texens fortia dida fada centum

Conten«^’^

Ccu Draco hcfpertjs tremendus bords ^ftosperuigtl incubansbeatis. QVM clarara potiusfinatperauram j^niatum fan's fans politum» IL ronchos mctuet Ciconiaf^ ^afos auriculafœ fannionum aeüimabit afsts ^cmpchatcillepfdos 6f inucnuftos n)ci fimilcs manent Poëtas hac a fcabie integer manebit.

E C fcombros ne^ucftiet fyluros ^'gro, nee piperi dabit cucullos pallatia Regias,theatra ^^des,compita,porncus,fubibit ^3ptansbafia gratulationcs, ^^otquot pcrnumcrare nemo pofsit ^fatus omnibus omnium fauore ^‘Sufucjignus ab omnibus legerur ^^ofcun^ hißoria allicit fuuat^ ^«ftis'tcmporis SC Magiftra uiisc ^ftus nuntialux fercnaveri.

itj DE

DE GER.MANICIS QyiBVS' dam Hiflon}s,abHicronymoZiegkro fidelitec collcdis, hoc laßt Decaftichon Calj^arus Macer O^atona: ProfeHbr Ingolftadij»

AD HIEKONYMVM ZIEG-krum carmen M.GabrielisCaftnen, Poe? ncæ Icholæ Redoris Monaci,

CAt'L UmULk //l^/

mer ce s terra couehat-, ut^ mari^ Hißoriarum(cquejpaciojäper iCf^uora ( ueSiu^,

(j^uod externis longé importauit ah orit^ Qjtód de Gange^domi baud occuîit illeÇuæ^ Sic 'Zieglere tuas nohis exponere mer ces

Inßituis^ doélas nec tegis h^orias, duehis hic centum preciojôs nauclapillos, • Tbefaurus patrio: iußus hic cjjc poteß. Qt^d ß. mercator nullis pelagiué procellis

T errituSyaut uentis,fepius exieris^ T emporenon longo diucs J^ejpublica ßety Bt tuas cxcrcßcens fidera tarntet honos^

ä'iVISCO GYGAS filius NoëcxTellureC^uæS^ Nertha, Vefta,atcÿ T itea dida fuit^ natus cRpoll diluuium generale anno centefimo trigt; cefimo primo, omnium Getü manorum d Tanai ad K.hegt; num urq)pater,amp;:conditor,inqua latifsima prouincia Sarmatas, Vandalos, omne genus cacterarum in Europa peruaftifsimam terram,nationum,inter limij tes duorum fluminum,uno Germanorum numegt;

ro comprehendit BeroCus, Is cum iam adoleuiffet, regnumçp Aflyriæ Nemroth pofsideret/pfe fibi adj; iundlis uiginti comitibus, fratrum fuorum Sem, 8d laphet filiiSjSc nepotibus, multifqj alijs popularibus fuis, ex Armenia difeedens, Tanaim fuperat, inep Europa eas regiones,quas hodie Germaniæaisigna'/ mus,forti manufibi fubditasfecic, Nam Scythia Eugt; A ropea,

ILLVSTRIVM GERM A NI AE ropca,Germania,acSarmaiia forte Tuifcom obuenelt; ranr.Fuicautein Tuifeo uir ftrenuus,bello fortis, nub l/qj eo tempore forritudine animi fecundus» Geri= manos, Scythas,amp; Sarmatas populos maximos prb mus fundauit, illifep certas leges quafdam uiuendide^ dx. Quas quidem leges non co conceptu, quo nunc confcribuntur,comprehendir,{èdin certum numerum cantionum redigîcuram'qm'mirum ut uulgus cas pub# licCjamp;pnuan'm canendo ediîcerenf, uoluntatem legi’1# latoris inteliigercnr, adeoep bacrationeimbibèrent,ne aut obÜuio obliteraret, aut ïgnorantia excufàretfubdi^= tos«.VndeadhucGcrmanorum eantilenæapud nos in capita diuiduntuqquç Gcrmanico idiomatcC(Bic|4^') dicuntur, Porro Tuifco perluftrato longe, latecpco tradu, qui cft inter Rhenum, pontum Euxinum,8^ Tanaim, omnem ambitumcius terræinToparchias/ Sd T etrarchias diftribuir,Colonias ubiq?8lt; pafsim de^ duxit, regiones habitatoribus implcuit, regiombiis, montibus,fluminibus nomina fuorum Prinapum,amp; Comitum impoRiirjquac certifsima pofteris monu# mentaantiquitatis,8:rerum ibigeftarumFucre. Fxtat inRhcniripauicus ab co Tuitfeh didlus. Ab codem ctiam ducatum in Schondia Infula maris Germanin Tuifchiam nomenaccepiflctradunt.Necpuanum efl, omnes Germanos ab hocuno, utTuifeoncs bîC lCcutfd)Clt uocentur,nomenhabcrc Virorum for# tiafada Tuifco, qua: exempla pofteris cffenqcarminb bus

VÏRORVM HISTORIAB. x busceÏcbrarcinftiruitXucoï, ncmorsp'nquibusrcs diuinæ perpctrarentur,confecrauic» AuSpicioruin^foi'^ tiumcp difdpl nas cdocuic. lul'sit ædificia inagis neccG -faria,proc£liiniLiha uitanda,quàm ambiciofaædificarc; oppida condeve paiiia, atcanicn munita natura loc.s» Qiti iLis inrer fubditos diccrent, principes conltituic» Nullicertum, aut proprium modum agri habere per^ mifK,quacxrcdinenfioncs cfïugtc uulgus,quandoub debat fuai opcscum potcntilsimisa.’quaripolïe» Vil dum,éCamidum parabilemcomparari iufsit:lac3:e,calt;: feo^carne fcrina,peliibus,renonibufcp CU m o m iae; con^ tentierant. Adulteriaprælcntipcnatohibuit. Omnes ftatim a' cunababs labori ftudere præcepic» Qjæcp ad fortitudinem animi, corponfcp tolerantiatn pertino banqd.ligenter inftituit^T raduc quidam ipfum quoc^ litcrasinuen.ffe* Cum autemTuilcobcne,fapicntcrlt;^ cum omnium amorc,amp;: reuerencia maxima,’potcftatis annoscentum (exaginta fexCiïam uitæ pluß^duceni tosuixit;)compleuerat,ex hac uita, anno poft diluui^ urn 3Ogt;. migrauit. Et quoniam ob mérita uirtutum charus fuit hi5,quibusimperitauerat,magnum defidej; rium fui mortuus reliquit. Quamobrem Germani, Scythæ,atcp Sarmatæeum communifuffragioconiei craaint, pro deoçp habere ccrperunt. ludæis zXfthenas cft, Matrem quocpcius Tcllurem,fineNcrtham,hoc cftterram,quæomni3 alit, ficuti VergJius tcftatuipn? quicns, Fundit humo facilcm uiélum iuftifsima tellus, A n nam

Vlginti Principes,8t Duces fuorum conGnguineo» rum,populariumcÿ fecum habuit T ui{co,cum ex ArmeniaprimuminEuropam ueniretJnterquosprae cipuus fuit Tuifconis frater Scytha, prifcus cognomens to. Hic tranigreffo Tanai,omnem terram, quæ uerfus orientem in Europa erat, fibi addixir,a quo etiam pars Germaniæ in confinio Auftriæ, amp;nbsp;VngariæScythiæ nomen (4Uffber@gt;d)ttt^retinef. Hincetiam no^ tandum,quicquid uf^ deScythisin Europafcribitur, iddeGcrmanisintclligendum eflè, propter hune Scy^^ tham prifeum, conditorem cum fratreTuifeoneonK' nium Germanorum» Secundus dux Sarmata,quern Moics,8cIolèphusAfarmotemuocant,uirfuitarmogt;’ rum ftudiofus,a' quo Sarmatæ nomen accepcre»Terth us fuit DacuSjquiamp;Danus^HiccondiditDanos,quo# rum rex hodie nominatiisimus eft in Germania, Latiî’ nec^ rex Dacorum, nobis eft Danorum, hue Daniæ rex, Veteres Gra?ci,SL Latini Cimbros,Cimerioflt;^ap:? pellarunt. Geta duxquartus,a'quo prognatiiuntGe# tæ, amp;nbsp;Goti» Qiiintus fuit Tibifcus,qui regnauit in ea regione,

V RORVM HISTORIAE. 3 regione, ubi nunc funt Vngaria magna, Septcmca^ ft renfes, Sé Valachia* Moëamp; (èxtus regulus,inter Da^ nubium,amp;: Sauum,pont U mep Euxinum,cum duobus ducibus,filris fuis Brigo duce feptimo,amp; Thyno odla^ uoMoëfoscondidit,quipopulihodiefuncBoCnenfes, Serui,óé Bulgares, Turcis omnes feruiunt* Dalmata nonusduxDalmatasaenuit,nomen manet. Decimus w nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

lader, undecimus Albanus, Liburniam,quæamp; Illyria cum proprie,tenucrunt.Vbi funt ladcraColoniaàbicp Albanenlès populos enumeratPlinius,Germani Vcj nedicam Marchiam nominant,. Sauus duodecimus Tuifeonis Cornesclahfsimo amni(^Q4ïv nomen . fecit,qui Pannoniam â Moëfisfeparat.Pannonem tre dccimum pannoniam incoluifïècum fratribusSalone decimo quarto, ôé Azalo decimo quinto duce nemo omnium inficiasibit. Quan^funt quiPannoniam 2^ Panedeo paftorum,di(ftamputât.PtolomgusinPans nontjsSalam Vrbem, amp;nbsp;Azalorum populumponit, Hifterdecimus fextus amnium Europæ maximo,Hi^ ftriætp célébré apudpofteros nomen indidit. Sunt qui Danubium BelTorum lingua Iftrum uocaritradunt» Superiora Fauonium uerfus tenuic Adulas decimus fèptimus, cuius nomen adhuc mons altifsimus inter Oenum amp;nbsp;Rhenum refert. Diclas decimus otftauus, Obalus decimus nonus,8é Epirus uigefimus, ubi nam gentium confederint,incertum eft»

J uium anno 3ogt;»fuccelsif,rcgnauit(p apud Sargt; iTiatasI\hcni,cum pâtre Germanorum pater,amp;coin ditorcenfetur, cuius nomen memoriaadhucapud Germanos Celebris pcrmanet.Hinc Germania Ale# nianniæ nomen acquifiuit,amp;: habct^ltcm Alemannus, Sc Hermannus,atcp pluraaliaâManni nom.necom# pofitainueniuntur* Mannus rcrumpotitusfexaointa ftxannos^mortuuseft^Tellamentofuo cauir,ut mge# non filius natu maximusin regno fuccederet.Mannunï reoem luum ucteres obfortitudincmanimiindeorutn ^5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

numerum retulerunc.Cuius regnianno 43. Noas, qui ôdlanus in Italia obijtjab illuuieaquaruraaniio ûipra trecentefimum quinquagefimo.

H Ermion,quiSc Herminon minimus natu interfî# lios Manni, nepos Tuilconis,Germanis prefuic annis tribus, amp;nbsp;fêxaginta, reonauit in Mediterranca * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* O

Germania,quintufep GermamæMagnæ Imperator, Anno poft diluuium 411. Vir fuit fcrox,bellicolùs,td mditans ftudiofiIsùnus,Bardus,carminum,amp;f Muficæ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iiiuen ione

iniicntioneapudCe’tasindytus» Eftautem Hermion uir excrdtuum,hodie Hcrrnannus didtur. Ab ipfo nogt; menhabenc Hermiones, quartum genus Germano» rum interRhennm,amp; Danubium habitantes. Difo» plinammilitarcm Hermionapud Germanos primus inftituir,legcfc^ militandiira fanxit»Quotannisaliquoc milliahominum bellandicaufraeducebantvirin proxi» masquarc^rcgiones»Reliquiquidomi rcmanferant,{è atqjillosalebant.Hqrurfusinuicem proximo anno ira armis erant^illidomilaborabant, Vinum adfuosim^ portari non finebat,eo quód uinum homines ad ferens dum laborem moiles facerct.Hic poft mortem ob uir» tûtes,bellica fadnora,Sc bene mérita à fuisinccclum fublatus, cultufcp eft proDeo,amp;bellipradide. Tem» plum Hermionis apud Saxones uctufta rcligione Auguftifsimum fuit,etiam ufep ad Caroli Magni tem 3 pora,quofrequens^opulus uotircusibat. Signum,Sd Idolum eius Hermaftfuel,ideft, Hermionis Salam, fi^ ue colum nam,Carolus Maoniis caftcllo Herefburo lt;apto,in monte Martis,lubuertit» In quo tcmploin# gentem copiam auri, amp;nbsp;argenti, quam uota reddentil um gratauoluntas congenerat,inucnit,abftulit,militi4 bufcp diftnbuit : delubru inccndit,diruit,amp; Iblo æquai uit,adeo utne ueftigium ciusapparerat,annodomint »i»Signum Irmenfueljfiue Hermanfueldiiftumefte nolunt,quafi dicas,lcdermanfuel,utpote comune pros fugium^ Afylum omnium^ nbsp;Mattem communem«

ILLVSTRIVM GORMAN IAE Erat fimulachrum eius armati hominis toto corpore effigies,in cuius dextra fignum militare,in finiftra libra, ■amp;in clypeoLco fuir. Dum in Germania rerum pom retur Hermion, Ofyris cum (brore Ifide in Aegypto regnauit,agriculturam,atcp etiam Zlythum coquere ex hordeo Germanos docuic» Moritur Hermion anno poftdiluuium ^gt;4, Poft Hermionem regnauitMar? fus,MarfumexcepitGambriuius,qui8cCimber,dquo Cimbri^amp;CimbricaCherfbnefusnomenhabent,

Gambriuiofuccefsiqregnauitq^ annis duodequitv quaginta» Autoramp; conditorSueuorum geneis,inte# rioraGermaniæ,maioremq; partem poftedit. Et licet uarias fubfèhaberet genres,in com muni tarnen omnes Sueui à fuo rege diéti funt» Fuit Sueuorum gens longe maxima,notiisima, 8c bcllicofißima inter omj: nes reliquos Germanos, Ab Hercynia iylua, uiep ad medium Albis protenfi, inde ab Albi Sueui Senpnes (ubinuncLufatii,5lt;:Silefq )ufq?adSueuumamnem, quem accolæ Oder am uocant,omnia tenuerunt.Por? ro Sueuia triplex eft, pars in Magna Germania inter Rhenum, Danubiumep amnes continctur,pjrs inter Hercyniam fyluam, Lycum, Rhenum, Danubiumcp

VIRORVM HISTORIAE. ç ad Italiam perdncr. Cæterii'n Gallia Celtica confident, nLincSuitones,Hcluecrjcpappellantur» Ifis mater Her;? ~ culis Lybii reginaÆgypninGermaniam ad Sueuum uenir.frurncnta teinere'incoanita.rnortalibusintcr ce^ teras herbas nafcentia repent,fcrere,molere,tercre,de^ -inde panes conficere Germanos docuir. Lanificr),Ôlt;^ olei, atep uini ufum monllrauic, ob id Dea crédita# Quam amp;nbsp;Sueui conlccrarunr,atcp pro Dca coluerunc. Signum eiusiiimodum Liburnæfiourarunr,quædogt; ceiet adueclam religionem, pcregnnumqj iàcrum# Dilccfsit inde Ifis in kaliam,Ceresibi.ôcluno cogno^ minata.Fcruntquidam Sueuiim regem oppidum f ui’ ricenfe maius iuxta Limagi flinii] ripam conflruxiire» Ego uero necpatlarmo,neqp rcfcIlo.Nam in rebus obt fcuris,amp;f dubqsjubi nulia ex Annalibus acceduntadiu?; »^enta, fatius ell nihil pro certoafFirmarc,^pluradiî’ cere»

VAndalusMannipronepoSjRexGermaniç Van;s dalorum pateramp;condicor, quos primum genus GermanorumcHèPliniusIcnbic. Repnauit Vandalus apud Tuiieonestempore AltadisduodecimiBabylon’ niorum regis anno poftdiluuium d’oó’, Vandalipo?î pull trans Viftulam habitarunt,in ora finus Vcnedici, poft mortem Theodofij Magni Aphricam,Carthaii

ILLVSTRIVM GERMA NI AE ginemcpoccuparunf. Vandali régis tcmpohbusPro# metheum ui'rum fapientifsimum uixiflcfcnbunr«

HErcuIes cognomcnto Akmannus German!« Magnærexhür, regnauitqp temporibus Manca? kidedmiquardAfiyriorum regis poft diluumm anno (f^ÇtCuiusæreum fignum !n Augia maioread noftra tempora feruatum fuitjS:^ Maximiliano Rom# Imp»Oenipontum delatLim,quod uulgo Alman dicef batur.AbhocAlmanftvcikr Monafterium, Almanß hofen uicum^ item in Boiaria A!manftainjamp; flunien Akmannum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;didtum eftè uolunt. Cui

Theodo dux Boioru m huius no minis primus circa ani num dominiçoS.cLim Vindelicum occupafter,{àcer'gt; ‘dotes Chriftianosoccidifletjgcntilifmuminducereruri fus in has prouincias fugatis Romanis, uolcbat, Lu» cum ôd monte m proxime Rcginoburgium, Daniibio inminentem, uerCus Abach uicum, more maioruin, tam^ uicftorijSd bcllorum Prefidi dedicauit,eiufcp no# mine Argeloëappcnariiufsit.ibi (àcris, ritu patrio ope# rari præcepit, Ealylua poftea MonachisD.Haimcra# midicatâeft^Agcr 8^ territorium Herculishuiusadhuc in Holandia cxtat,amp; Arckcl diciturjn Leodienfi Dfo# ccvfi uicuseft nomine Erckcl, Sunt qui Hcrcyniani

VIRO.RVM HISTORIAE. ' d fyluain,todusGcrmaniæuafti6imam ab hoc Hercule nomen inucuiflê dicant. Viuum Leonem fecum cajï-tlicna ligatuin palsiin circuindnxk^ Scobidincfypeo fuoLeonem habuic,proprcrca ejuod Leo bcftrjsom^ nibnsimpentat,undc iniuctu ad fortia fadta aninnim, amp;impeïum exinfignibus monflrabar» Proinde alere Leones gentilicium eft Boiorum Phncipibus» Nam genusBoiorum pater,amp;conditor primus fuï'uD.Hic ronymus, Eufebius hunc primumHerculemfuifLe autumant,anucro beneuel malc,cgonolodicere,aui’ thoritatem tantornmauthorum ucritus,urfatmsficta^ cere, cp aliquid affirmarc, qnod fide aliornm confiarc • nonponèt.PofteatpAlcmannuscumïufticia^Sceqm^ täte fuis rede præfiiiflcqenndem iam mortuum celcfii nomenclacuræ maiorcs Boiorunijbeneficiorum me^ «noies, affcripfèrunt, bcllo:^ prefccerunt, prirnum omnium uirorum fortium ituri in præliacecincfunr, CanituradhucapudFrancosOncntalesin memoriam huius Herculis hymnus,in Qiiadragefimædominici Letare,dpucris» Nam eo die mortis imaginempueri uicini ftramine conficiunt, atqj haftæ alligatam urbe exportant,amp;influuium proiiciuntjbitnm non femel Herculis nomen nominatur, fed per Mctathcfim Hc^ gurle, proHcrcule,pronunciatur, Qiicm ludum ego paruulus Rotenburgi] ad Tuberam, quæ mca patria eft,non femel lufi.Relatusin deorum numcrum,a geni tilibus magni,amp; cccleftisnuminisinfiarfuit. Ltquigt;

TLL7STRIVM GERMANIAE cunt]j eo temporc »’n numerum Deorum rcfercbani tur, Di) IiiJ gecei dcebantur, proprercximiasbelli, pacis artes^quo J de genere humano bene menti cflènf, celcbrem polleris memoriam rcliquiHènt» Sicuti hic Hercules,item Æneas,Romulus,amp;:alii»

A Lemannus Hercules liberos habuit plures,exqut#' bus precipui fuereNoricus,Hunnus,Heluecius, mintmusnatuBoius, Poft mortem Alemannifra?^ treSjUti fit, de regno GermaniæMagnæcontendunt» Rhomus qui turn in Gallia, anno poft diluuium Imperitabat, inter fratresregnum diUidir,finguliflt;^ter minos Imperij diftribuiu Boio forte euenerunt Ale^ mannijamp;f Hermionum non parua pars. Quospopu) losâle Boiosnuncupauit. Primam fedêhabuit Boius intra Hercyniam iyluam, extra, qua Occidenrem, Danubiumtjj fpeftat. Quam regioncm a' Boqs adhuc Boiemiam cognominamus,quod nihil aliud,^ BoiO^ rum patriam déclara t.Condidit Boius Bubicnum,fiue Boiobinum,quac Marobodum poftea fuit, nunc Praga eft. Sed Boi] tandem à SucuisMarcomannis Boiemiacie(fti,ad Danubium, Alcmannnm,8d Rhe^ donefum confidunf,ibicpadhuchabitant,feq5incuna^ bula Boiorum incoIcre,Sô tcneregloriantur. Boius etif sm in

VIRORVM HISTORIAE. gt;nbsp;am in confînio Boicmiæ, V.ndeIicorum,amp;Norico^ rump'ntcr confluentes DanubrjjOenbamp;^llifsiBoioduj) rum condidir^Boijs id Turrim ualet, Romani Batha^ uiam uocant.Moriens Boius filiû Ingramum,cogno? mento Herminium heredem fecirgt;ä quo phmum itif ter confluentes Nabi, Danubi], amp;nbsp;Rhegi oppidum conditum efle fertur,atcp Ingramfhaim di(flum,pogt; flea in aliamripam translata urbs^nuncReginoburgiü um, olim Boiorum caput,hodie Imperialis ciuitas cft»

Bathauiæ Noricorum fepultum eflTe fama tenet, rcgnum fufcepicfiliuseiusHiccar,qui infaftisHichtar, fcriptonbus Annalium Hector eft. A quo Hiccare fregt; quens ctiamnum diderium uulgo iadhtuquti Icilicet audacem, intrepidumcphomuncionê Q uocitcnuus.Huic Hiccari inregno fuccefsit filius Fran^ eus, flue Franco rex, ex antiquilsimis Boiorum regulis originem ducens,quiapud Cekasregnare cepit anno poftdiluuiLim Autor Sd parens primus Fran« corum gentis^ Quod nomen frequens eft in faftis antiquisjdedudlum aUibertatc,quæ Teutonum lingua C^«ybrtft^dicitur.. Hoc cognomen Franconibus Onentahbus Cnbui folcr, Vocitantur cnim uulgo,

ILLVSTRIVM GERMANIAß C ÖlC fbcyeit ƒ miuBeit/ hoc eft,hbcn' Frana'. rune qui rrancorum on'ginem â Troianis dcduxcrc^ deccpciHcdtorisTroiani nomine,cum nofter Franco Hiccaris,nonHeiflonsfiliu3fueri^ Hocuerum quetjhuius Franconis tempore,quarto ante Samfonis præturamannOjbelîum Troianum cepiiTcjScperdes cem annos ibidem continenter belligcratum ede» Ä Francone numerant ad Tarquinium priièum regem Romanorum annos ççcf^Sub quo rege Borj aliquaiv diu incogniti, rurfus bello clari,reliquisgcntibusinno# tuere.

QVosPerfæ Magos, Aflyrtj Chaldeos, Hcbræî Scribas, Ægyptr) Prophetas,Greci Philofophos, Latini Sapientes, Indi Gymnofophiftas,amp; Germani luo idiomatc Q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uocanf,hos Galli uetercs

(qui et olim inter Germaniæ populos numerabantur} Druidas uocabant. Hos Druyus fiuc Dryus rex,quî apud Celtasantenatum Chriftum anno iS»,tcmpQ^ re Arfj regis Babyloniorum fèxti, anno ip.regnauit, periciæScfuturorum plenus,primus inftituit, Druidas rumep Collegium religionis ergo fecit, Aquoamp;no^ mcnforticifunu Velutquidam uoluneàdryos,quod eft quercus,alii autem a fide Germ anica uoce Drou, amp;Trçu,quod eis tamcp facerdotibus fides à uulgo

VIRORVM HISTORÎAE, S beretur,di(flos eflè uolunt»Ho mines fuperfi:itiofi,GaU lorum facerdoteSj amp;nbsp;Bardi fuerunc^Hercmitico more in fÿluis,amp;S nem oribus habitabanc» Diuinj,atq; bu mass ni iuris peritifsimi, amp;nbsp;ob id religioni fuæ deditifsimi» Sacris rebus perpetuo ftudebanr,religionem interpre# tabantur.Naturacrationê,quam philofophiam Græci appellant,notam fibi cfle profitebantur : amp;nbsp;partim au# gurqs,partim coniecfî:ura,qug erant ftitura prçdicebanr. Qyoties Galli aliquo metu pcrculfi erant, Deos plagt; candos efTefuadebant Druidæ, Tuneftatim uotis cer/y tisconceptis, humanis hoftrjs arasGallorum,funefta^ bant Druides ; ncq, religioncm fuam,ac fe colcrecrede# bant,nifiearn ipfam pnusfcckrc uiolarent. Deosipfos inmortalesarbitrabantur hominum fcelerc, Scfanguk ' ncfacillimeplacaripoHc»Si quando prælia Galli parai bant,inaufpiciapugnæhoftias inftincluDruidum debant(^inmolabant cnim Druidis nequa^ abfenti# bus;) rperantes deorum minas expiari cædc fuorum poffe, coniuges, liberos fuos trucidabant, aufpieia bellid parricidio incipiebant» Hominem diuinationi deftinatumâ tergo ferientes,cx ipfo impaticntiæ,affli# clandic^ modouaticinium capiebant» Denicp præter naturalium rerum ftudia difeiplinam morum exerce# bant» luftifsimiomnium opinione,ideo fer^ de omni# bus controuerfqs publicis, priuatifcp præmia^penafc^ conftituebant» Quicuncp coru m dccretis refillcbatjilli aqua ôd igni atlt;ÿ facris interdicebant, quæ eratpcena grauifsima»

TLLVSTRIVM GERMANIAE grauißi ma. Quam obrem huiUi%odi hominc aDruM dis,bannitum,cætcr( omnesfugiebant, adiru,amp;colloi quioprohibebant. Druidisunus eratSupremusordi^ ms,quo raortuo, alius, quidignitatcpollebar,eligcb3^ tur. Ccrro quodä temporeiulÿluis,ÔC nemonbus fub quernis arbonbus couuen;ebant, controucrfias iudica^ bant. A bcllo liberi omnes erant,necptributapendel bant,omniumqjrcruminmunitaremhabebaur»Muld in dilaplinamcoibanr,magnumqjucrfuum numerum edilcebanr.Inprimis hocdocebanr,animas hominum non interire,fedab alijs poft mortem tranfiread alios : atcj hocaduirtutcm cxcitandam,utileputabant.metu mortis negledto. Præterea de fyderibus, atqr eoruffl motu,de rcrum natura, de ui atcp poteftate Deorum di(putabanf,amp; iuuentutitradebant. Mercuriumpro Deo habebant, tam^ omniumartium inuentorcm» Item Apollinem,loucm,Martem,8c Mincruam uenei rabantur» Apud Heduos mons altißimus, nubibus proximus, di. plcnus quercubus eft, qui ctiam hodic monsDruidumappellatur:inquo monte olim louis êcBerecynthiæ marri Dcorum^acMcrcurii facra pera^ gebanr. Porro uilco,qcf in querna arbore nafccbatur, nullum pr^rcntiusnumen cftimabät,nullumq5ßcrum finearboriSjUel qucrcus fronde, aut uifco conficiebant» Tempore lu’qCcfarisDruidum Collega fuit Diuitia^ cuSjHeduus, ut Ciccioteftatur, uir magnæauthorita^ tis.Tam uanafuperftitiointer mortalcs turn præcipua

VIRORVM HISTORIAE. 9 fuit,amp;ctiam adBoios i'pfospcruenit, qui'ab initio fub quercu rupenore,amp;inferiore C^bi nuncfunt Obern# altaichamp;Nidernaltaich monaileriain Inferiore Boia# ria) fuafacra peragcbanc* Veftitus Drnidum fuit pre? ciofus ualde, fuperbiæ èC ornamentorum ftudium eis fingulare,Collo torques, manibus anuli, èc lacertis ar gt;nbsp;millæ»Veftes tinófas,amp;^ auro pidas gerebanu Calceass mentum erat philofophicum, figura Mathematica* Durauit hæc uana religio, ufcp ad tempora Tiberq^ód Claudi) Ro m .1 m pp*qui eos o m ni Gallia exegeru t: fuc^ cifa eorum lylua* Ipfi in Germaniam Magnam trans Rhenum,tam^cognatam,amp;eiufdem fermonisgengt; tem,demigraruntgt; Manet ab eis apud nos adhuc terril culamenti notflurni genus,quod homines infomno fatigare,amp;:exugereinfantes creditur.A quibusSd numi Vuurtzburgenfes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nuncupati fuut,

Exhorum profefsione fuere patrum memoria, quos , ftudiofos peregrinantes (^blC fiïVenbCU

nominabant* Qui in, nefcio quo, Veneris monte fijifle, amp;nbsp;ibidem edosffos gloriabantur.

/^Imbripopuli,qui ante Virgineum partum fupra ^-gt;quinquaginta annos fedibusfuis reliâ;is,cum uxo ribus, liberis fuis nouas petere fedes annixi funt*

Quorum uxoresfocictacc militandi uin's kmpcrcon^ iunctæfucrc. hirer quas muh'eres, ahqiiæ facerdotes crane, diuinationis périra?, quas patrio fèrmone Alirugt; nas('2lUrtlUt nuncupabanr» Ha? incindlæ Zonis, nudis pedibus,fparfis,canilc^ capillis,lintcacß tunica,amp; alba uefte cindî-æ, captiuis hoftibus pertallrajiridlis occurrebant cnfibus.Koftcs ipfos ad hu mum flernen^^ tes, ad ærcum cratcrem pertrahebant. Deinde cos iti fubh’me tollcndo iugu'um tcrroaperiebanqSCcxprof fiuentctum (anpuinein cratercm.euentum belli uatici^ «O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

nabantur,.Alia? diffcdlo uentre exinteftinis aidloriam interpretabantur fuis popularibus. Inter preliandum nero pelles ad carrucarum uelamina extenfas crebris pultabantidhbus,ingens ftrepitus cumhonore edeba tur,quo audito holtes fep:us uidti,amp;fugatifunt» No^ ftra a?tate Circumforaneiilli,inItitorefq3radicesquaP/ dam,hominis imaginem rcfcrentes^pilis quafi, amp;nbsp;tricis pafsim circumdatas, 8i oppletas, atepeafdem fub pati^ buloinucntas, masnacommendatione, cum audito? rum admiratione prædicant, uenales habenc, Aliru^ nafep nominant. His imagunculis ignobili uulgo,amp; hmplicibusagricolis imponunt.Denicpfibicredi, lèilla rum uirtute futGranofcere,ac prædiccre, uoluntjatc^ aliquid magnæfortunæportcndi,fiquis eiufmodi Alilt; runam lècum domi habet,ód fouet, impudentilsim? menciuntur. Impoftores funt,nebulones,8lt;f malefc? riatihomines.SicutiinGermaiüa plures comprebenfî, impolturam confcrsi,pcriiasdederunt, Caput

CVm Sueuorum,qui Adnam tncolebant, infinu lonio; in finibus Dalmatiæ 3^ lilnæ, aliorumçp Germanorum Lcgatiad Akxandrum Magnum mißi cfTcnr. ut amiciciam cum co iunQcrcnt.familiaritcrab Alexandre, amp;nbsp;benigne traclati funt* Deinde omnibus exuoto peralt;ftis,'animo fuo tcmperare,ncquiuercGcr'/ mani, præfernm Sucui^qui à natura loquendo promgt; ptiores^öCglonabundi iunt, nun^ caccnc interrogati, acccterospræièomnespopuloscontcmnunt* Qiios cum Alexanderin fidem,amp; amiciciam rccepinè^exdlis quçfiuit* Qind nam ciTetinhumanisrebuSjquodprac cætcrisGermanicxtimekerent. Nam nominisfuimas? gnicudincm ad iilos penetrailc,fcqîpræomnibus fibi iormidolofum clTe refponfuros, putabat* Gcrmani præter fpem refponderunt brcuitcr,iè illud ante om nia timere,nefGrreinfeccIum aliquando rueret.Nihil mouit Alexandru m tam arrooans refcon^

• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o

fum, quin nihilominus in amiciciam femel rcceptos fcruaait,atq3 inco;? lûmes domum rcmiiîtîidtai men elocutus,Germa?

nosomnesarrot ‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• gantes efle.

1 NterBoios,quosHeduiinfbGCtatcm,atcp amidci« J am, amp;nbsp;fçdus Romanorum fub Iulio C€fare, cum in Gallqs belligerarct, reccperant, fuit quidam ex plèbe, homo temeranusjamp;perfndlæ froncis nomine Mari« eus. Hic fefe inlèrerc fortunæjac prouocarc Romana arma,fimulationenuminis,aufusfuir, lamcp adiertor Galliarum, amp;nbsp;Deus C nomen id fibiindiderat) conci« tisocffomillibushominum,proximosHeduorumpa^ gosadfetrahebac* Sed mißis à VitellioCefarecohort* tibus,fanatica muln'tudo difieda eft^Captus in eo præl Iio Maricus,acferisobieduseft. Verum quia non fta«! tim laniabaturimpoftor, ftolidum uulgusinuiolabi« lern credidit, donee Vitellio inipedanteinterfeduseft anno Chrifti gt;nbsp;idea Deitatis opinionem cum uita mifelt; refiniuit»

NOricum d Norico Akman ni Herculis régis Gcr^ maniacMagnæjnomenaccepiftecertum eft, In^: cipit autem Noricum ab Ocno fluuio,protciiditurcp ad Oriente muerfusPannoniam fupcriorcm» A merb die terminatur Alpibus Noricis, à SeptentrioneDa* nubio*

VIRORVM HISTORIAE. n nubio. Occafum uerfus hodx Noricum inhabitant Boq» Tempore luli] Cefaris paulo ante natu mChri^ ftum feruatorem noftrum, reaem Noricorum fuille reperimus Voccionem,qui Cefari contra Pompeium inbello ciuili trecentos Equités in auxilium mifit.Cuius fororem duxit Ariouiftus, rex Germaniac Magnæ» Voccione mortuo^fuccefsitCritofirusultimus Norigt; corum rex» Poftea cnim Noricum in Romanorum Prouinciam redaftum eft, Horum regum frequensin antiquorum faftis memoriareperitur,

ANacharfis e' Sacarum genere Scytha, Gnuri ex Græcaconiugcftliusfuiqtcmpore Solonis uixit« HicinGræciam fapientiæcupiditate peregrinatusjper^ petuam fibilaudem comparauit,gentilequoddam præ feferens infigne, ingenitam iufticiam,facilitatcm,leni* tatemc^dum uixitredolebat» Qiiippeut Strabo feri^j pfit,Scythçfan(flifsimi omnium fuere uiri,talefq5,qua^ les ab Homero deferibuntur» Fuit Anacharfishomo audax,etconftaris in dicendo,adeo,utquieiusconftan tiamimitarentur,Scythicum dicendi genusimitatidh cerentur.Athenis operam deditphilofophiæ olympiad de ^gt;.ab V.C.anno j.ubiauro (ènibilegereadCrçî ‘ fura feripfit, fatifc^ fibi elTe, modo ad Scythas melioc

at(^ dodîior rcdcat. Qui cum do mum redtifîet,patrie afcç leges inmurarc uellerpn uenatu a' fratre fagitta per# cultus intcrqu Moricns dixilïc fertur, fc fermonis amp;nbsp;philofophiæ gratia cxGræû'a fcruarum,pcrinuidiam autem in patnaperqflc. Anacharfis dictum fuifle moratur, Vitcm uuas tres ferre,primam uoluptans,(è'/ cundam ebrictatis,rerciam mæroris.Rogatus aliquant do quo padlo quis abftemius fieret,Si turpes Q inquitj ebrioforum motusfibiantcoculos ponat, Anacharfis modcratione,prudcntia,ingcni')q5 preftantia inter fei’ ptem fapientesannumerari meruit, folles, AnchoratU/ rotamcj figularem inucnit.

