Dit boek is gescand in het kader van het Incunabelen project.
Een incunabel of wiegendruk is een boek of geschrift dat gedrukt is vóór 1 januari 1501. Gezien de bijzondere aard van deze vroege gedrukte werken is besloten deze uitgebreid te beschrijven en te digitaliseren.
Meer informatie over de collectie is beschikbaar op: https://repertorium.librarv.uu.nl/collectie/incunabelen/
Bij deze boeken wordt ook de volledige buitenkant gescand en een scan gemaakt van het geopende boek. De hierna volgende scans zijn (in volgorde waarop ze getoond worden):
• nbsp;nbsp;nbsp;het midden van het geopende boek*
• nbsp;nbsp;nbsp;de rug van het boek
• nbsp;nbsp;nbsp;de kopsnede
• nbsp;nbsp;nbsp;de frontsnede
• nbsp;nbsp;nbsp;de staartsnede
• nbsp;nbsp;nbsp;het achterplat
*Een deel van de banden in deze collectie bevatten meerdere titels, het is dus mogelijk dat de pagina's in deze overzichtsscan horen bij een andere titel.
-ocr page 3-This book has been digitized as part of the Incunabula project.
An incunable or incunabulum is a book, pamphlet, or broadside that was printed before January 1st 1501. Due to their special nature a project has been started to better describe and then digitize these early printed works in our collection.
More information on this collection is available here: https://repertorium.library.uu.nl/collectie/incunabelen/
The digitized version of these books Includes scans of the outside of the book and a scan of the open book. The scans after this notice are (in the order in which they are shown):
• the open book (opened approximately in the middle)*
• the spine
• nbsp;nbsp;nbsp;the head edge
• nbsp;nbsp;nbsp;the fore edge
• nbsp;nbsp;nbsp;the bottom edge
• nbsp;nbsp;nbsp;the back board
*Some of the bindings in this collection contain multiple titles, therefore it is possible that this scan shows pages which belong to a different title.
-ocr page 4-|
illuflnu ceßimöia pecemuCquiPIacone ica uixifïè’memorancjuc uircucefqficnbic s^pbac amp;: laudacomm uica fua excoluiHe miri / nftcefaceanc.Quo m loco grecofaudioreOq uicaPlaconifinno/ cencinima admirant; acq: excolluc^fpoce omicra: quagplunmof babeo ammo Fere omefq ahqd unq fcripfere.qd'eo conHIio facto ne aduerfanufoblacrare poOiraudlorefgrecofppeerea uberiuf Placoné faudadè/qa Anftoeeh muideruc Jacinofdutaxac ceftef cicabo^de qbuf nulla butufmot fulpicioné méciri obturgacor au/ '^erec.Uezf que de orcuPlacóif ca a latinif g a grecif audloribuf code mó narrant tn pfencia pcerco.uc fcilicecPendlionamaccr pufq cu manco cogredered-demonifcuiufda afpedlu cóceperic, acqtenixa fuencmcinfacuduadbucincunabbUfeécexaméapu area ora pccruolaflabellifinfedenc:8/ poftq ahquadiu imurmuZ rauerac abutuc Socracef p qecé uidertc.cygnu pmo irvuolucrem fuif genibuf adèdifleîmox uero uolucré fadluifuauidimo quoda cacu m celu aduolaflè.Poffndie uero cuPUco ad eu uenidec-’feq; lUiufdo dir me cradididecallif g aderac dixeric.buc eé illu cygnu ca fuauc canctc.qucpdie p qecé uidcrac.becing omia pcereo. Ac illud cerce pcereudu nó eft.ideo fePlaconc m academia coculiflc; locu nó folu defercu:fed ecia peftdencéme param cura 8/ adidui/ cace morboru .•param folicudine:corporifirncaméca cópelcerec: ac parce animtraaonif expercé mod eraree, racioniq; fubneerecî ßcq: hbidmifimpecii frangeree: 8/ modefliam:cócincna:cempan/ * cia fequéfnulla alia uolupcacé q ftudiO2^ fencirec.Hec ent de co referc landlidimufutr Hieronymuf m eo Iibello quern aduerfuf louinianu eloquecidime fcnpftc.Placo ingccu eéc diuef'amp;: ebo/ rofeiuf/Oiogeneflucacifpedibufcóculcareauc podec uacare pbie elegie Academia uiHâ ab urbepcul.nó foludel^câ lêd cciâ peftiz lencé-uc frequencia morborûfimulq;folicudine 'Iibidinifimpecuf frangerec.difcipuhq: fuinuUâ aliâfécirenc uolupcacé: nifiearum re2{::quafdifcerenc.ica fiebac uc academia colencef.ceccnfomibuf curif omidif duncaxacpbilofopbie uacarencfQiio cerce pcinere uidecurPlaconifilla defcripno:qua pbilofopbiâ diffinic-'ellemor/ cifmedicacionem.atqî illud quoqrquod in pbedone fcripcum eft. debere pbilofopbum morcem expecere. Neqj enim ida figmficâc expecendâ edè anime didblucionem a corpore/aneeqm pfheueu a deo cépuraduenenc--quodPlatonefafeédicic.fed deberequéq? animu ab bac mole corporea’à: uicufbmc at g: bme feacunéabuf |
engere:»' quaneó fieri poceft omni cócagionccamiffequeflraca rin fola profundidîmarumrcrum cócemplanone uerfan.tegacqui uehe Macro bii Iibif de facurnakbufs^ bipercica bac morcifduu/^ fioné iueniec:uc altera nacura accidac.alcera ex uircuccpficifcac qua prectpiaPlacone confirmât-ca mq: ede quum antmufadbuc lundluf cum corpore;uolupcacef corponf refpuic. »fomnibuf Uiciorum uinculiffolucufad nobiliora erigicur.lludioq; ad lupe/ / riora.amp;i nacura fuadigna fublimifcucbitur.lcgac preterea lapicnZ cidimum uirum. amp;lt;nbsp;uere diuinum Aurelium Augudinum. cutuf duntaxac grauidimo firmidimoq; ceflimomo ommainepadïmi obiurgaconf conuitia 8/ maledidfadebilirari: dtdólui : infringi: reten podunc. amp;; longe gutdem facthufqm tela aranea rapidiflimo uena fragore dilfupi.nec cerce kne admiracióe uel legt ucl audin podunc-quea canto uiro dicuncur.libro nanq: de uera religione. Platonem fcribic difctpuloffuofdocere folirum-uca uenereifuo/ lupcatibufabftinerenr.pcrfuafumq! fibibabercnt.uencarem non corporeifocultfaut fenfu aliquo^fed fola mencifpuricateuiden. Ad quam percipiendam nibil magif impedimenro ede.qm uicam libidtnibuf dedicam:»/ falfafimaginefrerum féfibilium(que nobif per corpufimpnmuncur. Iraqi lananduminpnmifedeanimum ad perctpiédam incommucabilem rerum formam:amp;i codé modo femper le babentem.aeq; omni ex parce nbi lîmtlé pulcbncudiné^ fpfum precereaPlacoem uicam celibem ac caftam femper uixidèî propcer qcf ufq;adeo cimuidèperuerlam cemporum luorum opi/ nionem: uc lacnficadc nature perbibeacur.quafipeccacû exptarc uellec.qt liberofnon procreadèc.'Sic AuguflinufdePlacôe referc. Quo ceftimoio quid ampliul dicnquid cerciuf poceft.'’Qutfenim excepto aduerfanoicam improbuf canq^i ab omni uere racionif cogicacioe remoeuf fic.utPlaconcm incontinence auc kbidinolu fuilîe exiftimec.quem Auguftinufcum de uera religiôefcnbcrec.’ j m exemplum caftiracif adduxtc.Lcgimuf enimPlaconé ab ipfif ïam tnde incunabulif ufqiadeo modeflû a; grauem fuidè;uc raro (ùbridere.'ridere nung uifuflîr.Mercedem a neminc unqm ex bif quofdocebac exegic:ulcro eciam oblaramrclpuenf Ire Camcô/ cinenf futc.uc nein feruof quidem ung:quod inaudicum efl:uc| fecenc quieg uel dixcric iracuf Virgtftnquicaliquando ce cederé: nili iracufedem:»: rurfufquu guida ex eiuffcruifgrautcer errade« 4d Xenocracé g cum force aderat conuerfufuerberato cu inquic |
efT for îüL ifu iUl E fldC tri ^Cd b’
)dé feu
C ob
dp don due jfue
-ocr page 11-culiccr:etde compofitionc inceUigtov ur. m fimilicer fcnbic ad/ ücrlanuf tanqua primuf carum reru.n muencor-bcc ab Aueroc pnmo fenpea ede.
Argumenca quibuf bec probate nittCur aduerfanuf: et eorum confucacio ac foluno.
V namquaq; fubfbanna abfbracflam ede fine TnaCcnaïacfttonêcp ede puram fine uUa pocécia adedè contra aduerfani fencennam. Nullam formlt;im abftradtam ede compoficam.
NulU ede diftindtionem in fubftantuffepararifnift intelledluiet proinde nullam ede diuerficatê partiu cdènttatiu componenciù. Licet diuafTbomaf mtelligentiaf citra primamdicat eópofitaf ^dè ex eden da: et ede aut ex potcntia amp;J acftu:nó tarnen intedt/ tendu cóponi eaf ex materia amp;: forma. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ç Cap.xxtw.
” Confytatio aduerfanidicêtifplura eiufdem fpctiei mdiuidua effe podè m fubftantuf intelligibilibuf et in mundo inteUigibdi fecund urn An fto eelem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÇCa pitu. xxnii.
d Confutario alteriuf partif in qua aduerfanuf dicic quaft ex ^^l^^0CeIlfoplnlone;quêadmodû in fubftannir corporeiGqucda ^orme cotam macenam perficiuntuta ut nonnift unum indiuiz luum fit in fpecie:quedam autem non totam perficiuncndcoq; plura m eadem fpecie mdiuidua funtsfic in mundo quoq; ede inz klfigibili. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ç Capitulum.xv.
f De enbuferroriburaducrfarii. ggt; animafdicac mdiuiduan per Iiatcnamsquainccllciftu podibilem ede dicit.qi aiaf indiuiduan 1er inclinationé ad corpora diuoTboma aueftore.q, eandem ec leac cópofitioncm ex eé amp;: cdsntia que eft ex materia ar forma. ^iidedcntiafitfecudumTbomam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(^ Capi^xxvi.'
Non ede culpanduPIatonem utaduerfanufcenfetiq? anima 'nftitui dicat ex elemenciGec Iinea redta in ctrculum flexa: ex Ïdéqi c.irculo duofproducuquoru ex altero feptem prodadtof rculofnature antme tribui. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfLapitu.xxvu.
Confutatio acfolutio crium argumente 2^ aduerfani: in qbuf obare nicitur quafi ex Anftotcliffentencia anima ede immorz '‘’Tl atq eternam parte poft: Item eandem cum corpore ede cipere:ec tarnen nó inciperc ede per generacionem:fed per ere/ lonem a deo ex nibilo.
duerfanum fènfum Ariftorehf in Iibro de anima conuertendo (ruertere.nó enim incclledtum innafci m corpore ab Ando tele
-ocr page 12-fcnbvfcd cocingerc auc fupcrnenire.quod m Iibro de generauone ç antmahum dixic deforif ingredi. IJX^api.xxynt ^ Non effe rcprebendenduniPfaconcm ut aducrfariuffacic: cp uel ^ animam dixenc corponbaf precxidere^quod enam knftocclef p uidetur fennre:uel fcire bominif eOe reminifci.
Cd
Quomodo incelligendum fic illud A-riftocelifilntellecftum effe ueluci cabulam rafam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ç Cdpiculum.xxvim.
CnFalfum effe quod aduerfanufaffirmac prouidencia fecuduni ^ Ariftocelem nó modo ufq; ad lunam: fed enâ ad ea que infenoif func fe excendere: enam minima acq: cerreflria.
Prouidentta quid fic. ÇCa^icuIum. xxx. ^7”Mennri aduerfariu dePIacone:qgt; nullam eße prouidennair pucauene: fed omnia fieri ncccfTicace ftellarum.
Nó ideo rcfneccnàrio fieri:qa a deo pfcice fuerinc.4f~Ca.xxx (flmpie dici db adaerfano ref non ideo eßefucuraf quia deuf preuidic:fcd ideo deum prcuidcre quia future fine.
CjBën^riontfCardindlif Sabini amp;f pacnarebe Conflacinopolican
(L placoncm ab omm uolupcace mudumincemerdcumqïfuinc. Placonifuicam fuidc concinenciffimam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ^
Placoncm copiofiuf omsbufa: mcliuf de uirtuccdifpucare. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-^
Poecaf 86 legumldCoreC aPldconcreprebendi-’g» ddicumpateß cennc uolupcaci.
ro
Blt; S,
Placoncm ccrcio derepub.ad concinenna luuenefcxciCare.
In qbuf Placo Homerum arguac:ubi eum commendcc.
Qualef effe debeanc ciuicacif cuflodcC Quefmgendafine in pucriaa:quenon.
Cognofcere uicia oporceesnon emulari.
Quare Marei fic adiundta m fabulif VenufeC pluf liccnClc rr licibufq cecerifbominibuf dan. QualemPlaco principem uelic confhtui.
Triplicem ené uolupcaccm fecundum Placoncm: eC uolupCad erudicionif enèamenifTimam.
Plaronein naturalem coniutflionc admitccre:Curpcm deCcfl^ ‘ ec earn duncaxac marif 86 femme comundlioncm probarc:qgt; procreande fobolif gracia fiac»
-ocr page 13-Qu o modo aenercifutcndum fit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•
^- Singulifbominibufduofcomicef ameneef effe.
^^j. Spei nomen commune cHè ad dmorern amp;: ftduciam.
De duplici gencre uiceœc luftofquidem ede fehciHimof uolupz jp^ can uero dedicof eße mifèrrimoC QuibufofficufanimufcohcurîgbufuitiircontimpiCur.
' Pluf eßeuolupcaaf m ccmperanaa.pluf dolonf in luxurta. Hominefuolupcacum uidlorefeOe fehceGmolIefenè miferof. Non a manbufroîum;ueru eciaab innupnffeminif abOmendu.
ConcubicorefmaCculorum 8Z innupcarum capicc damnandof.
’ A.dulcerum impunc a uiro poHc ocadt.
Qualef cHè debeanc obtenceG
Hominem luxune dedicum pecudi fimilem effe. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* gt;-
^^. Expecendam eße temperannam fiquifoprec fehettatem.
^ OmnefPUtoniflibrofad uircucem borcan-a uiciifrccrdberc.
De orcu amp;: incunabaltf PîaconiG Socraciffomnium dePlacone.
CurPlaco m academia locu inùlubré ac pefbilenté fe recepenC.
Quomo fie mcelligendu morcem a pbilofopbo expecendam eße» Dcduplicimomfgcnere.
Auguftmi dePlaconc predarum tcftimontum, ß PUconem cclibcm ac caftum Temper uixiße.
Pldconem nature Gcnficaße quaft piaculum comifißcciqj libe/ rof non procreaucrac.
De modcftia 86 grauicatePIafoniT etiam ab incunabuïif
' R.aro fubridcre.’ndcre nunqua uifum eße PUconem.
Sme mercedePlaconcm docuißc.
Qua ire pepercericPlaco.
De Tomno 8Z uigiliiTPlaconif.
snl
Nodte furgendum ad reT agcndaf.
Immod^ fornnu ec corpori 8C aimo ob eße.
I Cpcamoreæ etuf différencia.
Amorem cafbu in facriT hccenf eelebran.
^^ Bonofredte ftneereq; incerprccarrmaloTnequitcr.
a^ «q*
Socrate reprobare Lyfie oracorifdc curpiamorc Termone.
QuornodoPbedrum amauenc Placo.
Qui fiC animuf uere felix.
Qui nó fine beaci qq infcliccTac miferi nd fine.
UTatCHT .
-ocr page 14-Ammofpoffc.x.milw annoi^ codem unde uenenne redire. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।
QudUf ftc dialogorum forma. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
QuibufperfoniffoledcPlato fencenCiam faam m dialogic cxpli/ j candam commiccere.
Quem amoremPlaco laudcC.
A difFininone Cemper incipiendum ene.-
De pareu quodam amoriC
Laboref Si pcricula propcer gloriam fuCcipi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Que fie opeima rano amoriC
Ep^rammaPIaconiC nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(CCap.t».
(( De communi ufu mulierum.
Vfum comunc multeru perdifficilê ene nó ignorafïè Platonê.
Quid opeimum in republica.quid peffimum.
Quomodo conducaereipub.cómunicaeio uxorum.
Anflocclif argumenca conera bancPlaconifopinionem.
ILefponfio ad argumenea AriftoeekC
Vndc labcfa(fiericur fepenumero refpub.
Placonem non mulcum m bacparee difTeneireab Ariftoeele. Anfloeclcm magif fequi que fenfibuf expofica fune: Placonem que incellecflut.
Quomodo ref que aliéna eft propria Fiae.
Ciuicaccf non pone feliceCenè^mfi pbilofopbi dommenCur.
Quo melion nacura ficeo pnore fieri boiem niCi redire ifticuad.
Cur magne labef accidere foleanc ciuicaeibuC
Placoné non in omibuflibnC comunem mu liera uturn probare. Eundem non qualicaciCfed quancicacifracione unum accipere. Queanimalia unum babcanc commune negotium.
Apud mulrafnanonefrem uxoriam communemfuiHe.
MafTagecaf communibufufoCfuinè uxoribuC Natamonefufofcommunicer macrimonnf.
Tracum uirgineffuiOe communeC.
Braebmanefperfarum fapieneeC uxoref commun efbabuifïè.
EcbiopeCnon ducere uxoreGfed mulieref babere communef. Troglodicaram ec mulieref amp;: libcrofcommunef ené.
Apud romanof 8/ grccof ufum multeru aliqn commune fuilïè. De uaria bominum confuetudme.
Mandgecafamp;sindofpacrefoccidereecene. (^ J«' Nouercaf apud pertaf priuignif nubere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
-ocr page 15-Xpud ecbiopefinFamem cncjftquifcaptttffeufc patna Fugtac. C^dle precepru dabanclaccne macreffiluf inactépfiafccnabuC NonnuUargcncefpropaldm coire.
A.pud grecofcurpe amp;: trrebgiofu baberrCiquifTnacrê cc fdia patri ccftlio^udduaffororefduoburFracribufTnacrimonio lunxenc. (CTniufbe obiiciPUconi.9 ad uolupcacem luxunaq: luuencucê borcecur. ÇCapiCulum.v.
Placonem forncudmem poncrc non modo m rebufhorrendir: fed enam in uolupcanbuffuperandiC
Oporcere uirum cciam m uolupcaubuf cxefccfi.
Dc duplici gencre cimonf.
Malo lp ena nonciam baben debere uc mean po Hint.
De hbenfeducandtC
A.nimoriuucnumfdalequorcüq{ moref imbiberc æ pertmaftuf recincre. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(t Capitabm.vt.
(CQuornodoPIaCo marefac fenunarnudorcxcrcen uolucnc. Minoé «^Lycurgö nó minufmulierefg uirol paleftra excrcuiHe Cur uirgmef debeanc nude cxerccri.
Quid redta educano muenum bom afferac.
Gorgonifuxord Lconide perpulcbrum refponCum.
De falcacione malta: et qgt; falcano ad matrimonia concifianda nonparum conférât.
ILcrum omnium orcumplunmum ualeread frugem^ac finem commodum afferendum.
QualifdebeacenèmuencutifcufVoE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.vii.
C Falfo obicdlam eCTePlaconi abroganonem IcgifLaic. Plato niffcnccnnam de amore cum Lycurgi lege cóuenirc. Quibufmulicribufamp;: quomodoPlaco commifcen uelic. Quibufremediifuenufcoerceacur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(J Cap.yin.
(f De brem täte macnmoniorum-paucicace libero rum: et patri/ moniorum cenuicace.
Qualem rempublicam Plato defenbac.
Non minufq duof liberofprocreandof eHè.
An nouerca liberif fuperducenda fit.
Ance cngefimum annum non elle ducendam uxorem eCante decimumodlauum annum minime nubendum.
Ex connubio luucnu debilem acq; imbccdla protein ercan. Inccrprecacio fencenue Arifbocelif de macrimonio.
-ocr page 16-Cur opcf improbec Plaça.
Bonam non opulencam opoveefe ede ciutCaCeiH.
Non pone cundem amp;: diciHimum edè et opnmum.
Quancam deceae cHc magnicudinem ciuicanf.
Änftoccliffcncencia de magmeudme ciuicaciftn repub. uiCanda, Nimium numerum ordinem feruare non poOc.
Immenfum oporcere cneagrum qui milieu quinqj milia alaC. Nonminuf ab Ariftctelc q aPlacone aduerfanum diffenarc. dl^c MilciadejCimoneîTbemiffcocle s^PeriJe acbcnicnlium oraconbuC (( Capiculum.vuu.
Non modo bona agenda pro pacria:fed enâ bene agenda. Quälern fecunduPlaconem elTe oporceac gubemacoré auitaciE D e duplici opéra animo adbibenda.
Quibuf uicuf acbeniênfef penerc.
Mtlcbiadcm.CimonemîTbemifboclé S^Pcriclem nauali tantum induïbria açbenicnfefexercuinè:cerreffcrefpugnaf concempGffe. ^ ^T^c ebriecacc quâ cocelTüTe Placo uidecur.ee q, nibil dignum effici pone cxiftimauenc finemacbemacitifdifciplinif. (jÆ^Tx. Falfo calumniari aduerfanum qgt;Placo fe deum fcceric. Licurgum de conuiuiif legem tuliffc.
SodalicaeefCacone queftore R,ome mûicutaf
Placoné Eudemi ceftimonio pnmû diftinguendirôem eópenOè.’ Non ftaeim laudandum auc carpendum eßb quélibec morcm. De crudicionc liberali acq; illiberali.
De duobufmaîifcomicibufbominum.
Duo effe ex quibuf uicftona comparecur.
Vini auxilio facile animof perfpici.
Pnmû fcnlum pueroif elle uolupcaeê amp;: dolorem, Prudcnciam uix in fenedhuce percipi.
Quid profinc fene’amp;r dieffolenncf.
luuencucé non polTc corpore si lingua quiefccrc.
Ceccra animacia fenfu ordinif inordinacionifq; carerc. Cur Apollo 86 Liber paccr comiceffinc celebricacum. Cboruf unde dicacur.
De cancufæ falcationif utilicate.
Plunmum meereffe incer bona beneq; agéeemœt cum qui bona amec:exercere tarnen nefciac.
Non eße pcrmicccndum poecifomnibufmodulifuci.
-ocr page 17-Quid fenibufconferanc cercaminum excrana.
Diuerfofludofdiucrfifetacibufmagifplaccrc.
Qualefludorum ludiccfeßc dd^canc.
Quare ludi ec module fine luuenibufadbibendi.
Non heere poenripforum arbicno docerefed ludicum.
Que uulgo appellant bona no cé bona nifi coiudla eu mfbicia Hclicicacem cum iniqutcate cc concumeha ede non pode. Bonum omne locundum edè-Malum anxium.
Hominem folum inter ammancefordinifrcnfum babere. luuenefufq: ad.xvni.annum abftenuofenè oporcere. À decimoodlauo anno ad engefimum modico uino ucendum. Ecdci fenion plufculum uini concedendum.
Que mufa fic pulcbcrnma.
R.ei nacuram tn omibufpdifccndam ei qui redte uelic ludicarc. Cur feniorcfmufice pericofede opotceac.
Nibil bonum inden pode abfq; bono gubematore.
Quälern ede conuiun magiQrum oporceac.
Qutbufdeneganda fine uina.
Qiiomodo uererefin mufica luuenefexerccrc fint föhn. Mcdicofafiquando uinum ufq; ad ebriceacem commendare.
V lum uini mdictbufomnibuf a Placo nc inecrdidtum fuide.
In procreacione hberorum uino abftinendum.
Plaeonem uinum deum fureneem appellare.
Kpud uecercfinerudicol babicofede qui mufieam ignorarcnc. Cenmomafobm cum falcatione mftitucafede
Indoffalcando folem falucare.
Etbiopefcum falcacionc prelian.
Pyibagoram plunmum mufice indulfifTe.
jVtexandrum Macedonem exTimotbei cibta uane incicacum.
([ Plaeonem nequag e/rannidcm probade ueaduerrariufcalu/ niacur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÇCapiculum.xi.
R. egif imperium a P laconc proban.
Opcimaccflabi infadliofofquozp imperium oligarcbia dictCur-Impenum in cyrannum lapfumad regem arcificio rcuocari.
Qualifedè debeacbonufarcifex ciuicaeif.
Quid cyranninomen figniFicec.
Quanco odio apud ueccrcffueric uniufimpcnum.
CurPUco unum principem uelic.
-ocr page 18-Summum imperium cum prudencia modeftiaq; conumdtum optimum reipublice ftacum confbitucre.
Quälern cyrannumcxpccacPIaco. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_
PUconem recufafTe cyrinenfibuflegcfferre. Ç~CapituIum.xii. ([~TniuftecriminariPIaconcm q, fuaftantum legefiuuentutem docen uolucnt.
Quomodo Plato uolucnt luuenef httcnferudiri.
Tardofingenio ad eloqucntiam aptofnon effc.
Lyrc triennio uacandum ede.
Quo fpedtentPlatoniflegef.
Omma bona legenda ene fiue carmine fcripta fint fiuc foluCa oracióe fiue etia illiterata uoce cradita. ^~Capiculu.xtit, (Pinepee reprebendi abaduerlanoPlatoncm.'q, fcnpfericma/ cbematiciferudtendof ePb^qui diuini effc uoluennt.
Naturam ducé fequécibufnibil magifopitulan ad cogniUoné dtuinorum q matbematicafdifciplinaC
K contrario ad contrarium uiam fine medio difFicillimam edè. Qualefoporteac ene legum euftodef.
De aritbmecice necefficace. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(^ CaptCulü.Xiiii._
(pConfutacio aduerfamPlatonem damnatiGquia pcregnnof e ciuicace pellend ofcenfu ene.
Quo cemperamento utaturPlato circa pcregnnof ConcedicPlato peregrinif xx.annorum babicacionemin ciui/ rate quam confticuic.
PercgrinofOmni immunttatcdonandof Plato cxifttmaC. Talcm uoluitPlato ciuicatem qualcm romani fenatum. (|7 Perperam damnan abaducrlarioPlatoncm fuper cenfuum cfbimacione. Ç^piculum.xV.
Quid ficiuftumincqualefecundum A.riftotelem.
De duplici cquali ciufdem A.rifhotelif fenccntia.
Equum in rerum tnequalium proportionc confifterc.
Que inequalitaffit caufa difcordic.
De pecuniifquld Plato fenciat.
Quod fit optimum patrimonium.
Difaplinafec bonefta ccrramina diuitiatu cupiditate deftitui. Cupidicacem errorum omnium caufam elle.
Pecuniafcercium in boniflocum tenere-Lacedemoniofcum dcfccine:cu fpernerelycurgi IcgefccperuC.
-ocr page 19-i Connnenn am eße foneem fomcudinif.
SolonifuerrufcontradiuinaC
Cur NumdPompihuffidttlibuffdcrificauenc.
M- Cum precUra fencencia de diuimC
ÂTif^tehffencentta de diuiruf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÇCapitulu^vi.
. C Fallum cfTe quod aduerfanuffcnbic tdeo grccofpenifïè quia
Placonifufi fine legibuC
Circulum quendam enererum bumanarum.
Vc fingulorum bommumnea enam nanonu certa etaecmenè. ÇXduerfani magnam elle inconftdncid q/Placonem uicuperec quem ahquando fummiflaudibufexculeric. (papiculuxvn.
CBÆrionifCardinaItrSdbini'amp;: Patnarebe coftannnopolicam Capitula libn quinti ad ucrfufcalumniatorcm Placonif tncipiûc felicicer. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£mum.
C^fobcmium m quo polhcetur audtor fe ex infinitif pene er/ ronbufquofaduerlartufin Iibnf legumPïatonifinccrprccandif commific:fequofdam magifinfigncfnocacurum, ^ Capitulu.il. ^f^Zeprebenfio et emendano crigintanouem crroi^ aduerlarn quofin primi libri intcrprecatione maximofcommilît.
Preelara Placonif lènccncta.g» legibufponufrcconciltandi fine bonifmali in rcpubli ca q fecuri fcriendi.
Bellum pacif grana fieri;pacem per le ipfam expen acq; optari. Forcicudinem nó modo aducrfiffed eria lecudifrebufrefifterc. Cu maiori dedccore unici q a uolupcace fuperat; q q a dolorc. (fPZeprebenfio ec emendano uiginnnouem infignium erro4 m lyerpcatione fecundi Iibri legu. tSiicuJum_ecrcLumA C Reprebenfio et emendano undecim magifinfignium erroif in inccrpcanone teren libri legu. (CCapitulum quartum^. (|” Fcprcbenfio et emendano quaccuordccmma^finfignium crrq2£m intcrpcacione qm libri legu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÇCapiculu.vi.
([ ICeprebenfio cc emendano uiginnnouem magifinfignium errorum:quofin quinn libri Icgum interprccacióe aduerlanuf magifinfignefcommific.
Qiiomó amicicie et grace et firmcPlatóiflencencta cófficuanc^ ^ R.eprcbcnfio ec emendano dccem amp;i odto magif mfignium ^rrorum •■ quof idem in lèxci libri legum inccrprecanonc com/ mific. H Capitulum, vii.
-ocr page 20-Dl^^ta quid ftcæc quomodo ab aduerfano incerprececur.
(f ILeprebcnCio cc emcdacio uniuramp;: cngmca magifinfigniUTn errorum quofidem m fcpmni Iibri legum inccrprecacione comTninc. ( Capiculum odtauurri.
(f B^eprcbcnfio etemendano duodeutginctmagifinfïgnium er/ rorumquof aduerfanuf m o dia ui libri legum inccrprecanonc^* commific. (f Capiculum nonuin^
Qii^rudlufruftici aPIacóe nun cup end. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Capitulü.x.
(TRcprebenfio cc cmendacio tredeam magifinfignium erroru qucfaduerfanufm nom hbn inccrprctaCione coinmific.
Cl^eprcbcnfio cc cmendacio crium magifinfigntu erroic quof aduerfanufin dccimi libri incerpcacióe cómific.^Cagicuf^i. _ (f ILcprebenfio ec emédacio decern 8/ fèpccni magif infigniurn errorum:quofaduer(ariufin undecimi libri inccrprecacione commific. ^Capiculum duodecimum.
PerqpiaPIaconiffcncencia dcculcup^frentö. Ç Ca.xm. (T^eprebcnfio ec emédacio credecim magif infignium crroif quof aduerfanuf in duodecimi Iibri legu inccrprccacióe cómific.
KTêprebenfio ecemédacio uiginciquactuormagifinfignium crrorum'-quofaducrjknufin cerciidecimi Iibri legu incerprcca / cionc commific. lt;C Capiculurn guarcumdeermum,
(CBeflànonifCardmalif Sabinnpacnarcbc ConflancinopoliCam Capicula libn de natura ^ arte aducrfuf GcorgiumTrlt;^ezu / dû creccnlcm lucipiüc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(TCapitulü.t.
CProbemium libriun quo concinetur qjPletbon conftanci / nopoheanuf contra Ariftocelif fencenciam: nacuram ec arcem afferuertc omia confuico agere.ee argumecaTbeodonTbena/ lonicéfifaduerfufipmPIccboUé. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(TCapicuIü.ii.
d Luec de natura etarce utrum confilio aganc: magna inter Placonem acq: Arifbocelcm ené diTenfio uideaturœamen fiquif diligentiufanimaduerceritïeofnibil fere inuicem difcreparc. Qiiod natura alicuiufcaula agacinccrPIatonem acq; Arifto/ tclem conuemre.
Nacuram non eHè primam return caufam fccundumPIaConem fed eße aliam‘caufam nacura priorem ec longe nobiliorem. Aliquid eendere ad finem duobufmodifdici.
Nacuram caufam efTeinflrumencalem.
-ocr page 21-V nde o rid cur pdifftalifiüa cc peroblcura quefhio de ideiGec m quo -maxima fitinccrPIdconem et JVridocetem différencia. Non ideo exiff imadum nullum in arce cófihum eOe quia ba/ bicuffic fadtiuufnon adliuuf.
Que fie inter agere et facere différencia.
Ea que ad arcifftnéptinéc:amp;; generecognica eê po (Te 8/ fpecie. que auc gencre cognica funcieadé fpecie quoq; cognica ce poffe-?lt;rfquid fit fecundum A,riffcoceliffcncenciam.
Non de quibufcunq; artibufaffirmare Ariftocelcm qgt; non con/ fuirent:fed de bifduneaxat:quarum fubiedta funt ccrtiora. Quomó incelligéduf fic Änfiocclcfqn dicic arce nö uci cófilio. Kb bifqui Arifborclé negant u elle ar rem confilio utudebilican argumentum illud ipfiufKnffocdifquo^pbarc nicitur naturam alicuiufcaufa agere.
Quod fit nature confilium-
Confilium duplex enc.-alreruq; ad cbeologum.aïterum ad mo/ ralem pbilofopbu ptmere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ç^Capiculum.m.
C Quibufracionibuf GeorgiufTrapczuntiufoflenH^c conclu falfum eé quod fupra didlum efh:pcr eof qui Ariffocelcm negat uellearcem confilio uci dcbilicari argumétum ipfiufKriftocclif: quo oftcndic naturam alicuiufcaufa agere.
