mttttv Q2^Ïnp(óotM7iKgt; unie

p ^quot;^^Ÿ^ttçt^^^^iî^caitri^ ^f^Van ^ af^ai^tm 4 QC^^e u^f opnuta Qu^a iwc^tmi^ i^^^iUn i^tïmttjüramp;Mivf J^^ipi^nwM ^^qïi’^nilc

tle- ^‘MV^^'t(i?uet04atfalLA0;»£uap.^^ Mt^e Ÿ ^{f Pf^AfiPtu^uop ulbfiai cv tübY^^tupif^pßit 4 tufamp;fc^j^^ifta uic lt;^^aPT00^^feifHi^^dup0p^f

fh»^ fl»U«'plMM»*fe««fP ueflatadt^aw 0p ttivâ ^tSOtpeaUtt-^Ÿ^ci^basJpit^-^ bp

i^*“^ ‘ipt^ûZt^f’Ùepaîûri a^lPtT(‘'!tnt4‘t^aÏf 4lt;W^‘’^ alA AtfyBtC^M^^t^Hucnej^^^ *^^ fif cj/Ï^Vm^ mifditu^uquot; «^^^

plbtbt cofaun tMlè fMtitnSü'ti^tV

^gt;ntf i nut 4^1tt^^-^e~TS(lt0 aplbtéi l-ciuiuC^'^atbnëquot;- 4 euar^ifiu/^f'iSlt j^^ü'^Aati^tmej^aputteuttCiuóiH ' nrp4âi(C4»7^{^ (ü?^lt;rlt;^fts^^ ^Ib fi^tHitlii ^^^tit*^etMopn0um4 !. mPt aliOt^y^m ^ ‘^t^lit ituA^iïi f^el!u^U^ iiiu!Kipi»^u0(itf, T

^^^^‘f^iï^Mlitioi^^ü’Wut f-MrOrl ’ ^Vbj^P:^^pl^faiPr MCettcptlidi ^^Utm^nuwp d^^ib ^a»ef tutteatvi wtip. auraiai^ü^ae aat-fbuif j j^^fi

^lt;^^^if^f^lp(^gt;^^nt4-iif^Mbtnp. 1

tejißü^Jquot; ^ 9t^.lt;p4 M lt;i-tvW

^4 u4f P4 ^at^. ^fbmijf ^p^ f

3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CENT. IX.

His malis accedunt duo ilii hoftes amp;nbsp;An tichrifti,Mahomecus nimirum,amp; Pontifex Romanus ; quorum iUe foris Ecclefiam fal-fa do£lrina,calumniig,malcdiftis,igni amp;nbsp;fer rofæuifsimè impugnat, camqj crudelifsi^ medilacerat,amp; muleis inlocis uaftataeper ditrhic uetö, in templo Dei, hoc eft in ipfi J uifeeribus Ecclefiæ Chrifti fæuit, amp;nbsp;corru-pcelis fanædoârjnæ, cultu deorum alienor rum,laquei« confcicnnarum.doôrinis'dæ- ’° moniorum , omnem pietatem, amp;nbsp;ueru Dei cultum,fidem,inuocationem amp;confefsio-nem, ex ouicularum Chrifti pedoribus de-Icre amp;nbsp;extirpate conatur.Ac(quod fummo-pere dolédum eft ) incredibiii amp;nbsp;felicifsimo in fua impietate fucceftu uterque ututur. In quæ quidem mala, nullum pium pedus fine muftis lachrymis intueri poteft.

In hifee miferijs omnibus, nihilominus tarnenuera EcclefiaChriftumretinetfponîo fum, fautorem amp;nbsp;defenforem . Nam habet tarnen EcclefiaChrifti fuaquædam incre* menta.Aliæenimatquealiç genres fubinde ad fidem Chrifti,miniftcrio uerbi deducun tur.Nec patitur Chtiftus,ut Saraceni,Nor-inanni,Britones, Dani,Boiemi, Moraui, at lt;juceius generis aliæ ferocifsimæ genres, inuniucrfum deleant regnum Domini;red ipfe lehoua; ea ip'a occafione belli, dum Chriftianos capiunt,hoftes uicifsim uincu-its fpirirualibus alftgatos, iugofuo fubijeir. Apcrit eriam fubinde aliquibus oculos, mi* rabili clemencia ac potentia, ut Pontificia« illas corruptelas amp;nbsp;fraudes agnofcant,easq; deteftenrur publice. Nec eft dubium, quin pftirimi,quado ad tentationis ignem uene* runt,ftipulasillas humanaru tradirionum ab!ecerint:folumq;Chriftum,mediatorem fuum amp;nbsp;faluatorera,uera fide amplexi,in ui tarn æcernam cum eodem profedi fint. In* lignis certe reuelatio Pontificiæ abomina* tionis fuit, qabd Dominus papam lohan*-nem oflauum, meretricem imprægnatam, in publica pompa uoluitfœtum fuum edele . Hæc ut non temere accidcrunt:ita non eft dubiû quin mufti piß quibus Deus oculos ad uidendum aperuit, inde cœpcrinclo* annis uaticinium in Apocalypfi, de meretri ceBabylonica, beftiæinfidente,amp; cum régi ^^ bus ac principibus terras turpitudinem c-xerccnte,aliquanro acuratius expendere, Scluculentius incelligere,Vcrïim da his in fequentibus pluradi* cenda erunt.

CA P. 11 ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4

CAPVT IIgt;-

DE LOCO ETPROPAGA-tione Eccleßic.

Viffe Ecclefiam Chrifti, hoc eciam Seculo,perorbem ter* rarumdifperfam teftärurau tores. Nam Angeiomus in caput primû libri primi Re-

in aliquibuslocis reliqui manierunt: nimi-rum Hierofolymis.utpacet ex24.!ibro Pan li Diaconi.Nam rnii'ti ChriHiani in PalçlH-na amp;nbsp;Syria, à Saracenis afflidi funt, circitcr annum Domini 813,

Erin Bethlehem. Vnusenimexmona-chis qui ad Carolum, ab Hierofolymorum epifcopo ablegati funt, ex Bethlehem fuit. Regiriolib.z.

In Syria : Antiochiæ. Nam epifcopi eins Theophili, meminit Epitomemundi, fub CaroloMagno.Et Pauli Anthiocheni nomé exrat in Chtonico Martini. Et lobum Patriarcham Anthiochemim, Thorny cuidam feditiofo imperatoriam dignitatem fblen-nibus ceremonijs contuliUcjZonarasco-moj.prodidiu

In Lydia: Sardium enim archiepifeopi mentionem facit Zonaras tomo 3.

In Lycaonia: Lycaones enirn quidam à Nicephoro fubomantur, ad Bardanem in-terficiendum.Paulus Diaconus lib.24..

InPhrygia:nam Nicephorus'ad GaObn urbem Phrygiæ cum Arabibus figna con-ferc.Pjulus Diaconus iib.24.

Arnoni : patria enim fuir TheophiliIm-pcratoris,quam excindunc Saraceni. Zona rastomo tertio.

In AhatnamLudoincus Chriftianis in A-^ fiaconftitutis,fubfidium mi lit. Auentinus 4.Annalium.

InBithyniarnam inciultate Bithyniæ,in monafterio Heraclij, Bardanes capitur,ÓC attondeturin monachum. Paulus Diaconus lib.24.

In Galatia: Ancyram enim Ga!atiæ,The-bafan amp;nbsp;Andrafum,Nicephorus inllaurar, amp;nbsp;præfidia Chriftianorum in eas urbes col locat,contra Saracenoru incurhones. Paul. Diacon.lib.24.,

InCapadocia:nam Chriftiani in Cappadocia indigné tulerunc, quód Michael le^ giones indeeuocaret,£lt;felequaG nudos Sa racenistcucidandosproderet. Paulus Dia-con.lib,24..

Cæfareæ Cappadociæ epifeopus, Iohannes nomine, àBafilio Imperatore Romam miffus eft . Liber Pontihcalis in uita A-* driani tertij.

In Armenia:Leo enim partem quandam in Armenica prouincia adhuc tenuic,amp;’ co- 5° tra Saracenos defendit.Paul.Diacon. lib.24. return Rom.

In India: Ælfredus rex Anglorum, mul-tamuneraper Sigelium Schireburgenfem epifcopum, ad fanitum Thomam in in-diammifir.Vuilheimusz.capite iC.de Anglis.

do

DE ECCLESIIS PER AFRICAM.

IN Aegypto etiam reliquas fuilTe Eccle-has, colligitur axRabani epiftolaadRe-ginbaldum: ubiindicar,presbyteros irj Aegypto confignare,fi abfit epifeopus.

Alexandris: nam Achillei Alexandrini epifcopi mentio fit in Epitome mundi, fub Carolo.Et lofeph uicarius Alexandrinæ fe-dis,incereftnonç fefsioni,in oftauagenera-li fynodo Conftantinopoli.

In Africamam Ludouicus fecundus Chri ftianis in Africa amp;nbsp;Afia, opem eius implo-' rantibus, denariosde hngulisprædijsfuis exaftos mifit. Auentinus lib. 4. Annalium.

In Libya: nam in Ægypto amp;nbsp;Libya Chri-ftianos, circa annum leptimum Nicephori, Domini ueró Sop .à Saracenis contra fefe, inuicem tumultuantibus, malètradatos ef le,PauI.Diacon.)ib.z4.indicat.Ec Nicolaus pontifex feriphe epiftolam ad Epifcopos per Afiam amp;nbsp;Libyam,tomo 2.Concil.

DE ECCLESIIS IN INSVLlS. IN tmtri mediterraneo.

IN Cypro Ecclefiæ fuerunt, ufq;ad 4.30-' num Nicephori , qui fuit Domini Sod. quas Saracenidertruxerütjincolis alió tranf porcatis. Paul. Diac.lib. 24. Sed poft annos quatuor,Chriftiani quidam exPalæftinaamp; Syria.in Cypro refideriint.Iibro eodem.

Infulas Cycladas Saraceni populantur. Vilde colligitur, ifthic Chriftianos führe. Zonaras tomo j.

in Lesbo: nam ibi Irene imperatrixexu-Iat.Paul.Dican.lib.24..

In Lemno inlula, Saraceni Chriftianos trucidant, quodargumento eft,ifthicEccle ham fuiire.Zonar.u tomo 3,in Leone.

InRhodo, à Saracenis Ectlefia quidem eft fatis grauiter afftida, circa annum Domt ui 8o7.Sed tarnen non prorfus deleta. Paul. Diac,lib.24.Lithi,'E amp;nbsp;Myræ eedefiarum in Rhodo meminitSigebertusanno 807.

In Creta : nam Gortynæe[^ircopus,pro defenfione Chrifti martyrelfeduseft.Zona ras tomo tertio.

In Sardinia amp;nbsp;Corheamam Saraceni irrix ptionem in cos facientes, affligunt Chriftia nos, amp;nbsp;abduxerunt multos. Annonius lib. 4.cap,5)5).de Francis.

In Maiorica Irmingatius comesEmpori tanus infidias habet, quibuscapit Mauros, cum præda ex Corficain Hifpaniam con-tendcntes.Annoniuslib.4.cap.5ilt;?.

In PetontiafeuPatalaria infula:namibi Mauri monachos fpoliarunt(ut Leo in epi-ftolaad Carolum indicat) amp;nbsp;(exaginta captes,in Hifpaniasafportaruntjamp;uendide-runr. Annoniuslibro 4.capitcnonagefimo tertio,de Francis,

In Cc-

In Cephelenia amp;nbsp;Zazyntho , Saraceni Chriftianos aiHiguc iub Bafilii imperio.Zo-naras tomo 3.

Venetijs. Regino lib,2. amp;nbsp;Sabellicus lib. j).Ennead.8.

In Prote infula, Ecclefiaeft, amp;nbsp;monafte-rium:ubi Bardanes delitelcic, amp;nbsp;occidiiur. Paulus Diaconus lib,24.fubNicephoro.

Lipparam occupâtes Saraceni Bartholo-m^i olTadifpergüt, Anno Dni 851. Sigeberr. Ininfula Antigonijfeu in Panotmü Methodius deportacur.Zonaras tomo 3.

DE ECCLESIIS PER EVROPAM.

IN Macedonia: Theffaloniceniarchiepi-lcopi,quià communioneTarafij patriar--chærecelsit,métiofitapud Paul.Diac.lL24. des Imperatorum Chriftianorû luit, amp;nbsp;dolores fuos in Eeelefijs habuit: ut patetex Viris eorum.

Anciali:Beroe,Philippopoli,amp;Philippis, amp;ad Strymoné habitantes Chriftiani me-tu Bulgarorum fugiunt.Paul.Diac.24.rerû Rom.fubMichaele.

Her.tcleæ : epilcopi enim illius meminit Zonaras,tonio 3.fub Leonisimperio. InBülgaria.namrexBuIgariç,fubLudo- 3° uico,anno Domini Si/.Chriftianaip religio nem fufeepit.Sigebertus.

InSclauonia:rexenim Sclauorum,cum familiafuaMogunti baptizaturjuxta Martini Chronicon.EtNicephorus imperator, Chriftianos exules ex omnibus prouincijs, înSclauinias Ferriiufsic, eorumq;bonauen didit, S.anno.Paulus Diac.libro 24.Rerum Romanar.

amp; in libro Pontificalia

Apud Lucenfes præfuit Ecclcfiæ Ambro fius;amp;apud Volatenenles, Petrus; amp;nbsp;apud Pifanos, Iohannes: apud Prumenfes, Amadeus: amp;nbsp;apud Felulanos,Donatus.Lib.Pon tificalis.

Rauens: nam archiepiCcoparus eius me-minic Sigebertus, fub Carolo, anno Sto. Et clerus Rauennas ad Carolum Caiuum epi-

Foroiulij: ibienimfub Caroloarchiepi-fcopatus fuit.Sigebertus anno 810.

Mediolani;ut paretexSigeberto.

Vercellis Luituualdus epifcopum egir, Sigebertus.

In Longobardia amp;nbsp;Tufcia: ut patet ex lo co deMutationibus politicis.

Taurini: nam Claudius epifcopus fuit.

Theanç: Lupus enim amp;nbsp;Hilarius ep.ifco-piibifuerunt.Lco Hoftienhslib.i.cap,35.de Cafsinenfibus.

Cafsini;ut patet ex Chron.Cafsinenfi.

Gradéfis archiepifcopatus meminit Sige bertus 810.amp;annalesRhegij Francortunam Nordbertus ibicoilegic Eedefia anno814. utreferunt Annales Francorum.

Aquilei2;mcminit Sigebertusin Chron. Tridenrina ecciefia Hildefchaicuepifco pum habuit. Auentinus 4,Annalium.

Polanæ ecclcfiæ præfeçic Carolus Fortu-natmut collât ex epiftola Leonis ad Carol.

Hiftriæ:nam Hillricæ oræ antiftites A quileienfi eedefie fubiedos elfe,Sabellicus, Iib.p.Ennead.S.'ndicar.

In Gallijspalsim célébrés fuerunrEcele-

9 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E L 0 C o

Aureliæ: ifthicenim epifcopüegit Vual-tharius.Regino lib 2.amp; lonas, Aurel.

Senonenfis rarchiepifcopum habuit anno 8jo.Sigèbertus. Eberhatdi epifcopi eius meminitRegino lib.2.

Rhodani: Rumbertus enim epifcopus e-

Lugdunenfisprouincis epifcopi, ut Ifa,* acLingoncnfis, Liudo Auguftndunenfis, interlût fynodo in Aäiniaco, cû Hinemaro.

Vifontium fedes archiepifcopi fuit, anno 810. Sigebert. Et Hardouicus epifcopus eius interfuit fynodo in Aâiniacocelebratç Ebradunéfis archiepifcopatus meminic 20 Sigebertus, anno 810.

Andegauenfis epifcopus , Maurilianus fait, iuxea Sigebertum.Sc Reginonem lib.2. Burdegalæ archiepifcopus fedem habuit anno Sio.Sigebércus.

Catulonenfis epifcopus Vuilbercu8,in-tereftlynodo in Adiniaco.

Rotomagi archiepifcopus fub Carolo,an no8io.fuir.Sigebertus.

Cenomanenfis epifcopus Aldricus fuir.

Parifijs:nam ifthic Ecclefiam Gozzili-nus rexit. Regio, lib.2. Et Aeneas epifcopus dus, intereft fynodo in Aäiniaco, cû Hinc-maro.

Trecafenfis epifcopus Otulfus,in eadem fynodo fvit,ut pater ex Aâis.

Antifio dorenfismbi epifeopum egit Remigius.

Morinenfis ecclefiæ epifcopus fuit Adel-berrus , quilcripfit confefsionem fuam ad Hinemarum.

Tungrenfismam Franco Tungrenfis epi fcopus,intereft fynodo inAüiniaco,cum Hinc maro.

Tcruaci :nam ad clerum eius Ecclefiæ Hincmarus fcripfic.

Traieflinbi enim Odisbaldus amp;nbsp;Ratbol-dus epifcopi fuerunt. Regino lib.2. amp;nbsp;lyno* dus Colonienfis.

Dauentriæubienim Rabodus Danorum incurfionibuspulfus, federn conftituit. Me tropolis Cranzij lib.2.cap.jo.

Leodij:epifcopii enim ibi egit Vuachan-dus.Sigebercus 809. Prumienfis monafte-rij reftorfuir. Reginolib.z.

Apud Metenles Gauio fuit epifcopus.Si' gebertus. amp;nbsp;Drogo.cuius Platina meminic in Sergio 2. Ac fynodi in hoc loco célébrât^ ada damnauit Nicolaus Papa, in cpiftola ad epifcopos Italiæamp;Germaniæ, utindi-* catRodulphus ad Orgarium,

E C C L E S I AE.

Remoró Ecclefia archicpïfcopfi habet, anno 8io.Sigeberr.Et Hincmarus célébré iftam Ecclefiam reddidit, amp;nbsp;lynodus ibi ce* lebrata.

V’uei'meriæznamfynoduni ibi habitam effe, Hincmarus indicat in epiftob ad Lau--dunenles.

Turonéfis mentioné facit Sigebertus Sso.

us lib.4. cap.pp.

HodoBeluacenfem ecclefiamrexit. epi* ftola Hincmari ad Hadebertum.

Arabianenfis ecclefiæ lelie fuit epifeo-* pus, Henricus Erphordenfis, amp;nbsp;Chron, Hit faugienfe:quem Carolus Conftantinopo--lin mißt. Ânnonius lib.4. cap. 8p. de Gellis Francorum,

Neumanenfes epifeopum habueruntGi bertum, Platina in uita Ioannis p.

Cameraciamp;Lauduni,utconftat exepv-ftola Hincmari. Halitgarius Camcracenfis epifcopus, Conftantinopolin ablegatur.An nonius lib,4. cap.uj.

Lexouienfiü epifcopus fuit Freculphus: ut in uita eins dicemus.

eft.Sigebertus anno 8io. ßcHatto cpifcopü ibi egir. Regino lib.2.

Cullæ, Viriduni:nam epifcopi eorü funt in aâiniaca fynodo, apud Hinemarum. amp;nbsp;Dado Viridunenfis epifcopus, intereft Tri-burienfi fynodo.

Aquifgrani; concilium enim Carolus ea in loco habuilfe fcribiturapud Annonium lib,4.cap.97-lt;leFrancis.

Coloniæarchiepifcopatus fuit fub Caro lo, anno 8io,iuxta Sigebertumrqui amp;nbsp;Gun-tharij archiepifcopieius meminir.

Bafileærnam Haidonis Bafilienfis epi» fcopi Regino lib,2.mcntioncm facit: amp;nbsp;An* a 3 nales

nales Francorum.Fringus Bafilienfis epifco

Argéntinærnam Baldrammus Strasburgenfis epifcopus, interfuit eidem Iynodo, uepatetexaffis.

Curienfis ecciefiæ mentio fit in adis con lt;ilij Triburienfis: ubi epifeopû habet Theo dolphum.

Conftan tiæ:Salomon enim in ea ciuitate epifcopus fuit. Cranzius in Metropoli Iib.t. cap.38.ac interfuit fynodo Triburienfi, tomo 2.Conciliorum.

Moguntimt pater ex Sigeberto.Et Hat-tonis epikopi eius fit mentio in Chronic. 3Vlartini.amp; Otgarij amp;nbsp;Rabani, Mar.Scot.An no Domini 846.Ac fynodus ibi congcegata eft.Annonius Iib.4.cap.99.

Vuormaciæ:nam epikopu habuitBern-hardum Anno Domini Spo. Annales Francorum, amp;nbsp;Annonius lib.4.cap.py.

Spiral mifit enim epifcopüm fuum Lote-thancum,ad fynodumTributienfem: ut pa tetexadis tomo 2.Concil.

Auguftç Vindelicorum.nam Vuitgarij amp;nbsp;Adalbert!, epifcoporum eius loci,meminic Regino lib.2.Adalbercus Auguftéfis epifcopus,exrat interada fynodi Triburienfis, to nnoz.Concil.

In Norico:epifcopi enim per Noricum,ad loannem p.fcripferunt cpiftolam.

In Bauaria: nam epifcopi Bauariæ fcripfe Tunt epiftolam adloannemp.Pontificcm.

Reginoburgimam Adeluinusepifcopus huius loei, fub Ludouico Pio obijt: ac poft «um,Ambricus 8cTuto præfidesfuerunt. Auentinus lib.4. Tuto Ratisponenfisepifcopus eft in fynodo Tribunenfi.

AichoftadijrOdgeri epifcopi meminlt A-uentinus lib,4.Erchanbaldus Eiftettenfis ■epifcopus in fynodo Triburienfi fuit.

Bathauiæpontifex Vuigolcrus apudA-«cntinumlib.4.celebratur.amp;Richarius:cu ills quidam epifcopi nomen eft in epiftola Bauarorum amp;nbsp;Noricorum, ad loannem p.

Iuuauiç,feu Saiisburgi archiepifcopatus fuit fub Carolo, Anno 8to.Sigebcrtus.

Fruxinima Attonis epifcopi eius, Auentinus lib.4. Annalium meminit. Ac Vualdo torenitpatetexAâis tomo fecundoConci-liorum.

In Morauïa:Morauosenim Chriftianos fub Batauenfis epifcopi diœcefi fuiffe.Jte' ftantur epifcopi Bauariæad loânem ^.pon-tificem.Et Ratfredum Fauianenfem epilco-pum,Methodium Speculijulicnfem, Albi-numNitrauenfem j Annoné Vetuatenfem, epifcopos Auarum amp;Morauorum, Eugenius pontifex Vrolfo Lauriacenh fubeffe iubet,in epiftola ad eofdem.

In Franconia : Vuirziburgi. nam epifcopus eius Arno in bello perit, amp;nbsp;Rudoiphus nobilis amp;nbsp;fatuus ei fuccedit.Regino lib.2.

Fuldç:abbatem in eo loco egit Rabanus, Anno Domini 84Ö.iuxra Maiianum Scotfi.

Francofurtiad Mœnum.-ibi Ludoutcus moritur,Anno Domini SSó.Reginolib.z.

In Thuringia,Salfeldiæ.ubi Ludouicus, to Carolus Si Carolomannus, regnum pater-num parcitifunt,Anno Domini 87ó. Regino lib.2.

Mersburgi : nâ epifcopus eius Arnoidus aMorauis interfeftus eft , Anno Domini 8pp.Chronicon Saxoniæ.

Halberftadij: nam in hoc loco Haymo e-pifcopum egit, qui doftrinam cœlefté pro-pagauit docendojSi fandè uiuendo:Si non potando,fcortando,ac uenando, ut pofteri 2o fecerunt.Et Sigifmundus Haluaraftatenfis epifcopus intereft iynodo Triburienfi, tomo 2,Conciliorum.

Braunfchuuig»;namDanckuuortt dux Saxoniæ, templumifthic in honoré lacobi extruxit,Anno Dhi S6». Chronic.Saxoniæ.

Hildefiæ;Alfridus enimiftâ adminiftra-uit ecclefiam. Auent. lib. 4. Si Vuigbertus Hiltinesheimenfis epifcopus, intereft fyno do Triburienfi tomo 2.Concil.

In Vueftpha!ia:Moiiafterij epifcopus fuit Gerfridus, ut Cranzius in MetropoliIib,2» ca.zy.indicat. amp;nbsp;Vuulfelinus epifcopus e-iusjnterfuit fynodo Coloniéli:ucpatetcX Aftiï,tomo.2.Concil.

Hamdeufis ecciefiæ msntio fit in epifto laThiotonis,

Oinaburgéfcm ecclefiam Mengardus re-xit.Cranzius in Metropoli lib.i.cap. 24.. Et Egilmarus intereftlynodo Triburienfi to-mo z.Conciliorum.

Padelbornæ;nâBifo epifcopus eius fuit,quot; in fynodo Triburienfi. tórno fecundo Con ciliorum.

Myndç:Haduardo enim epifcopo EccIa fia illa eft ufa. Cranzius in Metropoli iib.t. cap.zj.Druogo Mimitenfis interfuitconci lijs Coloniç amp;nbsp;Triburi habitis.tomo z.Con ciliorum.

Andulfus abbas, Verdincnfis.intereft fynodo Colonienfi. Afta tomo fecundo Conci-liorum.

In Brabantia:Antorpij enim aNoitmaiv nis pii affiiâi funt,Sigsbertus,

In Flandriamam loannes nonusinfyno do apud Trecas,Fladris primum ex nemo.* rofis locis ad meliorem culcum progreisis, epifcopüm dedit.Platinain uitaloann.p.

In Frifia^remis, Adalgarius Brumenfis cpifo-

epifcopus nomenhabetinter parresfynodi TribunenfiSjfub Arnoldo.

Norduidæ : Cranzius iibro 2.capite lo.in Metropoli.

In Hollandia.nam Nortmanni Dorftadlj quinque amp;nbsp;quinquaginta Ecclcfias paro-chialesdeftruxetuntjfubLudouico z.Chro nic.Hirfaugienfe.

In Holfaria.'Hamburgi.Hetidagus enim primusifthic epifcopus,iuxta Heimoldu,to aCaroloconfticutus eft,capite3.qucm Anf garius fecutus, amp;nbsp;ex ea EcCiefia, m omnes Sclauorumßc Danorum regiones propaga turn eftuerbum.Htlmoldus cap.4,.

Obottitos ctiarn Chriftianos fuiffe, colli giturexeo , quód Caroli Magni focij fue-runt: amp;c Saxonibus translatis in Franciam, pagos eorum occuparunt, Anno Domini 8o3.Sigcbercus.

In Dania:nam in earn regionem Chrifti fides hoc tépore ptopagati cœpit: ut poftea dicemus.

Slefuuici Si Riplt;{, Anfgarius ecclcfias æ-dificanic.

In Suecia:HerbertusLincopcnfis à Caro lo ad Biornum regem Sueonum amp;nbsp;Gotho-turn miflus, primus in Oftrogothiaepilco-pus conftitutus eft.Gochuslibro decimo-lcpcimo,cap.t.

DEECCLESHSPERO-ccaiwm.

ÏN Britannia eelebrantur multaoppida 8cloca,in quibus Ecclefiahabuit luaho* Jpitia.NainSchireburncnfis epifcopusSi-geleótinus fuit,Erphocdiéfis , amp;nbsp;Aieftanus: utVuilhelmus lib. i.cap.2.de Anglisreferc. , Cantua, Vuilhelmus lib.2.ca.t.de Anglis.

V uynconiæ epifcopû egit Suitinus.ldem lib.2,cap.2.

ut patetexAnnalibus Rafforum.Reuerfain Bulgarian!, fratri commendat religioncm Chrifti, amp;nbsp;crebró deea cum illo fermoneni cSfert.Sed illepattias fuperftitiones défendit, acin pi,8 perfeuerar.Aliquato autpóft, cum tempus diuinæ gratig illuxiffet,Domi nus pefte amp;nbsp;fame eum cum gente fua a fill-git lftis malis quærunturremedia,fednui-1a inueniri polïunr. Rex, qui Chtiftuanrea fpteuerat,in anguftia conftitutus, ab eo pe-tijt auetfionem calaraitatum. Quod ubi fcn fit fieri,diuinam Chrifti uirtutem agnofcit: amp;nbsp;è Conftantinopoli epifccpum accerfit: à quo de religionc Chrifti erudiiur,8c bapti zatur.Rein uulgus fparfa ,facerdotes amp;nbsp;ma giftri ethnicæ fuperftitionis, facinusindi-gnum clamitant: maiorum ftatutaaboleri, amp;nbsp;rebus nouis ftuderi: fedïtionemque con-citant aduerfus regem . Sedis auxilio Dei* cæfus,uiôoriam reportât: amp;nbsp;fuis omnibus perfuadet, ut in fidcniChriniconfcntianr. Zonaras tomo 3.

Rhofsi etiam Chriftianî Hunt, fub impc-rio Bafilij Macedonis, circa annum Domini 875.Beno ab Imperatore afflifti, pace pe-tunt.quam cum illisdaret,poftulauit utdo fttinam ChriRi ampleclerentur.Qiiod cum promififlent,epiicopv.m ad cos mifit.Is pri^ mùm docet ecs de Chrifto,eiusque miracu lis,quibus doftrinam Euangelij confirma^ tam aiebat: achortabatur eosad fidemme-rum illi ad miracuia potins,quam addoftri nam attentijnegantie poffe nouum dogma, arnplefti, nifi Chriftus ctiarn hbi fignum o deret.Epifcopusiubet eos fignum poftula--re,quod uelinr.petunt illi,utlibrum in quo doârina fcripta effet, in ignem conijciat,ac

Rogus ergo accenditur,epifcopuslibrum inignem ponit,inquiens;Glorificanomen tuum Chrifte Deus. Flamma codici partit, extrahitur illæfus. obftupefcunïBatbari,8t:' uerbo fidem adhibent,ac baptifmo initian* tur.Zonaras torrioj.

Capanus feu Caganus, Hunnoru amp;nbsp;Aua rum rex,imparem fe Boiorum copijs agno-fcens,dcditioné cum fuis facit:amp; facro ion

reacenfemillis commendat archiepifcopü; acpræcipit,ut eipareanc;amp;in ijs locisubi olimEccleüæamp;Epifcopi in illorum regio-ne fuiffe cognofcantur,denuo conftituâtur.

Ad Sdauos amp;nbsp;Polonos Cyrillus amp;nbsp;Me--thodius propagant dodrina Chrifti, amp;nbsp;uer-nacula lingua lacra indituut, anno Do mini 86t.Funccius.Aeneas Syluius libjt.ca.ij.fub Amolphi impcrio id faâum eße indicar.

SclauiBoiemi appellati,a Carolo iunio-re,ah anno Domini Soy.bello fradi, amp;nbsp;Fran cis fubieäi, cœperunc paulatim ad fidem Chrifti alTuefieri.ac Ludouicus rex Germa nis,quatuordecimduces Boiemorumcu-rauitbaptizari:acBathuricum Reginobur* gen fern epifeopum, iufsit plantandis Eccle lijs in ea gente operam nauare, anno Domi 2» ni 84,lt;Ï.Sigebertus.Auentinuslib.4.. Marti-nusin Chronico,hæc fub Ludouico Pio, circa annum Domini 8id.ponit.

Zuentibaldus dux, Morauis uiöii, Vut» thungum epifeopum dedit, qui earn gen-tem ad fidem Chrifti conuerteret. Thcodo-marus epifcopus luuauienfts ad loannem

cauit Eccieftam. Cum autem Biornusui 5° deret opus efte piuribus doâ:otibus,ad pro-pagationem uerbi in fuo regno, legatos ad Carolum remittit, amp;nbsp;rogat ut fibi plures do Aos uiros concédât. Erat interia Carolus defundus. quareadLudouicum legati di-uerterunt, amp;nbsp;nihil minus quàm fperabanc impetrarûr. Mifitenim cum cis Anfgarium Copbeienfem monachu, Anno Domini 8id. Lupoldus de zelo Chriftianæ religionis. Collcgitautem Ecclefia Anfgarius,in Byr-ca metropoli Suedie: fed no diu ifthic mora

deGothorumamp;Sueonum conuerfionecu patribus confilia captauit, loanes Magnus Gothics hiftoriæ lib.ty. cap.j, Ac poftea Anf garium epifeopum Hamburgenfem confti tuit: eiq; præcipit,utad uicinos Danos amp;nbsp;Suceos Chrifti religionem propager. Ab co ergo tempore maximis dodorum iabori-bus defudatum eft, de conuerfione iftarum gentium : fed ob inueteratam idoiolatriæ confuetudinem,amp;bellorfi motus, res fuc-cefsittardius. Helmold. cap.4.Poteftcafub Ludouico fecundo, cum Anfgarius in Dania fundamentu quoddam ieciffet ad plan-tationcm,literis amp;nbsp;legans Erici régis Dano rum, ad Olaum nauibus in Sueciam tendit: amp;inByrcaciuitate,ubi prius difteminauc-r3tuetbum,à pijsexcipitur, amp;Olaum con-cendi Euangeiium eos qui cupiât audite amp;nbsp;fufeipere: eaq; occalione piurimos ad agni-* tionem Chrilti adducit: Ècclefijs epifcopos ßantiamin fidecohortatu«, redit ad Eccle-fiamfuam Hamburgum. AÏ) co tempore,fe men uerbi Dei iadum apud Sucones, uber* timfruâus proferre cœpit. Helmoldu* ca-nico, cap.y.

Ad Danos ueró Dominus nofter lefus Chriftus hoc modo regnum fuum proro-gauit. Concitât reges Danorû cótra Francos .à quibus dum cæduntur amp;nbsp;fuperan-tur, fubinde per epifcopos amp;nbsp;conftanted dodores aliquos ad fidem conuertir. Sic fub Carolo Magno Bilibaldus, quofdaDa-nos Chriftolucratus eft:utHonorius annotât, Deinde inter Danos excitât inteftinum bellum, quo,Harioldus feu Eueldus regno exuitur. Ea calamitate motus, ad Lu doué cum imperatorem confugit, anno Domi* ni 815. Annales Francorum, amp;nbsp;Sigebertus. Peterfiusannû Domini 820habet.Apud eu de religione Chrifti inftitutus, remittitur in Daniameum Anfgario. Sed neg; rex,ne-que Anfgarius à Danis turn receptua eft, Quare Harioldus feu Sebaldus, ad Ludoui-cum reuerfus, cum uxore amp;nbsp;filijs fuis bapti zatur Mogunti, à Rabano: amp;nbsp;parte quadant de Dania à Francis occupata,amp; de Ftifia,do natur. Anno Domini 825. Sigebertus, Sco-tus,Crazius,Ganguinus,Martinus in Chro nico, Annoniuslib.4. cap .113. Anfgarius c-tiam Hamburg! epifcopus conftitutu8,fe-dulö cum fuis laborac de Danorum conueC fione:ac ad earn rem homines idoneosin

fcholis præparat. TandéfubLudouico fe-cundo,adEricum regemDanorum miflus, cum de alijs quæ erant apud cum expedien da, tradatum effet,petit sb co ut fibi liccaC

potratediftunijNe quis uolcntes baptizari, amp;: fidé Chriiti ampledi, impediat.Hoc pn-mlegio frecus, in Slel'euuickamp; Ripæ^ccie-fias crigir,amp; facerdotes ac dodores ad mef-fem faciédam immittic. Helinoldus cap. 5. de Sclauis;Saxo de Danis,amp; Crazius in Me iropolilib.t, cap.4t.Ioannes Gochuslib.17. cap. i.Pecerfius in Chronico Flollatorum, Cranzius in Metropoli ii.i.ca.jó.Ibbo eciam Pvcmorum epilcopus, Danis per unam æfia to temconcionacus dicienr, cumimperatoris Ludouici Sc pontificis conlenlunn Annali-bus Francorum. Sed tamé Cranzius in Metropoli lib.i.ca.^o.ea de re dubitare uidetur.

DE AMPLIATIONIBVS.

In Saxonia finico hello, pafsim Ecclefi.ie à Carolo Magno inf(itutæ,incrementa fece runt,Domino inbindead numerii hdclium pluresadiugéte.ac palsim epifcopatu» plu* no Soj.fundauit; Chronieon Saxoniæ.Eo-dem anno Bafiieæ amp;nbsp;Vuormaciæ epdeopa tusuolunteflea Carolo conftitucos. Regi-noburgiSc AuguHæ tcmpla extrui cœpe-rfitanno Domini 807. Chronicon Saxoni^.

DE CONVERSIONIBVS.

Bafilins imperator ConlUtinopolis mill tos ludæosiargitionibus amp;nbsp;promifsionib, adfidem Chrlltiadduxic.Zonaras tomoj. HundensNortmannorii rex, Chriiti fidem amplexus,baptizatns ed,amp; à Carolo de ba-ptilmo luiceptus, AnnoDomini Spd.Sige-bertus. •

Slaomirrcx Abodritorum,cum ab exilio reduäus efier, amp;nbsp;grauiterdecamberct j ba-ptizatus elFAnnonius libro 4-.cap.t08.

Godehidus rex Nortmannorum, amp;nbsp;rex DanorumSigfridus, cam numcrolo exerci tuinGalli-isprogrefsijaCarolo Utobfideo tur. Cum aucem in anguftias fele redados cognofcerenc,tcedus enm Carolo incunt, fi demq;Chrilh fufeipiunuSi baptizati,Gisla Lotharij filiamuxorem ducit Godefridus, eiqucFnlia prouinciarelttruitur,AnnoDo-miiü 8§4..iuxtaSigebertum5amp;llt;eginonenï libro i.Lupoldus Bebenbiirgenfjs.

Froto Danotum rex ia Britanniam ïrru-it,recuperaturus luorum inaiorum ditio-ftianis,quos fubcgit.amp;ipfe ChriRum agao leereditceret, Öchgillo gratiæ obGgnacus, brorum.Vincentius libro nigefimo quarto, capice quadragefimo.ex Helinando,lub Lu douico fecundo, Vuilhelmus libro z.capirc t4.de Anglis.

Soltuucliæ Carolum idololatriadedru-xifie,amp; ad fidem Chrifti incolas eins perdu xiffe,circicer annum Domini 807. Chroni— con Saxoniæ annotât. Eodem anno Vualc-fiadéfes amp;nbsp;CrunéfesA Caiolo uidi, amp;nbsp;Chri Hianifadifunt.

DE INSTAVRATIONE.

In Hifpania Nanarriamp; Pompilonenfes, qui fuperioribus annisad Saracenosdefo-cerant,in fidem recepri funt. Reginolibro fecundo,Anno Domini 806. Annonius lib. 4. cap. 92. de Francis.Et Carolum e^ercitu anciUarnm Galiicenhum, regem ad deditio nem , amp;nbsp;fidei Chrili^i lufceptioncmcompu-dius plantallent Ecclefias,linguaque po-pularilacra peragi in cœtu itiftituillerit; Ni eolaus pontifex conatus cftinteralioscha-raderes, etiam ilium, de ufu Latini lermo nis in facramentorum adminiftrarione, in

gua confireatur ei ; ponrifiesm refucarunr. Sed ille nihiiominus firnuianit, quadam difpenfatione amp;nbsp;fsn^miiy fe Sclanis largiti potertatem , in Ina lingua faciendi (acra. Chronicon Polonise libro primo capite de-cimotertio:Bergomenfis libro tt. Etiamin Bauariam Methodium uenifie, amp;nbsp;cœpifla

amp; oftoginta in ufu fuerat, expurgate ; fed à Pontificijsfacrificijs,regum brachio expul-furnelfe,Aueutinuslib.^. pag. 4.34..narrac.

Ecciefias Danicas ab Anfgario plantatas, reformari petijtFrotoà Pontifice Agapito: ab!que dubio àpontificijs laruis perftiafus, quietiam in illasEcciefias affeftabancdominium, amp;nbsp;fuæauariciæ fruaum exquire-bant.Cranzius in Dania libro 4.cap.t5.

Morauorum Ecciefias, quæ fub Bacauilt; enfis epifcopi dicecefi, poft fidei fufeeptio' nem fueranejoannes nonus pontifex circa annum Domini 880.poft tres epifcoposjo-annem, Benedidum,amp; Danielcm itarefor-mauic, ut unum epifcopatum Batauieniem in quinque diuiderent,contra Canones ; ut querutur epifcopiBauarici,in epiftolafua adioannem nonum.

CAPVT 111»-

Auares ctiam,amp; HunnijContra Francos arma ferentes , multispijs fiierunt exitia-^ les : fed reprefsi amp;nbsp;illi funt,anno Domini 807.

Sclaui amp;nbsp;Bohemi, ob odium Chriftianæ religionis Auares infeftant; fed illi, Caroli affenfu,locum habirarionis mutât, amp;nbsp;inter Sabariam èc Caruntum confident. Poftea Carolus Bohemos amp;Sclauos earn ipfam ob *° caufam aggreditur, uiiftosq; fibi fubijcit,an no Domini 8oó.

Saraceni Sardiniam aggrefsi,Cliriftianos affligutmerum armis Pipini propulfantur, anno Domini 807 .Pofteauetö in Siciliam irrumpentes, Lampadufam fpoliarunt, ac Græcorum clalTem exploracu miftamcom prehenderunt, omnesq; nautas interfecc' runt.Porró quadragintanauib.in infulam Perótiam amp;nbsp;Èfchlam irruentes,monachos 2g amp;nbsp;alios afflixerut : ut narrat Leo in epiftola ad Carolum. Mauros de Patalaria infula fe-

DE PERSECVTIONB ET TRAN-quiltitatc Ecclepie.

DE PERSECVTIONE SV£ Carolo Mdgfio.

AROLVS Magnus,impera-tor Romanus à pStifice Leo-riuB^ ne defignatus, anno Domini

amp;pius imperator:acde plerifq^capitibus dotlrinæ reftius fen()t,quàm multi alij.-ima ginum certè adorationem,C3nquam tetram idololatriam improbauit. ut pater exlibris eins, contra fynodum Nicenamfecundam fcriptis amp;nbsp;euulgati*. Nutriciü amp;nbsp;patronum eedefiarumin Occidente fiogularem egit; amp;nbsp;quantum in ipfo fuit, gentium furores pafsim cobercuifatque ad propagationem uerbi,epifcopatus amp;nbsp;cœnobia (quæ Icholæ cinenfem inftituic.Multis ergo in locis,fub ipfiusimperio,Ecclefia pacemhabuit: fed tarnen non ubiqj. Nam Gotricus, feu Gode fridus Danorum rex, acerrimns Chriftianæ fidei perfequutor,conatus eft omnibus ui* tibusfins,Saxoncs qui fidemChrifti rece-peranc.aftutia, minis amp;nbsp;crudelitate fua ite-ruminde abfterrere : acfubinde potentio-uit,ad affligendum eos qui plantabant Ec* défias, amp;nbsp;ad opprimendum Magiftratusà Carolo couftitutos.Sed uirture amp;nbsp;bonitate Dei , tyrannusiftefaétus , pacem tandem cum Carolo fecit,anno Domini Su.Vefper-genfis.Sigebertus annum Domini 804 ha-bet,iteni ioannes Goccus libro 17. cap. t. Et Siluius epifeopus, in Galiijsa Vuinigardo procurarore fifei incerficitur, anno Domini 8oi.Sigebercus. xaginta monachos abduxilfe,amp;inHifpa*' nijs uendidilfe, Annonius libro 4.ca. p^.in* dicar.Pauio póft in Corficam illapfi, ciuita-tem quandam expugn3nt;amp; præterepifeo pum,amp; paucos lenes,atque infirmos, in ea nihilrelinquunt. Annonius libro 4. capi-te P5'. )

Hiliones feu Liuones trans Albim , amp;nbsp;Hunni, ac Sclauiin Pannonijs, amp;nbsp;quidam Britones, gentili fuperftitioni adhucaddi-di, res nouas moliunturin fidelium perni* ciem;fed Carolus copijs in iftas partes mif* fis,pacem refticuit, anno Domini 8to.Anno nius libro 4.capitc 97.