ZAmolxisPhi’iofophusóGetarum gente genitus Pythagoræ feruitorfuit, a'quo diuinarum rerum cogninone non mediocremdidiciu Hie ad Ægyptios profeófuseftjubi plurimafuisartibusaddidit.Poftea^ autem in patriam reuerfus eflet, in fiimmo honore apud fuoshabitus, auguria, prodigia, fomnia præfàgi^/ uiffe fcruntgt; Proinde rex Getarum eundem ultrouc optimum diuinæ ubluntatis interpretem fibi in regni focietatem adfciuit^atqj inprimis peculiaris Dei facers dotem conftituit.Quarcuulgo pro Deo quafi habitus, ^eluncam fubterraneam,acalijsinuiam fubiuit,ncmigt;’

VIRORVM HISTORIAE. R ni prætcrqî reoi,rcgi]fcj miniftris colloqucndi potefta? tem feciu Ibidcorum oraculaedidit,atcpinterpra?tatus cft,undeeidcm Gctæpublicéfacrificarc folcbanc* Vixit Zamolxis ante aduentu Chrifti anno Ab hoc Zamolxi ufep ad tempora quot;Fiberi] Cæfaris mos illc apud Getarum reges perdurauit, ut Temper in rebus agendis fibi philofophos adiungcrenr,nihilcp in profa? nis,autfacris rebus abfcpamp;picntum,amp;philofophorum confilqs agebant.Quo honore Decencas philofophus Rib Augufto apud Getas fundus cll»

DVm Cxfar Auguftus lulq auunculi fui necem uindicarefurama ui conatur,armisciuilibus totus orbis coneuffus cft.Nam Dacfqui Getæ atep Gothi dicuntur tranfdanubianus populus, montibus inhe.ï rens, cæteriep Germaniæ Magnæ populi Romanos d’.isidcn tes obruere ar mis paraba nt. Quo te m pore Da^' corum 80 Getarum rexeratCotifo.Daciigitur quoties Danubius gelu conftiterat, ripasep iunxcrat,decurrere, atc^ uicinas Romanorum prouinciasdepopulari foie? bant.Côtrahos Auguftus quinquaginta milliahomb num duce Lentulo mißt, fed Dacos Danubij ripa uix prohibcrc potuit, Tandem corum impetus reprefsit

Lentulus,ultra ulten'orem n'pam pepulit, dtra prefidi'a conftituit.Quobello multa tnillia hominum cum tri# busducibiis Dacorum trucidata funt,Siaitiamp;Hora# tius ad Mcccnatem fcribiC,inqukns, Mitte ciuiles fuper urbe curas,

Fuerunt Daci bellicofi homines, Romanis fortiter reftiterunt,deni£^ï opibus cgterorum Germanorum freti feerexerunc* Sic Dacia non uiéta,fed fubmota,amp; pilata eft» Coaó:usdeinde AuguftusCotifoniregi lu# liam filiam CutfaciliusGermaninouaalFinitate conti» nerentur;) defpondit,fibiquo(^inuicem filiam régis in matrimonium peti]t»

ARminius Segimeri Cherulcorum Cqui hodic V ueftphalifunt^ gentis principisfilius fuitjuue# nis nobilis genere, amp;nbsp;animo, manu forris,fenfuceler, quiardorcm animiuultu,oculifq3præfcrcbac» Roma» næ militia? aliquandiu comes,qui ob id ciuitatis Romæ ius,equa’ftremcpgradumconfequutusEjerat, Verum reuerfus in patriam,libertatisuindiccmfeexhibuit,Hoc 'tempore

VIRORVM HISTORIAß. 15 tempore Romanis omniu poft Pun C3,grauiisimurn bellum fuit,quod ülyricum diceb3tur,SC iHud per quin dcciinlegionesAuguflusperlegatosgefsic. Subidem tempus dum hçc in Illynco geruntur^Sc 1 iberius Dru? fusapud Mogunciacum ex equo lapfus morcuus efTer, GermaniæMagng magis uiÂæ^quàm domitç,Quin# tilius Varus ab Augufto præficitur» Verum* ficutiGer? tnanileta bello oens, fub Drulb mores Romanorum magis, arma fulceperanr, ita Quinnlrj Vari libidi-/ nem,accp fuperbiam odifTcecperunr, Primum igitur Cherufei Arminio duce clanculum contra Romanos coniurant» Segeftes focer Armini) Varum fruftrade« tedaiUa con.urationccommoner. Nam Varusfretus uiribus,amp; mulntudinemilitum,admonitioncm con:? temnit; fufpedtos coniurationis ad tribunal citât, Che^ tufeiVarum nil rale metucntem armati obtuunt,un'« diep Romana caflra inuadunt, opprimunf,refiftcntes trucidant, treslegionesfundunt, cædunt:precipué au^ tem in cauflarum Patronos fæuiunt, alrjs oculos cru^ untjalqsmanus amputant,alijslinguas praccidunt,ca«i pita occilbrum préfixa haftisad uallum Arminiusad^ moueri iuber. Vnius caput, refeifa prius lingua,Ger:? manusin manu tenens, inquit, uipera, fibilare defifle* Signa,6c Aquikr Romanorum in hoftium manusue^ nere.Varicorpusfemiullum lacerauerat hoftiumferiis tas^quod tandem militumpietashumiabdiderat,efFof, fumefl,caput abfcifum,latumq5ad Maroboduum,amp;^

I LL VS TRI VM GERM A NI AE ab co ad Auguflum iniflum, gcntiliaj tandem cumuK Rpulturahonoratücft. Contigit hæc clades in Vueft^ phalia, in falen Tcutoburgenfi, trans Rhenum inter Luppiam, Amifiam amnes, ante diem qnarturn Nonas Sextiles, anno ante Chriftum natumdccimo nonotquem diemdccreto Pontifienm interatrosre// ferri placuit.Hanccladem AuguIIustam grauiter tulit, utfæpccaputparicticoiIidcns,cIamarct,ôQLnntilired^= de legio nes. Qua clade faótnm eft, ut Imperium, quod diu litore Oceani non ftcterar,in ripa Rheni flu minis ftarec.Nul la R o m a n is in extern is gennb us clades atro ) ciorfuit.Cæterum Arminiusabfcedentibus Romanis, Principatum folustenuir, fed libertatem populariurrt femper aduerftm habuit. Petitusigiturtandem armis, bello non uicflus,lcddolo propinquorum cecidit.Hinc illud uerum efle liquet, quod dicitur. Difficilius elTe prouincias obtinere, ^facere. Viribus parantur,iurc retinentur,{uperbiaamittuntur. Liberator baud dubie Germanite Magne extitiftetjfi per fata licuifîêt.Septern triginta annos uitæ, duodecim potentiæ explcuit» \7 xorem habuit ArminiusThofueldam,quæ de:J inde fub T iberio Cefare,una cu m filio Thugt; melico à Romanis in bello capta fuir.

Arminium noftraætas Herman? num,id eft,exercitus ducem, £gt;C uirum militite a?

ptum uocar.

MOêfia fuperior Bofnam, Serulam prouindas connnet.Moefi,qui ex Gothis naci funr, Thra^ cum lingua utunturab Oriente, amp;nbsp;Sao fluminePan? noniasexdpiunt,inde cum Danubio adPontum Eugt; xinum, ôdeonfinia Afiæ procutrunr» Romani finit» bellis duilibus fub Augufto, aduerfus exteras gentes arma uerterunuAd Septencrionem igitur cöuerfi Nos’ dcos,lllj7ncos,Dalmatas,amp;cum hisMyfiosoppugna runt.Myfriautem i^feri,^ truces fuerint,hornbile dû eft.Contra hos Romanus exercitusprofe(flus,cuni cxutrac|ï parte,adc ordinata, adpugnamftarcnt,My^ fiorumducum unus progredicur,amp;anteacicm poftu:* lato filentio, Qui uos,inquit,eftisCRerponfuminuij: cem Romanigentium dominûEtilli,ita,inquiuntfîaf, fi nos uiceritis.Etftatim hoedido, ante adem inmola^ to equo concepere uotum,utcc{brum extisamp;^lû tarent, ôd ueCcerentur. Deos hancarrogant

tiam audilïè crediderunt Romani, nam tubam eorum MyU] fufti^ nere non potucrunt,unde à M» Craflb uidi funt»

MÄtoboduus, fiue Marobodus Sueuorum Mar# comannorum, qui tum in Boiçmia, Lußcia,5^ finitimis regionibustrans Albim habitabaqrcx^äpue# heia Romæ uerfatus eft,ubi ab Augufto Cæfare benegt; herjs muleis ornatus,reuerfusinpatriam magnum adci' ptuseft potentatum. Fuit autem Marobodusgenere nobiliS;corpore præualens, animo ferox, nations ma* gis, ratione barbarus^Non tum ukuariu m, neep for* tuitum, neep mobilem , fed ex uoluntate parentum conftantem inter fuosoccupauit principatum» Occu# patisporro quibuidam Iods, fininmos omnes aut bei* lo domuit, aut conditionibus iuris ßji,fibi fubiecit» Cum omnibus fuisfubditisSueuis fub Tiberio Cæfa* re Romanis federatus fuit» Bubienum caput Boiemiae Maroboduma' fecognominauit,quam nunePragartt dicimusjubiamp;regiam fuamperpetuohabuit, Tiberi* usCæûr eundemRomam perblandicias,acpromiHä denuotraxir. Cumautem inpatriamrediretCatualda Marcomannus contra eundem conlpirat» Marobo# dus undiep de{ertus,tutam,amp;^ honoratamin Italia fe'/ dem a' Tiberio impetrauit, Rauennæ habitauir,ut fi quando Sueuiinlblcfcerêqquafi rediturusin regnum^ oftentabatur, Sed non excefsit Italia per duodeuiginti annos,confenuitep multum inminuta claritateob nb miatn

VIR.ORVM HISTORIAE. if miamuiuendi'cupiditatem. Tandem quafi exulingÏo^ rius moritur* Vernaculum huius régis nomen Mer# bod, feu Marbod fuit, quod equinum corpus fignifi# cat,cuiusrobur,autmagnitudinem reFerre uidebatur* Magnu m exem plum fortunç in hoc rege habes,uc qui domi fortunatus, in aliéna terra mifer perire coaâîus fuit»

NOn eh ulla gens alia,quæ ar mor urn gloria tam fuperba, atrp auida fuit, atcpGermanorum, Hq cnim patrio Colon un^ côtenti,ad remotifsimas orbis prouincias militatum abiere» Porro in bellicis rebus adeo præcelluerunt, ut Ro» Imperatores amp;nbsp;ante illos quo^Afiæ reges ipCos ftipendio condudïös in militi» am aCciuerint, corporis cuftodcs adhibuerint, 8lt;: fine Germanorum auxilio nullum ferè profpcrum confe# ccrintbellum.Lcgatis etiam Germanorum id honoris in Senatu Romæ datum cft,quod uix altisconcigiffe legimus.Multidenicp Germanorum obuirtutum me# rita,amp; fidei conftantiam iura ciuitatis acquifierunt.Sub CaligulaRo.lmperatorequartoftipendiafecitGerma# nus quidam nomine Gratus, OcciCo CalioiilaSenatus deafferenda libcrtate,biduo cogitabat. Claudiuspa# , truusCaligulæ quinquagcnarius timoré perculCus, in#

ILLVSTRIVM GERMANIAG . tra ucla aulæ fe abdidic, Gratus forte difcurrensjant# maduerfis pedibus, quis nam efTet rogat,CIaudiusad gcnua Grati acddens, fibi parcendum orat, uitamcp pofdt. TuneGratusfubndêscircumftantibus,ait,ifte eft Germanus,cum Imperatorem falutcmus. Confer ftim ilium ad milites alios frementes adhuc perduxif» Ab his in caftra dueftus minore fpe, fiducia uitæ» HuncigiturGratus cumuiderecanimoconfternatum, dcxterameiporrigcns,hisuerbis cóiblatus eft, amp;nbsp;hod tatus,Nolidefalutetua meticulofus efle,ford,magno, akoc^fis animo, ut Imperatorem decet,acpoduslm// perium cogitato: perge nunc,5c maiorum tuorum re^= cipe folium.Claudius Cæfar receptus,primus omnium Impp.fuit,quifidem mil!tumpræmio,Grad beneficij memor,emerit»

TAfsilOjfiueThefTalonusVtilonisamp;Hikrudædu) cum Boiorum filius, natus eftannoChrifti gt;41 Nadusannumduodedmumab Vtilone patrein au? lam Pipini régis Francorum auunculi fui mit tit ur, Vbi duodedm annosuerfatuseft. Certiorfadusdeægritu? dineparentis, noimpetratoeommcatu,aut uen aclam fcçxGalliafubdudqdomumproperaq morfuo patre ducatum

VIRORVM HISTORIAE, ducatum fufccpit, princeps potenciftifnusjmukorum Monaftenorum fundator,amp; ïocuplecator munificcn'gt; tifsimus fuit» Vxorem duxit Lyropirgam Dcfi'derij Xongobardorum régis Non diu poft Carolus Magnus,iuftupontifids,Defiderium regem bcllo uinô /it, capn'uunKçfccum abducir» Lytopirga Taßilonis uxor, muller imperiofà, amp;nbsp;impotens fui,ftbipoftèulj cifciparentem opibus maririperfuader» lllcccbrisigitur uxorisindtatus Taftilo rebellât, Carolus V’uormaciæ concilium célébrât, d'alsilo non folumnon uenit,{ed nerefponfo quidcm regem dignatus eft, fefe regem nominat, filiumqsfuum Theodonê confortem regni declarat.Carolusiam non ucrbis,fcdfcrro opus eflcragt; tus,tnbus exercitibus Boiariam intrat. Taßilo undic^ hoftecin(ftis,cumuideretBoioSmagis Carolo faucre, Scpugnam detrc(ftare,ab omnibusdclertus,armis ab^ icâis,ad Carolum in caftra fupplex uenit, fepeccafte conficetur, ueniam petit. Carolus quod Taisiloncm deli(ftipceniteret,gratiam faciqeidem Boiariam reddit; 'Tafsilo Reginoburgium in regiam fuam redqt/oluÿ tufcp mctu, amp;nbsp;periculo liberatus, rurfus contra Caros» lum lèarmat.Carolus in tempore certior fàdus, concis lium propere Ingelhaimium cogit,Nemo non parer, die dida frequentes coeunt, Illuc quocp Talsilo profit cifcitur. Quem etiam Lytopirga fublèquitur. Prcfto fuit ôd Boiorum Legatio. Poftea^ conièdereftatus, Boiorum Legati admißi dicerc incipiunt. Cauftàm malorum

ILLVSTRIVM GERMANIAB malorum omnium ciTefcem nam Tafsilonis coniu» gern dicunt, cuius fuafuHunnos,amp;Auarcs infidèles populos in focietatem 1'afsilo reccpcrar,aduerfiisChn ftianos concitarauHæc ubi diefta funt,amp;^ T aisilo irein^ ficias non potuit,ex codice lex rccitata efl:,qua fidem re^ gi non fcruare, cum holhbus ferdus aduerfus regem mire,capitale erat. Secundum legem itaep Salicam,ex ueteri inftituto l'afiilo crimine lefæ Maieftatis reus peradus, capitali fiipplicio condemnatur, Boiaria regi adiudicatur. Vbi hæcfententia renunciata eft» Tafsilo ad genua Caroli accidit» Carolus eundem colli iubet, rogatep quid nam fadurusfir,fiuitadonctur. Ille fein contubernio Monachorum omnem ætatem adu^ rum, fcelera fua,atc]ßcriminadeprecaturum. Carolus igitur ipfum tonderi more Monachorum iubet, in 'Monafterium La urea een fe

ipfe fundauerar, haud procul d Vuormacia, relegar» Theodo filiusTaisilonisiäcris iniciatur. Vxor Lyto^ pirgain facratarum foeminarum ceruuitamdegcreiuf’ ia eftgt; Pauci Boiorum,quicum Tafsilone fenfcrant,in ’ exiliumadi lunt, Carolus tocam Boiariam occupât, regnum pofthacefle inftituit, Vixit TaßJo religiofe per aliquot annos, peenitentiam agens, deinde cçcus ex fenio fadus,nodu Angeli è ccelo mifsi manu in tccle^' fia Cenobij ad fingula altaria circumduci, ab Abbate loci (ficuti traditur) ui:us non lern cleft Mortuus tandem anno Chrifti ^S?,tan^ Diuuscultus,multa ad lumulum

VIRORVM HISTORIAE. ,gt; ad tumulum cdidic miracula, Ineius farcophago taïc Epithaphium infculptum apud Launfhaim legitur. Talsilo dux primu^poft rcx Monachus fed ad imu m, Conditurhacfouea, quem pie Chnftebea» Idibus in ternis deceflèrat ifto Decembris^

Phnceps, patri, auocp difsimilis principatum ex confeniuprocerum fufcepic^Cumiam per annospau? cos regnaflèt, nihil præclar^ gefsiflcc,in morbum inci^ dit,quo ctiam,extinâ:usefl» Hicuiuushomo impius, fibiipfi, fuifcp non femel murium deuorationcm ims: præcarifolitusfuir^Qtio mortuo fucceditfiliusPopie* lus iunionQui cum ad res agendas o mnino ineptus efs fetjpatrui eius,uxorem cidem dant elegantem puella m, Hæcautem cum auara,amp; ambiciofa effet mulier,efte^ citjUt quibusuidis antca maritus caruiflet, uxoriscon; fuctudincjamp;' blandicijs ea fibi adiungeret.Nam auarior fadus,honores uendebat,principatumcp fibi ftabilire TyrTnnide incepit. Obftabanthinccæpto patruieius, Vxor ut hos de medio tollerer,perfuafit uiro,ut lecflo, quafi æger decu mbens, patruos ad fe uocarer.Qui cum ueniffentjægrotus, egregius fimulator,quafiiam mo«

ILLVSTRîVM GERMäNIAE ribundus,in fignum amoris.mcdicatum poculum,pâi? cruis præguftarefc fitnulans^porrig.t. Quo epotodiü^ fcedunc* Venenum præcordia occupât, omncs cuui maximo cruciatu cadunt,Sdexanimantur. Ibifcemina truxinfidiarosillosuirç maritipuftaigiturdeorum uitv dicfla pcrcu(ros,repente' extin(ftos,clamitat;nechonoix aliquo dignos iudicaus, orunes publice inlèpultos abî« ijcit.Scd non manenc inulra fcelera» Nam ex cadaueri'/ bus puti'cfa^is enati mures inufitatæ magnitudinis, împium parricidam cum fcelerata uxore,atcpliberisdc:’ uorarunultanon caflg cecideruntpatriseias impræca;? rioncs» Magnoperedcbcnt mctuerefilij, praccipue cauere ne parentibusad impraccandum anfam præbe* ant. Cuiufmodihorrcndum exemplum apud D.Au^/ guftinum 1 cgi mus, de decem fratribus, qui malcdicto matris, horribiliter tremorc membrorum omnium concufsifuntîamp;ljaeciaculum totiorbi Romano gra» uirsimæpenæimpietatis erga matrem exhibuerc»

Pont.Max. natione Alemanni fuper reli? quijs S.Dionyft) Areopagitæ» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

VErum eftS^Dionyfium Areopagitam Parrhifijs ob Chrifti fidem fub Domiciano Cælàreanno Chrifti h martyrio affedtû, ac ibidem lèpultum fuifiè, idquod

VIRÔRVM HÏSTORIAB, i8 iâquodnemoncgat. Sed quomodo corpusciusRa^ tifponam translatum fit^placuit hicannotare.Carolo^ manni regis kaliç, Boiariæ filius Arnulphus Ro.lmgt; perator anno Chrifti 8po,leótus,amp; ab omnibus Impc^ h] flatibus receptus eft Sua forte contentus Arnub phus,quæeipræterfpem oblataerat,ipfam uel Germai niam maiorem,cp ut ab uno commederegatur cogiss tans, Franciam Occidentalem fidei, tutelæcp Octonis eommittit, addit,amp; Aquitaniam* Otto quo uicifsini Arniilpho*gratificarctur,facraGalliæ peculiaria clam 2t quodam furrcpta,Arnulpho tradiu Nempe Dionyfij Âreopagitç corpus,librum auratu m,at(^ gern matum, cum aliis^Qiiæpietatis monumenta Arnulphus Regii noburgt] in templo Diui Haimeramicondidiqubiad-'/ hue monftrantur, religiofè coluntur. Dies quibus illà rdigionis pignora ex Gallia ablata,amp;in Boiariâ tranfi latafunqfeftos Boij habent,amp;: celebrant. Seruanturia ,cÔtubernio D. Haimerami, lateres tres, fiue ßxa in quilt; bushæeuerba Romanis li terisinlculptaleguncur» »

In primo, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;s

EMERAMVS AQVITANVS, ET DI^ ONISIVS AREOPAGITA HlC REs» QVIESCVNT, SVB ARNVLPHO PERATORE, ET OTTONE ,REGE FRANCIÆ.

QVINTO NONAS IVLIl FVRATVS EST, HVC VENIT F^RIDIE NONAS DECEMBRÏS, TEMPORE TVTO^ NIS EPISCOPE

Cum uero inter Gallos amp;nbsp;Boi'os magna controucr# fia,per multos annos,nempe lôToTuifier, utercçpopui lusfibi præfentiam S,Dionyfrj perfuaderec,•contigit uC Leop.Pont.Max.natione Alemannus cum Hainrico Rom,Imp,Reginoburgium ueniret,camcp litcm dirû meret* Pontifexenimin repræfenti,lcrinia,amp;:monu# mentauniuerfatempliS.Haimeramiperfcrutatus,fen^' tenciam dixit,tantumcelitem c Galba furtofublatum, Arnulpho Imperator! traditum,in Boiaria Reginobur gf) fitum efTe pronunciat,Gallos nifi menriri definanf) deuouet. Diploma Pontifiasfiiperea reD.Haimeraj! mi Myftis datum,adhuc oftenditur, Ada funt hæc an* nodomini lOfî»

ALbertus,quiamp;f Adelbertusnobililsimus Franco^ rumBambcrgeComes,contra Conradumprini cipeni

cipem Hafsiæ, öd Vuederauiæ copias contrahi't,atc^cx Bamberga, ante^ ilic uircsfuascollegerar,inHaisiam contendiv, cundem imparacum occupât,uulneribuf^ multis confoilüm neci dédit, tertio Calcndas Marri]» Quæ resCæfari Ludouico Cin quo Caroli Magni ftirpsdefecit) propter pacem publicam fra(flam,uehe:? meuterdifplicebar, indignam necern Conradiulturus Albertumbelloprofequebatur, Nemo prorfus prin? cipum potuit hanc litem inter tantosuiros (edare. Ab bertusCæfari rebellis fadusTribuaham uocatus uenigt; rerecufauit. Ludouicus Alber turn in Aldenburg arcc Bambergenfi obiedit» Cum ucro ad oppugnandum arcem locus difticilis uidcretur,res dolo agi ceptaeft. Cuius fcelens Hatto C qui ab Ænea Syluio Otto dicit ) Archicpifcopus Moguntinus homo uafer,Slt; folers artifexinuentus ell.Nam ad CæfaremdixiflTefcribunt, define Cæfar,ego te fecuruin meis folicitudinibus red» dam. Ego,ad te illeutueniar,prouidebo,tu,neredear, curato.Hic igitur ad Albertum profctflus, litis arbb trum fc fore dixit, rogauitt^ ad Iniperatorcm in caftra defcenderetjquiauel ueniam ei impetraret,ucl in arcem incolumem rcduceret.Credidit Albertus amp;nbsp;accepta iu gt;nbsp;risiurandireVgionem Hattonem fequitur. Vix arcem cgrefsiambo,Hattouereor Cinquitnediu apud Im« peratorem morari oporteat, utihus foret confilium, priusfum pfiffe cibum Laudauit Albertus uerba præ« fulls,dicens,reuertarnur domine mi,amp; neieiunq mace«;

ILLVStRIVM GßRMANlAB fatione tabefcas, cibo faltcm paululum tc recreato» Conniuens itac^ eius confilrjs Hatto, Comitis dextc^ tam tenensinarccmredfjGHaud mora Cibus fumitur, atc^ eadem die ad regem propcratur» Exoritur clamot incaftiis, eo quod Albertus ad regem uenifictz Rex procercsiniudicio refidere ftatim prædpiuQuibusait, iam fere ièptcnnio Albertus quantas ft rages dedit,quas turbasinlmperiocgit,uosignorare non debetis» ftramigiturièntentiam expctftamus. Albertus omni^ um decreto maieftatisreus adiudicatur,captus abduct'’ tur. Verum cum uincftus traherctur ad mortem,Hat^ tönern intuitus,penurt-j, l'nfît, reusens,fi me necem iiV/ currere finis. Relpondct parum religio{uspontifex,fe fideifatisfecifle,qui femel manu reduxiftet incolumem, cumadprandiuminrroiuit,bisreducerenonpromifift fe. Tune Albertus aduenifle dolens,Ä^-Hattonis do) liim tarde intellexifle, fufpirans, infoclix gladio, in pro) pria arceTariftaChodie Coen ob mm eft proxime furt Germanis dicitur;) obrruncatus eft, ibidem fepultus, quinto Idus Septembris, Anno fa) lutis poç*. poftefsiones eius in fifcum redaeftr funt, quibus poftea Bambergenfis Ecclefia ditata dicitur» ludiccnt CinquitOttoFrifingenfis^ de hoc facerdotis fa(fto alrjquiduclint, amp;nbsp;tan^ pro regni utilrtatecom^ miffum tueantur, ego omnino nullius emolumenti gratia, non folum quemlibetChriftianum fraudeerr^ cumuenire/edetiam cordeincauflacapitali lequinon d^bu.flc

VIRORVM HISTORIÄE. ‘ 20 dcbuifTc arburor Epifcopum, hæcillc Egregtus cercc paftorfuit Hatto,qiüaliud corde,aliud orefcrrepotuit» Pcfsimum equidcra genus hominum,qui difsimulan^ dopropofitum^S^^ Relus excogitatutn cclarepolTunc» r Sic enim deinde eos,quosoderint,blandiscolloqur)s -detnulcenf,atc^improuifi crudclifsime' ledunc.

QVam primum Conradus Francorum dux, re» Romanorum appellatus eder, ftatim quofdam Imperi] principes rebelles habuit,.inter quos erat e-tiam Hainricus Saxoniæ dux C poftca Imperator Auceps cognomcntodióluseft3)Princeps potentifsimus fuit^ Cuiuspotentia cum Conrado fufpeda nimium eilet, confilium Hattonis Epifcopi Moguntini implorât; Hatto aurcam torquem fabricari feat,quem collo coms uiuantisHainriciduciSjfub honoris prætextu inqceret, eundemc^ ita caperet, Interea Epifcopus officinam Äurifabri,torquem itrTpeäiurus ingrcditur,uifo torque ingemuidefrctur. GemitusilliuscaulTam cum Aunta» berrequireret, rcfpondiqquia optimi,amp;:charifsimifibi uiriHainriciducis fanguine,torques madida fieri debe// ret» Aurifaber audita filentiotexit,remadHainricum, detulit, Hainricus uQcato ad fe Legato Pontificis,qui iam.

ILLVSTRIVM GERMANIAB lam pndcm uenerac inuitandi eumgrana,adilïum3ir, uadedicas Hattoni,quia dunUs coilum non gerit Hain ricus,^ Albertus Bambergcnfis,amp;:quia melius rati fu^ mus do mi federe,amp; de feruicio erga Épilcopum tradia# re,^comitatus noftri multitudineeurngrauare,ucnigt; rehoctemporerecufàmus. StatimHainheusomnia, quæ iuris ipfius Epilcopi erant in Saxonia,amp;Thurin^ giaoccupauit. Hatto uidens fuis fraudibusfînem imlt; pofitum,nimia trifhicia,amp; morbo pariter, non poft multos dies confedlus obijt» Fuerunt qui dicerent fui# mine tadlum de coclo,tercia dicpoflcadefecinè,anno domini ÿ 13. Scribuntalq eundem corporeamp;^ anima a'demonibusin Ætnam flammiuomam Siediæ mon# temabreptum cftecum taliclamore

HEroIdus cornes Palatinus â Scheurn, eligitur chiepifeopus Salifburgenfts anno Chrifti pjp.

Hic ob Archiepiieopatus dignitatem cum Gerardo Epifeopo Laureacenfi difteptat, Qiiæ controtierfia ad Pontificem lummum Romam delataefl» Agapetus igitur Pont.Max,Laureaccnlèm,Bath3uenfèm(^ Fpi^ feopum à iurifdidlioneSalif burgenfis foluir,SaI»fbur#

VIRORVM HISTORIAC. - ii g€iïfiobcertasrationes præferendum cenfèt. Gerardo mandat, ut Pannonias, Auaros, Morauos, Vcnedos in rebus diuinis procurer,Heroldo èc focrjs eius,nifi pa» reanr,facrificiis interdicic» Gerardum, eius fuccefTores Laureacenfes apellat Archimyftasteum Ottoni regi, Hainricho Boiorum duci', ut fautores eidem aduerfus Heroldumadfint,commcndat.HeroIdusfibiiniuriani illatam ratus,cum Conrado duce Boiorum, ab Octo? lie profcripto, fcedus init, eundcm in amicitiam ad^ fci{cit,templa fpoliat,pecunias Vgrishoftibusreligio;s nis Chriftianædiftribuit» Vgros,fiue Vngaros aduer^ fusBoiosconcitat,prædam ingentem oitendiu Rex Vgrorum Bult^ko cum quincp exercitibus, quibus îpfcjôdTetrarchæ eius quatuor, Lelius, Sura,T oxus,0i Schaba præerant,duccntibusGonrado duce,ct Heroic dorcgnum Boiariac inuadicVrbesclauduntur, Vnga# tiMonafteria petunt,diripiunt,incendunc, facerdotes, amp;nbsp;Monachos inignem abijciunt,uiros,fcrminas,pargt; uulosuelutipecora abigunt^Ab Eberlperg, Fruxinotç repulfi, Damafiam, Rathonis Monafterium, Thiers hauptum,reliquaBoiariætemplaeuertunt,Danubiuin Rhenumçp tranfèunt,Lotharingiam depopulantur«, Omnia cede, incendijs, lutftu complent. Interea Hainricus dux Boiorum Epifcopum perfidiæreum, apud Muldorffium capit, cidemc]p oculos exculpiiu^ bet,anno Chrifti Pontifex etiam Max. eundem dirisdeuouerat, fcptimo Calendas Maij.QuareâCa«

ÎLLVSTRIVM GERM A NI AE noniûs ab Epi'fcopatu dcpofîtuseft, Montur Hcrolï» dusannofaluns pçS.infàcdlo S.Martini,ædisD.Ru^ perd,fcpultus cft Salif burgi,

CVm Vngari fub Ottone primo,cxercitu ingend Auguftam Rhetiæ obfiderenr, Bultzko rcx, cum quatuor ducibus Schaba, Lehele, Sura,5c Toxo urbem funditus dirucrecogitabat»Chriftianifortiterfe defendant, coniuncflis deinde copias urbeerumpunt, Vbi diluculo copiæ Chriflianorum conuencre,ex o m# ni parte Vgros inuadunf,aciem pcrrumpunr,hoftes I circu»nueniunt,fundunt,fternunu Nemo cuafit,per«’ pauci capti,cæteri ad intcrneciouem deleti funt, nempe quarto Idus Augufli anno Chrifti pçç.Bultzkorex, eius quatuor reguli Scliaba, Lehelis, Sura,ÔC Toxus, una eu m paucis capti,traditi funt Eberhardo Boioruni Dynaftæ.Lehcl unus ex ducibus,genere Scytha,ante^ ad mortem traheretur,interrogatus à Conrado prin;« cipe, cur tam diroanimo Chnftianos inlc(flarctur,ita reipondifïèLchclem referunt-Humanorum finquit) fcelerum fu mus ultorc'^,ct ad fupplicia ueitra a' Deo edi» n,cum nosChriftianos pcrlèquidcfinimus,tuncâuo^ bisirato numine,capimur,amp;:obtruncamur. Admira^/ tushæcImperatorOtto,amp;princeps, optandæ mortis

VÏRORVM HÎSTORIAE ai poteftatem obtukrunt»Lchel ante(^optarer,tubam, ^uainbello Lifuseiat, poftiilauir* Qua data Conradi caputIctaliuulnerCjCxtcmplo confrcgin Pra’ibisCm^' quiens ) ad inferos,amp; ibi mihi feruies.Credebant enim Scythæ,quorcuncp in hac uita occiderent, corum inal^ tera feruicio eflepotituros«Scd quid credendum fit co ca hocfacinus, non facile dixerim: placuit tarnen infcji rcrehuicnarrationijCum Scythicum fadtum temeran;: um nimisiudicandum fit»Hoctamen uerum eft,quod illiquatuorcaptiui,abEbcrhardo,duci Boioru Regi?: noburgium mifsi, ante portam Orientalem,quacVnsi gariam fpe(ffat,patibuloaffixi,laqueonecatifunt. Cæ* terosEberhardus apud Eberfperg uiuosin foflam ab^ iccitjterracp Sc luto obruiu

\ Rnulphuscognomento Malus, filius fuit Luit^ poldiMarchionis Auftriæab Vngaris occifi,poft Ludouicum Arnulphi Imperatoris filtum, Regino^ burgij rexBoiariæà Boijs creatur. Verum cum Impejs rijRomanidignitatem afïèdlaret,atcpConrado Rom,' Imperator! cledfo rebellaret, ab eodem ducatu mouegt; tur,in ordinem«^ redigitur. Quem ducatum tarnen Arnulphus mortuo Conrado (üb Hainrico Saxone

ÏLLVSTRIVM GERM ANI AE Rofn.Imp»rurfu5rccuperauit,atc^ regio nomineabdi# cato,ducem Boiorum Icfcripfic. Qiucuinab V'ngarigt; premeretur, nec unde ftipendium milinbus darct^ha^ bcretjConfiho fuorum proccrum,mortuo aliquo Ab# bat;e,cccnobium illudalicuipn'morumin fidem traded bat,qui Monachis fans quidem prordigioncuiduni 8^ amidum prgberetjid uero quodrcliquun? foret,pto ftipeiidio militariipfe Arnulphusaccepit,amp;expendit» Ferunt cundem inomnes resEcclefiafticasgraffatuni; Tyrannide^acinmanitateadmiranda.Namamp;Patauii^ arn,atc^ alia loca ab antecefToribus fuisdotata,fpolia^ uit, amp;legata illa (acraad ferapuit. Qiiopadoplerat^ Monafteria Boiariæ ad fummam inopiam,foliiudi^ nemq? rcdigebantur. Quare Vlrichus Auguftae Rhetiæ Epilcopus, alijtß prj, acboni uiri, (acnlegq, im# pictatifcß Arnulphum aperté coarguunt, acpland,niiî rcfipifcat,ceptocpdefiftat, diepræfînito exiciû denungt; cianr.Etdum Arnulphushuiufmodi minas irridet, fu# bitodiepræfinitoinuitamexhalet animam, Scribunt quidam S.Vdalrichum uaticinatum, Arnulphum non a mplius pranfurum. Ipfe uero cum poftcro die ad pran dium paratum federet,ludenfcp,amp;fubfannans Epifto# pum diceret, mendacem Epifcopum, uatem inc^ prum,cfîê. Quo dido, ira Dei fubito in ilium irruit» Pileis etenim Ipinain tracheamarteriam aëreattrada, fulFocatusdicitur:óóDdminin-rum Diabolum eidem inconfpedu omnium collum fregifîèaffirmant» Atv no Chnfti,

VIRORVM HISTORIAE; 23 noChrifti 93gt;.phdi'e Idus luitj, Ratifjîonæcj intcmi plo DtHaimerami humatur, eiufcj fcpukhro hoe ini» iculptum diftichon legitun

Fuie Arnulphus uir magni fpintus, Sgt;(. Impenj aui^ dus.Quifi bene monitisobtempcraflèt^diutiusïuper? uixiHèr«Verum,animus pecuniænimium auidus, ueri^ tatis impatiens, haud facie fibi temperat, malelt;^ple4 runcj^ non fibi tantum, fed amp;nbsp;fuis cönfuliuHinc uerum eftquod dicitur, auariciam omnium malorum oftici:? nam elTe. Fama eft cadauer eius, horrendis acnun^ auditis uociferationibus abreptum,atlt;^ in lacum Schi? renfem abietftum eftèa' Demonibus^nam ódlacushoi) dienomenretinet,inprouerbiumep abi}t, Germanice -( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicitur. Hscc tarnen Mogt;

nachorum figmenta funt, quia Arnulphum honefta morte dtfunctum efte inpublicisfaftisBoiorumlegü mus. Hoe certó conftat Arnulphum Epifcopos, Sa^ ccrdotes,ec Monachos,quorum quidam excuflbfeue^ rioris religionis iugo populariter uiuerecceperant,fub arAîorisdilcipIinæiugum mififte, clerumep in Boiaria reformaflè.Vndefacle fibi inuidiam conciliauit,ut de eius morte horrenda quaedam Monachi fingerent, Vxorem habuit Arnulphus Gerbirgam, filiam Ru# dolphi, ut opinor D. Conradi fraris, exqua quatuor liberos fufcepir,Ebcrhardum, Arnulphum, Herman#

num,8^ luditham uxorem Hainnci Rixofiducis BoiO:^ rum,filq Hainrid Aucupis Romjmp.eiusnomi'ms primu Vfq^adhuncArnuIphum Boiahaperceutum# thginta annos reges,amp; Imperatores habuit,Scdedif, pofteaper duces adminiftrari cccpta eft*

ARnulpho defuncf^o frater cius Berchtoldus fit duxBoiorum* Quicu circa annum dominip^^» cxhacuitafinelibcris migraHer, Otto primus Ro,Im) pcrator ducatum Boiariæ fratri fuo Hainrico cogno^ mcnto rixofo in tutelam committit,ducemcp Boio# rum facit,eo quod luditham filiam Arnulphi Mali,fo^’ roremt^Comitum Schirenfium uxorem haberct,Arl nulphus comes palatinusSchirenfis, ArnulphiMalifil lius, atc^ ludithæ frater, nadla occafione,dum Hainrid eus Rixofuscura Imperatore militatum abtjnct, duca^ turn quafi paternam hæreditatem reciperemeditatur, fororem Ratiiponæobfidet,eamqpurbe expugnata,amp; capta cum liberiscxpellit,ducatum rccipit. Sed non diu hacuidloria lctus,ab Hainrico facile repclliturlt;Fuithæc luditha feemina pukherrima, ac fingularisprndentiae princeps, Monafterium inferius facratarum focminai» cum Ratilponx extruxit. Vbi cius lepulchrum liodie etiam

VIRORVM HISTORIAE. 2^ etiam oftenditur. Botj cam Geutam,(ua lingua, uo:? cant.Auia fuit DtHainncifccundi dus nominis Rom. ïmp.qui Bambergium Epifcopium tundauic. Abhac luditha prouerbium publice manec, cum interroganti dealicuiusnomineironice reipondetur, ïgt;ei: Alten

Ab Ottone Romanorum Imperatore fccundo, Hatto cognomento Bonofus Fuldenfîs,Cceno# bij abbas, Archiepifcopus Moguntinus eligitur.Habü tu quidcm fatis rcligiofus, fed raoribus ä profdsione fua alicnifsimus, corde durus,amp; inhumanus^enfuhc^» beti, animo fubdolo præditus fuit. Hic non procul £i Moguncia in monte quodam areem fibiædificaricui rauit, ubincpauperes Eleemofînâ petituri, ipfum ob^ tuèrent, frequenter habitauir, Monti nomen ab eo Hattenberg etiam hodie manet. Homo fuit fupra modumtcnaxamp;auarus.Cumigiturmaximafamehos» mineseo temporepremerentur, pauperes, atc^ men^ dicosnonpaucosin unum locum,quafiftipem eislar^ gkurus,conuocat. Quos omnes in horrcoquodam congregatos,ignefuppofitocrudeliter combußif.Mi?

(eri homines, at^ inopcs cum ululabili uoce perftrcp^^ rentjHacto eos deridendo fubfannauic, dicens,adfuos aulicos, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Oh

quod (acinus, quia mifericordiam non fecerat, rnileri# cordiam apud Dcum non inueniuNam diuina ulrione fadum eft, ut d uilißimis, amp;nbsp;minimis beftiolis, non magnis Lconibus,(ed paruis muribusuexaretunHatto ut murium incurftim euitaret, in medio Rheni turrim ædificauit,quo mures peruenturos nun^pucabat.SecJ uolente Deo mures per aquam natantes,cumulatimin turrim irruunt, ip(umc^ rodentes,toto corpore peri^ munt.Nomenquocpeius,amp;: infigniaparieribus,8d pettbuspi(fta,atc^intertextamordicusdentibusfuis de^’ leuerunu Qiiae turris proximé Bingen ufcp in hodiet^ num diem,murium turris,hoceft,(^

Pareus, 8cinfcielix,quæte dementia iuditf Pauperibus Chrifti com moda nulla feras*

Cum iudexfolum hocquærulabituripfefuturus, Nefcis,^poft hæc,tc ultio dira premat»

Pontificem fummum Hattonem cerne (èpultum, Quifquis rimandas con (pids in lit eras*

VIRORVM HISTORIAE. 2ç dm nienlèSjScà muribusdeuoraturannodomini^tT^, fepelitur in templo D» Albanipropc alios Epiïcopos. Simile quiddam condgifïè legitur parco, óé prædiuiti cùidam homing qui cum in prandio federet,repente a' muribus circumuallatur,Quem cum rodereindpiunf, afuisinpelagusdeportatur: quod tarnen nihil profus it,quia mures nauem iequebantur. Pofteaadterram reuerfus,a muribus totus dilaceratus eft,et co m meftus.