Cur mocuffucric Gcorgiufad fenbendum contra audio rem. Kudlorem perlibcnter audirc eofa quibufdifcerc aliqutd po (Tc ena fi fint paru amici. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ç” Capirulu .m^
(P Confucano eiufratióifqua aducrlariufdicit aÏfud effe aïiqd ratione agualiud alicuiufcaufa agreum ratio ipfa nibil aliud poffic effeq caufa.
Qiiod alicuiufcaufa agicur nó ratione folum bumana:fed ccia natural! a gi po ffe.
Duplicé eé ratione:aïtera que men tribuit :alrerâ que nature. Kridotelem ecfi confilium nature non nominet:rationcm came exprefle fateri:qua naturalicer omnia pcrfici exifhimac. Sencencia ipfiufKriffocelifracione finem cfTe^cuiuf caufa agit:: non maceriam ut aduerfàriuffcncic.
Caufaffecundum Anffocelem edc quaCtuor : ILaCioncm uero unam effe caufam finalem feu formalem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ç Capiculu-V.
(P Confucacio alceriufracionif aduerfariuqua dicic nacuram nibil confulcare.-quanq alicuiufcaufa a gat: eu longiuffc excédât
-ocr page 22-alicuiufcailla agere g conlulrarc.
Confilium modo ad inceUedtum bumanumimodo ad diumum fcncencia dodiffimorum uirorum refern.
Placóicofnacuram nó fua intima facilitate uel agere uel cdful/ tare afTercre: led bec menet tribncre liuc mcellcdtui extenon. ILacioncm confukandi excenorem in natura: ctiam ab Xrifto/ celicifnon tollt.
Impie damnare Gcorgium eof qui in deo confilium cHedicuc. cum rcligioniflàncftiffinîmi noftre reltgionifuin concrarium amp;; fendant et predicenc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;Capitulum fexcum.
C Cófucacio altenuf pareil in qua aduerfariufineptëïacetur knftocelem.confulcarearecm uoluiHèrciimpotiuf Anfhotclcf cxcmplo areifnon confulcare nacuramconeeuroftendere. Quod Arifhocclcf fenlènc edera aduerlàni fentenciam areem nó confulcare: omnium expofitorum fuorum fcncentia eóprobart. AucQorem concordarepOciuf inter fe uirumqipbilofopbum q aleeru repbendere conari. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ Capiculu.vii.
C ICefponfio ad inecrrogacionc Georgit utrum menf ec nacura idem lint. Vbi bcc loge meer fe differre lacinïme dcclaraeur. if Confueatio etufargumenciquodaffcrc Georgiufnaeuram fi mftar mftrumenei moucred ec mouerccmecelTario priufadtu elle oporcere. C Capitulum oeftauum.
Dupltcé elle naeuram agentêTbemiQii ec altorum pip4ceticO4 auiftoricace.
Audloncace Simplicu ecProclppban naeuram caulam inftru / mentalem cflè.
Aliif placcrc fimplicia corpora per fe mouen: cc m Ie principium motufconcinere:aliifnon p fe:fed ab alto cc exermfeeufmouen. Hormamquanuifnon fic principium undcmotufeflecamen principiu uc finif ec ciiiuf gracia agirur:qcfppric pncipium efb. Duobufmodifdicirem naturalé. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ç Cap .vim.
|[ Epiloguflibn:quo oftcndió non reCte dilluadcre Georgia a ledtioncPlatonifquem alioquin omnef lacinc Imgue doe/ tiffimt uiri longe ccccrifomnibufpbilofopbifanteponenc.
-ocr page 23-finoniS Cmbinak^ ôabiîia) et patntucke Con lt;nbsp;^’Sv-^lbttitmopolitan kbit p«niiabiiGfti5 calup -K niatojcn) pkttonts- Capittnlum pntmun ^innpit iNddit nup tn manufnoftraf liber gdarntQuiPUtomf ^acqj kriftocelif comparacionemponicebacur.Eu mox ji^ libencerauideq? anipIexnpoflbabinfcecerifrebuGincrc/ 't dibiFi defiderio legere ord Tumuf. SperabdTnuCn.fore:uC 1 uenufq; pbdofophnfiue de rebuf nacuralibuGfiue diuiG |jïue bifque ad moref pertinéc: fine ad dinerendi ranone: iqua uocâclogicenæxpofitionéaliquâ comparationéqj :ï inueniremuf.QuOTnodo inuicem duo fuimni uiri auc có/ ^ ueniancauc difcrepenc^quibufid racióibufprobecur.-Ec ï^ucrum prima an fecuda fubftancia pocior finquid spud Ci^'A^riftotelem macena amp;: forma: quid aqudPlaconem magnum cc (^'j!; paru um: quo padlo encelecbta:mocui quo per fe anima mouccur ^.^ conucniac’Än forme ahque fèparace fine-an prorfufinfeparate.q, f t fi (èparace func^ucru per fe Cub ft écran in fecudifanimi cóceptibuf ? I^poficefmc .Tûquomodo equiuoce:quó uniuoce enf de encibuf l- predicecur. uc racio ilIa diuidendi-quam Plato pbilofopbie fepem y. «3ppelldc:idein cüdemonftrandifcienciafic^ucdiuerrum.A,nmudi Q ! beccompago ingéniez acq; ecerna:angenica fluxaq: fic:an uero et genica fimul amp;: mgenica acq; ccerna:ec quomó genica quomo ingenita cum bec:cu anima dici poflïc. Verü precerca deuf ipfiuf fubflancie-'anduncaxacmocuf nacuralium rerum caufa fit acq; opifex: Quincu nefimplicium corporum dici celu opporceac:an unum ex quaccuor:quifprecered ulcimufbominum finifcenlèrt debeac-uircufne acq: bonefbuJan fciencia concépIandi.Hifaliifq; buiufmodi fummorum pbilofopboru opinionibufne in finguhf immoremur^plenufore librum exiftimabam. Hoc enim ueceref plenq; cum greci cum lacinifecere:Placonif alivMii knftoccltf ratioibuffduenceOecbec qdem probaccGiIIa refellencef/'Hueruc eciâq cóuenire incer lèfeduofpbilofopboffumoingenio nixifuC oftêdere:uc apud grecof in plenlq; fimpltciuf fecic-'apud lacinof facffcurum fe pollicicufeft Boeciufan impleueric nefcio: Nullum ent Cale lUiuf opuf ecace noftra uenicin lucem.Exiftimabaicaq; auefhorem buiuflibri'quo fibi gloriam apud poflerofcóparareC: cc doótnnam fua ingemumq; ofbencarec-bocidem fecine:ec uel conulialTe inter fefe duorum pbilofopborum opmionef: uel alten
-ocr page 24-tnbcrenceni. qbur ad id ranonibuf duceretur expheaHe. Quod ft preferendaf A.nftocelif opmioneOPlaconif uero concemnendaf exiftimarec'caufam eiuf ret demonftracioe- uc par erac:ac necef/ fariif ranoibuf expofuinèrLecabar icaq; ea fpemiruin modu'.ec librurnfingulan quadam auidicace legebam. Qiiauifenim in ipo fere pnmordio lurgiifac maledidltfpfenuf occurrerecad ramen equo aio paciebar fperanffore.'ucquod opcabampgreffu ceponf apparerenlam uero ubiperledlo librop cbefaunCquoffperaba: Carbonefur dici folec inuéi: er defideno frunracufnibd aiaducrci precer conuiria. er concumeliaf er mrgia inPlaconem: Hif eram dunraxar crac liber lUe referdhufanfbar uecerif comedieumo uc plane oef que unq fueruc comediafexcederer: obftupui uebemé/ eer cance rei nouicace atconiruf Neq; eni fieri poiTe exiftimafTc: uc cale opuf in tucé unqpdirec: A.uc quifq ex omi boim genere: tam aperce aj uericacuec cómuni oim fencencie concradicenfnó modo non erubefcerenSed pociufquafi p reel ar o quoda inuento gloriaretur.-ec moregalh ignobilif ucPIaco inquic.a difcepcadi cercamiediHîIienfcanerecigeftirecîfeq; ipm ctrcufpicerec/Quippe Anflocelé cui Placoné comparac excolhclaudibufquod qdem reprebendi nó póc:Dignufeft eni q maxime landed XrifboceleG Placoné uero cocumeliifafbciciec lurgiifmaledidtifq; plèquicur: A.dmtracur A,nftocelif uicamïdocflrmam-erudicioné: lapiéciam: oim deniq: opcimaru arciu difciphnaruq; periciam quod lure ab eo fieri nó difficeor:PIaconem uero non modo:quod collerabile forec: A.riftocele inferiore facie:fed indocftum:inerudicu:nullam pbilofopbic:nullam nacuraliü aucdiumaru rerum cognicionem babencem:ignarum arciforacorie macbemactcaru difciplinarum infciu’ Oim deniq; bonaif amu rudern acq: inexpercu afïeuerac. Improbü precereapfufum:nepocé:ec uiciifomibufcocaminacu: que omia cribuflibrifcóplexuf In primo dodlrine eóparanoné facic:nullifprorfufracionibufinnixuf:Nilï q» Anftocelef artium precepra confcnpferic:Placo minime, ppcer quodPlaconê eiufq; fludiofofinconftancia abfurda:inepca:concrana fibi inuiccm re/ pugnana leuia:ridicula:puerilia fcripfiflè ac diHcruiflc cóméorac: nullifoino racióibuGnullo ranocinandi genere ufof opinacur. Secundo libro opinionefArifbocelif nodre religionif uerifTimif opcimifq; fencenciifconfencaneafeße conacur offédereiacpinde uerioref: Placonifaucem dilTencire noftrif ideoqi fallaf ene:ec a
-ocr page 25-ucricaceprfufahenafTercio uero acq; poflremo uicamPfacoif connnencinïnia:innocencinïma.incegermnaq; accufarac lurguf cc concuTnelnf mfedtacur: Prob fceluf acq: flagicium:quo mimo: quo parafico:quo Ienone:quo cinedo-quo fce(eraro:flaginofo! pefbiFeroanfido:frauduléto:nebulone:profufo non turpiuGfe/ diuGdeceflabiliuf uixiHeillu affirmac-^ O nouuiurgioru genuf: o iniquafcalüniaf 8^ ance bunc diem maudicaPProFedlo fi afbr/ man bec de ahquo poHenc.-Nemo en foret ufq?adeo aut uirtunf experrauedodtrine.q refadeo fedaGcurpeGflagitioraGnepbadaf. uelploquedo orapolluereiuel fenbendo inficercac cómacularc mdnurauderec:Pïeu quid ifbe Gcelenf mPlaconem non euomic? Nonne ebnetatem obiicitmónefomicacioneGadukeria-ffupra: cc nepbadof manu concubiCuG'’nóne ingracicudinéic/rannidé: uim:rdpindGnulciciam:Iegu iniquicacem- ec quicquid deniq: dici aut cogican dirum cecruq? poceft.'’ Quod fi omef qui unq Omibuf anceadTiffccuIiffuerunc.uirof cruceGagrefteGefferoGfcaeuif ac cecemmirmonbufrimul collegifTec. In quof grauiGïme acerbiOi/ meq inueberecur:qd obfecro ce plufbaberet.quod aduerfuGomf euomerecbic calüniacor ec boftifbommu 8Z nouufTimon acq: alter Momun tlec igit cum [egiOemïnó pocui tam iniqua boif métern nó execrarueiufpfernm q mecu familiancarc cóiuncftuf aliquando fuiffec.Eo auté moleftiuf illiuf iniuriam tulrq, non modoPlatonvcuiuf cura baud me ufqadeo foUicitanet:fed etiâ IdncftiGimifnoftrereligioifuinGquiPIatoné femp magnifecerutJ ec cu dodhrmä eiufa; moreGtu earn qua in opinióibuf cû noftra fide babet fimilicudiné admiraci func/nó parum dedeconfafferre uiderur: 9 talem boxem qualem bic fingic uel ignorauic: uel falfo contra animi cdfcienciam laudare uoluennc. quod certe non efk uiri bom amp;: fapienciGec incegn precepcorif offttium. Xuget uero magifatq: magifnobif indignationem:^ fauorem quem nofbra religio ab exterif accipere pot audtoribuGcaluniofa becPlatoif repbenfio infringere ac debilitate uideC. Quippe dodlorefnoftri iandliffimt uin aduerfuf eoGqui rcdlefidei fundamenca deiicere ctreligionem cbnftianam prauifratioibufpefTundare uolucrut: Eam in primif defenGoné rati funt optima eOè.fi uerbif audio2f: quofipi tanq fapienceffedlabantur: quafi qbufdam telifeoip teU recunderent: fidemq; noftram illorum prefidio roborarent.Iraq Platonem m primifquafi opcimu ceftem cicarunc; ec didlif ipiuG
-ocr page 26-qudcum peregrino cefbimonio fieri pocuic:fidem nobif diuimcuf cradicam confirmduere:ea ranone m primif iKiuf audtoncacem reçues 9 fimul ec do (firme ft' morum ei palmam mbui ab omibuf f' fennebanc.Siquir igicurcam grauePlacomf ceftimonium con/ cemniC:ac,p nibilo babecdongeq.’ a noftre rebgionif u(u alienum eOè exiftimac-dum eum ignarum-improbumifTulcijmTceleftum: flagiciofumfuinè cócendic:quo modo doc^lonbufnoflnfec uere fidei propugnaconbuf non aduerfacur^c quaft acemmufboftif bellum indicie ^Xue qui ben poceft: quin maximu afferac noftre religioni decnmencumdum excerorum prefidium nobif auferc: quo maxime aduerfanoif uimppellere ac propuUareponèmuf.^ Profedto qui bec a nobifauxilia collic:bic plane fauereillorum parci uidecur-qui religioné nofbram oppugnac: ec quali adicum apenre boflibufucimpecu faiflo eadepopulent; acq;deuaftenc. 1^ Qyipropcer fauendum in primif cenfui aucftoncaci Gmeftorum uirorum: elaborandumqi mtbi fumrno ftudiomc religioné.cuiuf membrumdiuma piecafmeeffeuo luie - pro mea uirilicuear acq; defendam.Turn eciâPIaeom fuccurrendiJm:cui tam ecfipropcer do(ftrinam:moruq; preftanciam nó migif obede Iingue peaaeaf poceft:q cenuif nubecula radiancem folif fplendorem obfeurare: perabfurdum camen ^ penniquü ludicarem legi bec fine concra/ diélione.ab bominibufprefercim lacinif qui aucPlaconif opera non babenc'-auc fiqua babenc in facinam linguam couerfa-praro ea legere confueuerunc. A^cqui Placon.fdodtnnam uariam acq; mulciplicem:cum diuerfif rationibufamp;: aucftoricace biftorie cótq; omniu fenceneia:cum ipiufoperum ceftimonio demonflrabimuG Morum uero prefbaneiam amp;: incegncacem uice non folum fama publtca:fed eiufipiuffermombuf acq: precepcifoftendemuf qbuf ''/ bominefborcacur ad bene beaceq: uiucdum:Hec enim ecfi grecif bóibufcognica acq: exploraca func'a lacinif camen noftre ecacif Ignorant. Nam licec m uorefeoi^ cam excen q ecclefie doeftoref Placonem cecenfommbufin quouif do (firme genere longe pre/ ferédum anponenduq; cenfucrmc- oblcurauicq: bec nibilommuf feu ueeuftaffeu mcuria ie negligenciabominumuca uem pau/ ciflïmorum nociciam uenermc;Xggrediar igicur mftieueu opuf: ecipiufucdixiPlaconifuerbif rem omnibuf ance oculofponam. Dicam aucem limplicicer: animo ab omm conccncione libero ec ad folam uericaccm fpeélance. Nee concumcluf concumcliofum
-ocr page 27-ukilcar audlorem^malo ut dta folec Tnalum emendanOgn enam fcripconCnomen non proloquar.nec a me unqua quif ille fuenc: quifq incelligec. Dabo boe neceßicudini nofbre.qua fimul olim luncQi futmuGne bac noftra caufa prefencibufpoflenfq; muifuG Dabo confuecudmi mee: qui banc maledicendi Iicéciam exborrui (èmper acq: execratuf fum ciim pretermn defendenci Placonem nibil boe prefidii allacurum fic:nec facifulnonif exiguab aduer/ lario pode uideacur fi mutuif cumillo conuiciif egerimuf Nam cum ca Placoni obtecenc: que de Omnibuf qui unqua fuerunc fcelefti acq; peruerfiboieGuix credibilia uiderencur; quid tandem in eum ipm calumniacorem dici pro menco ponèc?ILcrpondeba aucem non ad fingula: que aduerfariufobiecic. Longum enim id eGTet: et pene infimcu: Sed ma illa que fupra méorauifurmnaciTn accingam. Primo fapiéciamPIaconifarq? dodtrinam:moxfcrip/ corum eiufcum nokriffimilicudinem: et argumenco2^cócrariO2f dinblutionem: Tum probicacem morum uicamq; incegernmam explicabo. (T Sed quoniâ ad oftendendumPIaconifignorancta precipuum boe argumentum aduerfariufafFere.-qj nulla arcium preeepea: ficuc Annocelef Fecic pro communi omnium ucilicate confcripfenc-Ec bac maxima racione inuebicur inPlatonem^ig/ narumq; omnium fciénarum conatur oftendere:Primo caufam curPlaco difciplinaru precepca:prefercim de rebufdiuiniGuulgo tradenda non duxenc.afFeremuG Deinde aliif quoq; racionibuf aduerfario refpondebimur.Confbac profedlo inter omef doiflof precepcum illud pycbagoreorü:quoffecutuf eftPlacoun primif obferuari folicum: Nequidex bifque in eoru fcbola ducebancut in uulgum emiccerecur. Audicoribuf uero quinquennio incegro nibil oino uel incerrogare precepcorem:uel de bifque dicebacur percondtan licebac.audiebancduncaxac quea precepconbufk/ gebancur^ec cacicifeeum uoluebanc.Peracfto uero qumqu^nto; qui digni ludicabanrurradmictebatur in fonoGindignia cóforti o reiiciebatur. Secreca diuinarum rerum per omne uicam occulta tenebancmequid ad excerofac minufdignofbominefexiret-que reffimiltf eBeprecepco dit euangelico uidecur:Nolite darefacra canibufnec proiicianrmargaricafuedrqfance porcofQinneua bec non liccenGfed uoce cancum1amp;: precepcoref difcipulif tradere: et difcipulof inter fe communicarefaf erac:quafi tutiufcufbodiri alcioref ille de reburdiuiniffentenciepofrenc:{ïanim!f non librif
-ocr page 28-concinerccunEc ftudiofi carum rem docftioref euaderenc^dum memone ponufq IicreraruTn prefidio Freermfticura pbilofopbic animo non codicibuf ramen darenc.R-cminifccndi enim non me/ morte remedium hecerafene aTbeuc inuêcaCTbamufiUe apud Placonem réfère- Pien ramen inquic:uc obliuionem animif eo’4: quialiquid didicerincafferanc Iiccere-dum boiefper neghgenna eufeum memorie deferunc;ec exEnnCecuffide ab alienif formulif proficifcencc; non inrrinfecuffuif uinbuf reminifcuntur: Idcirco opinionem poctuf acq; umbram fapiennejg ueram fapientiam audicorum animif recipi-.fieriq; pro uerif (apienribuf umbratilef. Hec cum ucricafbiftorie factf com probac: Turn inde lieer inrel/ Iigere:q, nulla exranr: nee unq uifa tradunrur fertpraPytbagore. Nibil enim tlle feriprum reliquirœr liquid pauxillum fcnpficnd Dame filie morienf eommédauir.monuirq; uc fecrecu euftodirec. Quod illa quamuif muiter dtligenciHime feruauicec quangpre grandi pecunia uendere opufculü poruiHer-'noluir.Tenuic id da omnibuf precerg pacnf difcipulif ac nemmt quidem eorum opuf unqua credidir: Senrenriaf uero eiufbif dunraxac expofuic:qui uifi l'une pacri P/ebagore doefinna amp;: moribuf digne fuceeßine. Effc enim nó mediocri arguméro epifbola LyfidiOqua ad Hip/ parcum fcribenGarguir eum q, precepra quedamP/tbagore tra/ didilTer litcenraeq; altifcdidifTer.Hanc ego ponendam bodoca coram exiftimaurpergraram fimulatq; perutilem fururambif quifineanimi commorioneperlegerinc.C LyfifHipparco Sal. Equtdem poft morrem P/tbagore nunqua futuru exiftimaui: uc difapulorum eiuffocierafdifiungerecur: Sed cum prêter fpem quafi naufragio fado alii alio difiedi delaeiq; fimuCnibilomiuf memintfTe diuinorum precepcoru illiuf pium eft.Nee bona pbi/ lofopbie cum bifcómunia facere-quine fommare quidem animi punftcacionem pocuerunc: Nee fafeft ea omibufporngere^que nof CU coc labonbuf adepetfumuG Qycadmodum necprofanif bominibuf eleufinaru dearu lieer arcana patefacere.eque entm uenq; iQa faciencef iniufti atq; impii baberencur. Opereprecium eft igicur recen(ere:quancu remponfin abftergendiGmaculiGque noftrifinufte pcdoribuferanc cofumpfenmuGancequa precepra illiuf percipere digne poßemuf Ve enim cmdtoreGfolenr pnufg celam inficianc quarundam rerum acrimonia earn purgare: quo fdciliufcoloremimbibaciquiabolen poftea nó poßic:Sic uir illc
-ocr page 29-diumuf ftudiofof pbilofopbie tnfhtuereïecquafi formare folebac nequado fruftran ea fpe poHecquade alicuiufuircuce cócepifïèc. Neqj emm docfbrinam Tnereënanam atq; uenalem babebacmec luuenum animif qupd plenq; pbiloropbïepfenorerfacere folenc: Laqueof adnedlebac: fed diuinaru-m bumanarumq; rerum pre/ cepcor erac.Nunc ucro plenq: doeftnnani illiuf fimulatefnuno ordine-nec uc decenf eUcc-luuécucem erudiunt. Iraq: procacef ac cemeranof faciunc audicoreC ruoGdum perrurbauf acq: tmpurif monbufancemeraca pbilofopbie precepra commircenc. Vc emm fiquif in prealcutn puceu ceno plenum aqua puram atq; nicécem effudenc:nibil aliud q cenum percurbaeœc aqua amicttc-’Ica bif accidie: qui boc modo docent atq; docécur.Crebn enim ac denfi ueprefamp;: niue frequcntefpedlufec précordia eorum qui non rite iniciati funt occupanc: Omnemq; animi culcumromnem malueZ tudmem^omnem racionem obumbrant atq; impediunt. Subeunt banc filuam permulre «^^ uarie belue uicioru^que depopulancur: arcenc:propuH^nc:nulIomodo finuncin lucé prodire racioné: Quarum beluarum due matref funcnncocinencia atq: cupidicaf He pareu fecudiRime func lncótineneia ent filiaf paric:illtcicaf nupciaf ebriecatef flupraïuolupcacerconcra nacuram'uebemecef ac rapid of impecufad morcé ufq: atq; exciduimboiem agicancef lam emm libidine quidam ufq:adeo inflammati fuerunc:uc ne a parentibufquidem auc pignonbuf abftinuerinc.quof eadem que cóera legefpatna-parencefcyrannofimpulerac libido: capciuof reuincftif poft eerga manibuf ad pofbrema fupplicia incericumq? percraxiC-Cupidicanfauc filie funt rapine:parr.icidia:lacnlegia: ueneficia:ecreliqua eiufgenerif Quaobremfiluam ipam:in qua buiufmodi affedtuf inCbar beluarum latitanc:ferro i^niq; 8/ om» maebmaru genere. excidere ac deuafbare primum oportet. Cuq: buiufmodi cultu rationem ab eiufaffedlibuf Itberacam incellex/ erimuf tue ferere optimam aliquam frugem debemuf et opeimof atq; uberrimoffruiftuf inde prouencuroffperare. Hec cu qdem Hipparcbe nó paruo fbudio ac labore didiceraf Sed paru bone uir leruafbupofbq ficulam iftam luxuria ccpifbi deguftare.cuiuf gracia nibil efb quod pofbponere debuiffef Multi ecia te publice pbilofopbari nobifretuleruc:quodP7tbagorafuetuic:qui dum morieufcömentanoloffuofDame Filæ cómendafrec:ne cui extra famibam fuam craderet cefbamcco reliquit.Hcc autem licet pre
-ocr page 30-grandi pecunta uendere iHof po eerde: noÏuic -paup ertacemq; cc uoluneacépdcnGguifTTiulier-omi duro prenofioref exiftimauic, Peruc boe tdem Dama quoq poftea monécem: Vicakefihe fuc mädaHe. Nof aucé uirilif languid parum officiofi m precepcorem finnuGEc quepmifimuGlponce defenmuG Si igic cc emendaueriG gracum babebimuG Sm Tnmufmfbar morcuiapud noGenGVale. Htc idem mofulq; adPlaconifcepora feruacufeftp Omfeiuffedle fuccefToreGPlaco quoq; boe ipm Temper diltgêcifïïme cuftodiuic: ^'Ncqr cnim librif led uoce docuicmec de bif que docuerac'-librof reliq'uic. Siquid TcripGc: Socracif eé non fuu facecur. Ica preccrea de diumif rebufbreuieer: implicite.-acq obfcure precepca cradidic: uc nó Facile a legêcibuTponïc incelbgi-quod ipfe quoqj eeftadin z^piftolaîquâ de nacura primi encifad DionyGu Tcnplic. Scriben/ dum efb inquic p ambagef acq? enigmaca- ut fi force man uel cerra latflan librü contigenc-q legeric non intelligac-E^eTica fe babec. Circa omniu regem eunefta func^ec illiuf gracia Cmnia.illudq; efb caula bonorum ommu. Secudum uero circa fecunda:ec cernum circa ternaiPoft bec amp;: alia pan obfcuntace ab eo Tertpea bortad Dionyfium-'uc fiquid certiul cupic inceUigereiÄrcbedcmum ad Ge miccac.quem ec miHum lam Iaudac:ec uc rurfuf miccacTemebbif: cercio fuadere conacur.- Nuciacuru uidelicec fibi dubia Dtonyfii: ec expoficionel Guaf illi renunnacurum: q, fi ica fecericif inquic nullam negociationé auc tu inire-'auc adminiftrare Arebedemuf poterie-uel melioremuel deo granorem. Quibufuerbifmanifeftc negac uelle fe buiuGnodi fenrenciaf liceenf cradere:ec per Arebez demum:omnia fe iHi Ggnificacurum pollicecur. quod tarnen ica fe fadlurum dicic:lï bec ille quoq ab inerudicorum cómunicacione incemeraca feruauenc.Sed caueinquicne bec ad bominefueniâc inerudicoGEc rurfuf Caue ne ce aliquando peniceac eorum: que in prelència minufdigne deaderinc.Tucu uero inpnmif efb nibil fcnbere.lèd difcere. Nam que fenbutur fieri non poceft quin de/ cidanc.Ea ratio ne nibil ego debiffcripfi unqua.nec elbPlaconif opufaliquod perG:ripcu,:nec ene. Nam que circuferun^Socraeif fune omia: que uirum ecia luuenem uirtuce ac lapiencia claruifTe . compercum efb: MoX auc quafi eum penicerec aliquid de bifecia per enigma fcnpGlTe addic:Hanc epiffcolam cuprimum plcgenf uref. Sedbocfoluredbe a eyranno fadbu diapóc=qgt;Placoninon obcemperauic. Pofb bec in epiftolaiqua ad ppinquofDionif ac
-ocr page 31-FailiareffcribiC-moleftiffiTne uldet: ferre g» DionyriufÄ^ gdam al« de baiLiCrnodi rebuf fcripfennc. Ica emm ingc. Sed debif omibuf qui uel fcripfcrunt uel fcripcun functquofaudio affeuerancefeafc fare.quibufnofftudcmuf ica affirmo-lme me fiue aliofaudiehnc’ fine ipi per fe inuenennc: nibil de bifincelltgere pofTe.Neq: uero opuf meumde bifrebuf ullum eft:neq; ene.namfcribidebif uc de aluf difciplinif non poceft-Cecerum^uc cau(ampropcer quarn nibil fcripfiiïec-non infcinam neg inuidia fuiOe declararec:addic. A.rqui boe gdem fcio: g, bec fi a me uel fenbereneur uel dicerceur: promi optime poHenc.-ec male cradica nó mediocncer me offen/ derenc. Si uero uel uoce uel fcripnC pro ferenda in uulgum mibi uiderécur.quid preclariufa nobif m uica agi poffecïg cc maxime prodeffe bominibufec nacuram in lucempferre.^ Sed nibilpro/ fucurum bunc noftrum conacum bominiburreor:nifi admodum paucibgui exigua fignificanone podenc fuo ipfi ingeniO plura inuenire Xpud reliquofuero cum nefarium parerec edeemptum: turn uanam fpem rerum alnorum. quafi grauioraquedam ebene confeeuerHe paulo poft. Siue igitur Dtonyfiubfiue quif aliuf Dionifio aucmaior aucminor de fummif primifg;rebuf nature aligd fcnpfic: Ifmea fencécia nibil de bif que fcpficmelaudiuerac redte uel didicerac. Na fi fecuf ecc: panter, uc egoref illafcolerec: uenerarecun nufq mepte indecéterq; proferret: Non emm quafi in memorie fubfidiu bec ille fcrpfitdigdem non poterac obliuifci corum que breuiffima funt poftgfemel didicerac:Sed uel turpt ambicione id fecic:uc bec lua ebè oftenderec:uel uc tang auditor eiuf difaplme=qua dignuf non eracglonam lïbi cum ceteriffapi/ encibuf uendicarecftdif itaq; manifeftum eftPycbagoram acq; Placonem nibil o min o fenbendu cenfuiffe: nee ebè refbuiufmodi ante oculof multitudmifponendaf: Simile illud enamapud.C. luliu Cefarem legimuG Druidef inqt a beUo abeffe conCueueraC. Neqi cribuca una cu reliquifpendue.milicie uacacionc-omniuqj rerum babenc immunitacé.Tantifexcitaci premufec fua fponte mulei in difciplinam conueniunc. ec a parentibufppinquifqï mie/ tuncur. Magnum ibi numerum uerfuum edifcere dicuncur. leaq; ndnuUi annof uigmci m difciplina pmancemeq; fafeê exiftimâc ea lictenf mandate: cum m reliquiffere rebuf publicif pnuacifcp racidtbuf grecifliccenfucantur. Id mibi duabufdecaufifmftieuine uideneur- q? neg’ in uulgum difciplinam effern ueUnemeg eof
-ocr page 32-qui difcdcdictertfconfifoGminuf menione nruderc:q, fereplcnfcf acadic^uc prefidio liccerdrumrdiligenciaminperdifcendo acme/ monam remiccanc. ica non folum ludicio pyebagoreorä fed eciä druidum^quofdodlnna 86 moribufanciquicafcoIuic.Difciplinä maximarum rerum liccenf cradt nd Iicebac-nefumma opinionu decreca in uulgum propagarcncur. Plato igicur nibil de pnmif . fupremifq; rebuf auc gpauciOima 86 ea pobfeure bac caufa fcpfit; 9 rem tantam multicudini edmunem facere non hecret.longer’ fandliuf effec bec toco animo co Ure 86 uenerari. Nam de cecerif quidem rebuf ec fi more pedagogoy cercafregulafnd cradidencf Quo padto fciltcec uel orandu fic:uel difpucandu: uel butufmodi aliqd agenda; in dialogifcamcn:quoffummo arcificio fingulanq: dodtnna confcnpfic.-plunma acq; ucdinîma omnium fere bona/ rum ardum ac difciplinarum precepca inferuic. Quanq bec quoq? cuciufmemorie mandari q liccerifponunc.preftdcqj fi precepconf ore pcepca affidua medicacionc aio reuoluacur.quod druidibuf placicu ede paulo ante memorauimuf Sed de biffacifdidlum eé. arbicror apud eofq inueniende ueritacif nd concencionifcupidi func. Nam apud eofq temere acq; impudécer uero aduerfancurï ec que didla 8Z non didla func referunt: nulla nobif difpucacio eft: nee ad extenoremfermonem Ïoqmur:qui aucüore Andofelc obucere aduerfuf omnia poceft^fed ad interiorem.'ec apud equof ludicef. Stquidem facile in fe quifq: cxperin poceft; q preffec que uel ab aliif dilcimuf uel ipi medicamur mcorie q liccenf mädare: cc quaco uciliuffic.'bec filiofa parennbuf ec difcipulofa magifbrif quafi per fuccefïïonem percipcre 86 animo cuftodire^q fi libriffèr/ uarctur. Hof enim ec urbiu depopulacidef ec ruinc:ec incendia; eC alii pene mfmici cafufdelere faciltufpoffuncsq boim mcoriam abolere» Sed efto utile ac necefïàriû fit ea que auc p nofinucimuf: auC ab aluf accepimuf liccenf mandare:Cercc An ft o teil ec bifqui ante eum fuerunc.quiq; futuri func:opcimaru arnum precepco/ nbufgracicfuncbabende;non camc quibeend cradidcrunc-’canq rudef 86 ignan concemni debéc.ac pro nibilo baberi.Ncq; entm fufFicienfceftimoniu efb infcitie iHoip qgt; nibil fenpferme: Quippc boemodo cdpluref dodliHimi acq; eruditiflimi uiruquafi de fuo ftacu pulfipro inerudicifacq; indocftifbaberencur:Caufam aucé propcer qua non fcnpfennC banc eé credamuf parcim q» filenciu ueneranoncq; exbibenda cenfebanc rebufdiuinifEc nc in cccerif
-ocr page 33-qdem difciplinifminorc perapt uCtltcaCcm cxifhmabantTi mêorie q fi lïCcenfcómendarencur:pdrctm q, parum curioft m fcribenda fucrunccqdcn preftan aPlacóe FaciUime póruinèc.Graciafuero agamuf ucrifq?:fed bif maioreGa quibuf bénéficia fumuf maiora confequuci.boc enim et piecafs^ rano cxigic.Cecem adder fan us , qui ica curpicer nnpecendum effePiaconem exiftimauic qj difciZ plinaru precepta nó cófcnpfinèc incerrogemuGan Hermogenef carfenfif qui precepca arcifrbeconce pfecftiidime cradidicsDemoP ebene eloqucncior: ec m dicendi facufeare dodliorfucnrueluc Demoftbené preccream^qui quauifdc arce nihil fcnpferiC:muIcaf tarnen oracionef drtiFiciorinïmefcriprar rehquic:an Hypendem fuperauenc^a quo nihil uel de arce uel ex arce fenpeum babemuf: C^ippe Hypendem ufq:adeo mdicendo excelluilïe dicunc:qui de decern oraconbuf fenpfere-’ue plenq uifi fine dubicarcan De/ mofbbenef Hypende fueric m orando preftannor: Nónulli ccia Demoftbem. Hypendem fine concrouerfia prcpofuerinc.EcPIu/ carebufaudtor é hune om fin cócionando excelluifreindnulloru ecia fencécia Demoftbené fupafïe. Propter quod fi Hermogenef Hypendc preftantior forecïDemoftheni quoep procul dubio anponerecur:Ac hocneipc qdem Hermogenef fi ei edeederetur accipcrec. Sed quanta pofïec uoce clamaret^dic meliora: Magna certe rcf ePTec-ec fumma félicitaf uel mibi uel cuiuif alceri:fi uiri lUiufauc Hyperidif aut Efcbmif aut Andocidifauc Lycurgu auc alceriuffimilifordcorif facifdigne ludicare orónem poffemuf quauif illi nihil de arte: ex arte uero uel parum uel nihil fcriptü reliquennciNeq: emm hac una re dodbrina defcribicur;ne(^ hoc tantum erudicionif cefhimoniu efh: Sed fieri poteft^uC cc q cacec dodtiffimuf fielet qui multa auc loqtur auc fcnbic;rudif acq; in/ dodhif A.n cu exidimaf eof qui no ft ra eCaCe permulca qdem fed impence inepceq: fcripferuntqppcerea magnifillifac fapietifin’if uinfdocftiorefcé-quia nullum extat illoru opuPMagm^pfedto eftimada foret impudécia acq: temenraffi ica eflèc. Sed ref longe aliter le habec. IS!eq; emm idcirco Hypende auc Demofthene clanor fum orator; q a pcepca amf rhetorice trad o ; Abfit a nobif tanca tementaf NeqPlatdi ignorantie dandueft-q» dilcipKaif precepta Iicterif non mandaueric.Improbt certe 8/ indodti acq; amentifiudicium de maioribufnofbrifboc enfe.Ec Demoftbené igicur 86 Hypendem et rdiquofquo^f nomia ueneramunquanq
-ocr page 34-rtibil derbeconca arce confcnpfennCïbif camen facendum longe clanoreforacorefFuine qui eiuf arnfprecepta tradideruLEadem ranonePlaco quoq? ccfi opcimafarcef acdifciplinafin librofnon redegencïbif carné qui id feceruc dodlior uel certe rió indodtiof efiè pocuic. Quod ft operum Änftocelifomniu uC lam aliquorum ladlurain fecinemuf: exraretq: fola opcraTbeopbrafti : Nam bic ena etcopiofiuf amp;: ornanufqeiuf precepcor:AsriftoceIef fcripficï pleraq; enam memoracu digna fuopte ingenio addidic.non ideo preponendu ené XciftoceliTbeopbraftu exiftimareGneq; alceru maledidlif profequereriGXkerü laudibuf exconereßquanq pari ranone arguere cu polTef ubi nuc de diuifione: ubi de dialedlica: ubi de rerü nacura ÀriflocelifIibrifuc:quéadmodûTbeopbraftiî Nec.M.Tulliuf qui ludicio omnium dono quodamprouidénc gcnicufdicicurnn quo omnefuireffuafeloquencia experirecurïft Familiaribufpublicifue negociifimpedicufrbecoricofad Heren/ mum nó fcnpfilTcc: idcirco Quinciliano q muica fcripfic inferior babereeur, C Sed lauf lam banc parcem uc opinor refucauimuf: Nunc illufbrium audboru cam grecorum q lacinoip dcPIacone ludicium m mediu afferamuC Nee academicorum duntaxac^qm a Placone principe placomci nuncupanc^fed ecia peripaceticoîfî boe eft eorum qui feefte Xriftocebffbudiofi fueruc:quod nó (cue argumencum eft aduerfufbunc calumniatoremPlaconiCNemo quippe incer eof eft: qui Placonem nó probec: laudeciadmirccur; cc diuinum uiru appellee: prefercim in ea parce pbilofopbie:quc eft de rebufdiuiniGin qua plufillu ftudii confumpfifïe exploracu eft: Quin eciam in rebufnacuralibufnónulli eorum faciliuf aliqn Placoni q Xnftocelt confencire uidcncur: Nam m diumiGec bif que de primo encium principio dicuncur-Icem in macbemaciaf: et oratoria: ecmoralibuf difcipliniGomeffine co nero u er fia palma cribuunc Placoni: eumqj baud dubie fequuncur.Icaqj Placonem quidem diuinum:A.riftocelem uero demonium cam penpacecici q placonici uocanc.quod nomé a demombuffumpcu eft:quof.M. TulliuflareGApuleiufmodolaref modogeniof appellac:Fuic apud uecerefboneftum boe nomen.quod nunc nbflre religioni infeftum cft:Tancoqï a diuini nomine fuperabacur: quanto rcf nacuralefdiuinif inferiorefbabencurNam quoniam Ariftocelef ref nacuralef orbi lunc lubiedtaGin qbuf demonu genuf uerlari dicebac optime ac diligcntiHie cradtauerac'demoniu uocaueruc.