Inimperio Orientis , Saraceni cum tre-

Myramque capiunt,acNico!3i ecclefiam SC arcam conteicre conantur. Paulus libro 24. anno Domini So/.Sigebercus.Inteftinuni bellum inter duos fratres, ducis Saraceno-

Chriftianis multas clades attulit, anno/. Nicephori. Paulus libro 24. Conftantino-polieodem annoinpiosamp; innocentes ui* ros fæuirum eft. nam Theodorus Egume-nus,amp;Iofephfratcreius,Plato quoq;curn monachisfuis , reeufauerant enm Tarafio pacriarcha communicate,eo quad confen* fiftetin Conftantini fcelus, quirepudiata ^0 uxore,Theodora quandam duxerar.eamq;

auguftam

auguftatn more folenni crcauerat.Re ad Ni ceplioriimdelata,Tarafij', quem ad omnia prompcum habebat, defenfionem fufcipit: amp;collcüo coetu cpilcoporum,illos indifta caufa damnari cuiatjac monaftcrijs atqj ur-bc cxpellir. Poflca quoq; Chriftianis cxuli-bu8,quiSaraccnorü manu» cfFugerant,cala mitate» auxiqdum cos bonis fuis exutos,in Sclauiniasfcrriiufsic.Suos etiamÏhbdicos miri» artibus argento emunxir.lib.eodem.

Nicephoro amp;nbsp;Stauratio filio cius extin--ôiSjEcclefiæamp;refp.inThraciaôeCôüanti-nopoli cœperunt mcüufculèhabere. Nam Michael Imperator paci Ifuduit: amp;nbsp;Theodo rum,Platoné ac lofephü cum patriarcha re-conciliauit: conttaq; Manichæos, Attinga-nos in Phrygia amp;Lycaonia multos inficien

triarcha etiam fynodicas literas ad Leonem Romanura pontificem dedit.id quod antea Nicephorus inccrdixeiat. Sed non fuit din-tuma hæc tranquillicas. Bulgari enim De-

DE PERSECVTIONE ET TRÄN-

. qudlitutclubLudouicoPio.

A Nnis illis uigintifex, quibiis Imperio Jy^in Occidéte prçfuicLudouicusPiu8, hcclelîæ quidem ipfoufæ funt patronoSc defenfore: fed tarnen non ceftauit fatanas per Saracenos,Danos, Normannos Sc Bul-garos,partimMahometicç,partim gantL lium fuperftitioni deditos, amp;nbsp;perhypocri-tas acinquietos homine», imö etia per An-tichrifti Romani mancipia,pafsim uera Ec-defiç membra diuexare, Sc ueluti aurum in igni probate : ut infra in capite deMotibu# politicis dicendumerit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Initio imperij, Leo errore de imaginum cultu fafcinatus,in diflentientés aufterior erat: ac Iconolatræ eaoccafióne aduerfa-tiosfuos premebant-. SedLeoamonacho quodam Sc Theodoto Melilfeno, uerita-20 rem edoSus exEiaia (Cui afsimilaftis Dominum ? num imaginem cius facit faber? autautifex hmilitudinem eiusparauit?) a-gnouit,illam idololattiam uerè elTe caulam communium calamiratü,amp; imagines abo— leri ediöo iufsic, Hæc tes pijs hakyonia quædam parauit. Sedimprobitasiconola-trarum contra Imperatorem fefe adeo exe-rui t, utcoaftus fit Nicephoiu patriarcham, quf concionibus Sc fcriptis adorationeni ^oimäginum contra uerbumDei propugna-bat,in exilium mittere,ad feditionem auer-tendam quod Zonaras tomo tertio uehe-menter tepfehc.ndit ; licet alias Leonem, propter dfiigentiam in adminiftranddim-perio, amp;nbsp;iuluciamin coercendiskeletatis, egregiè commender.

Succefsit^utem Theodorus, qui ueram doftrinamdeimaginibusprofelfus eft: lub quo pij nonnuUi rcfpirannit,acmitigauic 40 Deus communes miferiaj;fuitque à Bulga-risSc Saracenismediocris tranquiilitas. Id uerö fatan morefuo moleftè culit ; ideoque Michaelem Balbum, aliost^; proceres eius, 3 partim regnandi cupiditate,partim præpo-ftero zelo,quo imaginum adorationem rus bantur, extimulac Sc inflammat,ut per in-fidias bonum Imperatorem, in facrario di-uinacarmina cancantem,adoriantur;m3ni-busque Sccapiteamputatis,rcliquum ca--yod3uérin circumequeftréignominiofè rra-hant filiosque ejus caftratos in exilium mie tant.Zonaras tomo 3.

Michaelem,qui Leoni fuccefterat, fpera-bant imaginilm cultum promoturfi.ideoq; NFeepfrorus patriarcha ad eum fcribit, Sc ro ■ gat ut éas reftituar.Veriim illerefpondet,fc neque in re!igione,neque in ftatu Eccle-fiæ quiequam mutaturum ; neque coaöu-rum quenqua,utaliter quam ueller,de Deo feneftet. Cumautem Iconolacr«;,mend3cij Sc cædis

obtedatus elfer , he ob imaginum reftitu*-tionem Ecclefias turbarent: tarnen illi cœ-perunt'eade re mouere turbas ,fruftraad tempus Manuele reluftante.Ioanneitaque patriarcha ab officio fuo remoto, Methodius ei furrogatur: qui fynodo inftituta imaginum adorationé acriterdéfendit atq; reftituit.Pijcontradicentes affliguntur, in-terquos eft loanes patriarcha: cui Theodo ra iufsit oculos eftodi,eo quód ftatuç Mariæ oculos euulfiffet: fed mitigata ira illins, du-cencis plagis cæfus eft.Eadem pœna qui* dâepifeopus Thelfalonicenfis affedus eft.

RexBulgariæ,amplexus fidem Chrifti, à fuis fubditis feditionc affligitur , ob mu tatam religionem: fed Deiauxilio motus illi cópefcuntur, amp;nbsp;inter Romanos amp;nbsp;Bul-garospax conftituta,ad plantationem Ec* clefiarum prodeft.

Bardas ob dimilfam uxorem, amp;nbsp;confue-tudinem cum nuru fu3,ab Ignatio pellicur ex Ecclcfia : eamq; excommunicarionem etiam alij facerdotes probant. Bardas iniu* riam fibifaftam clamitans, Epifcopum ab* officio remouet,amp; fepulchro includit, tan-*-dem in exilium déportât : fimiliter in allot grairans,qui excomunicationem non dam nabant. legatiRomani pontificis Conftan tinopolim aduentâte8,eos qui adorationé imaginû non laudabant, fuperbè damnant; Bardam abfoluentes, Ignatio omné dignitatem abrogant. Zonaras tomo 3.

Saraceni Cycladas infulas populantes, multos Chriftianos cædût: amp;C plurimos ab-ducunt captiuos, defertos ab imperatore Michaele .Zonaras tomo 3.

Gralfabantur etiam Normanni eo cru-delius in Frifones, Gallos amp;nbsp;Francos, qued moleftèferebant,ethnicas fuas fuperfticio nesdamnariSc abrogari. Vrbem Nannetü ingrefsi,in fabbatho,Pafchatos epifcopum baptifma eelebratem trucidant,8cclerum

DE PERSECVTJONE ET TRAN-(juilUtAtefub Ludouico fecundo.

LVdouicus fecund détisadminiftrat

bus, Normannis, Sclauis, amp;nbsp;Saracenis diner fis in locis gralfantibus. Prater inteftina au tem difsidia, Romanorum quoq; pqnti* ficumatq;alio,rumtyrannide8, multis pijs calamitatugrauifsimarü caufa cxtitcrunr.

Nam Conftantinopoli Bafilius imperator, Photium patriarcha,à quo prohibitus fuerat à communione, propter cædem Michaelis, ab officio remouet : non earn quae reuera erat caufam præ fe ferens, fed prace-xtum comminifcens , quód Ignatio à Barda iniuftè repulfo,fuccefsiffet. Zonaras ro.3.

Saraceni ex Alexandria amp;nbsp;Aegyptó, Ba*-byloniaamp; Aphrica,in Siciliam ingenti mul titudine irrumpunt, amp;nbsp;in morem loeufta* rumomniauaftant: arbores frudiferas fuc» cidunt, monafteria amp;nbsp;templa inflammant: epifcopos, facerdotes amp;nbsp;monachos truci-dant,no tam ab eis fidei confefsioné, quam pecuniamexigétes: utpatetex epiftola Si-culorumad Apollinarium abbatem Cafsi-

nenfem,in Chronico Cafsinenfi.

ApudBulgaros nuper conuerfos, filius régis, qui patri monafticum uitç genus in* greffo fucceflerat, à fide deficit, amp;nbsp;idola ac religionem ethnicaminftaurareincipit, no finefidelium affliflione. Verùm parés eins indignitate rei motus, ex monafterio egref fus, copias confcribit, amp;nbsp;filiutr. impium ca-pitratqueoculis orbatumjincarcerem con* ,Q ijcit.Illæ autem ecclefiæpacem conlecutæ, incrementa faciunt in pietate anno Domini 86ç. Sigebertus,Zonarastomotertio,Re gino libro fecundo.

AbbasFuldenfisin epiftola ad Ludoui* cum, ualde queritur, fuos â latronibus, Sige bertoamp;focijseius,infeftari.

guillitate Zeelef lt;t fub Carola Caluo,z^ alte, ro Caroli Ludouici filio.

EO fpacio quo Carolus Caluus duos, alter ueró duodecim imperando exe-geruntannos,Ecclefia'publicis illis moti-busamp;calamitatibus,pluribus in locismi-ferèeft dilacerata.Vnde Remigius Antifio-dorenfis, qui hoe tempore floruit, in Pfal*

fecutionum. Vnum,quandoimpetus Paga norum fæuit in Chriftiano« :aHud, quando mala uoluntas Chriftianorum perfequiiuc

nia etfi baptizati funt reges pagani, amp;nbsp;perfe

cutores cæteri;non eft tarnen baptizatu# diabolus,qui occulte fæuit per occultosjid eft,malos chriftianos.Et patres in fynodo Moguntina, prolixe querunturde miferijs huius temporis. Quisficcis oculoru lumi nibus(inquiüt)ualeat enumerate mala gen

ratc,quam præclara Si nobiliaferuorû Dei ædificia dertruâa Scincenfa fint, amp;nbsp;fundi-tiis abnihilum redada? Altaria defoira,amp; penitiis conculcata; ornamenta Ecclefia-mm Dei, ualde preciofa Sc mirifica, direpta amp;nbsp;igni exuila:epifcopi amp;nbsp;facerdotes, Si cæ-teriordinis Ecclefiæ uiri, gladio truncati, amp;nbsp;diuerfis poenarum generibus morti ad-didi: omnisætasutriulquefexus,gladio amp;nbsp;igne, diuerfo mortium genere confumpti. Quid ergo amplius hisdici pofsit? Omnia defiderabiliaSi preciofanobis ablata funt: ueluti olim fub comminatione amp;nbsp;cuerfio-ne ludaici templi, illis didum eft :Ecce ego tollamauobis dcfiderabilia oculorum ue-ftrorum,fuper quo pauet anima ueftta.Mul ti ergo noftrum, quibus hoc malum conti-git,nobilium ædificio templorum, gregiq; Cbi commifib metuebant: quæ omnia ut oculis intuenrium patent, ablata fuir, 3i pc nitiis fubuerla.Cuiusfubuerfionis pciicu-lum,incolæmonafteriorum utriufq^fexus metuentes, huciilucq; uagantur incerti:pe nitusqjomni folatio deftituti, quid agendum, quo'ue declinandum, errabundi Cum periculo fuæ profefsionis, Si fine paRore ignorant, tomo 2. Conciliorum.

Namilli Francorum regum conflidus, multos pios è medio tulerunt.Dcinde Nor trônes uindicandas,pafsim in eccleliasamp; Chriftianos , igni amp;nbsp;ferro fæuierunc, per Lotharingiam amp;nbsp;Franciam anno Domini 88i. Helmolduscapite/. de Sclauis, ut in-fràincapite deMutationibus politicis cô. memoiamus.

In Saxoniam etiam Dani excurrentes, circa pagum Ebbcchftorp, Brunonem cum multis epifcopisamp; Chriftianis, inter quos erat Theodoricus 84 Marquardus Hilde 40 fiorum epifcopus, amp;: Dtogo Ofnaburgen-lïs,Dudo Badeburnéfis,ErJulphus Verden-Cs, inrt'rfecerimr.Crantzius in Danialib.4, cap.tó.amp;in Metropoli fub finélibri rz.Hel-moldus lib.i.cap.7,de Sclauis.

Saraceni monafterium Cafsinenfe occupant, amp;nbsp;igne idolomanias amp;nbsp;libidines mo-nafticgs expiant, atque Berthârium abba-temadaltare Martini madant:fpolijsq; 0-nufti, Garilianum redeunt, anno Domini 884. Leo Hoftienfis libro primo, capite 46. de Cafsinenfi cœnobio.

DE PERSECVTI ONE [ub Arnulpho.

duodecim, quibus præfuit Arms inOccidente, 8C Leo in Ori cnte, haud melior fors Ecclefiæ fuit, quàm fubanteceRoribiu. NâBulgaricû beliu,in quo Leo aliquoties uidus eft, multos Chrj

ftianos abfumpfit;amp; Saraceni Taurominin amp;nbsp;Lcmnum infulam occupantes,crudclitet fæuierunt in Chrilhanos . Zonaras to.^.ldé in Italia feceriit,capto Fraxmeto,anno Do mini 89t. Regino lib.2.Sigebertus.

Normanni amp;nbsp;Dani, in Gallijs SiBiirgun dia, ac Lotharingia,in pios graffantur: amp;nbsp;in caftello ad fandum Loth,per deditioné capto, contra daram fidem , epifcopum Con-gt;0 ftantienfem Si omnes eines trucidant. Regino libro 2.Et Vuormaciam ufq; excurren tes Moguntinu epifcopum Sunderoldum, cum plurimisalijs interficiunt annoDomi ni 8p5.Vnde Helmoldus capice7. inChro-nico Sclauorü inquit ; Vrbescum ciuibus, Epifcopicu toto grege hmul obruti lunt.’ Eccleüæ illuftres, cumfidelium cateruafi-mul incenfæ funr. Nee prius EccIeCaabijs pacem habuit, quam ab Arnuiphoimpera-^0 torepropemodü deleti Iuntramp; rexeoruni Hundeus, confrlio Caroli, fidemChrifli arn plexus eft. Sigebertu.’, Nihilominus tarnen reliquiæ corum in Daniarn recedentes, Pru mienfe monaflerium populantur. Si mona chosinterficiunt. Idem Arduennæ, amp;alijs in iocis fecerunt. Regino libro 2. Si Chroni con Hirlaugienfe.

Moraui qui à Francis fubadi erant,amp;ad fidem Chrilfi conuerfi, (pe recuperandæli-abieda, Vngaros fibi adiungfir, amp;nbsp;moreeo-rum capita prorfus detondent: ChriRiano« infeRantcaptiuitaCe. cæde,fame, fiti.'Ecclc-Casq0ncendunt,adeóutin rota Pannonia tantum unafuper eilet Ecclelia. Narrat hoc Theodomarus luuanienfis, SiVualdoFri-fingenfis, Sc alij Bauariæ epilcopi, ad loan* nem 9. pontifitem.

Vngari ab Arnulpho contra Morauorum regem accerfiti,multis ChriRianis mm fece runt, utLuitprandus indicat;8c Sclaui Ar-nonem Herbipolenlem epifcopum, cum Poppone duce Thuringorum ,in pugnam progreffum trutidarunc. Regino hb.3.

PoRremö, de perlecntione huins temporis, lynodus Triburienfis capite 54. fic inquit; Vndique bella confurgunt, hoRes læuiunr.Inimica gens paganorum inlequi-* tur populum ChriRianorii. Impletum eft enim quod Euagelica teRatur hiftoria : Sut get gens contra gentem, Sc regnumaduer-lusregnum, Sic. Etalibi fcripcum eft: Pii-gnabit orbis terrarum pro eo, contra infen-latos. Quapropter zelo diuinæ æmulatio-nis accenfus Chriftianorum exercitus, pro-ceduntad bellum, confidentes in eum qui dixit ; Vos ad certamen acceditis, ego præ-liorpro uobis. Fit conuentus ChriRiano-rum Si paganorum ; fortiter dimicant ifti pro fide j illi contra fidem. Vnde fortifsimo coafo£

D 0 C T R 1 N A.

Lurimùm laborauit Carolus Magnus, in dodrinæ puri-rate euftodienda. Verum li^ beri, atque eorum fucceffo res, fubindc magis magitq;

a picrate degenerarunr. Inualueruntigituc in EcclcfiaDomini ceremoniæ,ftatuta hu* mana,cultus peculiari arbitriohominufu-fcepti : quibus tenebris lux articulorum fi-dcihorribiliter obfcurataeft.Cclcbrium c-tiarn dodoru numerus fubinde decrefcit.

Quae auté faniora fuut, amp;nbsp;quæ fermentu pharifaicG fapiuntindodoribus huius fc-culi,deinceps ufitato ordineannotabimus.

Syrribolifummarecitaturin fynodo Are Ïatenfi, tomofecudo Conciliornm: Pattern amp;nbsp;Filium amp;nbsp;Spiritum fandum,unins deita-tis atq;fubftantiçconfitcmur: in perfonarû äiuerfitate trinitate crcdcntes,in diuinicaje unitaté pr^dicantes. Nee perfonas confun-dimu«,ncc fubftantiamfeparamus. Pattern à nulle fadum,ucl genitum dicimus.Tilifi à patrenonfadum,fedgenitum adferimus: Ço Spiritum ueró fandum nec creatum, nee ge iiitü,fcd procedenté ex Patre amp;: Filio profi-temur. Ipfumautem Dominum lefum Chri ftum,Dei filium, Sccreatorem omnium, ex fubftantia patris ante fecula genitü, defcen diffe ultimo téporepro redemptionemun-di, apatre: qui nunquam defijtefle cum patre. Incarnatus eft etiam ex Spiritu fando.

Item in Vuormacienfi concilio: Confite-muramp; credimus fanda arq^ineffabilé Tri* nitaté, Patré amp;nbsp;Filium amp;nbsp;Spiritû fandum, unuDeu naturalitereffe, unius fubdantiæ, uniusnatuiæ,iinius maieftatis acq^uirtu-tis.Et Pattern quidem nongenitu,nonfa-dum, fed ingenitum profitemur. Fons ergo amp;nbsp;origo ipfc elf totius Trinitatis. Facet namqj inelfabili fubftantia Filium genuit : nee tamé aliud quam quod ipfe cR genuit, Deus Deum, lux lucem. Filium quoque de fubRantia Partis, fine initio ante fecula natum, nee tarnen fadum fatcmur.lgitur no fient Filius .à Patre, ira Pater à Filio eft : quia

fubftanriæ,unius quoque naturæ: neeta-mé genitum uel creatum, fed à patre filioq; procedenteni,amborum effefpiritum.Nec enim proceditdc patre in filium, necà filio tantû procedic adfandificandâcreaturam: fed ab utrifq; procedete móftratut, quia caritas fine fanditas amborû elfe agnofcicur. Et neepatris tantû,nee filij tantû: fedfimui partis Öifiüj Spiritus fandus dicitur. In re-latiuis ueró perfonarû nominibus,pater ad filium,filins ad patrem, Spiritus landus ad

perfonse dicantur,unâ tarnen natura ucl lubAanciacreditur: nee fient tres per(o-nas,ita tresfubAantias prædicamns:led u-namfiibAantiam, tres auté peifonas. Quod enimpatereA, non adfe, fed ad filium: amp;nbsp;quod filius eA,non ad fe,led ad pattern cA. Similiter Spiritus landus non ad fe, fed ad pattern amp;nbsp;filium relatiuè refettur ,in eo quödlpiritus partis Sc filij predicatur .ln *® hac ergo tanda Trinitate trespcrlonas, u-num Deum confitemur. Ergo nonipfum lt;^ui eftpater, dicimus ciTe filium, uel Spi-ntuni iâildum ; nee ipfum filium, pattern Uel fpiritu fandum:neefpiritum fandum, pattern uel filium dicere ualcmus:(ed quod pater cA, hoc effe filium, hoc elle fpiritum landum , fine ulla ambiguitate pronun--ciamus.perfonasenim diAinguimu8,non naturam Deitatis feparamus . Tres ergo illas unius atque infeparabilis nacu-ræ perfonas,ficut non confundimus,ita fepatabiles nullatenus prædicamus:cum nulla ante aliam , nulla po A aliam, nulla fine alia uel extitifie, uel quippiam opc-rata cAe aliquando creditur . infepcrapi-les cniminueniuntur,amp;inco quod funt. niratem, cum natiuitatc: fpiritus ueró fan-* dus ærernitatem procefsionis à patre amp;à filio,fine natiuitare . De his ergo tribus perlonis , fola filij perfona hominem ue-tum fine peccato, proliberatione humani generis ex Maria uirgine,nouo erdine, no-uaque natiuitatc affumpfit.Nouo ordinc, quia inuifibilis diuinitate,uifibilis mon-*

ritum fandum caritas, materiam miniAta-uit.Deienim filius,non perfonam hominis accepit,fed naturam.Naturam quip-pe noAram in unitatem fuæ perfonae alium pfit:amp;idcirco filius Dei, de filiushominis, unus eA ChriAus.Ineo namque quód filius eA Dei, æqualis eA patri: amp;nbsp;in co quód filiuscA hominis, minor eA patre. Qui c- ço tiarn ex quo homo cA, pro delidis noAris pafsionem fuAinuit,mortiq; addidus cA crucis,ueram carnis mortem accepit. Tertia quoque die, uirtute propria fufeitatus, nefepulchro furrexit, Hoc ergo exemplo capitis noAri, in hac carne qua nunc furnus dcmouemur, refurreduros nos credimus. Idem autem Dominus amp;nbsp;Saluacor noAer, perado refurredionis luæ triumpho ,pa« ternamfedernrepetijt,aqua nunquam per diuinicatem difeefsit. Indein finem fecu-lorumuenturus,iudicabit uiuos amp;nbsp;mor-

3

gefsit in corpore, fiuebonum,fiue malum* Ecclefiamfanè catbuiieam, precio fui fan-guinis redemptam , cum eo credimus in perpetuumregnaturam.Credimus amp;nbsp;con-fitemur unum bapti(ma,in remifsionem peccatotö omnium. Hancergo fidempro-* fefsionis noAræ,inuiolatam nos retinere, amp;nbsp;ab ea nunquam dcuiare promittimus: hancque,qui(aluuscAecupitjfne ullaam-biguitate retinere debet, tomo fecundo Conciliorum.

Confefsioné fuam Adelbertusad Hinc* matum, tali modo récitât ; Profiteor unam fidemelle,camqj opérante gratia fupemi largitorisme tenere, prædicare atque de-* fendere: quam à Deo infpiratam» amp;ab A* poAolis tradiram,3tque à fuccefforibus eo*-rum eufioditam habemus, Cófiteorunum baptifma,inremifsionem peccatorum :u-nam ApoAolicam amp;nbsp;uniuerfalem Eccle-fiam,in qua folapoffunt rclaxari peccata in nomine patris,amp; filij, amp;nbsp;fpiritus fandi, tam per catholicum baptifma,quam amp;nbsp;per dignos poenitenti.'efrudus, amp;nbsp;ApoAolic« autoritatislargitam fibi à Domino poteAa-tem.Extrahanc autem Ecclcfiam catholi-* denique fandas amp;nbsp;generales de fide fyno* dos,quasfanfta amp;nbsp;ApoAolica ccclefia re* cipit, me reciperc amp;nbsp;uenerari profiteor: ui-delicet Niccnam, trecentorum decern 5c odo patrum, fub Sylueftro papa,amp; Con-ftantino imperatore, contra Arium, Slt;eiua feftatorcs célébrantes: Conftantinopolita* nam,centum quinquaginta patrum,con* contra Neftorium, fub Theodofio Magno principe,amp; papa CeleHinOjCui per fuos uicarios præl'edit idem beatus papa Cele* Ainus, Sefanftæmemoriç Cyrillus Alexan drinus epircopus.-Chalcedoncnfemjfexcen torum triginta patrum ,cui præfedit per ui cariosfuos fanÄus Leo papa, temporibus Martiani principis, contra Eutychen ne-fandifsimum præfulem monachorum ce-lebratamritemConAantinopolitana, tem* poribus Vigilij paps, fub luAiniano princi pc, contra Theodors, amp;nbsp;omnes hareticos:

quaginta patrtim, fub Agathonc papa, Con Aantiniamp;HeraclijacTiberij principü tem poribus, pro adunatione facienda fanda* rum Dei Ecclcfiarum, de duabus naturis amp;nbsp;operationibus, in nna perfona Dei amp;nbsp;homi nis filij, Domini noAri lefu ChriAi.Eosau tem quiconque ab cifdem fandis Patribus •

humane fragilitatisexceffibuSjGne quibus in hac inta elfcnon poflumus, ita ut pœni-tétiæ cópunftione fruduofajuniuerfafatea' mur delen peccata, ficut fciiptum eft: Beati quorü renailltjfuntiniquicaccs, amp;nbsp;quorum tefta funt peccata. Beatus uit cui non impu tauit Dominus peccató. • Nullu quoq-,fuis uiribus, fed per diuinâ gratia capiti Chrifto fubiungi, atq-, indiruptte pacis perfeucran-tia in imitate Ecclcliæipfius folidari. Nec»o humane uolunraris atbitrio,boni quiddam deputandû exiftimari i fed fecundû propofi turn uolunraris Dei, omné numerüelefto-tum acquiri.Bona quoq; temporalia,bonis nralisq^córnunia, à Deo creati, cuiulquc di fpéfationefingulisquibufq; ucl tribui, uel negari: quorum bonorum inunoquoq; fi-dclium nS habitus,fed ufus autimproban-dus,aut probadus. Certa ueró ætetnaqjbo*

INitibde appellationibus uerbi Deiquç.» dam alsignandafunt.

Haymo :Sctipturæ dicûtur lemitæ : quia benè mtelleôç ducunt ad uitam.Super 17* Pfal.ltem:Promifsio Chrifti teftimoniûdi-^ citur, quia nos certos reddidit de uitaæter n3,quæ erac incerta nobis. luper 18. Pfalm* ltc:Sctipruræ dieu mur fauces Dci:quia per cas in corporat fibi aliquos,ficut pet fauces beluafibi incorporât aliquid: fuper 21. Pfal. item: Allegoricè percœlum poflumusIntel ligere diuinam Scriptura, quæ continetar* canacœleftia,quæ ficut pellis extenditur. quia nos undique munit amp;nbsp;protegit: cuius Scripturæfuperiorategunturaquis.quiai-pfæ Scripturæ portant nobis quafi in mani-fefto aquas bapcifmi,utin ipfis peccata de-ponamus,8c Spiritû fanftûrecipiamus. Super toj.Pfalm. Et: Dodrina Chrifti dicitur ucnter;quia côtinet in le arcana Dei, amp;nbsp;nu^ trit homines, ficut uencer puetum. fuper ijiPlalmum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Rabanus inquit ; Veibuin Dei diciturirt catholica doûnnalcutum ueræ fidei, Scgla dius fpiricusdibi o 8. m Ecclefiafticum,cap. y.Et: Sacra Scriptura dicitur domus fapien tiæ,ubi ipfa latct, amp;nbsp;uelamêro literarû tegi-tur:fedàpiè quçrentibus lalubriter inuenî tur.Patietes abc illius,duo luncieftamenta: in his qui figic paluni,hoc ell.lcribendi ad-hibet iludiu, fecudum régula utiqjfidei, amp;nbsp;fenfum catholicû,rcmunerationi# tuçnon perdet præmium.'lib.j.in Ecclefiaft.cap.io,

Vnde fituetbum Dei,Haymo docet;Grx

lis intétio facræ Scripturç,ad Chriftu pern-net ; cuius natiuitaté,motté, refurreûioné, alcenfioncmq;, Si fecundû aduentû ad iudï cium côtinec.Libro 2in Apocalypfin, cap.5lt; Item: Conftitutus in Euangelium Dei.Mac eus uerb dicit: Initium Euangelij Icfu Chti. fti ut filius,omnia partis fualunt, Sc fua partis :ideoq; unum Euangelium comnm niter pofsident,hoceft, bonum nuncium. Nam ficut una fubûâtia eft partis Si filij ,u-na poteftas, una deitas:ita unum Euangelium eft partis Si filij lupet ptimum caput ad Romanos.

De forma eius Haymo airdnquitéiib.no bisScripturas, primus geftæ tcirexius oc-cutrir,ubi nulla infunt my fteria Secundo al

quódnobis aliqnando propriè, aliquando iieró myfticè,Creatoris iioftri diuinitas fa-cris intimatur opufculis. Quintus modus, eft parabolarum.Sextus,eftdegemino Sak uatoris aduétu. Septimus modus, gemina tæ agendas,uitæq; figurandæ, libro fecudo in Apocalypfin, cap.5.

Nihil adijciendum effe uerbo Dei,Rabanus monet: In meditaiidoamp; legendo Scriptural facras,debemus elfe cauti ; nec quid adijeereadeaquæ feriptafunt, nec demere aliquid ab eis quæ ab autoribus diuinarum Scripturarum in libris comprehenfafunt: fedeacumfumma uenerarionehabere quç ibi inueniuntur, amp;nbsp;omniuifu adimplere quæ ibi præcepta funt. libro quarto in Ec-clefiafticum,cap.7.

Spiritualia non exhauriri polTc, Haymo docet:Plerunqjcum fpiritualiaquæqjtra-dare uolumus, quato fubtilius intédimus, tatoacies cordis reuerberatur.Quitoenim quifq; magis ad contemplationé diuinam, purificatione carnis corfuftollit,tanto alti-us,quod quærebac,erte inuenit.Super quin turn caput Cantici Canticorum.

Non porte euertiuerbum Dei, Rabanus 3 docet in epiftola ad Otgarium archiepifco-pum :Fruftra quis nititur diuina eóftiruta, quæ Ecclefia catholica diuinitùs fibi corn-mendata,inconuulfa tenet,per prauam ma chinationemeuertere,cumPaulus Apofto lusdicatj Firmum Dei ftat fundamentum, Habens fignaculum ueritatis.

Verbo Dei credendum,Remigius docet: Do.minus feit cogitationes hominu, homo les animæ diuinis Scripturi# impugnan-tur. Super Pfalmum 23. Item ; Sicut aquas quæ funt in utre, coarftantur ne exeant : fic juftipofici in Ecclefia, diuinae paginas in-ftruftione coardantur, utnon nifi eo per-mittentequi pofuit,egredi ualeant. Super 52Pfalmum, Et; Aliter non ualebit fcien-tia Scripturarum,nifi incaaliquis addifcat elTc patiens. Super53 Pfalmum. Item: Frequent! meditatione Scripturarum, fu-peruacuee fugantur cogitationes. Super ijo Pfalmum. Ec:Scripturæ facræ in quibuk damlocispocuseft, in quibufdam uero ck bus. In rebus obfeurioribns quæ intelligi fine expofitione no poftunt, cibus eft, quia bro tertio in Apocalypfin, capiteio. Item Qui facras Scripturas legitfeduló,iiieinue-nitquæfituoluntas Dci:hoceft, quiOeo placcat, quidue difpliceat,uel quomodo uoluncas eius impleri pofsic. Super 12 cap. ad Romanos.

Rabanus in epiftolaad abbatem qucn-dam ; Sapicntiadiuina,quæinfacraScriptu

ra elucet omnib. tam potétib.qua infirmis, tam fapientib.quaminfipientibus, fieare* dè intenderinc,amp; ei rite obedierint,medici' nafaiubriseft. Ipfaeftilluminacio animæ, ipfa corrediouit«:,ipfafemita iuftitiæ,ini* pfa acquifitio fempitcrnægloriæ,ipfacorrc dio uitae,ipfa mcerentes confolaturin labo re, amp;nbsp;exercer in uirtutc patiently, promittit 3 o corona in pr^mij perceptióc;amp; ideo magis maioresatq; minores eius adminiculo indigent, eiusq-, magifterioopushabent.Hu iusenim afsiduitasin iedione te amatifsk mèconfoletur,exhort2mentis foueat, atq; exéplis eófortet. In epiftola ad abbaté quen dam.Item: Quicunq; ergo madata Dei cu-ftodire, amp;nbsp;operibus implerc clegerit, fidé^; reda amp;nbsp;catholica ufq; in fine uitæ tenuerit, abinfidijsantiqui hoftis illæfus,fubprote-o dioneomnipocentisDei manebit.Lib.4in Ecclcfiafticum, cap.i.Et : Rami fapiétiæ, fen tentiæ funt facrarum Scripturarû : quas pct totum orbem terrarum, ad utilitaté homi-num,Euangclicaexpandit dodrina. Libro primo in Ecclcfiafticum, cap.5. Itcm:Omni bus benediaionibus,ut Noe, Sem, Abraham,Ifaac, amp;c: præfigurabaturChriftus. Li bro i.in EccIeCafticum,cap. to.

Angelomus inquit: Verbaccclcftia,quï* bus in amore bonorum opcru proficimu» amp;nbsp;conferuamur,ueniam nobispromittunt peccacorum,graciamSpiritus fandi,amp;fab-batifmuminfuturo pollicenturæternû.In tertium librum Regum, cap.ó.Itcm: Serk ptura diuina fpretistemporalibus gaudijs» ad^ppetéda nosbonapatriæcœlcftis pro-uocareconfueuit.Ibidécap.7.Et: Sicut corpus fine alimcnto corporali fubfifterc ne-quit, ita nec anima muere poreft fine uerbo y o Dei. Ibidé cap.ip.ltem: In eloquijs Scriptu-rarum, amp;ipfius Domini, amp;fandorum eius cxemplis,quootdinebella uitiorumfupe-rari debeant, luce clarius difcimus. In 4 lib. Regum,cap42.

Remigius ait: Sicut argentû igné codû, melius in longum amp;nbsp;latum extenditur;ita amp;hæccloquia,pergratiamfandi Spiritus pure amp;nbsp;digne accepta, extendunt fideles in longum:hoc eft, in perfeucrantiam bonorû operum,amp; fpemuitææternæ.Etinlatum: quia in tribulationedilatantur in charitate. ut non folùm amicos, fed amp;nbsp;inimicoa dilk

CENT. IX.

Sciendu, quia Dens omnipotés aliquâdo

diene Samuelis fadum profedo eonftat. idem fuper 8. Ofeæ.

Sæpefiunt neceffariæ caufæ,quæ prætc-Tin ncqueunt;fed tarnen quia homines non Dei uoluntatem,fed fuam in his attendunt, grauirer delinquunt : ficut (uerbi gratia) de Saluatoredicitur, qubdoporteat tradi hliû hominis, mori,amp;c. ac poftea infertut : Vas îUi homini, per quem tradendus fit, amp;c. I* dem ibidem:

Deus aliquando obliuionem non pati-ïur:fed turn recordaridicitur, quando uin-

Vnde in Efaia legimus: Audite uerbû Domi ni principes Sodomoru: percipete legé Dni Dei noftri, pop. Gomorrhæ.Et Dns in Euâ-gelio;Tolerabilius erat Sodomç amp;nbsp;Go mot rhç,amp;c.Quâdo aût decéloquitur tribubus, non Sodoma amp;nbsp;Gomorrha, fed cæteræ po* nuntur crakates^iUia fubiedæ : propter hoc videlicet,quia licet decé maiores elfent nu*

Temotç.Haymo fuperti caput Ofeæ.

Tue bona funt ucrba Domini, amp;nbsp;profunt Iegétibus,fiopereimple5tur,ficor 6c labia cofentiant. Haymo fupetzeaput Micheæ.

Diuina Scriptura,nulla téporis lege ftrin

fuper 2 caput Habacuc.

Prophet^ folét maxime figura imprecan-tis, futura prçdicerc: ficut figura prçteriti té poris, ea quæ uenturaerât, fæpe cecinerût. Haymo fuper 4.ad Timoth- epiftolæ 2.

Sciendum,quia mos eft Scripturæ,ut ubi uniut fit métio perlbnç de trinitate, totafi-multrinitasinceUigatur. Ergo ubi in per* fona filijjfidelib. gratiâtribuerelegentes au ^q diuimus,fimulinipfa datione patréamp; fili-um amp;nbsp;fpiritiim fandû intelligere debemus. Haymo libro t fupert caput Apocalypfeo».

SacraScriptura plerunqj folet ea quæ fu-tura funt,quaG iam fada narrare.Haymo libro i fuper j Apocalypfeos.

Scriptura folet plerûq; nullo interrogan te, refpôdentis uoce proferre fententiâ.Vn-dein Euangelio legimus, quiarefpôdés le-fus dixinCofiteor tibi Dne pater cœli amp;nbsp;ter-xæ, amp;c.Haymo iib.z fuper 7 tap: Apocalypf.

CAP. nil.

Euangeliftæ Matths o moris oft, omnia quæ narrat,etiäjppheticis affirmate teftirao nijs. Haymo fuper Euangeliü in uigilia na-tiuitatis. Ocuii Domini in Scripturis du« plicem habent lignificationé.aliquando do na Spiritus fandi fignificât, ut Zach.In uno lapide feptem oculi funt. aliquando refpe.-dum miferationiSjUtPfalm.Oculi Domini fuper iuftos, Haymo fuper Euangeliu Do* minicæ quartæ in Quadragefima.

Mifsio in Scripturis aliquando ad incarnation«, Vbiuenitplenitudo cempons,mi* fitDens hüü fuum. aliquado ad diledioné pertinet.ut Apoft. Mifit Deusfpiritum filij fui in corda noftra, elamantem Abba pater. Haymofuper Euangeliu in odaua Pafehæ,

Septenarius numerus in Scripturis, aliquando in bono,aliquando in malo pieni lt;nbsp;tudinem rei fignificat. Rabanuslib.2in Ec-

Akusnomine,in facra cloquioaliquan do dies iudicij,aliquâdo uerb lacra eloquia defignantur,aliquando autmaloru infidiæ ficintencionesfiguranturperuerforum: Angelomus iu 2 caput libri i Regum.

Cóftatargéto claritaté uerbi cœleftis,ficut fplendoremfapientiæ fpintualis auro fçpe defignari.Angelomus in 2 cap.lib.i.Regum.

Sciendueft,quódSauinó unius fempet rum typum,ob Iuperbi5,amp; aduerlus Oeum inuidentiâ: aliquando Domini no fin leiu Chrifti.propcciunâionernregni,atq;alri-tudinem ftatuer«,amp;propter principatû : ali quando uerb principe leculi huius,propret elationem cordis, Sc humiliû opprefsioné. Angelomus in to caput i libri Regum.

Omnes rétro olim reges Ifrael,ob undio nisfacramentum,in typo Saluatoris Chri-

Vbilegitur,qu0d pecniteat Deum : muta tio return inteUigituT, immutabili pratfei entia manente diuina,Angelomusin 15 ca* put libri iRcgum.

Notandum, qubd ubicuq; Prophetauo* catur,Nathan fcribitur,non lonathan. An* gelomus in *7 caput 1 libri Regum.

8i, aliquado pro Non aduerbio ponitur. ut,Si introibut in requiem mca:id eft, non introibunt.Idem ibidem.

Scdere coram Domino,eft beneficia eins in humilitate cordis confiteri. Angelomus in feptimum caput libri 2 Regum.

Plerunq; tes quælibet per hiftoriam, uir-tus eft.pcr fignificarionem, culpa, ficut ali* quandores geftainfad:o,caufa damnatio-nis eft,in fcripto autem, prophetiauirtutis.

'4'

collibus polita frondétibus,in quibus uel dçmonib. immolabat, uel Domino:amœni tatealledi, cótra inrerdidum,relido altari quoderatintéplohoftias ofterebant. Vnde fæpiusinhoc libro de regibus, qui minus perfeße iuftifuere,dicitur; Verb tarnen ex’ celfanon abdulit. Angelomus in 23 caput libri^Regum. '

Confuctudinis eft Scripturaru , oiFeuGo-nem idola nuncuparerquiauel in illis elfen diturDeus, uel offenfionem amp;nbsp;ruinam luis afferunt cultoribus. Ibidem. xucamalium concupifcentiarü, pro popu-lis. Remigius iniPfalmum.

Diuina Scriptura fæpe Deo attribuir,qc? inalijs operator. Sic, Irridebit eos: i.ollédet dignosrifu, có no poteróe efficere quod uo luerunt. Vt illud :Omnes incipient illudere ei,dicétes ; Hic homo cœpit ædificare,amp; nô potuit côfummare. Remigius in 2 Pfalnui.

Nec obliuio cadit in Deù,ncc aueiho.fed dicituroblitus Si auerfus, cri dilfert qd* défi deratur adhumanfi modü: qa folét Phrophe tæp fimilitudincm loqui. Remig. in Pial.12.

PJefunq; ita loquitur diuina Scriptura, utquod dono Dei creatura facit, Deus face re dicatur . Inde eft: Té tat nos Dominus De ,iisuefter,iitfciatfi diligitis eu.id eft: ut fei ctios faciat,Remigius m 25 Pfalmum.

Vfus habet, ut per fynagoga femper ludaï có populo acripiamus.Remigius in Pf3L73. «jf Hucreferatur etiâ quædâexplicatiopes^ Ego aut fum uetmis, amp;non homo. Que admodum enimlignum exfe uermiculum procreat;ita quoq j beata Maria uirgo, uide licet de radicelelfe,abfqjopere nupciali,flo rem protulitDominum amp;nbsp;Saluatorem. An gelonius in 23 caput libri 2 Regum.

EteStinuö exiuit fanguis amp;nbsp;aqua. Aqua fignificat, quo abiuimurin baptifmo: amp;nbsp;fan gui8,quo cofecramurin calice fanßo.Ang« lornus in d caput libri 3.Regum.

De torrente in uia bibet, propterea exaita bit caput. Torrens fuir turbulentaludæo-rum perfecutio.'de qua Dominus Chriftus bibit in uia, id eft in hac uita, dum corpore pertulir. Angelomus in 8 cap. lib. 3.Regum, Eft peccatum ad morcé, pro hoc non ro-^ go ut quisoret: fcilicet tantum, quia non Iola otatione ualet purgari, Remigius in Pfalmum t2.

Regnum cœlorû uim patitur, amp;nbsp;uiolenti rapiuntillud, Quia quemadmodum aliquis rapit per uim, ira fideles rapiunc regnum Dei:quiaimpel!ótur à fpiritu Dei, quafi pet uim. Remigius in 25 Pfaimum.

Alligauir nuinera , infundens uinum amp;nbsp;oleum.id eft, pafsionê Sc Spiritus fandigra-tiam. Remigius in 37 Plalmum.

Quod fcripfi,fcripfi. Quafi dicat ;Vt quid mihi fuggeritis falfitatem? non corrumpo ueritatem. Qiiia à feculis ficeft düpofitum, non poteft mutari. Reuera rex eft Si homines nolunt eum regé, angcli tarnen habent. Remigius in 56 Plalmum.

Ibi Beniamin; id eft Paulus,de tribu Beniamin natiis adolelcenmlus : quia nouifsi—

Zabulon, amp;nbsp;principes Nephthalim. Volunc quidam in hoc uerfu omnes Apoftolos in-teliigi, de tribu iftoru eile natos, quod non habemusunde coiifiimennisificuc nonha* bemus undeimprobemus. Ibidem'.

t .Timoth.t. lefus Chridus uenic in hunc mudum, peccatorcs faluos facere, quorum primus fum ego. Piimus-fcilicetno tépore, led peccati magnitudine. Remig.in 70 Pfal.

Diligite inimicos ueftros. amp;nbsp;,Vindica fan guinem noftrum Deus.Sed dicendum eft, quia: licet boni quærant uindidade inimi cis : non tarnen ad hoc quærunt, ut gaude-antdepœnainimici.*rcd ideo,quia uolunt eum corrigi ad corredionem aliorum.util-lud:Lætabitur iulhis ,cum uiderit uindi' dam;manus fuas lauabit in fanguinc pecca toris, Remigius in 78Pfalmnm.