• Fadtum eft hoc fab Gregorio feptimo Pont. Max.ani’ nodomini loS^.Mcminerintigiturdiuitespauperum, mifericordiam faciant, iuxta illud, Frafige efurienti * nbsp;nbsp;nbsp;'a

panem tuum,amp;: egenum indue in domum tuam»Prac^ terea. Beatus qui intelligit fuper egenum,in die mala iia bcrabit ilium dominus» Optandum utiep eftetomnes Principes, atep ^4agnates uiros, aliquando priuatos, pauperefep fuifte : ne:p enim lads miferetur, qui nun^ Hîiferfuit»

Juetcres perhibcbant» Vndc femper’apu^ illos merito fandtfsima fcientia babtta fuit» Sed ea arte abu-; fi,quidam fecerunt, utdemonum inftintf^uadmiran? da plurima contigcnnt,Nec^ enim iudido Dci per mif?

fis præfiigiæ difficiles efïc poffiunt.Legimus enim dijï Gentiiiiti, ucl P O MIS Dem onibus Arcades in lupos iicrlos, amp;nbsp;noffiro tempore duci Borufsiæ huiufmodl homo in fylm's captus addutflus eft,,forma deteftabili, uultunon abfimilis feræ^ hjtc fatebatur tum,febisia anno ita mutari, atcj? cogtimpetuquodânaturæinlÿb UiS inter lupos uerfarû Deniepfegetes alio incantationi«’ bus transferri pofie^pocta teftatur.Sedhoc mirandum prorfusinter Chriftianos (qui huiufmodi rebus nuk lam fidem adbiberedebcnt ) euenire, qd* certo faclurn cfre,lcg{mus.Nam fub D.Hainricho Rom, lmp. circa annum domini lo lo.iuuenisquidam Germanus,maî= leficio duarum iietulaiu informam afinimutatuseftî ita,ucomnibusuidentibusafinusapareret.Qtiodqui« dem impoßibile uidetur ijs, qui non intclligunt,petf raifsionediuiuafpiritusmalignos hominum mirandiS rudificationibusilludcrepofle.Sed ita conrigjfTc, inan^ nalesrelatumeft»

HVtîjilitatis uiiiiim exemplar fuit VuilligifusMcX guntinusArchicpifcoipusds nationeSaxo,in uilla Stroningcn, infimæ conditioms pâtre Hamaxurgo natiis, ingento tarnen diuino prédit us, o.mni gencre optimarufU

' VIRORVM HISTORIAE. 2d optimarum mrtutum maximJ excelluit, homo do^ ^us,amp;prudcntifsimus,ad€o utOttonisIccundi Rom/ Iffip-Archi'capellanusfierct^Denicpab codem Impera^ tore in Mognntinæ (èdis fa ftigiu m colîocatus eft anno falutis pxV^ubi ut fui generis,SC (faTuslçpius,atcp facile usreminifcerctur^in priuato conclaut,adquod ipfeloi» lus dauern habebat,in pariere depingi fecic Rota, cum hacinfcriptione.Vuilligife,mcmineris,quidfis,8dquid ipfeolim fueris.Quæ rota poftea infîgne Archtepifco^ patuidatum,ô^ confirmatumeft ab Hainricho fecun? doclaudo Ro.lmpgt;prefuic Vuilligifus Ecclefiæ 3lt;gt;.ferc annis, Obijt anno Chrifti lon. De Marfilio Ficino Florentino fcribunt,in cius Mufco tria capita mortuo^ fum hominum con(èruatafuifrc,ut uifis capitibus,coa? ditionishumanæ femper memor eirepoffcc*

1 Nter principes uirosdaruit tempore HainriciRom, Imp.cognomento Claudi,V olbodo u.tæ Chnftiai nacinfigneexemplar, Hic maternum genusfuum ex domo Cut tradunt^ darilsimorum Pnndpum Flan» driæduxit.PatrcmhabuitGotfridum ducem Montai» num,matrem loannam filiam ComitisFlandriæBab duini iunioris» Volbodo cum religioni eßet d natura addiiflus Mpnadius Stabulaunicus primum fadiuseft.

ILLVSTRIVM GERMANIAE Poftca Decanus Ecckfiæ Traiedenfis in Fnïïa^ Saccr* dosHamnci Auguft:i,ac regni Cancellarius, Adpo#i fti emu m Leodienfis Épifcopus.Hic tan to ardorc pre* cesfuasabfoliiifle,ctorafledidtur,utcoiinncnnpopli^ turn flexionegrandes genibus obduxcn't callos,Frigo* ris^uigiliæpnediæ adeopatiensfuit,ut {êpius hyeme nu^ dis pedibus, in templis pernodtaret» Maximus paupe* rum amator, amp;: feutor, quos fubinde necenàrijsiuuit. Vir piorfus antiqua fidC;,amp; uirtute, magna eruditionc, perfpicadingenio,acgygantea Cutferunt ) ftaturajnj* ter Hainricum Cæ{àrcm,amp; Heribcrtum Pontificcnl Agrippinenfem pace fccit,annoqjdehincfalutis 1021. Calendis Matj preciofa morte uitam commutauif» Quem fibihuiusfècuÜprincipesimitandum propones redeberent^qui negleclis huius mundi diuitqsChrifto inferuireuellenc.Sariuscrcnim beneuiuendo laudem, Srgloriam,^ male agendo diuitias cum ignominiarc* portare,

irea annum domini io3Ç.uixit Procopius,nation neßoiemus.Parenteseius plurimum foliciti,ut fî# liusChriftianafideimbueretur.Cum autem ftudiaß* cræfcripturæ nullibi melius, cp apud iiirosfacrisiniciai tos uigerent,puerum collegio facerdotum in arce Vifî^ fegradenfi crudiendum tradiderunt. Poft^ autem

VIRORVM HISTORIAE« agt; non parum in facris ftudijs profectflcf,atcçingenium, morefc^ hominiscollegio Myftarum approbarentur, dignus iudicatus, quiCollegarura numero aflcribere« tur, Procopius nero honoris minime cupidusp'n fodaf licio Breunouicnfi degere potius, collegis Vuife^ grandenfibusaflcribielegit«. Cum iam aliquandiu inik lo fodalicio uixifletjCepit eu amor folitariæ uitæ. Quare Breunouiareliótafpekincam quandam Safauo flumini incumbentem, laruiscp amp;nbsp;lemuribus, atcpfpecTïris no? fturnis infamem,fibihabirandam delegir«Quam cum efletingreffus terribilesillæ Iaruarum,ct(pirituum ma? lorum formædilapfæ,obfummam pietatçm,amp;inno^ centiam uitæProcopq, nuncp ampliusuifæ funr. Et quiafrequensfieret quotidie ad ipeluncamhominum acce{rus,fruftrafolitudinem,fugamq?hominum queri cognouit,undc occukandi fui finêfecit,acpaulo poft, fuæfedæaflcclasjfedatorefqj nacftus, contubcrnium contrahens,facra cum focijs,amp; munus uigiliarum,pre? cumc^óc ieiuniorum obiuic: tametfi in iuuenta nihil ægrius,aut moleftius,^ famem toleraflet. Nam cum abinïcio in Breunouia ft religioni addixiiTet, grauiter éi Prclïde eius focictatis reprehenfus fuit,propterea quod minus ^deberefjieiunaflet. Quod peccatum ut fans lueretdeducftusfuitin agrum,ubiieiunare propter cibi inopiam,ufqjadhoram prcftitutam ieiuni] cogebatur, Procopius famelicus confpeftaarbore coruo, fulpiria intimis peóionbus trahit,conqueriturcp dehyemis ftegt; G ii) rilitate,

Tili'tate,quodiam corna e(ùi matura nulla reperire pof# fèulbitum C mirabilcduftu ) arbor fubico folia inf duitjSdfruclusoltendit. Qiio facfto omnium oculos rci amp;nbsp;miraculi nouirace in fc conuertiuProcopius auidc obfatos fruclus carpit, commedit,amp; famam rcpellic.lt; Ab co tempore nun^adco ad ieiunandum coadus, donecfucceflu temporis,amp;ætatisrabidâoreximcon# filio,atqjrationeftiperaret,abftinentiamcpdeincepsfic coluit, ut ilhus cxcmplo alq melius uiucre difccrent» Procopius nofolum uiuus, uerum eciam in fepulchro dormiens multa,0dpreclaraedebat miracula. Bretifla# ust;exin eius memoriam tern plum eo loci,ubi{cpukus erat,ædificauit,atc]^ Cenobitas fodales addidit. Rara rcs noftro tempore fieri uiderc miracula,cum tarnen quo# tidie fiant, nemineobfèruante. Miracula plura olirnft# óla funt ad commendandaeloquiaueritacisdiuina’,ut per dilcdlos fuos, lantflos maieftatem fuam Deus' predicareqqui maiora lemper,cerciora,clariora miracu# la facere potefi, Miraculum hoc Procopi] fubdiuina prouidenria conftitutum, monftruofum uideri potuit, fed Deo impofsibile non crat, ad corroborandam fidem piorum,arbolt; rem quafi iam fterilem,etinhyei me contra naturam facere

CVm Hainricus terciusRoJmperaror,Vngariam cum exerdtu â Pccro Vnoariæ reoe uocatus.fèi» O, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

«undaDanubij aqua pcteret,BrunoEpiicopus Vurtlt;s burgenfis cognatuseiLis alia naue Imperatoremcomi# ' tabatur» Dumcß uorticofurn Barathrum aquarum (ÖUubeluocant J fuperaflèt,ad faxum eminensaU labitur,in quo faxo atra Æ-rhiopis imago, ßtisnimjs aperte',ferale fignum,ibidem confiftit,Brunonem ap# pcllauH eus,heus Q iaquit ) Epifcope, malus fum geni« us,mcusc3,ÓC quouis gentium proficiicare meusen’s, nihil quidem in prefentia agerc adtierfus te habeo, breuitamen iterum mc uidebis, Peftilens fpiritus ab Epifcopofigno Crucis appetitus, adiuratufcpcarmini# busfacris,fuboculishominumeuanuitt Atej hoe ß| xum adhuc monftrari folet,cui impofita turris lapidea, cognomen aliquandiu bCV nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;retigt;

nuit,Noftra tarnen ætate â nantis turris S^Nicolai uo'? catur,Cæamp;r in Bofenburgad Richlitam uiduan? comigt; tilTam ab Eberipergdiuertit» Vbi cum cenaculüafcen^ï difrcr,cum Brunone, 8c alrjscolloquitur,repentetum côtignatio colIabitur.Cæbr cum alijs ex alto cecidit.Ex quo cafu Bruno Epifeopus paucis poft diebus extin^ guitur, Anno Clirifti 1047^ fexto Cal. lulq.

*tum ex Ptullingen oriundus, natus eftin Vu^l^ knburg Rhenæ. Mater cius Berchruda Comitifsai Venngen,in Sukzbach fcpuka» Fuit S» Vuolfgangus uir magnæfanftitansjetpatrator mukorum miraculo# rumjdoAnnafupranatalium fplendorê maximé con^ fpicuusdsrekdis rebus fecularibusMonachus primurn faAus eft apud Treuiros, ordim's C ut Tn'themius fcH^ bit ) S. Benedidtû Poftea cum in Boiariam cuocatus cITetjufus eft hofpite Pilegrino Epifeopo Bathauienfi, qui ilium paulo poft ad Ratifponenfem Ecclefiam tunc uacantem^apudOttonem Imp.eiusnominisprk I mum,promouit,atep cathedrara pontificalem eidem impecrauit anno domini Sæpe etiam Piligrinus -cxclamaflTelegitur, O fcclicem Ecclefiam, quæDeo fa^ i uente,hoc donabitur facerdotc.Quo tempore Boiaria; dux fuit Hainricus huius nominis ftcundus cogno:? mentorixofus,paterD»Hainrici,is fedem fuam Ratifi pone l^buit,qui S,Vuolfgango admodum familiark ter ulus eft,eiufcj fuafu Hainricus duxReginoburgij (quæ turn ledes omnium principum Boiariæ erat) Diuo Paulo femplum dedicat, Antiftitcm,filiam fuam Brigittam à S.Vuolfgango Bapt;làtam,fecir, ut pudk ce, caft€lt;^ uiuendi exemplar foret fccminislàcratisfu^

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perioris,

VIRORVM HISTORIAE. 2^ pcrioris,infcrionfcp ibidem Monafterqs, Hæcnim cxi cuflbpudicidac freno, populariter turn umebaiit,fcqj . nefcio cuius chori dominas Q pabant, Sandlus Vuolfganguscum PiligrinoEpiico:? po Bathaucnfi, ac Laureacenfi ad Vngarosprofedlus €ft,quin(^ millia eorum facro fonte Iultrauit,8c in fidc Chriftiinftituit.Omnem curam adhibuit, utlabeicen# tem religionem reftitueret, Cum uero folus obire om • nianonpo(ïèt,patruelem ftium Ramuoldumadfeuos« cauit,præpofitum Ecclefiæ S»Emeramiconftituit, mox 8^ Abbatem fecit, Altarefummum in MallerftorfF Monailerio inferioris Boiariædedicauitjubietiam ho« diecultellusoftenditur,quemtumibiS,Vuolfgangus teliqueratCum autem Epiicopatuiper 2(^*annoshde^ liter prefuiiTec, in domino moritur anno ialutis Sepultus eft in tcmplo D.Haimerami, multis miracu* lis clarus poft mortem com paruit. Pofteaannodo^ mini io.|gt;.à fummo pontificc,una cumDÆrhardo fuperu m albo aflu mpt us eft,

1 rjAinricus Romanorû Imperator Auguftus,eius no minis tercius, filium fuum cognominem^po» ftea quartum, anno ftxto ætati^ Cæfarem creauit, t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H Mortuo

î L L V s TR î VM G ERM A NI AE Mortuo r^rrcîo^fijiritna reaim in împerio penes ma# trern Fb‘nncscn?r£i'ex teftamcnto fuie» Qiiærescum qirbufdan) Epikopis, Principibus,amp;: Otfoni fècimdo ducj ßoiorum^difphcerct^cx matris pofeftate naui prg# parata abducitur/aptiuus per totum annum in Saxo^ nia detinetur ab Epiicopo Premenfi. Cçteri Ratus Im^ perrjCæïàriadièuenire detredanti, regnum abdican^ dumdecernunt,Cæfar ucniqpoRea Fntiflarij morbo corripitunReRitutus Bcrtham Iponfam fuam regi'nam falutat,in Ingelhaim nuptias facit.GoflariæCæurrur# fus ledo decumbaqfcdpaulatim conualeicit.Cum Lu# ticiosoppugnaretaduerfus eum conipiratum eR: con# iurationis princeps Otto dux Boiorum fuir Otto Heginoni famulo enfem tradif,ut Cæiàrcm è cubicu#' loprodeuntemtrucidarctjfcdfruRraconatuseiusfuit» I Cçfarcaptusillecebrisconcubinarumpbre uxorcaab^ ! horrebat» Vxorem igitur in Laurifhaim abicgat. Per^ fiiafus tarnen ä Pontifice Max.uxorem recipit.Fuit (àr in pauperes, 8^ Çaeerdotes munificentiisimus, prüf dentiaciuili, 8c militari,pietatedenilt;pinfignis» Veruffl ab hoRibus fuis Saxonibus grauiAimé apud Pont, Gregorium feptimum aceufatur,âquo Ratim exeom* municaruseR VudphoBoiusnoua molitur, Cæfar I inkaliam pcrgiqRomam uenir,ubi toto triduo âPon» IVlax.in confpediim admiRus noneR. Scribuntqui^ clam,cum in tcmpIoS. Maria? in Auentino orarer,a Pontifiecquendam fubornatum^ quifupra trabes Et*

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ckfilt;

VIRORVM HISTORIAü« 30 tkfiæocculte lapides tnagnos collocaret, amp;: itaaptarer,’ ut de alto fuper orantis Cælàris caput dcmitteret, Sd ipfumcontereret»Quod minifter tanti icclens cum fa^ cete uellct, iudicio Dei fraéb fub trabibus tabula, mifec homo cæciditin pauimentum,amp;â lapide magno congt; tritus eft»Cæamp;r tandem exceptas â Pontifice omnia in bonoftatuforefperatjn ItaLa aliquot dies co mmora? tut, Interim Saxones cum legatis Pontificis apud Forchaim Rudolpbum Comitcm ä Rheinfelden, in Burgundiæ ducatu* lo^CaLMartq regem Romano« rum el gunt. Diadema capiti Rudo!phicircumdant,a Gregorio miiTum, cui infcriptus erat hic uerficulus* PETRA DEDIT PETRO, PETRVS DIADEMA RVDOLPHO. Archicpifcopus MoguntinusRudolphumiimngit. Hainricus Cæfac inGermaniam rediens, per Noricum Reginoburgi? um uenir,cultum Cacfareum, Imperil infignia refumit» Inde Sueuiam petit. Rudolphus colleifto exercituobj« ruereCaclarem parat. Cæ’arcundem multisoccifisin fugam uertitÿ.ldusAugufti Annodomini iogt;8,Quo fado Pontifex Hainricum denuocxcomunicac. Cæfar tcvciauiceRudolphuin Thuringia uincit* hem quarto apud Elleftram fluuium uidus ca?dic Rudolphus,cui tum dextcra, qua fidem Cæfari dcderar,amputata eft, quipofteaannoChnfti «o8o,interiit. Cæiàrin kaliam cxercitum ducit,Pontifex ad rebcllandum omnes hort tatur^üdCælàr Romam uicftncibus fignis peruenir,cagt;

ILLVSTRIVM GERMANIAE ftra ante meen ia facit, urbemcpcapitpoftduosannos fcilicet io83.PapainAngelburgumaLifFugit, Romani pacem auro d CxCarc emunc» Interim Saxones Her/ mannum Lotharingium contra Hainricum regem eli^ gunt Eyflebiæ, qui deinde Rex Allij diófus eft, quia eo loci magnusAlli'iprouentuseft.Cæfaramp;: Romaniali?» um Pontificem eligunt,CIementem tertium,qui anno Chrifti 1084» Pafchalium fefto Cæfirem cum Bertha uxore conftcrat, Augu ftos accla mante populo Ro ma/ , no appellat Jnterim Gregorius Papa Salerni moritur, Hermannus Allq rex exconmunicatur. Auguftus in Saxoniam abit, Hermannus cum fuis fugit» Saxoncs deditionem faciunf,pacis conditionesab ucriufc]^ partis amicis dicuntur, Proxime Vurtzburgum non nulla pars Equitum,abhoftibus pecunia corrupt!,in Augu^ ftum armauertunt,fed nihil effecere. Bertha Augulîa turn moritur, in Nemetum urbefepelitur, Vbiiufta uxori feciffet Imperator Agrippinam petit, Adelhai^ dim uxorem ducit,nuptias regio apparatufaciu Dein# deSaxoniam intrat,ubiab Eckberto perfido retro pel dem ferre cogitur.Itali rebellant, Auguftus cum exerri^ tuItaliamintratjhoftesuincitJnGermaniafer^omnes hoftes Hainrici mifere pereunt. Auguftus feptimo poft^ anno in Italiam migrarat,reli(fto Conrado filio, raaiore natu in Italia,ipfe in Boiariam redit,per tres amp;nbsp;uiginti annos continent er ciuili bello laborauit. Hain# ricus Mogunciam abit«. Quo tempore adftatum prii ftinac

VIRORVM HISTORIAE. 31 ftinçMaieftansredijfle uidebatur,nifi filius Conradus, cmulus paternæpotentiæ,fax,amp; turbo nougdiïcordiæ fuiflèt. Is fiham Rogerii uxorcm ducic,a' patre deficit, Italiæregnumfibiuendicatgt;moxA adeum omnes iniif miciAugufti prouolant. Pater nl;um pietatisadmo^ netjièd fruftra.Quare ad conuentus agendos ad Aquas Graneas concedit» Vbi filium Hainricum minorem natuCæCarem déclarât. In paucis poft diebusConrad dus rex Italiæ moritur» Auguftus Reginoburgn concis lium habet.Poft hæc Mogunciam petit,expeditioneni in pakftinam meditans,in hyberna cum filio in Boiajs ham Reginoburgium concediu' Deinde profeefturus in Afiam Mogunciam petit relicfto filioin Boiaria. [s interim quorundam confilio apatre deficit. Nam,ft paterinimicus Pontificum Rom, fato concederet,fibi ab alio præreptum iri Imperium, metuebar. Specieigi^s turpietatis rebellionem facit : fe in poteftate Pontificis futurum dat fidem. Auguftus ubihæcaudiuit,Ponti// ficifcribit,deperfidia fill] quæritur, Mogunciæ pater erat, extra mœnia filius caftra facit, Sed fine prelio utrincj difceftum eft.Auguftus Moguntiaci erat, Fili^ us autem horum (ualii,qui potentiam Augufti metue^ bant,Confluentiam adgenitorem lè conrert, pedibus eius accidit, ueniam petit, atqp impetrat,iuramentum fiicit,feinpoteftatepatrismanfiirum^Dumpater amp;nbsp;fif lius ad conuentum Moguntinenfem proficifcuntur, tumnuncius,Boiorum,amp;: Sueuorum magnas copias

Mogumiaci aduerfus Auguftum conucnifTc nund'aC» Tune films,parer lt;nbsp;inquit ) pauliiper nbi lèccdenduni, donee illos tibiplaeem* Atubi AuguftusBingiuin in^ trauir,portecbuduntur. Continuo cuftodes Augu^ fto,ne tuga elabatur,adhibcnf, Frliusirerum eonmuni omnium fufFragioCælàr nuncupatur^AuguftonuOï’ ciatur, fiquidein faluus efle uelic, fiboinfigniareddat# Auguftushilce ccrritus,nihil cuncfiatus,parer, redditc^ infignia, Quofaiflo films pattern ad fcadlngelhaim deduci iuber,ibi necem comminatur,nifi fponre'lm» perio caedat. Auguftus omina, atcp Romam feituruiH' promittir» Cæbr apud RufFach graui tumultu exce^ ptus, ratu$ id patnsinftindu fieri,ad Ingelhaim urpï# trcm capiat,eotendit, Auguftus fuga elaplus, Coloni# amperuenit.IndeLeodium deducitur. Quodubifili^ us relciuit, co propérât,poenas de Epifcopo quod ho^ ftemrecepiftèt, fumpturus, aut pattern in poteftatenl cedatfturus» Pater rogat fit urn nefibi beneficia a mico^ rum eripiauFilius in propofito perftat,Auguftus filio literas mittir,filium ad Deum in ius uocat.Filiusrurfus legatos ad pattern mittit,utfi pater pacemamatet,pro pediem ad Aquas Graneasadfilium ueniar» Quibus legatis euftodiæ traditis, ad occurrendum fibo pater occulteomniapræparat. Sunt hoc loco authoresdb uerfi,quidam ad pugnam efte pcruentum, uiAumcfi pattern,at» captum Icribunt. Et cum teneretureaptb wus, rogaffi: Auguftum, Spirenfem Epifcopum,alias,i

VIRORVM HISTORIAE. 32 illifamih'an/simum,ut prebendam fibi in EcclcfiaSpi? rcnfi p€rm:ttcr€t,nefàme pcrire cogeretunSed Epifco^ po renu€ntc,Ai:guftusfuljpiranscum lachrymisfertur cxdamafïè, Miicremini meifakcm uosamici,quia ma? ßiisdominitetigitme.Alq tradunf,dum legati Leodif «inucninènt, Augi ftam motbo correptum,nec dm poft,mortuum.Per coldem tamen-Iegatos filio annu^ lum,cnfem luum, extremum munusjamp;pignuspatri) amoriscum mandatismittit.ObqtHainricus quartus gt;»Idus Aug. anno Chrifti 1 locf.Imperauic annis quin^ quaginta. Cadauer in locum non confecratum ponigt; tur.lndepoftquincpannosSpiram delatum fèpclitur» Mi'rum,amp; incomparabilererum humanarum fpedlas culum,8cexemplum nonuulg3re,inquo contemplari poffunt ima, fumma. Habenc reges ipeculum utnufc^fortunæ.Habuit Hainricusno folum Pontifia ces,fed 8^ om nes fm perij ftatus hoftes,amp;: infuper duos flios rebelles» Vndc retfte illum pilam fortunæ dixeris.

NVn^impune cedir, facere aliquid aducrlus iura paterna: neep longæui func fuper tcrram,qui pa^ rentes inhonoranr.ld quod mulrisexemplis,ram iacris, profanis probari poteft, Nos unico contentt,om nilt;i bus

ILLVSTRIVM GERMANIAE bus proponendum Hainn'cum Rom Jmp»eius norni7 nisquintum» Natus eftHainncusm Germania,rcxa patrc appellatus die Epiphaniæ anno Chrifti iioi.a pafchale Pont. Max. Imperator Auguftus corona'/ tus eft.Vxorem duxitMechtildim filiam regis Anglig» Princeps non admodum laudandus, utpote, qui iüb pretextu religionis, patrem Hainricum ^^Rom.Imp» excomunicatum,Imperio priuauit» Multaindignafe^ cit,non fblum ingratus patri,uerum etiam impia arma contra ilium fumpfit. Authoritatefummi Pontificis omnibus Principibus terrori fuit. Sed mutata Pontifia cisuoluntate,quidam Imperq flatus contra Hainricum confpirant. Cæfar in Italiam profedus,Germaniam dilaniari â Latrcnibuspublicis finit,T andern patris ex'/ emplum imitatus,cum omnibusPrincipibus,amp;pro^ ceribus Imperij in gratiam redit. Anno deinde domin« I iiç.cum ageretTraiedi, diu celatam infirmitatêcor^' porisdiutiustegerenon potuit* Morbus Dracunculi dicitur fuiflr, qui illi natiuus erat,quem Sc Auguftscac proximistum amicisindicauit,Munitusigitur Ecclefiac facramentis eodem anno ii. Cal.Iunij IpiritumDeo reddidit,in dimidio fuorum dierum,quod illi fertut PapaPafchalispredixilTe.Nam nec^prolem uidiqneq^ feniumattigiqnecptemporum tranquillitatem meru» it^Eiedfis uiiceribus corpus Spiram defertur,ubi cum patre, auo, fimul amp;nbsp;proauo iepclitur, quod uerficulus indicaqqui circa turaulum eius infcriptus Jegitur, hoc modo.

VIRORVM HISTORIAE, 33 modo» Filius hiç pater is, auushiçproauus iacet illicgt; Fuit acri ingcnio pracditus, fords ac audax, in præ^ lijs infortunatifsimus, interim auarus, ut qui fubinde petunias colligcrer,amp;: tarnen nullos liberos, quibus re^ linqueret,habuit.

I ijp.fuccefsitin regno Vladiflaus,annum agens tctatisfextum tricefimum»Vxorem habuit Chrifti^ namfceminamruperbam,auaram,8(:ambitiofam,quac fubditos régis intollerabilibus exadtionibus fubinde oneraret. Erat autem Vladiflao regi inter præcipuos confiliarioSjUnusPetrusDanus Comes Scrincnfis,uir magnæprudentiæ,præterea æquitate, mifericordia,fi;: de,S:conftantiatanta,utnonfolum regem,fedomnes inamorem fui,obferuantiamcp fuiiureconuertcrct,8d alliceret» Huncigiturrexfoluminoculis habebat. Hie Petrus regem non (erael ofFicq admonebat,atq^ obiurt gando ab inftituto reginacauocabat.V erum Vladifla-j us omnia cum uxorec5municans,Petricp confilia apegt; riens,fecit,ut mulieriracundainhominem excandcfce^ reu Venatu m forre Fortuna Vladiflaus rex,8lt; Petrus Danus in Fyluasremotasicrant.Vbi cum node impe^ i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I did

ILLVSTRIVM GERMANIAB ditiefTent^in gramineqm'efcebanr,VladifIaus mollium ftratorum recordatus/ocoPcrriirnappeIlans,moIlius, i'nquit,nunc Petre uxor tua cum AbbateSchnenficu^’ bat,nos» Petrus contra, i'ocum locorctundens/ot^ taffe,inquit,et tua cum Dobeflb»Eratautem DobefltJS elegant! forma adolefcens, aultcusregius^quolàmilia^ rius Chriftinautcbatur.Tacîus hoc Petri icfloVladii^ lausjoquendifinem fccit» Sequenti die cum friffior, cogitabundufcpdomumrediretrex, Chriftina {cifeitai^ turcauffam,Viclus Vlad;flausblandicris,coniugi uuU nus animi detegiu Mox feemina trux,odio extremo Petrum profequi incipit, cum marito agit,ut Petrusc medio tollcreturjnterim dolis Chriffinæ Pctruscapti^ uus per Dobeffii m regi prarfentatur, Vffadiflans animi dubius, hominis reuerebatur dignitatem, petnam de Petro fumerefupcrledetjila ubi uirum cunsflari uidef, minatur feab eo difeefiuram» Vick tandem,ut indidia cauffa lingua Petro præcideretur,oculic^effbderentur» | Sicei iocus cum principeliben'or malecefsit»Commu# ne malum,ut quos oderint muliercs, cosapud maritos । deferant.Et quod certißimum eff,experimur quon‘diegt; nbsp;nbsp;1

blandicias, noé^urnaff^ perfuaffones mulierum apud uxoriosinros,multum ualerettantoq^ magis beneuo^ los,aut iratos fieri mahtos,quanto plus poteftis,queni fuperant» Vixit Petrus Danus poft cam calarpitatem quinep annos» Sunt qui référant,ei ante mortem pro^ pterfumraam pictatem,uifum,amp;:lingue ufum reftitu« tum*

VIROR.VM HîSTORlAË. 34 tumjocan cum Prfncipibusuin'stutum noneft,ficuti prouerbium illuduulgo notât,cum clicimus, proculd louis fulmine, Vnde non inucnufte^quilquis fuerit ille, lufîtjdiccns.

Ire, redire, fequi rcgum fublimia tcdfa, Egregius ftatus eft ; fed non fic itur ad aftra»

T J A-ziga rcgis Arragoniæ filia Hermannum Cof •Llmitcma' Caftcl maritum habuiu Quo mortuo Comiti Palatino d Scheuren nupfit. Ex quo Eckhars! dum,Betnardnm,8lt;: Ottoncm filios fufcepir.Religiofa admodum fccmina fuit^ Qiiæ poft mortem mariti Ottonis,cum ftlqs locum in Alpibus elegit, interior remcpCellam uocauit, Vbiantcaduo ErcmitæOtto ScAlbertushabitarant. BernardusfiliusHasigacom// niafuabonahmcccllctradiditjiprefineuxorc, libcris priuatusobiit^ Deinde cum ibidem Hazigatcmplum conftruxiftet, addidit annuos cenfus, amp;nbsp;prædia quæjs dam,commendatcpilludtemplumVuilhclmo Abba^ tiHirfaugienfî, Quiduodccim facerdotes Monachos, totidcmBardos,fiueLaicosfracresHazigæexHirfaw rßifit.Monachiiniquitarclocicoaä:i,indedecem millia paffuum ad Vdclipachaw migrant. QuodHaziga,

ILLVSTRIVM GERMANIAE ciufcplibenper murationein âMcginhardo Epiïcopo Frifingenfi compararunt,a quo S^tcmplum inauguss ratur, Curam amp;nbsp;admitiiftranonem reifamilian'sCi^t turn erant tempora ) gerabent Haziga,8d liben'ci'us# Ecclefiafticarum rerum folieitudopenesAbbatêHir^ faugicnfem erat,donee anno Chrifti iopgt;.Erchi nbol^ dum Abbatem conftituerent. Haziga, 8c hberi eins remplum D. Martino extruunc, ubi per tres annos Monachihabitarunt* Moritur HazigaannoChrift* 1 lo hCalendis Auguftijfepeliturçpapud ViichpachaiV» Poft mortem Hazigæ Monachi â Vifclipachaiv Eylènhofen migrant» Papalis Papa Monafterium Ey* ■ftnhofen confirmât. Deinde cum caftrum Schirenfein Monafterium uertcretur, Monachi aquæ penuria in monte Eyfenfiofen coacti, Schiram, authoritatc, 8^ conftnfu Beatricis filiærcgis Vngariæ uxoris Vuernlt;» heri duels Boiorum ueniunt, ibiqj in hunc ufcp diem habitant^. Calixtus Pontifex Max.Schirenfe Ccenobi? urn in Apriliannodomini luj» Hainricus Ro»Impe« rator quintus in Maio,anno Chrifti i iz^.confirmant. Poftea anno Chrifti iia^tofta Hazigæ,eiuscp mariti Ottonis Palatini,de Vifthpacharv non fine faneftitatis opinione Schiram transferuntur, ubieorû fipukhrum in medio templi oftenditur^Hæc Haziga autor,amp;f prif ma fundatrix Cœnobq Schirenfis habetur^ Nam eius pietate, 8c Iiberalitate idem Cocnobium in fuperiorc Boiariaditatump'am locupletifiimum eft,

COnradus dux Dalmatiæ, Comcfc^ in Dachato circa annum domini 1 içô'.falutifcr^Crucis,(acro^ amp;näicßligni magnam partem ab HeraclitoPatriarcha Hierofolymitano impetrauir» Quod facrofandlu mu« nus Conradus dux prædic'tus cccnobio Schirenfi tra«' diditjSc quidem eo omine,uti quicuncjj prefTus inopia, ualetudineue aduerfa Solymos proficifci nequiuerir, non minorem ucniam,(^ fi illuc iuiflctiConfequcretur, Siquidem donaria, pro fua pietateelargitusfuerit.Con« ueniunt in Cccnobio Schircnfi, religionis ergo certa? tim fingularum feptimanarum^fexto die populus ac facerdotes complures» Fama deniqj conftantiTsima manet, Cficuti graues uiri teftantur) quicuncp hanc facroßnÄas Crucis partem, dum ei monftratur, con« fpicatus non fuerit, aut crimini flagiciofo obnoxium effe, aut eodem anno procul dubio moriturum, id quod probatum non {èmelefïè, funt qui dicant»

At at Cut aitTacitus^ fandius,reuerentiufqp eft ada Diuorum crederegt; temere in ipibs inquirere. Extant adbuc ift'æ reliquiæ, atcp diligcn?

ARnuîphus Rom» Imperator Carolomannirégis Boiorum naturalis filius,duxBoiorum,inBoiaî fia inferiore,quam hodie Auftriam uocamus,Luitpok dum uirum bellicofum Marchionem fecit* Quo ab Vngaris occifOjS: Ludouico regeBoiorum (in quo ftirps Caroli Magni in Boiaria defecit) uita fuukQo, Boiorum proceres Arnulphum filium {uperiorisLuiCi» poldi,cognomeiitoMalum,fibiducemelegcrut» Qiu anno domini93gt;.mortuus,poftfè très filios Eberhard dum, Arnulphum,8;: Hermannufn reliquiuHrj ftatim ob ducatum Boiariæ inter fe bel lo decertant» Otto ph^ musRo»Imp»cxhis fratribus Eberhardum dielo non audientem capit, atc]^ in Sueuiam relegat, fratres eius Arnulphum,amp; Hermannum dignitate ducali moucr, Comicesc^ Schirenfes, ac Palatinos Boiariædéclarâtt BerchtolJo fratri Arnulphi Mali ducatum Boiorum donat.Qui cum fine liberis anno domini p^p.dccelsifi fet, Ducatus Boiorum Hainrico,eiusnominisprimo, 8^ Saxoni, ab Imperatore datur» A quo deinde ducatu Boiorum Saxones , Franci Sueui fuccelsiue potin luntjdonec Otto ComesàSchcurn, Palatinus Boiagt; riæà Friderico Rom,lmp»primo,Barbaronacogno» mento, totius Boiarisc duxeieâo Hainrico Leone,fa^ dws

Äuseft»Dequonobis brcuitcrdiccndurn eft.OttOGO^ gnomenco Maior magni animi Princeps, laboribus atcÿbellis afper,amicus bonorum,inimicus malorum, uiribUS corporis, ingenqcp dotibus pollens, domi,fo^ riRj præclarus,c5fiho atep manu iuxta promptiisimus; a' pugione, atq? Aquila Imperatori Friderico primo Barbaroiîæ Cçfari Auguft o fuit» Sæpius fuicepta lega? ' tioncinkaIiara,Romam,inGrædamadrmperacorcin

Orientalem Condancinopolira profeéfus cft»Mode^ fte' Auguftoparendo,omnem operam fuam Reipub» dcuouiqomncs neruosdifeipling militari intendit.Pluj rimainitalia præclara facinora fortiter edidi^auipieqs AugulhlibusJmperatori cquitib us, militibus, populo æqiie charus fuit, Mediolanenfes Imperatori rebçlla^ bant, Alexandriamutbemin odium Imperatoris Fri;* derici condunuCæfarfextokaliam cum exercitu petit, Alexandriamcapitjfoloæquat» Hainricus dux Boio« rumatcpSaxoniæLeo didus,apud Imperatorem cum quinqj millibusequitum erat. Verum corruptuspecu^ nia,ab Impcratorc deficit,eu omnibus copfis fuis,abicp comeatucxcaftrisdifcedit, Quod ubi Mediolanenfes refeifeunt,Imperatoremin fugam uertunt, Imperator reuerfùs in Gcrmaniam,anno domini iiSo.Regino^ burgium fe cum Principibus confert, Hainrico diem dicit»Illenecapparct,ncc legatos mittit. Imperator au3 tem in côfelTu ftatuum Imperq Hainricifacinora com^ memoraqeundem fidem fibidatam fregiflè probat«

ILLVSTRIVM GERMANIAE Hæcubfdida funt,crîmine lefæMaieftans dam natuf, Boiariæducaru priuatun Cælar Ottonemfignifcrum fuumducem facit Boian’æ^cx quo ducatu maiores Ot^ tonisanteannosduccntosatc^ trigintaunum^ablmp» Ottone primo fubmoti fuerant,quem ducatum Ott^’ d Friderico uirtutis ergo Reginoburgij acccpit tertio Idus lulij anno Chrifti i i8o,Otto ius fæpiusin Afylo, porticibui^ templorum in frequenti populicorona, ciuibus,agricolis,facerdotibus,ôlt;f nobilitati dixit. Chtb haim oppidum extruxit, Landshutam incepit, Qpi cum Boiariam annostresdiebusduobus minus admü niftrafTet, moritur quinto Idus lulij ab orbcaflèrto 11S3»Sophiam amp;nbsp;Machtyldam filias, Ludouicum um impubrem ex Hagna filia TheodoriciComifisa' Vuaflerburg reliquit. Corpus ad Schiram delatum, ibic^fepultum eff.