-ocr page 35-Pkconcm uero q» de rebuf diuimf omi uacantiburmacerid! et de primo uero ac precipuo enceiTuin de rebuf matbemancif que ena omi (èquefbraca macerta confiderancurJn prnmf cócempla/ cuffuerac;opciTnifpfecerea monbufg^ uirtuce claruerdC:pecüiaG bonorefuolupcaceGbüana omia (preuerat.afm deniq; corporeif umculifabfolucum euebt ad fupernaffedefuolueracïdiuinum effè ff dixerüc: Sed qui nam auc quoc grecorü illufbrefaudlorefbuiuf rei ceftimonium prebeanc:fuperuacuum eft mulnfuerbifrcferrcî Cum grecifqdem id nottffimum ficdacini auc.'qbüfbec fcnbimuf uel binc incelligere facile poHinc: q bicPïatomf caluniacor-in/ uidia inquic fuofboc eft grecofmorof enèïutPlaconê Arifboceb preferrenc.et laude digmorem exiftimarenc.Cecerum ex ïannif audianc duo iHa darillima lumina.M.TulIium Cxceronem: ec aureliu Xuguffcinu'quoru. aleer gennhfcilccr tn nodra religions GndtiOimuffuic- Et quid idi dePfacone predicent-quacam dh docftnnamiquof moreGqua uice probitacem cribuac.quomodo buncunum préférant ofnibuGaimaduertanc^ISIondliPIacone reprebcndunc.'cum Xrifbocclé laudanc: uc aduerlariuffacic.quaft laudari unufnon poffic-'nifi alter aceufeeur: Sed ucruqp mericif excollûcœcalcerû magiGalterum minufcómendant’uicuperdnc neminemiltaqr.M.TuniufPlaconem alibi pbiloGjpbozf deum: Alibi illorum Homerumappellat:Ec alio loco:omerinqutc:qui unqua fuerunc magno intcruaHo exceUuit Placodtem barum dilpucacionum inuencon et principi longe omnium in dicendo grauiffimo ^ eloquécifTnnoPlaconuEcrurfufboc maxime ad/ mirabarPlaconc:qgt; in oracoribuf irridcndifeê ipfe orator furnuf uidebacur.Tum fi lupiter inqc lingua bumana uci uoluiiret:nó alicer qPlato ipfe loqueretur.Quid 9 Andotdem laudanGcum ingenio eunedof illum fuperalïè dixilTet-’addiditïPlaconéfemper excipio. Acqui diumufuir Augudinuf eadé que Cicero:et wfdem fereuerbiGmulcif m locifdcPlacone cómemorat:Merico inqutc Cicero deum inter pbilofopbofPlaconem uocat:qui eunedof pbilofopbof 86 ingenio et fapiencia fuperauiC:Ec alibi qui cum elTecatbenienfifbonedo apud eofloco natufingemoq; mirabili. Longe Lof condifcipulofpreircc:operepreciu camê ede putanf fi pbilo fopbicifdifciplinif excel 1er ec: ldq: Gbi fufftcere.feipm fimul ccfocrancaïn dilciplinamdcferenfuerfufomnê oram:cuiuffama alicuiuf nobiliffaencic percipiédc eum comprebendebat:qlonge
-ocr page 36-Idceqî pocuicpFedluf perrexic.Iccm alio m loco,Non fine racée pldconicofelegi pbilofopbofigburcum difpucarcm^cd ipfcPlaco ec de ultimo bominiffine-ec de diuina natura meliuf cecerif pbv lofopbifdixencîAd bec ex fencencia Labeonif femidcumPlaconé appellac:deo quidem inferiorem: fed bomie CupenoréiEc rurfuf A-rUtocelef inquicPlaconif auditor fummo ingenio fuic;fdpiétia ƒ; camenPlatone inferior. Qiiid ego nunc Quincilianum comemo/ rem .^cuiuf uerba bec func. Pbilofopborum quif dubicetPIaconé eße precipuum^fiue acumine dißerendiPiue eloquendi faculcace diuina quadâ amp;: bomerica.Mulcum emm fupra profain oronem ec qua greci pedeftré uocanc furgic:uc mibi no bomimf ingenio: fed quodam delpbico uidearur oraculo inftincfhuf Quid P finlû: qmd Xpuîeium adducam.'’quimulcifin locif non modo uicam 86 moref ec fapientiamPlaconiflaudanc: excollunt: admirant: Sed enam plénum illam oracionem fimilem niuibufbibernificrebram: affiduamdargamîpoflremo diumam atq: celerbem.'’Mulca lane in bunc modum turn apud pbilolopboftum apud ceterof latine lingue uecerefaudtoref reppenunturEx quibuf conßatquale / larinorum dePlatone ludicium fuerit.Quid aut greci fcnferinc: inprimif ab ipfo Xriftocele licec intelligere.Hic cü in problema/ cibufquererec: cur bi g in pbilofopbia uel poëtica uel liberalibuf dilctplimfiuel cciareipub.adminiftracióe clarueruc-melancbolici fuennc:poftq enumeracifplerifq! antiquifad lunioref defcendic: EmpedoclifecPlaconifs^Socractfexemplo ufufeft. Quin ctiam preclaram oranonem de laudibuf Platonifconfcripfic-’uc Ol/m/ piodorufreferc. Ec in elegiif ad Eudemü bec de P la tone cecinic. Cecropif ad claraf uenerac ulq; domof
Dulcifamicicie mox illi condidic aram Qué laudare nepbaf orappbana forec. Qui folufi uitaidodlnna moribuGore Admonuit cundhofiet momumenta dediC Vc uirtute queanc felicem ducere uicam Nulla ferent calem fecla futura uirum.
Demoffbenefuero quiPlaconif difapuluffuit.-lcribenfad Heraz cleodorumquendam condifcipulum fuum.acq: eu reprebendenf qgt; pofbq Platone audierac-negligerec bonaf arcefee uicam paru boneftc duceret. None ingc erubefcif ea negligere queaPlacóe accepiHn? Idem cum antipa er um fugerec: treble blandif uerbif
-ocr page 37-Ce et uicam feruaturum poUicentiAbriC mqutfne utuerc furpirep malim g bonefte mon : Podg Xenocratem 8^ Placoncm de im/ ƒ morcdlicdce dnimi difTerentef dudiui. Pbilifcuf quoq: Lycurgi orarorif uitâ defenbéf Magnuf uir mge fuie LycurguGmulwcp fune db co gefta predare: que facere nemo pocuiHèe- q non fuiOcc y” Plaeonif auditor.Hec fune que dePlaede ranci camq; excellécef uiri fenferc. Àc nouufbic reprebéfome puero qdem :qui uix pma eleméea deguftarie dodïiorem exiftimdcPFaconê fuiffe:et tamé Kriftocclif gloriam augere fc pucac-comparanf eu bomini uC ipc opCacurrudi acq indodlo.Eniuero mmia caluniandt auiditacc lu obcecacuCdicae no animaduercic.ncc incedigie fenpea fua ne uc/ rifimiha qdem effe-nec ait quo mô fibi conftare. Quippe Socraeê knonemXriftidéiniquu fdcie.Toc prererea cam cemercunepee-' inconfbancerjabfq jiuHo ordmemaledidTaproferciuc quodam quafimorbo improbicacifeuomere cmnia uideacur'lnftar eoip qui aduerfa ualicudme laboranceOnibil cibi Qomaebo retinene. Verum dignuf çerce eft cui ob banc unam rem gratiaf agamuH fiqdem cam importuna caq; audaci ec pcerua lingua inPïaconc tnueeftuf eŒ: uc manifeQum oinibuffecenc:(è non aliquo ludicio reifto: Sed cemerano quodam impecu in cantam uerborum ob/ (cenicacem prorupifTe-Preffac enim uc Fauorinuf ingcgrauiecr ce fupra modum uicuperaruq exigue frigid eq: laudaruquoniam qui maledictc amp;: uicuperac quanco id acerbtuf facte: canco magif fe iniquum inimicumq oftendic:et propterea no merecur fidem: Sed qui teiuneacq; exigue laudac.amtcufqdem uidetur efïè eiuf que laudac: Sed a caufa deffteunec nibil quod uere laudari po(TiC inuenire:Âcqui fi Anfbocelem.uccerce dignum efb laudemufacq admiremur: Non propcereaPUconif glorie aliquid decrabimuO imo fi reifte ludicerur earn pociuf augemuf Quauif enim agende Kriftoceli gratte lut: pro toc operu bcneficdfque nobif ai pofte/ ricaci reliquic: Non minoref camen agende funcPIatonuq uctd pftare Xriflocelef poffer effectr. Scilicec ille calé nobtf Ankocelc reddidic:ille ingenium eiufcoluicalleeLim omibuf dtfctpltnif or/ nduic:ino uno precepcore ufufefb Ærifboeelef did non qnquênio auc decennio:fed uiginct conrmuif annifaudiuic: Nam qui femé uc Demoftbenefaïc cerre comicncafcaufa eft uc frugefortancur: Quomodo aurem poruifTee Ariftorelefpreftancifuir ingénu coc annof Plaeonem audiremifi frueftum fe percipere maximum ex
-ocr page 38-PldComfdocflnna (ènfifïèc.^ NifiPlaconiffcienctam probundam: expecédamq; duxinèc.Ecenim boe ne aduerfàriufqdem negare aufic Ândocdem quum medio fpaCioPIdConemdudircCïmehufq ego q ipfeg cecen omfpocuiHe dePIaromffaenna iudicare:non licceriCquibufdam inanimacifuc nof facimuf (èd uoce ipiuf PU/ conifuiui acq: prefennf Nec ramen deftiric ab incepciGnec fprero Platone ranqua rudi amp;; mdoefho febolam eiufdeferuic: Sed per/ feuerauic audiendo eum.ee doeftrinam eiufadmirando-quam tu contemmracq! irridefbomo ponufab aliif irridéduf. Xriftocelef igitur et fi califerac:uc domum eiuf AudioGnimi ledlorif federn Placo appeUarer: Et eu aliquâdo eum eu Xenocrace conferrer: bunc quidem calcanbuf illu uero freno dieet : ■ indigere:Tanto erac ingenii aeumine predituf tarnen uiginti inregnf annif Pla/ conem audiuieœoq uno preceptore uful eA.preterq q, Soeratem triénio admodum adolefcenfaudierat^anteq fe adPlatonifgym/ naftum eonFerret: Neq: diei po ce A proptcrea tantum temporif A.riAotelemin audiendoPlatone confumfi(Te:qi ea cempcAate finelibrifdocerimof erac.quum eeoncrano experiamurmaion faeilicace:quauif areemfine Iibrif q eu librifpercipi poPe.Malta funt enim:que eum bbrifmagno Audio ac lab ore queramuf auc nunqua aut uix tandem inucimuf Xe precepcorif uoce cclerrime apertiAnneq; aecipimuG Natura eciamita comparatum cA-uc que fine fcripcifaudimufcontinue memorie cómendemuf:eamq’ ne Force obliuio fubrepae.-aAdua medicacione exerceamuf Ma/ lorq Fiat m bunc modum breui tempore proFeAuf q fi indiem uc fic diAuIenmuG Sperando po Ae quum libuenc ea que in librif feruancur repecereiIraq tança in audiendo mora non librorum inopiam figniFicac: Sed docAnne magnitudincm:qua nifi longo temporif in eeru allo aAcqui nó licebat.Hec igicur nó ignorantie PlaconiGSed fingularif docAnne ac fapiencie argumenta funcï modo equi fme ludicef neem Aar aduerfarii fine racione buCâiq: illuc-prouc ferc aimi libido ferancur'Ergo laudanduf eATbeo/ pbraAufq mulco plu ra mee deceriora-'q eiufpcepcor XriAocelef fcrip{ic:fed magiflaudanduf AriAoceleOetiam fi nulli eiuflibn excarenc.’ modo conAec eumTbeopbraAi precepcorem FuiAc: Maxime auc omnium laudanduf admirandufq:Placo:magnuf XriAocelif pcecepcor-'ec do (Anne illtuf parenfquado etia nullu difciplinarum eiuf ueAigium fupereAec.qmPlaconi lureopcimo
-ocr page 39-mb Ul debeC.-que A.riftoCeIeffcnpfiC: Siqutdcm uC iCa Ariftocdef fenberee die auctor futc.l^ificaq? bunc in mod uni expofitiOfuz a pcrcfb;uc ex paucifrimifPIacomf operibuGin qutbufdinèrcntem Socrarem facie: precipue qutdem de monbuPde quibufdifpucare SocraceffrequentinÎTne folebac: Interdû ecia de cecenfdifciplinif: qexcellenfin omidodlrincgenerePlato fuenc:oftedamufquod qbreuiufpocero.ee heebie expédia. Sed de grammacice difcipha neq? aduerfanuf cocendic: neq: nof plura dicere eft neceOe. Vnuf enimfermo ilhufqui Cranllufinfcnbicur:Sacirfupqjeft ad expri/ menduni:quahfPlato grammacicuffueriC.In quo longe meliuf qProdicufdc fignificacionibufac diuiGonibufnoim inuefbigautc: ec queadmodum refracioc nature fue nomfan deberencîedocuicî Xcqui aduerfanuf ipfe nolenfforcafïè acq: mmeufboe idepbat. ISIani cum ornacum atq: elegannam oranonifcnbuatPIaconi: bifqj omncfqui unqua fuerunt auc func:auc in pofterum erunc fcripcoreflongo poft fe interuallo rehquiffe faceatur: Profedto neceffe eft'uc ec delecftum uocabulorum cocedac^ee ftrudturam oracioniPec eorum que a poecif ac ceterif fenpeonbuf dicuntur ufum acq; erudtnonem. Nee pauca cercebuiufmodi uidere apud Placonem hcec:que param inferic:partim elcgaciffime exponic. N am formal m od of figuraf: quibufambicufo racionifperficttur: cuiuf rei cura inprimif ad grammacicofpcinec.fi dixero Placonc tenuifre:ridiculum uideacur.Quod uero arcifrbecorice ignarum buncfuinèaduerfanuffcribic.'an ica fic uideamuf.NunquaPIa/ conem de rbecorice difciphna:auc euif ahqua parce loquucum afferic.'eegenufdiceduquo ufuffuic fimplex ee:ec nacura pociuf qarte cócexcum.Enimuero noluifTe Placonem dearce dicendi communi more perfcribere:quamuifponèc:iam fupra diximufec neminem bocprecer aduerfarium facet. I am enim ec Gorgiafec Tbifianee Ancipbon:acq; eciaLyGafsz IfocraceOucPlucarcbuf muiafdecern oracorum référé precepca rbecorice artif cdideranc: quofimicari amp;: fuopce ingenio pleraqr addere: facile pocuiHcc-’fed id neglexic:oracorum tarnen preceptor diligentiflîmuffuic:ec id munubue pbilofopbû decebac:exercuic:Ifeuf Efebmef Dernof/ ebenef. Lycurguf. Hyperidef.excellentinîmi oraeoref Plucarcba tefte difcipuhpUroniffuerunc-ec dodtnna eiufad orandûpïuri/ munipfecere:qucadmodu ipfè:non cecen ilhufecatifprecepcoref docefe folicieranc.qj liqua ecia precepca uerc oracorie facultatif
-ocr page 40-exPldConiflibrifbaunre cupimuf nouilTimä ciuf dialog! partem legamufsqui pbedrufinfcnbitur.quo loco breuiccr de bloque tri oracoria:Tnaxnna ac precipua furie explicate. Hec cnim func que benedteendt faculcacem perfiaunc: et que ft dempfenfnibil aliud ene q ufurexperfratióiGquêadmodüin Gorgta que aduerfariuf reprebcndic laciufimprobacur.Quod enim maxime pcrCuafioné induac.quam conftac Einem efTe rbecorice:non exordium eŒ: nó narraeio:nondiuifio:non argumenratioïnó rcpecitio:non per/ ordno:nó cxornacio^non elocutiosnó func bec in oratoria arte prccipua:non btfacqncur ille finifuc apte ad pfuafioné dicacun nee ifta fummuf uirPIaco ignorauic: Siquidem multo enam m/ docftiorefbec fciunc;fed muant ifta fane cum redle difponutur: Parum tarne afferunc ucilicacifnifi ea adfinc:que precipua func f ad benediccndum: cc que perfuadere maxime poftunc.Hec aucé func:fimilicudinefrerü ac diffimilicudmefrecfte cognofcere: nufq in biferrare:quod peracuci ingenii eft'R-eru bonaruiboneftai^: uerarum nacuram none: ec bif accómodare ractonem. que fequid: ucqcelernme animaduercamuf ad qued genuf refcratur quod didturi fumufneq: eiufdefminonem ignoremuf mulca in unum redte coHigere:unum m plu ra diuiderepoHimuf et que oratio quibuf audicoribuf conueniac:auc non conueniacintelligamuf T Hec func que tnprimif uerum oracorem confticuunrHec tanq fumma acq; precipua capica eiuf difcipline tradita füc:db Ariftoz eele in Iibrifquof de arte rbecorica fcripfic.Quibuflonge cecerof qui ante eum fcripferant anteedhe.Cum enim ecaudicoref amp;i ref quoad eiuffieri pocerac diuififTec: quibufqi ec de qbuffuaderecur: qui bommum morefenènc:quc cuiq; perfuadendi rationef accó/ modareneur diflfufiufexplicanèc turn précepte: ut uaneagerecuri cc ahe aliifaudicoribufrebufqi orónef adbiberenC: Quapropcer laudacur paffim ab omnibuf non aïiofin boe rbecorefsfed folum Placonem fcquueuf. Siquidem probemiorum quoq; arcificium improbac-quafi fraudem quadam oracionifg/ tudicü corrupcela. Que igicur ab XriQocele pluribif uerbif explicaca func: m bif prefertim rbecorice parcibufnn qbufmaxime ab omibufpbacur: Vide obfecro qbreuicer fimul 8/ perfedtePlaco in eo quem fupra diximuffermóe cradidenc. C SocraceCHifne in rebuf error cuctc inter quafmultu intereft an in bifincer quafparum? C Pbedruf. In bif cerce meer quafparu. C Socracef. • Ac paulacimpgredienf
-ocr page 41-ponufin concranûdeuenienfqfummatint- • Pbedruf-Clca eft. lt;1 SocrateC (T ,O portée igitur eum qui decepturuf eft ahum: ec minime ipe decipi uelicnofTe fimilicudiné reru ac diHîmihcudiné. (J PbedruG : Profeefto. C Socracef. • An igicur qui rei uericacem ignorac.fimilicudinem emfuelparuam uel magnam dignofcere in cecerif potency € Pbe. : Minime. € S ocra. .• Ergo qui prêter uencacetn aliquid opinancerfallunmræofp fimilicadiné aliquâ ad bûc labi errorc pfpicuû eft, : Pbe. .• Quidni. G Soc. .• Nunqd igitxir artequifpiam poterie uel cranfîerre aliquem uel paulacim per fimilitudinem a uericaceun concrariumq: deducere uel ipfe deuitare:nifinorit.-quid queq; reffici* î Pbe. - Nunqua. C Socr. Ergo diccndi artem o amice ridiculam quandam rem 86 ractonif expereem exercet:qui uericacem ignorât amp;f opinionibufducitur. Ec paulo pofb.Ü SocrateCf Oiu igirur artem orandi exercere ftacuenc primum bec reefte debec diuidere:atq; animo concipere formulam quandam indicem utriufq? generiGin quo falli et non falli mulncudmé necebefit. f Pbedruf Perpulcbram certe oSo/ cracef ifformulam concipiec quiid négligée, fl Socratef.^ Tum: ucreor:ubiad fingula uenenene quid lateac eu oporcec:Sed qd didluruf eft qcelerrime animaduercac ad ucrum genuf referacur. Ec paulo po ft. C Soera. Equidem cetera quafi per ludu aefta ïam a nobif fateor. Sed duorum que diximuf generu fiquif arce comprebendere ualeac: profcdtopulcbemmum fic. € Pbedruf. Quorum inquif.^ fl Socra. CAd unam (peciem refpiciendo colli/ gere que uarie func difperfa-ec quodlibet de quocuq; dicere ueliG definitione dedarare. C^éadmodum de amore quid lie modo a nobif definitum fuic:fiue bene fiue maîc:Tamen cerrum illud fibiqj confentienf ob earn rem ica ftatuendum cenfuimuf. fl Pbe. fl Alcerum uero genuf quod nam eft o Socracef? (lSocraceGlt;ïV c rurfufp fingula polTifquafi arciculatim fccare:quefuapcc nacura conftanc:nec membrum frangere ullum inftar inepci coqui. Sed uc modo utraq; parfdifputaeionifnoftre demecemiuna quadam comunem fibi fpeciem accepic:qua digerendo uenic ad propnam: Nam uc ex codé corpore parcefduplicefeiuldem nolf dépendue: quarudexcre alcere:alcere finiftre uocancur-Sic demêtie genuf: tanq unam fpeciem: Parf difpucacióif noftre utraq exiftimauit: quippe altera partem fecanfftniftram 8i refecanfnó ante defticic: q uiciofum quédam amorem competent: qué maleduftif optimo
-ocr page 42-iure infedtuca eft:Äherd uero eu nofin dexerdm furortf partem deduxifler nomme quidcm codemTed diumum quédam amorem repent; quern canqua rerum fumme bonarum caufam laudauic. C Pbedruf. € Ven (Tim a loquenC ([ Socracef. C Harum ego mi Pbedre diuifionum colledlionumq; lèmper cupidiOimuffurquo redte loqui ponem atq; incelligere: Quin eciam fiquado aliquem fua natura arbicror ad unum 8Z plura pofïè refpicere:buiuf hbenf ueftigia:tanq diui cuiufdam fequor-’dcq; eof qui id agere pofTuc: R-edte nc an nó appellem deuf fcit:foleo tarne adbuc dialedticof appellare. Sed nunc eof qui ex te amp;: L/fia didicerut dicaf uekm: quo nam appeUare nomme oporteac.Hocne lUud eft-'arfs^ fa/ cultaf dicendf cuiuf ufuT rafimacbuf: atq: ahi pleriqnee dodti ipk euaferunt:et ah of dodtoffaciunt.-qui dona eif ferre tanqregibuf fufbment? Sint Gne uiri ifli regtteerte indodli fune earum rerum de qbufrogaf.Sed boe genuffi diaïedticu uocePredte meo ludicia uideberif nominare.R.becoricum autem illud adbuc noffugere mibi uidetur.C Pbedrufd Qiiemadmodum inquif^ (fSocraceC Num refulla grauifboneftaq: eé potefbïque bifque mó diximuf uacee:ee tarnen arte accipiatur ? Profedlo non eft id aue cibi auc mibi contemnendum:fed dicendum quid nam fit reliquum illud oratone facultatif C Pbedruf. (f Permulca qdem o Socrateffut: ca fcdicec'que m librif de arccdicendi conanencur. d Socracef. Perpulcbre mibi m memonam reu o cafli. Exordium ut opinof primum efb. quod oracionif idoneum principium ftt. boe ne dicif enèilluarciflplédorcm.^CPbedruf.^ Ica. C Socratef CSecudum narracionemrqua mox ceftimonia fequdntur;cerciu argumenta: quartum pro babi lia. Turn quam probacioné 8/ approbationc appellat egregiuf eloquentie anciftefB/zannufille uirXPbedr.
Tbcodorumne opcimu uirumdicin(f Soerdtef.C Profedto. C Coargutionc item amp;; redargutioné turn inacculando:tum etia in defédendo. Xtqui preftantem uirum Euenum Parium quam ob rem in medium non adducimufqui primuffubdeclaracioncm inuéic:eefociam laudationem. Sunt qui eum fonam quoq: uitu/ peranonem carmine ceciniHe dicat memorie gracia. C Pbedruf tl' Dodliuin officiu exercuic. f Socratef ' Tifiam uero 84 Gor/ giam ueluti otiofof finemufqui probabilia uerif anteponeda cOc duxerunt-'quiqr dicendi ui fieri dixeremc que parua fune magna cc que magna parua uideacurec noua eciam uetuffca:ec ueeufha
-ocr page 43-noua. Æd bec breuiCatê dicendueC ntmia pbxitatem de qbufeunt^’ rebufinuenerunc:que cuProdteufme reference aliqn audiuifTec: lubrifie: ec fe unum inueniffe dixic modum dicendi: eumqî efle uc neq* prolixa neq; breuiforano lie fed mediocnC lt;1 Pbedruf IT Sa/ piencinîme die quidem. (L Socracef C Nec cerce Hippiaffilencia precereunduf efb.cuiuffenccnctaTn bolpefeiufElenfifuc ego ex/ iftimocomprobauic.C PbedruCC Nequaq. Socracef C Pob aûc fcbolam quibufuerbifdigne profequemur ^qui replication^ ec fencenciam.-ec fimilicudinem inuenic:ec lycimnca nomina: que Lycimno amico dono dcdic ad elegâcioré carminifcdpoficioné. C PbedruffProcagorea uero illa oSocracefnonne buiulmodi fucrunc. C Socracef lt;l.R,ecfhcudinefquedam uerborû illa Fuere 0 adolefcenf acq; alia ec mulca a; pulcbra. Sed commiferanonif ac deprecacionifarcibufad fenectucetnjHue paupercacemaccom/ modatif plurimum mibi ualuifïè uidetur Cbalcedonenfif: qui ec mflammare ad iram animof ec ledarc mulcendo uc ille dicere fo/ lebaccarminibuffuif plunmupocuic.calumniaf eCiâ 8d molin ec collere-quocienfoporcerec edodluf De fine uero oracoifcouenic inter omnefquem alu repetitionem:alii alio modo appellant, dpbedruf CÊ-edigere ne fummatim in audirorum memoriam fingula dida extrema orone dicif? 0 So.K Hoc dico. lt;cpbedr. C Ec fiquid precerea babef quod de arec exponaf cupio audire. C Ec rurfuf Pbedruf € Sed arfueri oratonfa: ad perfuadendum idonei unde:auc quo padlo acquiri poted^C Socracef C. Fieri qdem pone:ucpocen:afcercandi abfoluce acquiracur cofencaneu eftæc forçaffe neceffanu ica boc eê uc cecera: Sed fi ica côcigenc: uc doce ipiufnacure ad dicendum idoneuf lîfeuadefprofedlo m dard oracorcm:fi dodtrinam exercicacionemq; addidenf.q» fiquo ex if caruenfeodem ce imperfedlum eße neceffe eric. Quantum aûc ciufrei areem accingic:non quaLyfafa^T rafimacbufducûc: bac uia mco ludicio incedic.Ç^ Pbedruf. ( Xc qua nam uia-^ lt;1 So, H Pcriclef omnium oracorum perfedliffimuffuifre turc optima - uidecur o Pbcdre.lf PbedruCt Quo padho - C SocracefC Omef cxcellencioref arcef turn racionc diHerenducum cognicioe rcrum nacuralium egenc.Hinc emm crabi polie uidecur illa cxcellencia racionifet perfecta return omniû cognicio: quaPcnclcfingcniû fuum excoluic.Cum emm fead An axa go ram uirû dodliffimum contuliHècsnacuraliû reçu racionefabunde fibi baufic:nacurdmq;
-ocr page 44-mcntiV acq? deinen etc percepic:dc quibuf difputdre plunmum Anaxagoraffolebac:unde ad areem dicendt crab ere quantum ei cómodum force facile pocuicX PbedruC Ö Quomodo boe diciH CSocraceC: Badé arcifmedteine:que rbecorice ratio eft. Ö Pbe. C Quo padto • C SocraceC CVcraq; arce:nacuram diuidi oportec. Corpif altera .'altera aimrCi uelifnó ufu duntaxac amp;r experimêtiG fed etiamarcifracione;medicamcncifcibifq« adbibicifualicudinem cc uiref addere corport: O radon eau c 8Z officio debicoujrcucem ec quam placuenc perfuaConem animo mandate. C Pbedruf. Confencaneum ede uidecur o SocraceC Ö SocraceC(A.nimiicacp narura uc digne icelligaf pucaf ne fieri pofte fine conuf nacura^ C PbedruC^ Ego uero nc corponfquidem fine utaifta «^ racióe» modo Hippocraci adbibcda ftdeffic. ^ SocraceC ([ R-edle gdem HippocraceCfed an ratio cu eo conlcnciatpcrlcrutandü.C Pbe. C AfTennor. ^ SocraceC^De nacura igicur quid nam amp;: Hippo/ cratef amp;ï uera ratio dicat:parumper cogica. Nonne ica de nacura cuiufcunqj rei aduertendum eft? Primo ucrum fimplex an mul/ ciplex fic ld cuiuf areem: ec ipC renere cupimufec aliof arcificef facerc.Tum fi fimplcx eft uif eiuf confideran debet:que nam ad agendum patiendum ue fic:ec ft pluribuflpeciebuf conftaC:quod in unoudemm fingulif mfpiaendum: quod tpfum afficere auc affici poftieC PbedruCCAgédum ica uidecur oSocracefamp;r qdem dodtnnam:quebifpriuaca fic.'greftui bominif ceci q fimillimam arbicror. C SocraceC( Ac uero qui arce quicq exercée:non ceco auc furdo fimiliCefb: fed paree:uc fiquifarce cuiq afferac oranonê: nacuram eiuf diligécer explicate debec:cut affert:id uero animuf cft. C Pbedruf. ([ Quid m? € SocraceC ( Ergo refpmifco cendic ^^ pofi^dCioné in aimo faccre conemunca ne? ^ PbedruCf tea eft. C SocraceC (fConftac igi^ uc ftueT rafimacbuffiue quifaliuf areem dicendi tradete ueltc:pnmum fenbere diligécer debeac acq: efficere: uc perlpici alt;mufpoftic:ucrum unum ac ftmile fic:an pro corporifforma mulciplex babeatur.Hoc é enim quod diamuf nacuram oftendere. ^ PbedruC ; Prorluf {^SocraceC'. Mox id explicate quo quid aFicere:uel affici poftit.d PbedruC ([Quid m? d SocraceC : Turn cercio loco:cu genera dicendvecanimoru affedtuf digeftèric:exponere caufaf omnifaccómo dando fingula fingulif: docendoq?qutf animuf quibufracióibuCqua ob caulam: aucperfuadecur:aut non perfuadecur. C Pbedruf. CPulcbernmc
-ocr page 45-fie agerctur. ([ SocraCef Miter nunqua fane aut bec ref aut ulU aha uel fenbi ud dux poffec. Kcqui nunc de arte diccndifcnbunci quof tu audiuifti: caUidi admodenn uerfutiq;runc:QuaTnobreni cum pulcbcrnmc docere de ammo fciancmefcire dinimulanc:ec ulcro bona fua occulcanc. Verum nifi tea dicanc æfenbanrnof arte quicquâ ab bif (cribv nequaq credere debemuf. ^P bed ruf (C^if namifteefbmoduf?C Socratef.lt;i Èquidem uerba ipaet nomina rerum.baud facile dixenm. Scd quomó fenbere debeac: qui artifcx eft;qcumin me eric exponam, Ç PbedruCCPerge.