Eruifti anima meam ex inferno inferiori:

éoideft, ex pœnainfetnali: uel, ex peccato criminali

proférant,ùt'dubij defalute fortius agant pœnitentiam, Si magis prouocent Deutn ad milericordiam. Haymo fuper tertio capi te Ion®,

Templuni fandum uel eft Ecclefia,pec quarnDeusteftimonium perhibet uetitatu fiuetemplum Dei eft jpfe filins, in 0110 habitat pater,Si cuius orc loquitur.Haymo fu pen. Miche®.

0nns,apud Prophetas graue pondus mi- 10 fetiarum,ubicunq;pon’!tur, dcfjgnat,quôd cutn contra queni ponitur, premat, ncc fi-nat elcuareceruicem, Haymo (uper pri^ iTiutncaputNahum , amp;fuper primum A-bacuc.

Calixuel potio, in Scripturis paffionem uel afflidioncm folet defignarejuper 2. Ha^ bacuc.

Filius meus es tu,ego hodie genui te.hoc eft dicere: Ego femper amp;nbsp;æternaliter ma-nens,femperrchabeo filium, coæternû mihi. Hodie namq; aduerbium eft præicitis temporis, quod propriè Deo côpetit. Haymo fuper^.cap.ad Heb.

Pedes Domini,aliquando fignificanrfta-bilitatem æternitatis, aliquando humani-Wtem, per quam ad nos uenit cogni tio di-uinitacis. aliquando prædicatores, de qui-bus feriptû eft: Quam fpeciofi pedes cuan-gelizantium pacem.aliquando ueftigia imi tationis eius. aliquando uerö nouilsima membra. Haymo libro primo in Apocaly-plin,cap i.

Oculi Domini, dona fignificant Spiritus fandi. Ibidem.

Pedes,non priorain fe continent myfte-riaded tantum exempla imitationis Chri-fti, amp;nbsp;pafsionis fignificant.Ibid.

Ambulac Dominus, quando dona mife-ricordiæ fuæ eledis tribuit : alij fcilicet gra-

In Scriptura facra , numerus fenarius i-deo perfedus habetunqa in mundi origine Dns,ea qua: piimo die cœpit,fexto die opéré compleuit,cum hominé, propter quem Clinda creauerat, ad imaginem luamfecir. Ibidem,cap.tj.

Poma,in lacro cJoquio uirtnres fando-rum fignificant.ut: Emifsiones tuai paradi-fus malcrum punicotunt.Libio6. Apoca-lyp.cap.tS. ■'

Sol,in facroeloquio diuerfas habet figni-ficationes. Aliquadoenimfignificatiplum Dominum, ut: Vobis ümencibus nomen meum,orietur fol iufticiæ.aliquando tribu lationem, perfccutionem. ut Dominus dielt de feminibus quæ ceciderunt in lota pe-trofa,quia oriente foie aftuauerût.aliquau do manifeftam rem. ut Nathan ad Dauid:

quando mundiamatores.Ibidem.

Vfus Scripturæ eft,aliquando per folam anitnam, aliquando per folam carnem totü hominem fignificarc.Ibidem.

Confefsio in Scripturis aliquado ad pec-catum pertinet, aliquando ad laudé.ad pec-catum,ut;Dixi,confiteboraduerlum me ini quitates meas Dcmino.adlaudcm: Confire bor Domino nimisin ore meo, ëcin medio multorum laudabo erm. Haymoin Euan-gelium infra odauam Natiuitatis.

Regnum cœiorum,uel regnum Dei,in E-uangelioaliquandöDominum lefum Chri» ftum.ut:Regnum Dei intra uos eft.aliquan-do Scripturam landam: Auferetur àuobis regniim Dei, amp;nbsp;dabitur genti facienti frii-dus eius.aliquandocœleftem patriamiBea-ti qui perfccutionem patiuntur propter iu-fticiam,quoniam iplorum eft regnum ce!o-rum.alitjuando piæientem fignificat Ecck-e fiam.

fiâm, ut : Qui foluerit nnu de mandatis iftis n)inimi8,amp; docueriefie homines,minimus uocabiturinregno coelorum.fuperEuange lium Septuagefimæ.

Verbum, in Scripturis facris trib. modis intelligirur.Aüquado pro ipio Domino: In principio erat uerbum, Aliquado pro fado ponitur:ut in Exodo de Moyfe lcgimus,in' terfefto Aegyptio : Quomodo palam fadü eft uerbum iftudfaliquando pro didIo:Qiii' cunq;dixerit uerbum contra filium homp nis.fuper Euangelium Quinquagefimae.

Gonfuetudo lanftæScripturæ eft, eximi tatione uel confuetudine operum,filio8 fa:-pe nominate, utludæi imitantes impietaté Amorrheorum amp;nbsp;Cetheorû, filij eorum uo-canturaPropheta;Pater tuus Amoirhcus, amp;. mater tua Gethea. Haymo fuper Euange-te,ut tfaiac : Ecce puer msui cledus, qué e-legi. Aiiquando pro leuitate mentis accipu tun Similis eft pueris ludentib. in foro. lü-perEuang. Dümin.4..in Quadragefima, Quis,pronomen infinitó,aiiquando uim interrogantis habet.ut: Domine, quis habi-tabic in tabernaculo ruo ? Aiiquando abne-gancis,ut:Qni# poteftdicere,mundü eftcor men ? In Eoangelifi in fabbato poft Lætare.

Solet Scriptura facra metitum caufarum, jo perftatum defignarc temporum. Vnde Petrus qui media node negauir,ad galli cantu pœnituit : qui etiâ poft relùrreâionem Domini,diurna fub luce,)115 qué tertio negaue ratjcerció æquè le amare profellus eft. Haymo fuper Pafsioné Chrifti fecundu Mareü.

Garnis nomine ipfacarnis lubftantia defignatur, ficut fcriptum eft Hoc nunc os ex ofsibus mei.’,amp;caro decarnemea.AIiquan defignatur : Et recordatus eft , quia caro funbhoceft,fragiles. Aiiquandogenealo-giacognatiSis,nomine carnis exprimitur: Non reuelauit tibi caro amp;nbsp;fanguis. Garnis qiioq-, nomine, uitia amp;nbsp;peccaca quæ ex carne oriuncur,rignificantur.Non permanebit fpirinis rneus in homine in æternum, eo quod fitcaro. InEuangelium feri« tertiae Palihati«.

tia,uel cæcitate mentis ponitur. In Euangelium Dominicæ 6.poft Pencecoften.

Manos Domini, in Scripturis aiiquando potenciam diuinicaris fignificat, ut: In ma* nusfiias commendo fpiritum. aiiquando incamationem humanitatis , ut : Emitte maniinj mam de ako. In Euagclium Domi nicæi3. poft Pentecoften.

Luna,in facro eloquio, human» fragili-tatis defeftum fignificat, quæ dum men» do

ftruis horis crefcir amp;nbsp;decrefdt, noflræ cals* micatis mutabilitacem exprimit! quicreici-' mus nafcendo,decrefeimus monendo. In Euangelio Domînicæ 14. poft Pentecoften»

Mos Scripturajum eft,cornu pro fortitu-dineamp;potcftateponere,utPfalniifta;In ra inimicos noftros uentilabimus cornu. Hay mofuper^.caput Abacue.

Binarius numerus frequentifsimè in ma lam ponitur fignificationem, diuidit enim primam unicatem;amp; idcirco copulam con-iugalem fiue difcordiamdefignat.utin Ge-nefi,cum in aliorum omnium dierum con^ ftimmationem dicatur, ViditDeus quódef fet bonum.'in fecundi diei fine non habetur, Haymo fuperi.cap.Haggæi.

Nunquam nonus numerus in bona partem poniturin Scripturis diuinis. fuper flt;-cundum caputHaggati,

Ebrietas aiiquando in Scripturis proü-turitateponitur,ficut defratribus lolephdï Öum eft; Biberunt, amp;nbsp;inebriati funt corara

eo. Haymo fuper 5.Gantici cantic.

Pedes in facra Scriptura aiiquando bo-nasadionesfignificantjUtin cantico Zacha næ:Ad dirigendos pedes noftros: hoceft, aâiones noftras, in uiam pacis. Aiiquando fignificat pedes uetbum prædicationis,utr Subiecitgentes nobis, amp;nbsp;populos fub pedi busnoftns. Haymo fupercaputio.ad Rom.

Spiritus aliquado pro animaponitur,uc Inclinato capite emifit fpiritum fuum. ah.* quando pro mente,ut Rom.u. Spiritucom-punftionis.fuperii.tap.ad Rom.

Moseftlacræ Scripcuræ, horam fæpilsi-inèpro tépore poneia, ficut amp;nbsp;diem. lupef 13.cap.ad Rom.

ad Elaia:Non fuit uerbu: hoe eft, res in doquot; mo mea. Et i. Gorinth.iz. Nemo po telt dice rc;hoceft cordeamp;ore confice(i,amp; dignao-pera fidei exercere. Haymo fuper 12. caput . priorit epiftolæ ad Gorinthios.

Donee aiiquando ponitur pro ut; Ocuü noftri ad Dominum,donee mifereatur;hoc

ad feipfum uenerint,fic de fe tanqua de alio loquantur. Sic fecit Moyfcs:erat auté Moy-fes,uirmitif5imus. Paulus: Scio homine in Chrifto.fiiperta.ca.epift.adCor.pofterioris.

Non potui inuenire femina, plurali numero pofita,quando de propagatione filio Turn res agitur. Siuerb ad fem entern fruûu pertinet,inueniturpluraliterpofitum. Hay mo fuper ^.cap.ad Galat.

Anima,in Scriptura aliquando interio-rem hominem, id eft uitalem fpiritum fi-gnificatjUt: Quid prodeft homini, fi totum niundumlucretur,artimæ autem fuse detrimentum patiatur? Aliquando præfentem vitam fignificat, ut: Non'ne anima plus eft quamefca. Haymo fuper Euangelium Do-minicæ t5.Trinit.

ParticulaSi,aliquando negattuam figni-ficationem habet, ut: Sireddidi retribuen-quandouerb affirmatiue ponitur:utin prç fentiloco,Stalijs multis. ac fi diceret:Omîtes qui in eum crediderunt, uocabuntur fandi.Haymo libro t.in Efaiam.

In libris propheticis ubicunq; onus legi-mus, co quæ fcquuntur, plena funt fuppli--ciorum,miferiarum,ac pondéré tribulatio--ms.lib.i.in Efaiam.

Confuetudo Scripturarum eft, ut reges, principes acmagiftros appellent fpeculato 3 res.SicuthîcScribas SePharifæo#, atq-, facer dotes Iudçorum,qui cæci erant,nefcientes côfpicerelumen ucrum. Speculatores dus cæci omnes.libro 3. in Efaiam.

Ventusinfacra Scriptura uatiashabet fi-gnificationes.Aliquandofignificat comme tionem aeris, ut : Imperauit uentis 8c mari. Aliquando Spititum fangum,ut: Faûus eft repente fonus,tanquam aduenientisfpiri tus.Ibidem.

caput Nahum.

Scire Dei,eligere,uel mifereri eft.Ibidem

Afpeftus Domini, eft uis dining maiefta-tis,quacunaapræuidet,locis ac tempori-bus finguladifponens.Haymo fuper tertiu caput Habacuc.

Manus leuare,mira operari eft,ut Habac. j.Altitudo manus fuas leuauic.id eft:uirtus diuina miraculorum, fe operibus declara-uit.Ibidem.

Licet omnipotens Deus per potentiam diuinitatis fuse ubiq; fit, tarnen in illis fpe* cialiter dicitur habitare, qui fidem eius ha— bent.Haymo fuper j.cap,ad Ephefios.

Corpus Chrifti tripliciterufurpatur.Chri fti corpus eft,quod affumpfit in utero uirgi nali: corpus Chrifti eft tota Ecclefia fideliu;

eft.Rabanus lib.2. in Ecclefiaft:cap.7.

Extraneus nobis eft, qui à fide amp;nbsp;religio-ne Chriftiana alienus eft : cum quo non eft confilium ineundum:hoc eft, de facramen-* tis diuinis St myfterijs occultiorib.difputa-utrum ad fidem uelblafphemiam uertatur. Rabanus lib.i.in Ecclef1afticum.cap.t4..

Appofuit tibi aquam amp;nbsp;ignem : ad quod uolucris,porrige manum tuam. in igne,tri. bulatio:in aqua,refrigetifi exprimitur. Ida lib.4..inEcclefiafticum.cap.i,

Montium nomine,in facra Scriptura præ inEcclefiafticum cap.3.

In Scripturis ubilaudantur diuitiæ,fpiri-tualcs fignificantur ; ubi aute.m uituperan-tur,corporales opes, amp;nbsp;nociuæ mundi dam nantuc cupiditatesè Idem libro 7. in Eccle-fiafticum,cap.^.

Aquæ in Scriptura facta aliquando Spirit turn fanfturn,aliquando fcientiafacta, ali-lationem,aUquando autem defluentes po^ pulos,aUquando mentes fidem fequentiu

Lingua DominijSpiritus eins fanftus. ut inPfalmo:Lingua meajCalamus.Facies Domini,oftenfto eius per filium eius ad homi-jies.utinExodo-.Facies Domini dimifit e-qO.s. Verbn,phi, filius. ut: Eruftauit cor meu, uerbum meum.Brachiu Dominqfilius, pec

Dextera Dni,id eft, filins, ut in Pfalmo: Dextera Dni fecituirmtes. Iré dextera Dni gloria fiue beatitudo perpetua ficutin Eua^ gelio de filio dicitur:Sedecad dextram Dei, amp;c. Raban.lib.z.de Serm.proprictate.cap.t.

Cum diciturDeus irafci.aut ïïlare, aut dolere:noftro ufu dicitur. Apud Deü enim perturbatio nulla eft, apud quèm tranquil-Jitas fumma eft.ibidem.

Moris eft Scripturarum,quamuis plures libros fi interfe non difcrepét,amp; de eadem re fcribant,unum uolumen dicere. Nam amp;nbsp;uolumen inEfaiæ lermone fignatum efto^ mnis Scriptura Dei,amp; uno capitulo libri E-zechiclloannisq; neäuntur.Rabanuslibij. in Ecclefiaft.cap.^.

tera,Chriftu8 eft,proferens de impenetrabi Ïi fcienriafua^gemina teftamenta:uetus, in quo félicitas terrana promittitur;nou5, per

4. de Seïmonum proprietäre,cap.1.

Vndefit,docetRabanus,inquicns: Vnus atq; idem author eft ueteris acnoui Tefta* inènti,Deusdn epiftola ad Bpnofum abba-tern.Item;Peruirtutem amp;nbsp;fapientiam Dei, Dominum uidelicet Chriftum ,torus ordo ueteris amp;nbsp;noui Teftamenti conditus eft.Ra ferfcordia,caeterisq;uirtutib, autoritäredi-uina proferuntur. omnino cum honore fu' fcipienda, amp;nbsp;cum magna diligentia feruâda funt;quódin hoc fe quifq; probat ipfiusue ntatis deuotfi enedifcipulü,amp; mandatoru Dei ciiftodcm diligentïfaimü,fi cofentiatle gi Dei,amp;credit illis qua inea fcripta fuhr. HiO'.qi oque ipfeadincredulos ludæos amp;

crederetis forfitan amp;nbsp;mihi, 8cc.Hinc 8i alibi in EuangeIiolegitur,Abrahadein ferno ap feclamatiamp; poftulanti, utLazan'i mitteret in domfi partis fui, quatenus teftarctur, ne ipfiuenirent in locum ipfum tormentorn; refpodiffe: Habenr Mofen amp;nbsp;prophetas,au-diantillos.Atilledixit:Non pater Abraha: fed fi quis ex mortuis ierit ad eos, pœniten-tiamagent. Aitautem illi:SiMolen amp;pro lo phetas nóaudiunt, neq; fi quis ex mortuis refurrexerit,credent.Ac fi patienterdiceret: Si Icgi amp;nbsp;prophetis, iufticiam amp;nbsp;ueritateró docentibus non acquiefcunt.' nee Chrifto qui ex mortuis refurrexit, amp;nbsp;Euangelij do-ärinam annunciat,ricè obediunt. In epiftola ad Reginbaldumchorepifcopum.

De fine ueteris Teftamentijinquit Raba-nus Omne*prophecæteftimonium perhi-buerut incarnarioni Saluatoris noftri.lib. 8. in Ecclefiafticum, cap.7. Et : Ritus facet-dotij ueteris Teftamenti figuram per omnia gerebant noui teftamenti,amp;uerifacer-dotis Domini noftrilefu Chrifti. Idem Hb. join Ecclefiafticum,cap.p,

DE NOVO TESTA-mento.

iit: Lex æternam requiem necdeeaagabat,feddefi-gniheatione iilius quietis;amp; in hoc erat torus finis, quia leX præcipiebat in fabbato fc riari,quod eratfignum futuræ quietis.Sed innouo Teftamento iam requiem ueram obtinemus.iuper itp.Pfalmum.

De fine noui Teftaméti,inquitRubanuf In prædicatione faCri Euangelij, præparata: eft uia lalutis,et adieus paruit regni cosleftu: lib.p.in Ecclefiafticum,c3p.7.Et;Rudimen-tanoui Teftamenti, quofcunq; exaqua amp;

EccIeGafticum,cap.i.

Dccótienientiaduorum Teftaméntoru, Haymo ait:Sicut labia coueniut adaliquod uerbü formandü,ita duo Teftaméta in pro* mifsione remifsionis peccatotu cóueniüt. fuperty Pfalm.Item:Abyftus abyffum inuo cat:id eft aliud Tcftaincntu, aliud inuocar, Nounm inuocatuetus,quafi teftimonium ea que promittuntur in neteri. Perabyffum ideoTeftamentum intelligimus:quiaficuc abylïus eftmagna profunditas,itamTefta« mentis eft magna profundicas fapientiæ 8C cognitióis Dei.Idé fuper 41 Pfaklté; In Çhri fto cóuenerunt uetus amp;nbsp;noufiTeftamentu: quia in iplo omnia promilTa per prophetas.

flint copiera,amp; ob idueritas dicicur.Etqiiiâ

fericordia. Idem fuperSo.Pfalm.

Rabanus inquit:In nouo amp;nbsp;ueteri Tefta-niéto,eft agnitio ueritatis: quia per ipfa de-* monftratur fides ac doârina Saluatoris.lib. lt;.in Ecclefiaftic.cap.i.

RemigiusdnduobuiTeftamentis præ-cepta funteadem. Quia hæc precepta,Non moechaberis,Non furtufacies,amp;c.inutro que Teftamento funt eadem .promiffa auté duorumTeftaméntorum,funtdiuerfa: quia promiffa ueterisTeftamenti funthæc: Terra Chanaan, terra copiofa, abundans lade amp;meHe.-regnum temporale,fubieöio ini-micorum, fœcunditas uxorum amp;nbsp;filiorum: nouum autem Teftamentumtibi promit-litregnum cœlefte/ubiedionemuero ini-micorum,de quibus diftum eft: Non eft no I bis eolluftatio adueiTus carnem amp;nbsp;fangui-nem. Sic funtpromiffa diuerfa duorum Te-idemuelumfeiffumeft medium,afummo

£uræ legales iam tune ad finem ueniftent : ac ueritas Euangelij, arcanaque ceeieftia, amp;nbsp;ipfe cœli ingreffus, non adhuc prophetaur dus,ac figuralitet lignificandus , fed iam iamque effet jpximè omnibus aperiendus, quiab initio mundi ufqué adidtemporis, in fide ueritatis de mundo tranfierunc.in 6. cap.lib.3.Rcgum.

D E D E 0

E appcllacionibus aitRabanus :Pri-mùmapud Hebræos Dei nomen He lidicitur(quod aüj Deum,alij etymologia cius exponentes Hizflt;;r,id eft fortis, interpre-tatifunt)id quod nulla infirmitate opprik initur,fedfortiseft, amp;nbsp;fufficiens ad omnia perpetranda. Secundum nomen,Elohim. Tercium,Eloe; quod utrumq; in Latinum Deus dicitur. quod nomen in Latinum eft exCræca appellatione transIatü.N amDe-Bs Grtscè ^/«,/Slt;’3f« dicitnr , id eft, timor,

Qnarium nomen eft, ScbAo,th ; quod u erri-tur.Exercituum fiuc uirtiitiim , de quo in Pfalmo;dici eut: Quis eft ifte rex gloi iç' Sune autemin huiufmodi ordinatione uirtutes mukæmt angeli, archangeli, principatus amp;nbsp;poteftates,cunftiq; cceleftis militiæ ordi-nes;quorum tarnen ille Dominus eft Om-nes enimfub ipfofunt, eiusque dominatut fubiacenr.Quintum nomé, eft Elion: quod tp interpretat:Ut in Latinum,Excelfus, qui fu-percoeloseft,ficut fcriptum eft de eo: Excel fusDoniinu«, amp;fupcr,co:los.Sextö,Eheia; id eft,qui eft. Deus enim folus, quiaçternu« eft, hoc eft, quia exordium non habet,effen tiæ nomen tenet. Septimum, Adonai:quod generaliter interpretatur Dominos, quod dominetur creaturæ cunâç: uel qubd crea-tura omnis elus dominatui deferuiat. Ofta uum,Ia.’quod ïnDcum tantum ponitur: quatuor litcraram: quod propriè apudHe-bræos in Deo ponitur, Decimum, Saddai: id eft,Omnipotens. Lib .i.cap.t.de Proprietäre fermonum.

Quodautem Deus exiftat,Haymo docet, inquiens: Deus ornnipotens folus habet ef-fentialitereffc: amp;qui adherente! perfidem amp;nbsp;dileûionem,iîli utiq; habent effe ab illo. o fuper 4,. ad Romanos.

Rabanus inquit: Domin’ lefus Chriftus, Deus amp;nbsp;Dominus eft cœli amp;terræ, amp;uni-uerfa creaturafubieaaeftfub pcdibuseius: omniaq; quæ uult facit, in cœlo amp;nbsp;in terra, in mari, amp;nbsp;in omnibus abyfsis: nee eft pore. ,ftas quæ eicontradicere pofsit, quia cunfta inditioneeiusfunt pofita: neeeft quipof-fit refiftere uoluntati eins: Dominus enim porum,amp;falutemanimarum fuarum quia ipfe crigit elifos, foluit compeditos, illuminât cæços,diligitiuftos;ipfiusq^clcmentiam afsiduis p^ecibus implorent, fperantes in mifericordia eiui, uteripiat à morte anima# eorum,amp;alat cos infame.Beneplacitume-nim eft fuper timentes eum,amp;in cis qui fpe-rantfuper mifericordia eins, Sic. In epiftola ad Reginbarium chotepilcopum.

^Q DefmitionéDei,nullamquidem expref-fè tradunt : ucrum reSè de Deo fenferune amp;nbsp;communem dodrinam retinuerunt: ideo tantum proprietäres quafdä adferibemus. AErernus.Rabanus inquit:pcus qui créa tor eft omnium, æternitatc fua tempora no ftra cornprehendit.In epiftolaad Hunber-tum epifcopum.Item:Deus hoc eft,quod habet, æternitatem quippehabet:fedipfe eft æternitas.lucé habet ; led lux fua ipfe eft. éo clantatem habet ; fed ipfe eft claiirasfua.

c 3 Non

Non eft ergo in eo aliud effe, amp;nbsp;aliud habere, ibidem.

Immortalis. Rabanusinquit: Deus diev cltur immortalis ,quia folus habet immor-talitaté, quiain eius natura nulla eft com u-tatio.Nam omnis mutabilitas nonineóue nienter mortalitas dicitur, fecüdum quod amp;nbsp;anima dicitur mori: non quiain corpus uelaliquam aliam fubftantia mutatur amp;nbsp;uer titur,fed in ipfa fua fubftâtia, quicquid alio modo nunc eft, aut fuit fecundum id quod deftitir, quod eratmortalis utiq; deprehé-ditur. At per hoc Deus folus dicitur immortalis ga folus incomutabilis, incorruptibi-lisq,-appellatur: quia corrSpi amp;diffbluin5 poteft,nec diuidi. Quicquid enim capitdi-uifionem,amp; interitum capit.lib .t.de Sermo num proprietate, cap.».

Immutabilis. Haymo: Deus omnipotens non poteftmutati,äut in melius aut in detenus; fed femper idem amp;nbsp;æqualis manet, amp;nbsp;incorruptibilis folus exiftit. Super ».ad Romanos. Et: Solus Deus femperidem eft, immutabilis uericas,immutabilis, fem-piternus, immutabilis natura, immutabilis fubftantia; amp;nbsp;quicquid de eo dici poteft, femperidem eft quod fuitamp;crit. Idem fu-pct euangelium feriæterti» poft Remi-mifcere.

tionem eflentiae uidcre, amp;nbsp;uiuere : ficut amp;di flum eft Mofi. Vnde amp;nbsp;Dominus in Euan-gelio ait :Deum nemo uidit unquam .Inui-fibilis enim res eft: ideoqjnóoculo, fedcor de quaerendus eft. libro ». de Sermouü pro-prictate, cap.t.

Omnipotéseft.Rabanusinquit: Deu qui omnipotés eft, amp;nbsp;non eft perfónarum acceptor, omnia nouit, amp;nbsp;omnia nutu poten-tiæ fuæ ad quod uoluerit, conuertere po- 50 terit, afsiduè deprecamur, ut ipfe tuam cau-famagere, teqjdefendcre, amp;nbsp;indicium tuu ad bonum finem perducere dignetur : ut ficut modó tibi condolences focios fecit efle pafsionum, fic amp;nbsp;per gratiam focio« tribuar fieri confolarionum. Dileflioncm tuam diuinicas Domini noftri lefu Chri-ßidiu hicincokimem conferuare dignetur. Rabanus in epiftola ad abbatem quen-dam.

Omnifcius. Rabanus: In omnipotence tia femper confiftunc: cui nee futura ueniöt nee præterita difcedunt, fed cunfta fimul ante eius oculot adfiftunc.FuiffejUel futuru effe, æternitas non habet:cui qimirum nee præterita tranfeunt, neq; futura fiiperueni-unt.quia efida præfens uidet. lib.j.in Eccle* fiafticum, cap.ti.

Impafsibilis.Rabanus: Impafsibilis Deu eft,qui nullis perturbationib. afficitur, qui’ bus fragilitas humana fuccumbit. None' nimattinguntcumullæ pafsiones, utlibi' do, iracundia,cu piditas, timor, moeror, in-' uidia,amp;C. quibusmenshumanacurbatur, SedcumdiciturDeus irafci, auc zelare,aut dolore,noftro ufudicitur. Apud Deunt effe, amp;aliudf3pere. Namamp;elTcpoteft,amp; fapiens nonefle. Deus habet effenciam, habet amp;nbsp;fapientiam: fed quod habet hoc eft, 8i omnia unus ;ac proinde fimplex eft, quia non in eo aliquid recederepoteft .Sed quod eft,amp; quod in ipfo e ft,effentialiteC eft : excepto quod relatiuè ad quameun-queperfonameft.Summe bonus,quiain-comutabilis: creatura uerb bonum,fednon fummum eft, quia mutabilis eft: amp;nbsp;dumfic quidem bonum , non tarnen effe poteft,^ fummum.In corporeus autem, uel in corpo rails ideo diciturDeus, utfpiritus intelliga tur uel credatur effe, no corpus.fmmenfusi quod cunda ita concludat,amp; ipfe anullo concludatur ,fcd omnia intra eius;omnipo-tentiâconneâantur.Perfeâusdicitur, quia nihil ei poteft adqci.libro », de Sermonupro prictate,cap.i. *

Verax.Remigius inquit : Et omnia opera eîu#,quæiubetfieri funtinfide: fcilicetne-minemfallcntia. Nulla enim funt fine re-tributione. Qui mifericorditer dignatua eft rcmunerationem promittere, fideiitet uultperfoluere. Teneamus fidelifsimum debitorem, quia habemus mifericordifsi-mum promifforem: fideliter exhibcbit,fi fideliterexigamus: quia opera eius funt in fide,amp;noftrafintinfidc. In Pfalmumtri-gefimum fecundum.

Bonus .Haymo: Dei bonitas eft ineffabi-Hs, omniu rcrum bonitatem tranfeendens : quia nihil bonum, nifi participationehuius fummi boni.fuperquintumcaput Cantici canticorum.

luftus. Haymo; Deus pater iuftus amp;nbsp;fangt; ftuscft, cuius eft filius lefus Chriftus, Dorai nuseft SaJuatot nofter. fuper.» cap.Haggæi Ra ba»

6^

Rabanus: Dei judicium iniuftum effe nul lo modo credimus. In epiftola ad Otgarium archiepifcopum.

MiCericors. Idio ta in quit: Dei proprium eft,mifereri amp;nbsp;parccre, qui omnipotentiam fuam femper parcendo amp;mirerendo mani feftat.capitetertio,de Innocentia perdita. Item:Chriftus errantes reducit: eft miferi-cors amp;nbsp;miferator, Sc neminem uult petite, fed faluac fperantes in fc.ldiota cap,31.de A’ morediuino.

Rabanus: 0'immenfa dementia, amp;ine-ftimabilis, bonitas coditoris noftri: qui à fu perbiscontemptus 5non ultionem fuppli-* dj peccantibus ingerit, fed cóuerfis perpoe-ritentiamindulgeritiam promitrit :amp;non tantum uni genti ludçoru, fed ad oés natio nes gentium fermonem predicationis per

mifericordiam peccatorfi fuorum obtineat ueniam.lib.ij.in Hieremiam,cap.3d.

tium amp;nbsp;medium amp;nbsp;finis, in uoluntate ac po dum tarnen eft, quód nequaquam eiusfub' üantia pertempora uarietur. Vnde no eum inodó uellehoc, modóillud uelle:fed fe-nollequod uolebatpriua: quodtalis uolun tas mutabilis eft, amp;nbsp;omne mutabile æternû noneft, Deus autem nofteræternus. Vnde lt;}uoniam omnia preterita, prçfentia,atque futura illi femper præfentialiter adfunt,amp; ïpfe ab initio omnia nouit, amp;nbsp;præfentia e-ius eum nuiiquam fallere poteft : credendu mihi uidetur,quod nihil ei noui accidere pofsit. fed omnia quæ ,quando, amp;nbsp;quomo-do uentura funt, eins noticiæ certitudine ab initio comprehend/. In epiftola ab Hum bertum epifeopum.

PunitmaloS.Omnipotens nullum pecca turn impunitum dimittir.Rabanus in epi^ ftola ad Otgarium archiepifcopum.

Rabanus inquit: Perfeélus Deus dicitur, quia nihil ei poteft adijci Er tarnen de con-fummatione alicuius faéli, perfeétio dici-

(^3

modo eft perfcöfls?Sed hoc uocabulom de ufu noftro fumpfit humana inopia, Ccut amp;nbsp;reliqua uerba: quatenus id quod in effabi-leeft, utcunq;dicipofsit:quomodo de De# nihil digne humanus fermo dicit, ficut func amp;nbsp;alia, iibroi.capite 3 deSermonum proprietäre.

Multas Dei proprietates coniungit Rabanus, dicens: Deus creator, qui hominem adfuam fimilitudinemcreauit,eft caritas, eft bonus amp;nbsp;iuft us, atque mi ris, mundu s 8c mifericors. libro quarto in Ecclefiafticum, capite quinto. Item:Nihilcreatum,auc feruiens, in trinitate credendu tut uult Dio-nyfius, fons Arij: nihil in æquale, utEuno-mins : nihil gratia æquale, ut unit Aethius ; nihil anterius, pofterius'ue, aut minus,ut A-rius: nihil extraneum aut officiale alteri ,ut Macedonius: nihil perfuafióe autfurreptio

Melito 8cTertullianus:nihil corporaliter ef-figi3tü,ut Anthropoformis,ut Vadianus: nihil fibi inuifibile, ut Origenes:nihil creatu-uoluntate diuerfum, utMarcion: nihil trini tatis elTentia ad creaturarunatura deduâû, utplatoamp;Tertullianus: nihil officio fingu lare, nee altcri cömunicabile, utOrigenes; nihil confufum, utSabellius.'fed unum per* men folirarium, ut præfumunt Silianus amp;nbsp;praxetes, penta politanadamnabilis illado étrillai/^oiffietergo,id eft,in diuinitate patri filius patri amp;nbsp;filio fpiritus fanétus,. libro quarto de Sermonum proprietate, capite decimo.

DE VNITATE DEI.

Quod unus fit Deus, Haymo docet: Vnut

VndenS in nominibus,fedin nomine Tri nitatis, quæ unus ed Deus, facramentü ba*

Rabanus inquit: Deus ifte quern nullus deorum gentilium negate aufus eft uerum Deum:quia amp;nbsp;fi negater, non folùm fubia-ceret debitis pœnis, uerumetiam certis con uinceretur effeftis. Ifte ergo Deus iUosfal-fos elfe deos, amp;nbsp;omnino dcferendos, eoruqj _^templa, fimulachraamp; facraeuertenda, per fuos uates,hoc eft prophetas,aperta denun-ciatione prædixit, apertapoteftatepræce-' pit. aperta ueritate compleuit. In epiftola ad Bonofum abbatem.

DE TRINITATE.

Cognitio fanâæ trinitatis in ueteri amp;nbsp;nouo Teftamento cotinetur. Haymo fupet t^.caput ad Romanos.

Rabanns:Habemusdiftin£lam quodam-modo trinitatem:inuoce pattern, in ho-

pater,alius filius,alius fpiritus fandus. Quodnobismaximèinipfo facrarum Seri» pturarum dèmonftratur initio, ubi Deus di cit: Faciamus hominem ad imaginem, amp;c» Cum enim Gngulari numero dixir Imagi-nem,oftcnditunam naturam eft^e,adcuius imaginemhomo Gebat; cum uetó plurali-tet dixit Noftram, oftendit Deum ,3d eu* iusimaginemhomo Gebat, non unam effe perfonam. Si enim illa una elfentia pa^’° trisamp; Glij amp;nbsp;fpiritus fandi, una elfec per-fona.non diceretur ad imaginem noftram, fed ad imaginem meam:nec dixiflet. Fa--ciamus;fed,Faciam. Si ueró in illis tribus perfonis, treselTentintelligendæ amp;nbsp;creden dæ fubftanriæ ; non diceretur ad imaginem noftram, fed ad imagines noftras. Sed ad unam imaginem unius Dei homo fadus dicitur,ut una fandæ trinicatis eftentiali-

CU fedicitaudiffe Séraphin clamanria: Sandus,fandus,fandus Dominus Sebaoth.Vbi prorfus ineo quód dicitur tertio fandus, perfonarum trinitatem : in eo nero quód femel dicitur Dominus Deus Sebaoth , diiii-nænaturæcognofeimus unitatem. Plane abfq; dubitatione credendum eft,pattern amp;nbsp;Glium amp;fpiritum fandu, unum elle Deum:3® Patremomnipotcntem;æternum,inc5mu-tabi!em,amp; Gnguli horum Deus, amp;nbsp;Gmul o-mnesunusDeusiamp;Gnguli» quibufq; horü plena amp;nbsp;perfeda amp;nbsp;æterna fubftantia, amp;nbsp;G-una effemiajuna omnipotétia, amp;nbsp;quicquid fubftatialiterde Deo dici potelt. Si fortè de patrefolo interrogatus fuerisjQdfit pater? refpode, Dcus.Interrogatus ds fino:refpon de,Deus,Interrogatusdelpiritu fanfto ; rc-fpóde Deus.Siirrterrogatus fueris limul de pane amp;nbsp;filio amp;nbsp;fpiritu (andornon Deos, fed Deum refponde,unum omnipotenté,inc5-omnipotens,amp; quicquid ad fe dicitur,id eft fubrtantiam diuinitatis GgniGcans. Quædâ item relatiuè dicutunut pater ad Gliü, Glius ad parj:em,amp; fpiritus fanftus relatiuè ad pa* trem amp;nbsp;Glium. Ad fe auiem Gue pater,Gue G lius,fiuc fpirirusfandus,Deus dicitur.Itaq; pater eoipfo quo Deus eft, hocipfo fubftan tia:quia eiufdem fubftanriæ Glius, proeul* dubio amp;nbsp;Glius Dcus,amp; Ipiriius fandus De’. tur;quia nó fuEftantîæ nomen eft, fed refer' turad filiu. Non Gc dicimus, Gliu patré elfe, quado dicimus Gliu Deum efle. necita dici mus pattern Gliû elle. Geut dicimus Deu ef^ fe:quiaDeus fubftatialiter dicitur, pater amp;nbsp;Glius amp;nbsp;fpiritus fanöus relatiuè dicutur.Ra banus lib.t, deSermynum proprietate, cap. 4.Item:ChriftusDei fapientia, fccundii di^ innam natura inaitifsimo habitat: hoceft. fupra omnem alcitudinem cceledis regni,G' mul cum patreamp; Spiritu fando unus Deus regnat,lib.5. in EcclcGafticum,capire jj.

Angelomus inquit dn pace EccleGç,prç-fules eins feu facerdotes Gmpliïi prædica-tione,populû Gbicreditü Gde informantes, non alia de Deo, neq; incapabilia illis pro-ponunf.fedut Grnpliciter credant in patre amp;Gliumamp; fpiritum fandum, eGentialiter

Remigius ait: Cantate Domino canticu nouum,amp;c. non'quód tres perfonæ Deita*-tis funtSin elfentia unitatis;ideo cum dixif-fetilijstribus perfonis cantandu effe æqua* liter,fubiunxit;Benedicite nomini eius.In Pfalmum 95. Item.'Pfallite Deo noftro,pfal-lite,patri uidelicet: pfallite regi noftro,GlioT pfallire Spiritui fando.in 4.6 Pfalmum.

DE DISCRIMINE PER-fond) unh

Haymo inquit.-Nee pater aliquandomu tatur in Glium, aut Glius in pattern, neq; fpi ritus fandus in patrem autGlium: fed pater femper eft pater,filius femper eft filius,fpi*' ritus fandus femper eft fpiritus fandus. Non enim diuina natura uel fubftantia mu-taripoteft. SuperEuangelium in die Nati-fe naturæ uel fubftahtiæ diftantiam , nee inter .généralitém atque genetatum ali-* quód interfuilïe interuallumitamé hoc fer-uato amp;cuftodito , ifta dicimus, quód ilie patereft,illefilius. Paterautem iioneft,ft non habeat filium: filius non eft, G non ha-beat pattern, Sed tarnen filius Deus de patre; paterautem Deus, fed non de filio pater. Deus de Deo,lumen de iumine.Pater

non duo dij, fed unus Deus pater amp;nbsp;filï* us. Spiritusfandüs de patre amp;nbsp;filio pro-cedens, amp;nbsp;ipfe Deus.Sicut pater De iJS,G* cut filius Deus, Gc etiam fpiritus fandus Deus:non tres dij,fedunus Deiis,unurh lumen,una fubftantia , una natura, una maieftas, una æternitas,una magnirudo, una potentia, una bonitas . fuper Et an*

C E N T. IX.

CAP. nil.

cft,nafcendo, Pater de nullo patre, filiu* de Deo patre.Pater propter filium eft,filius ue ró amp;nbsp;qubd filius eft,jppter patré eft: amp;nbsp;quód eft,à patre eft.fuper Éuang.feriæ 5. poft Læ-tare. Et: Habet pater quodnon habet filius,habet filius quod non habet pater, habet fpiritus fandus quod habet pater amp;nbsp;filius. Paterhabetæternitatem,finenatiuita-te:filius habetæternitatem, cum natiuita-te: fpiritus fandus à patre filioq; procedit. Ergo pater ingenitus,filius ingenitus,fpiri-tus fandus neegenitus, nee ingenitus, fed à patre amp;nbsp;filio ptocedit.In fermone de eófef eoquódhabeat filium æternum,cuiusæ-ternus fit pater; filius æternus, eo quód fit patri amp;nbsp;fpiritui fando coæternus : fpiritus fandus æternus,eo quód fit patri amp;nbsp;filio coæternus; non confufa in unaperfona trini-tas,ur Sabellius dicit: neque feparata aut diuifa in natura diuinitas,ut Arrius blafphe-mat: fed alter in perfona pater, alter in per-fonafilius, alter in perfona fpiritus fandus; unus in natura in fanda trinitate Deus pater amp;filius amp;nbsp;fpiritus fandus.iibro j.capite uirtus amp;fapientia patris.fuperóz.Pfal.

Rabanus in epiftolaad Humbertum epi-fcopum,Chriftumuocat principem pafto-Tem,amp;iudicem omnium,uiuorum aernor-tuorum,

Chriftus diciturleo,propter fortitudiné. Rabanus libro ç.in Ecclcfiaft.cap.i.

Chriftus appellatur fol:quia amp;nbsp;lumen fa-pienti« diuinx eft,amp; fplendor iufticiæ. lib. nono in Ecclefiaft.cap.ç.

Sapientia Dei,quæ eft Chriftus, profun-ditatemnouitconfiliorum Dei, amp;diuerfos tradatus cordis humani ipfe fcrutatur.Ibid. ^^

«jf Quædam nomina in Chrifto ex diuin‘ tatis fubftantia, quædam ex difpenfatione fufeeptæ humanitatis aftumpta lunt-Raba-nus lib.t.cap. 2. de Sermonum proprietatc. EtEmanuel ex Hebræo in Latinum, fignifi cat nobifeum Deus:fcilicet quód per uirgi-nem natus Deus,hominibus in came mortal! apparuit.Deus dicitur, propter unitam cum patre fubftantiam . Ibid. Et:Dominus nofter lefus Chriftus, angelus typicè nuncupatur,undeProphera air:Venir ad té plum fuum dominator,quem nos uultis, amp;nbsp;angelus teftamenti,amp;c.Ioannes præcurfor, in Malachia angelus uocatur. Vocantur amp;nbsp;fandi prædicatores,angeli:ut, Angeli pa^ cis,amarc flebunt.quod nomen non per na-tura,fed per officium adminiftrationis forti lib.t.cap.«.

Remigius ait:Filius Dei uerbum dicitur, quiainterpretatur nobis uoluntatem Dei: amp;nbsp;os patris, quiaper illum nobis locutus’ In Pfal.32.

CHRISTVM ESSE DEVM.

Studiofè docentacprofitentur,Chriftuni effeDeum.ut,

Idiotainquit:Verbum diuinum,hoceft, filius Dei,qui eft fplendor paternæ gloris qui eft candor lucis æternæ,amp; fpeculum fine macula,in quem defiderant angeli pro-lpicere,cuiuspulchritudinéfol amp;nbsp;luna mi-rantur.capitea.Contemplationum de uirgi ne Maria. Item:Filius patri eft coæternus amp;nbsp;connatutaiis.capite primo de Vera pa-tientia. Et ; Domine Deus creator amp;nbsp;re-demptor meus. capitc quinto de Conflidu carnis amp;nbsp;animæ.

Haymoinquit.-Chriftus unius effentiss eft cum patre amp;nbsp;fpiritu fanflo.fuper nonum caputad Romanos. Item:Filius cum patre amp;nbsp;fpiritu fando, unus amp;uerusfaluatot amp;nbsp;Deus eft.fuper i.cap. a d Titum, Et.Om-nia quæ funt in ccclo amp;nbsp;in terrajn mariamp; in omnibus abyfsis, peruetbum Dei fada funt. Cum ergo omnia per illum fada funr, utiq; patet,quia ipfe eft ante omnia. Neque rigine, ficut nee radius folis uel ignis fuum præceditcalorem uel fplendorem. Semper enimfuitparer,fempercumco filiusrqui u-tiqueà patre non eft creatus,fed genitus.lib fecundoin Apocalypfin,cap j.

Rabanus ait:Chriftus filiusDei,qui eft uirtus amp;fapientia patris, totius fententiæ amp;nbsp;prophetiæ,arque omnium bonarum uir-tutum authoreft, amp;nbsp;diftributor gratiarum fpiritualium, unus amp;nbsp;folus Deus cum parte amp;nbsp;fpiritu fando, regnans per omne (ecu lum.libro odauo in Ecclefiafticum, C3p.i8 item

illumreferimus: amp;nbsp;cum ad illum perueneri mus,ulcraquodquærarausnon habemus. Verbumautemitadicitur, quiaomnia per cum Patercondidit,fiue iufsit. Vita quia omniauiuificac.Imagodiciturjptopterfimi dinem partis. Virtus,quód omnem partis poteftacemin femetipfo habeat, amp;nbsp;om nia pofsir.Paracletus, hocert aduocatus, quia * pro nobis inccrceditapud patrcm,amp; ad euk

^ QuodChrifius firæqualis patri amp;fpigt; ritui fando,Idiotaaif.Cuif Icilicet Chrifto) cum patre amp;nbsp;Ipiritu fando æqualis honor

’ cula feculorum.ca. 6. Gotemplationum de uirgine Maria.