LVdouicus eius nominisduxBoiariæprimus,Ot^/ tonis ducis Boiorum,ôd Palatini d Vuittellpacb, FridericiprimiRoJmp.figmferiuniCUs films fuir. Hic mortuopatriannoChrifti M83 inducatu Boiariæfuc^ cefsir. Ab initio multaab aduerfarijs fuis palTuSjquibiis fortiterreftitit. Pacistamenamp;:iuftitiæftudiofifsimus,

VIRORVM HISTORIAB. 3gt; plurimum dignitatem, atcp opes Vindelicorum,quo gt;nbsp;niam Fndericus ImperatorNoricoinde(èparato mul; turn Vindcliciæ detraxerat, auxit, magnified pleracp çondidit. Straubingam extruxit, Abudiacum refecir, Landatvædificauit,Dingelfingauxif,arccni Landshui tæ erexit, Monachq Xenodochium inftituir, Brau^ naïp meenibus cinxit, Toparchias Boiorum Cham, Frontenhaufen, Dachau?, Andechs, Vuittelipach, Vo^urg, Rietenburg, Stephaning,Lengfeld,Sultz^ bach,Krayburg mortuisabfçp liberis Tetrarchisuen^ dicauit, Laodamiam fccminam cordaram,atçppulchgt; ram inBoiemia ortam,uxorem duxic. Reginoburgij in cclebri principum conuentu à CæfareFridericoRhejî nanum ducaturn, Elccluræcp offlcium impetrauir» Dumc^eoproficilcitur ab incoliscapitur, maximo pe^ cuniæ numero feie redemit. Deinde cum Friderico feigt; cundoRom. Imperatore Romam profedus eftjbiep coronationi Cçlàreæ intcrfuit.Tandem inuidia aulicoj» rum in Hainrici CæfariSjfiIq Friderici indignationem inciditjfenatucp Cælàreo moueturXelhaimf) frequens habitauit»Vbi cum poft cgnam in ponte deambularcr, à Sticho morione, quem per ludum,aciocosinceftcf bat, cukello lætali uuluerefauciatur,moxqj inconfpe^ du omnium aulicorum exanimatus corruit, decimo odauoCaUOdobrisAnno dominiiz^u ExtatKcL haimi) a?dicula,ftipefcpfacratus huiufee rei monument turn. Corpus Schiram dclatum magnified fepelirur*

Quo tempore quidam hoclufit diftichon, quamt^ noil admodum elegans, tarnen rei mcmoriam notât, quod ego manu fcriptum in faftis Sehirenfibusinueni, amp;nbsp;exenpii, necj niton's, cultufue, fed teilimonijgratia fubfcribcreuoluû

Quod dolor efi diclUjLudouicus enfis in iciu, Extrema: fortis,perfoluit débita mortis*

OTto,Ludouici Boiorum ducis,qui Kelhaimlj^ morione occifus Fuit, uxorem habuit Agnctcm quondam Hainrici Palatini Rheni filiam. Is uiuente adbuepatre, utrûtÿducatum Rheni,'atlt;5^ Boiorum ab Augulio imperrauit,infidcmq;accepit*Mortuopatrc Troltbcrg arcem ædifîcauit, inde Friderico duci Au# ftrix bellum indixit» Contra Fridcricum fecunduni Rom.Imp.cumPont,Max.fccdusFecit* Sed Impcra;î tori reconeiliatus Conrado regi Paleflinæfilio Augu# ftijfiliam fuam Elifabetham defpondet.Cum Regino^ burgenfi, Bethauenfi, Sc Fruxinenfi Epifeopis multas lites habuit.Nam hi] Epilcopi ob fcruitia, feruitutcmc^ templorum,SC æs curatoriu m,8c ut uocan t,pro in mugt; nitate Ecclefiaftiea obtinenda, cum Ottone rcgulo difceptabant.Otto dueatum Boiarignon parum auxiî, SCcolî»

VIRORVM HISTORIAB, 3« coHocupletauit. Tetrarchias Bogen, Vuin Jbcrg, Andechs,Damafiæ, Hohenyparr, Phalai : item Craint burg,Pleinting,LiebenaïVgt;V«a(rerburg,Belau nos int fifcauic, cum rcguli illorum abfcp liberis deceßifTenr, Erat eo tempore grauifsimum' bellum inter Erideri? cum,Conradu Cæfarcs,Romanofcp Pontifices, quod .maxime religionem Chriftianam pefTumdcdit. Otto interea multa perpcram,atcp fuperbe'egit» Vilis ho? muncio,conditioncagricola,grauiorefomno oppreG; fus,quarto Calendas Octobris,Deum Opt,Mix.pro ttibunali fcdentem, uidere uifus eft, Caccufatoribus Diuis^ fubitarisc mortis fentenciam fercntem in Ro? manumPontificcm,Ottonem ducem Boiariæ,cæteÿ '' rofcp Principes, qui pacem turbarcnt, infontcs oppri? merenqquostutari debercnt, innumcriscalamitatibus afficcrent Hiincuifum Ottonirelaturus Landshutam homo ucniqfed à confpetfluPrincipis prohibitus,qui? bufdam præfulibus, potifsimum Berchtoldo D» prancifci facetdotijcius tempeftatis uiro ündißimo, concionatoriqj omnium clarifsimo(oftcndituripfius fepulchrum Ratifponæ) rem cnarrat.Berchtoldus adi? tumadOctoncm impetrat, Fatum inminens apcrit,ac utrefipifcatcommonefacit, Sed,utFuncanimi,aurc(cg quorundâdelicatæ, furdo fabula narratur,uerbaq5fic? bant mortuo»Exitustarnen probauit hauduana fuific fomnia, Nam Otto,filio fuo Hainrico in Vngariam miffojipCecum alterofilio Ludouico Landshutam rcî

ILLVSTRIVM GERMANIAB dijt. Ec cum teivium diem ante Cal, Deccmpris cum uxorc, amp;nbsp;hbcrii hilacem fumit, Ncxflu aurcmfubito expirât,anno Chtifti iiç^.kaqui modohilaris erat,fu# bito obruitur* Vigikmus igitur amp;: difcamus in nulla læticia huiiis fæculi habere hduciam, fcientcs (ut D» Bermrdus inquit quoniam extrema gaudij luâ:us oci cupat,, Conradus quo£^ Cælàr, Itidem Innocentius quartus Pont.Max,eodem anno mortuifunt.Reliquie hie Octo quatuor Lberos ex Agnete uxorc, LudouP/ cum, Hainricum, Elifabctham, Sd Sophiam. Fratres Boiariam diuikre in fuperiorem amp;nbsp;inferiorem, antea inaudita hæc nomipafuerant. Ab hocetiam Ottone haeffenus Principes Boiorû fek Palatinos Rheni nun» ' cupanc, Sc funt. Haidelbergæ adhuc in arcenouak* guntur hi] quatuor rythmi.

OT toiunior ComesPalatinusâ Vuittelfp3ch,feris moribus prçditus,u:r militaris,literarum prorfus ignarusfuit.Et cum iam Philippus duxSueuiæinCæ* farem

VIRORVM HISTORIAE, 3p farem elediis cfîc^ut fibi Boios beneuolentia Sc offici# isiungeretjfih’am fuam Kumgundam Octoni huic Pa* latino promittit,. Verum cum Octo quodam régi commendanfsimosoccidifletjâ le animum régis aucr* tit, adeo ut rcx ob homiddium gcnerum abdicarety Kunigundam fîliam,quam cidem delponderat, Vueri? zeslaofilioOttocaridatin matrimonium. Delperato illoconiugio PalatinusOtto filiam ducis Poloniædes pofdqatcpàregc Philippo literascommendatitias pe* tijr.llle ubi literas acccpitgt;ex fcriba depræhendit elïè lite^ ras Vrig. ItifremuitOtro,fed nihil cxpoftulans eu m re* geiram comprelsiCjfecpulcilciauthoreEpifcopo Bamgt; bcrgcnfi, Sc Hainrico fratrc eius cogitât. Interim rcx Bambergæin Altêburgo Epilcopalicaftro uenas lècat, Otto ludibundus nudato gladio rranfitpalatium.Indc rcgijtriclinii fores appellâs admittitur.Ibiquocpludens gladium uerfat» Increpitus ârege,dicente,noneflc lo* curn,necp tempus digladiandi,Refpondct Otto,amp;: lo^r cus,amp; tempus cnfem petunt. Hoc dicens, regis iugu* Ium,nihil mali lufpicantis de improuifo petit,ipfum Içi taIiterfauciat»VociferantiTruchfarsio,amp;: pelTulum ho# ftio obdere conanti, malam eodem enlè affligit, pla* gamt^atc^uulnusfaciu Ita adminiftrosantealùbor* natoscrumpit, quorum quoq? ope elabitur. Philip* pus rex paulo poft fato concedic lo» Cal* lulrj anno Chrifti U08. Cæfare occilb,aderat filia unicalachry* mofe conquærcns neceminmeritam patris,in fuado*

mo, minutionc fanguim's laborantcm, in Maicflatc Cæfir€a,ab eo en'am,quem digniratc auxiflec.Fu^rc qui iachrymasnontcnuerunt.Öcto crimineiciæ Maiefta:^ tis condcmnatur,accç proicnbitur, Eckbcrtusin Vn^ gariam,Hainncusm Paleftinam clabitur. Otto in Bo^ taria palabundus oberrat, Ludouicus dux Boiorum, OttodPhalayjHainn'chusCalati'nus, Andechs arcetn Hainn'ciinuaduntjfoloæquant. Ludouicus præterca duxBoiorum Vuittelfpach^Patruelisfui Ottonisregh am, incunabula maiorum fuorum,diruir,foloa:qiia5 templum Dciparæ Virgini ædificat, facratis Teuto^/ num Equitibusdonat,lapides reliquosad Aichamde^ uehit,ad aliosufus conuernt. Proximo annoChrifti fcilicet jxop, HainncusâCalatin,VlfonisfiIius, qucn^ Otto quocp occiderat, apud OberndorfF in Boiari? proximeAbudiacum, baud longed Reginoburgio,in ripa DanubqOttonem d Vuitrellpachprofugumdc^ præhendit, uulncribus confoflum occidif, caput eius amputat, in Danubiumqpproqcit* Reliquum corpus Ottonis ad Vnderftorft deportatur, in terra non coni {ecratalcpelitur,nonodemum anno authoritate Pongt; tificis eftbnum,morc Chnftiano humatur. Sunt qui tradunt,pofterosOttonisin Arduenna iylua exubiR, ^atcp Vualdgrafios diflos e(ïè. Vuilhelmusab Efchcnj bach uitas Impp^feicennino uerfu artificioS:, amp;nbsp;Ger^ ^manice defcriphc, ubi in uita Philippi Cæfàhs itafcri*

Ï)ie wave» jm lub/aló fic nod; ftnb/ X)il mattd}ei» j»an/bev fie »ocb b^'t/ ^ic weil rub j» bev tob bie latgt; wave» all |u»gfvawe»/ 3v fd)óne lief üe wol fd)awett# ^vgabbie ai» i» i5ebaHi laob/ ètea»bev»0abevi» pvaba»b^ 2?iebîttte wavb bmsefcbwoîe»/ ^ao weve bcOev vevwoîen*

lt;0 wie gvof Uyb bavuott gefcb»cb* ^Hanwibevtjmbe»g»»abel fei» ^aviîo» tb«t

^i^wbattfa0id)vbevai»/ . • 2l!ttmarfebalcevo»Prtppettb»im ^on Caloti» was ev genanbt/

£)et vad) be» ^»»0 »»t fei»e^ blt;^»bt» ^em Pfali50vafe» ev ja »adgt; |îvidgt; Vlîîtli|îe»bif evj»evfd)lidgt; x)on jm wavb ev jô tob0fd)la0ett

Ö0 vad? ev be» ^«tti0bev:e ^es Mtti0s tob mutb ji^ ÏX)a8Yema»bvfd5ulbi0»iebîbavatt/ ^as viebte 05ott als ev wol fa»» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capot

ALbertuscognomeiuo Behâ Cathcdralis Batha» uienfis Ecclefiæ Dccanus,homo à natura fedicio^ fus^Sd inquietus, omnium dinènfioml inter fummuifl Pon.ctFridericum fecundû Ro»Imp»autor,et promût tor fuit» Hune Ro.PontifcxBathauenfisEcclefîæ canum,utpoteuirum nobilem fecerat,cundemc^ho^ minem, (àdiofum, potentem, eruditum,ultroopcrani liiam pollicentem,!!! quatuor annos audacis cçpti côn^ tra Imperatorem Fridericum fecundum inftitorem dt^ darat,fibiiurameiitum dicereiubet,Legatumqj fuurn facit generalem anno do mini iiço.ufqjadannû uC’î» per uniuerfam Alemanniam,Boiemiam,Po!oniam MorauianTjexauthorandi, cum Archiepifcopos,tuni Epifcopos,quoslmperatori magisamicos,^ Roma^ nis Pontificibus intelligeret» Albertus ex Roma in maniaminftrudlus bulk's redit,ab Octone duceBoio^ rum Landshutæbenigne' hofpicio reeipitur. Quicuin ubiep multas turbasexcitalTetjnuiqj tutus erat,Lands^ hutæfe continebat, nul^egrediebatur.CiuesRatifpo; nenfes, Rapotho præfeiflus prætorio Boiariæ feed us inierc,Albertocp bellum indicebât, RudigerusEpifco^ pus Bathauenfis Alberto Pontifîcia mandata interne plo exhibent!, pugnam in os impegit,illumcpinuin;^

VIRORVM HISTORIAE. * 41 culaconijciiufsit. Salisburgenfis ArchiepifcopusOcs toniduciBoiorum fcnbit, admonctcput Albertum nibus fuis exigac» Albertus ad dolos conuerfus,fuperj5 ftitione rebus fuis confulit,fcilicecfein fornuis admoni? tumdiuinitus dicit, eufem celitusdcmifrum pracdicar, fuperos o mues fua aóla probare uulgo iatflitat, Nee hoccontentus,immo quos antea publice deuoucrar, dam pecunia accepta,Syngrapha data abfoluebacgt;Epi^ fcopi amp;nbsp;proceres Boiariac conuentum Reginoburgrj agunc.Vbidecretum eft Albertum tota Boiaria peilen rejinruper omnibus rebus, fuppelledlile, facerdocr)s, gratia,gaza,gentilicqshæred.tatibus muliflatun Dcingt; depro{cribitur,hoftisReipublicæiudxatur,etper om'/ nium facerdotum religiones deuouetur. Albet rus ad Bernftainadcognatum fuum auffijgit,abeocptreccn, tislibrisuenditur. Verum elapfusLutheciam peruenir, inde Lugdunu m,fe ad I nnocentium Pontificem Max* conFert* Rurfus in Boiariam rediens, ab OttoneBoio inObernburgobfidetur. Deinde cum Bathauiamin^ grelfus effet,urbs ab Ottone capitur. Albertus depr«4 henfus perfidiæ condemnatur,uiuo cutis dctrahitur. Vnde hue ufep didicrium uulgo inBathauenlesufur« patur,ideoLupum cruentum,pelleexutum,eorum in# figneeffe, qff lacerdotem uiuum dcglubuerint; mon^ ftraturcpadhuclapis,ubihocfacEtum fit,qui fanguinai: riusindecognominatur» Albertus homo auarus, fu# pcrbus,amp; perditus per multos annosO»bem,urbcm - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;L Romam,

TLLVSTRIVM GERHANIAE Romam,amp;Impcrator€m,atqj Epifcopos ucxauif/dof neciudicio Dei pccnas darer*

Dolphus Comes Holfaciæacns animiuir,amp;^rciï -^^bus predate'geftis inter Principes uiros clarifsi^^ mus,circa annum domini i2x|o.uixit.Vxorem habuic, liberofc^ progenuit. Qui,cum fibi grande bdlum in^ minerec,et iam manus cum bofte conlèrturus,uotolègt; feaftrinxit,utfiui(ftoriam pacriæ fuæ pcrmitterctaltif# ftmuSjferdioionem Francifcanorum insrcfTurum.Vi^ doriaillapotitus,ftatim relidisfilqs tribus, unafilia in Comitatu,aliifcp rebus iæculanbus rite conftitun's, omnia relinquens, paupertacem Chrifti cmulaturus, ßcram ueftem Minoricarum induens, uotum foluir, frater Laicus,fiue Bardus,domino feruiturusMoni? fterinm Francifcanorum in dieStHyppolitiinHam^ burgo ingreditur. Interim tarnen, quia fan'slitcriscru#’ dituserat, fecum cogitare ceepir, quarationcadfacros ordines perueniret, atc^ iacerdos fieren Permittente Guardianofuo Romamabrje. Vbi Pontificis Innogt; centijquartidifpenfatione, facerdoci] dignitatem con^ fccutus eft.RediensexRoma, Hamburgiin conuentu fratrum, Mifiam primam cundtis collacbrymantibiis cdebrauiu

VIR.OR.VM HISTORIAE. '42 Cclebrauit.Deinde Monaftcnum fui ordinis ipfè mani^ bus fuis multa molitus, in oppidoKyl, ædificancura# uit.Cumc^multumfolicite laborarct, hoftianm inCu^' per Eleemofiham fuorum quondam fubditorum hu? militer pofcens,amp; accipiens circumibat» Lac,quod daÿ batur,in hydriam colligebaqad nouam ftrudturam dc^ ferebaqut haberent opcrarij, acqjfratres fui,quo inter laborandum peræftum reficerentur,ctfitim extingue^ rent. Contigit autem una die,ut media platea,ubi»ter •declinare non poteraqhydriam baiularet ladle plcnam» Etcum filiosfuos Comités HoJfacigcquitanteSjljîIen? dideqiornatosobuiosforte Fortuna habcret, humano aflèdlu tadlusjcrubuic» Qiio faLto,continuoinfremu^ it, 8^ robur animi rurfus colligens,in conipedtu filiogt; rum, bdle ad uerticem capitis cfEifb, fe toto corpore madidumfccif,amp;l3dleum,dicens,infoelix homoChri^ ftipaupertatemerubuiilibaiularelac,nuncincapite,amp; cuculla oftendequid portaueris» Statimqg hocdidlo Jter fuum, filiorum præfentiam nil curans abfoluic, Quis non miretur tam infignem bumilitatem, patienciam, pietatem 7 Vixit autem in reli;: gioneannis mortuus eft,tumu»

COnradus Fridenci fccundi Rom.Imp.fih'us,Roni» rexjNeapoli moritur anno làlutis iiç^.undecimo Cal.Iunq, unicum filium reLquit ex'Elifàbctha Otto^ nis ducis Boiariæ filia Conradum, qui amp;nbsp;Conradiuus dicitur. Hic mortuo pâtre nondum trium annorum crat, Landshutæ in Boiaria apud auiam fuam Agne^ tem educabatur. Elifabeth Conradini mater magnî animifcemina, quæetfîad fecundas nuptias,prioribus impares tranfißet,tarnen in fuis diplomatis public's,fe femperReginam appellabat. Cum ueroanno domina 1279. mortuus effet Alexander ^.Pont.Max^eligebal tur Vrbanusquartus» Hic in odium DucumSueuiaî Carolo Andium regulo Siciliæregnum cum alqspro^ uincifs,contra Conradinumlargitur,8c donar. Quaî régna turn Manfredus tutor Conradiniadminiftrabat; Manfredus cum Carolo confligens, haudinukusfuc^ cubuic. Conradinus interim in Boiaria apudducetn Hainrichum auunculum fuum degebat:amp; crcbrislef gationibus ab Italiæ urbibus,ut auitum, paternumtp regnum recipiat, euoeâtus, confilio matris, comitibus Friderico filio Hermanni Auftriæ, atep Stiriæ ducis, alfjfep Germanis nobJibus kalia m petit.Deinde comk tantibus Longobardis,Sueuis, Thufeis Romamredla perueniu

VIRORVM HISTORIAE. 4^ perucnit. Ibi baud aliter legitimus hæresSiciliæexci# picur» Hine Campaniam intrat,cum Carolomanus conferit» Carolus fugam fimulat» Qui pro Conrado pugnabant,horte fugato,ad pr£damconuerfi,Conragt; dinum CÛ paucis relinquunt. Hoc ubi Carolus cogno^ uiqfubito in Conradinum irruit, plærifcp cefis, Conran dinum,Fridericum,Gerardum Pifanum,alio(cp nobi;« lesuirosuiuoscapit, Neapolim ducit,anrtacpcurt:odia obferuari iubet^Carolus quofdam Principes,quid nam de captiuis fieri placeat,confulitjnterquos Pont.Maxgt; in eosanimaduertendum maxime cenfuit, perfuafit^gt; Namita adCarolum {cripfirtefertur,Vita Conradini, morsCarolitmors Conradini, Liita Carolu Sunt au^ thores Carolum per literas ad Pontificem retulirte» quiddeSueuoagiplacerct, ilium refpondiflè, non in^ tcrccderefe,quo minus lege agcretur. Cum igituriam per integrum annum detentiFuirtènt, quarto Cal.No^ uembris die Lunæ anno falutis iirVS, folum purpura fternitur.Fridcricus primo fccuri pcrcutitur. Cuius ca'/ put Conradinus com plexus, atep oCculatus,laclirymis obortis,innoccntis adolefcentuli necem mirtratus, de^ plorat. Dein Deum inuocans, tribunal eius appellat, manicis in coelum abic(rtis,iftæc fua régna Petro Arra? gonumrcgi,iurefuo legat,intrepidusccruicem carnifii ciporrigens,capite cæfuseft. Portremoundecimpro» ceres Italiæ, atep Sueuiæ eodem fupplicio afficiuntur, inter quos fuere Gerardus Pjfanus,cognomentoCoü L it] mes

ÏLLVSTRÎVM GERM ANI AE mes Niger, amp;nbsp;quidam nobilis abHirnhaim Sueuus, Ab hoc tempore Conradini, nullus de progenicCo^’ mitum Pifanorum militari uoluir,nifiin bello, ubi rctuindidain ftirpe,quæConradinum occidit,Carnigt; fcxpoftConradinum,amp;^ alios fecuripercuflbs,Caroli iunù,Iànguinefuo,occiforum mambus parentarccoa^ éias eft, parity fato caput amifirgt; InhocConradino nobilißimafamilia ducumSueuiç fraude,et odio Pon^ tificisdefedtjinquaRomanum Imperium pluf^ cen'/ tu m nbsp;nbsp;U igin ti an nis incre m en ta fui accepit»

ALbcrtuscognomento Magnus, ordinisPrédira«’ torum, in Sueuia clarißimis parentibus, in agro Lauingenfi,exregulisBoin;atêfibusanno Chrilli i ip;» natusamp;ortuseft» HuncaIterum,amp;Germanum Var«’ ronem,aut fi ueritasapert^dicendaeft, longe Varronc dodlioremdicerelicebit. Nihileum pçnitusfugir,om^ nia perfeiflc nouit^Naturæ lècundû Ariflotclem uerif^ fimusinterpres fuit. Scripfit Dialedica,Mathematica, Phyfica,Metaphifica,Ethica,Theologumena, amp;:fifas eft diccre Magica adeo exquifita, haud aliter, qs fi uni duntaxatoperam nauan'ef,cçrera ne attigilTetquidcm, adcófingulainfuogcnereabfoluit. Primus apud latiü« nosin omnes Ariftotelis, Euclidis,Petri Lombardi,Slt;^ aliorum

VIRORVM HISTORIAE« 44 aliorum huiufmodi authorum libros comcntariafcrijs pficreloquentia fumma fuo feculo, eruditione ctiam noftropr^ditus fuit. Parrhifqs infignis habitus cft,tcgt; fti monio Mathei Palmcrri anno Chrifti iigt;ç»ubi pubgt; lice docuit.Thomac Aquinatis præceptor extitit,. Po« fteaColonienfisCçnobi] apud Domini caftrosleé^ot fadlus eft.Vbifama no minis eins itaaudfa eft, ut facile Alberto EpifcopoRatifponenfi depofito,in locum ci« usfubftituereturannodomini iicfo.Epifcopusproui« fione Alexandri q.Ponr.Maxfaftus, ftudium confue^ tumn5incermifit,incaftro Stauft frequens habitauit. VbiSc commentaria in Euangclium Luc£fcripfît,quæ adhuc Reginoburgq apud Prædicatores oftenduntur. Ad mini ft ra tor re i famdiaris diligcntifsimus fuit. Epi^ fcopatus æs alienû magna ex parte breui temporis fpa^ ciodiftbluiqfuum defraudansgenium. Vndedeeofa« eile dici potcft,quod Cicero d e T alete fcripfit,amp; Plini? usdeDemocrito,fcilicetPhilofophû,fici commodum tHct,pecuniam facere pofte. Po ft^ Albertus Magnus perannu Pontiftcatu funtftus eft, tedio occupations, ultro cçdit,ad Phdofophiam,ct literas rcdit.Coloniam fe rurfus c5tulit,ubi amp;nbsp;mortuus eftanno Chrifti ixSo; ætatis 2gt;.eiufcp corpore Coloniçin medio choro con« uentusfuihumato,intcftinaRati(ponamdelata cflcdiss cunt, De Nigromantiaillitis nugatores,8dociofiho»» mines fabulamfinxcrunt,cumuirum tambonum ma« lisartibus ftuduiffe, neep credibde, nec^ ueafimile fit»

Quicum in Epiicopatu fuo cdisflumahquodpublica# rec,n5alioexordioufuseft,^utfcnberet in huncmogt; dum.Frater Albertus miferationediuina Ecclefiæ Ra^i. tilponenfis Epifcopus amp;c. in quo humilitatis opinio'/ nem liquido teftari uoluic*

Poft miferabilem cgdem Conradini regis Siciliæ,S^ ducisSueuiæUltimi,aiuntfummum Pont, elegiflc quendam Germanum Francum,exOchrenfurt oriun^ dum, nomine Conradum Stich, Conradinum facit adprime ÔC exprefte referentem, cui regnum Sicili^î commendaret, uti hac arte uulgi malamfufpicioneni de ft conccptam,deluderet, atcp facinnus perpetrate iniuriæ in Conradino ablueret.Sed mihi non fit ueriiï^ mile.Na m Carolus Gallus I m perio Sicilig potitus, hogt; mincm plebeium nonadmififtetjcum regium fangui^ nem ferre non potuit. Verius autcm clf,quod legi, nempe Conradino crudelitcr interfecfto, Germanos rum exercitus in uaria dilpcrfus, amp;nbsp;de rebus fuisdefpe) rareccepit.Hicconfilio quorundam, Germani globo fatfto, publica tontione militari, Conradum SnchoJ nem.f^brum ferrarium Vurtzburgi] ortum,rcliqur)S militum prgficiunqeo^ duce per Itabg fines penetrant, feno

VIRORVM HISTORIAE; 45-ferro fibi uiam apen’unt, amp;i’nGermaniamelabuntuG VbifinesGermani£atdgerunt,Scicho dam ab exerdtu fefe fubducit, atcft ad nicudem redit» Satius efiearbi:* trans,inofEcinaterrum mukere, cum periculo inter tumultus militares/egis,aut ducis ofticio defungi.

CVm anno Chrifti faluatoris noftri i2gt;3*Rudoh phus Comes ab Hab{j3urg,in Romanorum regt; gern cledus elTec, Marchio Brandeburgenfis,amp; Burgs grafiusNorinbergenfis hoc nuncium Bafileam ad Rult; dolphum Cibienimtumhabitabat^deferunt». Quod cum Petrus Epifcopus Bafilienfisaudi(Ier,fibiipfipu^ gnasin Frontem impingens,ait, ledefortitcr Domine Deus, uel locum tunm occupabit etiam Rudolphus» Cogitans fortafsis indignum,quiComesgenere,non naultarum facultatü, Imperator eligerecur. Fuitautem ^Rudolphus ab ineuntc ætate return gerendaru m, atqj militaris d.lciplinsc excrcitatilsimus.

Qijem tarne Deus ipfe Imperio dedir, ä quo tarn clara foboles fuccefsir, ut fer^ maiorêpartem Chris

FRidcncus generofus dominus,amp; Baro â Bolans den,uel utali] iioluntComesdcLciningenp'nEpü fcopum Spircnfèm dedus eft anno domini ixgt; i.Erat hicRudolpho Habfpurgio [mperatori inpn'misChas’ rus amp;nbsp;gratus ; eiufqp confiliarius filenriarius perpetuus; Imperator autem amifla coniuge, alteram duxitfene^ fccns Hagnem fiue Agnecem,iuuenculam,filiam duds Burgundiæ,amp;^ncptem regis Franciæ,Quæ formoiif#, fînia fuiftè traditur. Cumt^ quodam tempore iuflù AuguftiSpiram uehcrctur,FridericusEpilcopus urbts, officfjergo, Auguftam e'carpento defeendentem fub^ Ieuans,eifiiauim deditinuitæ. Indicauic ilia Imperatod fadum,cum grauiquerda* Imperator minus quidem indignabatur,udquia amp;nbsp;ipfc tales ludosfolitus fuerat ludere, ud quia Epifeopo fibigrato facile peccatû con« donabat^ Sed ut Auguftæjquægrandernfibifadam iniunam pufabar,iram placarcf,iuftic nobilem quen) dam Epifeopo referre, Auguftum fibifoIiparaftePa^ cificale C uuigo Agnus Dei uocant) quod ipfe folus ofculareturtquare fi di. ipfe Epifcopus quoep ofculari uciler,proprium fibi Pacificale pararet, atcpalienum in poftcrum ofculari abftincret. Quo nuncio Antiftes territus, rdlt;da aula |mpcnali,aliquandiu ceßiquolun« tario

Urio exilio delituit, donee poft non multos menfes Imperator ex hacuitaeuocaretur» Q.uo mortuoadfè^ dem faam Frtdericus redijt, præfùit annis tn'ginta, amp;nbsp;obijtannoChnftujou

Hainrico, qui uu’go /^ejn^^dicitur, hliusna^ turalis Friderici lècundiRom,lmp.fuit,natusexBlan? ca Marchionifla Montisferrati concubina Impcrato-ÿ ris. Hunepater regem Sardini£inftituic,Longobardo;: rum ducem,amp; generalem per Italiim (àcri Impcri) Ro» ïcgatumfecir»Hicpro patrepiurafortitcr geisiqtotam Romandiolam maximisatTecitcalamitatibus.PlcroFp Cardinales in uincula coniccit, dum pattern Pontifex pertinaciter pcncqueretur»Orto deinde inter Bononi^ enfcs,et Muonen iès Gello, â pâtre Mutincnfibus open? ferre miflus eft.Inito ex utracp parte confliftu, Heneius ä Bononienhbus, capitur, nullaqj re ut dimittererur, impetracNon pomit pater filium tanto auro redimes re,quanta ad Bononiæ mocnia aureo eirculo cingenda IjuHiccret. Sic captiuusxi,annis menfibusS.dicbus jcf* lenctur, alsturc^ regio morC; publica Bononienfium J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M i] impenfa*

ILLVSTRIVM GERMANIAE impenfa»Mortiiv.standeininS.Dominid templo pelitur,marmore auratOjCum hacinfcrfpnone. VIATOR Q.VÎSQV1S ES SISTE GRA« DVM, ET nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SCRIPTVM EST

PERLEGE. VBI PERLEGERIS PEN^ SITA: HOMO IS CVIVS CAVSSA SCRIPTVM EST, FIERI ROGAT» PRETEREA SIMVLACHRVM HOC IN PERPETVVM MONVMENTVM ET HOST!, ET CAPTIVO. S, P» POSVIT. ANNO SALVTIS M. CC. LXXIE SECVNDO IDVS MARTIL HOC VOLEBAM VT SCIRES, ABl ET VALE.

Pon mortem Fridcrici fccundi Ro, Imp.contigifx utelapfis aliquot annis prodiret quidam fubRu^ dolpho Imp.annodomini 1292, qui Ie dicerct Frideri# cum Imperatorem elle. Conftans enim lama turn erat Fridericum lmp,minimemortuum fuiftè.HuncPIèu!’ dofridericum quidam Fridericum Holftuch, alrj Tile C KoU)«p ) cognominant. Hie dicebat, fe clam fuis fubduxiflc,faftidio rcrum ut quictior uiueret,amp;f mor^ tuum alium fubdidifte,quern pro ft uulgus tumulalTet, pauds

pauGsconfciisconfiliifuife per mukosannosperegn# nacum,nuiicreui(ère terras Imperrj.Erachic Pfcudotrbï dericus manium clidcndorum gnarus,inferofcpcogen? diperRUs,uultu autem Imperatorem admodum refes: rebat J ob id igitur fc eundem elTê prædicabât» Opes gentes quas atxati fpirit us Iubmi'niftrabant,ueteranis ad ieconfluentibus largiter,in Ipem adtpifcendae domina? tionis Imperialis diftribuebat Erat illeprætereafabec fallaciarum mirabilis, comis ctiam,atq5 aftabilis, quos pecunia non poteraqblandicrjs fibi conciliabat* Multa fecreta militibus^ Equitibufeç qui fub Friderico mcruc'z rant,geniorum dilèrtorum inftindu memoritcrreci« tabau Iudæi,atcp Chriftiani,nobiles Rhenani,uulgus proniifcuum,ciues,agricolæ conuolabanr,Fridericum redqnè gratulabantur.PræCertim Landgrafri Thurin? giæ,amp;Colmariaciuitas. Pfeudofndericusmilitescon? fcribebatjillis donaria elargiebatur.Iamcp indies magis, ac magis coprjsaucQus Impp.morcconuentusagere, primo Noueftj, deinde Agrippinæincipiebat. Cseßc Rudolphus cum exercitu adeft,apud Vuetzflar impo? ftorem compræhendit, urbi minatur excidium, nifî ue? neficum dedant, traditumqj ab oppidanis impietatis condemnar» Fatebatur fe aliquandiu in Cæfàris curia Icruiuifle, inde præcognita fibi ea, quæ narrarec»

Ob quæ icelera iuiîu Cæfaris adpalum II? gatus,igne concrematus, uitam cum Imperio miferé finiuit»

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dorftir Boi'o.

Mlfcri mor talcs cum fumus, tarnen l'ta fæpe uiuf«* mus, ut nihilpenfi habeamus alijsincommoda^ rc,dummodoanimo morem géra mus noftro.Etiftud cjuidcm pleruncpinaulislmpp.Rcgum,etPnna'pum, exconmunt omnium aulicorum, malo,inuidia Icilicet cucnirequotidieuidemus. Retfie igitur de aula uulgo dici folcr,aulam nimirum inferos elle. V^birégnât plæ# runcpclanculum inuidere,m ordere,detrabere, quod pefsimumeft,mutuodeferrc. Denkp falium prouero PrincipibuS ingerere, ficuti exhachiiloria cognofcerc licet. Erat apud Rudolphum Palatinum Rheni circa annum domini lapcf. præter carreros maxime autho« ritatis Otto Crondortfer, obicuris parentibus ortus, pauper,fed ingenious.lsubiin aulam Palatini uencraf, obfequium Principi accurate prrltabat, mandata gna:? uiterexequebacur, undebreui Palatino charus,amp;:acceilt; ptus.per gradufc]p paulatim dignitatis quofqj afcen^ dendo,tandem ad Vicariamoperam,maximum iecun« dum Principcm honorem eucdus,qucftor totius Pro^ uinciT fîétus eft» Fretus ergo authoritate, qua apiid Rudolphum ualebaqnimium fibi indulgerc, petulan? tius de marre Rudolphi loqui,difcordias inter filium,5lt;: matrem lerere cepit. Hane ob cauflàm grauitcrutrk

VIRORVM HISTORIAË. 4« ufc^ animum conmouit, utriufcp iram meritus zfli Quamobrem captus aRudolpho in uinculaconqcis: tur,quæftionibusadmotus,multa confitetur» Poftea apud Dachaxv eidem fcptimo Cal, Mafj oculi cruun^ tur,lingua ni mis procax a mputatur.PotuiiTet hicOcto magno honore,ÔC commoditate uti,fi in ore fæpius habui(ret,potentum ofTenfasuitandaSjautregum ma» nuslongas ellè.Sed quifquis maleuolus eft,fuo (ludio gaudenSjfibi temperare non potcft : donecfati neccfsi» taseundem pracdpitcm dat.

ALbertus ex duce Auftriç Rex Romanorum Frans» cofordiæ,occifo Adolpho,lt;?,Cal.Augufti anno ' liçS.creatus eft,Fuit is Rudolphi Habfpurgeniis Imp, filius,bello fuperauit Adolphum Cæfarem, In Boemi^ amcxpeditionem parauit,8c filium fuum regem Boies miæ conftituit, Boios fibiaducrfantesdomuit. Cum autem uinci Albertus nequiret, oblatum eft illiuenes num. Quod cum Medici Cum ma ui cqcere ucllent,uis tanta uencni fuit, ut amp;nbsp;fi per nares,amp; os exirct,tarnen oculumunum corrupit,Vnde f^pe monoculusRexdi# cebatur, Princeps fuit fortifsimus, ôkbcllicofifsimus, duodedes collatis fignisTemper uiä:or extitit,ob quôd • nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âfcriptoribus

ILLVSTRIVM GERMANIAE à fcn’ptonbus rcrum T riumphator cognoininatus cR Habebat in aula fua Albertus fraths tilium loannein, cuius bona cutores curabant, loannes duAusprauo^ rum confilio, quafi duxeflet,fine terra, petered patruo fuum patrimonium maternum incipit. Rex fub pranii’ diocoronam fiuefertum RoGrum capitiIoannisim^ pofuit, quafi iam his rebus contentus, maiora petcrt intermitteret, Ioannesduxflens,coronam fupermen^ fampofuit,ampliu(^commederenoluit.Finitopran^ dio^cum tribus alijs coniurationem facit.Htj erant Rul dolphusd Vuart, Vualtherus de Efchenpach,amp;: Viril eus de Palm, Cum autem Rex paucis poft diebus Rheinfelden peteret, Rhenumcp iam traiecifTet, coni fcenroequofuo,ineundem coniuratiirruunt» Rudolf' phusde Vuarr,^ diu Cinquic^iftud cadauer equitart pcrmittimus/renumcp equi apprehendcns,procedeiV diuiam interclufit. Dux loannes cniem collo regisinfi^ xic»Rudolphus de Vuart regem gladio pcrforauit.Vb ricus dePalmtàciem,amp; caputeiusdiuifit* Occifiis eft Albertus Cal, Maij anno Chrifti 1308. In quo loco Monafterium Kunigsfeld ordmis Minorum eftcon^ /truótum,in quo rexprimum fepultus,poftea Spiraiii translatus. Forteiditauoluit Deus,neca?desin Adols» phum Cæfarem commilfa foret impunira. Deuscnini cædes,amp;latrociniainulta non finit, Occifores omnes fugati\amp;difperfi lunt. Ilie de Palm Bafiieæ in domo conuerfarum diu uixir, tandem obi]t, Vuakherusde

Elchcnpach in Comitatu Vuirtenbergenfi paftotpcÿ corum faâ:uslatuit,poftannos 2Ç.moricns,quis cflet, dixit,honorificefepukuseft» Rudolphus de Vuartli^ gatusadcaudam equi^tracflufcpad locum fupplicq,fra5 dis membris, 8d dorfojvotç impofitus eft Joannes dux exul ab Im peratore Hainrico captus,aliquandiu in uin« culisdetentus,tandem in habitnCremitarum mortuus eft. Sic perqt optimus Princeps,cum rcanaiTccannos decem.PercufforesiuftoDeiiudicio muldatiCuridixij perierunt Nam lento quidem gradu C ut inquit VaL Max.) procedit ira diuina, tardicatem autem lupplicii grauitatecompehfat.