SocracefXCuTn ipfa dicendi faculcafmoderacio antmt fit:quoC fintanimoru genera fcirc eu neceffe eft:qui in dicendo proficere uelit. Sunc aut tot 8Z tot: et caha aut caha. Vnde fit ut b ominu alii calefcalef alti babeancur.Hificaq; fic defmiafgenera quoq; dicendt’COC ac coc-'ccunüquodqj caleftacui oporCec:Talef igid bominef Cah gencre dicendi ob banc caulam ad rem talem facile tibi obtempérant: qui autem talemob caufam. difficile. Hec cum latif quifpiam mtelÏexeric^mox m agendo percipere cu gerutur: et arguto lenfufiudicio polTc affequi.liccc uel exiftimare fe non/ dum pluf fcire:qua turn acceperic: cum a preceptorc docebacur. Cum uero qbuf quif pareat norit: et prefentem pofEtagnofcere: Sibiqj offend ere bunc effèœt banc eße illam nacuram:de qua tu ferma babeacur:idcoq; tune ei prefentt dandam operam eße: et afferendam banc:ad bunc modum orationem:cum inquam bec omnia fuenc a ßecutuf additif ecia dicendi cacendiq: occafidibuf: ecbreuicacifet comilcrationiOec amplificacionif: et omniu deniq que dtdiceric generum dtcendi opportunicace plene acq: perfekte cognica:buic arf cognica ïam efb.priuf autem minime. Sed quo/ cuneç ex bif caruertc aliquif. cum aut orac:auc docetsaut fcribic: et tarnen agere fe ex arte dicat: bute qui non credident: red^iof lt;nbsp;tudicabit.U Hif uerbif P lato precipuam artif rbetonce partem bremter cxplicauic:quam Mifiotelef uix longa orange potuic expedirc.Ex quo palam fic.an aduerfariuf Platoni lure obuciac loquacicatem:cum tarn paucifcomplexuf ofnnia fuenerque Xnf/ toeelef diufcnbendo laborauie.Norat bic omnium maxime et tempufet modum oracioif Longtor eft interdum cû in dialogif aliqua re propoftta:non nifi plunbuf cogi poteft:qui refpondec aßentire: Interim uero qbreuißimuf eft: dum rem aliquâ def mirt oportet a: fcicnae uc ita dicam:pundto compledti. Quippc ne
-ocr page 46-Xnflocelefqdcm rq3rcbenden(3ufen::9plyxiurarcem tradlann dum parncuUcim de bif dißeruic: que et mundum fcripca habe/ ƒ bancur-’et cognitueranc n ecefïaria. Habet fuu unûquodqj genuf diccndt modum:atq; if aptiHime agit: qui modo longior:-modo breutor eft pro rcrum temporum ue ratioe-Demodhenif qdem apud grecofapud latinof uero Ciceroif ea oratio optima fereuf eOè que maxima.et certe ut alle bone réfuta bonuf liber meUor quifq; eft: quo maior.Breuitaf itaq; eatenufcuftodicnda eft: qua/ renuf caufa permictitAlioqn preuaricatio eßet tranfire dicendai uel curfum 86 breuiter attingere.que inculcada cent et repetéda. ƒ Num fiquif etiam peripateticorum:quod facere bat tempeftace difpucancef confueuerunt: cum re aliqua propofita f/fogifmum pro tulerit: fi ad eum qui uel prime uel fecude propofitioni con/ cradixerit:rerpondereacq; aliiffylogifmiGcumpropolicum fuum tuerreu aduerfaru rationeflbluere uolueriC:Idq: cam diufeeërie: quoad roluendi:obiiciediq;Faculcafdecur:nd modo no breuior: fed mulcolongior q apud Placonem fiç;difpucacio protrabecur^ Neq; tarnen perfici propoficum potent! nouif femp obiedhoni/ buf addudtif liquidem externeorationi-inflanuam femp affern ƒ“ poffe-audtor eft A.rifhotelef. Xtqui Plato cumpnmu aduerfanu coegitJomnibuf queprepofica fueranc ancntin: quod plunbuf uerbiffieri necelTarium eft: eum afferc conclufionem: Sed qua ui dicenduquo fplendore uerborum: qua fencentiarum copia: qua dcmoftrandipbandi uc ratione-'fiue a natura ducat argumeneu: Hue a nocione commuai: fiue ab exemplo:quo etia multitudmc: capiac:et dodtof ceneac atq; indodlof Nee ullam oracionif am/ biguicatem relmquac? Quantum etiam frudhum ufumq; return commodilTimarum auditonbuf prebec^ Quid eloquentiam eiuf ee dicendi copiam memorem ?quam te non pudec loquacieacem appellate ? Nullum profedto in eiuffermoibuf tier bum eft: quod non magnum aliquid fignificet. et plunmum preßet utiliratiC q Quod fl rbecorice finif perfuafio eft:bec aute quomodo optime fiatPlaco ttadidic: Vcq: AriftoteleGque a le didicerat confenbere poflee audhorfutt:quo lure inuebiin eu poref tanqua oratortc artif ignarum^Huerunt fortaHe nonnulli:qui cum aliif quomo perfuaden pofïèc:precepifrenc:Id tarnen ipi preftare nequaqua potuerune. Sed Plato ec precepit optime: et que preceperae egic cgrcgieiConucnie fane inter omffolo concradicentc aduerfario:
-ocr page 47-neminem tn perfuadendoPUcone prefbuctorem fuinè.Nemmé cam apte diftindte ornate copiofeq; dixifTe: quif macbinaf pla/ conice oraciontfeuaderc poceft^Quifeiufarcificio refiftere.-qua minuf uidhuf proflratufqjdifccdac^Corruunc aduerfam quafi uercigine capicißec oculorum caltgme capci obmutefcunti^tc? uc Menon aic-'quafi quodam ftuporeobcorpefcuc:ProCagoraf, Htppiaf. Prodicuf Gorgiaf. PoIuC Menon. Eucipbron ec quiz cunqj alu cum Platone decertant.-multum diuq dilapfv et fibl parum coftanceGac pugnancia dicenteGdemum maudira quada dicendt ui fupcrati confennunc, VnuG inquic aducrfariuGidemq; lèmper efbPlatonifftiluGubiq; fui fimiliG natura fadbuf no arte. Faceor.pbilofopbuf emmPlato erac 86 pbilofopbie uerufubiqj profeHbr: Siue de rebufdiuiniGeC a -macerta feparaciG Siue de re/ bufnaturalibuPftue de monbuGCiue de rcligioeaut de republca: aut de diHeredi orandi ue faculeate-’auc de alia quacuq re agac: morem pbilolopbi feruac-ec ab eiuf ofFitio nun qua difcedtt. De omni macerta tea cradtac.' uc uericatem cuiufq rev eden dam: bo Z neflatem inueftigec ac contempletur. Hoc enim precipuum pbiZ ' lofopbantif munuf eftundagacioiacq; inuentio uericacif Haec uera pbilofopbta e.Huiuf rei amore ac fbudio pbilofopbi nome muentum eft. Huiuf ubiqPlato ftudiofuf atq auiduf indagaz tor fuic. Huiuf limicef feruauic ut debuit: cum de rebuf diuinif buanifq differerec. Quod ab XriftotelcquoqPlatonifdifcipulo accurannîme feruacum eft.Sed aduerfanufnó minuf Arifbotelif ebaradtererniq Placonif ignorât: Hoc igtcur damnat q fimili modo de rebuffimilibuf Plato fenpfent. Xt die boc ipfum optatî cade femper de eifdem rebufdicere poGTe.-Ergo eciâ de fimilibuf fimilimodo:ec nonmodo bocimodo lUud-de eademre opinart. Simplex: emm uericatifratio:acq; oracio eft. Nec Fieripoceftmt dum uaric quif de eadem re opinacur u dicit’ Non falfa enam ec fibi tnuicem repugnantia fentiat: SedPlato ueram ubiq return rationem^ct genuf modumq dicendi aptum fecucuf mbd Gbi difz fimdeiaut diuerfum cdcingere paffuf eft. Neq: uero aduerfariuf negabic fimile dicendi genuffimilibuf rebufdebert.-cu uarufdicaC uanum effe Cribuendum. Ita emm nacura comparatum eft; uc ft nariuuaniftributcur-’idemquoq; eifdem utdead tribui oporcere. Quod ft Plato quantum in unaquaq: re edet uentatiG ut pbiloz fopbum decebacnnueftigamcacq dideruicEonftat nonfucaca
-ocr page 48-quodam dicendt gencre utt eum debuinèïnon Ufciuospumicaco: popuIarnCuperbotcbeaCrdlnfed graui-modefto:boncn:o:equdh: leni:quieco:dilucido cum dignicace ar omamennf cóuenienabuf uericactac ftudio pbdofopbie.que cerce nemo unquamPIaconc perfedliufeft aßecutuf quo cum nemo unqua oracione concen/ ’; dcre aufuffuic-Probat boc.ut ceterof omiccam.M.TuIliuf uir dodtnna ar eloquencia infigniGMonifert inquic oratio pbilofo/ pbo2^ sr umbratiliGnec fentédifnec uerbif ïdru dia popuUnbuß nee ludla numeriGfed foluta libenuG nibil atrox^nibil mutabde: nibildfbutum:canra;uerecuda:uirgo incorrupca quodammodo. Iraq: ferm o poemfg oratio dicicur: Verum aduerfanufan becad laudem Pïaconif afcribi debeantignaruPrermonem eiuf ludicat naturali pulcbncudine;nó arte aue ftudio: auc culcu aliquo có/ paratum.Quod ramen ipe naturale appellat id.Mar.Tulliuf da riffimuf uerborum fuorum luminibuf pbilofopbif tribute. Simplex enim uniformeq: genuf dicendi potiuf a natura g ab arte prof ici fei: contra aucem:uarium:ec pro rerum difcrimme fc immutanf arte non natura mflicutum aduerfanuf fignificat. Tam etfi mnlci quoqPlatonif equalefuin fingulari dodtrina preditrdiuinum platoniceoracionif ornatum admirancefnon naturalem:ied arte dudioq: acquifieu dixerut:adeoqï et deledtu uerborumree raeionem compoficionif dh cure fuinè:Vc fepenu/ mero eadem fenpra mutantatqï refenpfene demptif alufaliif addinf ut pedlore a fe fenpea dicereeur.Cuiuf rei argumentu ed: ggt; pod eiuf mortémxordium librorum quof de republica fenp/ ferac-bif terq: fcriptum infenf inuentum ede. DiOgenefLaertiuf referc.Cui procul dubio pluffidei adbiberi g aduerfario debet, q» fi inGco quodam nature benefitio tcaPlato locutuf ed:uC nema unquam uel furnmo adbibico dudio atemgere eloquenciam ciuf pocuent:quod certe aduerfanuffatetuncur diuino illum tngenio fuiffe non lure exidimemud Si uero: arte: dudio: uigilantia eo pro cedit-'quo nemo adbuc potuit pcruenire:quif rurfuf cantam ingenn uim non admiretur.qua morcalef omnef in dtcendo fa/ /Pnle luperant ? Scd parum bec uidet aduerfanuf Andotelé uero uario dilo ufum fuiffe Icribic-quod plane falfum ed. et fi uerum edetmibillaudifauc glorie afferret Andoteli. Siquidem ifquoq; codem ubiq dicendt gen ere ufuf ed: Kebuf dequibuf cratdauic accommodato.-quang interdum aperuor eduncerdum obfcurior;
-ocr page 49-// Stuc pro reVu difficulcace: feu ne pa (Tim quibufcunq? bomimbuf grauifTinie pbilofopbie ratio nefpacefierenc. Semper taTiiéferuac quiecinn illud ec reminiiiniec ad docendum ido neu genufdicendi fineuUa exornadone:Nam liquid force eleganduf ad MeXanz
/7 drum auc alibi fcnpficdd perbreue fuic. Nee Placo buiufmodi ' ornamentif caruic. Quippe omnef eiuf de republica libri plein func incredibili quadam dicendi fuauicace.Exordia Pbedonifï TimaenParmenidiGCntiac diuino quodam omacu Icripta Ie/ guncur.TocuCGorgiaf eloquencia furgic: ec miram quandam afferc legencibufuolupcacem.Vbicunq; demum fubiedii maceria pacicur:quomo aliquid pulcbriufaut locundiuf aucfplcndidiuG auc magnificenciuf dici poccft:gPlaco dixenc^uc mibi uideacur quod paulo ance ex.M.TulIn fencenna dixruenHimum eRe-'q» i?laco in oraconbufirrtdédifipe orator fummuffuiRe uideacur. Quin eciam XnftidcfEudcmonif filiuf uir opennarum ardum Culcu canto preftandor aduerlario:uc pudeac me cum boe illum conferre^quanquamPIatom pro arte rbecorica acqi oraconbuf repugnacs Sic tamé et uentate ipa- et dodlrinaPlatonif eximia umcituriut modo pacreni ac magiftrum oracorum eum uenera/ bundui appellet:modo ad eu fe conuercenf fic alloquatur.Tu ne qui Neftori illrcuiuf ex ore melle dulcior fluebat oratio;limiltr efne dicam preftancior: cui lirenefillafcot carminibufeelebrataf: facile cenuraferedtdenm: Tu ne inquâ aliofliqd fuauiter dicunc. accuraratq reprebendiP IcaPlaeo dicendifaculeacefinecontro/ ucrfia omnef anceiuit: Quem aduerfanuf dicendi uariecatef ac oracionif difcnmina ignoraffe contendic-Veruntamé ea dicendi facultaf cribuenda eft Platonique a publica plebeiaq: fecedenf uencacif ratio nem compleifticur: genufqi rbecortee actif longe nobiliuf côfbicuic:quod Ânfhocelef conuerci cû dialedbica dicicî Placo faculcaccm uoeae.qua fatifde unaquaq; re dici poted^nec ualecmfi pbilofopbie ac uencacif fludio compararuEiuf uerba m fermone quiPbedruf infcribitur bec func. Nifi quif pbilofo/ pbandi fludio fadf pro feeërie: non poterie ulla de re perfeefte difTerere.-quod enim ueritatem nonactigic:neq; arf eft:neq; fieri unq uâpoceft. Quemadmodum ec MarcufTuHiuf dum uerum ablblucumq; oratorem defcribit: eloquentem effe oporcere conz firmacndq perdifficile effe: eefummo laboreTummoq: acquiri ingcmo! omni nanq: ftiencia erudicum effe debcre:quo fieri: uc
-ocr page 50-difércof mulcof uidcamuOeloquentem uero neminem. Sed qui ƒƒ longior fum: quum rem paucif explicare pofiim ? Audi Hermo/
genem: qui rbeconce arcifprecepca perfcdliHime cradidic:quid de Placoniflènciac ordtióe.ec cu quibufeum conferendu exiffcimec: Primum exempla quorudam preceptoif arnfaccipicaPlacone: Deinde cum de forenfi genere diccndi pertradTac-’Demcflbenif oracionem diac ec opcimam:quacenuffimpliciter Forenfiforano incclligi poceft.Ac uero cum ad earn partem accenic:quâ demo/ ftraciuam uocamuGnó forenfibuffcilieer queftionibuf furgencé: fed pedeftnorem incedencem quieciufPlaconif o ratio nc omniü pulcbernmam effe confirmât :acq; ita pulcberrimam:ut recipro/ can pofTit-’ec quod m gen ere dcmonftrariuo pulcberrimum eft ld Placonif orationem dicerc-'quod uero Platonif oratio efbad pulcberrimum in demondraciuo genere liceac affirmare: Iraq: platonicam oracionem:quafi optimum affert exemplum bifqui in demonftraciuo genere uerfantur:nec m demóftratiuo genere duntaxac: fed eciam in ciuiliori iHo 8/tbeatraliPlaronemDe/ mofhbeni pref ere. In tertio uero demonftraciuo genere:quod poeticum eft principem ftacuic Homerum- Iraq; tref iflofdicédl prmcipef fuifle cómemorae:Homerum : Platonc:Demoftbcné: et nc cui forte leue id uideacur quod Platoni tribuit:Effici inqt ciufmodi genufdemonflraciuum iifidaeifinqbuforacionifmag/ nicudo confumitur:grauitate:claricate:uigore:ambitu: excepca afpcricace amp;; uebemccia: SuperefTe ecia eodc in genere oporterc: earn que mo ref oratio niff a ciac remiAam locutioncm:quin eciam dulcedincm adedèæt cultum:que delicacam amp;: pulcbram reddunc oracionem. tlinc uim accomodacam uie ac racionidiccndvqua prccipuam effe omnium generu;que uim Facianc facecur.Tame tn co genere demonftraciuo: quod ulcro cicroq: locucionem con/ nnec-quod ec apud Platonem plunmum eft.Alperitatem quoep ec uebemenctam oporcune acaprquomodo etiam omnia que uim faccre pofTunc. Scd in ciuile 86 cbeatrale genufdemóftraciuu ƒ confumt eifdem formulif quibuf deliberaciuum.^^Qui icaq: nouic planam:purdm:ac dilucidam facere oracionem:nec magnitudine ignorac'cc caf in quibuf magnitudo confumicur formulaf exer/ cere.-Preftac prererea dteendt moribufec bill que moref cdficiuc: necnon delicaca pulcbraq; oracione:Ec cu precipua ilia urcum omibufque mmfaciunt.-exomatioibufcorrobordcur-'que omta
-ocr page 51-Pldtom ab Hermogenc enbuunfur^quontodo if arciftao ac faculcdce dicendi non lurc opcimo admiranduf anceponendufeç /Tomnibuf uidemr. Eft enim ut ab codem HermOgene dicimr abfofiite p erfedit Him eq; oracone difcipline:ec fare u pone ud OccafióibuCHec ecenim preapud uif eft:uc m uno quoqï dicendi genere.'ec in unaquaq? (èncéna feufquo tcmpore:quo loco'quóï in quam perfonarniqua eau la ucariCnee folum uc fciaGfcd cnam jf ut poHiCquodPUconem amp;r fauifTe ec pocuiHe ccftacur.Icem cum ena dicendi genera idem audhor Herrn ogencf pona^que cCiam figurafdppcHac:Sublimeuidelicec:cenue:modcracum:quodeo2f non apudPlaconé inueniaf^ Quippe fubhmiGquod ec uerboru ec fencenciarum magnicudine con(ïac:u(uf apud eum plunmuf eftiquum dcrebuf diuintf ac maximif loquicurqualeiUud eft. Maximuf lUe pnneepf rerum moderator lupiter curru agicanf uolucrem pnmuf mcedic’curam gerenfomniumjnucuqï uniucrCi difponenf.icem dlud-DeuGuc ueeuf eciam fententia eftunicium finemqï ec medium rerum omnium eónnenfredhe incedic:nature racione cundta perlu^ranf Ec alibi. Circa omnium regem omia func-ec ilhul gracia omiaiec ipc caufa eft bonorum omnium,Ec run uf.Bonuf crac bonum aucé nulbuf rei inuidta agicari liccbac, cc relt qua: que uerbiffigunlq; apulTimi! ad diuinarum reru gra/ uiOïmarumq; fencenciarum explicanonem conucniunc.Tenuif aucem genenfquod ecfencenciarum 86 uerborum bumilicaccex/ cenuacum eft-Exempla apudPIaconem mulca inuenin pofTunC in Iibrif quof delegibuf Icripfic.ubi de commerciifamp;Jagriculcura: ec aliifbuiufmoi rebuf loquucuf eft.Mulca eciam ex ceterif auf fermonibufliccc colligereun quibuffepenumero ref quafdam mi/ nucafica accurate percradtac^uc eafplanc ance oculofcófbicuerö uideacur: A.cqui moderacigcneriffrequencior apud eum uluf eltï Prefercim eum de monbuGde bonefto:dc uircucc:de felicicaccsde finebominif agic^Guc demonftrando;fiue eliciendo pedecenci-m racioneGGuc anerendo:fiuc alia uia difpucando:lèmp enim for/ mam oracionif accommodacam fubiedie materie diligentißimc feruac. Sed de bif latif didtum eft: et pluf forcaHè:^ ref exigere Uideacur:quu nemo fic: folo aduerfano excepco-'quiarcificiu'm indicendoPIaconifnon admiretur.ec cecenf omibuGanceponac. U Hunc ad diHerendi faenciamrquam logicam fiue dialedticam dicimuOtranfeundum eft- Qua in re ufq^dco indodium fuiflc
-ocr page 52-Pldconcm adueramp;riuf réfère :uc nó uereacur afFirmare nunquä ƒ dkl TH fyllogikna probarc akqd potui Hè. T rad une: qui Platomf uitam rcripfcre: euTn:pofbq grammacice 86 poecicc'ec carmini di/ cb/rambicodyrico- et tragico opcram dederat-'uiginci annof So/ cracem audiuiHe. quo morcuo-contulifïc feadCracyHu difciplinc Heraclici profenbrem:Ec Herrn o gene pbdofopbie Parmenidif ftudiofumiTuTn megara ad Euckdem cum nónullif aluf Co era/ cicif accefïïfïe: Poft bec cyrenem adTheodorummatbemacicum profeefturnnnde icaliam peciinc:ucPbiloIaum:ec Eurycum py/ ebagoreof uiderec. Mox peragrafTe egyptum: ec facerdocef ac / propbccarelurprouinticadiinè.Perfarum enamagof quefituru ' fuiflè.nifi bella afie eum impediment. Hö c igitur uirü: qui canto ftudiodabore: uigdatia licccrarum ftudiif incubuic: et tot calefcp babuic precepcoreGadeoq; cxcellenci ingenio predicuf Fuic.Ho/ munnonef quidamingenio bebecef nullumq; unqua uel ftudio uel magiftrorum doeftrma fruiftu confequucrdnudicare audcc: ^ incollerabiliuf eft mfedtan maledi^if atq; damnare: Sed 'i ualeanc ipi-’Hof rem de qua agimuf profequamur.Caufam cur Placo nulliuf feiende precepca regulafq; con fcri p Cent, fa tl f ab/ unde fuperiuf expofuimuf. An uero ex arte 86 feiende radone fcripCent:et utrum ne ex operibufque rekquic uideatur non mo fequutuffed perfedtiHime aOequutufomnium opnmaru artium difciplinarumqi rationemideincepfoftendemuf.Quanqua pudec me earn rem cueruquam nemo unqua precer bunc bomuntionc in dubium uocauic. VerunCamen ica agere neceke eft:quum af/ firmare impudenter aufuf fuent: Platonemme figuram quidem auc modu aliquc lyllogifmi tenuiffe-nee prorfuf aliqd fcripfide: quod uim demonftradonif baberetiquera igitur bec calumnia r Ü^ ^^kt primum uidcamufCum triplex fit lyllogilmi genuf: demon/ i ftraduum;dialc(fticum: ec quod d fallendo fopbifticum diacufï quo2^ primum ex uerifnecekanif primifimmedidCif notionbuk caufifq; conclufionifconlïftic;ecfuo primo aepreapuo modo accç • cciam fecundo ca que per fe infunc predicdCo recipic. Secundum cxprobabilibufqueauc omnibuf pldcenciducpludbufduccld/ noribufnobilionbufq; -T ertium ex bif que nó probabikd funt;
/ fed uidentur: Quum inquam tripartito genere fyHogifmuf ica diftribuaturiquod nam eorum genuf Plato nó tracftauic.'’quod aliofnondocuic?Ndm demonftrandi uim:eiufq; fummam necef/
-ocr page 53-fiMtem:nemo mehufg die explicautC.-uC inTimeo paccc.inPdr/ menide^n PbedoncunPbilebo^in fopbin-a.-lccm in deamo legu hbro 86 rradtacu addico legibuG Secundo ecia rcipubliccan om/ nibuf deniq; eiuffcmionibuf quocunq: in loco materia pacta cut. lea enim ubiq; ex pnoribuGauc fimphcicer pnmif fi hen potefb: auc nobif primif per rcfolutionem exquirend omece Han dauere uericacif coclufionemt uc nemo obucere quicqua poHic. In Par/ menide ica demonftracur. Vnum mulca non eft. quod multa nó eft-nee parcef babectnee cotum dici poceft.Ergo unu nee parcef babec^nee cotum diet poteft.Icem unum parcef non babec^nee mulca eft:nee principiu auc finem aut medium babec. ee ob cam rem cermino caret, qppe pnncipium fmif 86 medium cermini fuc. Vnum igicur infinitum eft.quod infinitum eft: neq; rocun dum neqi redtum c:Sic enim cermino defcriberecur:Ergo figura ecia caret. Item quod figura caret: nee in fcipo nee in alio elle poteft. Sed ne longior fimtommf ferebicrermoPldConifexf/llogirmif demonftraciuifquancum fubiedta maceria pacicur conftitueufeftî uc nullum argumccandi genuf aenuGue ita dixerim acq; effica/ ciufliceac inueire:CeluminTimeo inquicuideriac cangi poceft-corpore eciam conftac.que aucem buiuf generif func: fentin pof/ func-que uero fenciri poGfunc.'Hecopinionc etiam cum fenfu comprebendi poGTuncteegenerancur generacaq; func.Coelum igicur generatum eft.R.ogemuf obfecro parumper nouum iflti precepcorem.an bee oratio fyllogifmuf fic:cc aliquid babeac de/ moftranoniGac necefReatem afferac: Sed ifbe quum ec quid fit:et quéadmodumdemonftracio fiac ignorée: nibil nobif refpódebtc: Verum ad malcdidla fe concumeliafq conuercec.A.cPlaco more . geomecrarum pnuf q demonftrec:fumic cerminoGec fupp o G ca ftacuic? ex quibuf inferac demOnftracionem. Vere enfinquic eft= quod incelligenaa cam ra none comprebendi poceft. Generatum ld eft:quod optnione cum rationali lènGi connpitur. Ome quod generatum eft^a caula ortum eft.Qiiod ab aliqua caula nó pro/ uenic:nó eft generatum. Cuiuf exemplum femper enfeftnd bon« cft ai necenarium;Cuiuf exemplum eftgeneracumud bonu non eft. Vniucrlum:liuc celum ftue munduf rocetuqbunc in modum Placo proponere'atq bifcc principiif argumencan folec. Quern Jinftoceleffequucuflibro primo de pnncipuf return naturalium, Illud inquic nobif prop oficum Gc'refomcfnaturaleGauc aliquaf
-ocr page 54-mouen.Ec m libro quem de celo fcnpfic:quinq;ilU fupponic. Motum fimpltcem corporiffimplicifeffe.Corpufrimplex mocum aliquem fimphcem fecundu nacuram babere.Duof eße fimplicef mocuGVnum uni die cócrarium. Quod concrano careend nibil a quo corrumpatur babere.Ex bif fubOrannam quinci corponf //^demonftrac. Sed bic quidem in^eneracu ede celum biffuppoficif oftendic: PUto uero generacum elle: fuif fuppofitif decIarac:Cc/ cerum quomodo bic generacum ille ingeneracum dicacmon cft aimufboc loco expltcare. Syllogifmuf igicur qué modoppofun demonftraciomf uim obemee: Ex diffinicionc per couerfionem Fadtufnn quo medium eft ipfa diflrinino:que rei caula eft. Nam quid eft efle.-quauifdemonftrano eiufnon fie; Tarnen per demo/ ftranonem parce: Vb i per caulamrei effenna demoftratur:que/ admodumboc loco Fieri uidemuf.Celum emm ppeerea generacü eft:quia uideri cangiqï poceft: Steue eda Ariftocelef fecund o libro pofheriorum cradic. frappe lune inquic propcerea defedlu fieri: quia lumme folifccUurif opacicace pnuacur. leem Placo:Coelum generacum eft inquic:quod aucem generacum eft.'caufambabec. ^^Hec ica.In Pbedoneaucem:quum de animi immorcalirace per/
cradtac: Interim ex concrariorä ratione.-ec uicaria ut ica dicam gencratione:nonnunquâ exrccordacione animum demonftrac ante generacionem corponf fuiffcTncenre aucem cum corpore non poffe.Ex eiuffimphcicace declarac quin eciam obiedta-quc ƒ fumi ex barmóia ponencïfyllogifmifdiligécinïmefoluic. Anima
inquic ante ortum corponf Fuiffe oftenfum eft; Acqui barmoma ance compoficum dïè non poteft-ergo animufbarmonia nó eft. Item barmoma compoficum fuum fubfequicur:animufuero cor/ pon dominacur- acq; eo preftannor eft: Ad bec barmoma magif ac minufrecipic: ammufmime. Harmonia nequaq bif contraria eft:ex quibufconfbacmimufuero cupiditacibuf corponf aduerx Z^facur. Hif fimcimum illud inPbedro eft. Ammuffeipfum mouec.