Effe aerernu, Rabanus docet •. Virtus Dei amp;f3pientia (qua eft Chtiftiis) fempercum parte erat:amp; ücut pater fine initio, fie amp;nbsp;filins fine initio eft.lib.nin Ecclefiaftic, ca i. Et: Chriftus æterna Dei fapientia, femper cum patreeftanrefecula,fonsuitæ,amp; lux uera eft, quæ illuminât omnem hominéuenien teminhunc mundfi:àDeo pâtre natus eft, êr omina peripfum fada funt, amp;nbsp;fineipfo fa dum eftnihil. Ibidem. Ec:Sapientia Dei, hoc eft Chriftus, fine fine amp;nbsp;initio confiât, amp;nbsp;inenarrabilis atq;inæftimabilis femper . manet. Ibidem.

tChriftumeifeinuocandû,Rabanus mené :Chriftum dico Dei uirtutem ,amp;Dei fa-pienriam. Ipfelaudauitammam iuam,quia omnibus ortenditefie laudabilem uitâ fuâ: amp;nbsp;in Deo honorabitur,quia fimul cum Deo pacte de fpiüiu fandb lu ««lis amp;nbsp;in terra a- ’

*® fccula,quàm fecundû humanitaté qua crea-uit illum in fine temporum in utero uirgi-nali.fupcr ty. cap. ad Romanos, Et ; Non eft dicendu,Noneratantequa natus eratmun-quam enim non natuserat, qui patri coæ-ternuserat.Quifapir, capiat: qui non capit, credat.Nutriaturfide, ut pofsitespete tier-bum Dei, quiauerbü filios. Semper ergo fi-lius,Sc femper yqualis.Non enim crefcédo, fed nafcendo æqualis eft : qui fempernatus ternus : Pater afit non defilioDeus,filius de pacte Deus, Ideo Deus pater,ideo gignédo dedit ut Deus enet,gignendo dedit ut ?qua lis elTec.ïn Euageliu feriç quart? poft ludic. Rahanuiinquit:De partegenituseft fi-lius.lib.d.inEccleGafticum,cap,2,

Remigius in 44.Pfal.Ne putaremus Dominu patréindigeteconiugio, in generatio nefilij fui, ofteditnobis ipiam generation« ® no ab alio,fed à fe ipfo fada,dices;Cor meu, id eft,intima fubftantia mea, amp;nbsp;fecreta elfen tiameaerudauit,id eft,genuituerbu bonu, id efi,filiu, mihi æqualé amp;nbsp;confubftantialé, CLVO'D CHRISTVS SIT HOMO, Idiotainquit;Chriftus!oladiledioneSc amore indudus , induit carnem noftram mortalem, fed fine omni petcato :amp; mor-

■ dio terræ, ex nimia dileûione femel uenc* rit in carnem uifibilis : ica quotidie proptec maximam diledionemnoftrijUeniatadfal-uandas animas noftras, mentes noftras fua potentia inuifibili illurtrâdo.cap.ç. de Arno rediuino.Item.-In creationehomofadus eftadimaginem amp;nbsp;fimilitudinemDei ;fed inredemptione, filius Dei fadus eft ad i^ maginem amp;nbsp;fimilitudinem hominis, Malus igitur opus eft redemptionis quam cre-ationis. capite quinto deConflidu carnis amp;animæ.

Haymo : Chriftus natus in fraglli carne, nec tentationibus eelsit, nec aliqua tribula tione dcfecit.fupcri Pfalmum. Item: Chriftus in conceptione fine motulibidinis per Spiritum fandum fandificatuSjftabilis con tra omnem impetum diabolicæ rentatio-nis permanfic. Ibidé. Et: Affumpta human

hry

lam labetn admiGt.Peccatum enim non fe-cit. Fragilicatem quidemcamis alTumpfit, fed tarnen totius peccati immunis fuic.fu-pcr 5 cap.Caiit.Canticorum, Item:Nifi ho* mitiem affumeret,mediator nobis alio modo efle non poJTet. SedalTumendo catnem noftrae fragUitatis, nobis faftus eft media-tor,afsiftens nuncuultui Dei pro nobis: amp;nbsp;per ilium nolhas preces dirigimusad Defi Pattern.fupertercium caput ad Galatas. Er: Sicutnos came amp;nbsp;faguineconftamus,fic amp;nbsp;Chriftus participauit carni amp;nbsp;fanguini, homo faftus. amp;nbsp;ficut Chriftus communicauit nodræ fubftantiæ, per alfumptionem ho-minis:Gcamp; nos participes eins fumusper alîumptioné corporis amp;nbsp;fanguinis eins, fu-per a.capntad He'or.ltcm: Quia ergo homo redimendus etar morte fiÜj Dei,nonange-]us:idcgt;rco non angclicam naturam affump fir,quæmortem non poteft pari, fed huma-- j nam,in qua mori potuifiet. Necangeliseft tantadigniras collars,neinuna perfonaco-mm naturæ filius Dei coniungeretur,quam dignitatem fme honorem human® naturæ dinina gratia contribuit,utDeus amp;homo u-naeiïet perfona.Ibidem.

Rabanus inquit: Cætetùm illud corpus quodnatumeft de Maria üirginc,in quod illud transferturquod pependitin cruce,fe-puitum eft in fepulchro,refurrexit à mortu-is.penetrauit coelos:amp; nuc pontifexfadus, in sternum quotidieinterpellarpro nobis, capire decimoquinto, de lacra Euchariftia. Et.Filius quidem,non pater,eftnatusdeuir gine Maria:fed natiuiratem fili,’,non patris, de Maria ,amp; pater amp;nbsp;filius operatus eft. Non eft pailus quidem pater, fed filius: pafsioné tarnen filij amp;nbsp;pater amp;nbsp;filius operatus eft, Nó furrexit pater, fed filius: refurrciftionem ta-nem Dei,id eft, immunis omnis delifli,amp; plenus omnis gratiæ amp;nbsp;ueritatis: ut imagi-nem in nobis fuam, amp;nbsp;fimilitudincm exeni plisfuis reftaurarct,amp; donis.idem l!b.4.ïn Ecclefiafticum, capita quinto. Item ; Ae-terna Dei fapientia Chriftus, facramentum incarnationis fuæ antefecuia præfeitumÔC prædeftinatum efle affirmât .•cuius uis ulqj in feculum, fine ullo fui defeftu permanee, amp;nbsp;inhabitatione fanôœ Ecclefiæ omnem ri turn ueræ religionis ordinando difpcfuit.li bro quinto in Ecclefiafticum,capite deci-* moquarto. Et:Nu!lo igitur modo benefi-cetius cóiuli potuit generi humano ,quàni cumipfa Dei fapientia,id eft,unicui filius, confubftantialispatri amp;nbsp;coæternus, totiurt hominem fufeipere dignacus eft,amp; uerburn caro faftum eft,amp; habitanit in nobis. libro * quinto in Ecclefiafticum, capite decimo-quarto. Item:lpfa enim natura fufcipien-daerar, quæ liberanda: amp;nbsp;ne quis fortefc-xus à fuo creatore fe contemptumputaret, uirum fufcepit,natus ex fœminaeft: nihil egit ui,fcdomnia fuadendo amp;nbsp;monendo. ibidem. Et:Quia nullus corporalibus 0-culis, diuihitatis dus fplendorem aliquo modo luffcrrepotuit: ideo humananatura indutus eft,ut fragilitas hominum, fplcndo rem aliquo modo potuiffet fufferre diuinu. Sumpfituelamen carnis, quo faciliusad fe accedere pofsit conditio hominisjibro no-no in Ecclefiafticum, capice feptimo. Et: Chriftus ufque ad nortrarum pafsionfi feu carnis contumdias ddeendifte ccgnofci-tur;qui dum fit patris coæternus ante fecu-la filius,poftquatn uenic plenitudo temporis, propter falucem noftram,formam ferui accepit: amp;nbsp;fadus eft filius Dei, filius homi-nis.libro primo, capite fecundo, de Sermon fti geftauir. Nam ficucfexta die formatiis

eftadimaginem Dei,itafexta mundistate filius Dei formacarnis induit, ut reforma-ret hominem ad fimilitudincm Dci.libto fecundo,capite t.de Sermonum proprieta-te. Item;Elifæus Chriftum figurauir,qui demoncisaltitudine, id eft,cœlorû defcen-dens fublimitatc,humiliauitfeipfum,a forma Dei ufque ad formam hominis: ac mor-tuus, membris fua membra compofuit, amp;nbsp;noftramortalitatefui corporis medicinam aptauit.libro tertio,capite fecundo,de Set-monum proprietate, Et:Chriftua corpus, quod de communi humani generis terra nafcendo fufeepir, refurgendo iarn fuper terrena omnia fubleuacùm,cœlefti uirtute induic.libro quarto de Sermonum proprie tate,capite primo. Item:Non pater carné affumpfit, neque Spiritus lanétus, led filius tantum:uc qui eratin diuinitate patris Dei

CENT. IX.

Si filius hominis ;amp; idé eft filius hominis, qui eft films Dei, exfubftantijs duabus , amp;nbsp;una perfonaTrequentius ramen filium hominis,quam filium Dei fe maluit appellate, propter uirturem humilitans infinuadam. SiiperEuangelium Dominics lo.poftPcn* tecoften. Et: Natandum, quiadum dici^ mus illum filium Dcieftc,amp; filium uirgini», non diuidimus perfonam, qnæ una eft,fed libro duper Eiaiam.

Rabanusait:Chriftus Dei patrisunige' lïitus cft filius : qui dam cflet æqualis patri, propter fa! utem noftram , formam ferai ac-tepitj.ibro i.de Scrmonum propriecate,ca-prte z.ïtemiChriftus Deus in maieftatepa^ triSjhomo in uir^initate matrisüniUa créa-tor,rii haeSaluator. libro 6. deSermonum proprietate. item: i/Anès-ies Deo Si homini gloria partis defiderabilis uideti ab ange-' lis,ficurpateramp;Spiritus fandus adoratur ab angelis Si omni creatura: non homo prç ter Dcum,uel Chriftus cum Deo, fient Ne-ftorius blafphcmat:fedhomoin Deo,Sein homincDeus. lib.^-.cap.to. deSermonum proprietate.

Angelomus: Tempore traquillo, nil am-plius de Dei filio facerdotib. Ecclefie prædi nacus,amp; uerus homo pronoftraredemptio ne,de lubftatia matris téporaliter cteatus amp;nbsp;nacus,gemina firbftatia, fingularr ueró pcrgt; fona.Cófubftantialé patri fecundfi diuinita-teïn,cöfubftanria!é uerö matri iuxea huma ■ nitatem, unum eundemq; in fingularitate perfonæ.in ipcap.lib.i.Regum.

DE VNITIONE DVARVM NATV/ raran: in Cbrifto,

Duas ramen in Chrifta natural, non effe duas, fed unicam dunraxat parfonam,diligenter explicant.

Idiota inquir.'Humaiîâ naturam in eadé perfonadiuinse nature aifociata eft,ut foro rem noftra(humana. fcilicet naturam ) Deus unigenito filio fuo infeparabiliter copula-uit.cap.8,de Amore diuino.

Haymo inqt:Deitas lufcepit humanita--tem,quamabomni peccato euftodiuitim-muuem. SuperaPfalmum. I.rem:Nifi Dei.-tas humanitati coniumfta effet, humanitas jnorc aliorura hominu mortuaremaneret. Superj Pfalmum.Itcm:Qjrando Deltasu-niuit fe humanitati, cæteræ humane nature fe liberatorem promifit.Super t8 Pfalmum. Et:Chriftus eandem fibi unitam habuit di-uinitatcm,quam habuit pater. Super »41 Pfalmum.Itcm : Chriftus unigenitus eft fc-

CAP. 1111. tem unicus partis, per humanitäre unicu« matris.Super ti.cap.Zachariæ.

Rabanus ait:Chriftus Deus amp;nbsp;homo,una perfona eft in Trinitate.Libro J.in Ecclcfia* fticum,cap.t3.

DE HES SI A.

VOcabnla quædâ explieant huiusset»-tis fcriprotes,ut Haymo : Crhiftusdb

In4Pfalmû.Et: Chriftus diciturfacetdos: quiafcipfum obculir;8cfemperDeü pacte interpellât pro nobis. Super tojgt; Pfalmum. Item : Pulchrè taminEfaiaquàminOfca, flos hue uentusafeendens dicitur ; quia de humilitatecarnisadexceifa confccndit.dC , nos lecum ad pattern duxit,dicens in Euan gelio: Cum exaltatus fuero,omnra traham uerus rcx eft,amp; magnus facerdosrcuius ïy' pumjecundum quod rexerat, gerebatZo-robabel ; fecundumquodfacerdos, klus, qui erat filius lofedech. Superprimumea' put Haggæi, Itcmrln Scripturafacra,cuin Ïingularinumero ftclla matutina ponitur, perhanc homo Chriftus figuratur.Libro r.

Dominus Deus tuus. Quis autemillc Pro^ pheta fuerit,lt;;uius fermones audire debenr, amp;cui tota animilntentione obediendum eft , paret cum in Euangclio lcgitur,quod turba fidelium uidens miractia amp;nbsp;ligna quæfaciebatlefus,damaretdicens ; Vete ' hic eft Propheta qui uenrurus eft in hunc mundum. Et alibi de eo fcriptum: Acce-pitautem omnes tirnor , amp;nbsp;magnificabant cum dicétes,quod Prophetamagnus lutte* xit in nobis,amp; quod Deus uifitabitpiebeni fuam.Hic ergo Propheta,Sc Dominus omni urn prophetarum,qui eft uia, uecitas Seuh r3,conditor utriufqueTeftamenti, nonfo-lum in ucteri, fed ctiam in nouo,omnes er-rores Si diuinationes, atq; artes noxias regt; relpiiit arque códemnat;necab alio quam à fe uultrequiri ucritatc,autfaniiatem,quód ipfccum parte amp;nbsp;Spiritu fanfto , unusue* rus atque omnipotens eft Deus,facicn8 mi rabilia magna folus. VndeinEuangclio 0-mnes ad fc inuitat,diccn8 : Venice ad me 0-mnes,óCc,Hic,iuxta Pauli fententiam, Sal* uator eft omnium hominum, maxime fidelium, de quo Sc Petrus: Non eft aliud nomen , amp;c.In quo ctiam nomine quotidie figna magna , amp;fanitatesin Ecclclia,pero-rationcs fidelium fiunr. QuoniamipIcdifci

77 poteftatemcalcandl fuperferpentes. In epi ftolaad Bonofum abbatem.

DE 0 F FI C I 1 S ME S S I AE.

Eft Saluator.Haymo:Singulari gratia ho mo Chriftus in omni humani generis maf-farefulût:quiaperill5 propofuit Deus fal-uare genus humanum, amp;nbsp;ipfe eft mediator Dei amp;nbsp;hominum,homo lelus Chriftus. Super j.cap. Cant. C^nticorum,

Remigius;Propitiatio,’eft miferatio,ex- 10 hibita poft facrificium : ita amp;nbsp;Chriftus,uo--kns propitiari populo fuo, faftus eft facer-doi, orans ad pattern cleuatis in cruce ma-nibus, utpofsisdicere : Dirigatur oratio meaficutincenfum inconfpeftu tuo. Holt; ftiamobtulit,quiain aracrucis feipfumim molauit,ipfc pontifex, ipfe hoftia,ipfe propitiator,ipfe propitiatio. Et quibus tu pro^ piciaberis,beati erunt.In 64. Pfalmum. per proprium fanguinem introiuit femel in fanäa, æterna redemptione inuenta:fe--désq; ad dextram patris,id eft, in gloria pa-ternæ maieftatis, interpellât non uoce,led miferatione pro nobis. ldemq;rexregum, amp;Dominus dominantium:perquem reges regnant, amp;nbsp;conditores legum iufta decer-nunt ,cceleftemacterrenum principatum, cunftam uidelicet rempub. regens, amp;nbsp;uni-uerfam militiam tam cœleftem amp;nbsp;fpiritua-lem,quant terreftrem éSi temporalé.'diftin-âis in ordinibus difponens ac modcrans,8c lupernæ atq; mundanæ curiæ præfidens, miro ordine angelorum,hominumque mi-nifterio,pro temporum uariecate amp;nbsp;oppor-tunitatedifpenfat: amp;nbsp;quæ fingulis quibuf-

Iuftrati5e,uel patefaöa prçceptionedecer-nit.In cpiftola ad Hinemarum Lauduncn-fem,cap.ii.

Haymo;Confiderandum,Chriftum non effe facerdotem fecundu id quodgenitus eft à Deo patre ante omnia fecula, coæter-”“® g*g’’®*’^’gt; ^confubftatialis, uerus Deus,manens apud patrem;fed fecundu hoc quod natus eft ex utero uirginali, in fine temporum homo faöus, nee non propter uiftimam quam pro nobis obtulit, à nobis acceptam,carnem uidelicet aefanguiné fu* urn.Super y.cap.ad Hebræos.

Mediator.Haymo;ChriftusIefus per hoc • quód homo pariter amp;Deus eft , mediator noftereft,uerbaDeipatris référés nobis,amp; modó noftra ad illurinterpellans afsiduè ,p nobis,fimulq;fua pafsione eSfirmas nobis fu,filijDauid,miferere mei.SicIefum clama uitcæcus,ut filui Dauid non dimitterct : amp;nbsp;fic filiu Dauid inuocauit, ut Saluarorem no pertrafiretioftendens quia mediatorDei amp;nbsp;hominuDns lelus Chriftus,inunaeadéq; perfona,exdiuina humanaq-, fubftätiaper-fedlusDeus,perfedus eftamp; homo creden-dus.SuperEuangelium Q£iinquagefimæ.

Rex.Angelomus ait: Sicut Saul cd afinas partis fui quç dcerât,quæreret, in regno af-fumptuseft ,fimiliquoq; modo Dominus amp;nbsp;Saluator nofter, poftquâ à patre ftio mif-fusad oues quæ petierât domusIfrael,uegt; niredignatus eft, fnper cunflum populum fuum abeoin regem tantum côftitutus eft* In lib.r.RegumjCap.p.amp;to. -t

Caputeft.Remigius:NullG maîus donu

Spiritu fando itnnm fumus : quia pater in

minemiteru ad agnitioné amp;nbsp;diledioné fui reuocarer, dans illi donü S piritus fanai,ut ipfius munerefaluareturamp;feruareturin ae-temum.Libro i.in Ecclcfiaft.cap.3.

Chriftus eft exempló.Remigius.-Chriftus lexeft:id eftliberóc forma bonis imitandi quæ fecitamp; dbcuit, malis uitandi quæipfc uitauitamp; prohibuit.In 24, Pfalmum.

DE PASSIONE CHRISTI-

Hincmarus inquit:Dns circa uefpera pe-pendit in cruce, ipfefacerdos,ipfe uidima, ipfe oblator, ipfe oblatio, ipfeiacerdos eft: qui nunc ingrelTus eft in interiora ueli folus ibi ex his qui carnem geftauerunt,interpellât pro nobis.In epiftola ad Hincmarti Lau lt;lunenfem,cap.25.

Idiota inquit:Oritur amor ad te diligen-dum i per beneficia à te multipliciternobis collata: quia quicquid bonihabemus, à te habemus:amp; ultra muita dona, teipfum no bis dedifti,cum de cœlo propter nos defcen difti,teipfum exinaniés,amp; forma ferui acci-piens, minotatus pauló minus à Deo-cum etiam propter nos conuicia,flagella,oppro-bria,contumeli4s,fputa, Setadem mortem turpifsimam crudelifsimamq; fuftinuifti. capitea.de Amore diuino.

Haymo;Sic operabatur Dominus ea quç diuinitatis erant,ut nibilominus perficeret ea quæ erant diuinitatis amp;nbsp;humanitatis.Su pery.caput Cantici oanticorü.Et;Ideo cru-cifixerunt eum:quia omnib.mortib.feueri-or eftmors crucisjpropter longum crucia-tum.Si.n. gladio trâfuerberairenteum,citb finirctur.uel ficplacuit ei,ut quiaperlignö peccauithomo, perlignü redimeretur.Su-per2.cap.ad Philippenfes.Et: Pontifices ue teris facerdotij, fecundu præceptum legis, munera ßc hoftias ,p fuis amp;nbsp;pro populis of-

usille Iêrpcns,morté Chrifti defignat:qua fi quisintueturfide amp;nbsp;opere,uideiiceteam imitando,fanatur ab omni pereufsione fet-pencum:id eft,ab omni impugnatione dse-monum.in 73 Pfalmum-

De oratione Chrifti, inquitHincmarus: pro fuis,led pro his quicredituri erantpet uerbum eorum in pattern , orauit fecund» humanitatem, quiomnia donorumunera cumpatrediuinitaris æqualitate habet. In altera epiftola ad Hincmarum Laudunciv fem epifcopum.

Quód patiensfucrit Chriftus,Rabanu# inquinSiquidé filins Dei unigenitus , cum inter homines couerfatus eft,nihil egit ui, nihil per aufteritaté, nihil per feueritatenn fed omnia per manfuetudinem amp;nbsp;patienté am,de quo fcriptum eft:Qui cum maledicc-retur,nonrcma!edicebat; cûpatcretut,non comminabatur.Eleemofynam largiri fuade bat,nemiHem facere cogebat:uiam iufticiæ oftendebat, fed nemini pœnam ingcrebat: quod indecens erat,ut gratig uiolentia euK quamingererer,utgratia gratis data,amp;pla cidè collata abhominibuslibentiusfufci-peretur;cuius exemplu tefequioportet.In epiftola ad Hadubrandu archipresbyteru»

De fine pafsiôis,inquit Idiota!Ad hoc mi 30 fiftiChriftö in mundu, utuéditusnosredi^ merer,occifus uiuificaret, iniurias paffus honoraret,amp; in filios adoptaret.cap.8.de A-morediuino.Ité : Mortefua Chriftus Deus amp;nbsp;homo corporali, pœnali ac uolütaria,de-llruxit noftra morté fpiricualem, corpora-lem, culpalem,pœnalem, uolûtariam amp;nbsp;ne-ceflariam.cap.2.de Morte.

Haymo:Chriftus in pafsïóe,redimédo a-ni mas de poteftate diaboli in refurreâione

lies nobis aditus parefecit. Super» Pfal: Et2 Chriftus eóprobauiteloquia fua elTc uera, per pafsionefuam.Supern Pfalmum.Et:Ex pafsione Cbrifti,procefsit Ecclcfiæ coftitu-tio.Super27 Pfal.Îté!Perfanguinem filij,fa-äa eft pax inter Deu amp;nbsp;homincs.Super ^.ca-put Zachariæ.Item : Chriftus pro noftra re-déptione fanguiné fini fudit.Super 4.Can-tici Canticorö.EnChriftus nonfolum iliud peccatum originale,propter quod in morté animæ amp;nbsp;corporis ruinis,fed etia omnia a» âualia abftulit in eleÜis,amp; infuper donauic uitam fine finemanfuram. Super ç.ad Rom. Item : Inhoc maior eft gratia Chrifti quæ nobis data eft,quàm peccatum Adæ,amp; ma-gisnobis profuit quàmilludnocuit: quia peccatû Adæ facit nos ad tempus mori,gr3 tia aût Chrifti dimittitnobis non folû originale,fed etiam aâuale peccatum facien*

Super lt;ï.ad Romanos.Ité ; DupUciter dam--nauic.fiueoccidicamp; mortificauit Cffriftus peccatum generis humani: uel quia nó pee cauit in carne fua,uel etia mortificado illud in cruce.Super 8. cap. ad Rom. Item:Scien-dum,quiacaro noftri Saluatoris profalute noftti corporis,fanguis uero pro anima no ftta fufus eft. Super 11. ad Corint. epiftolæ 1.

Rabanus ait:Chriftus à mortuis furgens, itet fecitEcclefiæ ad regnum Dei,aduitarrt jQ æternam,ad rediméda opera partis ex uirgi necreatuseft. Sufcipiens carnem,ut opera patriä à corruptelæ feruitioliberarct.Caro enimChriftipropter opera,diuinitasante opera.libroi. Commentariorum inEccle-fiaft.capite.2.

RemigitucSicut Dauld reduxit arcam de captiuitate, ita Chriftus Ecclefiam de pote-ftace diaboli.in 28 Pfalmum.

Phrafin de mifsione,Gc exponit Haymo: 20 DicitDominus fe a Deo patre mifsum,non per id quod omnipotens eft,amp;æqualis pa^ tri, fed per id quod homo eft minor patre. Super i.caput Zachatiæ.

DE R E D E M P T I 0 N E.

Qtiis fitredemptor, Idiota docet:Chri^ ftusex immenlitate mifericordiæ fuæanu roam noftra fuo prcciofifsimo languinere-demit.capite jj,lt.em:Dilcxifti nos Domine

te 8.de Amore diuino.

Item;Per oftium,id eft Chriftum, qui eft uiaueritas8c uita,quifquis inttoiuitin oui le ouium,id eft, ad regnum ecclefiafticum, fahiabitur, amp;nbsp;promptus erit ad faluâdos fi-bicommiffos.Ecqui non intratper hoco. ftiuminouilcouium, uidelicetnon afeen^ 81

de Innocehtia perdita.

Dedefcéfu Chrifti ad inferos inquitidio ta:Q.uod Deus pro nobis filium bencdiCtn in mundu miferit,imó ex abundantia amo' ris in infernum tranfmiferit,uc inde luos ex traheret.capite 8. 1

Haymo:Vcrèdefccndit anima humana ininfernum,cum diuinitate. Super Plalmü »38. Item rSedSc Dominus Deus paterpræ-cepitinferno,qui eft draco immanilsimus, utlonam ,ideft,Chriftum fulciperetjgno-rans latentem in efcacamis hamumdiuini tatis;atq-,ideo quantum exultauitin deuo-rationc.tantumluxitinuomitujuxta Ole^ prophetiam,Eto mors tua ô mors Super2; lonæ. Et Chriftus fepultus in monumen-to,inttauitin domum forti8:id eft, defcen-ditin infernum,abftulitdiabolo illos quos tenebateleiSos: ßc poteftatem etiam quam habebat in hoc mundo,illi abftulit.Supet 6. ad Romanos.

Angélomusinquit: Chriftus defcéditad inferos,amp; non eft anima eins in inferno de reliäa,fed cito refurrexit à mortuis,8c redix fernum.Sed non ibircmanfit,quia fuis inde libetatis cum poteftate redijt. in 85 Pfah

DE RÉSVRRECTIONE CHRISTI.

E fufeitatioe filij inquitHaymo: De* us pater fufeitauit filium fuum à mot

tuis , amp;ipfe etiam filius fufeitauit femeti-pfum:amp;ut etiam altius dicamus,tota trini^

fonte bapti finatis peccato , amp;nbsp;refurgamus ad uitam,amp; femperin nouicate uicæ ambu* lemus.Supcr 3.caput ad Philippenfes.

DE SPIRITV SANCTO.

DEfignificationib. uocabuli Spiritus, Rabanus inquit: Aliquando Spiritus nomineipfe Deus demonftratur cumferi-peum eft, Deus fpiritus eft. Et Spiritus fandus,de quo in Euangclio Angelus ad Maria dicicSpiritus fandus fuperueniet in te, amp;uirtus Altifsimi obumbrabittibi. EtA-poftolus.Spiritus,inquit,omnia fcrutatur, etiam profunda Dei. Et;Vbi Spiritus Domi ni,ibilibcrtas. Aliquando etiam fpiritus fignificat angelicam naturam, unde Pfalmi-fta ait : Qui facitangelos fuos fpiritus. Aliquando anima hominis:aliquâdofandos uiros,amp; uirtutu decorem atquelpiritalem habentes. unde Apoftolusait:Si quis præ-occupatusfucrit in aliquodelido,uosqui fpiritualcs eftis, inftruitc huiufmodi in fpi-rituienitatis.Aliquandofpititusuocatur ra tio quæ præeminet animæ : utin Daniele, Spiritus amp;nbsp;animç iuftorum bénédicité Dominum. Aliquando fpiritus animam iumen torum fignificat, unde Salomon ait ; Spiri» tusiumentorumdefcendat deorfum. Ali-cic Apoftolus:Si oremligua, fpiritus meus oraumensautem mcaünc frudu cft. Ora* boergo fpiritu,orabo amp;nbsp;mente. Aliquan-doincrepationerncœleftem. Vnde dicitar in Pfalmo e Ab increpationetua Domine, abincrepacione fpiritus iræ tuæ. Often» dit ergo prædicatoresuerbi, quiaSpiritu fando inflammati delinquentes populos increpabant, quatenus à uitijs recederenr. Aliquandouentum :uteftilludj Infpiritu uehementi conteres naues Tharfis. Et in contrariam partem fpiritus nomine fpiri-tualiauitia denorantur. Vnde dicitur fpiritus Cuperbiae/piricus iræ, fpiritus trifticiæ, fpiritus fornicationis, Aliquando nomine fpiritus ip)e diabolus demonftratur.un-de dicitur: Recefsit à Saul fpiritus Domini bonus,amp;inuafiteum Spiritus nequam. Vn de amp;nbsp;in Euangplio ipfa ueritas aitrOum im-mundus Ipiritus exierit de homine, Sic. Et paulo póftfubiungit.diceni: Tuncaffumit feptem fpiritus nequioresfe, amp;intrantes habitant ibirhoc cft,cum plenitudine omni urn uitiorum, unde hunt nouifsimi hominis illius peiora prioribus. Libro fextode Sermonum proprietate.

Haymo : Spiritus fandus dicitur Spiri--tus fandificationis , quia fanditatem præ--utero uirginali, ex uirginis femine, fine ft» mine uiri. Super t. caput ad Romanos.

Rabanus;Digitus Domini Spiritus fan»

do feriptæ referuntur. Et in Euangclio; Si indigitoDeieijcio dæmonia. Libtoi.de Sermonum proprietatc,cap.i. Item: Om-nis in corporca natura fpiritus in Setiptutis facris appellatur. Vnde non tantum Patri,amp; filio, amp;nbsp;Spiritui fando, fed omni rationale creaturæ amp;nbsp;animæ hoc uocabulum con-gruit.Jbidem; Et; In Pfalmo quinquage»* fimo intelligunt nonnulli Trinitatem hg-nificari,in fpiritu principali pattern,in fpiri-turedofilium, inSpiritu fando Spiritum fandum.Ibidem capite 3. Et;Spiritus fandus chantas propric nuneupatunuel quia naturaliter eos à quibus procedit, coniun-git, amp;feunum cum eis eife oftendit ; uel quia in nobis id agit,utin Deo maneamus, amp;ipfe in nobis. Ibidem. Et: Spiritus fan*, dus nomine aquæ appellatur in Euange» lio,Domino clamante amp;nbsp;diccnte:Si quis fi*j tit,ueniat ad me , amp;nbsp;bibar. Qui credit iit me,fluminaaquæ uiuæbibet. Euangeli-fta autem exponit, unde diccret. Ait enimi Hocdicebatdc fpiritu, quemaccepturie-rant.Sedaiiud cft aqua factamenti, aliud eft turn fandum ipia anima mundatur,amp; fagilt; natur. Libro t. de Sermonum proprietate, capite tertio.

Remigius: Spiritus fandqs aquadicitur, quia heut aqua abluit exteriores fordes, ita Spiritus fandi gratia interior's. lopri»* mum Pfalmum.

Qiud fit Spiritus fandus, Haymo deli-*’ nit;Spititus fandus tertia perfona cft teiwi-tatis.Super tertium cap. epiftolæ ad Timo-theum fecundæ.

Quód Spiritus fandus fit Deus , Haymo docct,inquiens ; Spiritus fa.ndus non cft extra pattern amp;nbsp;filium , fed fimul cunt pâtre amp;nbsp;filio unus cft Deus. Super]. O-feæ. Et ; Spiritus fandus communis fpiritus amp;nbsp;partis amp;nbsp;filij. Super 8. cap. ad Ro-^°manos. Item:Spiritus fandus unius cft fubftantiæ cum patra amp;nbsp;filio, amp;nbsp;defettpre-cespiorum ad pattern.Ibidem. Et; Idem cft Spiritus fandu# , quodamp;Deus. Et in quo habitat Spiritus fandus,hahi tat pater, habitatamp;filius. quiaficut funt uniusfubftantiæ , uniusq; deitatis, itainfeparabik* lunt.Super d.cap,prioris epift .ad Corfttem

fcntia,lam præterita qtiàm futura,cap.t,de Confliétu carnisamp; anima?.

Omnia fcitDeus.Idiota inquit:Deus fci-entiamm Dominus,qui omnia feis,omnia pénétras ,perfpicaxoccultorum omnium expioi ator. capite 2:de Conflidu carnis Sc ammæ

Omnia rede facit,ut Rabanus in quit: De

Bonofum abbatem.Item:Deus,cum omnes ex una atq; ex eadem maffa fimus in fubfta-tia,amp; cunfti peccacores , alijs miferetur,amp; aliosdefpicit , fed tarnen non fineiufticia. lib./.In Ecclefiafticum,cap.p.

Deus piinir.Idiota : Coram Deo nihil eft incognicü,nihilqjimpunitürcmanet,cap.». de Innocentia perdita,Rabanus: Natura di-uinaeftimpafsibilis. Etiamfi punit Deus, etiamfi pœnas infert, non hoc cum ira paf-fibili , fed cum ineffabili dementia facit, medentis non peri ment is affeftu.Non propter femetipfum uindicat Deus in peccato-rem,quafi ulcifcensiniuriam fuam.nihil e-nim talcrccipitin fenatura diuina ; fedad utilitatcm noftram facit omnia,pro utilita-te noftraamp;correpciones ducitamp;pœnas,no ut fe uindicet,fed ut nos emender, libro de

Eadem facitfiüus , quæamp;paterfacinquia una patris amp;nbsp;filij in diuinitace fubftantia amp;nbsp;opcratio,una uoiuntas öc potcftas,una ui-ta amp;nbsp;efteatia. Et æqualia omnia fuut in pâtre amp;nbsp;in filiojuih quod pater pater eft,amp; fi-liusfiüuseft. Separatioeftin perfonis,fed unitas in natura, fuper Euangelium feriæ quintæpoftiætare. Item: Deus pater lux eft,amp; fiüus lux eft , amp;nbsp;Spiritus fanftus lux: ita amp;nbsp;pater fplendor, amp;nbsp;filiuslplendor, amp;4® Spiritus famous fplédor. Sed quomodo lux nafcaturexlucc , amp;nbsp;fplendor procédât de fplendore,non crefcente numero,impofsi-bile eftdefinire.fuper t cap.ad Hebræos.

Chriftusloquitur. Haymo: DumChri-ftus loqüitur,in co pariterloquitur pateramp; Spiritus fanftu8:quia ficut funtinfeparabi-les unitate,fic infeparabiliter loquuntur amp;nbsp;docent fandorum unitatem.libro t.in Apo-calypfin,cap.2»

PHRASES DE DEO.

Rabanus: Sunt quædam uocabulaexufu noftroad Deum fumpta de membris no--ftris,fiue de inferioribus,qui in propria pa-tura inuifibilis Sc in corporeus eft. Pro effi-cientijs tarnen caufarum in ipforeturn fpe-cies adferibuntur, utmorelocutionis no-audit omnia, dicatur aiiris. Pro eoautem quöd auerticur, ambulat;proeoqnód ex» peftat, Ibt.Sicin cæteris horum fimilibus, ab humanis mentibus rrahitur hmilicudo ad Deu , ficut eft obiiuifcens amp;nbsp;memoraas. Hinc eft quod propheta dicitfturaiiit Domi nus cxercituöperanimam luam. non qüód Deus animam habeatjfcd quöd noftro narrat affeâu. Nam amp;nbsp;facies Dei in Scripturis ligicur,cadem ratione qua per faciem con^ fpeftam quifque cognofcitur. Hoc enim in orationedicitur Deo : Oftendenobisfaciem tuam.ac fi diccretur, da nobis cogniüo-nemtuam. Sic Sc ueftigia Dei dicuntur, quodnunc Deus per fpeculum cognofek tur. SicScfitus, Schabnus SclotuSjSctem-pus in Deo non propriè,fcd per fimilitudi* nem translate dicuntur.

Cum operatic pätris dicitur,non earn fine filioSc Spiritu fände operariinteUiga-tur.libro y.in Ecclcfiaften,cap.i.

Deus diciturtradere hominem alicuipe riculo,quando iufto iudicio pcrmictitcum incidere in illud. Ideo rogamus illum in c-ratione Dominica,Ne inducas nos in tenta tionemdioc eft,ne permittas nos induci in tentationem. Deus enim neminem tent.n: hoc eft,neminemdecipit:quiaipfe intenta-

Infeparabilialunt opera fanâæ Trinita-tis;id eft,patris,fiüj, Spiritus landi.libro lo. in Ecclefiafticum,cap.i8.

Deus propriè nomen eftTrinitatis,pet-tinens ad patrem,amp; filium,Sc Spiritum fan

te,capite 1.

Quæ de Deo dißa funt, ad totam pertinent Trinitatem, propter unam Sc coster» nam fubftantiam , fiiiein pacre, fine in filio eius unigenito, in forma au tem Dei:fiue i.n Spiritu lando,quiunus eft fpiritus Dei patris , Sc filij eius unigeniti.lib.t.de Sermonfi proprietate,cap.». ,

Quædamde Chrifto in Scripturis feciin dum formam Dei,quædam fecundum for-mam ferui dicuntur. Quorum exempli gra-tiaduoquædam commemorantur, utfin-

^ogulaad fingulareferantur. Secundum formam enimDei,de feipfodicit: EgoSepa-ter unum fumus.Secundum formam homi nis dicit,Pater maior me eft. Homines au-tem minus intelligentes, quid,8c pro quo, amp;nbsp;ad quid dicatur ca quæ propter formam ferui dida funt, uolunt transferre ad for* mam Dei:6crurfus ea quæ didafuntadfoC mam Dei,ut ad feinuicem perfonæreferan tur,uoluntnomina elfenaturæ atquefub-'

Sgt;

DeifilioconiunQa eft Humana natura , ut ex duabus fubftantijs fieret una perfona.So lusigituthomo pertulitcrucem , fedpro-pfrer unitatem perfonæ Sc Deus dicitur per tnliffe.Hinc eft quod fcribitur : Si enim co-gnouiffenqnunqiü Dominum gloriæcru-cifixiffent.Filiumcnim Dei crucifixumfa» temur,non ex uittute diuinitatis, fed ex in-firmitate humanitatis : non ex fuae natu^ r»permanfione , fed ex noftræ fufceptio-,0 ne.libro primo de Sermonum proprietate, capite 2.

•DE PROVIDENTIA.

RAbanus ait: Sine nutu Dei nee paffer fuperterramcadif.quanto magishomo , quem ad gloriam, ad imaginem fuam ipfe cteauit?Nihil ( ut fcriptum eft ) in terra fine câufafit:nccaliquid fieri poteft , quod non permiferit aut iufferit Deus.In epiftola ^® adqüöndam epifcopum. Et : Nosinira tempora uoluimur, per hoc quod creatura fumus.Deusauté,qui creator eft omnium, setemitate fua tempora noftra comprehendit. Ipfe noftra comprehenfibilitetconfpi-cit:nosautcmea quæ eius funt , compre-hendere nullatenus ualemus.ln epiftola ad Humbertum epifcopum.Item: Nullaquæ inhoc muudo hominibus fiunt,ablqueo-mnipotentisDeiconfilio occuko ueniunr.jo fecula difcreuit, qualiterper feculadifpo-nentur. Statutum quippe iam homini elf, uel quantum hunc mundi proipericas le-quatur,uel quantum adueeStas feriatme eleftos eius aut immoderata proipentas eleuet, aut nimia aduerfita» grauet. Statutum quoqueeft,quantun} in ipfa uita mor-tali temporaliter uiuat. Na etb armos quin-decimEzechiscregi ad uitam addidit oinni4o potens,cum eummori permifit,tunecum moriturum effe præfciuit. Qua in te quæ* ftio oritur. Quomodo ei per prophetam di-catur, Difpone d omui tuæ, quia moricris tu, Sc non uiues: cui cum mortis fenten-tiadiftaeft,protinusad eius lathrymas dl nitaaddita. Sed perprophetam Dominus dixit, quo tempore mori ipfe merebatur: pet largitatem nero mifericordiæ illudci tempus ad mortem diftubt, quod ante fc» culaipfepræfciuit. In epiftola ad eundem. Et : Dicerc,Dcum non curaremortalia,8c uias homiuum non exaininare , impiaeft cogitatio , cum omnis Scriptura facta te-ftetur , nihil latere Deum , amp;oculis eins

50

DE P RAE DE ST 1-naUone.

Haymo jPræfeientiâ pfoedeftinationem præcedit : Sc non omnia quæ præfciuntur, prædeftinantur. Superundecimum caput ad Romanos. Item; Deus uult omnes homines faluos fieri. Quætendum eft quarc nóomnes homines faluentur ? Ad quod dicendum : quia uerum eft , quod Pfal-mifta dicit : Quia ipfe dixit jSefaftafunn Similitet omnes homines uult taluarc, qui faluantur, Sc qui per mlfericordiam

pt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C E N T. I x.

ubi dicîc Dominus'.Si exalcatus fuero à terra, omnia traham ad me. Non enim omnes homines craxit auttrahit ad le, lcd omnia ele(ftâ,amp; ex omnibus gencribus amp;nbsp;gentil bus. luperz. caput epiftolœpriorisadTi--morheum. Et;Librum uitæ,quo fcribun-tureledi.prædeftinationem omnipotentis Dei debemus inrelügere: quia præfcitîamp; prædeftinati funt omnes fandijante omnia l'ecula ad uitam præordinaci:ûcutfcriptum j^j eft,Nouit Dominus quilunteiüs.libro t.fu per ApocalypfiiijCap.j.

Rabanus inquit: Omnium dies in præ-deflinatione Dei nolcuntur effe diffiniti: fed illis dimidiabunturdies fui,quibüs con tradifpoßtilm proprium ptouenire mon* ftratur occafus. ideo enim additum eft Su^ os , utuoluntarios intelligeres, non à Deo conftitutos.Inepiftola ad Elubertum cpif-ftinationem fuam, amp;nbsp;quem delpicere feenn dum iufticiam etiudicium fuum.Nee enim fummaiulliciaaliquid uelle autfacerepo* tcft,nifi quod omnino iullu eft.lib,7. in Ec-clefiaften,cap.^.

Angelomus:Dominus nofter lefus Chri pulo infideli,alios gratuita miferatione ui-uificans , ad ætemam libertacem prædefti-nauir:alios uerö occulcoiudicioinfuaim*’ pietate derclinquendo, in perpétua morte damnauit.cap.8.libri 2. Regum,

Opinionem de numero faluandorum, habet Rabanus dicens: Adcœleftcm patri-am afcenlura creditur tanta mulcitudoho* minum, quanta multitudo remanfit ange-lorum.libroprimode Sermonumproptie-tate,capite 5.

DE CREATIONE.

VNdefit mundus ,deciarat Idiota,in-quiens.Summus opifex prime con-diderat angelicam naturam , quæin parte ceciderat;0£ humanam , quæ corruptaerat; amp;nbsp;corpoream inferiorem, quæ peccato ho* minis fuerat deterior etfeéla.Ædificauit au-tem angelis cœlum, amp;nbsp;hæc eft domus glo-næ: dæmonibui amp;nbsp;damnatis hominibus inlquot;crnum,amp;hæc eft domus iufticiæ;homi

ui-rgine Maria.