Ï^Efcennini carminis egregiusartifex, 8^ in compo// ■ néndisGermaniciscantilenis,quasomnesadunius muliebris fexus laudem componebat,Celebris habitus fuit Mogunciæ Hainricus natione Belga, ex quo ftu// diouulgo,8lt;: ab omnibus cognomento Ç ^VAYVCIt^’ lobdiduseft» Compofuit intercætera,cantica canï: ticorum Germanice,quæipfc (“ünfcrfcrttVCnUib^ infcripfit. Qui cum iam grauiætate onuftus eftet/ite Chriftiano morefacramcntisfumptis,in domino con^ quieuit.Funuseius à mulicribus abhofpicio fuo adlo, N cum

ILLVSTRIVM GERMANIAB cum {cpijlturedcportatum,amp;dedu(flum eft^Audifîc» lamentadoncs, 8d quærdas fccminarum infinitas, ob mortem tam boniuùt Tanta denir^ in fèpulchrum, cius uini copia fufà fuit ä m ulieribus, ut per totum am^’ bitum circumflueretuinum, Sepultusefthonorificô’n ambitu Ecclefiç maioris Mogundæ,iuxta fcalas, Anno domini 13 igt;Jn uigilia S*Andreæ*

C Eyfridus Schrvcppermannus inter equeftris ordiiî ^nis uiros præftantifsimus/ei militaris icientifsimus^ quia tenerisunguiculisætatem in rebus bellicisegerat» LegatuSjamp;fupremusCapiraneustotius exercitus Lui’ düuic{ Rom, lmp, quarti Bauari, contra Fridcricum^ Auftriæducem pugnantis,Hic in prato proximeMub dorff(2 X^ebxVîfeiî uocant^exercitum pro loco,at(J copiysconfliduruscum FridericainftruiqLudouicum Cæfarem mutataueftepropter Aquilaminacie' collolt; car, Omnes inunumFridericum telaconi'jccrcpræciî’ pii'. Ex utraqj parte concurritur, fitpræliumatroxjôd diu anceps, Boiemiex parteLudouiciloco pelluntur, pedem retro referunt, ScyfridusBoicmis (ubuenit,fugt; gientes reprimit, in locum rellituit, uirtuti dolum addiqaciemfuorum uertic ita/itpuluisinoculos,ate^ • ora

VIRORVM HISTORIAE. ' ço ora hoflium ferretur, amp;nbsp;cx Iplendore armorum, foil's oppofitione,luminahoftium pcrftringerentur. Qua ca(ïiganone,SchïVcppermanni,Boicmiin prclium re^ deunt, Sd facfla imprefsione, quos antca fugicbanr,fu:^ gereeompellqnt» Vióli tandê Auftnad cædunu Rindgt; maulus quidam nobilis Boius Friderico Auftrio in* ftat.Tandem Fridericus uidens fc folum cum pauds re^ liólum, deditionem Rindmaulo fidt,^ quo ad Ludo^ uicumdedu(Huseft,AtLudouicu3rccepcuicanic,faos, quitotadic nihil commedcrant,curare corpora iubet* Cum autem comcatus defectu nihil, prætcr pauca oua, quibusfamem pellcrent, aderac, praccepitLudouicus, unicuic^ ouu unum,Schïveppermaniïo autem, cuius tnduftria uicerat, duo dare» ld quod in prouerbium ' üulgoce(sir»Fa(flumefthocprce’iium 4 Cal.O^obris^ annoChrifti i322»Vixitpoft hanccladem aliquotangt; s SchttJ^ppermannus, tandem uero anno domini B3gt;.moritar,atcp inMonafterio Narifcorum Caftek lojnterplures ftrenuos heroes ante (acellum D» Virgi, nis terræ mandatus eft, cuius tu mulo hij Germania Rithmi fuper additifunr»

^;)ie ky t begrabe ^er: @ey frib @i(^n?epper:matt 2(neö tÇwns vnb wartbels angt;

13 Oftea^ Fridencus Auftnæ dux d Ludouico Baua* dL roRom.Imp.uicflusSccaptusedit,primoquidern ita captiuus ad Dörnberg,deinde poftero die Otingatn ueterem deducitur,Hic coëuntProcercs,Tribuni,Du5’ ces, amp;nbsp;Capitand, quorum confilio Reginoburgium in domum Gumperti,inde à Vuignando Vicarioad Traufnits Carx eft Nariicorum baud lonoc a' Nab^ burg) abducitur, atcß ibidem captiuus dctincbatur. Luitpoldus frater Friderici apudPontificcm,0C regem Galliarum nullum non mouebat lapidem, utfratrem liberaretcaptiuitate,fed nihil effecic.Poftea cum effet in Auftria,ucnit ad eu m quidam horn o magicus,promic# tens fe Friden'cum faluum,amp;incolumcm unahoraex uinculisin Auftriam redu(ffurum,fi modo condignam Luipoldus nunierarct mercedem. Refpondet Luipob dus, fihoc fcccn's,quodpromittis,de mcrcedenolieffe folicitus, recle enim tecum agam; Vtautcm Magus fpecimen fuæ arris edcret, circulo,amp; charadleribusfa^/ dis coram Luipoldo,ciiocauit malum fpiritum. Qui ftarim

' VIRORVM HISTORIAE. çi flatim in forma uiatorisapparuit, mandatocjaMago acceptopn Boiariam auolat,cuftodiam(^ubi duxFris dcricus detinebatur, ingreditur» Quo m'fo, miflusad eum Ipiritus dixir,fi ex capnuitate liberari uoluen's,hunc equum a{cende,amp;:: te fine ullo periculo ad fratrem in Auftriam ducam» Cui Fridericus ftatim præfenn ani^ mo dixiuQui's tu es C Ad quem fpiritus,noli interroga// requis firn ego,quia nihil ad rem,fed afcende protfnus hunc equum,quem tibiexhibeo,ôdtefaluum,atteins--columemin Auftriam rcducam» Quibusauditis,hor;' ror quidam ducê, alioqui audacifsimum, inuafit, figno Crucisfc fignauit, diuinumq? auxilium implorauiu Statim igitur fpiritus malignus, eu nigro equo,quem Fridericoexhibuerar,difparuir, Suntqui fcribantDæ^’ monem ilium in forma Scholaris peregrinantiscidem apparuifTe. Nam ipfc Fridericus iam liberatus é uincusi lis,forte for tu na uidens huiufm odi fcholarem, dixit fu? is,huiufmodi fuit ille,qui me cxuinculisinTraufnit^: ediicere uoluit, Vouerat Fridericus in uinculis D, Au# guftinouotum,quod flatim in Auftriam reuerfus Vi^ ennæ apud Auguftinenfes folcnniter foluit, multis aftantibusnobilibuS’. Ludouicus Cæfarcum Friderico bofte, poft tresannos, amp;fex menfescaptiuitatis,beni^ gneamp;humanitereoic. Deinde Fridericus cognomens topulcher liber dim iflusregium nomen abiurat. Et ut Ludouico gratificarctur, ac ne uidtusbeneficio uiderea lur,nun^ Auftriacos Boijs candidatis Imperij corns N iq petitores

ÎLLVSTRIVM GBRMANIAB petitorcs fore,dat fîdcm, tab u L fcp cauet .* quas Ludouî? eus Barbatus Angilolbdienfis Imperaton Fndcnco tercio, quo ßbi fidem eius aduerfus Ludouicum Gtblt; bolum, filiu fuum, fibirtbcllantem, oppignoraret, CignaiTc, atep reddidiflc fertur^Fndericusdux Aufiria: tandem difTenferia refolutusani'mam exhalauic, inarce Aufthæ cui nomen Guetenftain eft, anno falutis 1330» trcdecima die lanuarq,rcg(a pompa in Monafterio, domo Carthufîana d fe fundata honorificc' fèpultus» Cuius ofta loannes Cuipinianus mandato D. Maxil tniliani Imp.una cum Laurentio Saurer Qu æ ft ore rtf gio^oca^in loculos depoRjit,anno Chrifti if iS*

RAtifponenfès cum Hainrico eius no minis deci« mo terciOjduce Boiariæipferioris, contra Ludo? uicumquartum Rom,lmp.{entiebant,auxilia Hainri? co mittebanuPontificias quoep partes aduerfus Ludo# uicum tueri incipicbant,5c fentencigatcpfulminiPont. Max.iam (ubferipteranu Quamobrem Ludouicus ci? tiibiisRanfponenfibusinFcnfus,quos cum aperte op# pugnare non poftet, ad dolos conuciTus, urbemtum liberam, federn Principurn Boiorum iieterem,amp;^aui?

VIRORVM HIST O RI AE.’ yi tam rccuperare cla n ciilu m, atcp infidt'-js, qu o d ui ct aper# tc non licebat, nintur^ Rcginoburgeniium quidam, precipué duo^ Prccpofitus^Öë Haimera mus,qui paucojs rumiüperbe', atcp auare dominannum pocentia op.* prefsijOperamfuaminhacreCæiàripollicentur.lngdii? bus Boiariæ rcguloru m,quæ muro hacrenCjód nunc in templum DfEgidij commuratæ funt, cuniculos,quitf busCæfarcaniirreperenqBoicmo artifice fodiunt» Eo die,quo cuniculi Cæfarcanis apencndi,5lt;^ hoftes in ur^ bem mittendieranr,nempe iq.CaLIunij, deo uolente, foiTorcs duodcprehenfij in ccucem aÆfunqâ mocnw bufcp pependerunc. Artifex Boicmus auftugit, Confiïs lium,ac conatus lm peratoris fiuftra fuit, Adnuc iaxum buiufcc facinoris monumentum oftcnditur cum hac

wfcriptione.Anno domini I33gt;gt;bcö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VOt

tan/iVAVb b40 Ibd) gcfuitbcn / vnb jn^ciibanttrt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bae locb gvóbctt/vnb

f~^Tto minimus natu Ludouici ^.Rcm^Imp-poft ^quot;^pâtrisobitum fuperioris Boiariæ parte obtinuic. Deinde mortuis duobus LudouicisfratribusGcrma'z nisfiiis,

ILLVSTRIVM GERMANIÄE nis Ell's,i'pfe in omnibus pofTeCsionibus fratrum Eiccci ditgt; Brandcnburgq Ludouid Romani prindpatum uniuerfumrTyrolltj uero dignitatem,fuffragium nem^ pein ComittisCæfarcis,titulum præfecT:iærari],Impe^ ratoriififd,Reipublieæprocurationem loco Menardt Ludouicifeniorisfili] ufurpat, Poftea cum Tyrollios Aiiftriaci lîbi uendicarent, tedio nepociorum forfan coaólus^Brandenburgium Carolo Impcratoriaureo^ lorum millibus ducentis aut ut ali] fcribunt, uili fatis precio Marchiam æftimatam pro oppidis Lauffen amp;nbsp;Herfpruck, cum fubiecf^o territorio, non longe a' No^ rinberga uendit, Fuitautem Otto Caroli Imp.gener, nam eins filiam Annam ux'oremhabuit,fednihillibci’ rorum exea progenuit. Verum Otto curiati Prindpis dignitatem,prcrogatiuam fuffragrj retinct,uxorc nior'gt; tua in Boiariam migrât. Qtiincp miHdpaffuum infra Landshutam in Vuolffffain Carxeft Ifaræjmminens) habitabat, genio indulgebat, pcxuniam ab Augufto acceptam prodigebat»GrctuIam Pilforis uxoremada) mat, quippe mola aquaria caftello fubdita,etiamnuin Gretularia (^blC (Bvcbcl IBUl 3 i^ade cognominari fo^ let, Hane ob caufTam idem Otto Finnius,id effigna^ uus,uulgocognominatuseft. Eins ftatuaLandshutae pro hoftio facelli quod ad dexteram in Aiylo rempli D.Martini conditum eft,cxtat. Cum Stephanuslb^ cordiam fratris grauiterferret,atrp emendarceins mo:? resnonponèqmoritur.Sequcnti annofcilicet domini

CVm Vualdmarus C quiamp; Vokkmarusa' quibu5 dam di.itur^l^andcnburgenfïs regulusabfcpli^ bensdcceflèratjLudouicus ij.Ro.Imp.Brandenburgri principatum filio fuo Ludouico maiorinatu in fidem, 3tcp turelam, authontate Cæfareaconmittit» Interim Carolus régis Boiemiæfilius contra Ludouicum Rogt; manorum Rexdeclararur^ Qui cum nonabomnibus ftatibus lm peri] reciperccur, Iele in Boiemia, ufcp ad niortcm Ludoulci Imperatoris continebat, Aud.ta Worte Ludouici, Carolus Reginoburgium , deinde Norinbergam petit» Quo tempore in Brandenburg genii regno Piftor quidam fe Vualdmarum, Ludo^ uicidecenbrem,cuiquâm fimilimuserat, fimulat,ope, amp;larmis Caroli Boiemi adiutusquafdam urbcs Mar? chionatus’Brandenburgenlis capita Ed Ludouicus Marchiofilius Auguftiquondam,cum Ruperto præ^i fedo prætorio Rheni, Patruele fuo, infefto exerciru contendit,aduerfusPleudowaldmarum pugnar» Sa? xonesiuITuCaroliBoiemiimpoftori auxilium ferunt, Rupertum Palatinum capiunt, Ludouicum Marchia cedere cogunt. Is fe Francofordiam confert,ibi in præ-? fentia quorunda Principum Guntherusd Schwartz?

ILLVSTR.IVM GERMANIAE cnburg Cæfar confticuitur^Carolus Boiemus ui'dcnsfe nihil fine uinbus Boiorum efficerepoflc,Ludouicuna Marchionem in colÏoquiu uocar,pacem fuadct,amp;^curtt eo ingranam redit:eidem Brandenbiirgcnièm ducagt; tum,profcripto Vualdemaro Piftore, reddit,Rupert tum redimit, Ita principatum, qnem pene'perdideraf, récupérât.Vualdemarusimpoftorrelitflo regno ad Pfi ftrinum redit.Quid nonaudet mortalium cupido C'ui-ctiam fordidæconditionishomines, adrcgna,amp;: prin^ cipatusalpirarecogat. SuccefTubreuiter fccliciinflatus homo,quæfuntcogitanda,noncogitar.Etquiaaduet'^ fus inmodicascupiditates nullus prorfus fiat terminus, huiufmodi finem cum dedecore tales homines forth untur^ N eq? minim eft homines inpeccacaincidere, ubi nimia libido dominandi, honoris, Imperii,pccugt; niæ animosfragiles hominum peflundat.

VVermundusres Danig in iuuentute fterilis,æuuni fine prole peregit, in fenedtafilium fuftulitVfoj ncm, corporis m ole cito grandefcentem, led lingua ptgt; gritante, bebeti fenfu, Sc ingenio crafib, adeo uc non homo,fed ftatua putaretur. Vnde pater non fem elfe foclicem ratLis,fi filium non haberet,^ ea ftoliditate beluam humana forma nutrire,Siquidem in iuuentute

fua nun^ iod confuetudi'nem præbui't,atcpdndendî officiofibi prorfusteroperauic» Cum iam Vuermun? dus fenio confcdlus oculorum ufum amifiOTec^Saxo^ num Princeps^Legatosddeum mific,qui petcrenr^uc uirgrandæuus,atcpc»cus,fponte regno cederet Saxoi nibus. Superba hæc Legatorum petitio regem uehe^; menter commouit, tarnen, Saxonum Phncipem fibi poffefuccedere,cum ipfe in fata conceßifTetjrelpondcr, Noneffe ctiam fatis modeftum, fenedutem iniuria molcftare,leniusfe arma,^ ignominiam ferre. Adhæc Legat!» Nihil opus effie armis,adcompendia tranfea^ tnusjinqiüuntj filium fuumSa^onum Princeps,rc^s filio Vfoni opponet in duello.Aftabat Legation! Vfo filius Vuermundi, plenus indignatione, si patre 1o:ï quendiueniam dcpofcit.R.ogatrexcaecus,amp; Cenex,quis namlicentiam loquendipeteret.Proccres Vfonem tili-; urn effie refponderunt.Rex rifum elTe refert Jlliaurem fantStt^ Vfonem ehe affirmant. Pari rex iubec filium, Quando Cinqutt Vfo tarn Cuperba Legationc patci ❖ am maieftatem.Sc rcaiam dipnitatem Saxones conta? tninant,fcirc illos par ficjcffie régi Ceni filium, qui gemi? nos ex Saxonibus prouocetin certamen : régis ueftri prodeat filius, armigero,quem uelir, comitatus, cgo unus gcminosexcipiam. Tum pater. Cur,inquit,till mi,tam diu tacuiffi; Adquod Vfo.Quam diu pater tu integer uiribus regnum adminiflrafti, nihil opus fuit mco auxilio, ubi uero æta tis tuac anno5,hoflcs in ludi?

ILLVSTRIVM GERMANIAE brium uertunc,tempus cHc cogito/eparentem dcFen* deire,amp; forti manu tepatrcdignum filium oflenderG Quid mukaCpugnj locus amp;nbsp;tempus præicnbitur^Pa^ ter amp;nbsp;fî cæcus tarnen abeflè nbluit. Gladium unum cç^ tens inco m parabilem parer in delicrjs habebat, hune fol lum filio parem fperabat, quando cæteriad primum i(flum,6lt; uibcationem diisiluerunt,eundem igitiirgla# dium hliodat» Prodit hinc Danusp'nde Saxonesduo, PrimusarmigcrSaxonisidlum facit. Quem Vfo exdf pienSj,capucinftantis,enfefublato altius medium d car. Cæcus idlum audiens/ogat faeflum, Reiponfuni cfl Vfonem uno idu hoftem peremidè, Succeditin pugna Saxonis filius, quem Vfo facile perturbât, 8^ uincit.Q;,io audito, parer in læticiam foluituqfilium ui'/ ëtorem ampleift.tur, fuccefTorcmcp regni déclarât il'/ lum,quiiugumàDaniainSaxones tranftuLt, Genc^ rofi animi in Vfone uiuax uirtusdiulaterepotuique^ rum lemel excitata cxcingui,aut uincinon potuit,nno tantum meruit, utapud hoftesucnerabi!is,accpadmi^ randafuerit, Necçqu iras permit tir rcgûfihosextraneis cedere»

AMblemsregia ftirpeapud Danos natus, Herme« trudam Anglorum regis filiam uxorem duxir.

VIRORVM HISTORIAE. çç Vuicktus autem per uim rcgnoDaniæ potitus,Am^ blctum lum mo odio profequebatur.Quam rem Amgt; bktus fùmma moderatione animi tulir,adeó ut etiam Vuigcietum bénéfices ulcro fuumfacereftuderet.lntes rea ciim fefe bene gercret Ambktus, eftecit ut rcgni proceres ipfum pro rege haberent. Quare exftmultate lila Vuiclecidiutinainapertumbellum peruentumeft, Ambktus regem infugam conucrtit» Rex uero repa? ratis uinbus rurfus Ambkto bellü denunciat.Quam^ autem Ambktus quietis iam cupidus elïet,tarnen per^ uicit in uiro bellicofo^bellici fplendoris refpectus. Tan« ta dcnicp charitate Hermctrudæ tcnebatur,utplusfu« turæ uiduitatis fuse coniugis,cp proprié necis Col i citudi^ nem cogitaret. ViciCsim Hermetrudaapudmaritum uirikm profefla fiduciam, deteftabikm, inquit,fccmi^ nam cire,qu3c cum marito mori dubitaret» Ego mi coniunx,quem per maria fequuta fum, etiam in terra pugnantem, non déféram: idem mihi qui tibifuturus fîtuitæ exitus. Credidit ilk,8lt; eo magisinbellum pro? feâus eft. Sed pofteacp acritcr pugnatum eft ex utracp parte, Ambktus ab bofte truculêto occifus eft. Ibi turn tgregia fcilicet côiunx,oblita promifsi,animum muta* uit,atcpinamplexus,predamc|3Vu{cktiui(ftorisconcc5 fit,Itauota mulierum temporubreuis mutatio diftbli , uittquoniam fides mulicbrisanimdubrico nitirur ue? ftigio. Denicpficuti mulier ad pollicendüfacilis eft,ita adlibidinem nouâexpkndam,nun^ fegnis inuenitur,

SVb Traiano Rom.Imp.grauißimumbcllumpo# pulo Romano cum Daeis, quos hodie Tranlylua^/ nos,amp;Scptemcafi:ren{èsuocamus,fuit.QLiotcmporc Dacorum Rex erat Dcccbalus,fortegcntilicialinguaa malis fadis (O)U|^ybcl/) uel ut quidâ uoIuntÇpeC^ b0Qd.â:us.Fuit autem Decebalus in cognofeendisrti^ busbellicis perfpicaxp'n agendo {blers,promptus adin^ uadendum hoftes,ec ad regrediendum,fi res ita poftu^ laretjCelerrimus.Denicp infîdias ftruereoptiménoue^ raqprælium committere, uti uidioria,amp;acceptamda# dem ferre moderat^, rcdiißime'confucucrat, Qua'm^/ obrem grauifsimusfuitadueriàriusRomanis.Prununi ad foedus zi T raiano cum cæteris Germanis,Daci illcä» fuerunr. Verum deinde uiribus Parthorum frct!,p3^ cemcxcunt,foedusrumpunt. Interim Romanis nuni^ ciatur, Decebalum multa contra foedus facerc, arma compararcjtransfugas rccipere, arces inftaurare, mas nationes per Legatos ad defeiftionem folicirare. Ob has igitur caufTaSjDecebalus itcrum d Senatu Ro. hoftis iudicatur.Traianus id bellum per le,et no per ali^ OS duces confecit,cu m copfjs Danubium tranfic. Vbi in caftris fuis ferlt;^ à ficariis,d Deccbalo inmifsis,confoG fuserat, Burigentes Boiorum.funoum adTraianuni miicré',

VIRORVM HISTORIAE, yd t«ifere\in quo fcriptum erat latini's liten's,Büros, focios corum omnes,a Traiano petere,ut pacefa(fla,domum reuertcrecur. Verum T raianus hæc non curans,bellum continuat.Poftcpaucem Deccbalus uidcr,feimparêuigt; ribuscffe,fibi defuturo profpexiqThefauros fuosom^ ncsabfcondit. Ec ne a' quo^ occuparentur,Scr§enac fluuijalueo,opera captiuorum,auerfo, perfoflbc^jmas! gnam uim argenti, auricp, turn præciofifsimasquafc^ ïes,atlt;^delicanfsimas,quæ côfcruari poterant,co con« geftiqqfc^rebus,magnis lapidibus, aggeribufcp teclis, flumen priftino alueo reftituit,feruolcp captiuos, pera? âonegodo,iuf5icoccidi,ne,quod actum crat, patefais cçtenr, Huncingentem Thelaurum apudPergamum AfiacjâPhileræto relidum, Lyfimachus rex inlhraci^ am,fibi parentem,tulit cum filium Agathoclem â GetisinTranlyluania captuliberarct,fignaflc aurum, cuius ni mir urn Ingens uis, per manus maiorum ad De? cebalum peruenit,QuiobietTam Thraciçoram C mcr« floinTranfyluaniam,etTranfalp{nam diuifam^ incogs lebat, Traianus intrepidus cum Dacis conflixit, ho« ftemcpfudit.T otamDaciam transDanubium in Bar^ barico folo fubegit, atq? in Prouinciac formam redegic, Segethufa regia,Ôd Cedes Decebali fquæ nunc Corona nuncupatur;) ui capta eft, Multa in eo bello Traianus ftrenui Imperatoris^acuiri Cortis Caçinora acdidit, mub tac^pericula milites eins adierunr.Decebaluspoflcp re?. giam,regionemcß Cuam omncm captam eflè cogno^

Uif, imm.nerecp pcriculum, ne ip.e quoqp capcretuf, tnanusfibiuiokntasattulit.EiuscapucRomam perla# tum ell,amp;; Dacia in poteflatcm Romanorum uenit,in camcpI raianiisColoniasdeduxic» B!cilis,fiueBiculis, fociuset familians Decebalicaptus,Thefaurosabfcon^ ditos indicauir. Ica nonunlgarem eiufce monetæ copi^ am Romanusinuentqut monumcntû teftatur,quod adhuc in Tranfyluania fupereft. Accidie nero,ut reli^ quum noftra ætatepifeatores Valachq,in fornicequa# dam aquis Ribiedlî,arbore, quæ fupra crcuerat,in rui^ nasconcidenre,eruerint» VndeGcorgiusMonachus, amp;Multaui non dicendam auri uim afportarunt, nu'z mis etiam ex his bis mille ad Ferdinandum Cæfarein perlatis,quorûfingulipondéré trcsducatos æquarcnf»

THeodo primus dux Boiorum contra Romanos in Vindelico régnantes bellû grauifsimum fufcelt;= pit,amp; cum expeditionem in Noricum meditatur arçp iam caftra Romana proxime Otingam inuadereuel# 1er, quarto anno poficp Vindeliciam inuafit naturæ concedit anno Chrtfti çu.Duospoflicrd.quitfilios, Theodoncm cognomento M^ignum, 6^ Vnloncm.

VIRORVM HISTORIAE. quot;nbsp;çgt; Hic qlt;P ui'rtute cognitus crac, Marchio Anw uerpienfis faólus cft,fororemcp Theodorid régis Fran^ corum uxorc duxit^Ab hoc Vtilone Carolus Maonus proßpiam ducit, ficunhq tcftantur,quiBoiana?Prin^ cipum ftemma ddcripfere. BoqTheodonem fratrem V tilonis rebus im ponunt^ct ducem fibi fadunt.Quod cum AnaftafiusRomJmp* audiret,Legatos fuosad Theodonem mitnt,utfcdus amp;amicinam cu Boijs fa? ceret,Theodo Anaftafq legatis refpondet, fibi nihilrei cum Romanis elTe,aliud habere qd* agat^ Theodo in« paciens moræ,amp;l hniendi belli, quodpater inceperat, cupidus,Romanos deimprouifo inuadit.Romani un? diqpcircumuenti, ccfiad internecionem,paudexBoi]s dcfiderati funt, aho Icilicet Chrifti locus ibi adhuc C^Oïbfelb^ uocatur.DeinderegulusBoiorumcum copqs luis procedit, oram OenquRp ad anguftias alpi« urn fubigiu Tumultuan'um prælium cum Romanis proximeRod Monafterium fuifle proditur,eo loco, qui ab accolis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uocatur.Theodo uer?

fus Auguftam Vindclicorum,ubi nunc Monafteriu m Schefftlar eft,exercitum ducit. Boq acie intenta inter amneslfaram 8^^ Manguoldâ ubiplanicieseft,

) cognomine, procedunt, ftatim ar mis concurrituquicftoria penes Boios fuit. Augufta Vindc? licorum euerfaeftjScfolo equata.RetftorBoiorum Ab pium tenuscundfaterrarum fibi fubiecit* Potitus tota VindeliciaTheodo,per peritos locorum adlnutrium p. cmfttctt)

ILLVSTRIVM GERMANIAB f nîÛtCltïVAlb } pulfis ubiqj præfidtjs Roni,pcnlt;^ trar. Romani fugcreucrlus Italiam cocpcrunr,Boi]ingt; requunr,amp; ufc;^ ad Pyreni montis proxime Stortzing» planiciem perucniunr» IbiRomanusreftitit^fedrepub fus» Indcinter Brixiam^amp;^SabonampreLumredinte^ gratur, Boq fuperioresfàdiRomanosfternunqfûn^ dune» ProximePifbniura QRotnanorunî legiones conucniunqcaftra locant,pro làluteulnmatfl belli akam tentaturi* Inter Tridentum,amp;Pifoniuin ultimum certamen Borjs,amp;: Romanis fuit, Profligatis iterum Romanis, uiiffor Theodo fontem Afinoruin Q bntnnon proculâ Pifonio, terminum inter Boi os, Italofcp defignauit, Pifonio limiti Athefino Marchionê prgfeciqquilongopofltempore Comitis 1 yrollenfis nomen accepit.Theodo parta uieftoria Ra ginoburgium redtit,ibicp ueluti in medio Boiarie con# fedit,Rebus o m nibuspacatis ad pacis artes animu m iiîgt; tendit,iufticiaq5 populum formarc conftituit,amp;:lcgeJ dedit^Boij turn gcnnles crant«Sunt autem qui tradunC biincThcodonem nonabhorruiflcîî ptetateChriftia^ na,ad cumep uenifïc D»Rupertum Anno Chrifti Sc Bapti(àtufui(rc,nifiBoiorumprocercsdencgairenq qui fe non pofle deferere auitas ccremonias, clamitaïî bant,linde Theodo â propofito dilcedere coaclusfuit» Quo tempore Theodo pacem genti fuçpeperit, Boijs .fedes fixas,ftatalcp adfi'gnauit, Pofteai^ igiturNori«’ cum Sc Vindeliciam fub imperium fuum coëgit, hæ^

VÎRORVM HISTORIAE: ' 0 ProuinciTi'n nomen Boiorum ceflère, poteftatisfêxto Scuigefimoannomortem obfjtjanno iinatoChnfto quingentcfimo fuperfcptimum,amp;tricefîmum. Reli:? quit tres filios, qui Boiariam m très partes inter le diuf^ fcrunt. Quorum Theodo tertius cius nominis dux Boiorum,fîdem Chrifti,cumomni fuaProuindare^ cep;t,amp; BaptifatuseftàS^Rupcrto Reginoburgi],Ob hoc ipfe S,Rupertus Boiorum Apoftolus didluseft,

*domini tJ^x.Pidlonum Epifeopus fuit. Quicum audiret Auares populos Pannoniæ Chriftianifmo nondum inftructos,Epircopatumrclinquit,ad Auares proficifcitur.ln qua profeólioncRatifponam ucnit,ubt dTheodoneduceBoiorum ciusnomm s quinto,hew nonficeexccptuseft,rogatufcputqd' antea S.Rupertus in Boiaria plantafTet, ip'e aqua falutarisdodrinæ riga« rct. Fuit hie Theodo fiUus Thefialoni fccundiduds Boiorum. Pâtre mortuo tres filq Boianâ in tres partes diuidunt, Theodoni Reorinoburpium forte euencrac, cum ali}s circumiacconbus eiuitatibus* Huic Theodo'/ nifilia erat nomine Vta. HæcdSegibothoquodam decurioneEqueftrigrauidafadaeft.Intumefcenteiam utero proditurflagitium» VcaD.Haimcramum Pon^

t. ILLVSTRIVM GERMANIAE tifïccm Cquitum forte Fortuna pietans ergo Romani uerftis,ante tres duntaxatdies,Reginoburgioprofe(5ius crat) ceuauthorem culpæparenti indican VbiLand^ pertus frater puellæ hoc accepit, fororis ignominia com motus,Pontificem apud HelftendorfFÇ Paguseft in fuperiore Boiaria,inter Oenum amp;nbsp;Ifaramamnes) çonlèquiturjiraç^ percitus,eundem comprehendit,fu5’ pra fcalas duriter ligaqmembratim diflccat,{èminecélt;^ reîinquinMoxtarnen innocentia Pontificiscgleftibus miraculis patefin Populus membraEmerami colligit» ad Ifaram portant,naui imponunt,atlt;ÿ Reginoburgi^ um deferut, Obüfam certatim effijnduntur dux Thco^ ^o,proceres,ciues, facerdotcs omnes,amp;: Laid utriufcp fexuSjPontificis corpus honorificc excipiur,in temple D.Georgij extra mcenia urbis codunt. Regulus Thcol dOjUtinfontis.Epifcopicçdes manifeftoaliquopiaculo Iueretur,ibi ædem per quamamplamædificat,D»B‘^^ nedidli Ceremonijs Sc Monachisdican Cui templo ,, D.Emeramuscelebrenomenapud pofterosfecin

DE RABODO FRISIO^ num Ducc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*'

Arolus Martellus Francorum P rin ceps anteBoÄ ^^nifaci) tempora circa annum domini gt;34» Frifris fubaâis,idoladeorum gentilium dèiecit,coëgitc^Frifî» os ut fim ul o m nes Chr illu m colerent,profiterenturep» Ibi turn Frifiorum dux Rarbodus, qui amp;nbsp;Rapotus,a quibufdam Richardus dicitur, coadius Riit fufciperc Baptirmum, Miflus eftautem Vuolfframus CquiSd Valurammius Epifeopus Senonenfis uir pius,0C relics giofus,qui ducem in fide informaret,fuocp fuafujôd ad^ bortationemoneret, utChrifti fidem alTumeret» Fa^

ftumc^eft,utcuiamluftraliaqua tingendus elTct altc). ro tantum pede merfo, quercrct, quo nam maiores fui Concefsiflent, an in inferno, aut in paradifo cohabita:» rent C Refpondit Epifeopus,omnes à Chrifto aliènes,; iia perditionem æternam abr)(rc»Tum repente edudfo pede ex lauacro, fatius eft inquit,plures fcquar,^paugt; eos:conteftor ita^ me quoeç ed profedlurum,quci maiorum meorumcetus omnisdemigrauit. Sednon * dîulætatushoc contemptu religionis Chriftianæ,ludiÿ ficatusàDæmonequum fibi per multabonainannos plurimospromitteretjtercia die repentina morte extin» dlusjpocnam negledac amp;nbsp;contemptæreligionis.perfol» uit.V uolfframusper Prouinciam difeurrens fernen dei « nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P irj fparfir,

ÏLLVSTRIVM GERMANIAE fparfit, Euangeh'um pra’dicaiiir, omncmq; gentemiU lam ad Chnftum conuernc.Dcterricaquippe plebs ex* cmploDucis,relKflomalorumfpi'rituücuku ad Chri* ftumconucrfàjfalufemanimarum fuarum quæfiuit,S^ fmedubiói auchontace tannPræfulis^ inucntc«

CAroIus âcorpon's pinguedine Craflus^slquibuf* dam ab ocio,etignauia maleferiatuscognomento didus,filius fuit Ludouid régis Germaniæ ex Hem ma uxore, natus in Germania* Quinto Cat Septembn's anno falutis Sgt;lt;?. rcgnarc cum fratnbus Cuis Carolof manno,amp; Ludouico cctpit in Germania, Deinde elc* élus l mperator anno Chrifti Sgt;9.confecrarus Romæ^ loanne S.P.anno doniini 8S i. die natalis Chnfti. Prin* ccps fuit rcligioni omnino deditus, deum timens, amp;nbsp;mandata eius ex toto corde cuftodiens : in Eleera ofiuis larguSjOrationiöC Pfalmisindefincntcr addiélus, om* nem fpem diuinac dilpenfationi com mittens, Deoep omncscogitatusftiosdeuouit. Vndcabinitio regno# rum fuoium fortunatifsimiisfuit. Sed fummisnega* tum eil ftarediU.Saracenos in Italia«icit.Galliam poll hæcpacjuit.ExGallia rediensin Allatia grauifs moca# pit 15 dolore decu m biqcui itKîfip n em ederi, c b an oeiSi# inos

tnos m orbi cruciatus coadtus cft.Rccupcrata fanitatc in Sueuiam rcdqr.Vxorem habuicRichardimfiliam régis Scotiæ, fceminam iàndimonia uitæ, ëc caftitatc ingt; fignenn Cumiam Caroiusin Germaniam redijnèt, Luithardus Magirter Epiftolarum â Sucuorum pro« ccribus adukerij infimulatur, quód Eimiliarius, cp do;J musCefareæ Maieftatis poftularer, cum Auguftaui« uer€t,dignitate ftiouetur quo facflo Carolus Zelo^ typus fadtus,uxorcm publicé accufar» Richardis tam atrocicontumeliaaffecfla^candennfcrro crimen adulte« rij obiecfcum diluit, diuinocp iudicio rumorem iini^ ftriimcoarguit» Deinde haud un^ taclam fe,nec^ d Cacfare,nccpd quo^alio mortalium uiolatam eflè per« fände deierat^ Poftea aperte' confeffa eft fè impotentie am uiritot annis celalïc, ôâ Cc uirginêadhucelTe obfte* tncibus probantibus comprobauit, undemilTo^acre» milTo repud.o, ipfa in Monafterium Andelaxvabijt, dicens,egoampliustaliuiro non cohabitabo, In quo Monafterioperpetuouixit,rnortua,8c fepultacft, Cae rolus poft repudium fadum itcrum afpcrrima ægritue tudinc afficitur,nonfolum corporis, uerûanimi quoqp uigorem amifir,Ingenio,mente,ratione, memoria, ui« ribus torpefcere,amp;pueraicerecepit» Quod cum ftatus Im peri] cernerenqab eo tam^defipicnte,ac plane iam delirantedêficiunt, eundemcp ab Imperiodetrudunc, In cuius locum Arnulphus, quarto Idus Nouembris anno donainiS8gt;. fubftituitur. Carolus ab omnibus defertus,

dcfertus, ne uno qui'dem minifterij, mifcncordiæi« caufïà remanente,triduo in fum ma ægeftate fuit: fàme perqiTec, nifi Luitpertus Moguntinus Archimyftcs, commifèratus uerfatilem rerum humanarurnfortem, eum aliquot dies pauiflèt^Poft hæc uitam priuatamdc:? git, in tanta cgeftatc uixit, utfæpius quotidian! uiélus penuriam iêntirct» Adiutus tandem ab Arnulpho Ro» fmp. quem etiam fuplex rogauerat, he fame pcrirct, fubfidio» Arnulphus igitur Carolo Nidingam pa^ gum Sueuiæ, ubi habitarct,concelsit, redituseiufHeni uid,undeuiditaret,tribuin PrimusfuilTe legitur,quia natiuitate Chrifti annos adliterasadablenres mittend das addidit,qucm moremhuculcpomnesobieruant» Namantea amp;fub Augufto Cæfare,adEpiftolasomgt; ncs,horarum quocpm omenta, nec non dici, fed ^noï» óbs,quibus datæfignifîcarentur,addi ceptum eft.Moff^ tuus tandem pauper fine honore, in Augea Maiort Monafherio prope Conftantiam, humili, ac abiedo monumento fepultus,fecundo Idus lanuarij anno dof mini 888. cuius fèpulchro hoc Epitaphium inferiptum legitur. CAROLVS REX GERMANO^ RVM, PATRICIVS FRANCORVM# ROMANORVMQ.VE IMPERATOR* Scribunt quidamCarolühuncd fuisdomefticisftrati^ gulatum. Res digna,amp;æterna memoria com mittens da,diuitibufcp animaduertenda, quod ipfiiis fortunæ tanta uis fit, ut amp;nbsp;regibus non parcat, Patientifsim^