quod feipfummouec. femper mouetur;quod femper mouecur immortale eft.'animufigituriTnmortalifeft.Item animufafeipo mouecur;quod afeipfo mouet-id cecerifqueextrinfecufmouem? origo 8/ principium motuf eft: Pnncipium uero ingeneracum é. /jTergo ammuf efb ingeneratufacq; ob id eciam minor calif. Hif duobuf fyllogifmif corruptionem animi collerc omnino Plato uidecur.Cu emm qcquid corrumpi^ duobuf modif corrupatur:
-ocr page 55-aut cnim a feipfo propCer matenam m co côtencanifauc almnde fic corrupno-uc Iignum:cum fua putrefadtióe corrupnoni ob/ noxium eftzTum quia un excrinfecuf ac fccan poceft-Primuf fyllogifmuf animuin minime a fe corrumpi oftendiczSecunduf ne ab alio quidem corrumpi poOe dedarac: Verum enimuero de mocuipo animvquo per fe animuf mouetur:fiue omino de eiuf mocu-quonta uir quidem preftancifingenii fingulanCq; doctrine dubicafïe uidecur^oßcm equidem odendere Krin-orclcm aPla/ cone non diffencire.Sed bec rcf alium locum poftulac. Nunc uidendum efb:quomodo per dedudtionem ad impoHibile Plaça animi immorcalicatem defendac.Nifi pnnciptum fic inquicznec ipfum ex alio:necaliud ex eo fieri auc mouen pocefb. Siquidem ex pnncipio omnia fien debenc-Hoc aurem fequtcur uc coelum omne:omnifq:generacionifracto corruac.eerurfufereecur.quod cum impoHibile fienpia quoq: fuppoftcio.-que principium colhc: cric impoHibilif Icaqj non ignorauic Placo fyllogifmum confbi/ ruereæc demonffcranoné:quoad eiuffubiedla macena pacerecur: Ex pnncipuffacere diligenn róne fuppoficiGquo reru cognino mamfefkior ac cemor baberecurf Quam obrem plcnq’ftngulan dodtrina iapienciaq; preftancefquibuf religionif fue ractóe per/ miHum eftiuefuppoßea aPlacone recipere pofTmesea canquam dclpbica quedam oracula recepere. quod ex hbrif quorfenpeof reliqueruncïmanifefte poceft inceKigi. Nam quomodo afFerre m medium fïngula ponïm:quum pbilofopbi buiuffèrmo omnif ex f/llogifmifconffcecificq! pulcbernma demonftracionu necedicacc refereuf ec nibil otno babeac^quod miro ratiocinandi arnficio uideacur carcre.Legac qui id cupic inceHigere Placomf libroC Facile enim profpiciec omne fyllogifmo:^ genufaptiHimc rebuf de quibufagicur accommodaruTracftacur falicec pro rei oppor/ tunicate modo demofbraciue'modo dialedhice: boe eftprobabib quadam ratio neu nterd urn eciam capciofe. Nam ccfi crebnor efb ufuCdialedtice propofictonif.Tamen boe etiam capti'onif genuf ^dbibitum efb:ut in Eutbydemo pacec:ubi omnef fere cauillaci/ onum modof accigic.quéadmodum feciOè A^rifbordef uidctur.'in libro quem deElencifboc efb coargucionibuflcnpcumreliquit: Dinend f/llogifmo diredto^prima: fecuda«ceraa figura: et modif figuwu omibuGumuerfalitcr uel parctculancer-'afFirmando ud ’^^S*^’^‘^‘3’deducicur ad impoffibile: Ponicur uiciOim cóuerfionif
-ocr page 56-rdcioîindudhoîinnranctaîfunc problemaCa a difRmetone: genere; propnoaccidente, argumenca a maiorv minon: Gîmlb-omnibuf deniq: cafibuG Sunc encbymetnaca.'funtpbabihaîGgna.exêpla: omif poftremo difciphne logice utaac racio.Per diutfionem:pcp difftninonem: perdemonftracionem:aut quouif abo modo agi pocefl:; Quippe bec omia fubtihter abfoluceq; aPlacone cratflan ƒ pcrfpicuum eŒ. Poft bec nemim dubium cfb arcificium repenenz darum propofidonum a; copiamplurimu ualererfiuedialedltce: fiue demoftraaucîfiuc capnofe arguere [ibeac:ec banc faculcacem omnem artem fciennamq; côpledti.Cum emm nuUa ratiocinandi complexio: fine prop oft none fieri ponïc:Propofinoner au tem capi nifi cerco arcificio nequeâc:Hinc plurimum ualeac necefte efb'in quouif doctrine généré ca ratio:de qua cradlauic krifto/ cdefin bifhbnftquofa difTerendifacuIcacc.-logicof nominamuf: m quibuf (âne tantum ftudii uidecur uir fapiénnimur adbibuinèî ut non minuf in biG q in aliif libnftexccbcnnam ingénu fui ma/ nifefbam fecerit.Tam uero commodam banc artificu racionem exiffimauic-uc abfq; ea fyUogifmorum dodlnnam perbcipofTe prorfuf ncgaueric.non enimfyHogifmi formam duntaxat con/ fiderarufed eciam confbicuendi fa cul racé baben fcnpfic oporcere. quam cum Craderec non dubicauic affirmare genufomne ea una confici polie:Tum offendendutu ad impoHibile deducenducum eciam b/pocbence arguenduet ommo ratiocinandi: fiue materia necendria:fiue connngenftftuealu queuif predicandi ratio fuent. Certumqj 8/ exploracum elle exiftimac-'nô modo bac uia genuf omne ratiocinandi efïici polie: Verum eciam fieri non polie:ut alia uia récite raciocinan ualeamuf Omnem emm lyllogilmum figura cerca exbif que ab co cradica fune:fieri polie exiftimac. Higuramauté nonnifi buiufmodi artificio confltcut polie, quad cale eft:uc amborum cerminorum cuiufcunq: problem ati ft liue affirmâdi: Hue negandufiue uniuerfaliffiue fingulariftfine prima figura fine fecunda: feu tercia:ec quocunq: ratiocinandi genere confequcntia reppenre polTimuft quid preterea termini ipfi con/ fequancur:quid a le alienum recufent:Confequccium ctiam:quid dlènaale predicetur:quid ut propnu:quid ut accidenfcribuacur: quid probablit:quid uera fumatur racioc. Hif emm ica côpercif apeeq? ordinanf lyllogilmuf omnif conficicur: et quo plunbuf eiulmodi ininif abundamufteo faciliuf conclufionem deducerc
-ocr page 57-polTumuGecquo uerioribuOco ccrCiufdemonftramuCEx conic/ quennbuf enim propoficionef mediaq: fumäeur neeeße eft: Ncc fyllogifmuf ficue lam fupradidtum eft: perfid aliter poceft.Iw Ariftocelcfreperiendarum propofinonum arcifiaum non modo probat! fed enam tradiac daligcnnnimeïquod omnibufqui auf libroflegenc conftare facile poterie. Hoc cam comodum: camq • utile acq; preapuum m différendi rattone artificiu pnmufPlatO Ariffocelif preceptor expofmenn eo fermone qui inlcriptuf efb ParmemdeC Quippe faculcatem repen cd ar urn propofitionum: minfice m eo t radie, cc quafi ante oculofponit. Precipic emm ut ueftigandum inuefligandumq; ficquid affirmacionerniquid nc/ gacioneni confequatur aut non confequaCur.quid fimul et con/ fequacur et non confequatur.B-urfufq; m utroq: eorum:quid fibi.fuoq; ipiufrefpedlu confcquenfbabeac quid no babeanquid fimul babeat 86 nó babcat.Simili ectam modo quid fibi refpedlu aliorum confequenfbabeac:quid nó babeat:quid babeat cc non babeac.Ex quibuf omnibuf fimul lundlif quattuor et uiginn coniugacionef deriuancur:Ingenfpreterea fumma propofttionü nalcicur-quibuf omnibuf ufuf efbParmenidefquum de uno illo diumo femionem baberec:Ec quanq ufu pociufquoda artifiofo conftare precepta artif fignificat:Tarnen non prcccrmiccit quin enam de artificio multa precipiac. Nam cum Socratem ad exer/ cendum in dialedlica arte ingcnium fuiffec borcatuf flagicante illo rationcm eiufexercicacióifcam efïè rationem refpondic-qua Z^enonem pbilofopbum olim difputantem audieracnllamqr bif uerbif confirmât: St tuum inquic cxercere ingeniu cupif oportet: non modo poftto•ut queuifreffic:quid accidere poffit:ex ea ipfa poficionc confiderare: Sed etia poftto qgt; non fit: quid inde poffit cucnire.Verbi gratia. Si de eo agedum ftt:quod Zeno pofuerac: an unum fit multa.'animaduertendum eft quid accidere poOic; T urn mulafuel refpedlu fuo ipforum;uel refpedlu uniufeu uni uel fuo uel mulcorum refpedlu.B^urfuf ft unum multa non fit: confiderandu quid accidere pofTic ct uniamp;: mulcif turn fuo ipfo2f turn mueue comparationif refpedlu.In fumma de quacunep re ponacunuel qgt; finuel q» non fit:uel aliquo modo affedla ficdi/ Ïigcncer fcrucari oportet que acadantîTam fuo ipiufq cuiufuif alteriuf reu quam intenderifrefpedlu.Eodemqj modo refpedlu aut plurium aut omniuiquin eciam cetera refpedlu turn fuo turn
-ocr page 58-ahorum.Denicp quicqmd intenderiGfiue ut enC fiuc uC non enf poficu abfce ficdca agenda eft: Si perfedta ingenu exercicanóe uen racionem cupifinueftigare.-EnqbreuicerPlaco debuifmoi modif precepicAcq? eciam m reipropoftte demóftrdCione.-ISroué ilhfde diumo uno poftdombuf tn quiburcocaParmenidifdirpu/ cano co nfumicur: Van o artificio ufaf eftiquemadmodum amp;: ref exigercïec cxplicandi conCdium petcre uidebacur.Hec quom ica fmcsquif adeo amenGrudißaudax^cemerariuf efb^qut PUconem dialcdtice arcif ignaruTn:ec difTcrédt impencum fuiHe exiftimec accp reprebendac^Immo uero quif non ponuf eiuf ingemum: dodtrinam:erudïnonem:adTnirecur^Cutuf amficium fequutuf Piriftotelef men co ab omnibuf probari et poreft amp;: deber.Icaq; Placo in differendi ratione Facile pnncepffuinè exifhmanduf ê: ec quafi Fonf qdam.a quo arciFicium difputandi ome defluxcric. Qwam ob rem admiran Gafbunc eiuf aduerfanum non poffum: 9 calumniafruaflacerediuciuf contra uentatem po He exifhma/ ueric.Nifi force ea caufadecepeuf cft:q, cum lacinifrcrtberec:qui uelPlatoniflibrofnon babenc^uel uitio tneerpretu ica obfcurof babêc inepcof medofoCue uix legi fine ftomaebo po Hint; Tutu proinde fore maleficium fuum fperauic. Sed de logica badtenuf. C A-cqui nacurahum rerum difciplinam exTnneo Placoniffacif abunde licec baurire; Siue princtpia reru conf/deremuf: Sme ref ipaf ex prtnapufconfticuCdOacq: ex bif eaf in pnmiGquc magif preapue ac generalef babentur: Vc animum:coc[um:ec celeflia corpora: leem quaceuor elemencorum uniuerfalem racioncm,:ec ^parciculacim codmonem eorum. Sed de generacione animi boe loco dicendum non eft:quum ecmulco diffialtor queftio ficmec nifi ab bif mcelhgt ponïc:qui pyebagoreorum u placonicorum racionef perfedte nouerunc:ec Tnacbemacicarum difciplinarum cognicionem babenc.fic precerea ad earn explicadam longe pro/ /T lixior orano neceHaria.De celo cc ccleflibuf corponbuf ft quif
dodlnnam Anftoce'iffequcndam exiftimac.-quod equidem non improbo:profedto repenec mbil ab A.riftocele meliufq aPlacóc didlum fuiftc: Sed pnufq ad boe uenio:de pnncipiif rerum na/ ' curalium dicam: que Viftocelef formam ponic: cc materiam'ec
priuacionem:Placo ideam:macenam:ec opcimarum rerum opi/ ^ ficem deum. Triplex icem genuf incelligi inquic oporcere: Vnu quod fiac:aliud in quo fidc^Tcrciu ad cuiuffimilicudine id quod
-ocr page 59-fit ona^æc ad paCnCeC macnfec nad coparddonem bec CranfTerc. Macenam quidem que omia recipic ec quafi macer omnium efb omnino informem amp;: fpccie omm pnuatam ené: Eifdem plane ranonibuf probac:quafAnftocdef ab co fumpcarexplicauic:Ica enim inquic. Siquam formam fibi propria baberec:bee profeefto occuparec:impedimétoq; enec:ne ceterarcciperencur.Qucmad/ modum fi quif in rudvinequalnacq; afpenore maceria fignum aliquod imp rim ere uolenf frudrarecur laboremifipriuf earn explanarecœc lenem.equalemq; ad unguem redigerec:Ecrurfuf apcrciuGIllud ad cuiuf fimilicudinem oncur qgt; ftc.femper eodem modo fe babenOingeneracum s^incorrupcibde dicic incdligenna conf/derandum: que quidem 8^ Ariftocdef forme cribuic: quod aucem fiend fenftbile:generabile:commurabile Temper appellac. Tercium genufforme capedmem ponicnncorrupcibilem.ecreru que generancur omnium federn.Hane aurem calcm eße:uc fine fenfu atcingacurec (puna quada uc ipe inquic cogicacione:aimo concipi poTRc. Ac emm Ariftocdef eciam ipfe macenam primam ingenerabilem 8^ mcorrupcibilem pome, Iraq; de primif rerum pnncipufnibd prorfuf afuo precepcore dißencic.Coelum aucem fecundumPIaconif opinionem caufa ingeneratum:tempore ge/ neratum eft: Anftocehfuero iencentia tempore ingeneratum eft: idqi unu U folum in formam fpbere coglobatum: Nullu babenf inftrumencum:finicu quoq-et extota nacurali materia coftanf. Nullam emm inquie alicuiuf rei partem aut uircutem fonf re/ linquic. Sic redte fimub atq: aperte locutuf eft Ariftocdef que omnia iifdem fere uerbif aPIacone died a acceçepic.quanq Plato perfeifliufde bifdiHeruic.-quum caulam quoq: efficientem coelo cribueric. Scd fi eelum Anffotelefquintum eße cor puf opina cur. a quaccuor elemencifdiuerfum: Plato uero uel non diuerfum ab bif quactuor uidecur uelle: uel eorum fummum atq: precipuum: Tarnen uel in bif conuenire inuiccm uidencur ludicio eorum-'qui bec diligentiuf fuerunt pcrfcrutaci. Qyippe Plato quinq; iHif figunfbec corpora formari cxiftimac pyramide ignc:cubo terra: Icofaedro aerem.-oedaedro aquam: dodccaedro coelum.Quod fl dodecaedrum a reliquif figuriffua eentia diffère: uc celu quoq? Tua natura a cecerif corporibuf differac neeeße eft: Quin eciam Xenocrarefuir nature reru ftudiofiffimuf 86 difcipuloruPlacoif apprime familianf in eo libro quern dePlatonifuita fcripfcjVc
-ocr page 60-fimpltciuftn expoGcione librt de coeîo ar mundo refertebeedtac. Sic animalis m formaf sr partef omnibuf rebuf diftnbuca con/ ftituic: quoufqj ad omnium animalium elemenca deuenic^quc figurafquincp ifiue qnq: corpora appenac:aecberê:ignem:aeremï aquam:cerram: Quibuf uerbif aperciOime confiât dodecaedrum illud pro fimpbaf corporif figura a Plato ne coelo tribui: quod aecberemuocac. Iraqi boe eciam inter A^rifbocdem arPUtonem conuentre uidecur. Nam ecfiPlato coelum ex igne conftareaf/ firmaciquatenuflcilicec uifibile ê:ec ex terra quatenuf cangipót: ftellaCque ex omnibufquactuor dementifcnè compofitaONon tarnen bec ita effe exiftimat-uc que generacioni corrupcioniq; obnoxia funccorpufimmortaleconflicuanc: Sedexigne coelu ePe-’quia corpufaetbereum lucidu eft.-e terra: quia fenfui occurit: e mediiOquia mediorum prccipuam recipit rationem:quod ne Xnftoeelef quidem inficiaf irec;celefbid fdheet corpora conflarc ex biffummicacibufelemétorum quando 8/ ipe coelum effe uult uifui cadluiq;obnoxium:quod animacum quoq; amp;r animal enêî ucPlaco cenfueracun Iibro de coelo atfirmauic: Nof enim inquic y^perinde ut de animaIibufiftifconfyderamuGÆd bec que de qua/ driparcica elementorü racione in libro de celo \rifbocelefdocec: cadem omia Plato breuiffime inTimeo expofuit:Edfdem plane qudlitaceffpeciatini dedaranf ut mcorrupnbile acqi ingenerabile fit racione totiufuc rone parcif corruptibile amp;: gencrabile. Neq; de biffolumîlêd de mulcif quoq; aliifparcicularibufnacure rebuf Plato diligenrinîme cradlauic:ut de animalibuGmetallifet bif que greci meccora.-larini fublimia uocantï De figuriGquaf cor/ poribuftribuit:qui bec leuiufconfïderaueruc:rifu digna fcnpfiHc Platonem exiftnnauere:cum ipi pociuf ridendruel cercemagif dendendi forent: Xc quibufcure fuit buiufmodi return rationef db cruditilïîmif uiriGqui ante nof fucrunt perfcrutan’-bi quéad/ modû aPlacone bec didla fuertnt: et faut 8/ pofTunc explicate.
7 Sed de bif aliaf.Nam cbeologie quidem:acq; eiuf difcipline que ordinc inueftigddi rebuf nature pofterior ê:dignicatc nacuraq; prior babecur:quiGmencif compofdubitcc palmam Placoni effe enbuendam.** Qutppe eciâ peripatecice princêj^ffedte: ui uericatiG que ab inuitifpedlonbuf erumpitaflncflrprincipatu eiuffciccie Placoni conceduc. Qind toco Parmenide fublimiuP Quid fapié/ tiuf? Quid diuiniuP Quid de fuma fimphcitatc unitaccq? primi
-ocr page 61-cnCiGue! paetuffupm omnia enCta det pîcniuPaCcç cxplicaciuf? Cuiuf non modo fencentuGuerum enam uerbif ipGG pnncepf xpiane cbeologie Dionifiuf areopagica m omibuf GuiG opibuf ucicur.MuIca enam biffimilia in fbpbifta-'mulca m pobneoan pbedonc: m pbilebonnTimeonn fimpoGoan Pbedronn libnf de republica? in legibuGin epiRobGdeniq: m omm fuo opère-' de deaæc de rebuf diuiniG ec incelligibilibufa; mcelledluabbuf ƒ” làpiennGTimcPIaco diHèruic: Adliuam uero pbtlofopbiamtfiue
• que ad moref peranec;fiue que ad remfamtbarem;auc ftacum ciutlem reipubbce Gpedtac fi apudPUconem repenre uoluenG plcni func omefeiuflibri. Sed m pnmif qui de republica fenpn func:de îegibufEunpbron - Apologia, Cnton-Tbeaececuf. Menon. Hippiafucerq;. Alcibiadef uccrqi. Sympofiu. PbedruG RîenexenuGProcagoraGLyGG. Quid Pbilebum comemoremî
' m quo quû de ulnmo bominiffine diGTererenquod m ea parte pbilofopbie:que de monbufcradhanprecipuum cfb.'ecab abif m uolupcace:ab abif in prudéna confticuicur.-Ipfe mulnfpre/ clanfq; ranoibuf oftendic dupbeem uolupcanfranonemieiufq? generacionem 86 enènCiamiTum prudentie mennOec feiende ranonem.refpedlu gdem uoluptanfexcellencem: Sed quacenuf perfedtam bominiffebacatem refpict c ; inferiorem. Quoru quû neutrum fummum effebominif bonum oftendiGGec.Pofbrema concludic temum quiddi dbf duobuflonge preftannufenèifc/ bcicatem bominifbonuq; extremfrid eße boni naturam ipam acq; ranonem.Que quang longo fermone dilputaCa aPlatone fuerunt: Nullam tamé fentennam: nullum membrum-nullum deniq; uerbum-etne pundhum quidem oranonifprotulic non fumme necefTariu-’et dodlnne ac lapienne plenû. Quod idcirco a me didlum uelim^quia aduerlànuf perturbata: con tor tau n/ condantia plena loquacitatiGfcnpcaPlaconifenecômemorae.
Sed de bifbaeftenuG C Nunc de matbematicifdifcipliniGqua^ V^-^ lîmili modo ignaru fuiGPePlatonem aduerfariuflcribicsdicendu âbquid cenfeosucin bifquoq: g excellenffueric:Platonif doc/ cnna incelligi poGRc.Mulca profedto geometric- aritbmeticac. mufice.afhronomie palïîm in eiuflibrif precepta cocemplacióe dtgna repcriuncur.que ft P lato matbematicarum difciplinarum tgnaruffuilTec: ut gdam bomâcionefblaccerare non uerentur: nd pocuiirecfuifbbrifinferere.Nûcuero cam crebro bifutitun
-ocr page 62-• fine de rebuf diuinif fine naturaübuGGue mordlibufdinèrdruc nemo nift macbemaucif diGciplinif inftru dluf opera eiuf po Ibe /T mcelhgcre;Hinc plenq: cxpofiCorefPïaconiGin expUnandif ' aufUbnPde marbemancifranonibufplura dixerunc.ecTbeon
. rummufiHe mdebemaneuG cum opufde quactuor macbemaciaf ■ difciplinif edidtHèncompendiu inPIaconifhbrofinlcripfic;quaü ca duntaxac in bif connnerencur:que PUto in fuif openbuf cenginec. Hquidem ita a maionbuf noftnf tradicum accepi: Placonem nonminuf quadriparticambanc macbemancarum
• dilciplinarum rationcm: q abam quamuif pbilofopbie partem fuif difcipulif explicare folirum fuifTe-Ac ueftibulo fcbole eiuf boe cpigramma mfenpeum exanHe: Nemo buc geometrie ex/ • perf incroeacïquod in pnmif fignificare uidecur.eum a facello pbilofopbie arcendum ede^qui geometrie difciplina non fit infticutuGqq illud quoq; poHïc deno tare: Neminem efle intro/ miccendum.-qui uircutcm ex geomctrica mediocricate quefitam non fit confequuruf Megaram quoq; U Cyrenem qaeadmodu fupradiximufprofedbumeffePIdconem eóftat-’ut lUic Euclidc fummum geomecrdm:bicTbeodoru inter matbematicof pref/ ^ cantiOimum audirec-Illud quoq; de eo Iegieur:quu aliquando acbenienferÄponmiforacula fcdcicacum ueninenc:quo pa dl o
■ a pefbdencia^qua maxime uexabancur.-poßenc liberaru buiuf/ modi refponfum acccpißeilca demu fofpicem fucuram ctuicacc fi illiufaram.-cuiuffigura cubica erac:duplicarenc. Quapropcef lUof eueftigio altera cubum are coniuxide. Sed non pro peered - morbum aliquo modo defeuifle.Quod quum ad deum relacum - ellecmondam fibi obtemperatum refpondine:quippe lußiHe fe Ij iit cubum duplicaréc:eofuero cubo cubum fuperpofuiße: Qua v ob rem acbenienfeGquum aliquandiu ancipitefconfilu fuiHenc: , ad extremumPJaconem adiinè:quemnorant matbemacicarum rerum eße pencißimum.Confultum igitur Placonem quid fibij Apolhmf oraculum uellecncarefpondine.Probro dare aebe/ nienfibuf deum^q, geometrie difciplinam contemnerenc:Poffc bec ita duplicari cubu difcipuliffuifoßendine: Si duabuflineif rccftif due medte reifte proportionaler inuenirenCur.Duabuf enim unam medtam proportionalem mueniri compertum lam erac. Sed duabufduafreperin po Ge pro porti onalefadbuc erac ignotum. Plaronem icaq; ld primum comperine:ec quod nunc
-ocr page 63-^ m librifXrcbimediflegicur. lUtuf effe tnuentUTn. Quod ft geo/ mctrid cccenf omnibuf Tnatbematiaf difciphniftob cerciorcm .demonlbractonif ueriranfq? ractonem nobihor babetunEx 'omnibufaucem geomecnepropofinonibuf ea difficdlimafuies . quo padlo poHec cubuf dupheamd aucemPIaco inuenicsquif adeo indocOrufefticenierariuftamenfuc ignorafTe illum maebe/ //^ mancafdifaplinafaufic afferere? Auc quid efb minuffimde uen:
' q bcc mcogmea fuiHePlaconisqui ceceroffemper ad preclaram buiulmodi rerum cognicionem borcacuf efh: ec ftne bif nee ede nee dici poCTe quenqua dodtum exiftimac^ Quippe in Iibro de Icgibufduodecimosquum legefexpofuifïècsec quemadmodum obferuanpodenc inueftigarec:ridiculüq? dicerec effe bomine: qui fruftra elaborarecin re que firma ac fbabilif non efiecsSa/ lucem inquic legum poceftacemq; cum demu perpetuam foret ft rapiennfTiTni ciuicatif fepenumero unum in locum cógregaci. fuaf acq alienaflegef exquireréc: Ec fiqd in alienifopporcunu dixj utile enètsadderent fuift Siquid in fuif minuf probandum? ld remouerene: ec ad unam uirtucetn' uircucifq; ducem ac pnnz cipem mente oculofdirigerencsEfTe emm uircuteftet quactuon etunum.quaceuor q, fubiedleref circa quaf uerlantur diuerfc Ibnc. Vnum q, ad unam mentem amp;s fapienciam relpiciunc.quo (apiencem quoq; in admimftranda republica fped;arc inquic oporcere. Sic emm fieri po ne:ut ec religionem erga deum im/ morcalem ferueeset diumarum return cognicionem babeaeæt aliof monere acq; inftruere pofftcïPoft becin tradlatusquem legibufaddidic-cum quif auc qualiffic fapienftec que nam fic ca quampecimuflapiencialcrucarecuriPrimum cecerafomefarcef a fapiencie nomine excludic:mox quaceuor macbemacicaf diP ciplmaf A.ncbmecicam;Muficam: Geometnam: Aflronomiam pbac acq; admiccic.quod cu pluribufuerbifegifïèc:bec addidic: tnrelhgendum precerea illud efb:qgt; ft quif bec reifte accepent: maximum fibi frueftu. comparable: Sm minuflaciuffucric deu femperimplorare.Moduf aucem’quo reifte accipi po (line: bic cftsdicere emm id aliquatenuf oporcec. Omnem geo meen cam arcunfcnptionem'ec numen cöfbicucionem;ec barmonic con/ lbnacidm:acqï aftrorum circulacionifracionem; Vnam omniu conftare ei qui reifte dilcic: oporcec. Conftabic aucem ft: quod diXimuft reifte ad unum refpicienftdifcec. Ica enim quafi unum
-ocr page 64-quidam ornntum innacum ümculum conftabw. Quod ft quü afteer becperctperefbacueric.buc fortunanuut modo dtxi op/ care ftbt fecundam oporcec. Neq; enim fine bif effici uUa Eelix: nacuraan repubftcapoceft.Sed bic modufcfb:beceducacio:bc difcipftne:ftue difFtciliGliuc facikf uia ftc.bac cerce eundum cfb. Ec paulo poOr. Qui aucem bec omnia acceperit;bunc uereQ/ pienciHimum dica:ec fiue lOco ftue feno loquor confirmare non dubico. Ec rurfubqui diuini modefbeec reftquif uirtutibuf pre/ dici func:acrerque difciplinam beatam accinguncïficuca nobif expoftcum effc:obcinuerüc:bif folif cumulannîme fdicitafcOTn/ yf parara eft. Quod fiPfaco lUu unum uerefapiécemallu feheem:
lUum ptum 8/ immorcali deo graciHimum eftè facecur.-qui uir/ cueem coftrec macbemanafdiGcipftnir incübic: Quo padbo rem quam cancopere commendaeœc ad quam capeffendam ceterof bortacur ue[ per concempcum ipfe répudiée:uel per deftdiam f^ ncgligac ^ Errac nimirum qui afteer ludicac. Deftnac igicur ad/ uerfanuf caftbuf contumeftif fapienciHimum uirum impeccre: ƒ que fuam pociufq Placonif ignoranciam aperiunc.Cum emm duabuf maxime rebuf uniufcuiufcp doiflnna probecur:fiue q; areium precepcacradidenc-feu q, ex raeioneprecepcO2f a ft quid (cnpfènc.PlaCo quidem:quam ob caufam precepca non tradi/ deric:Vcq: id mfcicie ceftimoniu. non ftc.fanfucarbicror fupra demonftrauimuPQuo padto uero ex racióe opcimoif precep/ corum fenbenda queftueric.ee rapiencinïme acq eloquenciHime fcripfencxTum a nobifilftuffermone oftenfum c: Turn: ft force uel aduerfanuf:uel quiuif aftuf coneendere ulcra uoluenc in prompcu ftme eiufftbri quof pro uoluncacc fua quifq; amp;: legac: ec ludicec. Nemo igicur uerbif aduerfani fine aliqua racione fbulcc cemereq pro lauf: condemnandum effe fapienciftïmum uiru exiftimec: Sed pro fuo quifq ingenio uel ledbieado ftbrof ilftufuelab aftifdifcendo quaca fueric eiufdodhrina:q excellenf Ingenium:quanca dicendi uif animaduercac.Ica emm facile nofbram quidem deféftonem ueram ac lufbam.•Aduerfani uero calumniaffalfaftiniquafs/ plane deceflabilef eftè compenec.