Rabanus ait ; Omniaergo’quæ funt,in quantum funt,hoceft,in quantum naturç, in quantum elfentiæ, in quantum fubftan* tiæfunt,uel fi quo alio uerbo eadem res pla nius enunciatur, ex Deo elTe dicimns.Vitia uerb elTentiarum quæ priuantur fpecieac pulchtitudine,non ell efteDeo.libro 7. in

CAP. 1111. ?1 fua peruerbumfuum, hoeeft,unigenitutn filium Deus pater fecit. libroodauo inEc-clcfiafticum,cap. i8. Etipfeeft origoto* rins boni, qui cum patte amp;nbsp;Spintu laufto line initio femper exillit; per quem omnem creaturam pater , quando uoluit,amp; quo-modo uoluit, fecit. libro quinto in Ecclc* fiall.capite g. Item: Nam natura ommuttl creaturarum nó exfe eft, neq; exfele crear. Rurfum omnia quç nafcuntur naturaliarc* rum, non per fe funt nalcentia: feduolun-tate Dei omnium return natura cSditaell. capite primo , de Sacramento £uchariliiægt; Et : Neq;enim fiecondidit omnium*atti-fexDeus return naturas: utfuum uelleab hts auferret .• quia omnium creaturarum fubfillentiaineadcm Dei uoluntate fubfi* ftic,amp;uirtute , à qua caufam habet non fo- lt;nbsp;lum ut abfifiat quicquid eft : fed etiam ut quæ caufaeft omnium creaturarum ; alio* quin nee fubfiftcret ulla creaturarum exi-fientia , nifi in eius uoluntate,à quo totiugt; eins elle manat. Et ideo natura creature, quoties mutatuf, autaugetur,uelfubtrahi* tur , nonabillo eflediuertitur,inquoeft. quiaficeft , amp;ficfit,ucilledecreuitinquo cll.capite fecundo,de Sacramento Euchari* ftiæ. Item; Idcircononæftimandumell, quodalterius uerbis , quod ulliusmentis, quód poteftate alicuius ifta fianr;fed uerbo Creatorisquocundacreata funt, uifibilia amp;inuifibilia. Ibidem capite40. Er: De* us fecit creaturam ab initio, libro primo in Ecclefiaft.capite 4. Item ; Conditor ergo nofter,quando creanit ccelurn amp;nbsp;terram,S£ diuerfaslpecies germinum atque animale urn in eis elfe conftituir.libro quarto in Ec^ clefiaft.capitc.i. Er:Nullacrcatura inuifibi* 4olis eftinconfpedu eius , quiaæqualiterS^ magnorö amp;nbsp;paruorum ipfe creator cft;quo-niam exipfo,amp; peripfum,amp; inipfo funto-mni3,amp;omnia pauent amp;nbsp;cótremifcuntad nutum eius. Ibidem cap.3.Item: Mirabili*' teromnipotens Deus abinitio creaturam fuam per uerbum fuum condidit. Ibidem cap.4. Et:Dei fapientia omnia quæ in cos lis amp;nbsp;quæ in terra funt fafta,ipfe fecit. libro 5.1n Ecclefiafticum,cap.i3.Item:Sana amp;nbsp;ple*

tus fanftus,omnium uifibilium amp;nbsp;inuifibi* lium creator eft:amp; piè agentibus, hoe eft,re ligiofè uiuentibus, amp;nbsp;humiliter quærentb bus,dat agnitionem fuam,quantum ille no uerit cis prodelTe.lib. 9. in Ecclefiaft.cap.7. Et: Deus pater per unigenitum filió fuum, in uirtute fpiritus lanfli, prima mudi créa* tionem,fexdicrum operatione compleuit.

^^$ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CENT. IX.

dam angelorum prinatis nominibus appel lantur , ut per uocabula ipfa in opere quid ualeanr defignctur. Gabriel, uerritur forti-tudo Dei. ubi enim potentia uel fortitudo manifeftatur,Gabriel mittitur. Vndeamp;eo tempore quo eratDominus nafciturus, amp;nbsp;triumphaturus de mundo,Gabrieluenitad Mariam,ut illum annunciaret, qui ad debel landasaereas poteftates humilisueniredi-ræ uirtutis fit,hic archangclus mittitur.Ra^ phael interpretatur curacio, uel medicina Dei. Vriel interpretaturignis Dei,fieut Je^ gimus apperuiHe ignem in mbo. Legimus etiamignem milTum defuper , ScimplefiTe quod præceptum cft.lib. ». de Setmonum proprietate cap.5.

Deperfeuerantia bonorum angelorum.

confecuti funr,nullo iam lap lu auerfi, nulla fuperbia cadétes,led firmiter in Dei amo» re amp;nbsp;contemplatione manétes: nihil aliud bro ».de Sermonum proprietate,cap. 5* Ité: Angeli qui in ilia,qua crcati funt.beacitudi-neperfeusranCjiió natura pofsident bonû, utnon mutarenturcum cçteris;fed arbitrij feruantes bonam uoluncatem,bonumcon-ditionis amp;fidéfci!icet feruaucrût Domino fuo. Vnde amp;nbsp;merits ab ipfo Domino fan-fti Angeli uocantur, quód tenueruntarbi-trij fanélitatem, nee fociorum exemplo de-

prici3te,cap.»o.

De operibus amp;nbsp;officijs angelorum, Idio-tainquitdnangelis eft uis amp;nbsp;adus maximi amoris,quo ad te,Domine ; quo ad eos qui fuifunt confortij,amp;quoad nos. Diligunt enimadeö,quódordo fupremusabardore charitatis nominaturSeraphin,cap.23. de amore diuino. Item : Homiui ad euftodiam fuamangelu delegatureire,aitcap.», deln-nocentiaperdita,

Haymoinquit;Officium angelorum eric in extremo iudicio,realiter cógregareiudi-ci fanftos,amp; malos in tormentademittere. In 49 Pfalmum. Item: Angelos à Deo mitti adiegationem fuam in mundum,atuirtu-tesnon elTe nuncios. In »48 Pfalmum. Et Singulis populis delegati angeli ad euftodiam,amp; iuxtanumerum illorS angelorum eft numerus populorum maiorum:amp;e-

CAP, ÎJII. li , ad euftodiendam primam naturami« illis,quæbona eft creatura Dei. An u»«l-quitquehomo habeatangelum, noneftlt;e( turn nobis. is eft fenfusiuxta numerumfi' Iiorumlfrael,utangeli iiocentur hlÿllraeh SuperCanticum Moyfi. Itein:Generalitet (ficut doftores dicunt) unicuique fideliuu*

Hebræos.

Angelos amp;nbsp;locis amp;nbsp;hominibuspræelTc, Rabanusdocet : Vnicuiq;angelorum pro* pria officia funt iniunda, quæ promcruilfo cos in mundieóftat cxordio. Nam quiaan-geli amp;nbsp;locis amp;nbsp;hominibus præfunt,prophe ræ teftatur angelus, dicens : Princeps regni Perfaru refiftit mihi. Vndcapparctnulluni cirelocum,cuiangelinon præfunt. libroi.

Angelomus: Angelorö minifterioinha-' bitationem patriæ cœleftis introducimur. In 6,caputlibritertij Regum, Et: Angelica miniftcria nobi# de corpore egrefsis intron turn uicæ cœleftis referant.ln feptimumea'' putlibri 3. Regum.

Ionas Aureliancnfis:Namficutimperato ris optimi urbes omneSjUniuerfæ ciuitates.

incurfione delcantur : ita Deus(quoniatn barbaricaamp;agrelli mente rapientesdæmo nes ad pacis euerfionem ubi feruantur)ad tutelam noftram conftituit exercitus ange-lorum,uteorum præfentia dæmonuraco» fringaturaudacia,amp;pcreos nobis pacis gra tia miniftretur.lib.j. de Imaginum cultu.

DE DIABOLIS.

erroné

Rabanus diabolos apoftatas angelos uo cat.lib4.de Sermonum proprietate:cap.s.

Angelomus : Philiftim, hoe eft cadentes poculo immundos fignificant fpiritus, qui poculo fuperbiç inebriati, amp;nbsp;ipfi de cœlefti busceciderunt,amp; multos quotidie homh num peruertere feftinant poculo fuæma-

pro-

monum proprietate,cap.io.

Rabanus:Diabolus non aliunde tab’s fa-dus dl,nifi quia piimum poll peccatum de fperationeufusdl,polleaueró per defpera tionem inciditin fupeibiam amp;clacionem. Libro de Modo pœnitentiæ,cap.i8.

Quis tuerie diabolus, Haymo docec,in-qiiien8:Diabolus inter principes coddles principalis crar.In 81 Pfalmum.

DELAPSV D 1 A B 0 L I.

Hinemarus aif.Ecquia diiiinç ordinatio nis difpofitionem feruare, amp;nbsp;locialem uita in cœlo tenere nó uoluitLucifer, quimane oricbatur,de codo cecidit ; amp;nbsp;ueram beati-tudinem perdens, mifcriam fempiternam incurric,libiq;confentientes amp;obfequen' tesatq;complices, de beatis miferosfecit: amp;adcó in mileriam luam excreuic,ut fe re-luam culpam delinquentes non dicerent, led in alium,uidelicet in autorem fuæ con--ditionis,nonautem iniquitatisretorquere ftudetent. In epiftola ad Hinemarum Lau-dunenfem, cap,44.

Idiora inquitiDamnatio angelorum pro. pterfuperbiam faéla,irreuocabiliselt.cap. ï.dc Verapatientia.

Haymo fcribit: Superbia ideo dclidum maximum dic(tur,qula perillud etiam an** geli ceciderunt,amp; homo:amp; maxime regnat etiam in bonis.luperrS Pfalmum. Itemti’eC codum coeli polTumus intelligerealiudtce-lum fiipra firmamentum, ad quod(utdiciC Hieronymus ) anhelabatdiabolus ; amp;nbsp;ideo fuitdeiedus, quödcodum Dominus dedic Chrillo. 3uper 143 Pfalmum. Et Satanas fuperbia turnens contra Deum,uoluit fimi-lis fieri altifsimo : pro quaruensad cerram, multas angelorum legiones fibi confen-tientes fccum deiecit.ïibro t in Apocaiy-* pfin,cap. 2. Item : Diabolus per fuperbiani de ccdo lapfus dl.fuper Euangelium feriæ tertiæ poli Inuocauir.

Rabanus aitPrimu» angelus,qui perfu -petbiam decœlo cecidit, hominl pofsidere paradifum inuidic.in epitlola Rabani amp;nbsp;Ful denlium noonachorum ad Otgarum archies o pifcopum. Ec:ïnitiumdiabolici cafuselt iubcrbia.idem,libro tertio in Ecclefiaftitüj capite tertio.

Remigius.Ethabitare fecitintabernacil lis. Tabernacula ifta fignificanccceldtem Hierufalcm.ubiangeliapollatæ quafi in ta-bernaculis ad horam fuerunt, linde expullï funt;ut quandoqj tribus IfraeI,id ell,coile-dio Deum uidentium, in eorum loco alfu-matur.in Pfalmum 77.

Quottuplices fint, Haymo monet: Da:-mones,inquit,a!ij alijs maiores funt,nó fub Ilantia,fedpocellate.fuperto3 Pfalmum.

DE PROPRIETATIBVS di.ibolL

Edmendax.Rabanus inquit: Antiquud hollis diuerfos errores per fuos miniftros feminatin mundo , ad decipiendos homines fibi confentienres, ut déférant uerita-tem,amp;fequantur mendacium. Ipfeenim, 4°ut facrum Euangelium cellatur , mendax fuitabinitio , amp;nbsp;patereius.hocell, inuentor amp;nbsp;author mendaeij, quia ab iplo ccepic origototius mali ik perdicionis , quipri-mum fefuosq; üquaces perfuperbi3m,qua ipfe primum muenit, de coclelli gloria in chaos infernale pr.Tïcipitauit.Deindehomi-nem,quiaadimaginemDei conditusell,amp; ad fupplementum illius numeri quem diabolus cadédo minorauit ordinatus ell,Iua-ad populum,quam Reginhario chorepifco-po mifir.

Ed fnr;;|;«flt;«A'««.Haymoait:Valdein pec-catis noltris gaudenecôtrariç fortitudines. luper 7 capucOie».

Apollata. Rabanus inquit: Apoftataangelus,hoe ert,diabolus,pauper amp;nbsp;fuperbus ell.quicum fupernam gloriam propter fu* 60 perbiam luam perdidiflet, adhuc fuperbire

9? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C E N T. 1X.

non ceflat. Diues eft, amp;nbsp;mendax ; quia cum terrenas diuitias in auaris Secupidis polTeftoribus pofsidct, torus mendacio do dituseft. Senex faruuseft , amp;nbsp;infenfatus: quiacum inter cœteras angelicasuirtutes in gloria cœlefti per fapiennam Deiinini-* tio creatus eft , fapientiam fibi daram non conferuauit, eo quödconditori fuo fubie-duseflenoluit: amp;nbsp;hadenusinipfaftulticia perieuerat,quando contra conditorem fuu lo rebellarc non ccftar.lib.il.in Ecclefiafticum,, capite tertio.

Verfusus. Haymo: Verfutifsimus illeeft hoftis (fcilicet Diabolus ) amp;nbsp;tanta fubtili--tate fpiritualis naturae, qui etiam temporis longæüicate dodifsimus,contra quem fan-di beUa fufeipiunt.fuper tertium caput Ca-tici canticorum.

Vult adorari. Saul contra Scripturam aliiim adorauit, quàm Dominum :amp; pu- *o tans Samuelem, adorauit diabolum,ut fru-dum fuum faliaciçfuæhaberetfatanas.hoc enim nititur, ut adoretur quafiDeus, His duobustitulisfubtilitaté fallaciæluæ pro-uiditimprouidus fatanas , quódamp;adora--ri fepermifit fubhabitu amp;nbsp;nomine Samue-iis, contra Icgcm : amp;uirum peccatis ptef-fum , cum magna diftantia peccatorumSc iuftorumfit,cum Samuele iuftifsimofutu-

Samuelis nomine sacsatur, quod Saul cum diabolo futurus crat. in epiftolaadßono-fumabbatcm.

Quomodo diaboli interiora hominis ui. deanr,Rabanus docctJncemas animas co-gitationcs diabolum non uidcre,cercifu-mus:fed motibus eas corporis abillo amp;af-fe«ftionum indicijs coliigijexperimento di-dicimus. Secrecaauce cordis lolus ille noliorum hominum.iib.4,.dc Setmonum pro-prietate,cap,to.

DE OPERIBVS DIABOLI.

Idiota inquit: Non habet callidus boftis machinimentum ullum efficatius ad tollen dam de corde diledionem , quam ü efficcre pofsibutin eaincautè,amp; fine rati one ambu Îemus. cap. n. de Amore diuino. Item: Habet ille nequifsimus inimicus laqucos amp;nbsp;jacula,utpotecallidifsimus uenatorhomi- So niim,fitiens fanguinemanimarum.alios e-nim appétit relis infidiofç fuggeftionis,qui bus multos uulnerat, quorum tenuis eft pa rienria;alios uoluptatibus irrecirc laborat, quibus multitudinem copiofam cocludit. cap.ti.deVera patientia. Item: In articula mortisdiabolu.s,quam maxime poteft,infi diatur homini , tentanseum fuperomnia de ueritate fidei,amp;fuadens ei infideiitatem

CAP. mt idem aftitit, credens aliquid de fiioîntaï

plationum de morte.

Haymo fcribit;Diabolus peccatores ob-cæcat, amp;caliginofos reddit, ne ualeant lumen ueritatis agnofeere. fuper i/Pfalmu. Item:Dæmonc8 quamdiuin fua dignita-tefuerunt,quodammodouuae crant : hoe éft,pinguedine Spiritus fan di referti. Port-quam uerb fuperbientes contra Deum,fi(ni les ei fieri uoluerunt, euacuatt gratia Spiritus fandijaûi lunt fterilei ; ÔC ueluci ad ni* hilum utiles,decœlo proiedifunt,ueteri ficcitate m8rcentc8,amp; nihil antiquæ gratie pofsidcntes.lupcrtcrtiumcaput Ofeæ.Itéi Diabolus in plerifquelocis Scripturçaqui-laappcliarur:ûcxa!tatus fucris ut aquilaj fuper odauum caput Ofeæ. Item : Diabo* * lumDeus in iudicio pofuir,quafi carnifi-cem fortifsimum,utpereum malos fuppii-cijsafFiciat, bonos autemafflidos probet: fuper primum caput Habacue, ItemzDiabo lus noncftautor malitiarum,fed potiusin-centor. Incentorenim poteft efTcjfednon author. Nonenim poteft interiora cordi» noftri rim3ri,fcd cxgeftibus corporisintcl-ligere quid cogitcmus.Idcm fuper Euanga lium feriae quartæ poftOculi.

Rabanus inquit : Diabolus terra rex eft.

ces amp;nbsp;principes cos habet, qui amant bu* iusfeculi uoluptates.libroj. in Eccleûafti-cum,capite primo. Etdlle utique rex(dia^ bolu8)qui puer eft, amp;nbsp;cuius principes ma-nècomeduut, qui perdetpopulum fuum: hoceft,omnes übi obedientes inbarathrS fecum prascipitatiuferni.libro tertio inEc-clefiafticum, capiteprimo. Itcm.-Ferocift fimusleo, hoc eft,diabolus( quiamp;pardu« los.libro fexto in Ecclefiafticum,capitcno-no. Item : Caput omnium iniquorum Si infidelium diabolus eft, qui princeps eft fe-culi,amp; idololatras excitât in perfecutione# Chriftianorum. libro odauoin EcclcGafti* cum,capite feptimo. Item.Maligni quip-pe fpiritus undique animam anguftant, quando ei non folum operis,ucriim etiam Iocutionis3atque infuper cogitationisini-quitates replicant.libronono inEcclefiafti cum,capite primo.

Angelomus inquit; Aphecfurornouiis interpretatur, amp;nbsp;bene ; quiaquoampliu# fideles , immundi fpiritus diuinis legibus infiftercconfpiciunt,amp;fpcm fuaminChri-ftum coliocarc,eoacrioraac noua certami-na felle fua maliti» abadi conftruerenon

riantur,autlegem ( pront ludäei fentiunt) carnaliteraccipere cupiunt,amp;gratiam E-uangelij cótemnerenon metuunt,immun' di fpiritus facile proftemût.in 4.caput libri primiRegum.

De laqueis diaboli, inquit Remigiirs: Duoiuntlaquei, quitusinlidiæ fiuncfide-libus;tcrror amp;nbsp;error. Terror, quo frangat: error,qiio alliciar. Qtios qui cuadere cupir, duæfunt portæ,quas contrà claudere opor tet:timoramp; cupiditas. Timor claudcndus cft contra terrorem,cupiditas contra erro-rem.inPfalmum^o.

In quibus habiter, Rabanus docet:Co-luberilleantiquus , qui femper colit um^ bras peccatorum ,amp;regnat in filijs tene'' brarum , interitum noftrum fine ceffatio-luggcftionibui eius,fufcipiet nos ad infcr-ni tartarum fecum ducendos,quatenus tor mentorum cius participes ,amp; damnationis confortes, libto quinto in Ecclcfiafticum, capite primo.

Quomodo inhabitent, Rabanus monctl Demones perenergiam non credimus fub-ftantialiter illabi animæ: fed applicatione amp;opprefsioneuniri. Illabi autemmenti,illi foli pofsibileeft , qui creauit: qui natura fubfiftensincorporeus,capabilis eft luæ fa-duræ.libro quarto de Sermonum proprie' täte,capite 10.

Qua de caufa angeli non recipîantur,eX-ponit Haymo: Maligni angeli propter hoc manent irredempti, quia nulla eorum natu

tus.fuperfecundum cap.ad Hebr.

DE H 0 M I N E.

Omo duobus modi» in diuinapagk naaccipicur:uel fecundum carnalita-tem,ueifecundum terrenitatem. utroque lij carnaliurrt.üel, filij hominumâd eft,ratio nabilium.Haÿmo fuper^Pfàlmüm.

Idiora inqüit:Homo cft nobilis creatura Dei,ad gloriam tegni coeleftis creata, cap.ji de Vera patientia.

Qnotuplex fir,Rabanus eXponis.DupléX efthomo,interioramp; exterior. Interiorho-mo anima,amp;exterior homo corpus; lib. éi de Sermonum proprietäre,cap.t.

Depatcibus hominis inqüic Idiota:Ducei funt partes hominis, corpus amp;nbsp;anima.Cor-pori paradifus uoluptatisin terris præparà tus,animæ ueió cœlum fplendidumin fu-pernis.cap.2.de Vera patientia.

Vnde fit,Haymo docet:Cum noneffe-mus.-ab illo de nihilo conditi fumus : amp;nbsp;cu noftro uicio perdici effemus, ab ipfo reden! pti fumus,donante nobis pariter bona tem

Romanos.

Rabanus ait: Homo qui ad imaginé Dei creatus eft,arbitrij libertate delapfusjrurfus pergtatiam Unigeniti filij in priftinumre-ftiruitur.lib.4.i» Ecclefiafticci,cap. 4. Item; Homo de terr® limo formatus,3nimamà créatore fuoaccepit rationalem, in quo ex-primitcodicoiis fui imaginé, Sic. Hic puk cherrimam nouitatem diuinæ infeimagi-30 nis peccando corrupit, corruptamquein fa profapiam generis humani prócreauit.libi 4.in Ecclefiafticum,cap»5.

De materia hominis,inquit Haymo:Degt;-us exduabus fubftantijs animç amp;nbsp;corporis unum animal,fcilicet hominem,compegin fuper la.cap.Zachariæ.Item : Homo cum 0-mnibus crcaturis quandam cómunioné ha bet;quia omnis creatura in tria diuiditun Aut enim eft corporalis, quae poteft mouc-

Homo ergo in hoc quôd corpus habet,con iungiturcorporâlibuscreaturis, per anima, anima uegetantibus, perrationem quadi-fcernitinter bonum amp;maliimjfpiritualib. fuper S.ad Romanos.

Rabanus ; Mulierdeuirî latere faâaeft, propter ipßus coniunâionis uim common dandam . Quod autem dormiente fada 5° eft,quod ofledetrado , in cuius locum ca-* ro fuppleretur, fignificabat, qubd de late--rcChrifti in cruce per mortem fopiti , fa-cramenta effent faJutis eXitura , uidelicet fanguis Si aqua, de quibuS fponfa illi con-dereturEcclefia. libro quarto in Ecclefia-fticum,capice quinto. Item : Protoplafturn parentem noftrum ex limo terr® forma-

quatuor confiât démentis, hoc eft,terra,a-qu?,acre amp;nbsp;igne.libro oâaiio in EccIeGafti-cum,capiïe quarto. Et : Duabus fubftan-fijsconftat bomo, anima tantum fîc carne: anima eum ranone lua, amp;nbsp;carne cum fenG' busfuis;qnos tamen fenfus abiqueanimæ focictare non monet caro, anima ucro amp;nbsp;û-necamerationalefuum tenet. Noneftter-tius in fubftantia hominis fpiritus,ut Dydi-mus contendit: led fpiritus ipfa eft anima, ,q pro fpirituali natura,uel pro eo quód fpiret m corpore,fpiritus appeilatur:animam ue-rb ex eo uocari, quód detur ad uiuendum, üel uiuificandum,3nimet corpus. Tertium ueróquoniam ab Apoftolo cum anima Sc corporeinducitur,fpiritumgratiam Spiritus fanâi effeintelligamus , quam oracA-jpoftolus,ut Integra perfeueret in nobis,nee noftto uitio aut minuatur, auc fugetura no bis. libro quarto de Sermonum proprietär te,capitc 10.

Remigius : Priufquam montes Gerent, aut formaretur terra, amp;c. Nota , quia in crcationc Angelorum nulla præcefsit ma-tcria,benöcum dixiffe, priufquam montes Gerent.Lq creatione auté hominis,quia terra materia præcelsst, bene dixit, Formare--tur terra : quia tunc terra qua6 formoGtaté recepit,quandö ad effe hominis dedußa lu-it.in Sp Pfalmum. ,

Quaiis Gteonditus homo ,docet Idio-’ tainquiens: Komo ad imajinem amp;nbsp;Gmili-tudinemDeiin crcationc taftuseft; fedin redemptione Glius Dei fadus eft adimagi* nem amp;nbsp;Gmilicudincm hominis.capite quin io de Confliducacnis amp;nbsp;animæ.ItcrmCon-Gderaquid es(ô anima) amp;quid fnifti.Fui-fti namque , Iola Dei mifericordia,exnihi-einsGde decorata,fanâifpiritus arnica,ra-tionis capax,contra aduerfario.s tuos arma turainexpugnabili arrnata, focia angelo-rum , particeps haerediratis æternæ , tempi um ætemi régis , habens adeuameufto-diarn angelum delegacum. capiteprimo de Innocenriaperdita.

Haymo inquit: Deus non creauit hominem in miferia,fedin perfeöione.fupero-ÖuageGmumtertium Pfalm um.

Rabanus inquit: Deus hominem ratio.-nalem creauit, ad honorem amp;nbsp;gloriam no-minis fui. librofeptimo in EccleGafticum, capite quinto. Er:Homo à fadorefuo Do-quot;minus terræconftitutus cft, uthaberetin-de temporalis uitæ alimentum,non fanita-tis fuç detrimentum.libro feptimo in Eccle Gafticum,cap. 8.

De fins hominis,inquit Idiota : Animæ

uirgine Maria.

In quibus hominibus Deus habitct,Hay mo docet,inquicns : Nullus eft dignus in quo habiter Dominus , niG prins afpiritu ptæparetur fanfto.ftiperpdPfalmum.

DELAPSV H 0 MIN V AÎ.

VndeGtlapfus hominis,docctRabanu»: Deus hominem creauit reâum , fedillefa per inobedientiam fecit peruerfum. libro primo in EccIcGafticum,cap, 4. Et: Creauit Deus hominem reâum, amp;nbsp;fenfu ac rationö polientem,utobferuando iufticiam,uitam haberet columnam;fcd quiailleconditoris fuilegem non conferuauit, perinobedien*' tiam longæuæ uitæ perdidit gloriam,nU'' ' profunditatem uitiorû,amp;:inuallemlachry-marum.ïn qua ualle quis poGtus, G nô uult fubmergi ,neceGe eftut difponatafeenGo-nes,cundo in locum quem pofuitDeuspri mo homini ad inhabitandum.in 83 Pfalm.

Haymo:Q,uçrunt nonnulli,quare omni'-potens Deus non creauerit Adam,ita ut no poffer peccarc. Quibus refpondendum eft: quiaG talem fcciffeteum,utnon poft et pee care,tonum illius non effet pcrreâû,quod præmium mereretur, fed neceffariumme^» etiam hberum arbitrium habcrct.cicauite-nem fnam,ur Geut ipfe uoluntate eft bonus, nonnece!siratc:itaamp; bomo uoluntatc debet efte bonus,non necefsitate. fuper 1. cap. ad Philemonem.

De.malicia hominum, inquit Remigius’ Magna ßeinußtatanequitiaeftinhominib» quia cum ipfi debeantniucrefecundum 110 luntatem Dei,uolunt Deum uiucrefecun-dum uoluntatcm fuam : amp;cum ipG nolunt ÇO corrigi,uolunt Deumdeprauari, non arbitrantes iuftû effe quod Deus uult,fed quod ipG nolunt.Quod faciuntilli, quitus graue eft hoc,quód uident malos florerc,bonos li borare. Qui tales nolentc» Deo feruire pro futuris.fcd tantum ad hoc ut bene Gteisin præfenti, m urm tirant contra Doniinum.in Pfalmum48.

Dcimbccilfitare hominis , Rabanus aitt Hæefententia mundo data eft, hsc Dei leX do eft , ut omnia orra occidant, amp;nbsp;auâa fe-nefeanr»

crcfcant. Necætas in fenedutem définit, fed incipit à fenedute. Sic in ortu fuo ad fi -nem natiuitatis properat.lib.adn Ecclefiaft. cap. u.

De phreneticis Haymo ait:ïllî qui phre^ nefm patiuntut, qui nefciunt quid agant, non habent peccatum.fuper z.cap.z.epifto-IseadThelTaloniccnfes.

D E A N I M A.

Rabanusait :Credimus neceflarib,ani.'-mas hominum non effe ab intio inter cæte-• tas incelleduales naturas,nec fimul creatas, ficut Otigenes fingit : neque cum corpoti-bus pet coicum feminantur, ficut luciferia-ni,amp;CyriUus,6caliqui Latinotum præfum ptores affirmant,quafi naturæ confequen--tia feiuiente.Sed dicimus corpus tantfi per coniugij copulamfeminati,cteationem ue ló anima,folum Creatorem noifeiDei uetó

tia quicquidalio modo nunc eft,aut fuir,le cundum id quod deftitit efic, quod morta-lis erat,utique deprehendicur. libro primo de Sermonum proprietate , capite primo. Ef.Animain fuo corpore ubique totaui-get,uiuificans eum, mouens amp;nbsp;gubernans. Nee in maioribus corporis lui mf mbris ma ior,amp; in minoribus minor : led in minimis tota , amp;in maximis tota: amp;nbsp;hæceftimago unitatis omnipotentis Dei,quam anima ha bet in fe, quæ quoquequandam fandæ Tri nitatis habet imaginem : primo in co, quia ücut Deus eft,uiuit amp;nbsp;fapit. Eft quoque ÖC alia trinitas in ea, qua ad imaginem lui con ditotisperfedæ quidem ôclummæTrini-tatis(quæ eft in patre ßcfilio ÔC Ipititu ian-Öo)condita elhôc licet unius lit ilia naturae* très tarnen dignitates in fehabet, nemp«

intelledum,uoluntatem,memoriam,quod 2oidem , licecalijsuerbis,inEuangeliodefi-gnatur , dum dicitur : Diliges Dominum Deumtuum.ex toto corde tuo , Scextota anima tua , amp;nbsp;ex tota mente tua:ideft,cx toto intelleûu,ôi ex tota uolnntate,amp; tota memoria. Nam ficut ex patre generatut fi* lius , ex patre tilioq-, procedit fpiritus S. ita ex intelleftu gencratur uoluntas, amp;nbsp;ex hit ita ambob.procedit memoria, libro quarto in Ëcclehalticum,cap.5.

DEintegro libero arbitrioinquit Hay-mo:Dederat Deus homini rationé, qua quicquid fibi effet agendum, pollet in-telligerc : amp;nbsp;liberum arbitrium reftituerat, quo poffetdiuinæ gratiæ aflentiri. friper til gefimumquintum Pfalmum, Deamtflulilfeto arbitrio inquit Raba-nu8:Homo per liberum arbitrium peccan-

fæ uoluntatis fuæ per praua exempla,mul-taindiciapræbuit.libro quarto in Ecclefia-fticum , capitefeptimo. Item: Libertati arbitrij fui commiffus eft homo,ftatimin prima mundi conditione, ut faluauigilan-tia mcntis,annitente etiam præcepti cufto-diaperfeueraret, fi uellet, in id quod créants fuerat permanere. Poftquam uetó fedi-

»0?

peccato Adam omnes moriuntur : nifitu, qui omnia potes,aliter ordines. capite tertio,de Motte. Et:Statutum eft homini--bus femel mori, in poenam grauifsimam, propter peccatum primorum parentum: quæ lex nunquam habuir,nec habitura eft, faltem quantum ad curfum communem, in aliquo exceptionem. Iftam enim morta--litatem,id eft,moriendi neccfsitatem,tranf-peccauerunt: ficuti ediuerfo immortalita-tem transfudcrunt,fi non peccalTent.capite tertio , deMorte. Item : A' mullere ini-tiumfaftum eft peccati, amp;nbsp;propter ipfum omnes morimur.capire decimo, de Morte. Et: Euagratiamamifit perluperbiam,in-obedientiam amp;nbsp;curiofitatem uanam. capite fexto , Contemplationum de beata Maria.

Haymo ; Diabolus eft author peccati, amp;nbsp;caput omnium reproborum, omniumque uitiorum,quæ funt corpus eius.fuper 6. ca-putad Romanos. Item: Adam in beatitu-dinepofitus , abijtnonlocaliterab eo qui ubiqj præfens eft,fed recefsit à Deo per dif-fimilitudinem,ad quem acceditur per fimi-litudinem:quia rationepoftpofita,in qua Deo fimilis eratcreatus , Euæamp;confilio ferpentis paruir.fuper primum Pfalmum.

lia

Ûumeft , ut tranfgreffor mandatorum Deî teris,minoratühaberetomni tempore fuas peregrinationis. libro quarto in Ecclcfiafti lt;nbsp;cum.cap. i.

Tanto amoreanimanoftra Chrifto coniuii ftaeftjUtnuIlo modo abeopofsit auelii,ni fi pet peccati mortalis immundiciam» ca-,Q pire decimoquarto. Item: Propter pecca-tumprimorum parentum aduerfus Deunt commiffum , omnes obligati funtadfolu* rapatientia. Et: Periniquitatem Deus abijcitur , amp;nbsp;diabolus intromittitur : anima fit periura Deo , adultéra Chrifto , ini-mica Spiritui fanüo , uirtutibus amp;nbsp;gratijs fpoliata.capite fecundo, de Innocentia per-dita. Item : Peccatum præcefsit, amp;nbsp;fecura 20 eftmors. quod fanèfi cauiftet homo, inae* ternum mortem non guftaflet. Peccan-do itaqueuitam amifit, amp;nbsp;mortem inue-nit , quoniamtu Domine ita prædixeraf. Etiuftum quidem erac , ut fi peccaret homo,moreretur.tufiquidem Domine uitaea animæ,amp; anima eft uita corporis, Peccan* doigitucuoluntariè , nolens defijtuiuereï amp;nbsp;fponte repulit uitam^cum uoluit uiuere» capite fecundo,de Morte. Et: Per peccatum Domine anima feparatur à te, amp;fic mortuareputatur: quia ficut corpus narijs modis interficitur,fic anima per diuerfa pec

to,de Morte.

Haymo;Adam infringens obedientiam.' faftus eft mortalis amp;nbsp;patiens peccati,quod manetEcclefiæ in filijs Ad», fupertrigefi-mum feptimum Pfalmum. Et . Per peccatum omnes renebantur captiui à diabolo.

40 ante Chrifti aduentum. fuperoftuagefimu-quartum Plalmum. Item: cum nullus iu* ftus fiue peccato elfe pofsit , Deo placers per omnia non poteft. fuper centefimum-nos filij perinobedientiam abilla dignita-tc deiefti fumus, fuper centefimum deci-mumoöauum Pfalmum.

Deproprietatlb.pcccati inquit Haymot Nullum peccatü perficitur finecocupifcen-50 tia:ut qui facit homicidium,concupifcitil-lum occiderc.fupcr7. cap.ad Romanos. Ité: Corpus noftrum amp;nbsp;caro noftra, caro peccati eft,quia libidinofo ufu procreatur.ideoc^j eum peccato concipitur, cum peccato ori-ginali nafcitur, amp;nbsp;in hoc feculo fine peccato non poteft conferuari:fupcr 8.cap. ad Ro manos. Et:Nullus homo eft fuper terram, qui faciat bonum,amp; non peccet,aut in uer-bo,aut in cogitatione.luper primum caput

6q adCorinthlos,

liberetur à malediélione illa,non faluabitur. cundo.

Angclomus;Corda eleüorum Dominus utbonaoperentur,infpirat amp;adiuuat.Nul lum tarnen in hac duntaxat uita commoran temjabfq; peccato cfle tribuit.namquehoe donumfuturæ uitæ beatitudinis referuar. in 7.cap.lib.3.Regum.

Rcmigius:NonpoteftelTe, quamdiu fu-mus in hoe corruptibili corpore, ut non fit

cum confentimus, amp;nbsp;uoluntatem noftram fubdimus.Vnde Apoftolus : Non ergo regnet peccatum in ueftro morrali corpore. Etproptereamunda me, amp;nbsp;parce : fed ut nee proprijs cogitationibus prauis fubdar, necalienisperfuafionibus.IntS Pfalmum. Et:Nulluseft fandorum,cuinon fit confli-flus cum diabolo,amp; qui non luöetur cum uitijs amp;concupifcentijs, referendo uideli-cetiliicitos motus, Etquia inhoemundo do peccantes in Spiritum fanäum , neque in hoc feculo,neq; in futuro,remifsionem acci pient peccatorum.capite nono, de Vera p« nitentia.ltem.Nulius fanflus amp;nbsp;iuftus caret peccato.nec tarne ex hoc definit effe iuftus uclfandlusjcumaffèftu teneat fanâitatem. Non enim naturae uiribus,fedpropofitiad ïumento,per Dei gratiam acquirimus fan* ftitatem:amp; ideo ueraciter feomnesfandi cis naturæ.Idem lib. 4. de Sermonum pro* prietate,cap.io.

De concupifcentia,inquit Rabanus;Con cupifcenriacarniseftomne quod ad uolu-ptatem amp;nbsp;delicias corporis pertinet,in qui* bus funt maxima,cibus,potus, concubitus. libro fexto in Ecclefiafticum,capite y.

giu»

gius:Quanto magis eftperdere quam odio habere , tantomainseft peccarummentiti quam male agerc,non qualieunque méda-cio quod fempet in adu eft, ut hætcticoru, amp;c.in Pfalm.y, ‘

De pertinentia inquit Remigius : Culpa geminat,qui excogitatam nequitiam diuul gat.Scduplexpeccatum eft,malum excogi tare , ßthocquafiinbonum propagare.in ÿi.Plalmüm.

Sandos poftclabijRabanus ait: Fideles, amp;nbsp;qui Deo placcnt,non tantum in leuibus pecCare , uerùmetiarnimmanitatefceleru, uiam fibi præclu der eregni cœlorû poffunt. Cap.5.de Vera pœnitentia.

DE LEGE.

DE officio legis,quod indicet peccata, Hinemaruî docet:Poft legem nature

gratia priot,eft fubfecuta:quæ per incremé-tatemporum ab Apoftolis,eotumq-, fuccef-ioribus eft propagata. In epiftola ad Hinc-marum Laudunenfcm,c3p.io.

Haymo inquit:Lex non eft datautpecca cataauferrct,fedut demonftraret.fuper 6. cap.ad Romanos.

terteanturaucs,ut ad laqueum ueniant : fic folet proponi fidelibus uerbum afperum in minisamp;bladitijs,utuel timore perterriti, cadant in laqueos:uel amore eorum quæ fibi blandis uetbis proponuutur, pedem uin ciantlaqueis.inPfalmum po.

Dcliberatione'alcge,inquitHaym,o : Per fidé Domini Saluatoris liberi efficimur in baptifmate non tolum à pcccatis,fed afetui tio etiamlegis.fupera.ad Galatas,

114 damnationem reproborum. Haymo fupeC

primum caput adFeomanos.

Rabanus-.Chriftus inmandatis Euange» lij , quibus in deferto iftius mundi nugt; trit credentes , ajguit ac damnat incre— dulos.libro tertio deSetmonum proprie«* tate,cap.i.

Quid trader Euagelium,Rabanus expo nit:Mifericordiaiid eft,gratia Chrifti pet pr^ 4odicationemEuâgeliji animarum cutatuul nera,amp; mitigat æftum carnalis concupifeé-tiæ.libro 8 . inEcclefiafticum , capite fegt; primo.

Define Euangclij, inquit Haymo: Euangelium miniftetium iuftici» eft,quia per il-lud miniftetiumiufticia,falusamp;uita æter-na,tempore baptifmatis.luper tertifi caput epiftolæ ad Corlnthios fecundæ.

Dedifcriminelcgisamp;Euangelij, inquit jo Haymo;Decalogus peccata opetum prohiber,Euangelium autem cogitationum pee* cata tefecat!ut lex prohibet homicidium.

CÈNt. ÏX.

legis Si Euangelij.fuper térrium caput, fecundæ ad Corinthios. Item:Lex non eft exfide.Fidcseft.eacredereSifperare , quæ non uidentur. Lex* ergo non complebatur fide,fed opere:Euangelium autem comple-rur fide magis quàm operibus, quia lola fides faluat.fuper3.cap.Galat.

DE ÏVSTÎFICATÎONE.

tes, in Euangelio manifeftatur,dum dici^ tur ; Qui crediderit, amp;nbsp;baptiiatüs fuerit. faluus eritjid eft,iuftus. Hec eft iufticia, qua omnes credentes dono patris amp;nbsp;filij amp;nbsp;fpiritus fandi iuftificantur. Qiiæ idcirgt; co iufticia Dei dicirur,qui3 earn impartien-do fidelibus,iuftos eos reddir.fiiper primû

amp; per earn iufticiam promeruit, quia iufti-ficatusamp; mundatuseftab omnibus pecca tis.Nam in gentilitace fiue in præputio poft tus,fide eft iuftificatus.fuper 4, caputad Ro manos.

Vnde fit iuftificatio,Haymo docet : Me-diante Chrifto ad patrem uenitur. fuper5 Pfalmum. Item : Per Chriftum faluatuc ab ira,quam habebat de peccato primi paré tis erga Deum.fuper7o Pfalmum. Item;Fi-lius eft author pacis amp;nbsp;reconciiiarionis inter Deum amp;nbsp;hominem, fuper oftuagefimu' quartura Pfalmum. Et: Nullusiuflorum regnumccelorumintrare ualuic, nifi per Chriftum.’quiaipfe primus afcendit,amp;; fe-cuentibus luis membris ceel urn aperuit.In rum,amp; alia beneficia,per folam mifericor-diam fuam.fuper oftuagefimumquartum Pfahnum. Et ; Antemundi cóflitutioncm, cum homo adhuc non effet, decreuit Deus

CAP. UIL

hem fuum fundi permifit.fuper’undecimu càput primæ ad Corinthios. ItemîCbn-ftus fine peccato nafeens, finepeccatocon-uerfans in mundo,innocenter motcuuseft, pro omnibus prædeftinatis ad uitam,amp;: (ut Profper dicir,amp; Johannes Chryfoftomus,a* lijq; dodores) lieer omnes non credant, amp;nbsp;etiarn omnes credentes non falueatur.iHe fecit quod fuum eraqpro omnibus moriés.

Rabanus;Qui finêfaluatore faluté unit habere,amp; fine liera fapientia æftimatfepru dentem fieri pofre,nón faluus,fed ægennon prudens, fedftultus in çgritudine afsidu# Ïaborabic,amp; in cæcitate noxia ftuitus amp;de-mens permanebit.incpiftola ad Bonofum abbatem. Et: Homini è pâradifo eiefto, nulla fpes recuperationis fuæerat, nifiipfe quam innoccns pertulit,noftræmortis uia culadifrumpereCjamp;nosareatu primae prç-uaricationis abfoltiros , iterum reduccret ad paradilum,3ceius propofitum/quod de hominibusfaceredifpofuit, inconuulfum tus,priftinædignitati reftitueretur. Ïnad-monitione ad populum,quam Reginhario chorepifcopomifir.