VIRORVM HISTORIAE« hancfortunæ mutanonem tulit Carolus,amp;^ideo coros nam uitæ,quam repromifit Deus diligentibus fè,iam accepit,aut fine dubio cum Chriftus ludicaturus muns dum uencrit, accepturus eft, Carolo unicum filium Bernardum tnbuunt authores,quem cxpellicehabuir, de quo tarnen nihil certi habemus,nifi quod Carolus moriens eundem Arnulphocommendauerit,

Drachomira didla fuit) uxore duos reliquic fili:? os,Vuent2eslaum,amp;Boleslaum. Drabonucia mulier audax et ad icelera quçuis pro na femper erauVuentzeßs bum Ludmilla auia, Boleslaum mater Drabonucia 5nutriuit,lllaChrift:iana,hæcgentiliserat, Alumniigi# tur ex nutricibus imitati mores,Vuentzeslaus pietatcm Chrifti,Boleslaus idolorumculturamfedlabatur.Ægre ferebatDrabonucia Vuentzeslaum Chrifti cultorem dTejfocrum Ludmillam ftrangulari fecit. Ipladeinde Imperium fufcepit,Inter fratres adultos ia m ducatus di« uiditur. Pars Boleslao, quern mater monbus fuiscongt; gruentem, fecuta eft, datur. Vuentzeslaus Principis thronum folusPragæobtinuit» Hic noftibus intente ad pfallendos pfalm os,Iaudefcp Deo dicêdas utebatur :

ILtVSTRlVM GERMANIAB tnterdiu plura pïetatis officia cxcrcebat^languentcsi'ni’ uifèndo, niidos ucfticndo^ paupercs fuftentando. In Comicijslmperialibus cuiri efïèt Vucntzeslaus,Ot:to Magnus Rom.Imp^illi non folum rdiquiasS^Vin’, cum alijs donar,fèdenam regem createuoluir. Verum Vuentzeslaus fè regem inungi nullopaólofuftinuit^ Quam^ à Cælàre,at^ ali]s regibus,amp; principibus Rcx in Epiftolisfalutarcturjnterim Drabcnuciadifrumpi pr£inuidia,Boleslaum fratri præferre cogitât, atqjocci? dendi Vnentzeslaum confilium fumic» Vucntzeslaus iam tedio uitæaulic£,amp; curarum publicarum,relinque^ rcmundum,amp;inMonachum tondericogitabat. Scd nonpotuerunt anima?, mater 8c frater fanÆuiripró:# pofitum expedarc, impatientefqj moræ,piam inten# donem fcel€repræucniunr,conceptum iam pridem de tollendo Vuentzeslao parricidium,exequipropcranU Natalis dies aderat infantuli rcccns ex Boleslao editi; paratur £onuiuiürcgalc,uocatur Vuentzeslaus,feuen^ turum promittir, Boleslaus fratri obuiam procedit, eundemampleditur,gratuIaturaduentui,MaterbIan;« difsimé cum filio Vuentzeslaocxcompofitoagiqro# gat bono animo fit,amp; quid ualeaqquid nam fieri uelit^ quo colloquio in feram nodem conuiuium protra# hit. At Vuentzeslaus quan^ intelligcret, quo nam tenderentblandiciæ,non tarnen obmifîqquin denies dianode furgens iretin tcmplum,utorationesiblitas Deo folueret. In ea re occupatura,inuaditBoIcslaus frater,

frater, ac primo ab ivcu fuo friiftratur,enrefibide magt; nibusjobtnfpcratum ftuporem elapfo, mox redeuntc ïra,idum repetit,inermemc^fracremintcrfidt. Itaue^ rum effe liquct, quod dicitur,dominandi cupidinem omnem aftecflum excludere, adeo ut nee parentibus in hoe ca(u plurimi abftinuerc«. Eadcm node Rex Oaniæ teftatur fe admonitum, ut Martyris Vucntz^ cslai memoriam fibi eolendam fuiciperet, idquomo^ do ab ipfo fadum fit, templum Vuentzcsiao in Dania dedicatum, declarat, Non longo tempore poft, quo grauior poena appareret, terra fua ipontc dehiieens, uiuam Drabonuciam, una cum curru, tis,quifimul uehebantur, abforbuit* Fuit Vucntceft laus potus, cibiep parcifsimus, corporis maieftate dei corus, uirginitatcmcp ad ultimam uitæ diem feruagt;

uit; Inter fandos relatus, hodie ctiam colitur* Otto Magnus Rom* lmp* quatuordecim annorum bello,uaftata gente Boiemo

\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q, ij Caput

BAbo Cornes de Ror,amp; liber Baro de Abenfperg ex duabus leoitimis uxoribus triointa filios.uel Cut fama adhuc eft ') duos amp;nbsp;triginta, atcß octo filias tulir, totc^ Iiberos fuperftites, ficuti in Partis Monarterrj Vueltenburg,et luuauenfium legitur reliquiuVixitau# tem hic Babo fub D, Hainrico Rom» lmp. fuitcß Dà Chunegundæ aulæ præfecrtus. Contigit autem cuna Cæfar Reginoburgh circa annum domini loiç.habi# tarer, atcp iolatij cauflà uenationem indixirtèt, Babo^ nem unä V enatum ire iußit cum paucis comitibus.Ba^ boiperansfè tempus oportunum natrtum,quo liberos fuosCæfari commendarct. Quare iuucnes fcitos ad^ raodum,cultuegregieornat,unicuicß comitem adiun^ git,cum talifiliorum comitatu,adImperatoremVena^ tum uenit,Cgamp;r uifa multitudine comitum,Babonem uocar, rtifcitaturcj, cur nam, cum paucis uenirciufTus, tot équités,adduceretfBabo reipondet,cum uno cqui'/ dem duntaxatfamulo prerto fum. Qui igitur alq fünf, inquit ÄugurtusCSufcipitBabo,tuifamuli,filii meile? gitim i, quos tug M aiertati exhibeo, co m m endo, dono i dojquos ut ingenuam decet fobolem, maxima cura educaui. Imperator fingulos appellat,dextra amp;ofculo excipit, filiosnuncupatjrtcum in aula confirtereiuber.

'VIRORVM HISTORIAE. lt;^3 Omncs fingulos paulatim predqs ftipendiarrjs,ca^ ftelliSjamp;uidscollocupletauit» A quibus plun'mi Coa mites,NobiIef(^Narifcorum,VindeIicorum,Noncof rum,Chanonum,Boiorum,amp; Ffancorum genus tras» hunt. Hinc enim originem ducuntComitesamp;hberi Barones de Ror, Riettenburg, Stephaning, Raning, Lengfeld, Calmuntz, Bogen, Roteneck Sc alq quiss dam,ficunex autenticisauthoribus clarifsime' patet,amp; loannes Auentinus non in uno loco Annaliumfuo^ rum refert.

VEru m elTe nem o dubitate debet,ho mines primæi uifeculi,ante diluuium ultra nongentos annos uerfus millenarium procedendo uixifTe* Nam cum ab initio creationis eilènt homines religiofi, ut lofephus teftatur,atcß ab ipfo Deo om nium crcatore fad:i, amp;nbsp;eis pabulafalubriorajoportunioraqjadmaiustcmpusexb fterent præparata, tantorum igitur annorum circulis rite,amp; bene uiuebant» Denicp Sc ipfe Deus propter uirji tutum augmenta, acgloriofà uariarum rerum inuenta, ampliora uiuendi fpaciahominibuscondonauit.Poft diluuium autcm dominus tempusuitæhumanæ ccn^ tum ôduiginti annorum conftituit. Quamuisplures

ctiam in U cuti Iunt,qui ultra illud dcfihitum tempus uî^ xere/ationeforfanopnmæ complcxionis, fieu ri Noe, adhuc poft diluuiiim annos uixit 35'o»cum antea habe^ ret ætatis annos d'oo^Noftra ætate tempus uitç humaf næin bona ualetudine ulcp ad gt;o. aut in meltus con^ plexionatis ad Sogt; annum protendi aliquandopoteft* Vordem us uix quinquaginta annos uitæ eflè in plerilèç, UC taceam de fexagintauirçannis,in quibus paucifsimi inueniuntur,qui nôcanisperfundantur» Eccertequod eft ultra fexagefim um uitæannum,nihilaliud^labor, amp;nbsp;dolor cft» Quoniam fecundu Dauidem omnesdics noftridefecerunq ôedics annorum noftrorum inipfis feptuagintaannfiOmnia defîciuntjob mundi fenetftuj» tem.Nec cnim folum hominis ætas decrefciqamp;inmi^ nutauidetur,fed etiamaliarum rerum omnium,plan^ tarumprborum,herbarum,Item animalium uires la ni guidioresfaftæfunuDenir^ régna,Refpublicæ,confti;« tutiones,prouinciæomnesinhac ultima mundi fene^ (fta decrelcunt^Quatuorfuncquæhominum naturain cneruant,uitæbreuioris,ac morbofæ efficiunqcrapula, euræ,calor externus,acgëris ficcitas.Sunt regiones quæ hominum uitam ad centefimum uigefimum annum producunqpræfertim Brifannia,India,atcp Ægyptus, Memorabileautem,amp;bene no ran du mm loanneco^ gnomento detemporibus, fiuçPolychrono. Quiuc eft in Chronicis tempore Caroli Magni, cuius et ia ni armiger fuiftè legitur, diutißime uixit, cum contra communem

VIRORVM HISTORIAN lt;^4 communcm hominum uiucndi' morcm annos inta; trcccntos fèxaginta unum fupcraHèt/n Galiip moritur anno Chrifti 1 i^c^.Quodqmdem ego diuiiiitus conti? giffeloanni puto,uc uidercnthominesDcum eundcm elÏè^qui fuic : cadem poflè,quæ potuit: idem uelle,quod uoluic ante^Noë Archam ingrederetur. Pofthunc Ioannem,8c ante eundem, non eft dubium, quin plu? rcsad plurimos ui'tæ annos perucnerinr, Sicuti de Ifaai cio,D.MarianiScoti conterraneo legitur, qui centum, amp;: uiginti annos uitæ compicuit, ut interim de S. loan? neËuangeliftataccam,quiad 124 annosætatis peruei niflèleoitur.

CRacus uir prudentia,animi magnitudine, iufiidç, atcÿ integritatisopinione,apud omnes gratiofus, amp;acceptus,dcfuo nomine Cracouiam regnihodie ca? put £dificauir,Mortuus tandem^ duos filios,et unicam filiam reliquiuPoloni utrocp fiho Craci orbati, Vendæ filiæfuperftiti, uirgini Principatum tradunt,tam gra^ tam fui memoriam Cracus apud Polonos reliqucrac, utetiam filiara noncxcluderenuEa ipeduóli^quod ali? qucm Principcm de externisregibus,coniugio uirginis inuitatum, habituri cflênt, Brat Vcnda piiella fupra modum

ILLVSTRIVM GBRMANIAB modum elegans,amp;uenuftilsima. Quo tempore inter T eutones quidam illuftris,et potcns Princeps erat Ru^ digerusnominc,qui mißis oratoribus Vendam uxo^ rem cum Principatu petit» Atilla excelfianimiuirago, negabat le cuiquam nupturam : Principem fc, Priuî! cipisuxorem^edè malle» Indigne hancrepulfam fereiis Rudigerus, armis negatum coniugium,atf^ Principal tumperfequi,acacquircreftacuit» Nec fègnius Vcnda cum expeditisfuorum copqs hoftioccurrit, Hicrurfus ad earn mifitRudigerus,preccs,amp;: minas mifcens» Le^ gatinegocio infedlo redeunt, pucllæpulchritudinem, ÔCanimum eius ad bclla, ad nuptias paratiorem nunciant» Qiiibusauditis Teutones Prirwipem fuum . orabant, ne ob intempcftiuum amorcm,tamturpiter fe,fuofqjinpcriculum coni-jciat» Inglorium uerocum focmina certamenjCtiam fi exploratam haberet uiâori^ am» Illeubi luorum animos agnouiqcum amorisimîî patientia, turn ignominiæ confcientia, quod fine ullo prælio à muliere uidlus eflèr, morte fibf proprijs msni^ bus confciuit.Teutones fada pace cum Venda,finibus Poloniæ decelTcrur» Marcomannos,uel Saxonesfuific illosconiedura cft. Letata hoc fuccelTu VendajCraco;! uiamouansinuehitur^madansuidimis^ad extremum ipfa fe(è Df|s patries deuoucqacde Ponte in profluentê Viftulæ,nc quis aducrius cafus fcclicitatê eius contamû naref,præcipitê dédit,in flumine perijt.Proceres Polo;» niæinuentû cadaucr editioreloco honorificefcpeliunt»

Mkceslaus obgrauiïatem morum 8lt;^ prudentiam itî puericia fenis cognomen adeptus, principal tum Poloniæ morruo Boleslao circa annum domini llgt;3.fuiccpit.Hicprofc(ftaætate,morcs,8duitam mugt; tauicjfpem hominum fefdlit. Nam fubditorum anw mosamarodomiintu^atcp alpero régi mine,offender bat plurimum, Pra^tereaaulicum famulicium (uum in facultatesaliorum,amp;fpollèlsionesgraflari auciubebar, aut certc conn.ucndopermittcbar* Supplicum inters pellanones non audiebar, inopcb öc fuppreflosincle^ mentionbus uerbis à conipedu fuo arceban Audie? bantur uulgo iuCpiria, èc querelæcalamiroforum hoi minum* His rebus permotus Gedeon Cracomenfis Epiicopus, Miccesfaum adit, mixtis cugrauicateblan? dicqsorat, amp;nbsp;admonet, maiorum more regnarc incii piat.Princeps indigne ferens admonitionem Epiicopi, reipondet,ut fuacurec,utcuntÿipfèrcgat,nihiladEpii fcopum pertinere, fuo fe arbitratu principatum geftui ru m* Reiedus Epifeopus non ceflat tarn en affliiÂæ pa? triæfubuenirc. Mulierem fubornat, quæfordido habi? tu,miferabili uocePrincipis iufbeiam implorat.Motus Princeps lachrymis mi(èræ,quid uelit rogan Illa incipit fegregem ouium filiocommendafle, ilium porro mer?

ILLVSTRIVM GERMAxNIAB cenanjs pafccnduni conmififïè, quorum negligentia fa(flum,ut;gr*ex'a‘ lupis dilaniacus fit protinus/ogare igitur fe, ut ad rcftitutionem amilsi gregis reuscom^ pcllatur»Citantur mercenary,qui panter fubornatiad^ îùnt,negant fua negligentia damnum faefhim, fed pogt; tiusfill],quiuere priuignus^norilegitimus filius mulicif * risfic.Prætcrcaiilumuenationidediîum, atq? dum fe«* ras perluftrat, lupis deuorandi gregem oceafionem præbueric,eum igitur damnum prçftare oportere, Vi« eißim adolefccns in mcrcenarios culpam reijciebar» CognitacaufraïVIieceslaus,condemnat filium damni infedi. Laudatur fententiaiufta ab omnibus, Ibi turn Gedeon,Iufte,inquit,Princepsiudicafti, Verum renr retftc confideres, necefte cft, Mulier illapatriatuacft, quamtu mercenariis commendafti,amp;italupis deuois randum gregem,dum tu uenaris,prodis, Nâ acerbos, crudeles exa (flores faculta tibus,amp;; fanouinc innocent rum tuorum laginas, qui pcrinde,ac a' lupis, imputie diripiuntur, Hscedamna omnia,acincommodaRei^ pub.abstepræftandafunr,quemadmodum tu ipfisiuf dicafti;fi non humano,atdiuinoquidem iudicio.Siuis milêræ mulieri, hoc eft patriæjamp;f principatui tuo bene con{ultumeftc,canes tuoscoerce,lupos perfequere,Re? fipi(ce,et miferam matrem tuam,affli(ftam Rempubli^ cam,quam florentem accepifti,rcipice:neeasperditum, quam feruaredebes, Si præftare præterita non uis,in pofterumuide,ne quid loci quærelis hominum reling' ‘, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quas*

quas.Ita autem exiftimato^per mccibi nuncunfuerfam Rempublicam ad genua tua accidentem fupplicare, Quod n prxceseiusrépudias,illa quidem fortaflèdiui«» nitusfalutem, èc præfidium nacfla fuerit, Incenfushac' orationeMieceslauspïa Sc furore plcnus,è Senaru (èfc proripuic, in maiorem Poloniam proficifcebarur, Occafionem nadiproceres ProuindæjCerto Ioco con^ ueniunt, Mieceslaum impotenter dominantem Prin? cipatu amouent.Sice^ cum nomulcum iupra quatuor annos aipcredominatuseffet, aprincipatu abfensdc^ ieftus eft anno Chrifti i (»»pulfusfuo dominatu Miciquot; ceslaus,ad Fridcricum Imp,affinem fuum proficifcitur» Deindeâ fratrein principatiimHalicienfemMieceslai usreftitutuseft» Vbi uix exado triennio propter imgt; potentem dom{natum,âfuisucneno iublatuseft,anlt; nofcdicctChriftiiiSy^SicintcreuntquimaleRempub, traclant»

• T)Oftca^ prim ores Polonisc patriæfuæafni(ftæ,amp; A opprefl'æfubuenirecupicbanqMicceslaum ducem fuumaiperedominantem principatu deturbant,anno domini ii». Quo depofito unus omnes fcrupulus premebat, quem nam fucceftbrem in principatuelige^

ILLVSTRIVM GERM ANI AE rcnt.lbi tum Stephanus Cracouienfis Palannus, Cali^ mirum fratrem Mieceslai nominat, grauitatem eins, humanitatem, facilitatcm, luftidä, ac diligentiam,atc^ animi moderanonem prædicat, Et ut reliquos ad hunc cligendutn commoucrct, proponit Cafimi'rum fratri omnino difsimikm, ficuti Mieceslaus flagidorum genere abundaret, i'ta huncuirtutum cumulo gloriol Ium, iinico cxctnplo probabar» Acddit Cinquit) uc Cafimiruscumaulicoquodam {uocquitc,IoanneCo* nan'o aka luderer«. Cum autcm utercj uincendi ftudio incenfus efiet,!!! profundam npcHrem ludum produxe^ runt,Pertefi tandem uigiliarum, amp;nbsp;ludii'pfius,uno iagt; du omnem fummam Conarium depofuiffe, Cafimi* rus uidor fadus, omnem pecuniae fummam adkre;* cepif, Quo Fado Conariusiadurapccuniæfuæmo^ tus, Principis fadem palma manus fuæ pcrcufsi't, nogt; difcpbcneficioelapfusauffugi'tgt; Clamantibus autem cundiseum capitispccna affidendum, quod Principis makflatem minuifïènPoflridiedepræhenfusConari# US,ad Cafimirum dudus eft,accp lefæ maieftans reus accufatur,Minime gentium O'nquit Cafimirus,eutn oeddi oporterc,qui dolore grandis pecuniae a m ifîæ in? cogitansdeliquinèc,atc|îinktam^fortunaealumnuni com motus pcccafîèn Quare fè magis in culpa efre,qui conditionis fuæoblitus,euiTi ad ludendum prouocaG fet.Non modofe ilium abfoluere,uerum etiam gratias agere, quod fe idu illo adm onuifler, ne quid indignu in

VIRORVM HISTORIAE; lt;lt;gt;nbsp;Principe in pofteru m admittcret, neu iè Iudo,aut ùlli rei kui,ac inhoneftæ un^ darer^Bt uc hanc Rntentiam fa? do confirmaret,Conario om ne quod lucratus erat donat^amp;^reddic. Quod fadum cum ab omnibus prilt;-moribus Poloniæ Iaudaretur,communibus uotis amp;nbsp;fuffragiis Cafimirus in fratris locum Poloniæ dux clcjs duselt» Cum frudu fuispræFuit,bello,pacecÿclarus, Sdaudedignus Princcps. Obijt tandem anno Chrk (ti 1

SVb Nicolao Epifcopo Ratiipônenlî,drca annum do mini 133p.Reginoburgp audaxfadnus perpétra# turn eflèlegimus.Confuctudo tumReginoburgtj crar, ütPiftorcs, qui Icgem coquendi panes tranfgrefsi fues» fantjpondulcpiuftumnon obfcruaflcnt, in lacunam, uolutabrumcç de ponte C qui locus etiamnum

/pîcn^uocatur ) derjccrentur» Compræhen« fus erat legis tranlgrelTor Piftor quida m,qui cum fimili poena afficeretur, atlt;^ iam lauacrum egrederetur madi# dus,ciuisquidam alius, amp;diuesPiftorum dcnuo incç# num,amp;: lacunam detrudit» Piftor quidemdifsimulata ira,bene lutulentus difcedit, Euenit autem non longo poft tempore, cum làcerdos cum uenerabilifacramen^

ILLVSTRIVM GERMANÏAB to ad ægrotum publice', comitantePiftorcfupenorc, iret, Ibitum ciuisillcdiucsobuiam faifîusfàccrdoti,gc^ nuflexouencrabaturEuchariftiam.Qucm cum Piftor coiifpexiffec, m ein or iniuriæ fibi à dmite illatæ,in ilium irruit,nihilcp malifufpicanrem,obtruncaL Cædeper^ petrata protinus in prætorium Pontificiselabitur. Ci^ ues indignitatefacinoriscommon,armacorhpiunt,in ædcs Epdcopi uiirruunt, Piftoremcp homicidamerw piunf,moxcpindidacau(ïaiècuri percutiut, Nicolaus Epifcopus Ecclefiafticam libertatem uiolatam uocife^ tatur,urbccxcedit,iureiurando proreftatus Ie nun^rc^ diturum,nifieinesfibiiatisFecerint* Quid multisCbo# nus Epilcopus non diu luperuixit, Altaichrj quodfu# perius uocant, obi]r,ibif^ fepultus eft,Anno domin» 15lt;^0, fexto Idiis Oeftobris*

COnradus Friderici ftcundi Imperatoris filius,na;J tus eft in Germania,rex Rom. appcilatus â patre annodomini 1234* Contra hunc Hainricus Landgra:* fius Thuringie, amp;nbsp;Hafsiæ fuggeftu Pontificis eledus eft» CumproximeFrancofordiam ab Hainricoinfu^ gam uerfuseftet,in Boiariam adfocerum Ottonem re^ dij^Albertus EpifcopusRatilponenfis Conrado non bene

VIRORVM HISTÖRIÄE, lt;^8 bene uoIebat»Nihilominus Rex cum duce Ottonefo^ cerofuo Reginoburgium cum copijs intrar,amp; more maiorurainæde D»Haimerarai hofpicio receptuseft» Atcp dum quinto CaLIanuart}Cubitumiflcr,npóèeins tempefta, Albertus qui fè Epifcopum faciebar,amp; Con^ radus ab Hohenfels,clam in cubiculum admifsi,certio« resfacli, noplures,^tresineodem conclauicutn Cæÿ làrequielccre, dormiêtes iam, atcÿ in tcnebrisàdoriunÿ tur,duobus occifis,arbitrantes alterum efle Cælàrem abeunt. Vuilpeckium Sueuumcafu obiiiumintcrfici^ tint. At Cæfàrfub icamno latitâs,incolumis euafît.De^ inde Epifcopu m,percuflbres, Vlri eu m Abbatem,foci5 osjhoftes Reipub. iudicaqatcÿ profcribitjOpeSjSc præ? dia Abbatis S.Hsimerami publicat» Verum Monachi qui hufus rci confeiquot;) noncrant,[yicem a' Cgfare centum libris,ab auKcis quinquaginta mereâtur« Conradustas: bulam pro{criptionisre{cindit,(cd utaliquo piaculo ccjs des innocentu expiarctur, iubetædifîcium ubi dormic# ratdirui, Capellam ibi à fundamentis extrui, Deiparæ uirginijSe D.Nicolao dedkare præcepit, ubiquotidie facerdos Monachus facrumfaceret,atc^ manes obpicü tatem pro Cæfare crudeliter cefbrum, placarct Omnia pollicin funt Monachi, teftes fuere Otto dux Boius, Ludouicus filius eius,OttQab Hochburg, Hainricus d Burgatv præfeôti. Ludouicus Cornes ab Otingen,, Gotfridus cornes abHoenlohe, Sc ciues Reginobur^ genfes,Fadlum eft hoc anno falutis li^i.menfehnua?

■ rio.Excat adhuc Conradi Cçfàris diploma, Ccfi in mcA diotemplo D^Haimeramihumatioftenduntur. VU ricus Abbas dignicace mouetur, Albertus Epilcopus in Monaçhorum ordinem rcdigitur.Conradus Princeps coniurationis fulmine de cœlotadusfubdio equicans l'nterijt.ReliquiconfcqinBoiemiâ aufïùgerunt, Cum uero Fridericus fecundusimperatoranno iiço,obijG’ (èr, ConradusSeptembriin Campaniam ôd Apuliam petit, regnumcÿ Neapolitanum inpoteftatem redi^ git/bicjp deccisit anno I274.undeeimo CalJuntj,unU cum filiumreliquitConradum quiamp; Conradinusdiî’ cicur ukimus duxSueuiæ,dequo inferius»

MOrtuo Stephano duce Boiar^æ^ inferioris circa annum domini 131 i.Elifàbetha filia cius,Octoni, Friderici pulchri, ducis Auftriæ fratri C cum primum coniugem amifiiïèt) deipondetur, nuptiædilatælùnc aliquandiu, ulcp in annum Chriftii3ict. Quo anno Octofibi Eliiäbethamdelponßmnuptiali lungic thaï lamo. Horum ducum fuereaulici Ne thardus Fuchs nobilis Eques,antiqua Francia orimidus nbsp;nbsp;nbsp;parochus

dendi iioluptate, ac comitate inclytijmaxim^rufl-icis, ioculariteranimirelaxandicaufla,imponendoinfignes. Quorum Iufus,amp;faceciasFeicennino uerfu Germans cécompofitasadhuc canunc Germani, DemepNeit? hardi uiolas, prim o uere inuentas,pileo tcdlas, à Ru* fticoclam fublatas,cum onere uentris in locum iuppo* fitOjludicro fchemateadhuctra(ftant,atqp public^ pin^ gunt,amp;^agunuOtco iocis uehementer,óc facecqs dele* dabatur,unde cognomento Mirabilis, a' quibuldam autem VenuftusdiAusfuit* Sed, quæ qualia cum Rufticisifti duo egerinr, uulgo notius,^utlongiorc defcriptione egeant: libelli etiam excufi omniaillorum fada teftantur, Neithardi Maufoleum Viennæluiî^ bus,qiiibus Rufticis impo(iiir,fculprum,amp; ornatum adhuc C ficuti rcferunt fpedlatur. Bellum unicum ab hoc Ottone geftum reperio, Alfaticum, in quo Cob mariam expugnauiuElifabethaconiunx Octonis mogt; ritur circa annum domini qua Fridericum, amp;

Leopoldum fuftulit liberos,in puericia mortuos* Octo ad tercias nuptias tranfit,Annamfilb am régis Boiemiæuxorem ducit. Sed nondiu fuperuiuens ex hac uita migrât, nullis relidlis liberis

ANno Chrifti 1347» Vuilhclmus Cornes HoIaiV diæ, frater Augu(tæ,uxons Ludom'ci nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I mpgt;

abfcplibcrisrnoritur.Bathatüagt;Holandia,Caninefates^ Selandia,ToxandrijHannonia,amp;Frifia ad Auguftam hærcdem naturalem redeunt, Quæ coprofedlacuin . duobus fili]s Alberto,amp; Vuilhelmo hçreditatem adit, Pn'ncipatu earu m gen tju m potitur.Rehdo Vuilhelmo filio in ducatibus paternis ad Imperatorcm marituni FrancoFordiam menfe Decembri redit» Vuilhelmus Machtildam Angliamuxoremduxit» MortuaAugUi« ftaannodomini i3Ç()’.VuilhelmusfiliusinGal!iaBeb gica,atc^ Germania fecunda, fuccedit, omneRp fupra dicTtas Prouincias folus pofsidet. Mortuus autem it» Bathauiaannodoinini 13X)» Albertus 2, Alberti primt filius, nepos Ludouici quarti hæreditatkm adit, Strult; bingætum in Boiaria habitabat» Hiepoftea circaan^z num domini i38lt;gt;»in Bathauia moritur, tres filios Vuilhelmum, Albertum, loannem, tres quoep filias Ioannam,Margaretham,etCatharinam reliquir.Vuib helmus maior natu Margaretbam fororem Ioannis Brabantini fibi connubioiungir, Albertus celcbs, 8c abfcp hberisChelhaimi-j fato concedit ij.CaLFcb, An» noChrifti 13^^» loannesLeodienfium EpifcopusFa» eins eft.

VIRORVM HÎSTORIAE, gt;0 dûSeft»VuilheImus ex Margaretha um'cam fufcepit liam lacobam nomine, Hæc loanni filio Caroli rcgi«’ Galliarum nupta fuit.Dc qua hoc capite nobis traclängt; dum cft. loanncs maritus lacobæ anno Chrifti «qix odauo Idus Aprilis abfcp liberis decedit» Jacoba ad Vuilhelmum patrem rcuertitur, qui eodemannopri? dieCalJulijcxhacuita migrarjdic Vuilhelmusatireos num mos cudt fecit,quibus hocelogiu infcn'pfic» Vuil:? helmus Bauariæ,Selandiæ,Hannoniæ,Brabantiæ ac Holandiædux. Tum Jacoba pâtre mortuo, eiusmatcr Margaretha, Sc Joannes patruus Pontifex Leodienfi# üm,de principatu ui,amp;armis diiceptare ina'piunr.Io? anncs facerdotio emdit, refignatq^, in Holandiam' m{grat,plærafqjurbesinfidem recipiu Philippus dux Burgundia?, cognomento Mitis,lacobam ad ieuocar,' camcp loannilSrabantino patrueli fuoj^uis et ipfi ami# tiniforent, indulgente tarnen fumo J^ontificc connu? bio iungit,Hagæcp in Holandia nuptiæ fiïint. Joannes' Boius.antcaLeodicnfîs Epifcopus,contra Brabantinû amp;nbsp;lacobam arma mouet. Burgunduspacem compo? nir,Hannoniam Brabannno,arc^ lacobæ, Boiouero Holando3,Sclandos,FrifiosaddieitannoChriih' 141^. Deinde aulici quidam lacobæ ad aurcscrcbro,atlt;^Je« creto obganniunt. Ipfam cum maritofanguinisuincu? lo^arclißirao roniunCtam eOcjaduerfus legesChrij flianas initum iltud matrimonium clamitant, igitur planeinauipicatum cJïèaflirmant.Quid multa^lacoba

Cut flint muliercs rdigiofæ) a' Brabantino damdifce^ dit,in Angliamcp nauigat, Vbi Brabantinum coniu^ gern abdicat, Hunofndo Hainrici régis Anglorum Germano nubit,cü marito nouo inHannoniam re^ diu Inter hæc loannes Boius â loanne Flieto præfedio aulæfuæ, quem lacoba auro corruperat,uenenoappegt; titur,odlauocplduslanua.anno Chrifti medio tollitur,Haggcpintemplo Dominicanorum fèpditur^ Brabantinus.à Burpundus Hunofridum Hannonia o

pdlunuRurfus tarnen Burgundusintercedit, Hannogt; nia Brabantino redditur.Hunofridus in Angliam abifi lacobacaptiua in FlandriamGandauumdeducitur,uc ibiregiam uitam, donee animus mariti placaretuqdu^ cereufpfà ueniam crebro poftulat, fèxum,ætatem, anb mum muliebrem,confulto maliciam accufauPerfupe;’ ros omnes obteflatur maritum, utfecum in gratiam redeaqatcp coniugem obfèquentifsimam recipiat, Ve? rum Brabantinuspertinacifsime' omnia reçu fat jnrerea lacoba nadla occafionem, fumptouinÜ cultu,duobus duntaxatComitibus uefperi, urbe nemineaduerteutc cgreditur,equospernicitatisexpertç,adhunccafumpalt;= ratos, infidet, diu, nodluqp fugam non intermittit, in Holandiamcp incolumis pénétrât, ibi quæfiqfatetur, ueftem muliebrem refumit» Hocubirumoredifsipalt; tum eft,omnes conuolant,in eins uerbaiurann lacoba Hunofridum ex Anglia cuocat. Illequidem auxiliäres copias mittit,fèueroin Anglia continet, Burgundus

VIRORVM HISTORIAE. gt;i infefïo exercitu in Holandiatn contendit. Anglios qui luppccias lacobæ ferebant,{uperaf,profligit Idibusla» nuarij» Poftea pndie Cal»Mat] lacobahoftem aggre^ ditur, in fugam uertic, uiélhxcp uidorcm excrcitum cum ingentiprædaGandam deducit,fortunamc^ plæf ri(^ fequurià Burgundo,Brabantinoi^deficiunt.Mot hturtum loanncsBrabantinus.HunofhdusIacobarc« pudiata, aliam uxorem in Angliaducir» lacoba utrocp marico uidua cum Burgundo pacifcitur^ Hannonia, Holandia,Sclädia,Frifiaauitum,paternumq;rcgnum cxafle lacobæ pcrmittitur, atcp rcflituiturjipfa tarnen dat fidem, fe minime gentium abfcp confilio,amp;: conj: fenfu Burgundi nupturam. Ita pax firmata eft* lacoba fex annos quiere gubernauit principatus. Verum ut funthominesa'laboreprocliucsadlibidinem,animum inconfulto amitino Burgundo ad nuptias 1 mparcs ap? plicaqclam FranconidcBarfel nubir.HæcubiBurguni dusrefciuiqinHolandiam pergiqluliocp menfeHagæ ab lacoba benigne firn ul,amp; magnifiée,excipitur»Con'/ uiurjs dies plures confumunt» PorroiufTu Burgundi occulte Franco intercipitur, captiuus in Flandriam, ignorante lacoba deportatur,Po ft hçc Philippus Burji gundusdomum redit» Tum demumagnofeit lacoba Franconum in uincula coniecftum.Quern utcarcerelis beraret, Hannonia, Selandia, Holandia, Frifia auitis, paternifcp bonis cedit^ea uniuerfa Philippo Burgundo tradit.ldeo Franco d cuftodia dimiflus ad Bathauos re»

ÎLLVSTRIVM GERMANIAE dît, fblcnnî rîtu facobam uxorcm dudt, nuptîas ' brac, Philippus ab omnibus ciuicatibus Hannonir, Holandiæ, Selandiæ,amp; Frifiæ accipitur, quietec^hos ducatus poîTcdit, Cæterum Franconiquafdam præfe^ dturas precario conccfsiqfumptufq? prebuit, Etinterie« dto deinde triennio lacoba æaritudine contabuic, ex hac Liita migrât anno Chn'fti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.icptimo Idus

bris Hagç (èpulta. Heq? om nés regiones patientia Bo^ iprumin manusBurgundionum,amp;^deinceps Auftria^ corum deuenere»

OMnesCoquî obpromptîtudincm,arti{êp îpfîus fedulitatcm laudantur,præfcrtim qui laute,pure, Sd diligentcrfcrcula parant,ut nihil præter modum fai'-* fum,aduftumue,autalioquidcprauarutb,atq3malc co) dum apponatur. Huîusartis pcritiîsimusferturfuiflè CorçbusEleus,qui primus in Olympiciscer ta minibus fuit coronatusCoquusobfingularemcoquendiindiP ftriam, amp;nbsp;ferculorum puritatem excellentem, Lauda^' turamp;Phyrnis LcsbiuscoquusHieronisdtem Myftib lus, amp;nbsp;Taratalla apud Martialem infignes, Quiinea arreuerfantur curiofifintneccfTum eft, Vnde Terenü tianus Syrusillc fuis conlèruis mandaqutin patinasfegt; dulo,

VIROR.VM HISTORIAE; gt;x dulo,tam^ in fpeculum infpiaant.’nLimfalfum^num aduftum, num parum lautuficferculum probenc.De^ ni(^ diligenter notû habeancilludMartialisdiftichon»' Non fatis eft ars fola coquo ^fer uire palato,

Nee ultima certe' coquinariæartis dignitas eft, Apud Romanos Cn, Manko Volfonc ex Aha triumphum ducente, prim urn Coquus nbsp;nbsp;eftimatione, uiu in

precio eflè cepit, ut author eft Liuiusjôu quod antca minifterium quafiuilifsimum erat,ars haberi cæpta eft, Qiii autem in ea parum accurate uerfantur, non fibi tantum nocent, fed qs potius, quibus inftruiunt. Id quodcuidentißimo exemplo teftari poteft de Coquo immundo^amp;négligente in Monafterio Ifnacenft Eft apud Sucuos Ifna oppidum Imperiale, cuius oppidi Monafterio prefuit circa annumdomini i3Ço.Haingt; ricus Abbas, eius nominis fccuiidus, Huius Abbatis coquus in ollam,cui antca Bufo,aut aliud quiddam ucnenofum infectum irrcpferat,atqj ollam candem ueb nenofa fanie infecerat, carnes, non purgata,autinfpe?. ' t^a olla, impofuit, decoxit,amp; Abbati,conuentuiep ap? pofuit.Quicuncpigitur cas carnes deuora(lenc,ueneno jnfefti, uno die omnes cum Abbate mortuifunt.Horÿ rendum profetftoauditu,amp;.'omnibus coquis inculcangt; dum,ut non purgatis prius uafibus aliquid crudiim« ponant, Ôc coquant,Solent enim noeftu mures,grylli, bufones,

ILLVSTRIVM GERMANIAE bufoncSjGli'res amp;nbsp;huiufmodi animalcula omnia perrci perqnecquic^ intadum rdinquunt. Rcdlé igitur in patinas, jollas, tamq; in fpeculumpnipicerecóuenicr«

BErchtoldus cognomento Schwattz, Teuto gw nere, religione Francifcanus,profdsione Philofo^ phuSjMagiæÔdMetallariçartium fallaciisimarum ftul diofus, Chymiftacp danfsimus, circa annum domini annum i38o»rcfcrunt) machinam æne^ am,quam àfonoterribiliBombardam uocanr,certiisilt; mouirtutis,fortitudinisanimi,amp;humanæcondicionis cxicio,fecit,qua globiferrei,plumbej,amp;lapideiiaculan^ tur, homines, pecudes, muri, arces, urbes, fortiisima quæcj^ munimenta,quafi fulmine^atcp tonitru fundii« tusprofternuntur» Apud Danicum fhare primum in ufum uenifle quidam fcribunt : alii autem apud Vene^ tos initium fumpfiBe, Germano tarnen authore,per^ hibent» Sunt qui Burgundishocinuentumtnbuanr» Vidic dicflus Berchtoldus,ignem multo maiusfibifpa'/ cium,^ terram uendicare^ac mixta corpora C ut Pbyfigt; ci loquuntur^ in ignem redigi, æreæ ollac undic^p cira cumfèptæ, fulphur, ac pukterem impofuit, ignemqp adicciuQuo fado,in morem fulminis,naturali rationegt; olla

•’VIRORVM HISTORIAE. ' gt;3 ollafrangitur, ingens fonus, amp;:æftusfit:fumu!sinaégt; rem fpargitur,indicium futuninftrumentibelliciexhi:? bet, Execrabile prorfus inuentum, quo nihil fulmini magisfîmileJuce^impetUjôd odore tcterrimo. Deinde pari rarione Berchtoldus pulueris Bombardici' com? pofitionem parare ex nitro, fiueSalpetra,8cfu{phure,’ benecontririsdocuiqcarbonefcjnigredinisergó addigt; dit, Nam ingenio Philofophico cognouit contraria contrarijs expelli,amp;frigidum,atq;calidum in extremis, ' fumme eHc contraria, ncqpfeineodemfubictflocom? pati.Facile igitur excogitaris,ac inucntis cætcra addidit, Bombardas fecit, globosemitterecum uiolentiain? ^P*f»Qnod èi. ali] fequuti,indies magis ac magis Bom ft bardarum fabri, atqp artifices célébrés facfti, inuentum illud noua induftria auxerunt. Anautemapuduetu? ftifiimas gentes huiufmodi machina bellica fueritcergt;. turn non eft^LicetTanaisScytharum rexad Vcxorem ffigypti regem fcribaqParthosolim fragofis uafiscon^ fueuifTe hoftes procul ferire,in modum,acfbnum to? nitruæ. Vergilius etiam in Æncide ExculTus lt;nbsp;inquit ) AconteusFulminisinmorem,auMormentoponderis adli. Sine dubio in hoc fuituehementifsimurn belli? cum iaculandi globos in hoftesinftrumentum, Vz't rum an pulueris Bombardici uiatcpnatura iftudeffè? cerint antiqui,dubito. Si quis deIpherulis Bombardi? cisplumbeis quscriqcerto certiuscft inufùolimfuiflè, uel ipfius etiam Vergilij teftimonio, ubi inquit, pars . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T maxima

ILLVSTRÎVM GERMANIAB maxima glandes Liucntis plumbi fpargif; parsfpicufæ geftat» Item Ouid» in Metamorphoiî,non ocior Q in^ quit)illo Hafta, nec expulfæ contortouerbereglan« des* Sed hæc alrjs indaganda rclinquo,fufficit in præ^ fentia,hçc,deprirao Bombardarum inuentorepn me^ ,dium adduxilîè.