-ocr page 65-J cradidencsnemine tarnen propcerea dodto amp;ï ' ; (apiece uiro inferiore exiftimädum: Librofq; ■ ab co compluref egregie fcriptoOeC ad pofte/
; ritatif utilitatem relicftoGfacifCupenori libra quot;nbsp;5 : demonftraunnuC Nunc quomam aduerfatiuf
^fecudo uolumine: cum aßenc qui ad ucncacc
1SS3^1légt;'^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;U*WlUHI.Mlt;V* VWIII. UflVILU VJVAI dW HVlWdUW-fjijpcbnftïarie religtonifec fandte ecdefic dodtnnam propiuf ac/ ijj ' ceßcrit: longe ceceriffdpiêcioreni eé tudicandumîcumPlaconé ’•I: ; multo Änftoceleinferiorem facic.q die a dodhorum nofbroru M fencentia aliemnîmuf eße^bic uero maxime cumbif confentire t utdeacur.-Nofbuiuf quoq; rei concrariu plane: nifi nof aimuf faille oftendemußec dodlnnam Placonif magif q Krifbocelif ,' noftre religiom confencaneam eße demonfbrabimuC Quod no Ca* ideo factemuß quia Platonem aut exiftimemufaut uekmuf
’ oftendere cbrifbianum fuißeAlienuf enim ucerq; a noftra bde tarn Plato q Xnftocelerfuic:ec ut nomine:fic religioe gentilif utercp:propcer quod fruftra Ænaocelem hoc loco laudat ad/ uerlanuf et inopfconfiliuquo uera dicere uideacur ad religione réfugie:ut folenc rei capitißquerende falucif gracia^ad af/lum fe aramq; recipere.Itaq; non eft conßlium lab ordre: ucPlaconé cbriß:ianum fuiße oftendamuf quemadmodum de Xrißrotele facic aduerfanuC Scd icabunc locum conabimur tradlarcGuC ft quif ex audtoncace quoqi gentiltum pbilofopborum uertca/ cem noßre religiomf corroborate uolueric:pîatonif ponuf libnfq A.rin:ocelifid efficipoße demonßremuf Cumautern eer/ neret aduerfanuf dodtoref ecclefie:uirofuc uice fandlimonta: Ica tam noßra q gencilium dodhrinainfignefPlatonif magif q Arißocelif opinionefcum fuif co ciliare: et iHiufquidem teßi/ ïnonio omnibuf fere in loaf ucuAnftocelifuix unqua facerc Tnécionem: Primurn eof refellere conatuf eft' ec exifhmationc: quamomnef dediuina illorum Gpiencia conceperunc:animif abolere:Itaq? fuo pociufq illorum ludicio ß and urn fuadeC. ISlam que dodtorefnoßri mqc afflaci diuino Ipiritu renpferuc: ft ad fldem duneaxae 86 morcalium fa lu cem pertinent: tenen
-ocr page 66-crediq; ab omnibufFafeft: R.e[iqua uero no ica recipienda func uc a fandtifïîmif uirif cradira fuereAcqui ft in bifque ad fidcm et ueram rcftgioncm pemnec credendum die exiftimaf o bone uiri Placonif aucem uerbif fandhifftmi uiri utuncur ad fideicc uererehgionif conftrmacioneni:cur æquum non cenfefpreben cxCfidem-dum in bif Platonem longe Anftoceli preferendum ^pexiflimaric?Qiiod ft dodlorefnofbn lantfli gdem cancumodo: ec deo dedin fuifTenciopcmiaru uero arcium ftudtaiUiXfurnmif uc aiunc labrif deguftaftenc-Concederem ttbipfedlo géomètre potiuftin rebufad geomecnam pernnentibuOq fanefte ftrnplici/ can ené crededum.-ec ftudioftfpbilofopbie:ac bonarum amum periciffinnf uinfipluf Fideiadbibenduni:q bif qui rudeffuiHènC ^^‘T ignarrtamamp;rft uice fandticace inftgnerbaberécurAc ft qui cum fandlicace ad fummuTn etiam doctrine amp;: fapiencie perue/ nerunc:Legeruncq? Placonif acq Anftotdif IibroGet uenufq pbilofopbi o pin loef diligencifftme func pfcrucacuqualeffuerüc apud grecof Bafiliuf GrcgoriufC/rillufGregoriufalcerApud lacmofuero AuguftmufBoctiuf ec aln complureflàpiéciftimi uiri sz pbilofopbie fbudufiUufbref Ec camen quum de uera re/ Iigione diflèruerunc: Genei ft um pbilofopboru audtoricacibuf libencer innixi func:quo paefto exiftimafboiefcc unum.-fpreaf illifauefhonbuf lèqui oporcere ? Sed nofec geüq métifcópocef func;ce dimiftbïdocftorefnofhrofrancftiftÏTnof ac fapienciftimof uirof fequemur^Eorumq fcnrentia rem a nobif propoficam oftendemuf. (J Verum id mibi moleftum boe loco accidie:^ ca cogor fenbere que mime uellem: Facie enim aduerfarii iniqcaf aduerfufPlaconem: V c qui no minufXriftocelemq ipm foleo laudare:fungi officio meo minufuidear. Nam cum aduerfanuf dicac:ec fuo duncaxac ludicio demonftrec:meliuf Anftotelem qPIaconcm de diuinanacura fcripfiGé- quippe pofuiffe Xrifto/ eelem in diuinifcnnicacem: Placonc minime,- illum fenfiffe celu ec mudum fola dei uoluncace ex nibilo effe producftum:bunc matenam primam mundi principium pofuiffe Ad bec Arifto/ celem optime de aimo difleruiffe: Placonem figmenca quedam fcripftffe. Illum: quecunq funt;prouidéna dei regi gubernanq: exiftimaffe:bunc omnia faco ac necefficaci fubieciftèFo nof buiufmodi uerbifimpulic-uc dum concrarium demonftrare ni/ cimur:dePlacone meliuffencireqde Anftocele uideamur-acq;
-ocr page 67-ïC4 im prob arc A^nfVocelemiquod a mence nofbra lonçc ahenu ^eft: ÏSTof emm de Kriftocele quoq: femp boneftifTiTne loqmur:
Xbftcq; dnobifcam praua acq; infolenf cogicado^uc duPUcone cuemur:decraberc illi uelimuf. Vrrunq: cm fapiendnimu EaiHe arbicramur:Ec gratiafutnqip bnficufquc m genufbumanum conculeructagendafexifhimaTnuCquod ipiufquoq; Anftocclif ^aucftoricace agendum uidecur: Qiiippe m biflibrifsquofmecdZ pbifica uocaede ca parce pbdofopbie pfenpeoC queé derebuf diuiniPbunccnmodum loquicur.Non modo bifagere granaf æquum efb^qui nobifprecepca diEcipbnarum diligénHiTnc tra/ diderunt: Verum bifena.-qui de tlhfleuicer teiuneq; diHèruere: Nam bi quOq: aliquid nobifualicatif acculeruc:dumbabicum noftrum exercicacione redd i der une apnorem.Ecenim uero ft Timocbeufnon fuifTecmon cancum modulorum baberemuf q, * fiPbrynif nonEuinecmeTimocbeufquidem c{aruiflec:Eodem modo de bifexifbimandum en:: qui uencacem indagare uolue/ runc.Àcccprmuf enim ab aliquibufopintóef aliquaGfed bualef efTentunt caufa fueruc.In bac igicur pbdofopboi^ coparadde: non alcerum quidem laudibuf extollemuf: Xlcerum lurgiif ac concumeluf prorequemur:quod aduerfariuf facie: ucrunq; enim colimuf ac ueneramur. Sed que nam fit A^nftocdif de bif quaf fupra diximuf rebuf opinio:ec ucrum eorum que aduerfariuf referc aliquid lUe fcnpferic:Velquomdfcripfcric:uideanc:qui id poHunc inueftigare. P er mulct enim poirunc:quum fere omf noftre ccanffapiéceflannrpenpacedce fedte emuli fint:Et que kriftocelef fcnpfic diligénHime mdagauerinc acq; percepenne. Nofcercecuckriftocelef de bif rebuf meliuf detenufue auc cogitant:auc fcripferic;Minime dicemuf: Fruftra ent in re no/ tiffima laboraremufnee aliud quicq aduerfuf eum loqucmur: preterq q? cbnnianu fuiOe Ariftotelem negabtmuGEcaliqbuf fortanèin locif explanationifgracia:nd eo modo:quo aduerz fariufputadintelligenda eé dicfha Xnftocelif oftendemuGquod non eo confdio faciemuGuc enmen obuciamuf A.nn:ocelvfcd ut calumniacorem bune uel minime mtenigere A.riftocelem:uel peruercere illiuf fententiafdeclaremuG Placonif uero opinidef fummo Rudto conabtmur exponere quoniam omnibuffcrc latinif ignore Gunt:Partim quia Itbri eiufin romanam eduerft bnguam non babentur: Parcim 9 fi qui babentur incerprecum
-ocr page 68-uicio minuf redte fenrennam fut eKprimunc audtoriCMenra iraqj buiurTnóvprerernm de rebufdiumifopinioeGexplicande • func-uc quicme ec quafifdiliareffinc noftre rchgioniecia lanni poffint incelligerciTurn e concrario q falfa fine:que ab aduer/ fano obnaund manifeO-û ftc. Hec ennn petpua demonffcratiotf racio ene: Si concrariu eiufqd obiicitaduerfariuGipiuf Placoif uerbifoflédam.Quod fi ad becdodloru noftrereligionifcefh/ moniu adducam: ec fencétiafPlaconif (acrofandto ore exponi ;pbariq? demoflrabo-magifpfedlo rei ucricaf elucefceCïNullicp dubiu ericPIaconem nó uc aduerfanufftngicïfed uc nor often/ dimuf cogitaOe acq; fepfifTe. Na aduerfarn inepcafexpoficióef: ec argumenca leuiOiniaTuo loco poft bec refellam.'quacumqï I^' ab Ariftocelifopimone 8l uerbif aberree explicabo. Sed priufq ad rem ueniam:inud aperce proficeor- nó icamePlaconif opi/ nione’m cuen: quafi ex omni parce probandam: ec cu do dtrina noftra comparandam exiftimem.Neq; ennn dlam ammorum prcexiftenciam probo’nee numcru deoruminon celi ac f/denl animafinon mulcaalia quibuf gentilefab eedefia damnancur. uerum quid duo pbilofopbi fenfenne/quod inter eof difcrtmen fic:exponere decreui.Ecfi ent gencilifucerq? eft:ec a fide noftra alienufiTamen ucer eorum Tneliuffenferic 8/ religioni noftre conuenienciufoperepreciu ericdeclarare.Prefercnn cu nullam Anftoceli iniunam lÏlacuruffimTi preferre eiPlaconê uidebor: fiquidem nó ulcro ad banc cóparacionem acccdi^fed iniquicacc aduerfani coadtufq eof adeo C(arpicer:eCignominiofe eóferre inuicem non erubuic. Nammea quidem fenrenna Anftocelef Iaudandufeft:ecdo£ftrina:qua plunmü claruic:ec ftudio:quo - bene de boim genere merteufcd. ([Quid igicur de primo en ce: uel potiuf de primo omnium encium.ee fupra omta encia pofica principio Placo in parmenide fcnpferic uideamuf Ponam auc y-'duncaxac capica reru. Vnu inquic ipm(fic ent fic fuperfublta/ cialern det diuinicacem appc[lac:non mulca eft:nec par rem: nee cocum!nec principium.nec finem:nccmediu babet:infinitum informeq; eft.nullo loco circufcnbicur: Nufq permanec:nullo fiuelocidiue alceracióifmocu mouetur:necullo modo fic:Nec fibi alten ue idem: auc diuerfum eft:nec fimile auc diPïmile^ncc equale-auc tnequale:nec anciquu:auc nouum: Nee in cempore ul[o:fed omino fine tempore:quaobrem nee generatu unq e ft:
-ocr page 69-nee genemeursnee crac unqua: nee modo fa (ft um eft; nee fte-nee eft:nec poft ficc:nec gcnerabi^:nec enc:nee fubfbancie parcieepC efh: Ifta enim uerba eraezftebac-'generacu eChtprecericum cempuf fignificanc:Eric aucé-fiec:ec generabitur futurum: Eft uero:ec generdcur:ec fu-prefenf. Quod auc nulh fubiacec tempon id nee eratznee efb.nee enc:Ex quo fit ut nullû etiâ nomen ei mdicum fitzNuHa difFinieio decur: Nulla fcientia:aut fenfufauc opinio eiuf babeatur.Icaq; nee noïacur:’nee dicitur:nee eogicaeurznec ƒ cognofatur:nee ab aliquo entefencitur: HeePIatonifuerba fût in parmenidc: quifpauea ex mukif eoHegi: In alnf uero opibuf fuiGucin pbedro:pbedone:pbilebo;Timeo:fopbifta:legibuf:re/ publicdrepiftoliOomniburdeniq; locifin quibuf de rebuf diuinif mécionem fdeie:femp fui fimiïifeft:Eadéq; de eifdem dieit:quod um docfti ofFiciü:ec uere acq: incocufïc raeioniftcftimonium eftz ZTVbiq enim primum omium pnncipiüPlaco unu appellac.ubiq;
opificem amp;: ereacoré umuerfuubiq fummu bonu regem cc con/ ditorem oim nommât. In prompcu funt greet ciuflibruquofqui uolec legere poceric:Ec ex lingue ilUuf fonce baunre: que nof incerpretamur ut poHumuf: Xdeo au tem becPIatomf cbeologia GndliHimiffidei nofhre docfloribufgrata fuit: ut quodenfeûq de deo abquid rcriprerunc:nó modo fencenciifciuGfed etta uerbifuci uoluennc: Na uir fancftiHimufDtonyfiuf areopagica:q primuf , ec fummuf cbnfbiane theologie audlor fuic: neminemq ante fc 3 babuic diuinaru rerum fenptorem prêter apoftolumPaulum:ec \ Hterotbeum aebenarum poncificem:qbuf ipe preceptonbuf ufuf 1 eftunlibro qué dediuinifnóibufedidic:Itafcriprie:Manecqdem fupra omffubfbantiaffuprubfbancialtfinftnicudo:ec fupra métef / fupmencalifunitafet omibuf incelligentiifinincelligibile c:quod ] oém mtelligénam fuperat unu:ec inefFabile:quod omne dicendt roem exccdic:bonu.Ec rurfuf Vnicaf unifica omif unicauffup/ fubftancialirfubftatia:menf mincelligibilif:ratio mefFabibfiCra/ cionabditaGinincenigibilitafinnominabilitafeft:nuniufcntif fimilitudinc gene: ec caufa eft enciu omniu:tpm auc eTtmon enf: uepoce quod ultra oem lubffcantia eft.leem.nó fènfufeiufeft:nó imaginanomó opinio:nó ratiomo (cienciasnó nomé.Ec paulo poft. Superfubftanciale diuinu pnncipiu quod fic fuper eflencia fupbonicatifminime intelligi poteft.Nec enim uc racionem:auc uircucem: nee uc mécem:auc uicam: auc fubftancia memorare faf
-ocr page 70-cfV cuiqudeorum:qui ueriCanfoTnriem uentatern fupantifdmore cenecurifed uc ab omi babicu:uica:magniCu4tne:opinionc noie: ranóc: mencenncdhgcnnajfubfbanclaïTnocuïfbacuJocoïunione: fineanFinicudine.’oniibuf deniq: rcbuffLiplaciuc abftradtu pinde /ƒ mceUigenduTn cfh-Hec per nnmorcalem deum:nonne aPIatonc per cadem fere uerbaDion/fiuf fumpric^ Qutd Gregonum me/ morem:qob exceUenda buiufdifciphne cbeologicognomérum apud grecofadeptureft.'’Hic m fermone de rcfurrcdtióe dominu tra inquic.Deuf eracæc eft. ec eric: Vel uc redtiuf di cam: femper efb. Verba emm iHa erac:cc enc:cemponf noftrunacureq? buiuf fluxe acq; mfbabiltf paracule func.Ilte uero femp enOefh-idq? fe ipfe nominac:cum Moifem m monrealloquicur-Toram emm in feeßenciam complexuf eft:que nee incepcrac ede nee defmcciEc paulo poft. Inbmra igtcur dei racione cócemplan quidem facile pocefb: Idq unum de ea percipi baud difficile efb-.ue infmica ede incelîigacur.Hecde uno ec primo olm principiOMc de fimplici/ cace æ unicace dei P lato luce ducaxac nature iduftracuffcriplic. Hec nofbri landhidîmi lapientidîmiq? dodlorcGcbridiane reli/ gionirprocercfdiuino'aftidci fpiritu docuere-que ref aperce facif ceftan uidccur redire bec 8/ fenfide:ec fcnpfidè Platonem, Qiiod fl prmcipef noftre fidei boc fenciunc:quifceterofdubicet idipfum ^Eopinari? Scd bofbreuitacif gracia omitcimuf. Illud uero quod Plato quarto de legibuf fcripfit.nonne librif nodre rebgiomfq fimillimum eft.'’Deufuc uecuffententia ed principium.finem:ec mcdium:rerum omnium continenf reede incedic:nacure racionc cundta perlaftranf: Hune femp lufticia fequitur uindex eorumî qui diuine legifpreuancacoref fuerinc:bunc:qui foelix futuruf eft:deuincdufconfequitur bumihfsz moded-uCqui uero fuperbia ' clatufuel pecuniif infolenfuel honore:uel forma corponfuel luuécuce fimal atq; amentia per contumeliam animo ereedufno principcm:non dueem fibi ullum deftdercc:qualï ipc aliof regere ^ podïc:defericur a deo: et foluf mifer uagatur. Animaduercice ob/ fecro.-quanta lieboruuerborum cum facriflitcenffimilitudo atqi conformitaf Ego inquiunc ille:deuf fum primuf et ego podea ero.Hic.Deuf principiu-fincmcet mediu reru omnium cócinet. ine.R.ecditudinefnouicfaciefeiuf.bic.recdeincedic.Ille.Iuduf dommuf et ludiciaf diïexic:ec mibi uindilt;dam:ego rctribuam: bic.Hunc Temper lufticia fequicur umdexdHe.Poft dominum
-ocr page 71-drum cuum ambuUbiCbu. Hune qui Felix Fu fufu f eft deumdluf cófequicur.IlIe.Deuffuperbif refiftic. Hic.Superbuf A deo defe/ y/ricur- Ad bec in pbilebo. Mcnf inquic rex eeh 8^ terre eft:quod pofteain tongum optime pulcbcrrirneq; dectarac.quéddmodum gt;nbsp;ectam inTimeo quent quid fit: quod Temper eftsec nullam habet geueracioncmiEc boe quidem inquit incelligcntia cum ratione comprcbendipoteftsfempcr eodem modo TubflanT: et reltqua.que ibi fdpiencitTimc explicacur. Plato itaq in bifmirifice ab omibuf comprobatuf eft.Ànftotelef uero:quicquid de buiutmodi rebuf fenpuc: Platonem fccutuTeft.-quauiTnon ita expreflè de biflocu/ tuf Tuerie, quale eft quod in libro de diuinifrebufponic bomericu lUud^R-CX unuTpnncepf unuf.auc ft uTpiam deum:et nacuram nibil Truftra agcre profitecur'auc Tiqua naturaliTaudtcióifltbro ulcimosEt diuinarum return undecimo de primo mouenteim/ mobitup Te Tubftance:breuinimc attigit.que et Ti redte Gpiccerqj db eo Tenpea Tune:qcum tame inter bec amp;:PlaconiTdidhainterTiC; Facile quiuiT poceft iudicare//Acqui de cnnicate diuina optime ,\). ditTeruitrc Ariftocelem Tcribit aduerTariuTtn prinapio ciuTtibn^q de celoinTcripcuTeft:Platonem uero nuTqdecare quicgdixilTc: immo uero plureT poTuiTTe deoGet demonum multitudinc:gbuf cxbiberi diuinum eultum oporeerec.Quantam uero bec uerba catummam pre le Terât max uidebimuT Primum: que de trim/ cate in prmcipio eiuTlibn AnftoteleT lcribit:tria cunefta eé:ec ter quaqî parte: leeundupyebagoreorum Tentcnciam: qui uniuerTum et cundla temano numéro cetminan uolunc:pnncipium nanqî medium.cc fmiGnumerum uniuerftobtinent:betautecernarium FaciuntuTta meffabdem trinitatiT diuine ranonem explicare:nô' minuTineprc q prolixe aducrTariuTcôtendit. Que reTft icaforecî nequaqid TubticuiHcnt tôt pclaro ingcnio expofteoreTtam greet q la uni: qui aduerTanum precefTerut: PreTertim landtuT dodtor TbomaGuir et acumine ingenivec optimal^ artium pbiloTopbic ftudiiT inTigniGqui opintoneTnoftraTariftotdiciTraciôibuTqcum beri potuic roborare conatuTeft.Hic profedto-'cc qui eu Tequuct Tût dodtiffimi uirv.Ti qd taie religiôi noftre lucnTacere potuflencî id pro cul dubio feanenc, Sed neq; bt locum illû ita intell ex crut: et ftrudtura oratioiT mbil cale Tignificac- Quod cum aduerfanuT ipenon ignorarcc-uolcnTnouum boc genuT expoTitioniGqualt monftrum quoddâ:excufàre:a deo Tibi reuelatum fingic:mulciTqr
-ocr page 72-uerbif oftendere conatufsbaud rniruTn ené: G arcanum quod cot fanclifïîmofuirofïaccre uoluerac um fibi deufreuelaricîica pue/ grilleer acq? mepee fe lacftac: Arifï:ocelefaucem:quumin libnfquof de nacurab audinone confcnpfic:de principiifrerum nacurafium dincruincc:Maceria:forma!ec pnuanone-üracuit librum de ceïo fublungere: In quo reP ex pnncipuf iKif compoGcaf cradtarec. Hec aucem func corpora.-quorum proprium eft enbuf dimenG/ // onibufconfkare.Magnicudinif inquic:quod in unu diftendicur: hnea éft:quod in duo:fuperfic(ef quod ( tria:corpuf Precerbee nulla alia efbmagnitudojquoniam tria cundta func: ec ter quaq; Aparte:Talc aucem coelum quoq; eOe perfpicuum eft. Gum igi/ cur de nacura:ec rebuf nacura compoGcif agerecur:que nam occafio ferre pocerac-'ue de deo:de incorporea:nnTnatenah:fè/ paracaqî nacura-de crinicace:omnem racioné acq; incelligenciam lüpante didèrerec^’Enim uero fomnia ifba funcac figmenca falfc I7naginauóif:ec quemadmodum fupradiximuf:montra quedam ^ accf porcenca: Veruncamen G in concencióe perGflifec de diuina trinicace loqui pbilo Co pb urn anèueraOmagif cerce pro Placonc q pro Änfhocele pugnaC Ecenim Ariftocelef buiuf fuc fentencic Ceftefcicac p/cbagorcofphilofopbofnam cria inquiccundta eé ec eer quaq; parce-uc pytbagoreif pldcec:boc eft uniuerfumec cundta: cernano cerminari.Hinif emm Tnedium:ec pnnetptum: numerum babenc uniucrfi. Ergo banc racionem non canq fuam Anftocelef profère: fed pythagoreif afcribic;quoru Placo magif ^T 5 Anfbocelef cmuiuffuic:Ex quo fic:uc fcciam^quid fubhmiuf acq; diuiniuf bif uerbif fignificecurq capere bümanuf ammuf poffic.idPycbagore pociufacq:PIacói:q Xrifloceli fic enbuendu. Gqdem-.queiUi de fubftdciifincenigibilibuf:aucnumerifamp;^ reliquif buiufmodi dixere:ea Xnftocelefad ref corporeaf cranftu[ic:fen/ zf fuiq; fubiedtaf. Verum niG fingere que a uero abfunc: ec faba fi/
mularc uelimuf:necPIaconcm:nccÂnftoceIem.nec ahum quenq gencihum faccridebemufde crinicate Iocucoffuine:qucadmodü xpiani fennuc:re nobifdiumicuf rcuelaca:eclacrif liccenfcradica. Neq? enim fieri poceftuc bumana menf cam excelfa fubhmiCcp Gc:uc uericacem iKam poHic accingerc:Non eft diuinaru rerum querenda ran o : fed fo fa fide:Ec diuina mfticucionesreapienda func-que credimuGahoquinnulfa fidci mercef nobif deberecur: uc dodtoref eccUfic fennunc^Nemo igicurfiuePldconem:fiuc
-ocr page 73-AnnroCelem ideo Uudandum ccnfedC:9 tnniWCcm diuinamr auc coluennc-auc fcnplènnc. Vccrqr cnim buiuf ucre opinióif exorf faic: cc noftrepiecdcif ignaruCSed Anftocelcf quidem nurg cale aliquid auc dixic:auc cogicauic: PUcO ucro mulca certe de ennitate loquucufeflrfed longc alicer g noflratdigio doceac-Quippe dum grddurdiuintcacuTnftacucreCïPrtmum omniu cncium principiu poniC:ingenercituTn:æternuTn:nuUd babenCprincipiumra nulla caufd dependentguod ccunum 8^ fummunr bonum appellat:Neg: a fe negrabaUo producQum: omnt mencezomt ence fupenuGMox nero primum enffha tu ic: quod ec mécem priTnam:cc formam prima uulc edezProdudtii quidem a primo deo^gtia unum.fed a fe guogrgua enfee rnenf: et ordo nature femndc.Poft bec tcrhitmærdmezct dignicate: uniuerfi animam ponitzproduelaasi quidoin 8^ ipfam a primo deo-gua unum aliguo modo'ac ertama primo ence:qud menf: (èd qua per fe mobile eft a Ïèipamp; prodiKÏtanizEc bueufep pro/ cediflè diuini rarem exifbimauiczQuam ob rem tn epiQola qua ad Dionyfium fenpfte : Circa omnium mquit regem omia Gunt: cc intuGcaula omniaïeaq’caufaefVbononimomnium. Secuda nero circa fecundaz ee cerna circa ceraa/Sexto ucro de repub. libro:quafi de fecunda tnnicatirperfona loquerecurzquü men/ nonem prime: boe c pahnffeancczlca inguic. Sed o bean:quid nam fic furnmum bonum :boc loco miiTum fanamuf Plufcnim mibi ede uided- g uc boe mfbicuro aOcqui id poHimuCAc cnim qui ipfiuf fummi bom bliußeiq; fimiUimuf ene uidecurzHunc expheare perltbécer uclim: Q uobifcetam id gracum db.aliogn ipfum quoqï mifTum faciam. Sed dic inquicznam pacnfranonc poftca reddef. Ec paulo poft. Nonne fol quum minime uifuß boceftfenfuf uidendificifed ipfiuf uifuf caufa:Tarnen a fenfu ipfo uidecur? Ica eft inquic Hue igicur inquam dici a me ex/ iftimef fummi boni fihumzquem furnmum bonum gencrauic fibiproporcione conuenienrem;uc quod ipfum effcm loco m/ celltgtbili ad mencemz cc refgue incelliguncurTdcm bic cflcc m loco uifibili ad uifum 8/ ref que uidencur.Tum addic. Ergo quod uencacé bif rebubque cognofcuncurzec cognolccndl uim ci quod cognofcic præbeczid effe boni ipfiuf ideam exiftimas Ec rurfuf. Solem cerce nó modo faculcacem bif que uidencur prebere diccfuc uideancur? Verum etiam uc gener encur: auge/
-ocr page 74-«ncurrdUncurjqudinuif ipfe generano non fit: Ica cercc:Ec bif igicur que cognofcuncurinon modo ipfum cognofcr-fed enaseC fubdanciam a fummo bono prouentre^non qgt; fummû bonum fubflancia fic:fed q» omnem fubfbanciam maieftace pocenciacp exuperec.Hif uerbifPldco non modo cognofcuCcd etiam efTeï cc fubnraciam:prcberirebuf a fummo bonj:boc efb a deo pro/ ficecur:deumq; ipfum fupra omnê fubO-annam eé^ec maiefbacc pocennaq; excellereïuc nee fine caufd fine refjpfe incclligibilcf: cc deuf quieafproduxic ui ac reuerenna omefexcedac, Quem locum GregonufcbeologuGcuiuffiipra menonem fcci^cocum fere eodem modo Pump fienn ea oratione: quarn fcnpfic de lau/ dibufAcbanafii. Quod rebuffenfibilibuf mquic fol eftad efb m/ celligibilibuf deuf Aleer enim lucem mundo uifibdualcer mudo inuifibdi prefbdc.eealeer uifum corporeum:aleer nacuram tn/ cclledlualc fibi fimilem reddic. Acq: uc fol uidécibuf 8^ mdendifi bif quidem quo poffine uidereallif quo uideripoffinc'lèipfum prcbcnfomnium que uidencur-pulcbernmuf efb. Ica deuf m/ ceUtgencibufaz incelligendifallifquids m uc incelligere poffine: btf uc poffine tncelliguprefbanfipfe omnium.que meel ligueur fummuf efbun quem uifinceUtgendi omnif quiefcic.'ec progredt ulcra non pocefb. leem Placo quafide uerbo diuino différé ree: boc ipfum uocdbulum ufurpanf In libro quem legibuf fuif ad/ dicum Epinomidem infcripficnca loquucufefb. Honorem mqc cxbibeamuf omnibuffydenif duf nee buicannumnlli menlem: cccerif aucem nee regionem uilam nee cempuf fbacuamuf quo fuum orbem perlufbrenc:circuneundo mundum:quc dei uerbu uifibilem fecicsboc felix quifque primum admiracurïPofbca amore incendicur ad incelligédumsquancu uifbumani ingenii acemgere pocefbæxifbimanf futurumuc boe modo amp;: uica agerc opeimdm:ac feliciffimam poffic^Ec pofb morcemJoca pecere: que uirtun paraca func-Hic Placo uerbum appellat mundi opificemicc concemplacionem eiuf cam in uica q pofb moreem
-feltcicacifac bcacicudinifca ulam bominibuf efle arbicracur^Ec m eptfbola^qudm ad Hermtam: ec Erafbum 8Z Corifcum fcribic: ica inquic.Hancepifbolam uofomefqui cref efbif legere opor/ cec:prefernm fimul:uel lalcim dû bini efbif quanco frequenciuf fieri pocefb: ucendumq; uobifcfb padbo 86 lege cerca:ecidm lurc iurdndo:uca:quum efb incerpofico «'non fine elcga nd fbudio:
-ocr page 75-Ecique fludii foror enrrdifcipltnaiCeffcado deum omium reruniï que fuertic-que runc;queq?fucurcfunc:pnncipe»nïecpnnapir opificifq; caufe p4crem:dominumq’:qucm:ri boe modo pbilo/ (opbabiTnurfcognolcemuf aperce omGquacenuffeltcifbominif Jidcura acemgere poreric:Hec func: que ex multif Platcntf dtdlifpauca admodum coIlegi:Ex placoniafucro'qui nobili/ oreffuerune: Plocinufin primif iibrum de cnbufperfonifpnn/ cipalibuf fcnpfic. In quo primum nocanduf eft nrulubcum cc perfbnaf nominee: cc fecundum ncum noftre religionif cernaf confticuac.Demde in ipfo hbro poft muka ad banc rem pern/ nenna ira inquic. Ecernum illud acq; perfedtum: eternu femp perfeeftumq: gencrac:minufq? eft quod generamr.q quod ge/ nerac. Quid igicur de perFediiffimo dlo dicédum eft ? Nibil ne ab ipo eOe-an que fummafunc effe poft ipfum ï’ Summuigicur poft ipfum:menfeft:cc fêcundum;Nïenfcnim illud uidec-illoq: uno egeenUud auc boe non eger^Ec quod a maiore lUa mence generacur-menf eft acq: omnibuf preftancior quia cetera pof/ cenora func.Omne aucern id appétit amatq; a quo generatum cn::Prefei-cim cum fola funrquod gencrauit generatumq: eft: Cum autem optimum eft quod genera uit:tune adeo cum co comundtum eft: ut fola: ut ita dicam:altericatc diftinguatur. Imagmem aurem illiuf mentemefïc diamufquadoqdemma/ nifcftc loqui oportet. Et paulo poft. Idcirco apudPlatonem cerna func omma. Circa omnium regem inquic omia func: Sc/ cunda circa fccunda:ec cercia circa certia: Plato itaqï patrem elle dicic opificifcaufe:banc opificem caufum:mcnrem efïèopi/ naturpro creatore enim mentem ponte:cuiuf menrif 8/ caufe pattern dicit bonum iprum:ec fummum bonü:atq; omnimcte fubftantiaqï nobiliuOPlerunq: etiam enfee mentem ideamenè fatetur.Quapropter banc elfe P lato niffencénam manifeftum eft: Vc menf ex bono ipfo:a(ma ex mencefuum eÛcîfubftan/ näq; aflumdCîPorpbyriufuero tefte fandtiffimo uiro Cynllo m libro: que aduerluf lulianû fcripfif.dumPlaconifopmionc exponerec u!q? ad cref perfonaffubftâciam diuinicanf pceffiHc commemorac. Primum quidem eé deum ipm fupremu bonum. Secûdum creacorem:Tercium animam munduecemm ad ani/ mam ufq: racionem procederediuinicacif Numemuf quoq; eu inquic:qui cognicionem de dco babicuruf eft:primo et fecudo
-ocr page 76-diftribucrc ordCc queq: op créée .-ce po fl g emf rei gratta dtutnu fauorem nnplorauic tea prorequicur.Diftribuendum lam eft: 'Dcufprimurinfe fubn-anffimplex: efb: q fibi ipi omni ex parte femper copulacuGdiftungi diuidiq; non poceft: Secuduf aucem deuf86 cerciufunuf efb:fed berenfmaeerte:que binaria eft:earn
' ünicapfeq! ab ea fecatur: Ee paulo poft. Neq; enim creare de/ cenf efb primu deum:Ec creacorif dei pacrem ede primum deu pucandum eft.Mulca eciaTn bif fimilia de ca dem re dicicrque fl~l6giim edèc referre.Ameliuf uero nonnccbeologtam loannif ^‘^^gc^^^^e ^equi prorfuf uidecur:cum dicic ^ Aeq: boe erac illud ucrbum:per quod ca que fadha func.'fiebanc:quum camê femp edèncîquéadmodu 8/Heraclicufuoluic:ecper loué barbaruf ilïe cenfec m ordine dignicaceq; principn cóftitucum apud deu edè: ee deum eHèœe per ipfum omnia fadta edeiee m ipfo :quod fadtum efh:uiuum ee uicaTn:eC enf fuiOcœc reliqua buiufmoi. ISTcq; emm referre omnia opufeft:cu in prompcu fint eiuflibn Icdlicare uolencibuf Hic fane qa uencacé.licec inuieuf negare non poceft:eiufquem canq boftifbarbaru appellac fencenciam ƒ' probac:ec accipic fidé:Quodft aduerfariufqui omiaperperam incerprecatur:ea que fandtidimi dodtoref canqua adminicuïa queda noftre rehgióif fumpfere: caufam fuiffc calumniacur - uc OngenefAmuf aluq; buiufmodiin pnicioftdimoferroref mei/ derêc:qppeP[aconé fcribic audtorem futde uariaru barrefum: que inter cbriftianof puluïarinc:cur nd pan ratioecuâgelicof eciam:ec apoftobeof hbroGac omnê facrarum liccerarum doc/ ^ cnnam damnet acq reuciac.^ Quicunq; enim minufredtc facrof librofinccrprecaci a uera fententia deuiarunc.conaci funt opi/ nionef fuafdiuinorum uerborum audtoricace roborare. Que/ admodum Arnufper uerba illa euâgelii:Pacer meufmaior me é:Ec de die illa 86 bora:nemo nouic nec filiuffed pater-ec mea do dtrina:mea nd eft fed pacnfaïiaq; buiufmodi-fdium baud pacri cqualem efle exifhimauic:EcSabcniufquod a fdio didlu efb: ego ec pacer unum fumuf Pacrem ec filiu in unam edcrabt /f’ perfona cenfuic op or cere: Quicuq precerea fpiricu bapnzacof nunq cencari pofTe a demone crcdiderunc:uerbif lUifloannif cuangebfbe fuam confirmarunc opinionem: Omnif: qui nacuf eft ex deo ; peccacum non babec: quoniam fernen ipfiuf manec in eo:ec non poceft peccare^qa ex deo nacuf eft; Ec rurfuG Qui
-ocr page 77-natuf eft ex deo^non pcccacgt;'fed gmeräcio dei fcfuac eü:ec ma/ hgnuf nonccncdc eum.Vcrum non fderdrum litccrarumboc enmen cft. g, tilt ex bifargumenCd fumdncïquibuferrorem fuu eucantur: Sed bi poemf reprebendendt danandiq: func.'grcdlc dl (fta perucrcunc.Namfi Óngenefauc Arriufperfccfte facram fcripcuram inceUexinenc-'nequaglapfi fuiffenc in campuerfum erroremïquem incpcepoftea:ec cbriftuecPlaconif uerbif de/ fendere cogerceur: Non emm cbrifti didla adPlaconiffenten/ nam accommodanda func: Sed uerba Plaronif ad fencennam cbrifti: Icacp lUi non in cxquirendif PlacomffcncenctiG Sed in laaendifopinionum fuarum fundamennf errabanc. Quifenim nefciatPIdConem cbriftianum nó fuiHc: Neq; calem:qué fequi 'c ueftigio debeanc:qui fe cbnftianofpficencur ? Specie qdam noftre religionifinPÏacone fuifTe non difficemur luce nacure illuftracam.qua eiuf creacor 8/ princcpGdiufa ftlii fui dodlnna poftca plcniufapcruic:ec fiiabeneficenna maifeftiufreuelauic. qua fpecie non mcdiocnccr luuari po (Te bominem arbicramur: qui exPIaconifdolt;ftrina ad noftre religionifpfciftiorê ftacu fe conculeric:Ica principta quedam uere cbeologie e Placonif fcriptiffurgere:ec quafi fcatunre uidécur. Quod fi quifa pfeefta facrdrum litcerarum mfticucionc per errorem difcedenf ad Pla/ conif difciplinam fe conculencripfiuf eufpa ericnon Placonif Nam Plato uel ex ea re laudari maxime poceft-'q? edam qui fe cbriftianoCpficencur:minime fe ab illiufopinióibufdifcederc cxiftimanc'quod profedto non concingerec: Si Plato fimilicu/ dinem quandamset con^formirarem cum cbriftiana religionc non gereret:Hec igitur et aha buiufmodi multa tam Plato q eiuf fuccefforef de tnnitace fenpferunt. Ariftotelem uero nefcio ubi oftenderepoOit aduerlariuf cale aliquid cradidinè: ft uerum taten uehe.Nam locum illum de celo:qué unicum afferre po/ tuicsnibil ad rem facerePuprademóftrauimuGNcc figd graue diuinumq; fignificarec Ariftoceli magif gPyebagore s/Platói ld cribucndu foret: Siquidem iplc quoq: Ariflotclef ad Pycba/ goreofrefert:quod ab eiuf cófuetudine ahenu uidecur: Perraro cnim:uc expoGcoref eiuf trad unc:pycbagoreo rum ceftimontif uci Ariftotelef confueuiC:Nec fane mirandum eft:nibil illum debuiuGtnodi rebuf loquutum fuiffe. Demonftrationif cnim necenicacem ubiq; feeftatuf eft: nee ucrlari in rebuf uoluit:quc
-ocr page 78-pToban maniFefta radone nó pofTenc. Fidem au te de fupernif dc diuinif rebußquibuf nihil efh priuG unde fummi demonftra/ quot;) nonifTnedtUTTi pofTic: cum omniu return prime 8^ umuerforum / ' caufe (inc.preccnic omninouM uc non modo nibil de biffcnp/ ( lt;feric:fed etiam quid fenfent: obfcurum omibuf reliqueric: Plaça lt;,'^ uero in boe precipue cum noftra religione conucnirc uidetun q^ nullam quene demonflrationif racionem^fed primam pre/ cipuamq; omniü uircutum fidem confhituit:per qua refdiuinaf menco colendafexiftimac. SiquideminTimeo ica loquucufé. Nam de aliif quidem demonibuf dicere orcum acep explicate pollè plufefl:^ noQrc uircfrufficianc.Credendum aucern btf é: qui ance dixcrunc. Ex deorum enim ucipi ceftantur progenie om func.Icaq; maiorerruor cernuf noueruc. Quapropter ne/ fafefb deorum filiifnon credere:quanq nulla demonftraaonif necefïïcate loquantur. Sed quoniam fua pronu nare Fa ten tun ^-obeemperandum leguacq; eiffidef adbibéda eft.Item primo dc legibuf libro.-quumTyrceum alloquerecur:qui uirum forcent aduerfuf exteraf nationeflaudabac uolenf oftendere cof illo longe preftancioref efre:qui cempore fedicioniOquam infeftip fimum prclium nominate fefe reifte gefiHenc.-Tbeognidif carme acculic.