Angelorrius-.Deus per filium fuum uni-genitum; quem ad falutem generis humaai mittendum decreuerat, inTitera legis,iu-dæis nefcientibus, abfconditum habuerat. In uigefimum caput libri primi Regum.Et: Dominus lefus Chriftus Ecclefiam fiiam, piternam fanSificanir, In uigefimumquar turn caput libri fecundi Regum. Item Je-fusChriftus propterea fundamentum, do mus Domini poteft rede uoc3ri,quia ut Petrus ait,Non eft aliud fubcœlo datum nomen hominibus , in quö oporteat nos fal-In quintum caput 1-ibri tertij

Remigius: Cœli ennarant glorîam Dei, hâcfcilicet, qubd non ex operibusjufticiç, quæfecimus nos,fed fecundum fuam mife ricordiam faluos nos fecit. Et hæc eft ma gnaglori.a Dei. Omnes enim peccauerfit Igelit gloria Dei , iuftificati gratis. Et hoceft,cnarrant Dei, id eft,milericordiani

exhibiram per filium, in qua Deus glorificâ dus eft. In decimumodauum Pfab

Dei,amp;hoc perredcmptionem , quæeftin Chrifto lef»,non operibus legis . fupercâ' put tertium ad Romanos. Et:Si Abraham propter opera fua polfetiuftificari fine gratia Dei fe præucnienre , amp;nbsp;fine fide,quæ e-tiarn gratis illi data eft,non effet præmiri iu ftificationis gratis illi datû,fed debitû effet: nec eilet unde Deo referrentur gratig,ideo-quefuperflua , id eft,fine eau fa elfetïpafsio Chrifti. fuper4,ad Romanos. Itcm.-QMi’o nos uocauit in grâtiam, id eft,remifsionem peccatorum,quam nobis Deus pater gratis dédit,fiue per pafsionem filij fui,fiue perba ptifmum.luper primum caput ad Galatas. Itcm.Hæres fcilicet uitæ æternæ , non fuo merito,fed gracia Dei,per quam eft redem-ptus.fuper 4..ad Galatas. Item:Gracia dici-tur gratis data,non merces reddita, fedua-nia gratis collata : quæ graciafpecialicer in hoceftaccipienda,quia fine merito homi* num mifit Deus filium luum , qui nos fuo fanguineredemit, amp;3d filiationem perdu-xit.hbro primo,fuper primum caput Apoca lypfeos. Item: Præueniente gratia Dei faiuamur,amp; fubfequente iuftificamur.Iibro fepcimo,fuperuigefimumfecundum caput Apocalypfeos. Et; Vita æterna nulli per debitum redditur,led pergratuitam mileri cordiam^dacur.fuperEuangelium Dominicale Sepcuagefimx.

Rabanus ; Per folam Chrifti gratiam ab 0-mni fcandaloliberancur clefti.fibro/ inEc clefiafticum.cap.a.

Remigius ; Veterem populum fecit Ada fui conformatione,fcilicet feruus. Nouum ueró populum fecit Deminus , quia gratis iuftificauit,fine præcedencibus mericis.Pec catores enim nofipfos fecimus, iuftos auté fola Dei mifcricordia.in 21 Pialmum: Et: Vi tuimusifed ex uoluntate eius,id eft, fola mi fericordi3.Idem,in ip Pfalmum.

RcmigiusiReueraifti foli beati,ifti foli falui funt,qui pergratiam iuftificantur , amp;nbsp;non exmeritis.in 32 Pfalmum. Item:Ma-gnum Dei donumeft,amp;magna fcientia ho minis, attendere amp;nbsp;inteliigere quód quic-quid fit, ex gracia Dei fit,amp; nihil per fe fit.

Quiautem pergratiam Dei ftudetexiftere, maner in uero elfe.Gratiaifta eft, per quam cu.m non efremus,faifti fumus ex impijs pij, exincœftis cafti,exferuisliberi, ex damna-tis in regno affumpti.ldem ,in7o Pfalmü.

Fidc nos faluari,Idiota monet,dicés;Chri-fto fic placere fidem , quod peripfam orn-nes ianet amp;nbsp;faluer,quiadicit : Fides tua te faluum fecit: amp;nbsp;fineea neminem ei placere polfc.cap. 2 de Amore diuino.

Haymo inquit: Duobos modis iuftifica-tur homo. Per fidem Chrifti(uerbi gracia) fi fueric fine operibus bonis ante bapcifmó, in ipfo baptifmate iuftificatur: aut etia poll baptifmu fine iegis operibus, qu* iam non funt obfcruanda,iuftus habetur, iuper 5 ad Romanos. Er : Ideo ex fide amp;nbsp;perfidem iuftificanturomnes ludæi fiue genriles,cre dentes,0£perfidemfunt h3credes,non pet legem,ut fecundum gratiam , quam gratis promifit,non fecundum meritum,neq;ie-tundum legem,ut firma fit promi(sio,qua promifit Deus omni femini Abrahçmonfo lum ex Iud^is,fed etiam exGentibus.fupeC quartum ad Romanos. Item; Fides Chrf ftiiuftificaccredentes,dumin ea baptizan-tur,amp; fruftus iufticiae ac fidei operantur.fuquot; pernonum ad Romanos. Et:Vtpromil-fio ex fide lefu Chrifti daretur credentibas: id eft,ut in nomine eins benedicerenturom nes Gentes,amp;in fide ipfins iuftificarentur, effetq; gratia amp;indulgentia illius: ut quos lex non poteratf3iuare,ipfe redimeret: amp;nbsp;qui per Iegis opera non eramus digni falui ri,iuftifïcationem per eius fidem obtinere* mus.Idem fuper j.ad Galataj. Item:Nul' lus fine fide faluari poteft.Idem fuper Euan gelium feriæ fecundæ poftludica. Et:H»c eft nna fides.quia hæc eft liera fides, amp;ideo hæceftcacholica fides,unius fubftanti? fanlt; ftam credere Tiinit3té,amp; in Dei filio camis animæq; noftræ naturalem cognofcerene' ritatem.Ifta fide iuftific3mur,hac fide mun-damur,ifta fide faluamur: in hac fide credit di mus,quia nobis tribuit remifsionem om nium peccatorum.Idem fuperEuangelium in oftaua Pafehæ.

Rabanus : O.mnis in Chrifto credans,Ç' ternæ uitæ donaconfequitur.libroç. inEc^ reSionis eius.in 13 caput lib.4,.Rcgum.

Remigius:In domino confido,amp;e. Tod fides mea in.Chrifto cft,perillom folum ere do meiuftificari amp;faluari.Uleeft mihi mós, illerefugium.Quia Dominus meus eft, qui eft Deus pernaturam.Vos autem qui homt

Vbi fit remifsio peccatorum, docet HinC marus: Vbi quippe,nifi in catholics matris finuf Quando,nifi ante uenturiexitus dié' Quia ecce nunc tempus acceptabile.Qiiali-bus,nifi conuerfis,qui ad paruulorum imi ^otationem magiftra humilitate formantur?

in epi'

dcntiafuajamp;c,in J.cap.i.lib.Rcgum. Item. Nee Deus abfqj gratia Spiritus lanäi poteft amati, nccproximus.Idcmin 7.caputlib»3. Regum.

Remigius : Refte uiuentes nihil nobis, fed tocum gratiæ Dei attribuamus.In trige* fimumnonum Pfalmum.

Quç opera fint faciendajHaymo indicat: Omnia opera Ecclefiç quafi orationes funt. In cunftis enim quæ agit, femper Dominû deprecatur : amp;nbsp;tali modo impletur illud quod Dominus dien , Oportetfemperora* re.fiiper4.Cant.c3nticorum.

Qui nam poisint bona opera faccre.Hay mo:Pide’is extra Ecclefiam,uel extra fidem non poteft bona opera ßiDeo piacentiafa* cere.tuperSjPfaimum. Item: SolusChri-ftus eft, fine quo àliquodbonum Humana fragilitas facere non poteft : adquempoft-mum. Er: Nihil boni poirumusfacerejnifi credimus. fuperu^PfMtnum. Item;Opera nulla dicunvut in confpeâu Dei efie,nifi fo' Hus iufti.lupemS Pfalmum.

Quod ex corde debcant procédera , Re* brnumprimum Pfalmum.

Hide bona opera facienda elTe , Haymo: Ex fide quae concipitur cordegt;amp;profertur ore , amp;nbsp;bonis operibusexoniatur,uiuitiu* Hus uica çccrna.morcua autem fides eft fine operibus.tuper 1. cap.ad Romanos.EuOpc-

baptifmum pofica , funt Deoacceptabilia. fiiperS; Pfalmum.

Ren-iigius;nulius poteft bene operari ex* tra fidem,fiue hoe fiue illo modo. In trigefi* mumfecundum Pfalmum.

De ordine, inquit Haymo: A' fide ueni-turad bona opera agenda, non ab operibus ad fidem.nifi enim Cornelius , Aftorum ro. fidem prins habuiflet, præuencus ab infpira rionediuina , nequaquam bona opera ba* buiftet.fuperundecimum caput adRoma* nos. Item:Sicut fundamentum fineftru-dura parietum nihil utilitavis habet,ita qui cunquefidem fine operibushabere uide-tur , non ideo perfeelushabcbitur,quiafi' des fine operibus morcua eft : quapropter exornanda eft bonis operibus,ut quodcor de credimus,conficeamur ore, de bona opera fedando ftudeamus decorate fundamen-turn, fuperz. caputpriorisepiftolæ ad Gori nhios.

CAP. nil «4 etiam in præfentî. Nunquam enim uirtiis eft fine præmio,ficut nee uitium fine pans. Elabetenim hiepræmium bonæconfeien* tiæ , illcuerbfupplicium depTæmiouiuo-» rum.in decimumodauum Pfalmum. Item: Ignis in confpeftu dus ardebit. Ignis ifts paleam incinérât,auram purgat : led mu* temus uitam , ut non timeamus pœnam. Et in hoc quifque ftudeat, quia etfi fieri polîet ut dies iudicij non fieret,tamen non effet malè uiuendum . Quia fi nulls alia pœna immineret peccatonbus, nifi fepara** tio à facie Dei ; tarnen in quantalibet effent affluentia diuitiarum , non uidentes àquocreati funt, amp;feparatiab illadulce* dine ueritatis cius , fcplangcredebcrent. quqdnoueruntilli , quiutcunquc ueritatis illius dulccdinem fentire coeperunt.Qtii autem non defiderat faciem , timeatueli-reancfupplicia. Vilcefttibi quod pcllice* tur, contremifee faltcm quodminatur. In 4.p Pfalmum.

De dileftione erga Deum, Idiota inquit: Tantuseftamor à tota mente procedens, quod anima tibiunitatali diledionis glu* tino , necpcena , nee tormento, necigne, nccfeiro,necullo alio fupplicio poteftdif-folui, fi adueniat peccati mortalis immun*

diuino.

Rabanus : Chantas Dei, quæcertifsH mum donum eft Spiritus fanAi , citifsi-me ad intelligenda atque obferuanda Dei mandata,cor quod implet, inflammat. I-pfa facit bonum incipere amp;petficcrc, ipfa amp;nbsp;remuneratio noftra eric in uita futu* ra. libro primo in Ecciefiafticum , capita quinto.

De diieftione inimici,inquitHayirlo Sic funtdiligendi inirnici,ut quiequid malino bis faciant, non repercutiamus, fed pro eis orèmus : amp;nbsp;quam diu in eis proficcre puta* mus,diuina admonitione eis infiftamus.Si auteïn in eis nihil proficere ualemus,nec fal uareligione cum eishabitare pofliimus,ab corum familiaritate amp;nbsp;habitatione fepara* ridebêmus. fuper centefimum dcciinum oftaüum Pfalmum.

Dceleemofyna , inquit Haymo: Elee* molyna quæ pauperi largitur in terra , à Deo rccipitur in cæio. Et noli attende* re , quod hoc tibi fit redditurus , quod ac* cepit ; Tu enimterram dcdifti,illecœlun redder : temporalia dedifti , æcerna mer-* cabcri.5. fuper dccimumtertium caput ad Hebræos.

qua*

quapermifeticordiam fauetur necefsitaté patienti,corporaliter fcilicet fine fpirituali-ter.lib./.in Ecclefiafticum. capj2.

Remigius : Tribus modis fit eleemofygt; na.duobus modis de fuperiori j fcilicet pri-mumcum nos ipfos impendimus , quod pnjeipuum eft.SecundumjCum ptoximum ad charitateni Dei trahimus.Tertium,de in^ feriori,cumincarnalibus proximis mini-ftrando,Deo feruimus.In trigefimum fecu* jo dum Pfalmum.

De timoré,Rabanus; Vnus eft timor,qüó timent homines Deum,ne mittantur in ge-hennami Alters cum quis fecorrigit, amp;in-cipitbona defidérare. Cumbonadefide-rarecœperis ,critinte timorfanftus. librö primo in Ecclefiafticum, capite quinto. » Item:Timor Domini fons eft uitæ , gloria, læticia amp;nbsp;corona exültationis: quem qui te nuerit,hic bonorum operum dignis meri** ; tis crefcit,amp; in futuro læticiam amp;nbsp;gaudium in longitudine dierum habebitflib 6.in Ecclefiafticum, cap.d.

De fpCjRabanus ; Spes eft falutis noftraé anchora,amp; uitæ noftrç fundamentum,dux itinerisquoituradcœlum. Denique Apo* ftolusait:Spefa!ui fadi fumus. Spes ergo eft in qua falus no'ftra confiftit, amp;nbsp;quæ de terris animas uelut quibufdam catenis cœ-litus dependentibus innixas, fibi enehit ad fuperiora, amp;nbsp;reuocat ad fedes cœleftes eos, qui fibi uehementius inhærent,celfiores* queeos uitæ huius terrenorum malorum turbinibus redden Si quis ergo inter bæc pofitusrefoluatur animis gt;nbsp;amp;lalutarisfpei anchoram demittat è manibus, décidât ne-ceffeeftin abyflum j âtqUe in profundum malorum enecetur. capite quarto de Vera que nafeuntut hærefesjfchifmata,detraôtio nes,inuidia, uerbofitas,iaftantia, conten--tiones,animofitates, ambitio, elatio prae-fumptio,uanitas,inquiétude,mendaciumj periurium,amp; cæteraciufinodijib.j.in Ecclefiafticum, capj

D E P OE N I T E N T I À.

male admifir. Nam nihil agunt,qUos uera* citerpœniret, nih ut id quod male fecerint impunicum effe non hnantJ.Eo quippe moj do fibi non parcentibus ille parcit,cuius al-tum iuftumque indicium nullus contem-ptoreuadet.Perfeéla eft autem pœnitentia, præteritadeflare, amp;nbsp;futura non admitteren cet,inquiens ; Sicut ipfam animarn purani fecit per baptifmum, ita rurfum hoe tempo repuramreddatper pœnitentiæ amp;nbsp;recon-ciliationis gratiam.cap. z.Contemplationu deB.Maria. Et: O'diuinapatientia,quæ nihil aliud eft qüàm longanirhitas ruæ ex-pedationis,qua fcilicet nos expéftas ad pæ nitentiam,nolens nos peccatores continuó indicate , fed patienter fuftinens malano-ftra. Neque propter hoe fubtrahis à nobis peccatoribuS bénéficia tua. capite feptimo, de Verapatientia.

Haymo dicit.Si quid confenfu perpetra-di facinoris in anima delinquimus,citó hoc confefsione Sc dignis pœnitentiæ fruâibus abftergamüs. fuper centefimum quingen-tefimum Pfalmürh.

Rabanusinquit: Necefleeft unicuiquei qüi fe peccatorem amp;nbsp;reum elfe cognofcit,uc cum pœnitentiæ fibimet remedio fubue-ni3r,nec différât dé die in diem cónuerti in melius;fed dum uacat,Scinhacuitafubfi-ftit, ftudeat magis bonis operibus curarri ïmpendere,quàm negligétia amp;nbsp;defidia tot-pere,docente hoe Scriptur3,atque dicentei Neadijcias peccatum fuper peccatum,Sc di caSjMiferacio Domihi multa eft.cap.i.de Vé rapænitentià;

De partibus pœnitentîç,inquit RabanusS inpeccatoris utiq^peftore incelfanter debet fpes amp;formidöcoiungi;quia incalTuin mifericordiam fperat,fi nó etiam iuftieiä ti-meat:incafliim iufticiam metuit, fi non etia de mifericordiaconfidatflibro i.inEcdefia-fticum.cap.ip.

Vnde fit,Hincmarus inquit;Ipfam pœnî tendi airelt;ftionem,ex Dei credamus infpita tione corrcptam:deinde apoftolo, Ne forte detillis Deus pœnitentiam, Inepiftolaad

docet.’Impofsibile eft,itcrum renouari pos* fe eos, amp;c. Quid ergo ? exclufa eft póeniten-tiapoft baptUmum ,amp; uenia delidorum? abbr. Duo liquidem genera fuhr pœniten-tiæ : unlim quidem ante baptifmum, quod amp;nbsp;præparatio baptifmatis poteft appella- ' n,quia iniungitur illis qui inftruunturan-tequam ad baptifmum pcrueniant,ho pof-nus pœnitentia peraâa , irerum baptizen* tur.Alterum autem genus pœnitentiæ eft^ quo poft baptifmum d^Ientur peccata,qüa

beatus Apoftolus minime excludit:Terrét ergo omnes , ur timeant poft baptifmi gta* tiam grauioribus fe peccatis implicate,quid non poteft fieri fecunda nice renouatio per Jauacrum baptifmatis. fuperfexrum capüt ad Hebræos ; Item : Nunquid illi de

’^7

num cunt rccipit. In epirtolaad Ludoui* cum Impetatorem. Et : Qui baptizatus, poftea defertor, uiolatorq; facramenti fue-rir,amp; peccans Dcumrepcliitàfc,fi agatpot-nitennam ex toto cordc j amp;fi agatueram pœnitentiam ,ubtuidctqui uidic cor Da.-uid , quando increpaïus à Propheta grains teramp; poft comminationes Dei terribiîes, excS.imauicdicens : Peccaui. amp;moxaudi-pc ri h is. En quantum ua!ec hæc uox?tre« lyHabæ funt, Peccauiifed inhis tribus fyl-bbisHamma facrificij cordis einsadcœluni afeendir.Ergo qui egerit ucraciter pœniten tiam,amp; folutus fueticà ligamento , quo e» rat conftritius, amp;’o«ne poil pœnitentiam iiixerit, poilreconciliarionem cum defun» élus fuerit, ad Deum uadit, ad requiem ua» tut:Peccator in quacunquedic conuerfus ingemuerit,oinnes iniquicacesdus in obli uionem traduncur. Si enimredemptor no-fter,qui peccatores non perdcrc,fediuftifi-careueinc , inobimionc peccantium deli-éta dereiinquit, quishominum condem-nanda releruet.cum Apoftolusdicat:Si Dominus iuftificac,quiseft quicondemnetad fouten; mifencordiæ recurrenresîEuange-licam proferamus fencentiam : Gaudebo, inquit , fuperuno pectatorepœnitentiam agente , magis quam luper nonaginca no-uem iuftis ,qui non indigent pœnitentia: amp;-ouem perditam,nonaginta nouern non-errancibus reliélis, humcro ad ouile repor-rauic. librode Nuptijs confanguineorum, capite primo.

Ex mifericordia peccatores recipi, Rabanus inquit i Miferationes Domini muf

CAP, 1111. *2’ tæfuntnimis, amp;nbsp;indicia eins abyffus mu!' ta,quia ficutpeccatores amp;nbsp;præuaricatores legi» fuæ iuftè corripuit, ita humilibus8i obediencibu» fibi milcricorditer folatijfui rcmiam.

De longaminitate Dei, inquit Angelo' mus:Iple pius conditor nofter fafturamfu-’ am non deferens malahominum amp;nbsp;perfu,* am pacientiam tplcrat, amp;pcr eorum quan,gt; doqiconucrfioncmrelaxat. Cum duras at» queinfenfibilcs mencesrefpicit, modöeas minis,mpdo uerberibus,modo reuelationi rant,fa!ubri nmore moUeicant. In j.capucii bri pri mi Regum.

Semper iocu effe pœnicennæ, Rabanus: Hodiefiuocemeiusaudietitis , noiiteob- * duratecorda ueftra, ficut hi exacerbatione.

accidac/eneélam. Nonenim temporis Ion* gitudine , fedaffcélus fynceritatc pœnitu* do penfatur. Aut non legimus,Leuicas pec' catum illud grauifsimum in deferto , non temporis longicudine , fed uniusdiei hora exigua dikniie ? Scd amp;nbsp;latro ille qui pende-poruit,donecunum pollet proferre fermo-nem,it3 ut intra momentum temporis to* tills uitç feeleribus abfolutus, pr^cederead paradiSum etiâ Apoftoioamereatur. Quid autem amp;nbsp;martyres ? Non'nefrequenteruna disjinterdum uerb amp;nbsp;lub unius hore fpacio coronas fumereingentium præmiorum?Sfi ideo audendum eft tantummodo,amp; proru-ptisatq-, incicatis animis aggrediédum.ut noftrum conuertamusad uirtuté Dei. HoC eft enim,quod uulc amp;nbsp;pofcit à nobis Domi-nusmonquærittemporum longitudinem, necafftiélionem crucif. Adhocprçcipuère-fpicit,fi uera fit amp;nbsp;fyncera conuerfio. cap.S. de Modo pœnitentiæ.

Non lefperandum, IdiotaiAbCtDomb nc,utderua mifericordia defperem , quo-Jo mam miferationes tuæ fuper omnia opera tua. capitetertio, deConfiidu carnis amp;agt; nimæ.

Rabanus.’Inimicacftconuerfioni amp;poS' nitentiæ defperatio, quæfi infederit menti, qu.'intumcunque fit falutis defiderium» quamuis grande fit faluandi propofitü,de^ fpei acione occurrence omnis falutis adieu# obftruetur.Interfeâa.n.pœnicéciæ uia, clan duur pariter amp;nbsp;agonis ingrefl'us:amp; quorno do lam poterie qui extra uia eft,amp;cui odin claudi

ad bonorum non ueniatingreffum defpc-rationeprohibente. libro de Modo pœnitentiæ,cap.5. Item : Si nos defperationis metus procul à uia uirtutis effecerit, nullû diabolo aduerfum nos certamen ultrare-manebir. Quem enim impugnec,cum nullus obfiftat?lbidem. Et: Euidentiusno-bis teitimonium dabit etiam rexille impi-us Achab,quicupidiratis quidem fuse præ-10 dam uxoris nequitia quçfiuit,fed 8c pertur-battisipfius fceleris immanitate pœnituit, 8ccilicio circundatus facinus fuumfleuic, atq-,itâ erga fe Dei mifericordia ^puocanit, utciindis eum ablolueret malis. Sic enim ait:Et Dixit Dominus ad Eliam,uidifti quo modocompunftus eft .^chab àfacie mea;8c » quia fleurt in confpeftu mco,non inducam mala in diebus eiui. Sed8c pofthunc ite-nitate fcelecum fupetauerac,qui cultum di-uin^ religionis amp;nbsp;obferuantiam legis euer-terat, qui tcmplum Dei idolis repleuerat, cœlefti cultu uacuatum :bic ergo impietate fcelcrurn lupergrediens omnem maliciam, ramé quia pœnituit, inter amicos Dei poll modum numeratus eft.libro eodem,capite leptimo. Item;Non debes,ô homo, ditfi-here Domino,amp; de mifericordia eins defpe rare:nolo dubites, neq;defperes,in melius ?® te mutari poffe. Si enim tantum potuic diabolusjut à celfis uirtutum faftigijs in pro-fundum te deducerecmalorum: quato ma-gis poterit Deus ad fummum te bonorum uerticem reuocare, 8c non folumin id tere-ftituete quod fuifti,fed Scbeatiorem multo quam prius uidebaris efficere. Neq, enim

impietas.lihro eodem,cap.4.

Non diffetcndam pcenitentiam, Raba-nus:Nullus hominum debet fub rnifericor diæDei fpe in fuis diutius remanerepeccagt; tis:Tales enim qui ab inqiuitatibus fuisre-ccdere negligunt, amp;Gbi de Deo indulgen-tiamrepromittunt, nonnunqnâita præue-

In hoc feculo agendam pœnitennamj Haymo ; Niti hicconuerß fueritis,miferi-cordiam non inuenietis: quia tune eft tarda pœnitentiâ,8c no eftacceptabilis.fuper 105 Pfalmum.

RabanustIn hac uita Deus expedat 8c ac-cipitconuerfionem noftram,in ilia autem reddet unicuiquefecundum operafua.lib. t.in Ecclefiafticum,capite nono. Item.In hac uita quantacunq-, nobis acciderint p cc* lo hoc, iam eciamfi pœnitebit nos, ualde e-nim pœnitebit,fed nulla erit pœnitentiæ u-tilitas:amp; licet ftridor dentium lit,licet ulu-latus amp;nbsp;flecus, licet fundamus preces amp;nbsp;in-numetis obfecrationib. proclamemus, nemo audiet, nemo fubuéiet, fed ne extremo quidemdigito aquaquis infundec linguae noftræ pofitæ in flammis. Sed audiemus il-

amp;U0S jßcc.libro de Verapœnicentia,cap.8

nam,inifta tantumuita Deus hominihus dedic,ubi uoluic etiam pœnitentiâ elfe fru-fluofam.libro eodem,cap.p.

De externis geftibus,inquit Haymo:Fun damentum pœnitentiæ ieiuniu eft , comes autem ieiunij fletus 8c planftus,fupet 2. ca-

CENT. IX.

De fine pœnitentie,inquit Rabanus:Pœ-nitentiaimpetracremifsionem inhocfccu-lo,quæ ualet in futuro. libro quinto in Ec-^ cleüafticumycap.i.

DE CONTRITION E.

1 quot;5 AbanusiDuplexrefipifcenti debereef J^'Vfe foftus in pœnicentia: uel quia malè gefsit, uel quia demum ad indicium malè præfompfir. libro de Sacramento Euchati-ftiâJ,cap.2i. _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ to

De Iida humilitate, ait Angelomus : Fi-fta humilitas ueniamà Deo conlequi non ualet.In decimumquintum caputlibriprint i Regum.

De nouitate, inquit Haymo:Nouitas ui-tæ cft, poftbaptifmum criininalia peccata non committere e amp;a leuibus , quantum pofsibileeft, cempcrare. qua nouitatein-nouantur quoridieelefti , dumproficiunt

GAP. Illi.

DE S A T I S F A C TI ü Si E RAbanus inquit: Satisfadio aûteft,cau

Cas peccatorum amp;fuggeitionû exclu* üerejamp; ultra peccatum non iccrare.Rccon-ciiiatio ucro ert,quç poft complements pcs nicenciæ adhibetur.lib.z.de inftitucione clo ricoruni.Icem.'Satisfaftio poenitétiedl,eau fas peccatorS excludere, nec earum fngge-ftionibusaditumindulgere.lib.^.cap.iOjde Sermonum proprietate. Et: Satisfaftioert, caufas peccatorum amp;nbsp;luggeftiones exclude re,amp; ultra peccaeû non iterate. Reconcilia-tio ucro eft,quod poll complements pani' tenciæadhibetur. Nam licut concihamut Deo,quando primùm à gentilitate cornier* timur;ita rcconciliamur,quando poll pecca turn pœnitendo regredimurJib.j. de Setmo num proprietate,cap.t^.

DE ORATIONE.

QVisfitinuocandus, docet Hincma* rus Remorum archicpiliopus in epi ftolaao clerSamp; plebe Beluacélèmiubi uult ipfum inuocari ^exorarim cle^ioneepi*' fcopi,a quo eft omne datum optimu,amp; om ne donum perfeftum.

Rcmigius;Chtiftu8 orator à nobis,utDe usnofterotaturin forma Dei , oratin forma ferui. Hie creator,•ilhccrcatura.inPfal* mum 85.

Quis non adorandus fit , Remigius indi* cae.-Confundâtur, qui glorianturinlîmula chris fois, amp;c. Qnia non font adoranda ft* mulachta. Necetia angelus adoraduseft, quia legiturin Apocalypfi, cum quidauo*“ luiffetadorare angel urn pro miraculisquae fecit,quod ipfeprobibuiftsc ne adoraretur, dicens:Videaeleceris,cóieruusenim tuu» fom,amp;fracrumtuorum. inpó Pfalmum.

Qui «rare debeant^ Rabanus moncullle homo uideturDeum tcHcare,quiit3oratuC docuit, amp;t tarnen hoe non agit quodiufsit. Cuius infriictuola eft oratio: quia folummo do illi ab co audinntur, qui reäa fide amp;nbsp;bonis operibus leuant orationes fuasad Deu, Itb^.in Ecclcfiafticum,cap.8.

Qui non pofsint orare, Remigius docetï Q^i exercer ufuram,ftuftraDominicam 0-ranonem cantat,cum grauiusfomitur uin-dida,quam fit offenla, ut pro colapho ho-micidiS.Et li publice id non audent,dolofè faciunr.in 54, Pfalmum.

De loco amp;nbsp;tempore,inquit Rabanus:Có ftat oratio loco amp;nbsp;tempore. Loco quia non ubiq^cum prohibeamurà Chrifto in publï co orare : fed ubi opportunitas dederit,auc necefsitasimportaucrit. Neq;enim contra præceptumreputaturab Apoftolisfaftum, qui in carcere audientibus euftodibus ora-bant,amp; eâtabant Deo. De tempore uerö di* dum eft, Sine intetmifsi one orate, fed hoc ia

in Gngulatibus.Nameft obferuatio quarun-dam liotatuni cómunium. Qui autem utile orationem fuaro ad Dominum uolare, facial illiduasalas, ieiunium 8celeemofynam: amp;nbsp;afcenditccleriter,8ccxauditur.libto 5.03 Sermonum proprietate,cap.i4..

Demora,inquitRabanu3 ;T3mnipotens Deus,quodnobisprofuturum effe ualcat feiens,difsimulat exaudire dolentium uo-cem,uc augeat utilitatem, ut putgetur uita j^ perpcenam:8c quietis tranquillitas,quçhîc inueniri non ualct, alibi quæratur.lib.ip.in Hieremiam.

Inftandum precatione,Rabanus: Neepti us obSecratione eeffemus, quam impetrare peccatorum noftrorum ueniam meremur. Hocenimuerè cftconftantis animç,8c per-• nnaci8,ut nequaquam repellatur à perfeue-nee miferatur Deus:Ec ne forte arbitretis te effenfaro magis contrahete apud Dominu, É cum non mecearis audiri , impottunius perfiftasin precibus : recordare Euangelij patabol3m,óc ibi inuenies, quod perlcuc--rantesficimportunos precatore* Dominus nonfibioftenditingratos.ait enim; EtGno dabit ei propter amicitiam, tarnen propter impottunitaté eius furget,8c dabit ei quan turn opus habet.InteUige ergo,quia propte rea diabolus defperationem ftibijcit impcgt;’ ttandi,ut fpem nobis Dominibonitatis ab lcindat.cap.4,de Modo pœnitentiœ.

Quomodo orandu ,Rabanus docet: Bene eigo oraî,qui mandata Dei fetuat,Sc qui munus reit«: Gdei(quæ per diledionem o-pcratur)Deo exhibct,talisqj deprecatio co-ram oculis Dei inueniet gtatiam,quia bene opetando tetuauit'iufticiam.lib.S.in Eccle-' Gafticum,cap.4. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^2

inhumilitaccorandum, Angelomus docet-.Refpexit Dominus ad orationemAn-næ,Ôcc. Nobis optimus modus orandi ad exemplum datus cft,ut nó in multiloquio formerons precesnoftras ad Dominu,fed

ut peccataodio habeamjdepræteritis dole. am,utcondignè uittute amotis fatisfacia, dcafuturismalisSc peccatis præcaueâ.Idé capite p.de Amore diuino.

Qnod Deus exandiat,ldiota;Amoramp;dp leQio poftulata à te prompte 8c facile obti— netjquia illum qui te ucracitet diligitjibcn ter exaudis, amp;nbsp;poftulata ei concedis,cap.i8. de Amore diuino.

Dc effeftu orationii jRabanus ait ; Apud Deum pura amp;nbsp;deuota multum preualeio-raticgt;.lib.4.inEcclcGalbcum,C3p.2.

DE GRATIARVM ACTIONS.

1'^ EueGeiaDei elïe celebrâda, Idiota mo-Juetjdicens ; Konmirum ed Domine Deus meus, G inGuelis minus diligitte,minus enim te agnolcit.Sed quid eft Domine d4me,miferabili crcatuia tüa?Te enim pet ueram Gdem agnolco,8c te tenéO üitæ meas non folum gratuitum largitorem,largifsi-^omum adminiftratorem ,piumconfolatoré, folicitum gubernatoremded infupet ctiam

copioGfsimum tedemptorem, çcernn con-fetuacoré,ditatorem amp;nbsp;gloriGcatöré.Vrget namq-, ratio Sciufticia natutalis,ut totu me per amorem tradamtibi , à quo me totum habeo ; 8c G metotum debeo tibi,quiamö fecifti,ad magis amandum fum tibi obliga-quot; tus,quia me tcfecifti, nee tam facile me re-

‘37

omnes Gentes ,baptizantes cos, 8cc.Sicut enim in tribus teftibus fiat omneueibum, ita facramentum confirmât ternarius numerus nominum diuinorum.Quod autem peraquambaptifmus datur,hæcratio elh uoluitenim Dominus,utres illainuifibilis perconucnientiam,fcrlicet percontrenabi-rins corpus, ira latentur cius myfierio per Spiritum fandum purificatur 8c animus. Inuocato enim Deo defcendit fpiiitus de c«hs,8cmediatis aquisfandificat easde-lemetipfo,6c accipiiintuim purgacionis,ut iiieiskcaro 8c anima delidis inquinatæ mundentur. libro qüinto de Sermonum • proprietate,capiteundecimo.

Diftinguit baptifmos Haymo : Quatuor funt genera baptümacum. unum tantum 20 inaquis,ficucfultbaptifinalohannis,quod remilsionem peccatorum non dedit. Aliud inigncuelfpiritu,quo baptizati funtApo-ftoh indiePentecoftes.Tcrtium in aquaSc fpiritu,in quo fandi Apoftoli baptizabant prscipientc Domino, quod genus baptil-mansfandaEcclefia modbretinet. Quarcft.In baptifmate tria fuut corpotaha amp;nbsp;ui-fibilia ,öitriaincorporahaatq-, inuifibilia. ViGbiha,ut lacerdos/ orpus baptizandum, amp;nbsp;aqua.Tria inuifibilia fides, amp;nbsp;anima quæ abluiturà pcccatis,à. Ipiritus, quo coope-lancercmifsiopeccatorum daturduper lex-turn caput ad Romanos.

gt;3 S

dati, tune quafi returgirnus. fiiperj caput ad CoiolTenfes.

Rabanus : Dominus no fier in aqua ba— ptifmatia tria perlonarum nomina , patri# ikfilij , amp;nbsp;fpiiitus fandi populo fidei pro-pofinr,ut quifquishoc pleno corde perfpe-xeric,cfficiaturouis Dep librofccundo de proprietate Sermonum, capite fccundo. ltem:Bapcifma unum efi, fed in EccleGa,u-bi una fides efi : ubi in nomine partis , fi-lij,amp; Ipiritus fandi datur. Etideofiquia-pud illos hæreticos baptizati funt, qui in •lt; fandæ trinitatis confelsionebaptizant, 8c ueniunt ad nos jecipiantur quidem quafi baptizati,ne fandae trinitatis inuocatio uel confefsio annuUetunfeddoccantut ante 8C gatiiam fideiintegritate.confirmentnr ma-nus impofitione. Sine^ó paruuli funt,uel hebetes , quidodrinam non capiant, re-fpondeant pro ilhs:qui illos olïerunt,iuxta morem baptizandiißc fie mantis im poli tinne amp;nbsp;chrilmate communiti,Euchatiftiç my ftetijs admittantur. lllos autem qui non in lanÓxtrinitatis inuocatione apudhæreti-peizati.Neque enim credendumeft,eos fu-ifiebaptizatos , quinonin nominepatris, amp;t fili) , k Ipiritus fandi iuxta regulam à Domino pofitam, tindi funt. ut funt Pau-lianiftæ , Ptochanibotitæ, uel Spurififori, Photiniani,qui nuncuocanturBonofiani* Montani amp;nbsp;Manichæi , uarieta impietati# germina,uelcæteri ifiotum originis, hue ï°ordinis , peftisquc,qui duo principia fibi ignota inttoducunt, ut Gerdo amp;nbsp;Marcion;

uel contrana,ut Manithæusmel tria amp;nbsp;Barbara , utSecianus amp;nbsp;Theodocusmcl mul-taut Valentinus : ud Chiiftumhominem fuiffe abfque Deo , ut Ceiinthus amp;nbsp;Ebi-on , Barithemon 8c Photinus, Ex iftis, inquam , fi qui adnosuenerinc , nonte-quircndum erit ab hi8,utrum baptizati fint an nonded hoc tantum quærendum,fi cre.

CENT.

EçclefiæjCui confentitEeclefia cota dicens, Amen.fuperi5o Plalmum.

HinemarustEtne quenquam Ecclefia-ftici ordinis miniftrum occafione turpis lu-cri,ut aliquid ab eo abfoluto capiat, contra lieras régulas excommunicet inhibemus. Quia utlandus Auguftinus exponens fen-tentiam Pauli:Aufertc malum exuobis,de-monftrac, nontemerè amp;quomodo iibet, fed periudicium auferendifuntmaliabEc- to eleliæ communione: multó magis autem cauendum dl,ne fine regular! iudicio mini ftri Eccldite offi^io luo priuentur.In Epifto laad EcclefiamTomacenfem.

DE CONFESSION E.

nE confefsione coram Dco,inquitI-diotatO mifcricordil»ime Domine muin , tarnen hls obliuioniquodammodo traditis , gr.atias tibi non rependi, nee mc--ipfum difpofui.uttuam diiedionem in me ampliori gratia augerea.Sed te potius ad ira cundiam öc nindidam prouocaui 0'0 mlfe-rabilcm uitammeam ,quarn diueifis uicijs amp;nbsp;peccacis contaminaui , fuccurre mihi. mifsrabUis peccator,oncratus magno pondéré peccacorum , msgn.am fitim amoris pacior , quia à te fonte uiuo lum nimium elongatus.

De confefsione oris, Haymo dicit.In ore confefsio debet elle, quia fides cordis pro-mendaeftofficio oris. Illaenim confefsio fit ad falutem, fi tamem exornata fuerit bonis operibus per fpació uitæ. Super to. cap. ad Romanos.

DE C OE N A.

Hinc.marus appellat cœnam uiatienm munus.In epiftolaadHinemarum Laudu--nenlein.

Haymo:cœnaDominica dida eft,coqd‘ jpfó die Saluatorcumdifcipnlisccenauerit, compiens ueteris Teftaméti pafcha,amp;my-* fterium corporis Sc fanguinis fui trades.Super ii.caput prioris epiltolæ adCorinthios.

Remigius appellat cœnam facnäcium: 50 Videce quoniam fuaius ell Dominus , amp;c. quafi dicat:Sumite facrificium corporis Só languinis mei , amp;nbsp;intelligite quid lumatis, quiain exemplum humiiitatisamp;patientiæ meæ hoc furnicis. ut ficut ego gloria mearn non quæiiuijed Dominidra St nos fumite cum timoré amp;nbsp;reuerentia.S; uidebitw quo-nil fuauis eil Dominu ■. Sreur ego de morte tranfiui ad uitam,ds pafsioneadfuauita-

CAP. IJII.

^ideft,imitantes pafsionem amp;humilicatd» meam in hac uita, uidebiris tandé : quoni* Dominus quimodb amarus uidetiirpro-pterpafsionum toller-mtiam, fuauis eftin remuneratione.in jj.Pfaimum.

Pafchafius ait:Sacramentfi igitur eHjquic quid in aliqua cclebratione diuina nobis quafi pignus falutis traditur.Cum res gell» uifibilisjlonge aliud inuifibile intus opera-tur,quod fände accipiédum fit. Vnde amp;nbsp;facramenta dicûtur, aut à fecreto,eo quod in re uifibili diuinitas intus aliqd ultra, fccre-tius efficitperfpeciem corporalem:autac5 fecrationc fandificationis, quia Spiritus fandus manens in corpore Chrilli,latenter hæc omnia facramentorum myftica/ubte-gumento uifibiliü pro faiutelideiium ope-ratur. Magis igitur ui s diuina ex hoc men- ' tescredentiumad inuifibilia iullruit,acli bulamus , amp;nbsp;non per fpeciem. capite to. do Corpore amp;fanguine Domini,Item.Quç ob hocfacramenta uocantur,quiafubcorutn fpccicuifibili, qua uidentur, fecreciusum tute diuina caro confecratur,uc hoc fint in-terius inueritatc,quodextetiu$ creduntut uirtutefideidbid.

De materia ccertç,înqult Idiota;Eccepragt; quas quia grandis reliât uia, cibusilleuii' ticum eHpotentifsimumj in cuius uirtute ambulatChriftianus ulqj ad mortem Dei, id efl,ufque ad ccelum,ficut per figurant hu ius ambulauitEüas ulque ad montem Dei 4° Oreb.Habet enim illud uiaticum omnede-leâamentum,amp;omnis Ipiritualis fapoiis fuauitaté,cuius perceptione coforteturcot meum.cap.20. contemplacionfi de Morte.

Haymo ait;Quida in Ecclefia, licet Chri* flum pro nobis mortuum confitcantur,amp; bapcifmiaquam ad remifsionem peccato-rum ualere concédant : tarnen de menfa,id eft.refedione Dominici corporis dubicant.

noncredentcs,quod Deuseos pofsitcorpore amp;fanguine filij fuiinhoedefertohu-ius uitæ pafcere. Super 77 Plalmum :Eé Chriftus obtulit dilcipulis caliccm amp;nbsp;pa-nem,id eft,corpus fuum in qualitate panis amp;nbsp;uini,amp; idem facrificium per omnem Ec-clefiam inftituir.Super lop Pialmum.Item:

citur,necuîniim, fed Chrifti corpus amp;nbsp;fangt; guis.bbro de corpore amp;nbsp;Emguine Domini. Item:Non ergo luntidem quod cernunturj amp;nbsp;quodcreduncur. Secundum enim quod cernuntur,corpus pafcuntcorrupcibilejipfa corruptibiÜa. Secundu uero quod credun-tur,animas pafeunt in æternum uiduras, ipfaimrnortalia.ibid.kemiNon dicit carné ipfius quæ pendit in cruce particulatim co-cidenda fore,ßt adifcipulis manducadam, 10 uel fangidnc ipfius,que pro mundiredem-ptione fufurus erar,dandum efle in potum: fed ueiè p'er.myfterium,pancm amp;nbsp;uinum in corporis amp;nbsp;fanguinis fuicouerfam lubftan-tiam à credentibus fumendam. ibid.

Remigius fcribit: Erpauperes edent me, hoceftjacramenturn corporis amp;fanguinis mei fumenr.Et faturabunturjmitando me amp;nbsp;feipfos cradendo;quia edere Dominum, eft cumin omnibus uslleimitari, amp;illi uni ri.In 21 Pfalmumi

Patchafius: Vnde, quia fie uoluif,tit caro eins eflec amp;nbsp;fanguis,hoc myfterium,in nulle dubites,fi Deumcredis:led uera fide habeas irtanimo , quod hæc eftcaro ilia,quæ oblata eft pro mundi uita.Qua qui digne co mederit,morte non uidebit in ætemû.capi ra Chrifti caro amp;fanguis,quaq mâducat di gnè, habet uitâ æternâ in le manétem.Sed uifu corporeo amp;guftu ^pterea no demuû tur quatenus fides exerceafur.lbid.Et: Vnde nec minus Spiritus fandus,qui hominé Chriftû in utero uirginis fine lemine crea-uit,etiam ipfepanisacuini lubftantiam,car nem Chrifti amp;nbsp;fangniné iniiifibili quotidie potentia,perlacramentu lui fandificationé operatur,quamuis nec uifu exterius,necgu tualiafunt,fideamp;intellcdu pro cerco,fcut usriras præd!xic,plenif»imè lumutur. libro codé cap.n.Et capuz. Qiiod in Uerirare cor-pus amp;fanguis fiat confecratione myfterij, nemo,qui uerbis diuinis credit, dubitar.Vn de ueritas ait ; Caro enim mea itéré eft ci-bus, ôefanguis meus uerè eft potus. Er ütdi fcipulis non rede intelligenribus darefee^ ret,de qua dicebat carne, uel de quo fangui ne,manifeftans infinuat; Qui mâducat mea carnem,inquit,amp; bibit meum fanguinem, in me manet, amp;egoin illo.Ergo fi ucrèeft cibus,amp; liera caro,amp; fi uerè eft potus, utiqj cramcntum,quod per facetdotem fuperab tare in uerbo Chrifti per Spiritum fandum diuinitùsconfecratur. Vndeipfe Dominus clamat:Hoceft corpus meum. Etnemirc-ns 0 homo, neq;requiras natur« ordinem. Si carnem illam iicrè credis de Maria uirgigt; ne in utero fine femine , poteftate Spiritus fandicreatam , utuerbum caro fieret,Hefé crede,amp; hocquod conficiturin uerbo Cbri fti per Spiritum fandum corpus ipfins elfe ex uirgine.Vbi fi rationem quæris.quis ex-plicate poterir,aut uerbis comprehendere? Imöfcias quæro,quia ratio in uirtute Chri-fti eft,fcientia in fide, caufa in poreftace,elf9 äu8 uero in uoluntatc,quód potentia diui-nitatis contra naturam, ultranoftræratio-nis capacitatem efficaciter operatur, Idcir-' cohabcaturfcientiain doftrinafalutiSjtC' neaturfides inmyfterio ucritatis.-quoniam 30 in his omnibus per fide ambulamu«,amp; non per Ipeciem.libro eodem,cap. tj. Er:Veram carnem Chrifti,amp;fanguinem in mylkrio fn mimus.cap.t4._Itcm, Et quod dicit; Hoc eft corpus meum , quod pro uobis tradetur: credeo filij quiaicaeft, quoniam ipledixit amp;nbsp;fadum dubitare non potes: ipfe manda-uit,amp; creatum eft.libro codemjcap.42.Et: Vigetautemhocuerbum amp;mauet: Hiceft manducas hune panem,nonalium fanguinem te putes bibere,quam qui pro te Si ont nibus elFufuseft in remiftionem peccato-rum.cap.43. Item :Neq,-aIiam carné,quant quæ pro te amp;nbsp;pro omnibus tradita eft,amp;pe pédit in cruce;quia ficueriras teftatuuHoC eft corpus meum,qucd pro uobis tiadêuir, Et de calice; Hic enim fanguis meus eft,qui pro uobis eftundetur in remifsioné pecca' torum. Vnde ficut in lemibionem fult;us eft peccarorum amp;tradirus,iraadhuc hodiein remifsionem comeditur S: potaturdeliflo rum.cap. 44.Et ; Cæterùm fecundum præ-miftâm dodrinç ueritatem,nihil aliud qua caro Chrifti amp;nbsp;fanguis iure creditiir,qu® nonfapore carnis, fed fpirituaü dukedin« deguftantur,5c fidei rationc inteHiguntur. cap.4s.Item ;Nam in calice nihil aliud bibi-^°mus , quant Chrifti fanguinem, ubi amp;nbsp;nos peraquamadmixti couniti fumus.In pane uero nihilpræter corpus, ubi nos perChri' fti confperfionem iam membra fumus.lv bro eodem,cap.5i.