VVentzcsiaus filius Caroli Boiemiç regis,amp; Rom» Imperatorisquarti,natuseftNorinbergæ iS.dic Septcmbris,Anno Chrifb i3,lt;î’^ubiamp;morcChriftia^’ rio baptifatus elEamp; inter bapciEndum facram aquam luftricara lociofuo coinquinauit»Duosiam annosçta^^ tisfere naevus, in regem Boiemiæ coronatus, aram,in qua fedebar, onere uentris fedauic turpifsimê. Vnde prudentiorcs,hæcduoinfantis fadta noh nihil fetercca;# lamitatis, facrarumçp rerum contemptum ipfo luperi dite, Sé regnan te portendere prædccba nr.M ortuo pa« treannoChhfti i3gt;p»regnum Boiemiæ VuentzesW iisfufccpit, Suiceptoregno ftatim diffoluteuiuereccs: pitneq? legcm icullamtcnere,neep iudidorum curam habere debere putauit. Admonitorem nullum, præter Archicpiî'copum Pragenièm, admittebar, cuius iblius monitis obtcraperabar*Sed bonus Epifeopusnon diu fiipcruixir»

fûpcruixit, Eleduseft Vuentzcsiausduobusanntsan« te,^ pateré uiuisexceßit, abElccflonbus inRom.Imi peracorem pridie Idus lunij Anno Caroïus QuarruSjUtamp;fipIèin Imperatorem eligeretur EleélorlsJ busPhndpibus complura polhdtus efi::fcdcum fol? uendo non efïct,Rheni uedtigalia Imperrj, neruosRei? publice illis diftribuit» Contra legesauitas,contra moü rem maiorum, nouo amp;nbsp;inauditoexemplo Imperium fibi prim urn,deinde SdfilioVuentzeslao mercatusefl. Nam illauedigaliapro patrimonio erant Imperio^fed hoe tempore ita partita funt,utunus quifep Eledïorum non mod.cum quid aceiperet, Depliimata eft Aquila, ut in reliquum cæteris animantibus fit contemptui; quidenim poteft fine pennis 7 Fuit tamê Carolus alio« qui fagacifsim us,atçp cordatißimus Princeps,cui dilpar filius Vuent zeslaus,incpc us, probro His, ieuicia, ec ignatf uiainfamius fuccefsic: qui in lacebris Hercyniæ,uelun ferpens delituit,nec un^ exteros Germaniæ, I mperijeg fines adiré fibi permifir» Canern feroeißimum, atlt;^ Carnificem,quem luftricum patrem.fiuecompatrem lùum C nam eius filium de facro fonte lcuauit^ uocajs bat/omitcscîus ièmperfuifïè, atep qucmcunqpillein; dice denotaflèr, abf p cunôlatione inuafiffe, atepeun^ dem,dum deambulantem præcedcrct,obuiuquemqî corriperc,acdiitentoßgoimpofKum,in fublimeiada# re folirum,narrat loanncsArchimyfla Moguntinusin orationeaduerfus\''uenczeslaumgt; Scribuntauthores, T ij quod

quod Vuentzeslaus cundemcarnificêaliquodesund^ codem cpequo fecum uehi paflusfit. Fuit Vuentzeslaf us corpore diRortus, animo effèminato,acfcgnL Dt# , gencrancdpatre,amp;:auo;nihilun^memoriadignum, autcogitauir, autfecit:fomno, Venericp deditus,ueni tri tantum ftuduit* Maiorem curamuini,acgulæhal bens,^ regm. Quod quidem inde facile colligitur.Ve# nerat Praga ad ilium nuncius.nuncians arcem VuiHe^ O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

gradenlèm incendiofer^ abfumptam, etiam ne, inquit Kex,cella Vinaria exuftaeft C Sed ut incolumem audi^ uit,ardeat, inquir, uel denuo arx, totaq^ pereat,dumi’ modocellain Vinariam faluam nobis relinquar,cuni uino noftro Rhenano.MoÜtoriscuiufdam coniugeni adinfaniam ufcpdeperibar, licethaberet coniugem in^ menfæ pulchritudmis. Veru m non tantu m d toris aliel nis non abltinuir,imo ßrpius in Lupanari deprghcnfuS cft» Quem uxor ab hac turpitudinedehortabaturfe^ dulo. llleautem contra minatus/equoqi inLupanar ab illo transfercndam efTe, fi hac dehortationenonfu^ perfederct. Porró cum nimia etiam Tyrannideuterei tur, d Baronibus regni captus, quatuor menfibus Si diebus feptem cuftodiæ publici careens,in quem fup« plicio afficiendi pafsim conijciebantur, quod nullirciî gum un^anteacotigir, tradituseft,ubifetore,8dfquai’ tore miferis modis cruciabatur. In qup loco,ingenium callidum, amp;nbsp;ad mala quæuis natum oftendit* Nani exorarus Senatus permifir, ut ex carcere tantifper exiV tef?

VIRORVM HISTORÏAE. ' retjdum illuuiem, Sc fordes balneibenefidoabluerct.' Dcducebatur igitur rex adbalneuquatuor cuflodibus adhibitis. Scd ledens rcfngcrandi gratia famulam bal# neialloquitur,rogaf,ut û rcmigaretantum (circtjlcms bofeiè in alteram ripam traijceret, Quaannuente,ab oculis euftodum repente clabitur, nudufqjadnouam arcem peruenit» Ibi a' præfeôlo receptus, regnum reen? perat* Famulæ balneatrici centum aureos nummos donaqillamcp non folum ad menfam, uerum etiam ad Icâum ßbiadiungir. Inde baud fecus poft carccrê egit, ^anteegerat. Igitur denuoàfratre Sigifmundo rege Vngariæcapittir, Vbi cum negligentiuscuftodireturgt; fugaelapfus regno rurfuspotitur» AbEledoribusIm# penjerebro admonitus,utreslmpern curaret,nonob# temperabat.Nihil fibi,inquicns, negocij eftein Imperio Romano,Quod fi quis Princeps eflèt,qui opera ipfius indigeret,cur ille non ad regem potius ueniret,cp rex ad illum» Quo audito tres Archimyftæ,qui in Gallia Beb gica habitant, dignitatem Imperij Vuentzeslaoabro# gant anno Chrifti 1400, dccimotercio Cal.Septemb* Dopardiæ» Qui Imperio Romano exutus,Boiemiæ regno contentus decern amp;o(ftoannisfuperuixit» Tus multus turn ciuilis Pragsc pridie CaLIulij inter Huftb tas,amp; Catholicos excitabatur. Et cum rexquæreret, quid nam id elîetjprçguftator eius,triduo, inquit,ante* hoefuturum eftefeiebam. Rex commotus pincernam pugioneinterficereuolebat.Sedab aulicis prohibitus^

ILLVSTRIVM GERMANIAB iniram uebemcntiorcm, cx iraautcm in Apopkxiam ïndditinfradecêScocflodies moritur, Anno ChhftùCorporineHufsitæ illudcrent, Sophia œiunx clam illud nodlu^fine ullo exequiarum honore in Aula fcpulchrum, fepeliendum curauit, Sed poflea cum Hufsitærcgum (cpuldira cffringcretit,caducraq^ abqccrcntur, pifcatoc quidam Mufdia nomine, Vucnczeslaopifciculosuenl derefolitus, Vuentzeslai regis,quem amaucrat,corpus dam collcgit,8d in loculos apud iè domicondidic. In# terieéfo deinde tempore,cum Vuentzcslai corpus re^ quiretur, pilcator acceptis uiginti aureis illud reddidit, ’ cicp iuftum amp;nbsp;regium funus demum exhibitum,itc# rumcßin priorem locum repoficum eft, Aliquanto melius adum fuifïèc currj Imperio, fineep pater,nec^ filius in co fuifïènr. Nam pater Iargicionibu3,ut filiutn cxtolleret,fibus ignauis difsimulationibus Imperium attriuere,inqp earn tenuitatem,qua nunccernirur,adi= duxcre.Incrcdibilidefidiacorruptusfuit Vucntzeslaus, praefenti rerû ftatu contentus ne«^ præterita corrigere, necpfuturapræcauerecogitauit, Duas habuituxores, quarum prior lohanna Alberti comitisHolandie,qua: anno regni fui fextoobijt, alteraSophia Ioannisducis Boiariæ hlia, foror Ernefti, atc^ Vuilhelmifuit. Hæc port mortem maritiPifonium ineonfinio Vgrorum, ôc Aurtriacorum, iurtu Cærtris commigrauit, ubi5^ jdefunda nbsp;nbsp;fepultaeft anno Chrifti i

LVdoui'cusMarchio Mifnenfis,amp; Comes prouin» cialisThuhngiæ, Fridchd Seueri Landgrafr)filius‘ exdominaMachnlde Impcratons LudouiciBauanfiî? lia natus^Hic primo facflus Halbcrftatcnfis Epifcopus,quot; quam Ecdefiam dimittens ambiuitMoguntinam,fed cam non eftaHecutus. Poftca fummi Pontifias uo? luntate Magdeburgcnfi Ecclefiæ præfidtur. Ab initio bonam fpem de fe prasbuit futuræ tranqutllitatis,quo:» niam publicos raptores profequabatiir* Cæterum iarn ucrgcnsad fcnium, tarnen iuucnum leuitatcs,choreas^' SCcarminajmoregcntis luænon omifit. Plus in eo ua# Iebatpatruusmos,cpChrifti religio* Aderantdics Ba:gt; cho lacri, noftri Cami.^priutj Fcrias uocant, Epifcopus cxaulicisplæroiçp cum uxonbuSjÄ; fihabus ad ccrnam uocat,utomnigenere dcLciarum commeflando, faltig tando, amp;nbsp;ludendo dies bctos agcrent. Venerunt fre^ quentes officiarq fit cçna genia lis. Qua finita Epifcopus præcçccrisfrequens faltitare incipicbar, circulationibus^ fcfeex€rcebat,ftridoribus,amp; clamoribus conuiuarum mentesincendebat.CumhaxdieLunæin capire Qua# dràgcfima?,ufcpad mediam noÄem fièrent,ÔC omuls aula in medqs uoluptatibus uerfaretur, fubito aparuic ignis in camera^ facile tameu rcfbngucndu5,fi quis anisgt; maduertûlèt«

..ILLVSTRIVM GERMANIÄB maduertinèt» Sed cum finguli fibi profpiciunf,ad dusglobatim properant, Archicpilcopuscum inulicrc fecumfaltante immi'xrus turbæ in gradibusaufRigcr^ nonpotuic. Concidit graduslapideus* Rucbantuna pluf^ trecenti homines utriufc^ (èxus. Ex omnibus ne# mo leius eft, præter Archiepifcopum, tres alios^ Ilk delatusindomum,poftcrodicfpin'tiim efFIauit, anno Chrifti i3gt;ö‘.uel ut quidam tradût ijS^.SuntquiipfuM incendio perrjflè affirmant* Scpelitur in Archiepifco# palis palaa'i facello apud Magdeburgum»

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ter a' Deo punito*

Circa annum domini i3S$'*erat inter duces Boiolt;’ rum, ôc quafdam urbes libéras bellum grauifsi^ mum : utrinqp magna damna i’lata,utrincp etiam cedes hominum édita. Cum autem Stephanus Boiorurti dux fub urbium oppidum Reginoburgenfiu ßin ^^ofuocant^cepilTeqatc^ diripuiflet, Menfe Se^ tembriStaufFarcem,amp;:templum expugnat.Eratinca^ ftrisStephani ducisGeorgius Oberhamer, eques Bogt; iuSjhaud longe d Braunatv Norici urbehabitans. Hic habebatfecum Andream quendam Comitem, cum alqsduobus, Cum igiturStephanus-StaufFarcem ex^ pugnarecGeorgq Comités illitrcs in altera ripatem) plum

VIRORVM HISTORIAB. » plum Suksbachi] ui inrranr, ßcrarium cfFn'nounr,6iJ era, hoftiamq,Cthecam auream rati) lacnlcgis manii bus fuffurantur,proximc arccm,ubi nunc templum ex^ tat, condunc. Hololehcam crutnenubm, qua hoftia ucnerabilislcruabatur,fcptci'n aß.buslcorto diobolari ucndunf»Scd facrilcgq penas moxeodem diependunu Andreas fubko furrjs acflus mifere in caftris quiritando, * omnibusadhuiufcemodifpcdlaculumconuolantibus, cxpirauit.Akcr{celerisfocius,dum aquatum equitaqab cquo cxcuflus,aquis obruicur, Tercius ferro cæfusoc^ cubuit,

ANno do mini i3gt;o.Nonis Decembris Cazimiro cognomenro Magno rege Polonia? mortuo, omnis diiciplma morum uirtutum Cut fit morte Principis ) diflbluta crar« Lubartus Lituanus cumarsf mata manu in Poloniæ regnum incurfionem facit,ali^ quo tarcesexpugnau it, Ipfeamp;eius populäres ho mines barbari, pagani, a' fide Chriftiana alieni,nihil penfi ha^ bentes, omnia incendijs, flam ma, ferro, cede implex bant, magnaft.^ prædas agebant t ac inter alia Caluif mentis Monaftcrium dinpuerunt. Vnde cum inter aliam pr3cdam,porciouê Crucis Chriftiauro inclufam

ILLVSTRÎVM GERMANIAB afportarcnt, ôd ïam ad fines Poloiiiæperueniflène^do# mumcp properarcnr, mcmorabilis res, amp;nbsp;miraculurn diuinonumineinftigantc,acdd;td^Iauftrumenim,quo inter prscdas fandta Crnx uehebatur, nulla ui,necpiujgt; nicntorum,neqjhominum loco moucripotui'crquin fubitoconcideruntc\an)manhomines,equi,amp; boues, quicuncpidplaurtrum attigerant» ObftupeÉufb'reno^ ua duces Licuani, amp;nbsp;eum ex RufTo quopiam miraculi, -amp;:cladisfuæ caulTara cognoinfïènr, mox crucemeum Chorabala nobili captiuo, libertatedonato,ad locum fuum remiferunt, ipfi cum reliqua præda domos fuos. falui abeuntes peruenere».

CArolushuius nomi'nisquartus Rom, Imperator^ quipnmum in Baptifmatc Vucnl-zeslaus, pofica uero a' rege Franciç Carolo,apud quem puer in aub ub xcrat,in confirmatione, Carolus appcilatus cft. Qui cum contra Philippum ducem Auftriæ bellum gere^ ret,atcpex utraq; parte aciesparabantur,ôdiam manus conlerendæclTent, Carolum horror quidam amp;nbsp;timor inceisit,Vidcbat enim hoftem longé fuperare multitu^^ dine fuas copias,fibicp timens rem aftu,non armisage? reincipit. Tres ex fupremis capitaneis Auflriaci clam per

VIRORVM HISTORIAEi’ gt;5 perintcrnuncios euocat.Quibus^quafiadcolloquium acccdentibus, Imperator aureos montes pollicetur, fi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;♦

cum duceagcrent,utïn fugam fedarct; pro quobene^ ficio magnara aurifummam pollictbatur. Ibi turn uc» rificatum illud cft,quod â T roi'anjs fub exddïo,d(ceba4i tur, Dolus anuirtus quis in bofte requiret C Duces lu'/ am operam poIlicentur.Reuerfi igitur auro corrupti amp;nbsp;Ijae mercedis illecfti, Alberto duci referunt ie ipeeujatum abqftecopias hoftiles,amp;pro certo comperiflèlmpera^ toris cxercitum triplo efle maiorem fuotimminerc omnibus certü exitium, nififugain temporefibicon^' fiilantjnuHC eftc in arbitrio ducis, quid Tecum faciar, conftituerc, Quando C inquit Philippus in fola fuga præfidium eft, confulamus ialuti, expédiantes magi? idoneum tempus,neqj indecorum erit non ceftifîè ma^i iori» Ergo collcdiis omnibus fuis Philippus nociu fuiJ git,Tres illiboni uiri poftea ad 1 mperatorem rcuerrunÿ tur,premia promifla accepturi» Imperator ut malo no# do malumquarreret cuneum, adultcrinam aureorum monctam excudi curauerar,quæuice{îmam in ualorc'-

, nonhaberet ad monetam iuftam, illam illis numeral* lilialacres tantoæreditati,domum reuertuntur.Etiam aurum cxpendcre conati, rcperiuntfalfam monetam» Mok ad Împeratorem redeunf,monecarium falfttatis accufant» Carolus aurem toruis oculis eoldem intucns, abite Cinquit fruciferi in malam crucem, Merita pro? ditionispremia,nifi prorinus •diftedatis ex oculis meis,

ÎLLVSTRIVM GERMANIAE accepturû Quam aliam mcreturpecum'am ucftra proi ditio, atlt;^ perhdiaCAdukerina fidcs, quam domino ueftro præftitiftis, adulten'num mcrerur aurum, non piitum, ac purum» llli confufi,fpe falfa Rdudi,cunJ ignominia ab Imperatorc difcedunt»

M Agnus dux Brunfui'cenfisfih'umhabuitfibico^ gnominem» Hic confenfu patris ad Ducatun» Luneburgenfêm adminiftrandum a' ducatus proceri^ bus uocatuseft» Venir adolefcensanimoiüs,8c nihilali^ udcogicanSjCß infîgnem gloriam rebusbellicisacquit rere. initia bene feièhabuere, adeocp cuniftis grata,ut nemo defideraret aliam nouißimi Vuillie’miducispo# fteritat em»Sed ut in iècundis rebus natura hominis in^ Polens ede iblef,itain hoc adolefcentefupcrbusdomis’ natuscffecir,ucdeaI:oPrincipeproceresiibiprorpicere cogitarent, Quod cum pater refciiceret,filiumicriptis literis,8c nuncrjs commoner, utadianiorem mentem redeat,Scd furdo narratur fabula. Addidit deinde pater minaSjfunc femper in manibus habito,quofilium,li obuium dcpræhcnderetjin arborem fufpcnderet.Fili^ iisnihildcterrifus,adomnia pericula paratus,easpatris minas dendet, cathcnam infuper argenteam in collo portansj

portans, renunciat patri» ut û omnino paterfilium iu« gulareudler»non fuberc» aut fune, fêdpotius argenteo »nftrumento uterctur* Ex quo fa(ïlo, Magnus filius poft hac dux cathcnatus cognomcnto dicftus eft. Poft hçc,bellum Magnopolenfi dud Alberto bellum indi's’ xic, A quotum eftet ui(ftus,atcp plurimiexfm'scaptiui detinercntur, Magnus pro redemptione illoru ftx mib lia marcarum expcndere cogebatur» pecunia illâàLuJ’ neburgenfibus mutuoaccipere contendit. Quod cum dues ncgarent, indignatus Magnus oppido male mb natur, Vnde homo T yrannus authoritate Imperatoris ducatu mocuseft. Nondeftitit Magnus ciueslubinde iniurqs afficere, quibus nuf^ tuto prodirc' licebar. Ab bertus arccm Magni apud Vuinfen oblcdiqftdfuper# ueniens Magnus, obfidionem foluit. DeindeLune^ hurgum per prod.tionem lere ccrpiftcr, mfi ciuium fii des,amp;: fortitudo obftitiftet. Frater Magni Ludouicus iam dudum mO' tuus erat fine hbcris, cuiUS uiduamre^ lidam Otto Comes de Schouenberg duxerat. Cum uero nouanupta mundum muliebrem,S: lupelledb lemfoemineamcxducaru in Schouenberg arcem pera duci curaftec^no eft paflus Magnus,led im miftis equb tibus omnia din'pi iufsit.Flcbatilluftrisdominadetan:^ tainiuriafibiillata.Confolabatuream maritusComes» Nihil inquiens teconturbet, charioreft mihiintegritas tua o m nibus corporis orn a mentis ; facile inuenics,quo orneris ; (âtis ueftita incediqqux uirtute, amp;nbsp;illuftri fan#

ILLVSTRZVM GERMANIAB guine ornata cft» Cum illa resadbclIumuenifïc^Co;» mes Otto au(ùs eft obuiam ire cum coptjs Magno.Vbi conferuntur mantis,dux Comité in acie quænr,inuenj tumlt;^ deturbac ab equo.Sequutus ipfein pedes utCof mitem capiat.Dimiftb igitur equo, hofti proftrato in^ cumbitjUitam eius quarritans, Supcruenit turn opor? tune nobilis quidam ex auxiliaribusComitis,quiduii cem hofti toto corpore incumbentem perfodit. Hie cratexitus Magni, quern ferunt anteconflidum iuraft fe,iila fc node mturu m in hoftica terra.Quod cum au^ diflèt Comes, ait, non notabitur periurio affinis no« fter,ducamus cum in noftra, Scinde cum remittemus fuisadièpukuram.Fadafunthæcanno Chrifti i3gt;3»

Mariam, cuiregnum Vngariæ,8cHcduigcm mitf norem natu, cui Poioniæ regnum Cquoniam maicugt; lam prolem,quæ paternae uirtutis, Sc fortunæ heres efj {et,non habebat^ deftinauerat,habutt, Heduigisapud matrem fuam Elifabetham in Vngaria educata eft, Polonorum autem Legati ab Eliiàbecha petunt uc Heduigim adieremittat,quo uolunrate Polonorum nuberet,8cdeinde regnum adminiftraret, Qiiodcum

VIRORVM HISTORIAN «• ' mater differ ree, rur fus Rios legatos mittunt Polom',qui dicerent Elifàbethæ,UC Heduigcm Cracauiæfifteret, ß regnare earn in Polonia uellet ; ni faceret,aliter fibi pro? uilurosenè^Quarc coaefta Elifabctha,filiam in Polo ni? am mittit, quae Idibus OdobrisCquædiesS.Heduigi facra eft D Cracouiæ regina Poloniærenunciata, 8é co? ronataeft* luuencula erat Heduigis,Habens common difsimos,8d liberales mores, cum uerecundia, mode^' ftia,prudentia,deccnticçluauitateconiun(ftos,quaruni uirtutum non uulgare condimentum erat forma cor? poris eximia.Hic noua cura procerum animos ineeßit, de adiungendo reginæ marito. Deftinauerat autem Ludouicusrcxadhucuiuensgenerum fibi^amp; in regno Poloniæ fucceftbrem Vuilheimum Auftriæ ducem, puerum admodum in aula fuaeducatum,promiflb ei Heduigisfiliæmatrimonio.Sednon placebat Polonis Princeps exiguæ potcntiæ.înterca oratoresab [agello? ne magno duceLituanorûCcuiuspaterOlgerdusan« nodomini 1381» mortuus, èé mater cius Maria Rufla Chriftianaerat) mifsi,perampla munera Heduigi re? ginæ, coniugium eins, regnumep dotale Principifuo perentes^attulerejmulta denicppollicentes,quç ad am? plitudinera regni, atq^ incrementum religionis Chri« ftianæpertinereuidebantur.Heduigisa' barbaro con? iugioabhorrebat,rerponfum oratoribus dicere iubet,, Chriftianæ barbaro nubere non licerc. Ad hæc orato? res Jagcllonem ex ma tre Cbriftiana iiatu m; non gencrc animum

TLLVSTRîVM GERMANIAE «nîmum â fide Chnftiana alicnum, daturumcÿ ope^ ram utomnesLituaniIècum myRerqsChnilianss cientur;infuper Litiianiæregni acccfiionem ad Poloi niam poiLcebantur.Plaant hæcpromilsio Heduïgi, amp;nbsp;marri eius,quæ religionis Chrilhanç incrcmenta præcw dere nolcbar* Mittuntur kgati ex Polonia ad lagcllo«« nem, quiei coniugium Hcdujgis,amp;rcgnum Polono^ rum deferebanCjfi modo promifiis ftaret» Aduenit go Cracouiam lagello u.dieFebruaripAnno Chnfti I38(f.quifuitquartuspoft Ludouici regis mortem,ad^ uenienfçh Hediugam rcCTinam magna eu admiradone cximiæeiusformæ {àIutauir,fidemcpChrifti,cum om^ nibus Licuanis fiifcepir, quarta décima diePeb.a'Bo^ 2enta Archiepifcopofacro fonte ablutus amp;Chriftia^ nrreligioniaddi(ftus,nomen Vladislai accepit, dêindc nuptias cdebrat,Continuo rexadpacandam maiorem Poloniam animum intendit,Profeâ:u(cpco cû Hedui^ gc coniuge Regina, amp;nbsp;magno cxerciçu. Cum autem Gnefnam ueniiTeqcomeatumcpd Colîegio eiusBafili^ cæpetqnfèt, nec impetraflèt, fertur morebarbaricopil gnoraflèfacultatesadicriptitiorumEcclefiç.Scdrcptæi’ nenfusâ Regina Vladislaus,pignora capta reddi iufiic, Ibiillafufpirans, Pignora quidem reddemusCinquit) agreftibus,cæferum lachrymasillorum qui-! redderfpigt; um Reginædiftum,8^fempitcrna memoria dignum, aureis Iiteris deniq; paricdbus,8c palacqs Principum in^ (enbendum» Cum igitur circa annum domini 13^^* C natn

' VIRORVM HISTORIAN ‘ fi ( nam hue ufep fterilis fucraQ Hedu^is regina Elißbe^ tham Bonifaciam primo partu enixa cflèt^eipoft terci# urn diem extindæ,necipfa diu fuperftesfuit, heu nimi^ umCutVerg, inquit;)primos Ludnæ experta labo» res,. Mortuaiam Cracouiæ Rpultacft,nullampoftfè rclinquens regi prolem» Fceminafingularipietace,Si: fcndimonia uitæ prædita,ab omni fallu,leuitatc/'ra» cundia aliéna, oerj fugiens, tempus omneuelled.oni^ busfacris,uelleuandis pauperum qucrimónris impers tiebat. Duo tempora anni, QLiadragefimam,Slt; Ad» uentum domini ieiunio lèmpercoluit, Delicias, pom? pas,amp;:oftentationem diuitiarum contempfit,adeo,uc cum propinquapartuielîètjrexcpabfens mandaret,cu» biculum magnifïcentia, ÔC regali cuitu exornare, rei fpondiflc:fertur,(èpompam omnem,Omanern fplen» dorem pridem abdicalR, nec infeiam, fæpe mortem partuicomitem eflc,tum quocÿrediusnegledu mun? dani fallus diuinæbenignitati, quæ fterilitatis

Hoc notent grauidæ mulieres» Ferunturob fanditatêeius miracula quædam ad tumulum fuiC»

' nbsp;nbsp;nbsp;* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fepofleaæ^

’ ‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dita*

CVm circa annum domini i^Sß.WicntzesIausRor Imp. Galeacium ducem Mcdiolancnfem fec^fler^ Galeacius continuo BernabouemfoccrumducumBol iorum capit, regnoc|3 eiufdem potitur. Quo fado Franciicus Cararia ad Stephanum ducem Boiorum^ cum Florentinorura oratoribusuenir,eundcmuirtute bellicaclarifsimum/amofiisimumcpaduerfus Galcacigt; urn concitat, Stephanus eu m fratre Friderico arma in Italiam mouer, proximè Mediolanum caftra locat. A Florentinis ftipendtjs promilsis dcfraudatu3,cum Icado nouam affinicatem contrahit, Elifabetham ne^ ptem illius Ernefto nepoti fuo deipondet. Cumeç ub trocicrotp inter Principes Icrmo protraheretur,atcpifl^‘ ter coPoquendum mentio de fide popplarium, Qc fubi ditorum erga dominos fuos forteincidilfct, Stephan nus,adniirantibus Galeacio,aiqf^ Principibus, proces ribufep affeucrar, nullum Boium elïè,cui non änderet uitam fuam credere, atep in eius finu folus,amp;: inermis dormire. Stephanus hic dux Boiorum Angiloftadrj habitauitin uctcriarce,cognomento Kneyftèl,

Ad Lubeciim urbcm Saxoniæ nullus Romanoi» rum Impp,ucnit,cxccptisFridcnco primo, ct Ca# rolo quarto. ille,uc hoftis urbcm obi'edif,bicucrout amicusurbcm ingrcIîùscftannoChrifti i3gt;ç.Cum ex Saxonia Carolus difccdcrer,^ Vucntzeslaofiliolm# pcrium quafi emiflct, uri diximus, (cdecim urbes in Sueui3,fine medio rceognolcenccs Imperium,uicinis Principibus uendidit. Aliæquatuordecim cum idintek ligerent, confpirationem inuicem, fçdcre mutuo lè conftringentes, faciunt, nolcbanc enim in morempe# lt;udum ucinies exponi. Impcratorind!gnatus,unam «xillisurbibus obfcdic,expugnarecpaccapcrc,ad terror «maliarum,cupicbac. Cetcræautem ad arma concur:» rentes, obfefsis opem fcrunf,amp; Impcratorisconfilium j’nmutant, le acep fuos populäres defendunt» Qiio tempore Sucui, falua fua Lbcrtate folita, Principibus Auftriæ ad protciflionem leie conmendaucre. Non ut dominis parituri, fed ut protccflohbus uicißim oble# quuturi. Quæ res ufqj ad noHra tempora per:» manlit.HineSucuicamligam (^utuogt;

LVdouicusIngol ft adieu fîs cognomento Barbatus fili'us Stephani fuit» Cum pater in Gallia Elifabei tham filiam Carolo fexto Celtarum regi defpondet, Ludouicus interim Frifingam occupare nititur» Sed Ipefruftratus, iram in loanncm Monacenfem ducem conuertit,eius oppidum Neoftadium S.lduslanuarias expugnat, 8c diripit» Ingenti predapotitus Ingolftadii* umreuertitur. MortuoIoanneduceMonacenfi Mo# nachium urbem exadis Vuilhelmo amp;nbsp;Er ne fto fratrie bus,Ioannis fiIi]s,poIsidct.Poftea anno domini 13^^» cxBoiariacum IoanneBathauo,duce Boiariacinferio^ fis,amp; Epiftopo Leodienfi in Gallias ad fororem Regi^ namFranciæ profîcifcitur» Vbi d Carolo rege affine Comitatu Mortauiçdonatus eft»Annam deindeBor^J boniam uxorem ducit,ex quaLudouicum Gibbofurtî genuit. Ea mortua Catharinam Alafonam, fororem Carolæ ReginæCypriconnubio fibi iungic» Ambas in Gallia amifît, Luthcciæcpintemplo Dominicano^ rum cum liberis condidit, fblum Ludouicum lècum poftea in Germauiam abduxit» Dum in Gallia apud Reginam fororem erat, a' feditiofis quibufdam, cum rege, Regina, liberis, atc^ aulico famulicio capitur,quos tandem

VIR.ORVM HISTORIAE* f3 tandem dux Borbonius Cocer Ludouid ItberauiCj anno domini 1413, Quo anno Stephanum patrem amific* Lüdouicus igicur nundo de morte patns accepco in Boiariam redire cupit, potitus opibus^amp;dinodijsre? gqsdómum reuertitur,figna fàcra,fimulachraDiuoiî rum prædofæ ards, aurea, argentea, gern mata,nempc Deiparam Virginem, quæ ledet,atcpfïliuminfinuamp; manibus tenet, ante quam duo reges genubus flexis, abutroep latere Reginac cum infignibus aftant,Item loannem Baptiftam,S, Michaelem.plæracp alia fecum attulit Ingolftadium,ubi adhuctam^ facraferuantur atep monftrantur. Magni prædj efTe, nemo dubitat. PofthæcLudouicuscoquæritur, Boiariam haudequo iurediuifam. HainricumLandshutenfeminCondlio Conftantienfiapud Caefarem acculât*Hainricus dilsi^ mulataira, Ludouicum neci deftinat, eundem publice inplatea de improuifo ftrido enfe inuadic ix.Cal,No« uembris^Anno Chrifti i^igt;*eundê uulneraqamp;faufRi# git.Ludouicus rcftitutuslaniratijiulTu Cgfarisdomum abir* Circa annum domini 1420. Ludouicuscum Lu^ douico Gibbofo fibo fuo fæderi cqueftri in Boiaria iam dudum fiidlo, accediqcum ciuibus, amp;nbsp;nobilitatecongt; fpirat* Hainricus Landshutenfis dux Boiorumobui« am cum exercitu procedit. Fit magnus tumultus in Boiaria, Ludouicufep Barbatus fex urbibus, totidem uicis, caftcllis duo de uiginti exutus ell* Deinde cum Ludouicus peruicatior efleqatq? ad Imperatorem No#

ILLVSTRÏVM GERMANIAE rinbergam uem'rc reçu Carer, Boiaria cxulare iulTus eftJn Vnganamcum CæfarcHiftro nauigar» ReuerRisad fuos,inferior Boiaria fineponèiïbre erat,proquacum reliquis Boioruni ducibus difceptauir, Certamen ad Cæfarem defertur,iscauflâ cognita, æquo iure patruej* libusProuinciam partiEur» Sub Concilio Bafilienfiab altisBoian'æPrincipibus, mukifc^ Comitibus,ciuitan9 bufcp Ludouicus grauiter apud Cacfarem,quodracras ædes,equisamp;: canibiis ucnaticis oneraretjaecufatur.Igif tur Antiftes Cæfarienfîs eundem adtricefimumdiem adciïè, amp;nbsp;fe fiftere lufsir» Ludouicus autem peruicax non apparuit,quo circaeidem facn's intcrdicitur^Cæfat ini!lum,ut hoftem Reipub.arma mouere mcditatur.' Ludouicus ucniaEU fupplex petit, Sigifmundo hnp. grandem pccuniam,quam ei mutuo dcdcrat,condof nauReginoburgij deinde opera imp.res tranfigitur,f3^ cerdotibus feßtisfadlurum Barbatus llipulatur. Lu^ douicus cum Alberto ducc Monacenfiin gratiam re» dit,rçdusicit,Landshutenfi bellum indicie» Sedrespet Legatos ConcilqBafilienfiscompofitaeft.Mocnia In# golttadq lt;1 porta Feldkirchiana ucrRisportam Haderp nam Anno abColuir»AnoChrifti i^j^.portam Fcldkirchianam ibidêcum turri Ludouicus ædificauif. Circa annum domini i43p»ibidcm tcmplum D. Virf ginisiamdudum folicet anno domini i^iç»inceptuni abfoluitjfèx facerdocia additjßgna præciolâ kgat. Ptogt; chotrophion fcxdecim Bar dis ^ratnbus Laicis ædifîcar,

qui P Ca lin os decantarent,quod Legatu m poftea anno doinini i4gt;3j'n Academiam ucrfum eft, amp;fratresexgt; adi finit, Poftea Ludouicus filio fuo Gibbofo filiam Ioannis regis Cypri deipondere parat. Sed filiu3,infcio pâtre,Margarctham filiatn Friderici Brandenburgen? fis (cui pater capitalis inimicus erar) connubio fibiiuii? git.Qpem ob id fâiflum pater iratus,oppidis, ac caftd« lisexdufit.FiIiusucro Angiloftadqaciuibusuelut hæ? rcSjStPrincepsiuftusredpitur^ætareparentem délira? re d.ditabat, moxcp in urbem admiflus,cum dues cia? ues cxhibere nollcnt,ui effrado fandiore tcmpli çrario^ Gaza, pecunia p3tris,qui turn Neoburgrj habitabar» potitur,Porro pater exhçredato filio, uniucrià fua tem# ploD, Virginis, at(^ [\ochotrophio légat,filium im« pietatispoftular,cgcnos hxrcdes teftamcnto inftituit,. quotidte millepauperespafcendoscurat, Annodomi? ni I.Ludouicus gibber redacbs ad obicquium piso rifç^ urbibus, patrem Neoburgq ultimo Aprili undc? dm fcptimanas obfidcqterciodeinceps mcnfeurbem uicxpugnat,patrcm capit,iàpientilsimos quofqi, quid de pâtre capto agat,confulir. Confilio habito patrem Uenerandunijamp;fgrandeuumicnem Alberto Branden? burgenfi uxoris luæ fratri,tradir,atcp Onoltzpachium abducipermirtit, Ipfefiliuspoftbiennium impietatis, nedicam parricidrj pçnas,fijprcmaMaicit2te expeeen? te, correptus uehcmentifsima febre, dédit, atqsfato coiîcedit feptimo Idus Aprilis anno Chrifti 144^*

ILLVSTRIVM GERMANlÄß Cuius effigiem in tempio D. Virginis IngoIftadipJ CapellamS. Barbaræ in fpeculanbus depicflam uides, atc^exftaturagibboia agnoicis, Pater â Brandenburg genfî nihilominus captiuusdetinet. Hainricus Lands'/ nutenfis poftea Ludouicum Barbatum num mum augt; reum milhbus duobus, atcß triginta emir,atcp ab Ab berto Brandenburgenfi f qui eum uendidic ) iuxta Angiloftadium apud pontem Sudinum

exhibitum, rccipit, Idibus Augufti anno do* mini i44^.captiuum^Landshutam,indeBurckhuß^ um deducit,ubi Ludouicus poft annum,minus duos’ decim diebus,cum Fridericus Cæfar, atcp Carolus fe* ptimus Galliæ rex legatos Landshutam, qui fenem des’ crepitumliberarent.miffint, nullis relicftis liberisani* mam in uinculis efflauit, tercio Cal, Aug,Anno Chtb fti i44gt;»Rotcnhaslachii in Norico ftpelitur, Fuithic Ludouicus literarum ftudiofus,amantiisimul(^, Ve? rum nimium peruicax,qui nec^ fijperiorem, necppa^* rem ferre potuit,alioqui Dei cultorobferuantiftimus, in pauperes pius,crga populäres Sc fubditos fumruæ ciuilitatis,atçp clementiæ Princeps.Superbe interim,5C auare multafecit,folitusfuitièièappellare Boiariæ ducem,Mortaniæ Comitem,amp; fratrêGer^s

manum reginæFranciæ. Quem titugt; ' Ium Angiloftadq fub porta Felds® kirchiana legere potesi

C nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicuntur^prirnum in Germania ui^

fi liint, circa an num domini i^o.Furacißimum genus hominum,colluuies, atc^ fêntina uariarum gentium. Literas exhibebant Sigifmundi Rom, Imp.amp;^aliquot Principu m, u t tranfi tus illis per utbes, ac prouincias in^ columis permitteretur, Cum rogarentur undeuenifgt; fcnt, aut quid negocq in Germania haberentCrefpon^ debant, (è ex Ægyptopatrh fuauenire,extorrefcpdo^ mo a' fuperis cogimaiorum deliifla, qui □♦Virginem Mariam,cum puero IE S V hoipicio excipere recufa^ rintjfeptem annorum exilio expiare. His nugisagricolis imponunt, Sé ubi illi foris laborant in agris,hq fpolqs inuigilantcafeliarum. Sunt homines nigredineinfor;: mes,excocti foie,furtis, rapinis,8d diuinadonibusim^ pune uiclum quæritant. Dignitatum ordines inter fe habent, Ducem, Sé Comités eligunt, nobiles faciunt, Veftes præftantes gerunt,uenaticos canes more noj^ bilitatis alunt.Equosfæpe mutant, Fceminæcumparÿi uulisiumento uehuntur,Homines funt ociofi, nullam agnofcuntpatriam,fures,nequam, omnium icelerum participes. Pheriq? inter illosCficutid fidedignisaudis= ui,8^ipfemcc expertus fum 3 exoppidisprofcripti,ne^ quicia infames, uirgis publice cæfi, Siauribustruncati,

ILLVSTRIVM GERMANIAE fcfe in hoc fodalicium dedunt, fcclera mcndaci'o cxcu// fant.Recipi'unrcnam pafsim uiros Sc fctminasuokn# tcsincun(fhsProLnnqs,qui feillorum mifccntcontu:’ bcmio, DuxiHorum primus in Germania nifus, fuie Zindelo^a quo, facile crediderim nomen Zigcnihagt; bent, inde Germani uocabulum grinationibus formarunr. Colluuies hominum mira? bills, nuf^ ferenda, ubiep cxpellenda. Experimentis cóftat omnes efl'e prodirores,atq? exploratorcs, Qiiod quidem multi Principes, in primis aurem Maximilian nusRom .Imp. Albert us eins nominisquartus,dux Boiorum cognomentoSapiens,edidfispublicis teftad func, illoscÿ fuis Prouineijs exegerunr» Verum funt quidam adco' fuperftitiofi homines,ut eos uiolari nefas purent,att^ cos graflari, furaTi,imponcre impunead# hue finunt..