O cyme argenco lufte prefertur 8/ auro.
Quiferuac cecra in fedmone fidem.
QuarnTbeo gnidiffen ten nam dummox exponerct -Talent uirum canco illo prefhannorem alTeuerauic:quanto lufticia: Temperdnnd:acq; prudenna cum forticudine coniundle.fola fÇ foracudine preftanciorefbabétur: Fiduf enim inquicæt con/ ftanf nemo m fedmone ert;qui non fic ceterif enam uircunbuf predituCEcpaulo poft.Hicquoq: a loue legumlacorconfti/ cueuf ec quicuqi aliufena parum unlif nihil aliud q ad fumma uirrucem inprimif femper refpicienf legef codec. Efh autem bcc ucTbeognidi placet: Fidef in rebufaduerfiGquepfecfha luQi/ na appcllan pocefh.Qum eciam duodecimo ciufdem libri uo/ lumine: cum legumlacoref: orbacifparence filnf cucorefq? cófti/ tucrcc.quibuf pupiUorum curamcómcndarecïcupienfcfficercï uc quafi parécef alten:nequaqua bifquigenuiirenc:deteriorcf babereneur: ec uc illi ad boe bumanicacifofficium excicarccur: claboranfica borcacuf efh. Oportuno quidem cempore uerba
-ocr page 79-Idtiuf ante tam feci mu G cum oefunefborum ammof poteftafe quadam predicof effe explicarcmuf: qua rerum bumanarum curam adminiftrarcnc. Que opinio uennimo quidem fed logo fermone cóetnetur. Verum fidef quidem adbibenda eft:T urn fame rerum buiufmói ram crebre 8^ ueeufbate celebrate.-Turn audtonbuf legum: qui bec ira lubenc: mfi prorfuf demencef effe /r uideantur.Hec profedbo codem cendunc:quo illa deHiere/ mia propbeca m libro maebabeorum: uc poftg diem obierac uifufficdeprecan pro popuïo:quaftadbucfuorum bominum falud profpicercc: Herec igitur bif opinionibuf Placo bona fide. Ac proinde m Gorgia.quum de inferif illif ludicibufec fupplicuf ccdeliciifloqueretiirïHabularquidem bec illif uiden dixic: Se uero non fabulaf fed rem ueram tudicare opinariq; eof quidem'-quitufte «^ fanefteuttam duxerinc«’Ad infulafbe/ acorum demigraturof qui uero iniufte atq: impic uixerincan carcerem cruciacuf «^ penc.-quem carcarumuocac:decrudendof: que cum lanuf difreruinec:bec addic:Hec funC caKidef.que ego optnor uera effe Ec poftremo Mibi igicur calïtclefbif J'uerbif omnino perfuafum efbt'Procluf quoq; quem ex eadem
Placonifdifciplina fluxiffe conftacbifinquic bominibufqui r ad fummum bonum peruenirc cupiunc: non fciencia æ ingenii exercicatione opuf eftded firmicace: ftabilicace:qutece:cran/ * quillicate: quod ut fummacim dicam: fidef deorum eQ: que nof ad fummum bonum: ec deorum ac demonum omnia ge/ nera:arq; antmaf bearafincffabili racione crabic acq; cóiungtc. Non enim per fcienciam:auc operanonem ullam ingenii,ex/ quirere fummum bonum-auc ad ipfum afpirare debemuffed offerre commendareq nof diuine lucuec prcclufif fenfibuf m illa incognica 8/ occulta entium unitace quiefcere: Hoc entm fidei genufomni docflnna antiquiuf eft.Verum quorn aduer/ lanuf Placo nem accufet.qjplurefcoluericdeofquurnon etui/ dem cnminifreum peragic Ariftocelem:q/ ipfe quoq; non Lino concentufplurefftatueric.^ Nof quidemPlatonem non cbrif/ cianum:fed gencilem fuiffe fatemur:ec quod profefïïonif fue intererac fecifTcruc deof 8/ diuinicatu gradufplurcf ftatuerct: Ac ipfequi Ariftocelem inter cbriftianof collocandum een fee: Ec unum cancummodo deum ab eo pont proclamac:quid ad
-ocr page 80-A ipfiuf ucrbd bifccrc audebte ? Hie emm in co ipfo probemio de cclo^quo loco aducrldnuOeum cnnitatif anercoremfacit: Ica inquic.Ec in faenf deorum hoc numero iicimur. Item fecuda eiuf hbnuolumine Coelum ec locum fupremum ueteref duf enbueruncrEt rurfuf coniedture.-qua deof eOc fufpicamun /lt;ica duneaxae reddereranoéf confentaneaf ponrumunAdbec: eelum 8^ ftenaruiuere:ec animalia enèfatetur:necfolumani/ maca:{ed eciam incellecftualiaiecdiuina-et deof Celu etenim inquic animatum ed.-ctmotuf principium obtinec-ec corpuf diuinum efb: atq; unumquodq; f/duf ex eodem corpore eft: ƒ in quo circunfercur:Poft bee quum caufam cxpreHineciquur na fubindc que magif a primo deference diftanccpluribufmo/ cibufmoueancur:fed que incerpoftca func plurefbabeac mocuf. ec quam ob rem in primo deferece cancuf Qellarum numeruf fic:in cecerif fingule fingulif cobereanc: Nof inquic adbuede bif can qua corp oribuf cancum:cc unicatibuf ordine pofitiG fed prorfuf manimacif conCydcrauimuf ac ucro exifbimadum ƒquot; de bif eft canquam uicam adlionemq; babencibuf Vndecimo eciam uolumine eiuflibn que derebufdiuinif compofuic:cum fubn-anciâ demoftrafTec ee incel[igibi[em.Tempirerna:exorcem parcium:indiuiiibileni:infinicam cempore infmico mouecem: paiïionif afceranoifq; expeem-Tu unanean plurefbutufmdx fubffcancie poncnde edenc querenGee ft plurefquoc nam effenc ponende:demum cocnuméro fubftanciaf effe refpondicquoc ca ipfa func que mouccur. Vnaquanq; enim dclanoné inquic neceffe efb abimmobili amp;r per fe fem pi cerna fubfbacia moucn.
/ Poftremo ad cercu ecia numeru eaf(ubfbantiafredegic;quinq: fcilicec Sd qnquaginca:qgt; cocide motufcelefbiu corpoif ueteref afbronomi poftulTenc. Quin eciam pluref fubftanciaf facile fe concefluru oftendit: Si mocufquoq: pluref ee confbicenc' Hec ec alia buiufmodi pmulca ab Knfbocele fcripca quifnd ludicec /quot;eiufeffe qui pluref deofftacuenc^ Fuerunc nimirum ec ipfe 81 ’ Placo: uc fupradiximufgencilcfec plurefuccrq; dtuinicaceffu/ pcriorefacq; infenoref opinacuf eft. Non tarnen ulq;adeo in errorem uulgi lapfi func:ut fabulafquafda obfccnafecinanef flatuafcolucrinc. Sed deu unum oim reru pnncipiunngenitu omnino:cc omt caufa uacancem poruere:multafpreterea aliaf fubftaciafeafqï eternaffed a primo dlo gradatim defeendeneef:
-ocr page 81-UC alle iupenoreOalie inferiorefbabeâcurîueruTn otnriefad und pnmum refermndeq; pendere:acq; a pmnoœc proxnnifprimo ^f ené produeftaf Ifba Plaro quidem aperctuf CradidiC. Sune tarne eciaTn qui Ænftocclem non fecuffenfinè incerprecécur. ut emm in rebuGque fenfu percipiuntur: Sic in biOque intelligencia comp/ benduncurzdiftindbionem du une: ce naturarum diuerftcatem eé oporeereandeq; rerum nacurahum difcrecionem prouenire.Nec Platonem igicur reprebendi fdfcft:çp itafenfenc-quu Ariftocelê probamußnec A-nflocelefarguêduf effc:quû excoUimuf Placoné commune emm amboip cri men en :ec pan ractone ahenuf uterq; effc a rehgione cbriftiana. Sed de bif baeftenuE (T N un e de pro / dudhione encium confiderandum en: quamPlacoifi aduerfario credimuf.ex materia precxifhenceîXnnocelefuero ex non encc fimplicicer:folauoluncatediuma fieri optnacur.Äc mibi quidem contranu prorlufuideturmec mibi folu: Sed omibufdodtinîmif uirifquiPlaconifatq; Änfbocclif librofexpofueruc.Verba etiâ ipforum aucorum fencéciam noftram uidêcur aperte cóbrmare. Sed quoniam de caufa rerum:que fiunt agimuf: uidendumqî eft: an macena earu caufa üt idcirco de ipfifcaufifprimo tradtandu uidecur:ucref de qua agimufperfedhiuf explicaripoOîc.Caufaf igitur Ænnotelefquadrifanâ :particuf é. qppe materiale po fuit: formalem:finalem:agemcm, Plato autem bifaddtdit eciam ex/ emplarem atq: inftru mentalem, Sed quid de caufa agence :finali: cxemplan fiue form ah locutuffic uideamuf.Caufam agéeem m cimeo exponenfmuduminquicfadtum ehezoportereauC ome: quod fit : ab aliqua caufa fieri: impoHibile enimprfuf fore aliqd fieri fine caufa.Poft bec creacoré inquit atq; opificem uniuerfr-nec inuenin facile-nec fi inuenerimuffien poten :ut omibufex/ plicemuf.Item in libro de legibufdecimo/repbendenfeof-qui ref fadtafa: que fiuf.queq futura fut: Natura fiue fortua dixeruc euenire:tocû inquic celum et omnia que ccli ambicu continent; ; animancef etiam et nirpeßet tempora annr,non mence.non deo aliquo'-no ulla artifracióe;fed quod diximuf natura et fortuna crean uolûc.quofcerceideo arguicPlato :qa deo et mete Omnia cHè fieriq;:eamq; effe caufam agence exinimabac. Finalem uero caufam:qbufuerbifin timeo excoIlac^uideamuCDicamufinquit qua caufa gencrationem et boc uniuerfum condiderit- qui con/ didiC-Bonuferac:bono nulliufrei muidiaeffe poccrac.illiufigicur
-ocr page 82-expfiOmid ftbi g fiTnilImid effici uoIuiuEc rurfufiftc igid opnmo lure dicendum cft/mundum bunc animal effe-menre predicu:foU dei immorcalifpuidencia creatu. Icc.-uofgdcm non immorralef; neg; omnino indiHolubilefeftif. Nullam ramé difToIutionif :auc -rnorciC códitionem paneminncuTn lam uoluncacem mea pociori firmiong; uinculo adepn enciG g illa erac:que uof du crearemint ^umciebanc.Hcc eadem infermone auilrguem grcci policicu no/ minanc^ec ommbuffere locifa gbufde bac re logeur:fibi eóftanf exponic-’uoluncacemq; et bcnicacê dei fuiflexc eHc finalem reru ƒ omnium turn incelligibilium rum fenfibdiu caufam pdicac Ex/ empUrem eciam caufam cradenG Verum nam inquic exemplar fpecftauic qui condidicud ne:quod per eadem: eodemgi modo.fe babec-’an id^quod genicum eft ^ Cerce fi pulcber bic munduf eH: er ipfiufmundi opifex bonuGfemptcernum exemplar refpexiRe ^quot;condicorem mamfeftum eft. leem.quum deufomniu.que m in/ celligenciam cadunc rerum-pulcberrime ec perfedliGime fimilem maxime eum facere uellec.-animalunum uifibile'cuncfta nature animalia Gbi cogniea incra fe connnenf creauiC:Ec paulo poft, unum ede mudum faceeur-'Gquidem ad fuum exemplar creacuf eft.ee icerum.acg; enammagifmagifq; inquiefimiléad luum ex/ ^?mplar efficere illum uoluie.HecPlaro ecmulcabiffimilianon
cóiecfturifgbufda:ec uerifimilibufarguméuGledfidei auconcace omnibuffere lociffuoru libroif affeuerac-Âriftoeelefuero fiquid cale de buiufmodi rebuflocucufeft:preeerg q? dcum eenaturam mbil fruftra agere afFirmauic: oftendae aduerfinuf ec palmam ^“adepcufcoronacufincedac^^^d lam de maceria gdPlaco fenferic cófideremuGuc difcerni ab ómnibuf poHiCJUCrum ne:quod dicic aduerlariuGpreexifteremaceria.uel rempore:uel magnicudine: uel loco diftmdta opinet;. Veerq: porro ecPlaco ec Ariftocelef non modo deforma:uerum eciam de maceria locucufeft.Nam rerum fenfibilium caufam quoq; marenalem elle neeeße eft: Nee rfieri poceft: ucaligdbuiufmodificfinemaceria:ueru Ariftocelef marenam formam. ec priuacioém principia omniu enciu pofuic: ecfimul ingeneracam ecernamq; eé maceria fcripfic:quéadmodu mundum quoq; ecernum ec pucac:ec conacur demó(brare:Placo aucem macenam pofuiC: ec forma-8/ deu que rurfufenf 8^ forme capedinem.ee generacionem uocauic.ee formam quidem duplice ftacuic-auc emm exemplarem^auc macerialem:deum auc pofuic
-ocr page 83-caufam agencem arq; finale:cuTn de oren dc generadone mundi difïèruicïquem ec enfipmœt uere enOec Cupni onme enfnoiauic. fr Neq; materialem formam;neq; muico minuf materia: ex aduerfo didinxit conditorr- Neq? bafpnncipia rerum abfolute pma:nec eqlefennü caulafeé pofuit-Neq; pexiffere:quomó aduerlanuf intendit:materiam prefuifïèinformé ex qua poffea deufmundu ƒ créant: Sónia iffa portétaq; aduerfarn func. AtPIato a deo for/
mafcéfuic eê produdlaOtû pnmafec exemplarefid efb ideaOtum fecundaf: rebuf generandifaccomodacaOfiue eaf feparabileffiue / infeparabilefdicerc uelif:a deo etiam produdtam effe maceriani omino informé ac pma: ut a pma abfolute et uniuerfali omniü enciu caula: eterna ena ip(am acq; mgeneratä: Geut forme func.’ propterea q? a cauQ immobili Gincpdudte.omne enim quod ab immobili caula fic:immucabilé babereelTentia cenfet^nó tarnen auc omnino ingeneraca’cu. generaca fic:qa nó fine caula eff.-aut omnino generaca-quum tempe ingeneraca fit:nullo enim tempe /^generaca eft: Sed inter generacum:ec ingeneratü:quari mediam ' cóGaere:uc m parmenidifqnto rupporico laciufdeclarat:quo in loco ea unu eé:ec nibil aeftu omino ec:ct diflimilé Gmilicudinem cu prima caula babere p negationefaperce demóftrac:cü nega/ cionefin matena qdem pnuacionénn deo aucreru omniu caufa ’rGgnificenc:qgt; fiPlato nibil omniu reru ee matena ponitndq; nó
ratióe exceUécie:quemadmodü fupfubfbantiale unum-fed p peer puationé.et qa rebufomibuf deterior ê;quo palt;flo aufic qlpiam afiïrmare eum pofuilïè matena preexiftétemïeqlem deo omniü Gmpliciirimo:ac omibufbonif preftaciori;ec caufe omniu pme^ Emmuero taneuabefts ucPlato preeé matena ac deo egperan exilbimec:uc earn potiufnon enfdicac:Nec alia ratione enf niG qcenufuniufparcicepfcfh-’cuiufpticipatione cetera quoqi omnia et func: ec fublbantia babenc.R,ei enim generate inqc inTimeo uifibiliGatq? omnino fenfibilifmatré: et receptricé nó terrammo aeré:nó igné:nó aqm dicimuGnó aliud quicg ex bif cóffitutu: auc ex qbufipla confbituca func: Sed formam qndam inuifibilé: informé:omniu reru capacé^ac recepencé- qua G paru mreUigi/ bilem ec p difficile cognicu ee dixenmufbaudpfedto mêciemur. Nam GPlaco preeffe enf et capediné: ec generacioné ante müdl onginê dtcic:qbufuerbifdecepa plenq? maccria putacrerü caula ab eo poGca eé:amp;: ante mundi onginé fuilfeancelligätfi pollunc:
-ocr page 84-bec non re feparan: uc alcerum precedac.-alccruTn fequacur: Sed cogicanone:(eu ranonegeneranonif feiungi;Quéadmodu deuf fimulpduncparceGec cocum: Sed rano diftinguicque fimul co/ fticuca funcœc pro eorum natura akerum pnuf-alceru poftenuf dicic:Cumicaqj ma ec ranoe generacióifmateria pePe oporceac^ et ex macena kibiedta confentaneum fit qet generacur generarn ^bb ea caufam pfuifTemacenamPIaco ingt. Nee feeuf Anftotelef fencic :quippe fubict .atq; preefTe macena in quacuqi generacione demóftrac oporcere.q? fi m quacuq: generacionequa dedenP ica fic: ec in prima,fic racione ed didinguendu. Concedac emm uel ipfe adueramp;riuf pnmam generacionemoporcec-quando quidem Andocelem diac ex nó ence fimplicicermundupducere. R.acio igicur'que fimulfiuc:diftinguic:ec generac que mgeneraca fuc: ^Éc diuidic fecundum tem pu G que ecerna func. C Qiiod Timeuf
quoq: tllep/cbagoncufinGuo fermone uidccur Gigniftcarc.Pnuf inqmc q celum racioniG diftindlione fierce •■crac idea ec macena:
^ ec opifcx deuG Cum icaq? generacionem celi nó re: uel cempore: fed racione didinguerecmó cemere maceriam preefTedixic- qué/ admodum parcefper didincftioêm mcededtufcoco pnoreffunt: quippeance ome compoftcumineceGfe efteaincelligi.ex quibuf ƒquot;condaciUud enecópofitumiEodem pcinecillud quoq: m cimeo Pfaconif Cum emm poft celi generacionem cradtare de anima cepifïèc: baud poftenoréinqc-'uc nof fecundo loco cradtauimuG earn confticme códicor-ec nacura enim:ec uirtute anciqor corpe anima eft: Quin etiam cempufeelo poftenufdicere uidecur.-cum carné alio loco GimuI cum celo fadtum enècépufdixifGecmc inqc fimul orcas fimul incereäc: fiquado acaderepoflic coru. inrericuG Cum enim inquic pacer^qui genuerac uiuum ipfumfcq; mouenf fenfifTecæc deo4 immorcaliu effigiem babenGmirifice lecacufed: Ecexéplari magiffnnileredderecogicauic.Icaq? cepufimaginé //mobilemeuideorumacbinacuf eft-Permulca etiam eodem:quo func:auc fiuc modo expnmi nó pofTunciPrefertim cum de rebuf diuinifloquimur. Quifcmm nefaac eu dicimuf deum fuiffe accq cépuGauc celum fierecumpropne boe dici ? ec carné cócedi opor/ cec:quia alicer loqui non poffumuf. Cui loco baud di Himi le cfle illud eciam inTimeo uidecur. Verba ifta:erac:ec eric:que cempif fpccteffunc imprudencefad fubftaciam fempicerna cranfferimuf Nó redte. ec emm dicere de ea folemuGeracieflœric: at uera róe:
-ocr page 85-folurn eftiipliconuenic.Cuiufcdminepcelocucionif mox caufa reddenf Sed nofmquic:qui uicifïtrudmi forcune'amp;' cafuffubiedhi fuTnuGwa loqui folemuf. Mouere eciam forraPTe aliquof poffene ilia nerbaP[acontClca iUe cum omne:quod uifibile foree^rcce / pifTec.minnne CranqUum.-fed inordmaco quoda ec tumukuano motu agicacum.-ad ordineexinordinanoneredegirExiftimaf id ofhibufrebuff ore pftännufboc emm loco dicere Plato uidec: non modo maceriam: Sed corpora quoq; ipla ac etiam ammam cemere moueri foil cam: anteq munduf conderecur:Gorpufnaqj anima uacanfmouen uel ordinate :uel inordinate no poceftPec uero lie tneboata- et erratia deum poHea recepifle: ucexpoliret cudld:ac cerca ranoe dilponerec: quafi no naturam acq; effentia rerum creauenc deuGkd ordmem duntaxacacq; ornacum rebuf addidenc: Verum bee quide nomta accipienda funt-'uc bumano fermóepferuncur:ec fonanc:Quippe rem mrelligibile ac diuina per uerba bumaifauribuffamiliana.PIaco exponic.'quomodo diuinuf propbeca Moifef demundi creationeloeucufeft.Non enimdeo manuf erdnt:quibufacciperec:non oculuqbufuiderec: no of lingua ec dcncef:quibufloquerccur:nó primum:auc poft* erat-'quum cempuf no erac. Sed parcim bommum^ecuerborum confuecudmi mdulgenc:cum ita loquunc prudencifltmi autoreG ptim ref pfundiffimafad dodloif bominu incelligétiamducunc: /fquod aPbiloequoq uideo uiro dodhrma illufbrrec grece lingue facudia celebemmo adtum uidemuGfic enim fcribic in eo libroJ quernexfencenna Moifi demundi creatione edidic:Islamfiquif caufam : quare umuerfum boc creatum fit uelic exquirere-non errabic meo ludicio: ft id exiflimabic. quod quidem ex ucceribuf proculic:bonum efle creatorem ipfum:ec genicoremec aucorem uniuerfvec bonicaciffuc grana nullifubflancie inuidinè:que fua natura nibilboni baberec:ec tarnen fieri omia poffec^rat emm fua ipfiufnacurainordinaca:informif:inanimaca:omino uana: incongrua:inc0cinna:inconftanfapta quern cocranamucaret: ec opcimaru reru racioné fufciperet: forme uidelicec:animatioif: fimilitudmif congruicaciGcbcinnicatiGomniu deniq? return idee melionf.Icem in fecundo eiufdé libn uolumine.Cum inquic ere/ acor fubftanciam mordinaram Ai nacura fua confulam in ordinc ex inordinacione:ec in dilcrecionem-ex confufione cradudtam formate cepilTet:Terram atq aquam medio loco firmauic. Ica
-ocr page 86-Hicenam uir lapiénnîmufloquicurjquuTn maccriam preefTe uia generacionif: quod pbilofopbi omnef admircunc: figmbcdC: ec que fine cempore.-Ec umuerfa creaca furie a dea'diftmguere.'dcqî ordine bumane confuecudmif explicare commodiufarbicracur: Placo uero ec corpuf: ecanimum cell conflicucum a deo dicic: quanquam non confhicucum auccelum: aucanimum opinacur ca confticunone. que non a cemporifmotufq; ranone diftungi/ cur.Quapropcer ifquoq de macena locufqua earn preedè dixic ancequammunduffiue créa recur.fine generarecur.-fiue condere/ cur:fiue confltcuerecur : nec concenciofe cracftanduf en: Nec ft aduerfanufincelligere noheudetreo conceinnêduruidecur:Per/ fpicuüm efbenim Placonem: quum prouidentiam dei: ec quoc quacaq bona m bûc mundu ex niéce.'anirncîq plencia influac : uellec oftédererqua umuerfa dilponic-'moderacur ec gubernac: pmnuTn ipfam feorfum per fe marertalcm nacuram confiderafte: incondicdTn.errancem:cemerariam:acq; eciam maleficam-calcq; pofuiHè in generacione preexifbencem: Vc ordinem acq orna / cum forme:ec babicufcum diipoftcione connacia:ec moderanoe a condicore;animoq; ipfo proficifcence inccUigeremuftEc natu/ ram ucranq propria poHemuf ranone defenbere : quid maceria ipfa per fe anima priuaca edec:quid formas quid uia generaciôif precederec:quid fequerecur:quid generâdopofteriufforec:quod camé nacura enec priuf.Hec uc ica incelligerenCurPlaco mace/ nam feparaulc a forma:camq; generanoem eccapedinemnomi/ nauic: Nacuram eciam inordinacam incondicam: cemerariam: errancem:cumukuaridm:Edndemq a condicore recepcam:diP pofitamanflicucam.-orndcaqj pulcberrima mundi copage fuiftè, Ec Placo igicuriple correlaciua efeGmul: ec generanonemab oppofico ad oppoficum uiam edè : ec fimul effe maceria ac forma non ignorauic: quippe q de bifomibufapcinîme dilTeruic. Veru camen ne quod addi debuic. deenèc :Ica locueuf eftme ec racio •• qua maceria ancccedic:dc preeft-incelligerecur-ec moremferme/ nif ciuilifacq; uficaci feruarec • Animaduertendum precerea eft: quumPlaco dicic au efforé illum ec pacrem uniuerfi inuéire dif/ finie eftsqdfibi uelic illd uniuerlum:amp;' quomé q uniuerfu dicic nibil excludac.Cu icaq; uniuerfi creacoré dicic- no minufmace/ riâ q forma creari.’du copoficu creaciaffirmac. Quifeni ufq: adeo rudif é: uc eu unuiuerfâ bac mûdi machina creatâ audiacipfuidc
-ocr page 87-dliqm ciufparccm exiftimecæx qua uniuerfum ipfum crearccur. Xd bec GPIato annne: que mulco nobilior acq: dtuinior eft.nô modo babicu.fèd enam fubiedtum: ec qua fi macerwmpdudlam a deo dicicudem uidelicec.ee diuerfum canq anime elemenca cô/ fticuenCquomodo materia corpulccie loge ignobilioré minime ab eodem creatore produit am exifbimdrec^ lam uero i pbilebo macenam non excrinfecuf queried. Sed a pmo opifice gene rat a manifefbifTime decIarac Ex uno inquic ecmulcifconflâcea^que Temper edè dtcuncur:ec finem acq infinicudinê babenc in fe iplîf generacam-Ecdlibideum dicebamufduplicem illânacuram reif in lueem proculine:finicu duo ec inbnicum: ex qbuf cum corpa: cum cererdomta confïicuund.A.d beccdlidum:frigidii:buTnidu: ficcum maiuf ecidmiecminuf ec reliquabif Gmiliain infinitum Pgredi pofTunc. Quod fi corpora ex fine et infinicudine cóftanc; finif autem nibJafiud g forma eft:bec emm terminât defmicq matenam. Manifeftum eft materiam infinitudinem effe: ec boc loco diciaPlatone^quapropter cum omem infinicudinepducac deuf macerid eciam que ultima infinitudo efbpducere. Qiionia aucem refnaturdlef(per comparatione quanda.'et proportióem incelligibiliu Plato product exiftimat.queadmodu a fubftana: ipla fubftanttam:ec ab equali ipfo:equate;et reliq id genufeode modo.Confhac excremam quoq; materie infinicudine,boc ipfo autore a prima product: quam placonict omnefin return incelli/ gibilium fummicatecofttcuunc.quod Orpbeufquoqu que Plato in plerilq; fequitur.uifufeft probare. Siquidem a tempore ctbere ec ebdof prodiinèfcribit:quod etft profundiufdtcftum:uel force fabulofiuf uidecur:boc came uoluic fignificare: ma ceria formaq a pmo euo fluxide'cepufenim pro euo pofuiciimaginifnomine appelldf exemplum: ecberem uero ede caufam fintcudinifcefutc que forma eft,'cbaofcaufam infinicudinif que materia eft.acq: ab bifduobuf principuÇtum dtuinam banc ec incelligibilem mundi macbina ducic-T urn etiam mouecem:ec diuerfifica ec ppecuam produdttonem:A.d bee ab altifquidem ccrminacam'abalufuero conferuacdm nacuramjpoftremo ulcimam finitudtnem:qua etta • maceridipfd cdcinecur producic. banc omnium encium primam fuide blefiodufcradic. Pnncipto enim inquic faeftum ede ebaof boc eft macerid rudem.informem:ec uix in incelligentia cadence, quod facre quoq liccere fignificare uidentur : cum in pnncipio
-ocr page 88-credcam cradanc cerram.unanem:uacuam:cenebri(q; obdudtam: bec emm nibil aliud' g macenam mdicanc rudem: informem: ec nondum factem aliquam rerum babccem. quem locu nobiliOimi quoq: dodlorefecclefie ica expoCuerunc. Verum gd mulca per/ fequor ?cum rlacocm femp ad unum pnnciptü reducere omnia perfpicuum fic quod cerce nó facerec;ft macenam ponerec caufa deo equdlem;acq; alceru per fe principiuTicucaduerfartufcredic. CSane in Iibro de republica cauQm rerum ommu'incelligibihu'. bonum iprum effe dicic^uifibiliuaucem foletn^quem enam bono T^*^ S^'^i^^‘^TTi aiïêuerac. quo fic ut ipfum bonum)cau(a m primif fit omnium incel[igibihum ec fenfibdiu rerum. Leem in epiftoliß circa omnium regem inquic cundLa func : ec iKiuf caufa omnia,q» ft omnia ab illo proficifcuncuræc iKum repecunc:acq! in eo qui/ efcunc.'^l Ke nimirum rerum omnium caufa eft.aeq; principiumj ergo ec macene quoqj:nam ec maceria iRum appecic.quippe nifi appecerectnuUa racione aliqd aßequerccur bonicacif parum auc f anequicur:ucfuperiuf Placonifuerbifoftendimuf quem fecueuf
Arifbocelef macenam appecere diuinicaccmæcforrnam fcplïc^uc curpe pulcbruappecic. ecfeïa maré:qd^ ft appecic:conuercacfc ad i[Iud:qd' appecic:ecindedependeac.necene eftiquemadmodu biCquoip ca fut circa caufafeuetre cólueuic.In fopbifta quoq: cu eo2f lencentia improbdrec:q uel eé plura encia dtcebdnc:uelenf ipm prmcipiü ftacuebac:oftcdic nee a mulcicudine nee ab uno ente principium enciu capi oporceredèd ab ipfo uno: quod ideo facic quia ad primum:ecfblum unum omniareferc. QuiigicuP ubicunq: bec fcntic.ec ica aperce unumac folu principiû omniu encium facic.-acqï ad ipfum unum omnia referc:cui cadem mccif eópoci lilden poceft maceria pro principio pofuiHe-^Enimuero Placo pnncipium per fe pnmum;cum cecerarum rerum omniu.: Turn macene ipfiuf : caufarn pofuic. quod emma fecunda caufa prouenic.id mulco magifcenfendu eft a prima proucnire:fiqdem ea caufa eft:ucida fecuda proueniac.Seruac qdem bocppoficu Plaça femper: ucnonprimump feprincipiujexiftimeccreacoré fenfibilmm rerum propinquum: Sed eum qui poft primum iHu: quem unum uocacifecudo loco confticucufeft:cui cum maceria; cum idee a primo tribute funt:quaf refpicienf creator fecunduf . formafmacenalefacq; fenfibilef materie impmit lam puie'alcero
métifcóceptu et a pmo pedente.fiue emm figmCfiue relatióibuf
-ocr page 89-iftd difbinguancur nihil referc. Sed de bifdlidf. Nam de matena quam preeße generanóiPlaco fareenr uel eacenuftengine fanfßc: ut bme enam paceat-nó temere dicflum FuiHe ab illoipreeHe ma/ tena Hrgo matena non caret caufa apudPlaconé: nee pncipiu eft per fe primum^ec fi emm concedimufprincipium eße matena earum rerum:quefiunt:qucd etPlatomfet AnQocelif (èntentta perfpicuum ert:non tarnen fimpliciter fed elemêcale principium: turn matertam ipfam: turn enam forma materialem ponimufex: quibufrefcompofite confbant.Nec principium boe elementale aduerfum eße eaufe agenevaut fmail:nee tam caufam eße:q ille funtTed dun taxât eße concaufam. Si enim matena non efb enG et ultra omnenó enfdegenerac:ut in fopbiflaPlaconifoffendit:; profeefto nee caufa quidem eft nee folum non caufa:fed enam ft nó caufacumquifdixericïbaud force a ucro aberrabit.'quod enim nondum efb:du non enf efb:nee caufam babecullam: nee ipfum rei ulliufcaufa eé pocefb: Verum taméquia potétia enfeócaufa efb eorum que ftunr. Xcq; ut enfcompofitum:fic ea materia-'quc clementum compoftn efb:a deo reru omniu códicore produdba efb:ec racione quidem ancecompofttum mécepcipitur:R_eaucê: nee eé fcorfum:nec incelligi potel. Nam fiqfullo modo:amp;: quê/ aomedumPlato mquic mftar fomnianfcomprebendere animo potenc quid matena fit:reperiet earn: fencéria prefbancißimoi^ cxpofitoi; Pldcomfatq’ Xnfbotelifnec corpuf eße ex qle:quod nónulli fubiedlu fecudum dixerut: Nee incorporeum quicq: ut determinatâ quanda in corporei naturamaccipimufScd ut per negacionem corporifdicimufeße:dimenfionem quandam corpif indeterminatam:que formait magnitudine determinetur:et qua formeincelligibilefdifferutafenfibilibuf inde dedudbifeti par/ tinonem ac difcrcttonem de impartibilitate illarum et unitace difpoficif que enam fequefbraca omm forma:diuifione ; figuras ’nagnicudine:poßit cogicatione comprebenduaptaq! fit forma: figurdm:diuifioné:qudticacê:ee quoduifetufdc genenfrecipere. ^ liter emm intelligere non potefb:quod omnifforme experfefb. QiiäobremTimeuf locréfifecPlaco cogitacione fpunaArifbo / telefec idem ipfeTimeufper proportioém mteUigt pofte ma ter ia uolunc. Quia enim nó per forme innixum ac firmitatem: fed per ii^S‘^^ionem:fequefbrdtionemqï formaru. omniuquafi uaciUance cogicationematena incelligicur ; tdeo cogitacióe fpuria dicitur