Quandoutendum ccena.Rabanus:Quotidie Euchariftiæcômunionem percipere, nectutupero neclaudo,oninibus tamé Dominicis diebus comunicandu hortor,fitarnen mens in effedu peccandi non fir.Narrt

trare,uc pcrfid'ini Blue in illo renati confi-dentius appeterent, reiiquic nobig hoefa-cramentu uiftbilem figuram amp;nbsp;charaftcrem Carnia amp;nbsp;faiigusni$,ucper hæc mens noftra amp;nbsp;caro noftra ad inuifibifta amp;nbsp;fpiritualia ca-pefeenda per fidem ubcrius nutriacur. Eft autem figura uel charader, hoc quod exte-lius fentiturded roturn ueritas amp;nbsp;nulla ad-umbratio,quod incrinfecus percipitur, ac per hoc nihil aliud hinc inde quam uctitas amp;nbsp;facramentum ipfius cranis aperitur,itéra ucïqj caro Chrifti quæ crucifixa amp;nbsp;fepulca cft,ucrc illius carnis facramétum, quod per facetdoté fupar akare in uerbo Chriftiper Spiritufangum diuinitus confecratur. Idé, cap.41.de facramenco Euchaiiftiæ.

Bertramusrlfte namquepanis amp;ifte po-tus^noB fecundum quod uidentur, corpus Cueianguis exiftunt Chrifti ; fed lecundum lus eft Chriftus,non alia fpecié præferebat, qua in quaconfiftebat. Hocenim erat uerè quoduidebaturjquod tagebatur,quodcru cifigebatur, quod fepelicbatur. Similiter fanguis illius de latere manas, nóaliudap-parebat exterius ,amp; aliud interiusobuela-bat.Verus itaq^fanguis de nero corp ore jp. Huebat,aft nuc languis Chrifti qné credétes cbibüt,amp;corpus quod comedüt,a!iud funt in rpecie,amp;aliud in fignificatione. Aliud quod pafeiie corpus efea corpotea, amp;nbsp;aliud quod fignant mentes »ternæ uitæ fubftan-lia.libro de Corpore amp;nbsp;fanguine Domini.

Pafehafius inquit: Cum digne percipitur, uita utiq-,in nobis æterna reparatur. cap. 4. de Corpore amp;nbsp;fanguine Domini. ké.Sacra-méto corporis amp;nbsp;fanguinis tantundé pafci-mur in uiaamp; potamur,ut ex eo nuttici unu trföciamur.cap. u. de Corpore amp;nbsp;fanguine

Domini.Et:Siciraq;exhöc ligno corporis quiconque fpirituaiiter comedunt,fi mandata obferuaucrint, nunquaminæternfiin fpiritu rriortalcs erunc.ibid.cap.17.Et: Verl-tate Dominici corporis amp;nbsp;fanguinis, ad ui-* tâilluftraturamp; uegeratur.ibid.cap.4g.

Dediuerfo effeduinquit Pafehafius. Simili itaqj modo nunc in Ecclefia cibus ifte, quibufdâ uita eft, quibufdam ucró pcena,fC , fuppliciüpcccati.Porróiilis uita eft,quibu( Chriftus eft uita:illia ucró mors,qui per cat nem amp;ignorantiam membrafuntdiaboli. cap.ip.de Cqrporcamp; fanguine Domini.lté: Et ideo alius accipit myfteriu ad iudiciü da-nationis:aliu8 ucró ad uirtutem myfterij ad faluté.cap.2o.libro codem.Et ; Nee dubium quin fidelis uitam,contemptor ucró morté , accipiat.Iibro CGdcm,cap.23.

Pafchafij phrafei funt; Et ideo nullus mo languis,du fic ille uoluit qui creauit.cap.p de Corpore amp;nbsp;fanguine Domini.kc: Myftk cü Chrifti corpus amp;nbsp;fanguis. libro codem, cap. 8.Et:Myftcrinm corporis amp;nbsp;fanguinis Chrifti.Hb.eodé,cap.p. Et: Quia Myftic5eft facramentü,ncc figuram illud negare polTu-mus: fed fi figura eft, quærendô,quoinodo ueritas elTe poftittomnis enim figura alicu-ius rei figura eft,amp; fern per ad earn refertur, ut fit res uera,cuius figura eft,Na figuras uc teris Teftaméti umbras fuilTe,nemo qui fatras litcraslegit,ambigit. Hoc myftcrifi aut ueritas eft, aut figura ac per hoc umbra eft. Autcertè quçrendû hoc cotû,utrum ueritas dici queat,fine falfitatis umbra,quauis my-ftcrium huiufeemodi res appeilari debear. lud fide facramentû.iure ueritas appellacur. Veritas ergo dum corpus Chrifti amp;nbsp;languis uirtute fpiritus in uerbo ipfius, ex panisui-niq, fubftantia efficitur. lib.eodé,cap.iï.Et.’ Sed fi ueraciter infpicimus, iure fimul ueritas amp;nbsp;figura dicitur, ut fit figura ucl chara-fterucritatis,quod exterius fentitur. Veritas ucró quicquid de hoe myfterio inrerius 50 redè intelligiturautcreditur.cap.q.üb.eo-de.Ité;M) ftica corporis amp;nbsp;fanguinis facta-méta.cap.4o.lib.eodé. Sedhecomniaintet-ptetatur,quodnó appareat qdé oculis eor-poralib.corpus amp;nbsp;fanguisDnitfed quod iu-xta uerbu Dei fit hoccredédüjquodcorpui Chrifti cemedas, amp;nbsp;fanguinem ciusbibas.

Malus facerdos nó uitiatfacramentv.Pa' fchafius:NuncautéIicet leprofus fit quiof-

ferc,munda funt quç hauriuntur: quia caro amp;nbsp;fanguis Ssluatoris nullius immunducia fordh

fordidantur.cap.36.de Corpore amp;nbsp;fanguine Domini.

DE SACRIFICIIS.

SAcrificium quafi facrum faftum, quod ptece myftica côfecratur in memoria Dominicaspafsionistunde hoc co iubente, in corpus Chrifti amp;nbsp;fanguinem Domini: quoddumfitexfruftibus cerræ fanftifica-tur,amp; fit facramentum, opérante inuifibili-ter Spiritu Dei.Rabanuslib.t.cap.jt.dclnfti'o tutione Clericorum.

Defacrificij» piorum inquit Haymo: Mo ralitcruiftimæ Domini funt laudes creden tium,pœnitétia peccatotum,lachrymç ora-tionum.de quitus feriptum eft:Sacrificium Dco Spiritus contribulatus. Super 5 caput Ûfeæ.Itcm:Oratio eftfpccialeDei factifici-um.ldem fuperacapuc Abacuc. Et:Bonum aliquodopus,oratio,eleemofyna,cætera(^',, Deo funt grata facrificia. Idem lupen cap. Malachis. Item:Quando quilibet oratpro (iliquo,fi uitaillius mûda fuerit, pro quo 0-raïuc,fubleuatoraiionem deprccantis,utà Dco exaudiatur:ficut eeStrâ.uita mala dus, pro quo oratur,impedit orations illius, qui pro ipfo orat.ldcm fuper 5 caput ad Philips penfes.

Remigius aiciSiuolumus Deo facrifica-

ficium,quicquidofferimus,accendaturcha ritatc.in 55 Pfalmum. ïtem;Non profunt hoftiæ nificum fidezquia ueri ùcriiicij extra catholicam Ecclefia non cft loens .idem, in 95 Pfalmum

DE ECCLESIA.

ECclcfiaideociuitas dicitur, qa ficut in ciuitatequilibet aduena recipicur.fis ur Ecclefia.ké;fieut ciuitas munira eft turri-

Rabanu« ait; Creatura Dei eft EccleGa, qua ipk fibi per gratia Chrifti,ac donu fpid tus fandi acquiüuit.li.8 in Ecclefiaft. cap.4.

Duplex eliEcclefia,Hincmarus: Vniuer* falis'Ecclefia,partim iam incœlocum Deo regnat,partimautcmadhucin terris pere--

procedcre. Caput 44.ad Hinemarum Lau-* dunenfem.

HaymoJn fanfta Ecclefia funt multi qui

tur effa AbrahsJequendo uarioa errote3,di uerfaq^fchifmata , amp;nbsp;narijs criminibus fe implicanqnon'merentur cum elcdis b^redi täte patriæcœleftis frui.Super4.cap.ad Ga* latas.ltcm ; funt quida intra fanftam Eccle* ßamconftituti,quiuitam quidemab omni criminecuftodiunt , fed tarnen in agendo quælibet bonanon alfurgut: amp;nbsp;hi'talcs tree frigidi nee calidi funt, quia no lufficit ma-

broain Apocalypf.cap.j.

RemigiustSicut duæ funt generationcs»

una fideliü,altcrainfidelium:naduo patre« Sc duæ matresnina quæ generat in confu-Cone,id eft,Babylon,quæ intcrptctaturco-fufio:a!tera,quç générât ad uitam, id eft,le-rufalem.Vir Babylonis diabolus, uit Hieiu falem Deu».ln26 Pfalmum.

V nde fit.Haymo:Pcr hoc fafta cftEcdefit, jo Sec^terçChrifti ^mifsiones côplctæ,quia ipfe furtexit amp;nbsp;afeédit in fuâ gloria, 8c inde mifit Spiritû,per que Apoftoli c0fottaci,fibi Ecclefia eófteuxerunt, amp;nbsp;quo ipfe afeendit, facit confeédere arcam fuâ,hoc eft,Ecclefia.

Super »51 Pfalmum. Et: VirEeelefiæ Chri-

mataeft,quando «nus militum lacea latus , eius aperuit,amp;continuo exiuit fanguis re-demptionis Seaqua baptifmatis. SuperE--uangelium Dominicst aduentus.

Rabanus:Sicuclunaà fole,ita amp;nbsp;Ecclefia aChriftoilluminatur,amp; eius gloria ftabili-tur.Lib.(j.in Ecclefiaft.cap.7.

Remigius;Sicuclunaa fole illuminatur, ficEcclefia non habetlumen,nifi àuerofole,à Domino uidclicer, illuminecur. In 7t Pfaimum.

Perquodmediü colligatur Ecclefia Dei. Hayino.Firmiter ftabiliuitDeus Ecclefiam per fuam prædicarioncm,amp;angelicaeufto-diam,ducendo earn in fuam æternitaté. Super 47 Pfaimum.

CJnalisfit,Rabanus docet : Sanda Eccle fia Chrifti ueftigia deuoto cordis fequitur aftedu,amp; bonorum operum imitatur effe-du.Vbi amp;miniftri cius,hoceft, redores fi--^ dchum amp;nbsp;prædicatores fandi,ipfius mada-tis fedulo obtempérantes erunt, alijsque fi-militer facere inftanrer præcipiunt. Libro 5 in Ecclefiaft.cap.i. Iccm:EccIefia Domini Saluatoris portâtimaginem. Fufea fumamp; decora,id eft,fufea corpore carnali, formofa cœleftibus mericis. Libro 8 in Ecclefiaft.

Rex Ecclefiæ.Rabanus: Chriftus filiusin genuorü Ecclefiærex eft.Libro3 inEcclefiaï° fticum,cap.i.

Caput Ecclefiæ.Rabanus: Chriftus eft ca put corporis Eccleüæ.Libroro in Ecclcfia-fticum,cap.f?.

AngelomUs:Chriftus eft caput Ecclefiæ, cuius membra funt fideles.In a.cap.lib. pri-tenens.In 4. cap.libri j.Regum.

Remigius:PupiIla eft ilia pars,per quam oculu8uidetamp;difcernir.Sicamp; Chriftus eft pupilla Ecclcfiç fuç,quia illc folus difcernic fuo3 à non fnis.In ló Pfaimum.

Chriftum elfo fundamentum Ecclefiæ. Rabanus: Fundamentum quod Apoftolus mentum ftabile amp;nbsp;firmum , amp;perferobii fta mole fundatum,çdificatur Chrifti Eccle fia. Libro 5 in Ecclefiafticum , cap. 5. Et : Mons Chriftus intelligitnr , fuper quem ciuiras Ecclefiæ,hoc eft, in eins fide fundata eft. Librofextoin Ecclefiafticum, capite^.

Etlibros facros.Hincmarus: Catholica Ecclefia feruatlibros de Euangelica tierita-te,amp; Apoftolica authoritate, atqj canonica do

Rabanus aitîEcclcfiæ Saluatoris firman' turper dodrinam fandlorum prædic.itoru. Sub gubematione Chrifti ftacus uigee EC' clefiæ.Libro ^.in Ecclefiaft.cap.».

Verbum Dei effe fundamétum Ecclefiç, Haymo docet:Sicutarics præbet ducacuih fortem,amp;défendit cornibusefie Apo ÏCpræbentducaeû Ecclefiæ,amp;eacor-nibus,id eft uetcri amp;nbsp;nouo Teftamento dc' fendunt.SuperaS Pfaimum.

Rabanus: Fides pafsionis Chrifti in cordi buscredentium,adiun(ftadoûrinæ Apollo Iorû,indiirolubileædificium Ecclefiæfacit, uer^q^charitatisglutino forticer connexu. Libro 5 in Ecclefiaft.cap.y.Et: DecorEcclefiæ fanétç fidem Saluatoris fui cafte Sciniiio latecuftodir,6c fapienciam diuinam inhian terdifcit.Libro 6.in Ecclefiaft.cap.5.

Elfeuniuerfalem Ecclcfiam Rabanusdo cet,inquicns:Dcus Ecclefiam per totum ol bem terrarum ad honoré amp;nbsp;cultum fui no-minis fundauir.Librojin Ecclefiaft. cap. j-Item : Diuina fapientia Ecclefiam fuam in fticuens,pcr totius partes orbis illam dilata uit,atquein fingulis gencibus collocauit. Libro quarto in Ecclefiaft.cap.4. EuGreX Dominiert Ecclefia catholica per totum opbem diffuf3,cuius paftor unus eft;quiaex ie,utgregis Dominici fierce unum oaile amp;nbsp;unuspaftor. Libro4in Ecdefiaft.cap.?* Irem:Ex omnibus gencibus I'andla congre' gaturEcclefia , quæ eleäa eins hæreditas eft , ubiinfeculum feculi ipfe parmanetSi regnac. Libro quinto in Ecclefiaft. cap.13. Ef;Sanaa Ecclefia comparatureli uæ,quæ in campis totius mundi cranfplan' tatadecore orbem uniuerfum illuftrar, amp;

chrifmatis fandificat credences. Libro quinto in Ecclefiaft.capite 14. Item : Ee-clefiæ ftatus figuraturterebintho, quæper totum orbem terrarum extédit ramos fuos:

DefineinquitHaymo.Ecclefia catholica quæ fidelitcrfanftætrinicatis fidem infepa-rabili unitate conficetur, faluabiturin Domino Deo fuo,non in exercitus muititudi-ne,autuirium fiiarum fortitudine. Super » Ofeæ. Et: Ecclefia eft porta regni coelo-rum. Super 5 Ofeæ. Item : Per Ecclefi-am Deus teftimonium perhibetueritati.Su pericap.Micheæ.Et;Chriftus lefus eft fili-us Dei per naturam,reliqui elefti per gratia, «o accepta poteftate adunico filio Dei,ut fint filij Dei. Super 2 cap.Cantic. Item: Qiii fineEcclefia Chriftum quçrit,errare8c fatigari poteft,proficere non poteft. Super 5.cap.Cant.

De perfecutióe Ecclefiæ inquit Haymo: Mali perfequendoEcclefiam, faciunteaim pinguefcereintetius Sc fruftiferam. Super 82P(almum.

Detrifti ftatu Ecclefiæante finem mundi *o inquit Haymo : Ecclefia in fine mundi fub Antichrifti perfecutione, iniquitateabun-dabit. refrigebit charitas, ponetur in folitu dinem,paucifsimiq;remanebunt,qui fe ue rèScnonfimulatè fateantur efte Chriftia-nos.Super2 2.cap.Sophoniæ.

De uocationc gentium inquitRabanus: Gentes fine ethnici fide Sccultu à Chriftia-nareligionefuntalieni. Super eas Domi-ut qui prins fuerunt inimici amp;nbsp;perfccuto-res populiDei,poftmodum fiant fratres amp;nbsp;cohasredes regni cceleftis. Libro 8 inEcclca fiafticum cap.7.

De capite decimofexto Matthæi Raba^ nus ait : Petrus perfonam geftat Ecclefiæ, quæ habet poteftatem dimitcendi peccata, atque reducendi ab inferis homines ad cœ-

DE ANTICHRISTO.

Ocatur Antichriftus paftor, Haymo:

Paftor ftultus amp;nbsp;imperitns Antichri ftus eft,qui in cofummatione fcculi uentu-rus dicitur.Supcrii.cap .Zachariæ.

Quod uenturus AntichriftuSjHaymo do eet : Fornax magna nouifsima eft uexatio cetfumus egredietur,ideft,aduerra doftri-na quæ mentes pereuntium in caliginéuer« tat,cui fumus putei comparatur: quia ficut nunc amp;eoamplius error,ita tue feminabi-turab impijs.unde dicit Dominus: Erittri-bulatio magna. Sed fciendum, quia illa perfecutio amp;nbsp;falfa doftrina Antichrifti amp;nbsp;cærerorum , ex parte fimibs erit , ex parte difsimilis. Similis erit iH perfecutione

ldi). uerbinhoc,qubd tumilli miracula fafluti funt,cum fint falfidodores,quod ifti face-renon poffunt,ideoque irnmanior eritilla, quia per utraq; decipicr.libro z in Apocaly-pfin,cap.jgt;.

Definit Antichriftum Haymo : Antichriftus eft illud fuppar maliciæ diaboli amp;nbsp;quafi adminiftrator deceptionis. Super 3 caput Abacue.

Vnde fit,Haymo indicat: Sicutin Chri fto plenitudo diuinitatis requiefcit.itainil lo plenitudo nequitiç.Et ficut Chriftus per uirtutem uerbi omnia fua facit opera, ira amp;nbsp;illeperditus perdiaboli poteftatem,quiin co habitabir,opera fua facier.Dracoitaq;,id cft,diabolus dedit illi poteftaté fuam Sc uirtutem,ut faceret miracula amp;nbsp;figna inauditas Sa poteftatem magnam dedit illi, per quain eleuatur fupergenres Sc regna.libro4fuper 13 caput Apocalypfeos.

Quando uenturus,Haymo fignificauSe-nium eft decrepita ætas,quod eritin Ecclc-fia tempore Antichrifti, efifortitudo ipfius Ecclefiç penitiis fere extinguetur.Superyo Pfalm.Ttem.'Diuinapredicatio præibit Anti chrifti aduentum.Super 2 caput loelis.Item Cum dies Domini adueniet,Sc finis mundi appropinquabiCjfatan omnemuirtutemfua Antichrifti temporibus effi)ndet,amp;: ad ten'

us pugnabir.Super3 loelis.

Vbi ueró fututus, Haymo exponit: Non in uno loco,fed in omnib, mundi partibus perfecutio Antichrifti cótra Ecclefia graffa-bitur.Super d.cap.Apocalypfeos lib.i.

Quomodo uénirusf Haymo decl3rat:Gog rex locuftamni,qui fecundu 70 interprétés li infidelium multitudine iieniens,ueiur in ferotino cunfta herba terrae,hoc eft, omnia infirma amp;nbsp;tenera humani generis confiim* pturuseft.Super7caput Amof.Itcm: Anti* chriftus duob. modis capriuabit homines, primum uideliceta fide Chrifti cos feparas mente,deinde ab æterna focietate fideliu: quia qui ei obaudierint,perpetuo captiuita tis exiliodamnabuntur. Icaamp;ille priusca-

no captiuitate perpetua.libro 4. fuper rj caput Apocalypfeos.Item: Veniente Antichri fto,poftquam plenitudo gétiiim intrauerit, prædicanteEliaamp; Enoch: omnis Ifrael fal* uabitur.Etillo in téporecomplcbiturillud quod diftü eft : Superabundabit iniquitas, refrigerefcetcharitas multorn. Multi enim prætimore Antichrifti, amp;nbsp;affliftionenega-

id eftjEuangeliumjquod erat in Ecclefia, amp;nbsp;ex parte celiabitSctranfibit ad ludços.libro afiiper Efaiam.

Remigiusait! Quiaomnium inimicorû fiiorum dominabiturjamp;c. Hoc fpirituali^ terdtipfoAntichrillo eapite omnium imgt; piorum dicitur.Cuius inimici erunt omnes amici Chriftijquorum domiiiabitur,quan-' turn adquot;corpu8 : quia fine contradiftione permittenirincos{æuire,ad corn faluatio-to nemamp;fuum interitum. Inp Pfalmum* Item.’Sicutleolatetinfpelunca, utforiseu nontimeanc beftiæ,amp; ficilluc appropient, dum nufquamcius terror apparet , donee exeat,amp; apercé deuoret;ita Antichrifti crudelitas quada adulatoria prçdic3ti5e,amp; qui bufdam miraculis multos feducet. Et quos 'hocmodo fedueere no pocerituarijs fuppli cij8,uelucleo uiolenter inuadet.H^c omnia ideo tarn diligenter defcribit de Antichri- 20 fio amp;nbsp;eius merhbris,ut fuos cantos reddafi. Minuscnimlædunciaculaquæ ptæuiden-tur. Hine alibi; Attendice à falfis Prophe-tiF,qui ueniuntad uos in ueftiméntis ouiüj intrinfecus auté funtlupi rapaces.Duç per fecutiones fuerunc in Ecclefia, aperta amp;nbsp;uio Icntia.Primo tempore uiolcnta,fraiidulen' tain medio,quemadmodum per hcrcticos amp;fallos fratres.Validifsima, amp;nbsp;ex his dua-nonpetsritattrahere miraculis , cogetmi-nis,quoniam ucleo in Ipelunca infidiaturt aptefubiungitjlnfidiatur , fcilicet blandis tierbiSjUt tandemfi non pocerit blandirijSi uiolentia quadam rapiat pauperem. Infi* diaturraperep3uperem,dum attrahit eumi Et Ut melius pofsitattrahere,in laqueo luo humilauiteum, id eft^ nilificabit his qiii ad fuaftupebuntmiracnlai Sednon impunè, quiainclinabitfe,id eft,intus corruer,datus in reprobum fenfum,co ipfo quo foris irro-gabir fuppliciadbidem.

Grudelicas eius ab Haymone déferibituri Tanta fæuitia tune (temporibus Antichri-fti')erit,amp;cricimmanisi!la perfecutio , ut nonfatiencurreprübi,poftquam interfece* rint eos:fed etiam ad augendam fuam mali tiam,neq,- poftmortem permittent cos po-riiinmonumento,iibro3 fuper it caput A-pocalypfeos.

Defincamp;machinationibus Antichrifti, jnquit Haymo:Ancichriftum uenturum ad acquirendamgloriam fuam.Super 117 Pfal-mum. Item; Diabolus tocam fereconfu# metEcclefiamtempore Antichrifti» Super yo.Pfalmum.

Rabanus inquit ; Antichriftus eftcaput omnium iniquorum. libro p in Ecciefiafti-cum.cap.i,

De clFedibus Antichrifti, Haymo inquit:

Eides Chrifti amp;Écclefiçîn ^uórundain corde fubAntichriHo deficier. Super 2 caput loelis.

Qiiomodo cotra euhi pugnaturi fint pij» Haymo docet:Sicut Antichnllus crudclioE erit omnibus perrecutoribus,ita ik illi (qui funt membra Chrifii)fortiorcs erunt omni bus retro ante martyrib. lib.i.fuper». caput Apocalypfcos. _

DE MlNISTEkïO VËRÖL

DE appellationibificinquicRabanust

RedoiesquospropoluitDeus in 11-naquaqjgente,aut angelos polfumus intel ligcre,quos deputanit ad euftodiam firtgu-laremgencium:autdoftores fandos, quo8 inorbem cerrarumclediodiuinaad prædî candum uerbnfuum direxit.libro 4. inEc-' clefiafticum,cap.«;.

Apoftoios ita diftinguit Haymo;Apoftö-lorum quatuor luntgencra.Primum, quod nee ab hominibus,nec per hominem, fed à Deo tantummodo:dc quorum numero fue runtMüfes,Ifaias,amp; duodeeim Apoftoli, af Quod à Deo eft,fed per hominem, de quorum numero extititIofua,quiDeo uolcute atque præcipientc per Molen milfus eft.j. Quod ab homine eft catummodo, amp;nbsp;non à

gionis.^.Quoquegenus eft AportoJorum, quodneq;aDeo, neque per hominem firi* fedalemetipfo tantu conitatjUt funt pfeu-^ doprothæamp;pfctidoapoftoli. In prologo fiipcr epiftolam ad Romanos.Icem.Apofto' li expraecepco DominieompeUabantur tra fire de regno in regnumzEpifeopi' uero fuis in Ecdefijs authoritacecanonicarefiderc iu bentur,obu£ilicarefibi commifforum. Su-

Hi tantum duodecim uiri ad praedicandum teliimonium fcmpiternum, id eft Euangcli um, regnum Dei,omnibus per otbem terrç naciombus miftæ fuut , qui etiam in fanda Ecclefia omnibus credentibus funtmifsi in ' teftimonium:quia quifquisadæternæuitç gaudia peruenire uoluerir,eorum prædica-tionem amp;nbsp;dodrinam in omnibus fequi needle eft,quorumq; fucedfores nunc in fan-tores,adnunciantes amp;nbsp;prædicâtes uetbum fal utis æternæ in Chrifto lefu Domino no--ftto.lbidem.

Vnde fic minifterium, Haymo docet:Sci-' endum quód anrequani Chriftusafcende-rec,omnia parauit, quæcunque ad Ecclefi am conftituendam cognouit necclTaria:fci-liccr Apoftolos inftruxit dodrina Euangeli ca,qua in omni terra audire amp;nbsp;cóuettifemi-narent uolcntibus. Superi^t.Plalm.

Rabanus: Poteftas landorum dodorum difpenfatione Dei ordinata eft,quib, amp;nbsp;mi-niftenum honoris dédit, quando cos nice lua gen eri h u m a n o jPp o lui c. lpfi fu n t en i m fcribæ,dc quibusipia ueritas inEuangeiio ait!Similis eft homini patrifamiliâs, q profère de thefauro fuonouaamp;uetcra.llb.^.in Ecclefiafttcum cap.i.

QtiaUs debcat elle minifter uerbi, Raba-

omnia impendatjinmeditatione Scriptura mm caucus ledorcxiftat,jfidem redam te-»car,modü in fcientia habere non negligat, ira ut charitatis regulam in ea per omnia fer uandam elle lciat,amp; fic coram Deo placitus amp;nbsp;coram hominib.stit probatus. Rabanus libro 7.in Eedefiaftieu cap.7.Et : Decet do-dorem catholicum loqui uetbum Dei cum que ætatis corporeæ proueâu , fed fobriæ mentis incelledu;amp;primüm hoefemperat tcndat,uteius fermo magis proficiat audi-toribus fuis ad cruditionem,quam fautori-buspropter eloquentiam ad inanem fauo-rem.Libro eodemcap.p. Item: Dodorca-tholicuinonfoluminlaborefuo fibi utilis eft,dum quærendo amp;nbsp;meditando lucem ac quirirfapientiæ;fed etiam alijs profeduo--fus,cum in dodrinis fuis exhiber corredio' nemuitæ,amp;:modeftiam dilciplinæ. Libro eodem cap.u Et:Proinde redores amp;nbsp;mini-ftri Ecclefiæ ritè ordinem fuum teneanc, amp;nbsp;cum difciplina fubditos fibi rcgant atq; cu-ftodiantjUt dumbene minifttauerint,gra-dum fibi bonum acquirant,amp;: regnum ster num pro bonis msritis Chrifto tribuéte,in fine uitæ fufcipiant.Ibidcm.Et:Sandi dodo res amp;nbsp;fpirituales medici animarum, femper beremedicinam, orationibusq; facris uit-tumoperibus inftanter Dominum depre-cantur,uc dirigat opera eorum,amp;refrigeri-um præftet his qui uariis uiciorum ægricu-dinibus laborauerunt.Libro 8 in Ecclefialh cum cap.t4.Item:Qui tenetdodoris ofheb cium,amp; eolere debet uomere Euangelica fequentes,corumdifciplinis inRrudi,regu km uircutis teneamusjiicaliqua fcrupulo^ fi tare permoti.dubia amp;nbsp;incerta aligna ibief fcputemus. Libro 7 in Ecelehaii. cap./-Et: Vir fenfatuscontemnitur, cum Dodoï catholicus amp;nbsp;præco ueritatisàRuins fpeini

fiafticum,cap.j.

Alligatifuntad uetbum miniftri,utRabanus exponit:Sandi doftores perquatu* orEuangelia totum orbem illuminant. Li bro 4, de Sermonfi proprietäre, cap.i, item.' Per uerbum prædicationis in toco orbe terrarum populum Dei fpiritualiter genucrût Apoftoli.lbidem.

De officio miniftrorum inquit Haymo: jo Sandi dodoresfuapracdicatione ad imita tem fidci,dilcdionis,multitudinem fideliu in Ecclefia ncdunt,amp; in unum dccorem rs digunt. Super4.C3nticor. Item:Doöo-res fandi quafi mediatores funtinterChrb ftum amp;rcliquos,quosinfttuunt , amp;quafi Chriftum corpoti fuo,id eft, Ecclefiæ coniu gunt.lbidem.

Rabanuiinquit:Quomodoin Chriftifa-cerdotibus difcreta debet effe piecas erga

pum quendam.Et.'Poffefsio animæ in uirtu te patientiæ ponit«r,quia radix omnium, euftostj; uirtutum patientia eft. Sciendum-4ue quöd trib.modis patiétia exerceti folct. Alia namq; funt quçàDco,ali3 quæabanti quo aduerf'ario,alia quæ à proximo fuftinc-mus.Lib.i.in Ecclcfiaft.cap.7.

De finecrucis in quit Idiota: Magnum fi-gtium amoris tuieftDomine, correptio amp;nbsp;immifsio flagclli, fed homines defperatos 10 amp;: peruerfos quolibet ire permiti«, amp;nbsp;in prç cipitium peccatorum incidere: quia quem diiigis,caftigas,amp;flagellasomnem filium qué recipis.Cap.23 de amorediuino. Item; Omnipoten# fempiterne Deus mifericordi am tuam nobisimmiferis tribuis inceflan-ter,dum tribulacioncs Sc aduerfitates fuper nos niu!t:plicas,quæ nó exodio procedur, led pciius cxamore.Filium enimtuum di-ptcr nos miieros peccatore» fuftinere uoJui fli. Quad fiigiturfiliuatuus nos filios a-doptatosflagcllat.non exhcc fenobis ofte ditinimicum,fcd potius uerum amicum, fi entdixit difcipuiis fujs;Siciit dilexit mc pâteuse ego dilexi uo?.Er psulo pofttPeccato« tori uehcmenrcrirafcerisó Deus, dum per-niittis cunftaei ad uotum fuccedere, amp;nbsp;po-fieacum lupplicia tolerate. Non emm ert habeart in coelo,amp; boni nihil in mundo. Cap.i.dc Verapatientia. Irem:Deus rem-poraïitcramp; paterne diuerfis tribulationib. DOS atriigir.Temporalicer rribulat amp;nbsp;affligic peccatorem , ut decommifsiscriminibu« pumatur : fed paterne hoc agir,ut deuian-ad (anandnm,amp;ad diuinæ gratia fubfidiu inueniendum.DilTotuit namqjpercompu-dionem, confortât Se confolidat per Ipern amp;nbsp;conlolationem , cotrodit catn.e«n pu-tridam , ci extenuat per dolorem , ro-botat öcconglutinat per fanitatis fpiritua-üsïnftauiationerr’.Animam quoqueà mor te bccorruptione infemi præferuat peruitç perpetuum cernit, fub dilciplinæ regiminc aftringit,amp; trailfitorio ueibereaffligit.ut i* ta ad æternæ hæreditatis patriam præparé-turobtinendam. Capite tt . de Vera pa-tientia. IteirnFlagelIo tuo pijfsimo puluis exciititur, quern ad deformitatem animæ jniquitas afsidua congefsit , amp;nbsp;exteriori uulnercfanatur pbga interior. Sicenim proftemisuterigar. Nam fient in »obi* pafsiones tuæ abundant,ira per te confoU' tio noftta abundat. Capite t8 de Vcrapa' tientia. Et : Palmkes in uite purgantur, ut fruftus plus afferanr. Sic tu Domine Deus meus purgas in elemis tuis peccata perafflidiones amp;nbsp;flagella,ut fruöus uirtu-tum amp;nbsp;tuarum gratiarum plus adferant, quemadmodum apparuit in fanöis lob, Thobia amp;nbsp;multis alijs. Capite u. de Vera patientia.

Haymo ait:Tribuïationes Deus infert, ad purgationem amp;nbsp;piobationem.fcd tandé nos ducet in refrigcrium. Super 65 Plal-mum. item; Profpetitatibus elaci nonnun-quam Dei præceptii contraimus, Iternm autem affliftiombus attriti ad nofmetip-fosreuertimur,amp;peccafrc nos recognofci-

colimus.Supcrzcaput Ofeæ.Et:Non peren titDeusurdifperdatin perpetuum, fed ut cmendet.crudclitas quippe Dei prenitentis amp;nbsp;pietatis occafioeft.Super u caput 01:s. Item:Omni#tribulatioin præfenti uidetut non elle gaudij,fed poftcafrväum pseatif-fimum exercitatis reddit iufticiæ. Super 7caputMicheæ. EttZelatutDevs in lain putNahum. Item : Qannque lunt modi ipecialiter,quib.à Dno flagellanturhomi-' nes,31iquando adaugnientanda mérita, ii--cutlobamp;Thobias; aliquandoad euftodia uirtutum,ut Paulus :aliquando ut peetsta preteritaconigantur,ficur paralyticus, cui dicitur:Eccc fanus faäus es,amp;c .ahquando non ut e£nendentur,fcddi)plici pereant pet ditionc,ut Antiochus, Hetodes.Aliquando quocuq; modo affligutur, mciiores eftidun turex flagello.Libro 2 in Apocalypfin ca.p

Remigius.'Dum pofteri incitantur bona famapriorum , femper Eccle.hæ adduntnf pennæ,quibus uolet in altujamp;quibusinb limiter exaltetur,amp;g!oriofèpjaedicctur. In ^7 Pfalmum. Et:Guftara amaritudinema»

non tätopore defiderarét Er hsc eft otilita»

terra fine caiifa fitrnecaliquid fieri non po-^ teft,qnod non penniferir aut iuflerit Deus, qui etfi,p»o qua ip!c feit caufa, uellrae excel Jentiae ad tempus flagellum iufto iudicio irrogauit.non ramen obliuifeetur patien-t!æamp; humilitatis ueflrç,ncc mifericordiæ amp;confolationis fuçàuobis munusamoue bic:fedideo momentaneâuos humiliatio-nem fubire parieur,utabflerfalabe quçoeu loa fuæ maieftatis forte ofFenderat,non fo-

i4.in 64 caput Hieremiæ.

Deus nosfuftentat amp;nbsp;liberar.Remigius; Solent aues quædam,utaquil3,pullos luos feapulis port3re,amp; ficcircumducere,donec difeant uolare, ne cum primirùs uolarein-ceperint,cafum patiâturùra Dominus,dum infirmi fumus, portât nos donee nos perfi-ciat,nefinos dimirerlr,calum proimperfe-^llone patiamur.in po Pi’alm.ltemrDuobus modis Deus libérât fideles, aperte amp;nbsp;occul-tè.in 68 Pfaimum.

Cur puniat Deus,Haymo declarat;Deus ad hocuindidam fuam facic,ut retrahatho minem à pcccato.Super 28 Pialmum.

Depœnisait Angelomus.Iufticiadiuina, quæ fingulis redditfecudum opera fua,pu-nit peccatahominum aliquando manifefta ultione,aliquando oceukoiudicio, uindi-cat per reges amp;nbsp;duces,uindicar per Prophe-tas amp;facerdotes , cum alios nocentes facit c5pledi mucrone,alios trafuerberacgladio linguæ.in ip cap.lib.j.Regum.

Cut non ftatim Deus puniar,Haymo do cet;Nedefperet peccator magnitudine iii-tiorum.benignitas, amp;nbsp;miferieordia Dni illi poilicerur.’quia peccares non punit ftatim, fed pœnitétiç dat locû. Super 2 loelis caput, do

De tétatione qubd mails bene eft, fie in-quit RemigiusrSolencminus eruditi,ideft minus perfefti in corpore Chrifti, quod eft Ecclefia, peruerfè cogitate,tacite dolcrc,in uocemetiâaliquâdo murmurado prorum-pere,uidentes florem maloru, amp;nbsp;laboré bo« norudllosregnarejftos feruire:illosexalta ri.iftos deprimi:illos abundare,iftosegerc. amp;nbsp;dicunt fe fruftra credidiflc, amp;nbsp;fic incitan-turad malitiam eoru.ucl fi nonaudentpro pterinfirmitatem,quia timent humanuiu-dicium,licetferucnt manus innoxias,men-tem ramen coinquinït;amp; inter caereras ini-quas cogitationes habéteaput iniquarû co gitationum,dicentes, quod Deusauerterit y oculos fiios à fidelib. ue! dient, quödDeus non curet gubernare hæc infima.ueldi* cunt, eum æqualiter diligcre bonos amp;nbsp;ma-los:uel quodpeius eft,bonos infedari,mails fauere.amp; cum fic murmurant,nuili damnum faciunt, fitantum maxirrtum malum inferunr,quianonhabcnt ucram innocen-tiam.Vera enim innocentia cft,quæ neefibi nee altcriobcft.in^3 Pialmum.

DE SCANDALO.

Abanus ait: Duplîcia peceataillealli-gat,qui non folum femetipfum à pec-êatis non cohibet,fcd etiam alijs ad pcccan-dum confentiendo fauet : cuiinunorcata fatiseffet,etiamfi inaltcro fenonimplica-retX-ibro a.in Ecclcfiafticum,cap.^,

DE DIABOLICIS mir^cuUs.

DE ■''Egyptiacis Magis Raban.inquit: Non ergo fueriic creatores draconö, nee Magi Mofi refiftentes:nec atïgeli mali, quibu-s miniftris illa opcrabantur.Infunte-nim rebus corporels per omnia clementa mudi,quædâ occultæ leminariæ rationes, quibus cum data fuerit opportunitas tépo-' rails atq, caufali#,protumput in fpeciei débitas fuis modis amp;nbsp;finibus. amp;nbsp;ficno diefitut angeli,

CENT. IX. inuentû fuerit,feparetur.Canone 54. Et: Si quis uxoré uiduamduxerit, amp;poftca cum filiaftra fua fomicatus fuerit, feu duabus fo roribus nupfcrit,aut fi qua duobus fratrib. nupferit,feu cum pâtre amp;nbsp;filio,tales copu-lationes anathematizari amp;diftingui præci-pimus,nec unquam amplius coniugio copulari.Cano.5ó^.Ec:Si quis cum nouerca fua dormiret,ncc iile nee illa poifuntad coniu-antca ci uxor fuerit, nullam uxorem potlea habeat,nec ilia I'oror habeat uirû.Canon.03.

Contra polygamiam Angelomus fcribit: Nunc reges fi plures habeant uxores uel co cubinas,in criminereputatur:quia iam tra-fietunt figuras,pro quibus uxorum uel con cubinarum uenia concedebatur. Ac nunc

In^.caputlibrij Regum,

DE MAGISTRATIBVS.

DE officio Magiftratuum inquit Raba nus;Nulli regum licuiediuina profa-narc mandat3,fed magis femper boni reges ftuduerunt Régi regû femetipfos fubijeere, amp;nbsp;eins præcepeis obedire.Vnde eriam fupe riores etfedi funt omnibus inimicis fuis. In cpiftolaadBrunauardum abbatem.

Remcgiusait;Antiquiiudicesin portaiu dicabantadterroremut ingredientes amp;nbsp;e-gredicntes,ma!i pœnâ cernerent boni præ-mium.InpPfaimum.Item;Principes maiori potentia fubdi debent Deo, quàm fubditi: quiamaior uis Domini apparuit in Conner fione regum,quàm in conuerfione paupe-rum.In 88 Pialmum.

Q^iatenus Magiftratui non obtemperan dum,Rabanus nionet;Si aliquis mihi oppo tionem miniftcri'i meicorameo facerem. Huic S.Petri fentétiarefpondebo: Oportet Deo magis obedire quam hominibus. In e-piftolaadBrunuuardum abbatem.

DE MORTE.

QVid fit mori,Idiata exponiciMors ni hil aliudeft, quam finis amp;nbsp;defeâus uitæ,quandofcilicctanima définit corpus uiuificare. Mon namquenon eft aliquid poGtiuum,fedpriuaciaum.Tu enim morté nô fecifti Domine,nec lætaris in perditio neuinorum. Verùm ficut cæteraomnia quæ funt hic natur31iter(quod fit contrarie tare quatuor elemeotorû ) corruptioni ob-noxia funt,ut patec in animalibus , arbori-bus amp;nbsp;frudibustita nos quoq; qui elemen-lis contrarias conft3mus,ideo uarictatiamp; mutabilitati fubiedi fumus.Hinceft, quod CAP. nil. rumpi deficere,amp; multiplici fubiacere mil's riæ,C3p.i.de Morte.

Rabanus.inquit,Mors non folum carnis obitum,fed etiam interitum ahimæ amp;nbsp;dam natienem inferni fignificar.libro 7. de Sermonum proprietate.