Bernauerin Auguftani Tonforis filiam, iiueuc ali]üolunqbalnearum cuftodem, perdite amauir,adeo ut cam plane' loco iuftæ uxoris haberet,atq{ publice fo;gt; lennibus lacrisducere concupifcerct.IpfafereguIiBoios rum coniugem, reginamqr Boiariæ profiteretur.De^ nit^ uirginibus inftrudta, Gynecio,famuliciolt;çfoemin neo

heo prodire meditaretur.CumC^aiiquando in prælên^' tiaducis Alberti de laiidibus,8c form a,acpulchritudinc niulierum in aulicosfermo haberetur,Agnetem^fu;' am amafîam nemo nominarer.indioneferens Alberti 'ij

tus, aut inuidos, aut rormarum ignaros æftimatores, Ipedatores fuos purpuratos appellauit, propt créa «JuodamafiamfuampræterqfTent* Feruntfuifîè hanc Agnctem puellam elegantem,æ incomparabilisfor# ma?. Erneifus pater hlij propoficum ægre fcrebar, amp;ut matrimonium illud irritum faceret,ablèntc filio Strubingam uenit, omnefc^ fènatorfj ordinis, qui« cunqpaderant accerfit, quid bcicndHnifit,confulir,8d rogat^Deindc ex confilq decret o illam in uincula conqi cit, nimiumep proterue muliebri leuitato relponden^' te, fentcncia proeeram, dcarnffice in Danubio fùbîs mergi præeipit, quarto îdus Octobris anno Chrifti ’43^»Quæ cum ex ponte præcipitata eflèf,unius pedis nÔligati beneficiofupernatans aliquandiuad littuslè? miuiua ufcp peruenit, ibiqj cumauxilium fpecQantium rauco gemitu imploraret, carnifexeam denuo conn's fubmcrfam,fuffocauir» Quaeres Alberti animum gra« Ul ter percul it, aliquantulum fimultatis inter filium, êc patrem excitauit Pater ad placandos manes Agnetis atdiculam extra meenia Strubingæ extruit, perpétua ùmq? iaeerdotem addidit. Vbi cius ofïa conteguntur faxe,cuiannus,Sr'dics^quibuse' medio fublata cd, t^ci^ toelogiofati, inlculpti legunturgt; Indignum profetfto y ij facinus,

' ILLVSTRIVM GERMANIAE facinus,ob noxam C ut fcribit Æneas Syluius quot;) filq,pujgt; cllam quæ nihil peccafTet, neci dare, Verax igitur ille eft, qui potentiorum commoditatem iusededefiniuic. Et utErneftus tandem filio ægroto mcdicaretur,illi An«; nam BraunCchuicenfem uxorem dat, Atc^ utconfue« rudine,öd coniugio liberalideuinâius facile ex his malis, atc^ molefttjs, quas amor habet, cmergeret, nuptias continuo altero, att^ uicefimo,poft necem amicædic Monachij apparan' feftinat,amp;^ celebrari curat,

Circa concilium generaleConftantienlc,Luncburiï genfem ducatum poffedit Hainricus dux^Priujï ceps fuit iufticigtenax, Sc obferuantilsimusjqui.Seuere in latrones,predone3,ct latrocinantium improbitateffl animaduertif,adeo utetia de minimo delicto ftatueret exempla, Habebatille inarceZelle præfedum,uirum induftrium,amp; fibi gratum feruitorem, Cumautem quodam die Hainricus Luncburgumproficifciuellet, præfecîfus ille propcrater anteuertit Principem, ut uenj^ turo Principi necedaria pararet. Erat autem praefedus tenuiter ueftitus, amp;nbsp;flabat uentus Aquilonaris uehes mentilsime, Dum in innere elTetjUiditin uiapublica pallium agricolæ arantis^accipiens palliü, ut fêfc ab ingt; iuria

luria uenti defenderet, promktcbat fe redditurum,^ primumrediret, Agricola uero amifïïim pallium iam , putabat, cumabeiufmodi hominu genere haudfacile recuperatur id, quod femel atrigerint, pallium repeter bac.Pracfedusagricolam paruitaciens, cum pallio per? giqatcj^ Luneburgum petiu Paucis poft horis Hainri? cusdux fubfequens, inuenit hominem ftantem iuxta uiam,de fuo pallio querulantem^Cu Princeps cauftam damni,ac iniuriæ acceptæ quærcret, Quid eft,inquic Agricola, optime Princeps, qd* publicos predoncs,SC infidiatoresuiarumperfequerisCcumiplètuæarcisprg» feâusiam præteriens mihi pallium abftulit, pauperi, nudo, ut uidesalgcntifubbrunani. Duxtacicus fe? cum rem perpendit,amp; ut certior fa(ftus cft,remitafè habere,rebus (bis in urbeexpeditis,redi]nVbiautem ad locum ablatæ ueftis peruentum eftet,iußit adeftè præ? fcóium» Cur,inquit pauperi, amp;nbsp;reclamantipallium ab? ftulifti îT En ego hue ulcp tuo minifterio perfequor predones publicos, nbsp;nbsp;tu ipfus es,qui non minora,in

fubditos meos perpetrat.Multa uolentem in fui exeuß^ tionem dicere,dux equi præfedti capiftro detrarfto, alli? gatu in arborem lufpendiiubet iugulandum, Mirafe^' ueritas,amp; Zelus incredibilis in Principe Saxone» Vix E'}' dem haberet apudexteros hæc narratio, nifi ab authore fide digno annotata elTet diligenter,Hainricus non diu fuperuixiqrelidis filtjs Vuilhelmo,amp;: Hainricoinfata concefsit»

DE MARIA SIGISMVNDI Rom» Imp» prima coniugC; amp;nbsp;lt;ius fidc in m aritu m,

-* Sigifmundi regis Boiemiæ,amp; Vngariæ uxor pri# ma fuir» Erac Sigifmundus C qui amp;: Rom, Imperator cleélus eft anno domini i^ii») manlueti animiPrin? ceps, fed ad'fortifsiraa quæq^ pcragenda, promptifsii« mus,atcp ftrenuus» Regnum Vngariæ per Mariam coniugem adeptus eft,H£C autem magnitudinedotis, quam régi attulerat, fublata in fuperbiam,regem con^ temnere ccepitjamp; monctam aurcam de fuo nomine cudi fecir, cum bac infcriptione, MARIA R EX VNGARIÆ. Ob quod facflum, rex coniugem iierbis caftigauir. Ilia memorconditionis fuæ.àfacîo pofthacabitinuit. Eranttum in aula,quirégi maleuogt; iebant, Si. cum intelligerentReoinâ a Receob numif’ mailludincrepatam^putabât fibi iam fubuertendi Rc^’ Sisoccafionem dari.AcceduncadRcQinam.fcimusinj! quiunt regem maligno in te animo elfe, qucm tu in re^ gnumprouexiftijfi teuindicare uolueris, nos authores babebis» Stupuit foemina, icd prudenter dilsïmulans eorum explorât confilia, non oblita fidei coniugilis, ait, quis tandem modus ut regem amoucamusC Ad hæc illi,inueniemiiS; qui regem cubantcm tccumop» primant.

VIRORVM HISTORIAN « primanr* T um ilia, arbitrer hac no ere mccum cubitus rum. Fide à Regina accepta,proditorcs abeunt.Vbi aul tem Maria primum couenit Regem, inquir,remlafFero grandem, quætui capitis, nifi caues, habet pernicienn Hac node,quando mecum dormie.s,aderunf, quite occidant, Tu uero,anime mi,utfe prodant coniurati, fimulabis nodis te quictem mecum habiturum, atqj quando cubiculum intrabis,in angulo tc cotineas, lam nodis erat medium, coniurati irrumpunt,amp;adcubilc armati properant. Vbi reginam fblam inueniunr,hæc, inquit unus, proditrix confiliorum noftrorum,uolu^' itejineam gladioIeuire.Tum alius, noli,inquit innoxp 8niperdere,quinabeamus, Exeuntesfedomum recipi» nnt,Rex,qui omnia uiderat,ante luccm omnesappræ^ beiîfos,proditorum penaaffeciqôdintcrfîci mandauit*

ÊArbara HermanniComitis Cilisc filia Sigifhiuna do Imperatori nupfit» Infatiabilislibidinisfocmi? na, nihil de cafh'tate fentiens* Vitam omnem cenfuit inanera,quæ non libidine conteretur* Quod tarnen uiuente Imperatore latuit, fed eo mortuo erupiqipCa ctiâoftentanteflagicia fua.Viiienteadhuc Imperatore, in dote fua Boiemiæ, ôc Hungariæ régna numerabat, amp;:ob

ILLVSTR.IVM GERMANIAE amp;obid Vladislaum Poloniæ regem luuenemadmo^ dum, maritum, peculanter ambiebat, quem tanta re// gnoru m dote perfuaCu m in ipcrabar,ut cum anu matrü monium inirct, Id cum Imperator fennret,ad Znoy:? mam ciuitatem Morauiæprofedus eft,fècumcp coniu// gem duxit,ubi ei cufiodes,nequid3iud3ciusinceptirec, adhibui'f. Verum paucispoft diebusSigifmundus mo» ritur, anno Icilicct Chrifti i^j^.Cuius corpus Varadi^ num clatum, profcquentc, inter alios, funus Barbara uxore captiua,nequid eo temporis Ipacio,per earn nogt; uaretur.Barbarauiduafaâ:a,fibiomnia licerearbitraba? tur. Publice non femel dixit, nulla alia caufl'auitamfibi expetendam, niff ut uoluptati corporis fuiinlèruiret» Quare nihil omifit procacilsima mulicr,quo uolupta'/ tem fuam explere iè pofle intelligebat, nam animain cum corporeinterituram affirmabat» Sanólarum uirgt; ginum hift:orias,fabulas elle duflitabat» Ferunt etiam cum ancillas ruaspcdiïTequas orantes, ieiunantef^in^ crepafre,quodcorpusfruftra maccrarent,fïcT:um(^ ccli nu men placare uerbis crederent. Inflatuuiduitatisfuæ inGrecio Reginæ dotali oppido Boiemiæuixit,uitam perpetuo uoluptuoiam duxit» Vbi iacerdos religiofus illam adqt,admoncns,uc amorefuturæpatriæ, pudi? camageret uitam, atq? nunc maxime,cumuiduaeflèt, Quandoquidem Turtur amilTo compare folitari? am,amp; mceftam omnem uitam duccret.Reipondic Auj gufta illico,Si pater uencrandeexemplo meauiumad^

VIRORVM HISTORIAB. monerecupis,curnon mihi paflèrcsaiFerspot!us,quajî rumauium ofcLilaamp;amores nun^ceiTantillammioü ' tur uitam libennus fequerer,^Turturum,innuens illa? rumauiumrlibidinem indefeiTam» NarraturiocusSi^ gifmundilmperatons,nonadmodumurbanus,tamen rdatu haud ind^niis» Audiuic Auguftus quodam tempore aulicos iuosciarosrifusedcre,Conuerfus,tan^ - tirifuscauflamrogabat, Vnusautemaulicorum inui^ difsime Imperator Cinquit quot;) retulit quidam inter nos, expleri illarum mulierum libidinem non pofle, intra quas pilus unus Pantheræ adhefinèt, Vnderifus tan? tusortuseft.Tum Imperator arridensamp;:ipiè,profedo Cinquit^in Auguftam coniugem noftram exiftimo integram Pantheræpellem eiTedcmerlàm^Cum ergo Barbara omnes ferd dies fuos in luxu 8c libidine tranie? gidcf^atcp iam conienuiiTetjpefte correpta inGrecio moritur. Circa annum domini lij^p^Pragamcÿdela^' ta,amp;:ut in regio conditorio iepeliretur, Georgius Pog? giebratius iacerdotes Pragenies coegit. Fragilis eft fexus muliebris,fi ad naturam reipicias» Optimum ta? meneftjmuliebrcm fexum nonexcedereex?

tralimites conditionis,8d naturæfuæ» Sed in hac Barbara deiperantc coclumi una falus fuit,infc^

IOanncs Capiftranus natione Italus, profefsi'onc FrancifcanusMinorita,cuifumma erat dicendifacul^ tas^incrcdibilis mcmon'a, uitæcp fanóiitas rara, Legat us in Boicmiam â Calixto Pontifice nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;præfens

inlpicerer, an pada Condlq Bafilienfis a' faccrdotibus fertiarentur. Quod cum fcdulofaceret^in VngariaiTi tandem ucnit,circaannumdomini 14Ç7,Quo tempor rcMachometcs Turcarum Imperator cuminfeftains’ tcntocp cxercitu Vnganam ingrelTus eft. Ladislaus rex iuuenis admodum raptum ex fuis regnis militescongt; Icribens, Huniadem fuprcmumCapitaneum præfeci^ Gapiftranus cum numero militumcrucefignatorum Huniadifciungir. Belgradum deinde ambo præfidio firmant,ibicp fe muniunt. Macho metes tantulum op* piduÏum fe expugnare,6c capere non poflè uidcns,den*i tibus frendens, admoueri ænea Tormcnta mcrnibuS^ muros,turrcfcpfterni,diru'q;iubct. Deinde omniui, , amp;:totofuorum moleobfeifosaggrediimpellit,Ingens u:s oppugnationis Chriftianos urgebat, nam oppu^ gnatio illa per integrum diematcpnodem continuai batur^SediHam Chriftiani cum Hiiniade,amp; Capiftra^ no diicibus fuis forticerfuflinucrunt.Erat inter reliquos milesquidam Boiemus,cuidcbitusgloriæ titulus me^ -rito

VIRORVM HISTORIAE. p» jfito fuoreddendus eft, Hiccum uiderccTurcam cum figno,ucx.liocj^Turcico murum iam conlccndiflè,ac^ currit, complexufcp T urcam/ogat Capiftranum infes’ fius ftantem, Si C naquit ) fponte mea, cum caneiflo, mede muroprædpitaueropllicommorKurus,quid dc anima mea cenfes tuturumfillo reijaondeore, faiuam fine dubio fore.Deicdtfe protinus, èi. una iècum Tut:? cam ilium figniferum^morteqp hollis,8t fua,uitam foj? cijs incolumem reliquir. Nam Machometesdeurbe capienda defperans oblïdionem foluiq caftris ignem fubiedt^atcÿfugit» •

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4

ALbcttusRom.Rcxcius nominis fecundu?, quin# tus autem Auilriæ dux, mortuus anno domini 143p»propc Strigoniumin Hungaria rediensexTuó ,cicaexpeditione, L'lilabctham Sigifinundi Rom.Imp* filiam,uiduam granidam reliquit» Ipfaferensuteruni remtenuiu Poilea ueroChriftianno i-ijp.filium pcj» petit,qui poftea Ladislaus dicftuseft. Regina Elifabeÿ thainfantem quatuorâ partu menfium Albamdetui» lif,coronaq;dc more ornatum Vuilîègradum reduxit; Pau o inrcriciflo rempote Elifabetha apud aunnum incdlinorum gtauijamp;inio motbo correpta,terciadicé

ILLVSTRIVM GERMANIAE uita excefsit# Rebus uchem enter in VngariaafFlidi’s, Vngarianimum ad Ladislaum puerum appulerunf, quitum apud Fridehcum Ro* Imp^terdum educabai tur,Habito itac^confilio,Vngariuno coniènfu Ladifs? laum annoChnfti regem créant,tutoremc^^ini^ puberi dant loannem Hunyad Vaiuodam, ut is om«' nia moderarctLir,quouic^rexintegrgcflècaïtatis» Cutn autem iæpeâBoiemis,8Cab Vngaris Ladislaus petered tur,res tarnen ad duodecimum eiusætatis annum per'/ tradia eft,. At cum FridencusCæfarlmpenaliscorona: fuIcipiendægratia Italiam petcrc ftatuifteqrurfus Boielt; mi, Vngarijôd Auftriaci, Ladislaum regem fuum,amp; , diadema à Cæfare repolcunt, poftulata tarnen negara funt.Nam aflumptofecum Ladislao rege Italiam far ingrefllis eft, coronam à Nicolao quinto Pont» Max.Romæaccepit.RomadiicendensImperator,Lajî dislaus in itinere iæpe fugam,confilio pædagogi fretus, raolituseft,ledambo pofteacaptifunt, PorroLadif’ laus annum agensquartumdecimuanno Chrifti in Vngariam uenic» Quarto poftea annofuiregni,in Boiemam proFedlus eft,Pragæcp moratusaliquandiu.' Cum iam decimum odlauum annuattingere inchoa? bat, Vngaris, Boiemis, atcp Auftriacis placebat,utrex nxorem duceret.Mittuntur Legati in Gallias,ut Caro* lus gt;,Francorum rex filiam fuam Magdalenam Ladifis bo nuptum dareu Ft cum iam omniaadla,tranlàdlacÇ eftèntjfconfachrcgio comitatu in Boiemiam ducenda elTet,

cnet,miferabill's cafus cu m Rege accidit, Ladislauis rex decimo Calendas Decembris interpurpuratosccena# uit,ubi co mpofito,ac graui ferm one ufus eft»Finita cce^ na in cubiculum dudus rapulas, cuiufmodi cibisaui? dißimus erat oblatas com medit, at deinde priui^ ledlo decumberct, orationcm de more ad fuperos habuit* Qua finita, grauatum fe dixit, (lomachum uehe?; nicnterdolere. Sunt qui ulcere pcftifero percuflum in? guincdicunqplæriqjdatiucnenifuipicionem accu fa nr. Cum(^ ad horam dormiflet,uocato cubiculario circa horam duodecimam, grauiter ægrotare cçpiqeiq^ nuk/ la quics amplius dabatunNe tarnen fuis moleftus efièf, dolorem in diemtacituspertulit.Tum medici accerfiti, quibus nihil proficientibus, Georgius Poggiebratius, amp;ipfe uocatusadeft. Adqiiemrex, mihi moriendum eft,aic,regnûin tua manu eritgt; Duo cxtepeto,unum, ut Prouinciales iuft^ regas, alterum, ut qui mecum ex Auftria profedli funt,in patriam inuiolatosremittas: hocmihifupremum beneficium nedeneges.Tum ap? præhenfà manu Georgq, Aie, inquit, promitte,quod cupio,nam me moricertumeft, Nonpotuittenerelai chrymas Poggiebratius, deditcj^fidem futurum,quod reximperaflèt. Finito ßrmone,Chriftiano more,régi ßcramentaexhibita fùnu Vbianima ægra ampliusde? morarinonpotuiqfacram candelam petijtjeamqjma» nu præhendit,amp; intuens Saluatoris imaginem,oratio? nem Dominicam dicere orfiis eft,eamqj ad fînem per?

ÎLLVSTRTVM GERMANIAE duxi’t* Pronunci'anscp uldmis u er bis SED L l BE^ U A NOS A MA LO» mhil ampLus locutus, iiitæ lumê rdiquit anno ætacis duo deuigcfim o.Quot^ to tempore rcgnanè diccndus cft ƒ quiapofthumusît partu, Alberto path iucce(sir,annocplaluhs i^çg.apud Bafilicam Pragenfem ièpultus iacec,Ladislaus nobililî’ fl mus adolefcens,in ipfo ætatis flore, in ipib glon'æ cul;* mine,tot regnis, totgentibus imperans,tot opibusaß» fluens,inter tot auxiliantium manus,intra{cxamp;tnginta horas,poft^ægrotarcecrperat,ind;eS.Clementisex^ tincflus eft, intoxicatus,iCut Cufpinianus Icnbit) fed pelle mortuum fînxeruntlaudatifsimum Prindpem, ßdducem Auftriæjnun^fatislaudandum.HabuitLâi» dislauscum pâtre fortunæadmirandumfauorem,quo non diu tarnen uterrç ulùseft» Albertusenim duo re^ pnacxuxore Elifabetha fortirus eft,amp;: inlùper Cæfac Rom.eledus,lachrymans exclamafîè fertur, O mon^ ftrofa Fortuna, non diu duratura,unp anno tria régna conlcqui'Cld quod fadlum eft. Nam uixduosannos cum aliquot menfibus,regnauit.Ladislat fponfarpon^ foamilTojcgis Nauarri hlio pollea nupfit. Canitur apud nosadhuc hodie inmatura,amp;u;olenta morsLai dis!ai,in qua eantiuncula, author omnem culpam in

Rockcnzanum aliofçp quofdam confiliarios transfert, rem ipfamquocp multo ali^ ter, ipfe hiftohæ pefhii'

bent; defcribit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;

■gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Caput

Poft mortem AlbertiRom,Vngariæamp;Boiemiæ regis,inter præfîdesBoiemiæ manu,amp;bello præ// ftantilsimus loannes à Brandefio Gifcra cognomine fuit» Hic multapræclara pro Ladislao pueroadhuc,amp; regcVngariæ ek(fto,gcßit, Præpofituseratterritorio Biftricienfi,nonfolum ea,quæ nomine Ladislaidefên? denda acceperat confêruauit, fed plura etiam munici?

tenebat,aduerfari}s ui,amp; iure belli eripuit» Hunt;« ademc^ Vngarum caftrisbisexuit.Vngaros deniep ed redegir, ut cura Elifabctha Ladislai matre pacera facciJ rent, Ératiam Ladislaus Ex ætatisannorum,quando BoiemiadFridericum Rom. lmp. ter dura pro co, fuo rege,legatosmittebant, AderattuncGifcraViennarn exHungariaad Fridencura euocatus. Qui cura in aula Imperatoris eflet, forte'Fortuna Ladisbum regem, 8d puerumuidetjcumq? ut regem fuum reuerenter falu? tat.Deindc,more militari,fuauulnera,8d cicatrices,quas apud Vngaros rebelles,Rcgis gratia, accepinet,oftengt; tat,fubridcns,Ecquç fpes,inquir,premii bborum meo? rumapudtemiRcxuncpcritCEcquid ftipendiinomigt; ne militituo fidelialiquando rctribuesC T aeitus Ladîft laus

laus puer, difpenfàtorem Friderici Imp,prope aflan^ tem, adieus, ßcculum, unde ftipein mendicis depro;^ mebat,dc collo ei detrahic, inuentofcp in illo fextan^ tum modo iiummos,Gifcrç dono dac,inquiens,lènon plures in præfentia habere. His didis, ac dono, ^uis exiouo,Gircraexultans,quiafàtisfibiuidebatur,dediflc quod habuit,amp; plura dare uoluiiïc,fihabuinèr,acceî‘ pros nu mm os auro inclufir, aureacjp Zona é collo fui fpendir,utnotae(ret omnibus,tam prona,adhucpueri Regis, erga bene meritos referenda; gratiæ uoluntas» Redqtqj Gifcra Icetus in Vngariam,ad exequenda offî/ ciaÈbidemandata*

Vm Fridericus tercius Rom.fmp.Romæ eflèt,fe^ -/cumc^Ladislaum regem Boiemia’,amp;:ducem Auj^ ftriæadhucimberbem duxilîèt, Auftrales fualbreEkz^ ingero,fumptis armis,prefides,amp;prçfedos Prouiiiciæ ä Friderico ordinatos, ui pellunq ex^ipfîsgubernato^s res eligunt. Interea redierat iam Imperator ex kalia, Coniurati mißis Iegatis,aut Regem tradere,aut bellum cxpedare Friderico nunciant,aciubent. Poftulatisali:? quandiufufpenfisjillimoræimpatiefttesnouamCiui^ tatem expugna£uripetunt,Conmittituratroxpro por#

VIRORVM HISTORIAE; ' pj tisbcllum» Congloban hoftes,magisacm3gisinfifte« Tc.Vbi res gladio gen, amp;nbsp;co minus pugnari ceptum eft, Cæiàhanorum acies non tam uirtute,^mulntudinc hoftium fuperata, terga dcdit, atc^ in urbem trcpideiè recepit. Ibi unius militis Andreæ Baumkircheri uirtus, fortitudo urbem tutata cft» Hic enim ne uiAores cum uidlis in urbem uno agmine irrumperent,tam diu pro porta folus impccum tenuit, donee conuerfi fugi^ entes foci], globo fado, ex loco difficili hoftcrepuUô^ portam urbis clauderent. Hunc igitur meritoCocli# tem Germanumdixeris» Quern eriam Fridericus Im^ peratorpoftea ob uirtutisnomen,amp;resfortiter geftas, Baronem fecit,8dcreauit.Tanta uisfortune eft,ucfor? temtiirum quictum nun^patiarur,fed indies magis,ac magiseundem exercer, ut æternis laudibus atcp im* tnortalitatc dccoret, Sicutihuic Andreæ,militi triario contigiflècertó liquec,

NEceflarium malum uxores cfTe, omnes maritiexlt; perimurzquo fi carere poilèmus, fceliciisimi fii quidem eiTemus. Verum cum natura C ut Gellrj uerbis utamur) ita tradidit, ut nee cum illis fan's commode, neefîne illis ullo modouiuipofsiqfilutiperpetuæpo^ tius,^breui uoluptati confulcndum. Et alibi, uicium ( inquit 3 uxoris aut tollenduin,aut ferendu eft^ Quod

TLLVSTRIVM GERMA.NI.AB cum lïa fir, qui tollere non poteft^feratneceflumeft, Fcvlicilsinia profcCto res coniugium concors,8Cama# bile.Vbiucrodiièordia,rixæ, 8lt;^turix regnant,ibi nulla quies,nulla Ipcs, nulla prorfus falus.Omnia in pciusru« unt,SCpercunc.Fç!ixquicitointelligit,8ccauere celebs in tempore difcit.FuitapudSarmatas Molcouiæ faber quidam nationeGermanus,nomine lordanus.Homo diligens,Slt;^ fuæartisprofeflbr inter Barbaros induftri^ ’ us^undefàcilelaudem atqjfauorem populariumacqui# fiuitfQui cum in urbeMoicouia opificium fuum cxer^ cereq Ruthenam quandam uxoremduxit. Interhos coniugesab inicioadmodum beneconueniebat,mugt; tuo diligebant,amp; uterejj utriqj bene uolebat fem per, nihil difcordiaru rn,aut rixarum lincp fuir^ Mulicr ut ui^ die maritum uirûbonum/ranquillum,amp;: pacisaman^’ tem, ipfa oci] impacicns, animum mariti penitius exf plorarecupiens,ilium amicé occaiïone data,fie alloqiii^ tur. Cur me C inquit 3 coniunxcharii^ime non amas':* Reijaondet Faber. Ego uero te, ó coniunx,etiam atqj ctiam uchementer amo, Nondum refert ipß, figna amoris uideo,aut habeo. Quærebat igitur maritus, qualia figna uellet,aucquænam placerent. Cui uxor, nuntp,air,mcuerberafi:i. Mihi ßneuerbcra,rclpondet maritus,non uidentur figna amoris, fedpotiusdifeor? diarum, fimultatis,atq; odii. Sed tarnen,quoniamita uis,nechac parte tibideero.Dcinde orta inter coniuges contentione, maritus uxorcmcrudclifsimc uerberauit. Quo fadlo faffus eft lord^nus publice,longe maiore amore

. VIRORVM HISTORIAE. ^4 amorefeàfua uxorepofthacobietuatumfuinè. Cum autetn læpiuseam ucrbcrarcr,amonnodiumuerfus,' mulicrinnatamaliciaeftuans,adfuroreiTiquodammo# do maritumadegic, adeo utiralupramodumpcrcitus fabcr,uxohceruiccm tandem,amp;: crura prgccdcreqmor^ tuam£^,fuga fibi confulens,relinqucrer*

VEteres Germanijprscfertim Scythac,amp;: Dam', de moregcntiseduAis mucronibus, Cquos pro nu* niinecolcbant)framejfcßinterpofitisiuraucrunt.Scy^ ihçaliquando per folium regis,aut per ucncum,0C Ad^ nacem Iblenne iuramencum fecerunr. Compertum quoq? eft pct libertärem Germanorum ueteres iuraffe* Hoccertum eft Germanos fideiferuandc,8ciuramen# Ù ftudiofifsimosfu.fle,quifeme!fidem datam,nonfat cile fallebantjtanti denicp fidem faciebanr, ut humai nam focietatcm cum fide tolÜ crederent, nihikpantii quiusfideputarenr,amp;^quidemantccp Chrifti aliquam föentiam Iiabuerunr, 1 n ueceri tcftamento kgimusfii dem Nabuchodono'bro frangenres, immortalem Maieftatcm cceli per Hieremiam, Ezechielcm nates fuos,coarguineJ’eq5fpretam,teftaram.Qiiien{m iura? mentum contcmnit,tœdus fpernit, paiftum foluiqffi dem ftangit,ilium deipicir,perquem iurauitnllifacit ini a rj inriam

t ÏLLVSTRIVM GERMANIAE iuriam, cuius nominiadueriarius crcdidic» Viuo Cina quitquot;) dominuSjiaramcntu quod fpernir,fœdus,quod præuaricatus cft, ponam in caput cius» Nunquid|qui ïbluit pacflum,efFugiecCNon confiderandum cui,fed per quem iuraueris.Præ cæteris autem ex omni memo^ ria fandlißimum iufiurandum apud Romanos uifum fuitjUtiuransterram tenens, coclu Deofc^ conteftans, conceptis uerbis,amp;: caput fuum,ac ftirpem,amp;familie am,bona,Sd Fortunas deuoueret^Cuius iuramenri for^ mulamplacuichuicloco adderc, cuiufmodiuix alibi le^ gi,eius copia mihi IlluftrifsimusPrinceps OttoHain^ ricus,Palatinus Comes amp;c,Eleä:or,felicißima:recor^/ dationis, Neoburgi ad Danubium anno iççç^often^ dit.Græce erat fcriptum illud monuraentum antiqui# tatisamp; icripturægenere,amp; materia* QuodJoannes Si^ chardusLUdodorinCenobioLauriiTenfirepertuni, prgnominato IlluftriFPrincipi milèrat.Porró llIuftrifK Princeps,uti fuit omnis antiquitatis,prgcipue' eius,quae literis cotinetur, obieruantißimus, negocium DoÄifsä fim o uiro lacobo Mycillo dedit,ut quæ ibi græce dice# rcntur,latinoièrmoneexpb'caret» Erantplærac^uetu^ ftate aboÜta, ant corroß, à tineis atcp blattis pene' corgt; rupta,cæteracôfufè,amp;indifcriminatim pofita.Verum literarum duéfum 8c lineamenta fequutus Mycillus, eorum omnium,quæfcriptain mcmbraniseranr, ßn^ tcnciamlatinaorationeinterprætatuséft,ubicerte non folum fcripturæ ueteris, fed integritatis folidæueftigia quædam cernere licet» Sic autem Icßhabuitilla îurandi formula,

VIRORVH HISTORIAE. ÿç formula, quam Senatotes, amp;: Prouindarura pracfîdes iurarecxpreflcfolitifucre, 1VRO PER lOVEM OtlMPlVM, lOVEM eVRIALEM: VESTEM CVR[ALEM,1OVEM CON« IVGALEM. IVNONEM CONIVGAo LEM. MINERVAM COGNOMEN» TO PROVIDBNTIAM, VICTORI« AM, CONCORDIAM, IVS, FAS, BO» NAM FORTVNAM, CÆTEROSQVB DEOS, ET DEAS OMNES: Q,VOD VELIM CONSVLERE IVXTA LE« GE3ETDECRETA CIVITATIS PRO PRIA ATQVE RECEPTA: ET SE« CVNDVM STATVTA ROMANO» RVM, LEGESQ.VE EAS, IVXTA QVAS REMPVBLICAM ADMINI» STRAMVS IN CONMVNEM VTI» LITATEM PATR1Æ, QVOD IPSB POTERO, ET VT QVILIBET ALIVS CONSVLERET, QVI PATRIÆ O» PTIME CONSVLTVM VELLET,RO« MANVS SIVE GRÆCVS. ET QVOD neqve in graciam, neqve in ODIVM CVIVSQVAM, NEQVE B» TIAM ACCEPTIS DONIS IVDICA» BO, AVT SENTENTIAM FERA'M, Neqve hominis cavssa con» ILIVM DABO, NEQVB PATRI, AVT ‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;ii) PERSONÄ

ÎLLVSTRIVM GERMANIAE PERSONÆ PRIVATIM FAVEBO. SED CONMVNl VTILITATI PAgt;, TRIÆ SrVDEBO,AVGENS,ErPRO MOVENS HANC SEMPER QVOAD POTERO,ET VT DUS PARITER, ET BONIS VIRIS PROBABITVR, QVE HÆC IVRANTI MIHI BENE S1T,DEOS(IVE, AC DEMONES HA^ BEAM PROPITIOS, ET MIHI, ET A^ MICIS, ET GENERI, ET TOTI DO^-MVI, PEIERANS AVTEM NON IN# VENIAR,

1 MprcITonæ artiscîîuinum inucntum apudGerma# J nosprimum IoannesFaurtus,ciuisMogunnnusin# uenit,eicp ccrlitus reuelatum facile credidenm, bienma côpleuit,amp;: hbrosimprimerecccpit anno Chrifti Snnt qui loannem Gittenbcrgium equeftri digmrare , uiruin authorcm huiiis artis référant. Deindeqinj’K ucntisfacileeftaliqiùd niton's addere,Iêcunfuntplures uiri ingcnio, induftria, SC diligentia célébrés,icilicet lo# BnncsMentd, loannesPrus, Adolphus Rufchius,îuo‘ Schofer, Martinus Flachus, Vdalricus Han eogno^ mentoamp;c.Hicqd'abalijs latine Gailus dicebatur, def «pci Franci occidentales, fibi ÔC fuis popularibus hoc inuentum

VIRORVM HISTORIAE, 9^ inuentum afTcnpferunt.Nuncuno d/e ab uno homine tantum literarum impn’mitur,quanrum uixanno toto d pluribus Icribitur. Vnde Campanus Aprutinus Pont tifex eleganter fcripftt in laudem huius artis* Imprimitille die,quantum non foibi’tur anno*

' Scripfit ÔC Bcroaldus in laudem Germanorum de hoe inuento inter caetera hæc*

Quo nd utilius dédit uetuftas, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

Libros fcribere quæ doces premendo* Deindeannodomini ^^^»Conradus quidamdiiQus, itidem Germanus,hancartem Romam primo attulit, quam deinde Nicolaus Icnfon Gallicus primus maxi? méilluflrautr. In Italia Aldus, SixtusRufinger Argent tinus Ncapoli anno I4gt;i* libros,quomodo imprimi polsint,monn:rauic. Quodartificium prætereapaisim hoc tempore per torum feré orbem floret* Non eft prætereundus fummus mens amicus fœbcis memoriæ Alexander Vueiflènhorn, qui cxÄugufl:a,uocatusab Illuftriis. Rxlicißim æ memoriæ V uilhelmo duce Boio? rum amp;c,bucad nos Inool Radium commigrauiuomni genere characRerum inftrudlißimam fecum aduexit Îuppellcâîilem, plurima S'egregia opera bonoru Au?

thorum publicauit» Cuius filrj Alerander 8d Sa; muelhçredcspari induftria Patrem fcquuti, ' non uulgarem cum magna laude Aca?