Diftinguit morté Idiora:Triplex eft uita, cui triplex mors opponitur.Sciliccc uitana ponicur mors fpiricualis.quæ eft peccatum mortale,p quod anima priu3turgiatia,qu3e eft uita eius.Eft etia uita glorias,cui opponi tur mors gehénæ leu intemi.quæeft prinft palis carétiadiuinç uifionis,quäcomicatur

Haymo;Noftra mors dupla eft,quia in ani ma morimur perpeccatu, Sein corpore per pœnâ Chrifti aut mors iimpia rantû fuiqqi in corporetantu mori potuit,in animauero nunquâmorréadmifit, quia nunqua pecex uit.fuperzcap.Ionæ. lté; In facraScriptura tres mortes Içpeponuntur,una fcilicctpeî-cati,altéra carnis,tertia uerb fuppliciû ætet nædamnationis. lib.iin Apocalypfin,cap. 2.Et:DuaB mortes funt,corporis amp;nbsp;animæ. Mors corporis eft exhalatio amp;nbsp;crafitio ani-mæ.Mori animæ eft peccatu Scperpetratio fceleris,ficutdicitur in lege:Anima qiiç pec cauerit,ipfa moricur.lib.z in Efaiam.

Râbanus;Duç funt mortes,una corporis, quæ omnibus hominibus eftcommunis: aliaanimæ,quç peccatoribus folûmodoeft fpeciaîis.unain prçfencifeculo terminaïur, ire rcmporalê,quàm ætemâ in gehennapro peccatis luftinere cóbuftioné.lib.ó.in Eccle fiaft.cap.5.Et!Tria funtgencra morris; acer-b3,immatura amp;nbsp;naturalis. Acerbainfantö, immacuraiuuenum,merita naturalis fenu. lib.7 de Sermonum proprietäre, cap.6.

Vnde fit mors,ldiotadocet:In Adam, id eft,in peccato Adâ omnes moriuntur.cap.i jo de Morte. Item.‘Statutu m eft hominibus propter peccatfi primorum parétum femel mori.Mortis auté modus eft fubitus amp;nbsp;im-perceptibilis,nihilq; certius eft morte:hora aut mortis,amp; loco,ac modo nihil incertius. cap.3,Itc:Cum magna patientia mors expe-dandaeft, quiapropterpeccatum debetut nobis.cap.8.Et:Morscft omnió pœna,om-niiim tributum,omnium career,omniü do» mina,omnium receptaculum, amp;nbsp;eft finalis

quis acquiefcatjmodb nó eft hærecicus,ni(i contentione hæreticu# fiat.Sufficit enim in EccleCe lege,C3rnis refurceaioné credete fü turade morce.Qiiodautdicimus in Symbó lo,in aduentu Domini üiuos amp;nbsp;mortuos iu dicado3,n5iuRos amp;nbsp;peccatores iudicare,fi-cut Diodorus fignificareputat : fed uiuos cos,qui in carne inueniendi funt,dicit.qui adhuc motituri credutur, uel immucadi,fi-cut alijüoluc, utrefulcitati continuóuelreiö formaticuantè morcuis indicétunPoftre-furreöioné amp;iudiciü non credamus reftitu tioné futora,qua Origenes delirat ut d^mo nës uel impij homines poft tormenta quafi fupplicijs expurgati, uel illi;in angelica re^ deat qua creati funt dignitaté, uel ifti iufto-rü focietate donétur,eo quód hoe diuinç có ueniatpietati,nequidexrationalib. pereat creacuris,fcd quolibèt modo faluentur.Sed

Remigius aic;Rcfurgén5 âlij furgüt ad iu dïciü,ali) norefurgutadiudiciu. Qiiirefur--gut ad judicifi, aut iudicabutur ad faluté,ia purgaci in purgacorijsraut ad danationê,ut illiquorupditiono eftin hacuitamanife^ fta.Refurgentiuno in iudiciü,alijnóiudica bütur,qa iudicabut alios,ut fanâi Apoftoli, amp;alij perfcdiinEccießaraiij no iudicabun-apud De0,fed.apud eedefiâ, utgentiles:Iu-daei,amp; hæretici,8i illi qui in criminalib. pec catisptæfentemuitam fine confefsioneamp; digna pœnitentia finiunt,licet ignoretur ab ccclefia.in Pfalmum t.

De fine refurredionis Haymo inquittSi-cut minima gutta aquæ in igné ualidû procéda abforbetur, ira ut non ultra uideatur: fiemorsabforbebitur amp;nbsp;deglutieturin ui-doria amp;uirtuterefurredionis, amp;nbsp;ultra iam no fentictur.fuperiy.cap.t.epift. ad Corint.

D E EXTREMO IVDICIO.

IVdiefum uocatur dies:quia ibi erunt om nia manifefta,quafi in die. Haymo fuper jp.Pfalmum.

Rabanusinquit:In breui præfens uita fi-nietur, amp;citöante tribunal Chriftiftabi-mu8,rationé reddituri de omnibus adibus ramur,amp; fub quibus periculis in hoc mundo conftituti fumusjita ut quotidie pericli-temur,amp;imparati ad tribunal iuftifsimiiu-dicishinc rapiamur , utibi recipiat unuf-quifq; propria corporis,proutgefsirjGuebo num hue malum. In epiftola ad Orgarium archiepifeopum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Qui fintiudicandi ,Haymo docetJmpij infideles,utludæi amp;nbsp;gentiles, amp;nbsp;quiabec-clefiaexpulfifunt, non in fecunda refurre-quot; äione iudicabuntur , quia hie iara iudicati funt.Illiuerb quiinecclefia exiftéecsapræ-fenti uita tecedür,de quorum operib.anbo naan mala fint,incertum eft, iudicabuntur, quida ad uita,quidam ad morté.Illi uerôds quorû fanftitatein Ecclefia certû eft,nôiu' dicabuntur,quia iâ in hac uita ad uitâ ab Ec elefia duâi,iudicati funttfediudicabiit,non' tamé omnes,fed illi qui Apoftolorum nice obtinent,utepifcopi amp;nbsp;huiufmodi. fupert Pfalmum.Itcm.Iili ueniét cû Chriftoinglo ria àdiudiciu,qui mortui funt anteeiusad-uentunijamp;pofteainfidc pafsionis eius,8C qui figno crucis funt muniti, atq;facramen to corporis amp;nbsp;fanguinis eius die mortis mu niti,credcntesfuam falutem ibi contineti. fuper 4.cap» l.cpiftoiç ad ThclTalonicenfe».

Vndefit,Haymo oftédir.Cfi ueneritDns

De miniftris iudicij, inquit Haymo: An--gelornm officium erit, realiter congregate iudici fanélo8,amp; malos in tormenta dimit-tere.fuper45gt; Pfalmum.

Differetiain iudicio erit. Licetomnesih mométo refurgat,iufti amp;impij, indie iudi-cij.-foli tarnen iufti occunét Domino in ae-

Qiiis iudex lit futurns, Haymo docet:No ftra fides habet,quod in iudicio folûmodo perfona filij uidebitur;quia in ea forma qua iudicatus eft, iudicabin amp;nbsp;pater non iiidb cat qucnquam,fed omne iudicium dedit fi-lio.Sed feiendû, quia licet perfona filij iniu dicio tan tu uideatur, tame illic cu illo pari-ter crût Pater amp;nbsp;Spiritus Gndus in unitati» lgt;°diuinitate,amp; ipfa inuifibiiis trinitatis natu* ta per alTumptam filij humanitaté iudicabit reprobos.lib.3.(uper4.. cap. Apocalypfeos. Et;N0 uidebitur filius in iudicio in ea natura,qua côfubftâtiâlis eft Deo patri;fed in ea qua côfubftâtiâlis eft matri ,amp; homo faftua eft.SuperEuangeliûferiæy. poftLçtare.Ité: Indie ludicij no apparebit perfona Dei pa-tris reprobis,fed filij:ut ipfe qui primo ad-

tatc,clt;sp.J.

DE INFERNO.

10 inquit: Intermoitem amp;nbsp;inf*-

Hayino.’ln inferno unufquifq; fecudum qualitatem opemm fuftinebit magnitude nem pœnarum.lib.a in Apocalypfin. cap.d.

Rabanus: Vindiöaeamis impij ignis de uermes:quiacaro peccatorum quæ luxuria affluebacin rnûdojfimulcum anima pœnis ardabicurin futuro,amp;igne cruciabiturges hennæ. Vermem autem amp;nbsp;ignem in ge-henna effe, ipfe Dominus commémorât in Euangcliodicens : Et fi fcandalizaueritte manusrua,abfcindeillam.In uerme putre-dinem gehennæ,ficncin igne ardorem défi gnat.Siue uermem dicitferam fcelerum pœ nitudinem.quanunquamin tormentis co-feientiam afflidorum mordeteceffabit, ut ignisfitpœna extrinfecus fæuiens,uermis cap. /.Et : Homo qui peccatis uiuebat.file ab eis non correxerit,atq; à deliftis non co-hibuerit,morte multatur æterna,ubi (erpen tem antiquum,amp; beftias diabolicas attccif fimas fentietfepunire tortores , nec iam fpem habet euafionis,cum nulla requiesib lidatur continua doloris. lib.pn Ecclefia« fticum,cap,2.Item:lgni« gehennæ tamcot-pus,quàm etiam ammam poftdiem iudieij excruciaturns cft,cuius plagæ non eft fini-tas:quiapoftquam homo fine pœnitentiæ remedio dehacuitaexierit, amp;ci|luciufto Deiiudiciodamnatua fueritjfi.nefineibiac debit.libro 5 inEcclefiaft.cap.j. Et; Meiiu* eft corporalem téporaliter perdere uitam, quàm cum ilia focietatem in gehenna habe rc perpetuam,libro 6 in Ecclcfiaft,cap.5».fié: Verèibi timor eft mortis,ubicontinuumi* cendium eft gehennç ignis,iracundia perfe ucrat amp;nbsp;cStétio;quoniâ nulla pax ibi eft,d4 nulla doloris mitigatio.Efaias prophetade reprobis amp;: de fupplicio mancipatis, longé anté prpedixit : Vermes eorumnonmo^ riuntur,amp;ignie eorum non cxtinguitur,amp; eruoteisadfatietarem uifionisomni carni. quid enimhorribiliusdici , quid cogitafi poteft,quàm damnationis uulnerafuicipc' rc, amp;nbsp;dolores uulnerum nunqua.ni finiref In huius uitæ tormentie timor dolorem ha 30 b-«:,dolor timoremnonhâbct;quianequ3' quam mentem metus cruciat,cum p.ati iam cœpeiic quod metuebat. Inferni ignibus reprobi tfaditi,amp; in fupplicijs doloiemlen tiunt,amp;: in doloribusanguftiapulfantefeni perp2uoreferiuncur;ucquod timent tele-rent,Sc rurfum quod tolerant fine ceflatio. nepertimelcanc. Hicflammaqiiçlucceii ditilluminat,iliicignis quicruciat, obfcu-rat. Hiemetus amirtitur,cumtolsrari iatn niat,amp; pauoranguftat.libro 9. in Ecclefia-fticum,capite i.kem: Horrendo modoeric tuncreprobisdolorcumformidine, flam-' ma cum obfcuritate,fi Cc uidsilicet à damna tis fentiri pondus fummææquitatis debet: urquiaà uoluntate conditoris nequaquam funr ueriti difcrepare dum uiuerent,ineotii quandoque interituipfaafuis qualitatib.

etiam tormentadifcordent, quatenus quo jo fe impugnent,cruciatus augeant;amp; cum ua nè prodeant,multipliciterfentiantur:quii inferni fupplicia in fe demcrfos amp;nbsp;ultri uires cruciant,amp;in eis uitæ fubfidium,eX' tinguentes feruant, utfic uitam terminus

ciatusuitlat:quia amp;adfinemper tormen-taproperat,define finedeficiensdurât, iiv femi fupplicijs peccatoribus deditis , fit miferis mors fine morte,finis fine fine, de»

mæeleôorum pennis uirtutum femetipfos à terreftrium amp;nbsp;carnalium focietate fublc-uanc,amp; fanétis angelis in cœlcfti gaudio af-(ociari appetannquibus etiam in futura ui-teconiungentur, qu^ndo ucritas Chriltus in die itidicij reuercetur, amp;nbsp;cos qui manda--

ipfunù’ccoliigct. Econtranó uerópcccato

tate imbuit,hicnimirum prohuiufeemodi ftudio iaudem amp;gloriaperpetuain confor tio fandorum obtinebir. Iib.7. in Ecclefialh cap 4.Ec.Doaores quiq^ fan£lç Eedefiç có-plero tempore liiifanâilaboriïjætcmain cœlis quiete remunerantur. lib. /.in Eede-' fialt.cap.^.kéïActern^bcaritudinisrequiea nuliorermino coaraamr.libro 8. in Eccie--iudicij fui punier peccatores.lib.^.inEcIcc-fiafteap./- hérOmne tépus uitæhuius qua fl uniusnoûigfomniûad æcernitatis copa-lationé uidetur cfie.cap.io. de Modo pœni-tétiæ,îîé;Prouidit bonitas Dei,ut in bac bre uiamp;exiguanita agones eifer amp;labores:in ilia ucró que «cerna e(l,corona amp;nbsp;praemia metitoru, ut labore« quidé cito finirentur, mericorû uerb premia fins finedurarér.Scd hocficut lætificateosqui perlaboru patié-tiâ coronanrunita affligit amp;nbsp;cruciatillo» in fucuro,qui uidét fe paruo amp;nbsp;exiguo delicia-rû tépore perdidiif^uidé bona çterna,mala uero quçfiuiife perpctuatCap.tt.de Modo pœnicétiç.lté; Diciturde æcerna uita quo-dâ!oco,quôd aufugiet ibi dolor, amp;trillicia amp;nbsp;gemitus.Quid hac beatius?ubi nô eft pau lûcibi defideriû,null3 honorispulfacamp; po-teftatis ambitio,fed omnis uitiorû labcs de pofita amp;nbsp;penitùs extinfla ell,pax efida côti net amp;nbsp;læticia,trâquina hint omnia amp;nbsp;quie-ta,iugis fplédonnô ifte qui nûc eft, fed rato fpiedidior,rato clarior, quâto fplédidior eft follucetna. Nulla noxibi, null« tenebrae, nullus imbriû turbo,nulb fcigori«,nulla ar doris afperitas;fed talis quædâ eritreruté-peries,quafcicnt illi foli,quieadignifue-rintperfrui . Noneft fcnedusibi,necfcne-âutismiferia: fed omne quiequid corru-prionis eft exoluit,amp;gloria incorruprionis cumftacircumd^t.Verüm fuperhæc omnia eft,fociari coniïntijs angelorü amp;nbsp;archange-lorö,ornniumq; cœleftium fupernarumq; uirtutfi contubemijs perfrui. Vlcra omnem ueró hachuiufinodi eftgloriam,ipGusDo-mini noftri lefu Chrifti ineifabili adipifci conlpedu ,amp; maieftati« eins iftónarrabiH fplendore radiari.cap.tz.deModo pœnitet tiæ.Et: Côferamus oculos ad montem iHût in quo trâsformatus ert Chriftuszamp;intues' murfplendorem cius illû,quo tuncintraf-formationerefplcnduir.Nccficquidéinue-niemus cunflâ nobis futuri feculi gloriam patefaftam. Illaenimtransformatio pate-um dicir, Quia refplenduit ficut fol.Incor-ruptorum autem gloriacorporumnonhoc tantum fplcndoria emitter, quâtumexift» corruptibili luce procedit : ncc talem lucé» qualem nue mortales oculi capere poffunt: fed tantus critfutur«luciafplendor, quan-li mortalium poterant:nec tarnen toleraue-r uur ex integro, fed ceciderunt, inquit,fu-per facie in tcrra.cap.t3.dc Modo peeniten-* tiæ. Et : Enoch feptimus ab Adam traslatu* cft,amp;fignificac feptimârequiem futurçre-furreffionis.quomodofamftitransferentoC in uitam perpetuse immorcalicatis,amp;dedl cabûtur habitaculû Dei in Spiritu fanâo.li* 30 bro 7.de Sermonum proprietate,cap.«.

Angclomus ait : In cœlefti Hierufalem omnes eledi poft dié iudicij translati,abfq; illaperturbationefubipfoDomino ulq;in «ternum manebunr.In7 caputlibrifecun* di Rcgum.Itcm: In præfenti Ecciefia talent noiingrediacducere uitam neceifeeft,in qua dileflionem Dei amp;nbsp;proximi, perfidem amp;nbsp;0peraeionem,per patientiâ amp;nbsp;benignita-tem feruemus. In futura auté uita, ubi Deu uidcbimus,eadem urique dileaions genu? na,abfque ulio prorfus labore, imb in magna mulcitudine diuinæ dulcedinis frue-quot; mur.In d.caput libri tertij Regum.

Remigius: Totahæcuitaquafi noxeft, quia muftis amp;nbsp;magnis ignorantiæ amp;nbsp;ui* tiorum tenebris inuoluitur. Tranfadahac corruptibili uita, cum mortale hoc induct immortalitatem , uenietmanc .•jdeft.ini-Ptiumdiei nunquam deficientis. Tunce-nim fulgebunt iufti ficut folin regno pa^ tris corum , claritat« uirtutum fplendidi, nullam maculam corruptionis habentet. ïn5Pfalmum. Item ; Chrifti corpus,hoc eft Ecciefia , prins nunc ungitur ante ba'' ptifmum, amp;nbsp;póft in baptifmo, pratfignans illam tertiam amp;ueram unâionem,qu#in capire fuo,id eft, Chrifto iam compléta eft: amp;nbsp;tandem in eius membrii complebitur, do cum mortale hoc induce immortalitatem,

amp;corruptïbïle incorruptionem. Cum eri--mus ueriregesjquiatunefpiritus uerè reget,amp; dominabitur cami : amp;nbsp;ueri facerdo^ tes, offerentes nos ipfos Deo hoftiam ui-uam,fanftam , Deoplacentem.in26Pfalgt; mum. Et : Omnesfandi dij erunt : led hoc nomen non prins uerèaccipient, quamen Deus crit omnia in omnibus. in5t Pfal--mum.ltem:Quód fabbatum illud,quod In--

fignum futuræ requiei, notât liber Genefe-os, qui cum præcedentes dies per maneSc uefpere déterminât,feptimamiUam diem, uidelicet fabbatum , in quo Dominus ab opéré requieuit,peruefperumnondetermi nauir. Quiarequiesilla quçperhoefabba-tum futura defignatur, nullis tenebris ob-* •fufeatunfedinpurifsima claritateætemali-tet agitur.in pi Pfalmum .Et.-Meritö nouifsi mafidelium,feneâus dicuntur: quiaficuti in lenedute capilli, qui prius fuerunt nigri, liant albiiita amp;nbsp;ibi, qui prius laborauerant temporali certamine,g3udebunt æternare quie, ubinullanigritudo eritmorum per-uerforum in .pi Pfalmum.

Diios tantùm elfe locos,qub perueniunt. homines uita fundi, docet Rabanus ; Nuf-quamomnes boninifi in ccelo , nufquam omnes mali nifiin inferno : incpillolaad Hadubrandum presbyterum.

DE ASTROLOGIE.

HAymo:Legimus quia una eandemq;

hora ex ijfdem uifceribus Rebecca mater duos filios habuit, Efau Icilicet amp;nbsp;Ia* cob;8£ tarnen unus elcöus,alteruerb repro-batus, dicente Domino.Iacob dilexi, Éfau tus effet. Exquibusomnib. cognofcimus, quia non fatalis accidentia, fed diuina pro-nidentia hominum tritam ordinac atque di fponit.Scdfolent adhæc Mathematici ob^ ijcere,quiaconftellatio fatalisin idu pun-gentisfiar. Quibus nos econtrarió refpon-demus:quia homo non in idu motitur,fed nafcendi moras agit. Etfi fatum creden-dum eflet, tot cogerentur credi fata, quot funthominis membra. Super Euangelium deMagis.

DE M A Gl A.

RAbanusinquit: Magicas artes atque incatationes amp;fupcrflitiones diuer-las,quas gentiles acfalfi Chriftianiin diuiz nationibusfuis amp;nbsp;obferuationibus perucr-fisfequi uidétur, deteftatur lexdiuina,quç inlibroExodiita dicit : Malefi'cos in terra comedet!s,inquit,cum fanguine,nonaugu rabimini, necobferuabitis lomniai Inepi» ftolaadßono(umabbatem.Item:Ciirandü fummoperè eftomnibtisnobis,hoceft,prae latis ^ fubditis,maioribu8 amp;nbsp;minoribus,fa cetdotibus amp;plobi,ne aliquem feducatpec huiufeemodi illufionem fraus,dolus amp;nbsp;ne-quitia hollis antiquijta uta mendscibus uelimus dilcere ueritatem, amp;nbsp;à peftifcris

Deum uiuum , amp;nbsp;uiuificatoreni omnium confugiendo deuoto corde properemus» per orationesfacrasjieiuniaamp;elecm’ofynas illumdeprecantes,ut ipfe propter benigne tatemfnam confulatferuis fuis, eripiés no» de omnibus inimicis noftris.ibid.

Definitiones Magorum récitâtRabanus in epiftola ad Bonofum abbatem.

Magi funt,qui uulgó malefici ob facino-rummagnitudinem nuncupantur. Hiper-milfu Deielementaconcununr,turbantme tes hominum minus Deoconfidentium:ac fineuUo ueneni haufto, uiolentia tantum carminis inierimunt.

Necromantie! funt,quorum præcantati-onibus uidentur refufeitari mortui diuina-re,Stad intefrogara refpódere;ad quosfei-fcitandos cadaueri languis adijcitur.

Hydromantici, ab aqua dióli.eft enim hy dromantia,in aquæ infpeßioneumbras dte monumeuocare,amp; imagines ludificatio^ nis eorum uidere,ibiq; ab eis aliqua audirc. ubi adhibito fanguine,ctiam inferos pethi-bentur fcifcitari.

Diuinidißi,quafi Deo pleni. Diuinitate enim plenos fe effe afsimulant, amp;nbsp;auftutia quadam fraudulenta hominibus futura co iedant.Duo autem funt genera diuinatio-

Incantatores dißi funt,qui artem uerbis peragunr.

Arioli uocati funr,quod circa aras idolo-rum nefarias pieces emittunt,amp; funefta fa-crificiaoffernnt, ijsq-, celcbratis d^monunt refponfaaccipiunt.

Arufpices nuncupati,qua(ï horaruinfpa-öores.Dies enim amp;nbsp;hocas in agendis nego-cijs operibusqjcuftodiimt, amp;nbsp;quid per fin-jogula tempora obferuare debeat homo,inté-dunt. Hi etiam exta pecudum infpiciunt,8c ex eis futura prasdicunt.

Auguresfunt,qui uolatus amu amp;uoces intendunt,aliqua figna rerumuel obfetua-tiones improuifas hominibus occurrentes, Pythoniffæ ,àPythio Apollinediûæ,«^ is autordiuinandifuerit.

Aftrologi didi,eo q, in aftris augurantur.

Genethliaci appellati funt, propterna-

enimhominum , per duodecim ccelifigna defcribürjftdeiumq^curiu nafcentium mo-rcs,30usamp;cuencus prædicere conâtur.Hi uulgó Mathematici uocantur.

Horolcopi didi , quód horas natiuitatis hominum Ipecularentur, difsimili amp;nbsp;diner lo fato.

Sortilegi funt,qui fub nomine fidæ reli-gionis,per quafdam,quas fandorum fortes uocan5diuinationis Icientiam profitentur, 10 aut quarurocunqjfcripturarum Icientiç in-Ipedione futura promittunt.

Salifatores uocati lunt,qui dum eis mem brorum quscunque partes faiierint, ali.^ quid fibi exindeprofperum feu trifte figni^ heari prædicunt. Adhæc omnia pertinent ligaturæ execrabiiium temediorum, quae ars medicorum commendat, feuinpræ— cautationibus , feu in charaderibus, uelin quibufeunque rebus fufpendendia atque 20 ligandis. Inquibus omnibus ars dæmo-num eft .exquadampeftifera focietateho^ minum amp;nbsp;angelorum maiorum exorta.un-decundaMitandafunt Ghriftiano,amp;omni penitus exectatione repudiandaatq^ dam* nanda.H^c Rabanus.

Angelomus ait;Nonnulli hoc genus ma gicæ(de Phitomfsis loquitur) phantafiæ ab Apolline Pyehio repertum,acque ab eius

Hebræum nomencongruic,inquiunt,qui phitona abyisi dicôt,unde amp;nbsp;Phitoniftam amp;nbsp;Phitonesk-gendumputât, Qpod Ôinos diligenterinueftigantes,ficin antiquis uo* luminibus feriptum reperimus. Alij uerb à ferpente qui Shyton didua eft,de cuius pel le diiiinabant,didum afferunt; unde de Phy tonyftam diPhytones legunt. Qnodno» ar bitrio prudcntiîi ledoris relinquimu8,quid magis eligereplacuerit.in 30 caput libri pri mi Regum.

DE L I B R I S.

C'^Arolus Junior in refpenfione fuaad ^eoiftolam deri Lanénatis inquit: Si-euc osatus Hieronymus in prælationj il-brorum Regum dicit, uiginti duo ciemeo-ta funt apud Hebræos, per qua: Icribimus Hebraicè omne quod loquimur, amp;nbsp;corum

autoritatem tenencnr,ibid.quifqiii8 uolue-atqiGelafij,interEccleftaftkas Scripturas legiinturamp;computantur.

RabanusinquitiVetusTcftamentiudeo dicitur,quia ueniéte nouo ceffauit. De quo Apoftolus meminit : Vetera tranfierunt,S£ eccefaéla funt omnia noua.Tcftamentum autem nouumideo nuncupatur,quiainno uat. Nonenim illud difcunt niß rcnouati homines ex uetuftate per gratiam, amp;nbsp;perti* nentes iam ad teftamentum nouumqiiod eftregnum coelorum, Hebrgeieniin uetui T eftamentum,Efdra aurore, iuxta numeni literarü fuarü in uiginti diios libros accipi-unt,diuidétcs eosin tres ordinesjegisfeili cet.amp;prophetaró, atqj Hagiographorum. Primusordolegis in quinquelibris accipi-tur,quorum primuseft Berefchitli.quieft Genefis. Secundus Ellefmoth, qui eft Exo-i dus.Tertius Vaiccra, q eftLeuiticus.Quar-rus Vaiedaber,quod eftNumerus.Quintus Hclleaddabacim, quöd eft Deutcronomifi. Hi funt quinquelibri Moyfi, quosHebrai Thorath,Latini Legern appellant. Propriè autem Lex appçllatur,quæ per Mofen data eft.Secundus ordo prophetarum in quo có tinentur libri oâo , quorum primus lofuï Bennun,qui Latinèlcfu nauedieitur.SecU' dus Sobthim,quieft ludicu. Tertius Samu el,qui eft RegS primus.Quartus Malachim, qui eftRegum iècódu8.Quintu»Efaias.Se''

ti ueterisfaciuntjuxta uigintiquatuorfe* niores,quiantaconfpcâum Deiafsiftunr. Q^iartusaftapud nos ordo ueteris Teßa-

menti, corun) librorum qui in CanoneHe* braico no funt, quorum primus Sapientis liber eft. Secundus Ecclefiafticus. Tertius

nibus confonantes inuenirentur. Hæc fuit prima interpretacio uera ac diuina. Hos li-brosmeditari omnium gentium Ecclcfias primùm cœperunt; eofdemq; deGræcoin Latinum interprétantes,primi Ecclefiarum prouii ores tradiderunt.Poft hçcfecundam editionem Aquila,certiam amp;nbsp;quartäTheo--dotion amp;nbsp;Symmachus ediderunt,ambo lu-dæi profeiyti.Quintam ueró amp;nbsp;textam editionem Origenes repcrit,amp;cum cæceris fu pradidiis,editionibus comparauit. Hi funt igiturtantum,qui Scripturas facrasde He-bræo in Grçcum fermonê uerterunt,quiq; ctiani Öi numerantur. Nam Latinorum in-terprecum , qui de Graeco in nothum eîo-quium tranfiulerunt, ut meminit S.Augu-ftinus , infinicus numerus eft. DcHebræo autem in Latinum eloquium, cantummo-do Hieronymus presbyter facras Scriptural conuertic, cuius editione generaliter 0-mnesEccleüæ ufquequaque utuntur, pro co qubdueneratiorfitinfententijs, amp;cla-riorinuerbis. Librum fapientits Salomon Icripfilfe probatur, teftimonijs quibusibi legitur:Tu me,inquir,elegifti regem populo ruo,3ic.Hocopus Hebrei (ut quidam fa pientum meminit) inter Canonicas Scti-pturas rccipiebanc. Sed poftquam compre-hendences Chnftuminterfecerunt,merao-rStes in codem iibro tam euïdentifsima de ChriRo tefi:imonia,quibusdicitnr;Dixerac jnrerleimpij , coprehendamusiullu, quia inutilis eft nobis,Sc contrarius eft operibus rioRris, amp;nbsp;promitcit fe feientiâ Dei habere, amp;nbsp;filium Dei fe nominat. Et infra : Si enim eftuerè filius Dei,fufcipietillum ,amp; libera-bit ilium de manu eötrariorum. Ac deinde; Vefeiamus reuerentiam illius amp;nbsp;probemus p3cien£iâeius,morte turpifsima codemne-cis eum uoluminibus reciderut, legendüq; fuis prohibuerfir. Librum afit Ecclefiafticü copofuic Iefus,filius Syrach Hierofolymica-nus,nepos lefu facerdotis,de quo meminit Zacharias. Qui libirapud Latinos propter eloquij fimilitudiné, Salomonis ti tulo præ notatur.Præterea ïudith,amp;Tobiæ fine Ma chabæorum libros, qui aurores feripferint, minime confiât.

Nouum aûc teftamérum, quatuor libros Enangelioru,quatuor Enâgelifiae fingulos feripferut, quorû folus Matthæus Hebræo feripfilîe perhibetur cloquio, cæceriGrçco. Eodéamp;Paiiîus aportolus fuas feripûtepi, ftolas,ex quib.noué fepré Ecclefijs fenpfir: reliquasdifcipuli* fiiis,Timotheo,Tico,amp; Philemoni. Ad Habrœos auté epiltola ple-^ rifqiie Lacinis eins effe incerta ell, propter diiroaanciamfeo'nonis.Eaademqjalij Bat- Co

nabam confcripfifle,aJija Clemente fetip» fuiiïe fulpicâtur. Petrus I’cripfitduas nomine fuo cpiftolas,quçcatholicœ nominâtur, quarum fecunda à quibufdam eius elle no creditur,propterftyli fermonisq^diftantiâ. lacobus fuam feripfit cpillolam,quç amp;nbsp;ipfa à nonnitllis eius elle negat ur, fed tub nomi ne eius ab alio dilata exißimatur. loannes epiftolas très edidit,quarurn tantum prima à quibufdam eius elle aflericucreliquæduj Ioannis cuiufdam presbyteri exillimâtur, cuius, iuxta Hieronymurn ,al£erum fepuP chrum apudEphefum dcmonlhacur.Iudag fuam edidit epiftolam. Aûus Apollolorum Lucas compoluit, ficutaiidiuitjuei uidic. Apocalypfin loannes Euangeiüla feripfit, codem tempore quo ob Euangelij prædica cacionemininfulam Path mos craditurrek gatus,Hi funt feriptores facrorum librorü, diuina infpirationeloquentes,ad cruditio' nemnoftram præcepta cceleftia inEedetia difpenfantes. Autorautem earundem fcri-pcurarum Spiritus fanftus effe creditur.lpfs enim feripfit, qui per prophetas fuos fcri-bendadidauit.libro fecundo defnfticutio-ne clericorum,capice 54.

DcEuangclyftis, inquicRabanus: Sandi

. dodores per quatuor Euangelia totum or-bem ilIuroinant.Chriftus per duodecim A-50 poRolos quaternö Euangeliü per quatuor orbis partes annuncians, ad æterna tabema culaomnes fibicredétes inuitauit,dicens: Venitead me omnes quilabor'atiï.lib.4.de

opportunum uidit, exempla protulit.Non ut omnia eoni cémenta approbaret; fed op portuna,ubi necelTariuuidit,inferuif. Hine eft quod ludasapoftolus in epift.fiia ex ijlde libris exempiu intulit dices.-Prophetauit autem de hisfeptimusab Adam Enoch,di-cens;Ecce uenit Dominus in fandismilli* bus luis facere iudicium contra omnes. Quod exprædiûis libris fumptumeft :f«d quiauerum eft, non eft reficiendum. Non tarnen omnia approbanda funt,fed necefla-riaaccipienda.In p.Si io,cap.!ib.i. Regum.

De uerfione Hieronymi ,inquit Remigius ; Cum beatus Hieronymus fecundum Hebraicam ueritatem fere omnia fcriptafe ptuaginta interpretum correxiffet, amp;no» etiam adhuc.fi dubitamus in aliquali-teraadeosreenrrimuF. In 58 Pfalmuni.

207 cap.5. conremplauontim de uirgine Maria.

Haymo inquiciHuius margaritae pulchri tudinem beatifsima N. cuius hodie feftiua eelebramus feßiuicatem ,multis diuitijs da tis comparauit: quando pro eius amore re-gni potentiam dere]inquens,amp; thoru rega-lis matrimonii fpernens,ad fpontanea pau pertatem fe contulit.Etideo dignum eft,ut qui temporalem reginâ honore debito ne--neramur,hanc Deo acceptam reginâ deuo-tis precibus fuppücemus , ut quia nos fuo exemplo in nomine Chrifti congregauit,fu is nos meritis de orationib. in præfenti uita incundos efficiat,amp; in futuro accepcos red dat.ln homiliade nirginibus,fuper parabo-lam Chrifti de margarita, Matth. 13.

Rabanus:Sandorû corpora, amp;nbsp;præcipuè beatorû martyrû rcliquias, ac fi Chrifti mé-bra lynccrifsimè honoranda:amp;bafilicas eo no cultui mancipata,affedu pijfsimo amp;de-uotione fidïIilsimaadeundas.Si quis cóera hanefentétiam uenit.non Chriftianus, fed Eunomianus amp;nbsp;Vigilancianus credicur.lib. 4.cap.io.de Sermonum proprietate.

DE CRVCB DOMINI.

Ionas Aureiianenfis epifcopuslib.t.affir-mac.crucem Domini in eius honoré imagi--netam,colendam,uenerandam,atqj adorât dam elle.

DE LIBERO ARBITRIO.

Caputdehberoarbicrio totü ferè obfcu-racumeft. Haymo quoq; uulgarem erroré de libero arbicrio tuetur.Quia,inquic, libe-ri fumus arbitrii,pro noftra uolutate autad uitiadefledimus,aut ad uircuces.Supert.ca put Malachiç.Ec:Liberum arbitriü ex parte feruacur,dum dicitunSi uoluericis, amp;nbsp;fi no-

quæ aduenientc diledione tua non expelh turmon macula tam fœd3,tenax,ac etiarn m uetcraca,quæ non tua diledione amp;nbsp;amore difloluacof cap. 17. de Amore diuino. In hoc diéto non facit mentioné fidei in Chri-ftum.Item,affirmât neminem ucnireadfï^ Iium,nifi eum Maria fuis fubfidijs traxerir. cap.i.contemplationum de uirgine Maria.

Sic amp;nbsp;Haymo:Qnifquis Deo non credit, tonon faluatur.Sedad falutem non fufficit fa la fides:necelTariü eftetenim cooperari pet diledioncm fidei,amp;conuerfari dignèDeo, quiafidesfineoperibu« mortuaelf. Super 4 caputadHebraeos. ItemtIllud prætermit tendum non cftjquod per dacionem Spiritus fandi omnium peccatorum remifsiotri buitur;amp; ipfa quoqueremifsio feptem mo dis cfficitur,primum per lacramentiim ba-pcifmi,fecödiim perEuchariftiæ perceptie-mo(ynam,quintô perpœnicentiam, fextô, per chariraté;feptimó,quando in nobispec cantibus dimittimus.SuperEuangeliumrn odaua Pafehæ.kernzin fide amp;nbsp;bonis operibus peruenitur adDeum. SuperïóPlah mum.Et: Alius periciuni3,aliusperelee-mofynas,alius per alias uirtutesfeftinetad Dominum.Supcrijy Pfalmum. kem,Fi-nem ueró uitam æcernâûd eft,proptercon-ï° fummacionem operum ueftrorum habebi-tis uitam æternam,qux uobis dabitur pro perfeucrantia ueftra.Super 6 cap.ad Rom.

Rabanus inquit:NccelTe eftad impettan dam ueniam pro uniuerfis delidis noftris, dum tempus habemus,clementiâilliuj hu-milimis precibus ac bonis adib. nobisconciliate ftudeamus,prçoccupemus faciéeius in confefsione, amp;nbsp;in pfalmis iubilemnsei. uelim fie teagas,ucDeum præfentem fern-’ perubiq;intelligas; amp;nbsp;fie coram ipfouerfa-ri,ut in nullo maieftatis eins oculos offen-das.cap.5^.defacraméto Euchariftiæ. Item: Necelfarium eft unicuiqj , utdiim uiuitamp; præualet,locum fibi æternæ beatudinis rede credendo , amp;benèoperandopræpatet: quia poft finem iftins uitæ non eft tempus operationis,utrecipiat iinufquifque prout fo antegefsit,fiuebonum fine malum,lib.4in Ecclefiafticum cap.d.Et: Ad hoc primus ho mo requificus fuerat,ut quæ trafgrediendo commiferat,confitendodclcret. cap.ip.de Modo poenicentia.

Angelom. prçdicatorquifqj egregiuspi lam cundis infinuat,nó nifi per fide amp;nbsp;ope ra iufticiæ nos ad fuperna gaudia uitæ pof-fe peru enire. In 7 caput libri 3 Regum. I-

Rabanus in epiftoïa ad Reginbaldü choc epifcopum de poenitentia fcribit,uerum nihil de fide dicit:Qui ueraciter,inquic,pœni* nitet , amp;nbsp;per lachrymaru indicia cordis fui cótriftacionê manifeftat,leuiori;difciplina traftandus eftrquód cor cótritum amp;nbsp;humi-' liatum Deus non fpernit. Et in quocunq; die peccator conuerfus pœnitentiam cgegt; rit,amp; fecerit indicium amp;nbsp;iufticiäjuitauiuec, fiifcepit Dominus triduanam pœnitentiam Niniuitarum,amp;Perri negationem amarifsi mis fletibus ablutam Dominus indulfit, cü eurn tertia die refurgens, inter cæteros difci pulos angelica uocacione ad fuam præfen-tiam amp;nbsp;reconciliationem uenire iufsit. Et: giaimfedpotins reconciliari amp;ucniam im-petrareapudDeum feHinenr,quatenus hic religiofèconuerfantes , amp;nbsp;bonis operibus intendentes, inregno Dei ueram falutem, amp;nbsp;uitam confequi mercantnræternam. 1* bidem. Et.Multifuntpœnitentiæ fruftus, per quos ad éxpiationem criminum perue-' nitur. Non enim tantum fimplici illo poe-nitentiæ nominefalus ætétna lepromitti-tur,de qua Apoftclus Petrus : Pcenitemini, dum multicudo peccatorum obruirur. cha tiras enim opent multitudiné peccatorum. Similiter ergo per eleemofynarufruftó uul neribus noltris medicina monftratur; quia extinguitpeccatum. Item per lachrymaru profufionemacquiriturabolitio delidoru: Lauabo enim per fingulas noftes ledum meumjachrymis ftratum meum rigabo.De nique fubiungit , oftendens non inaniter easfuilTeprofufas : Difceditea me omnes qui operamini iniquit3tem,quoniam exau diuit Dominus uocem fletus mei.cap. ultimo,de modo pœnitentiæ.

De confefsionibus inquit Canon33 Ca-biloiienhs concilij : Confefsio itaque quæ Deo fit,purg3t peccata:ea ueró qu^ f3cerdo gitor,plcrunq; hanc præbet fuæ potentiæ inuifibili adminiftratione.

DE BAPTISM O.

In fide parçntû ait Haymo baptizari in-fantesjQtii crediderit.amp; baptizatus fuerir, ubi curiofus Leftor apponere poteftiQuid ergofietdeinfantibus, qui nelciunt loqui? Ad quod uerè refpondcri poteft, Quiafola fidesparentum paruulisproficit in Baptif-mo,itatamé, ut cum ad legitimam atatem peruenerint,inftruaturamp; doceantur.Supei Euangelium in afcenfione Domini.

Martyrium, aiteffe baptifmi uice Raba* nus:Hinc quoque martyrium , quodpro Chrifti nomine patiuntur fideles, credituC effe purgatio omnium delidorum.ficutdi* cit Petrus Apoftolus ; Chriftus paffus eft pro uobis,uobis relinquens exemplum,ut

num proprietate,cap.ti.

DE C OE N A.

Opinio eftjoportereaquâ mifceriuino. Rabanus in Euchariftia.

Effe fpiritualem carnem, Bertramus do. cet:Illacaroquæcrucifixaeft , de uirginis carne fada eft,ofsibus amp;nbsp;neruis compada, amp;nbsp;humanorum membrorum lineamenti/ diflinfta,rationalis animçfpiritu uiuificata in propriam uitam, amp;nbsp;conguentes jmotus.' At ueró caro fpiritualis, quæ populum ere-quot; dentemfpiritualiterpafcir, fecundum fpe-* ciemquam gerit exterius frumenti granis, manuartificis confiftic, nullis neruisofsi-busq; compaft3,nulla membrorum uarieta tediftinüa,nullarational! fubftantia liege. fpicitur,atq;aliudfecundum quod in my^ fterio creditur.Libro de corpore amp;nbsp;fangui-ne Domini.

Tranffubftantiationis habet femina Ber tramus:utiturenim uocabulispermutatio. nis,commutationi8 amp;nbsp;conuerlionis.ut.At. quia confitentur amp;nbsp;corpus amp;fanguinem Chrifti effe,nee hoe effe potuiffe nili fada 4oin meliuscommutatione.-neque ifta com-mutatio corporaliter, fcdfpiritualiterfada fit neceffe eft,ut iam figuratè fada elle dica-tur,quoniam fub uelamento corporei pa-ni8,corporeiq; uini fpirituale corpus Chri. ftifpiritualisquefanguis exiftit: non quod duarum fint exiftentiæ return inter fe diner farum,corporis uidelicet amp;nbsp;fpiritus, ue. rumuna eademqueres , fecundum aliud fpecies panis amp;nbsp;uiniconfiftit,fecunduma-

cundumnamque quod utranque corporaliter cotingitur,fpecies funt creatuts cof poreç;fecundum potentiamueró,quödfpp ritualiterfaétæfunt,myfteria funt corporis amp;nbsp;fanguinis Chrifti. Item: Cum fandus Paulus alfeuerat, eâdem efcam fpiritualen manducaffe,eundem potfi fpiritualem bh biffe patres noftrosmonifthic ratio , qua fieri potuerit,difquirenda,fed fides quid fa' lt;îo äum fit adhibenda.Ipfe namque qui nun« inEc-

CENT. IX.

Vnds fcriptum leg!mus;Dedifti eis Domine panem de cœio,babentem omne dcleda mentum,amp; omnem faporem fuauitatis. A-lioqUih nifi per fidem amp;nbsp;inteUigentia, quid prêter panem amp;nbsp;uinum in eis guftantibus fapitdap.ip decorpore amp;nbsp;fanguine Domi^ ni.'Iccm: Rogamushanc oblationé,inquit, benedid:am,per quam benedicamur: adferi ptam, per quam nos omnes in coelo conferi bamur:rat3m,perquamin uifeeribus Chri^ 10 fticenfeamur.R3cionabils,perquam à be-ftiali fenfu exuamur: acceptabilemqj facere dignetur, quatenus amp;nos perhocquiain nobis difciplicuimus, acceptabiles in eim unico filio fiinus.ut nobis (inquit) fiat corpus amp;nbsp;languis dileäifsimi filijtui, Domini noftri Icfu Chrifti. C2pice34.. de corpore amp;nbsp;fanguine Domini.

De translubftatiationePafcafiiis inquit: Cogitaigitur, fi quippiam corporeum po-teft elle fublimius,cum fubrtantia panis amp;nbsp;uini in Chrifti carnem amp;nbsp;fanguinem effica-cicer interius commutatur, ica ut deinceps