1
-ocr page 90-comprebédïîNdni ea que per formant ; ec babicum fic: légitima cogicacio eft-E-urfufquia primam rerum nacuralium matenam; itafebaberead enfee fubffancia mamfeftumeft:uc efad ftacua: et lignum ad lcdtulum:per proportionem aneueratur mcelligt. q, fi calif duc fimile aliquid:materia es quif eâ dubicec a deo ené: ec diuino mcelledtu comprebendnque a corpibuf: quotf códitor eft deuf:amp;5 quanneatéjque corpufeR: qualicatifexperfduntaxac fecuda nonóe feparetur: Nee camen fit boe aliqd.auc fimpliciter fubfbec:lèd queformafrefpiciac'quarum creator deuf macenam quoq: ipfampducicreeq; ica ci impartic:ut a forma infeparabilif
/ fic;becde macenaPIatóifopio ébecPlociniPorpb/rivA-meliV lamblicbi: Syrianu Prodr omnium deniqj quiPlacóifdifcipIina funcfecuti.boc ecia HermeTrifmegifto placerc lablicuffcnbic: quippe uoluiffè Hermem affirmât macenam ex fubftanaalicacc pduci. Que cum ira fine.non uideo curPIatonem reum peragac aduerfanuGquafi maceria dco coecerna pofueric.ecemam qdem Placo effe macenam dixic:coecernâ deo nufq-ab eo dicftum re/ penef Quod fi ga ecernu deum 8/ eterna matena Placo aRèruic: Ideo cum co eter nam dco pofuifie matena aduerlariufexiftimac equiuocacione decipicur.Non emm uniuoce etcrnum de deo ec matena predicae.lèd ut ea.-que ab uno denominantur-ec ad unu /T^referutur:Multi emm apudPlatoné.-ac uarii func gradufecer/ nitatiOimmucabilitatifaliarumq; condicionum que de deo acq; entibufcommunicer predicant, quam multiplicemrationem:fiqf uoluenc:facile potent ex eiuflibrifaccipe.Maxime emm diffère ecernum illud:quod omne fimul mfmitudmem cncifcóprebcdic: qualêPlaco ftacuic deum:ab eo etemo:qäfuü eße.-no abfoluce: fed cum fluxu generaciomf connexum babec: ec uc perpetuum effe poOîcîaliunde acquiric.-qualifPlacontffenccncia eft muduf: ecrefomnefnacuraleffuo queq; genere:ecuefeqeur materia ipa. bunc de eternitace locum Boetiufquoqnnó aliter g noffecimuf: in libro de confolacióe expofuic: quod profedto mirandum eft aduerfarium lacuiOc. Adde 9 cu eternitafdei-'caufa fit ecernitatif matene-’atq; mudidoge bee inter fe diffcrre neceflc elf. Nam fiqf cciam Ariftoteli boc ipfum obieceric: quum ipfe quoq: ec ecema macenam æc deum ecernum ftatuericfacilif eric pro eo refpofio ex equiuoci racione: qgt; fciliccc plunmum incerfic incer ecernum caufaf: ec ecernum caufatu: gppe maxima inter caufaf caufacuq:
-ocr page 91-oppoftcio eft;nec -minor q fie eO2f :quc cocradidfone opponund: que oppoficionum omnium maxima efh:neq; enim fieri poceft: ut: quod caufacum eft^eciam caufa eiuf fic-a quo eft caufatum. quod leuibufac eciam penc uulgaribufexcmplifoftendi poceft. Siquidem ueftigiu pcdifecernu force:fi pefeHec ecernufa^ umbra baculi ecernarft baculuf ecernuf efTec- Splendoremq; ab ecerno foie reciperecmec camen coetemu cum pede ueftigiu:nee umbra cumbaculo coecerna dicerec.Hec propterea laciufexpofuimuf: q, plura eranc: que defyderan in bac queftione uidebantur: cc racio non magifpro Placone q pro Xriftocele expltcanda erac. /Sed lam finem buic parct imponamuCNunc uidedum eft ueru !\)z Ariftocelef ex non ence fimplicicerificuc aduerfariuf refercifbla dei uolùcacemundû produdtu ene ucluenc.Enimuero A.rifto/ cefem nufq in omnibuf fcriptif fuifde uoluntace del mentionem feciffe compercum eft:quumPfaco uoluncdcem:amp;: bontcatem:amp;: prouidenciam dei ubiq; predicet:ec caufam producftionifencium faceatur. q, ft uoluncace dei conditum enè mundum non dicic A.riftocelef:cum longe minuf ex no ente fimplictcer produdtum exiftimac.R-efcamen generan ex eo quod aliquo mo fic aliquo modo non (ic:quemadmodum Plato dixerac arbitracur:mulctfq' id racioibuf ntticur probare:cum altifin locifcum maxime in eo libro:quem de naturali audicioe fcriptum rebquic.Ecquafi hoc peculiare eiuf muctum fit: ad mo du gforian uidec. Sed ecPlaco ecTtmeuGetalii ante eum complurcfid cradiderancAc uero ex nibilo fimplicicer generacum eOemundu no modo non probac: fed aperce ectam improbdc:multifq; uerbif demoftrare nicic fieri non ponctue ex non ence fimplicicer aliquid generecur:kdiicic eciam uecerumceftimonia:quibuf opiniôeffùafcorroboretCô/ uenic inqc bac de re inter omnef q de natura differuerune-Turn expedica ratione :que ad aliof fpeiftabac: fuam ipfe opinionem exponic bifuerbif Nofante ecipfi generan nibil fimplicicer ex non ente dtcimuG Verum camen generan ex non ence canqper âccidenf Hdmex puactone:que per (e eft no enfminime tnex/ iftence generacur:ec paulo poft.Vnufqdem bicmoduf e.Mcer
* aucem quia dici bee pofTunc per pocenuam ec adtum:Icaq; ficuc diximufdubicanonef die foluunCur-ex qutbuf mfringi aliqua: que a nobifdidta fueranc uidebancur.R-urfufquoq; cu oftederc ue[lec:quomodo ex cocrano generacioted concranu corrupcio
-ocr page 92-fierce: Ec ahquid mquic co era rdf ee fubiedtl oporcec: qj aliquo mo enGahquo mo no enf fie ex quo pmo in exiftccc générant:: queeuq^’ gencranC: bec enim Xriftoeeîef uerba.nullam exctpiuc producflioém- fed plane ad omné generabiliü reru generacioné rcferucur.nibil enim omnino ex bif que fiunc cenfee Fieri pofTe: nifi ex aliquo fubiedlo.quod pcim enf ftc parcim non enf quam/ obrem fiqmfmundum a deo Fadlum dici ex eiufopinióe pucac: facftum eife ex fubiedto faceacur necefleefb. alioquin incidec in ^ plura abfurda. uc la nuf explicabimuf fuo loco. ^ Htc Icripcure
addudte ractonem exponeihuf Generancur enim quecunq? ge/ nerantur: eccorrumpuncurquecunq! corrumpuneur : cerceex fubiecfto.-ec ex cócrario: ee in concranum: fubiedto femper codé manence.'ccncranifinuicé cómuratiGEc enim cum aqua ab igne mignem mucatur^generatur ignifex cótraria fibt qualicacc:quc fngidicafeftœca cócraria aque qlieace:que calidicaf efhiEadem materia umq; qliraci fubiedta^que enim puf erac aqua mucacif qtieacibuf fadluf é ignif. Cócrarium ent qd^ corrumpic ei quod corrupte-ee fimile qlt;t generac:ci qdquot; generad eê oportec. Acq; uc generatio ex cótrario t concranu eodê fubiedto mancee: fic etia corruptio fic-Corrupit: ent aq ex ignead igné:ec general: ignif ex aq ab igne Eodéq; mó fitin cecerifrebufiqueaucgénérant:', auc corrumpucLir:ita ut alcenufcorruptio fic generatio alcenuf: et alcenufgeneracio fit corruptio alccriuffublacifpnoribufqua/ Iicacibufiecdliif concracQif concrarufCum enim exaqua ignif generacur:qua(itaf fngida ec bumida remouecur. calida ee ficca ^inducitur cadem marena corporifmanéce. Soient nanq; corpat que globo lune fubiedla func:quecunqï nacura liter agunt ad eu agere fincm:ut fc ipfa mulciplicenc.que autem ob earn rem ague ea que patiuntur:boc efb ea in que agunc in fc ipfa cranfmucanc. quod dum factut corrupunt neceffano^que m paciêeibuf func: ec permancrefecum non poflunc.bec aurem contraria func:que a fuif concrarufnecefTano corrupuntur.Cumicaqï cóerana que in patience func:ab bifque func in agete cocrariifcorrupancur: fic uc recipiac fubiedtum quancicacem qualicacemq: agencifi Pro bifquafance illafconcrariafbabebac.Icaq; ad agécif cranfinucat: naturdm:ecqd ace erac aqua:fi force ficaccidie:fic ignifabigne: Pofbq ui fue calidicatif cantu agere pocuic.Htc merico feqcur: uc oif fub orbe lune generatio cc corruptio mucacio fic:manécc
-ocr page 93-aUquacenul eo quod mucdCLir.Tnanec cnnn fecudinn fubiecftum! qâ no decerminace hoc auc lUud efïTed aliaf ftc boc;aliafiUud. Quamobrern. non ex no encesquacenuf non enf eft^ffd qcenuf enfaliquo modo eftîgenerancur omnia que in cépore générant. Nam uc tempuf xn quorefgenerantur preccdictd cempuOpoffc quodæcmpuf boc eft: Sic et rem que generacur precedic ref alla: pofVq ec ex q ea excae que generara ê • Quapropcer mucanocm ^^4 genuf omniGque fub globo lune eft: genera ci 6 if Plato acq: krifhotelefpofuere.Cuiufrei ccftiféPlaconifTimeuGqecdocec boc aperce-et cum Plato e cdCentic^Preterq g, P lato: du matent in manendo confyderac. Tnanec enim uc didtum eft eadem. earn boc ahqd nominar. In quo emm inquic generan omnia uidend. ec rurfuf pereunc:id folû appellate boc aliqd 8lt;i boc cerce opcec. A.riftocelefaucem boc uerbum forme cribuicîper qua unaqueq; ref boc aliquid ec enf ficfbec de macena rcrum;que gencracioni corrupciontq; fubiedlefunc. Placonifacq; A.riftocelifopinio eft: principium ucerq? ponic eam elemencale: ec concaulam rerum: que generancur ex ea'q? uc aïiquo modo eft ec aliquo modo nd eft generatioêm ambo côfticuunc: Vcpoce eu fua ipfiuf natura nullam forcica fie formâ:ne forma propria:ucPlaco inqc-’cccenf formifrecipiendifobftarec:uc ^rin-orelefquoqPlaconé fccueuf aie:fed quafeunq: formaf uiciflîm ec quali per lueceilionem ponce recipere. Icaq; nulla eft de bac re inter Placonem acq; Ariftocelé controuerfia, Precipuaf uero caufaßboc eft agencem ec finalem optime qdem:ec elara uc aiunc uoce: quéadmodû fupra diximuf Placo ad deum recculic. Xriftocelef autemjquoniam ingcnicum omnino:ec caufa:ec temporemundumftacuerac:non immencO pbuic fufpicadi caufam:fe opificé deu minime encibufcribuiffc. In qua re.quancûPlato Äriftoceli rcligione 8Z piecate pftiteric: alioi^ fit iudicium.nobiffaciffic:aduerfdrii calumniam deceXiHe. lam uero de eternifec immacerialibuffubftanciiGVcrö bc quoq: ex nó cnce omnino:an ex ente aliquo modo 8^aliquomodo no ence produite fint;quid Xnftotelef fentiat perfpicuü eft: Nufq enim de produdlione buiufmodifubftantiarum locucufeftaliqd: ut qui d nullo product eafec neccfïariafce exiftimauic. Quippe libro fepcimo de diuinifrebuf. Subftanciafmquic maceriam non babencefnee caulam quidem quare finc:ullam baberc.AcPlaco bonum ipfum-amp;: unam caufam ec illarum fubflanciaru ingenue
-ocr page 94-pficecurîec cä caPtu pmam ec ommno informe macenâ a pmo omnium pnncipto infimca eiufpoteftace produenquod Arifto/ ‘Zeelefobuccre-ei s^Parmemdi uidecur.Ec enimPlaco uniuerfum boc;fimul ec ecemum amp;: adeo produdtum produciq; arbicracur: cc pocenna no enffemper ené exiftimac. Parcim ob nacurabum rerum maceriam;cui pocenciam 86 non enfcribuimuPParcim ob immorcalium formaru a primo dependéciam. Sicenim cc pduci ac g.enerari ec feruari connnenq; eaf Placo cenfec:ec eHe earu a dependenn racione omninofumendum intelligic.Quapropccr pacrem omnium adgeneracof deofica loquencem inducic.Vof quidemnon immorcaleP Neq; omnino indinblubdef eftiO non camen unq difToluemint. Quafi dicac eofcalefcne:uc poHinc no ePeiquando qui dem creaci rune: Verum nunqfucurum ut non finc:quia uefemper fine: uoluncafefh opiFicif dei. Nam ecfique cófticuca func- deftrui diPoIuiq; omta poHunezTamen que reifte confticuca func:ec bene fe babee ea diHblucreacdeftruere uellc: praui animi eftæc fibi repugnancif. I caPIato fidei noftre eófen/ canea ec fécic ec loquic. Siqdem nofquoq^cekftef immacenaleG acqï incelleiftualefuircucePagelofinquaiacqi eciam ranóalefin/ telleiftualelq; animafa deo creacafcommum omnium creacore: Nacura fua odemuf pofte diftbluracq: perire:quum ome creatu corruptibilefic:dum iam in pocenna eft ad no efte. Verum im / morcalefec incorrupcibileffemp fucurofdiuina uolucate: Vndc quot;nbsp;femp fibi bauriuc eé. Anftocelefaüc creanoem efte in fubftantuf ecemiffiueperpecuifcmnino negac:nullamqï in bifnoneftèndi pocenciam efte concedic.Iraq; eafnec generacaP nee creacaPnee faiftai pucac-quum fern per fuerinc;nec corrupcioni obnoxiaPcu nuftam non eftendipocenciam babeanc.Ex quo fic ut qui reru ecernarum fiue perpecuarum caufam agencem fiue efPicientem nequaq ab eo pofica dixerunc.nó fine racióe mociefte uideand.
Icaq; minime credendum aduerfano eft: cum celum ac mundum product ac generan a deo fenfifte Ariftocelem exifttmac-quia ab co fenpeum eft celum ac nacuram a deo depêdere.Erraepfedto uebemencer:acq; errorifeiufcaufa cq, non inceftigic:dcpendere: nullam cemporifracionem exigerc^Crean aucem:generari fieri: ^ducuceccraqî buiufmodi ipfiuf eciam Ariftoccliffencêcia cepuf requirere:quod quia cribui eternifrebufnon poceft.nibilcalede mundo a kir man pofte Xriftocelefcenfecdependere came a deo
-ocr page 95-celû ec ndüLirdm facet feruan quoq; ab eo ec co cm en : q uc fi ad / uerfanuf: pducucreari^a: generarieflè cocendic^pfedlo noftram non fudm rem agic« Nofenim cc concedimufbec-cc adP laconem referenda enecefemuf fcihcecalceragenerandt ranone lpfeaucé dom cbfifbianum facere Äriftoce[em cupic Placoniffencenciam illi cribuic:ec quod ille aperce negac.ac conacur rcfelIere:rdCione uidehcec nacure ac cemporifnd tpfe fruftra cueri nicic.-Kacione: fTquaPlaco de mundi generauóe locucufeft. Veruad A.nftocclc reuercor. bic quum de macena ec pnuacióe primo nacuralif au/ dicióiflibro dineruiffecnnuebiCur m eof qex nó ence ftmplcicer refgeneran uniuerfafdixerunc: Placonem uideficec fignificanf bic enim qaParmenidiHêncenciâpbaCîenrunû eédicécif:amp;: quod peer enf éad eé nó enf nó ab re céfere uidec :ex nó ence fimpïi/ cicer pmam fieri generacioné. Neq: eni fieri póc:uc cu enfunum fiCiecqd^ peer enf é-'ftenó enfnó aliquo mo^auc p accidenfnon enf fed non enf fimplictcer ucParmemdi placuic:fcruecur natura macenesque aliquo mó cnfaliquo modo non enfeft.ecpotécia quidem eft-adlu uero minime.q, ft ex eo: quod unumecfolum eftmibd fieri poceff-quippe immucabile eft-ec quod precer ipm eftmibd omino efh: ft quid aucem generacur id ex alio generan oporcec' Sequitur, uc q buiuffencétie eft: ec tarnen generacioém pomempmeeur earn product ex nonentefimplicicer eciamfiid uerbifminuf expreHeric.Tam longe ergo abeft: uc Andocelef ex non ence quieq fimpliciter generan exifl'tmec:uc eofpociuGq ld dixeruc reprebendac.'ecinPIdtonemParmenidemqï inuebaó. Xrq ft Xndocelefproptcrca illof reprebédebde: uc plenq: dteut** qi de rebufecerniP Venfftmeq’ encibufdifpucacebque precer dia func nó eOè encta dicebancmc que func mucaciói femp obnoxta: Profedto Placonem eeParmemdem fatetur ref ecernaf ex non ence fimphcicer opinan ec produdtaGqd a nobiferacpbandumï ■ Siquiruero:qd eqdem laudarênca illof reprebedi ab Ariftocclc pucac: Vc audicorum fuorum utilicaci cófulerecme generactone rerum nacuraliu ex nó ence fimpliciter fieri po de exidimarent: lam pacec gcneraciocm illa ex nibilo fimplicicer : Ab Anftocele prorfufrcpudiaroquamPIaco ecParmcnidefprobauerunCïfimo uerba iHoru boc modo exponenda func.B-efnero ecemafpro/ dudlaf a caufa ede: fecudum opmionemPlaconif manifeffu eft«' quéadmodu fupradiximuC ergo fi Ariftotelimagifqaduerfano
-ocr page 96-de opinione ec fua ecPUródadbibéda fidefed-ProfecftoPUco non Xnftoceleferb:g rubftdncufincelligibileGsz celurnacurdinqî uniLierldm ex non ence fimplicicer product dfFirmanC Maxime cum noftra rchgtoe ; cblcnnc. Poceram alla quoq; permulca buic locoaccommodarePlacóifamp;: ÀriŒocelle:8^ expodeorum didta . Sed nec dtci omia neceOe eft;ec bec que diximuflatiGtum quod inftimimuf probare uidencur:cum uericacifauditorefuc fi plura I- y opeae: unde querere ea poiïinc-incelliganc. C lam de anima qd plaça fenfenc explicabo. Vofin quoi^ manuf bec force uenienc uin dodbi acq: preftâceOFigmenca ne ille ec fabellaflcnprencîuc obturgacor nofber klacerare non definic'an digna pociufilluflri mâgnoqî ïgenio. Ica ucncqi meltu0neq;fublimiufneq; diuiniuf ab bomie ducaxac uere fidei lumte no illuftraco.-dici pocuenc: /T ludicabictf. d Cum duplex de rebuf immacenalibuf quefbio fit :
Vna cur fincîalcera quid ftneee decaufe quidem cur fine agaeuf quum caufa ne uaeêc nec ne: ec fponce ne an adeo produite fine querimufiquid fine uero:indagemuficufubfbdncia ne an accidcf fic:rcrucdmur: Primum an produdha a deo anima fie: querendu eft .Mox quid fie.Turn inuéco tam genere in quo fic:quoniam bifariam genufomne diuidicur:auc enim pocêcia:auc adbu eft: uc ouum pocécia animal eft:fernen:planca: Sed auifno pocécta (èd adluanimal eft: ec arbor planca: Idcirco cercio loco confide/ randum eft:ucrum canq pocencia quedam fubicdta ec fubftancic accômodacalan caqaeftu fubfiftéfnacura exiftimâda fic. A.dbec de eiufpocécia ec adtioe cogicadu.oniifeni fubftatta:ec pocencia cofequencê babec ecacftionê fimuLIcé cû aia corpifaiaciforma fic:ucru. ace corpuGan poft corpuGan una eu corpe fic:inueftigâ/ dum Eefi ancecorpuG Veru poft corpufeciâ pmaneac:an una cum corpore inceredc:ecri permanec: Verum poftq muica fubliC corpora: feq; m diuerfa fepenumero cranftulic: VlcimO candem corpore exufta ipla eciarn mortacur:dn omnino mcorrupcibilif immorcaliGq: fic-aeq; uc ance omne corpuf eft:fie eciâ poft omne corpufperpecua maneac. Scrucandum precerea an parcibiliGnec ne(ic:ecfi parcibilifucrum uccorpuGan ucarfecfciennain pcef Icindacur. Sunc enim amp;: medicine parcefs^ pbilofopbieAc fi im/ ptibilifeft:fimplcx ne omino nacura fic-ec nulliuf mulcicudinif capax:an parcium quidem mulcicudinemnunam:pocêcidfuero quafeciâ uircutef dicimufbabeac mulcaf boc eni plurimu réfère:
-ocr page 97-{îqdem parfa pre lubiedto diffère:uircufade a uirtucc adtionif fiue operanóifdiucrficace: Poft bec utru omnefannne fub eadé fpecie co n cm car ur: an fub diuerfiCEcfi diucrfcfpeacffuncJOcru genere enam difteranc^quemadmodum anima bominifs^ anima equi/Si difterunc fpecie:an fine enam gencre diuerfe: ec quang bomo 8/ equuffub uno animalifgenere cóprebenduneur:anime ramen coq: non fub eodem anime genere tonueniane. Querere eciam dignum eft.plóref ne anime fine in unoquoq: animait uc uegeeaciua:nutriciua:fenficiua: appennua: ince[le(ftiua:an bec uniufanimeparcefifèu uirtueef dici debeanc.Ecfiparcef uniuf amme func utru 8^ raeióe ec fubiecfto meer fe differanc.-an ranóc diuerfeTubiedto cede finc.Hcc de anima queri maxime folenc: ec cogniea perfpedhagj/fcientiam etufabfoluce perficiunc: Xni / maduercendu ergo anPlaco de bifomnibufdinèruencromncfq: buiufmodi locoGquancu gencilifbominifingemu affeq pocuic: plene perfeefteqï tracftauericÏSïeq: enim uc fepe dixucbriftianu mibianimuf eft oftenderePlaconem: Sed mfpiciendum cenfeO: an magifcófencaneefinc noftrereligtoniPlatöifdeanima opi/ nioncfq A.riftocclif quemaduerfariufconuenireubiq! cum fide cbrifttana fruftra nicitur oftendcrcprincipio igicur uidendum é quomó t decimo Itbro de legibufexqracPIaco acq inueftigec cur anima fic:quo muenco enènciam eiuf ac racionem abfoluic acq ira progredienfdiuinicacifeffenciam rimacur ccconfirmac: Dicam aucem debif quaco breuiufpocero facifamefacftü ex/ iftimanfdi loca oftenderO' undececera:quc defiderari pofteneï quiinueftigandi cupidi func-acciperefacile poffinc.Ex omibuf inquicrebuf aliaffolum mouerrahafmeer ucrafq: conftiCuvque falicec er mouere poffune ec moueri.bac cerciam fpeciem bipcico diftribuicmc auc ab ahifmotaf mouere saur ex fe moueri neceffe fir lcaq: qceuor genera boe mó conftituund.pnmum q» mouet folüTmpdcic'q; abalufporibufcaufif. Secundu 9 ecalia mouec: ec ab aÏufmouetur.Xercium quod ex Iemoueó:fua nacura fibi exordiéfmocumæc motu alten afterc: Quarcum:qd^ immobile eft poftremum omnium:que mocu acftiuo paftuoqj parciapac. Depedere ecia ome quod ab alio mouerur ex co quod fe mouec.’ idq tpfum ex immobiUPlaco arbicratur! Verum omnifmocuf iniciu ede^quod ipfum ex fe mouccur-Cum emm boe lUud mo/ ueacxc illud aliud:atq; altud femper altud nullu ene principiu
-ocr page 98-mocuf:quoniaTn ab a (to fern per aliud mouecur: NeceOe eft aucê mocufprinapiuTn elTeAboquin in infinitum fierce progrenuß Cum igitur id quod fe ipfum mouet:alceri moru afferr ec illud rurfufalternficq: alcerum fubinde alten: profeefto id pnnapium moruferquod fe ipfum mouee.Nam fi confiftere cundta.-ec qeta effe dederimufquem nam ex biCquofmodo enumeraui motum fieri neceffe ent: auc quod tandem ent quod primu moueatur : nifi quod a fe ipfo mouetur. A-liunde enim fien motum dm non poceft: quod enim immobile eft : quomam natura fua mouen non poteft:non eft pnmum mouenfquodautem fuapce natura mouen ab alio poteft: Id porro aliam ad fe mouendum utrtute • requirtt: Supereft igicquot; uequod fe ipfum mouet.ee a feipfo bunc aiftum exordictd omniummotuum ec mutation urn pncipium ^ fit omium optimum atq; autiquiffimu. Secundu locû obtinec:
quod ab alio motum.aliud mouet.Verum qgt; fe ipfum mouccid procul dubio uiuere dicimuOuiuunt autem que animam babec. f^ Ex quo colligirur animam effe: que ipfa fe ipfam mouec/Cunqi
in unaquaq? re tna confiderari oporteac: Vnu qdem fubfbantia alterum rationemfubftanrie.-Tcrciumnomen:interdumquidé propofito nomtne:rationem interrogamuf Interdum contra:amp;; ramen fiuenomim ratione:fiue ratiom nomen afTignemufldc femper appellamuf quippe idem eft dicere: parem numerum ec: qui induafparcefequaleffecatur:ecnumeru:quiindudfparcef eqleffecatur ef/e pare. I ta igitur boc loco de anima cofiderandu /Ceft.-Huic enim fubftatie:cui nemê anima eftinulla ratio magif conuenit: qque earn per feipfam mouen ftatuit:de quamodo diximuf.Nam forma elle banc fine alt;5tum cerponfueregdem affirmamuGno tarnen comuneboc cuiufcuq? anime eft :figdem ineellccftiuam animam corponfaeftum effenemo diceret.Com/ mumon ergo ratio ne animam id eße diamubquod fe ipfum mouere poteft:ec uiciffim: q, fe ipfum mouere poteft:id animam ' effe Ex quo fegtur animam efe prima generationé:et pnmum motum. rerum omniu:quefunc: que fuerût:queq; future fund et omnif motufac mutarionifcaufam prebere:omnium motuu antigfïîmum ené: omnifmotufprincipium-'ecomnibufcorpibuf priorem.Corpufenim natura fecundum eft.-ee anima poftenuG Quippe corpa omia dutaxat mouenb :nec ipfaquicq efficiunc: Quicquid enim efFiciéf mouêfq; ail02^ eft;id uirtucc incorporée
-ocr page 99-eflènne ad efFinendum moueduTnep inducteur ilncorporcarum autem enènnaruin alie cum corporibufdiuiducur: uc qualicacef: ec forme macenalcßque ec aliunde mouencurzer aliud -mouenc: alie fe a nacuraliu rem diuiGone fequefbranc; qlifeft fubfhanciai que a fe ipla Tnouecur-'nec in aliif fed in fe ipfa confiflictacq; otm concrecione corporif uacac:a qua prima omnif mouendi rartO corporibufprcn:acur:quain diximuf eße animam Omni corpore anciqorem.HecuiaPlatonifamp;: rario eff admueftiganda caufa: ccenennam;amp;: diffimnonem animeqbuffimuladlu nó pocéna eOe animam dcmonrtracur:cum operacionem eiuf uicalem effc ec precedere cam omne corpufnacura:ec fubfbantia eße impar/ nbilem: quin enam ulcenon progreffu eßendam diuimcanf ex:
' bifdemonftrarvde qua non elf boe loco dicendu. Sed cu uccrqgt; pbilofopbubPlaco fcilicec acq; Arifbocelefcur anima Gciqd uc fic conqueßenc: opereprenum eft uidere quomodo Placo ld ex moeuf racione inueŒigaric^quem mucatul Xnftoteleflibro na/ curaliraudinonifodfauo-ex mocu i dei cogninonéfercur:quc primum mouenf immobile nominac:fiue ld mécem ftacuac-*ftuc animum:Incipic emm pene a fimili diuifione:quanq interim ab co dißencir:ec pre fern m in incorporeorum-que per fe mouen6 ranonetPrimumq! lUud mouenf quidem fed immobile ftacuic.
// N«m cum motufduraxac corporeofpro difftniciôe:quâ mocui dederac pertracßec:merico nullum motu paUiuum in fubflacuf incorporeif probat. Sanemotufpaßiuof nacuralefecpofferoG nc Plato quidem ammo cnbuit.quod tarn aperçu eOn uc nemo fic:qui cocradicereaudeac, Sed quofille motufcnbueric anime: ex uerbif eiuf incelligamuf Gentquidem inquic animuf celuî terram-mare mudum fuifmotibufquorum nomina func uellc: mcelligere: curare: co fulcare;redl:e auc falfo opinarvcu gauderc: d o lere: aud ere=mecuere : eiligere : od iße: omnib ufdeniqi mocibuf qui bif cognacuaut primi func, in fecundoCfibi aßumccefcorpif motufomnia ducunc in augmécum:diminucioné:cócrecionem: difcretionem :ec que bee confequucur. Aperce bicPlaco de cor / poreifmocibufmentionem facienfquoffolof mocufAn ftocelef uocac:eofduncaxac corpori cribuic:Anime uero mocufuc func uelle mcelligere-si fimilia:que ipe quoq: Anfhotelef cocedic ate: communiori uocabulo mocufuocac:cu id in aluf locifcam ipfe: q Ariftocelefenergian bocefk operacionem appellent: un enim
-ocr page 100-nomimbufIicec pro uoluncare fcribécifec preferenn nominibuf fpeciei pro nomimbuf genenf. Quippe operdcióiffpeciefmocuf eft. Nam omnif mocufoperatio eft Ted non omnifoperacio eft mocuf quo fit: ucPlaco fepiufakeru pro akero nominee. Que/ admodum A-nflorekm quoqi facere uidemuf quum fenfum aut mcelhgennam dicic mouen ec paerquod ipfe ena mmuf proprie a fe didbum facecur^cum fenfum ec mencifmucarioné.-auc moru no enè:auc aliud genufefk mocufafFirmac.fed de bifbacftenuO Hcernjcacem uero immorcalicacemq? animucum aluf plerifq; in lociGTum maxime in Pbedro ecP bed one Plato demoftraeœx ipfo illiuf per fe motu ec ex pncipio mocufqd dit cribuic argu/ menradeducenf quibufec ingcneracum eum ecincorruptibilem cnèdedarac.Ænimufinqc mPbedro fe ipfum mouec:quod auce fe ipfum mouecud km per mouccur.Cumemm fempenn fe fieras nuiqfe dcfci^racTempcr fui fimile efh.ergo femper fe mouec.Im/ mortale igicur eft. Quo emm padlo fempermouenpofiec^quod morcale eft?Nam fimulacmcerieric: bet immotum.Et rurfuf. fl animufic ipfum mouec principtum omnifmocufac foneem ec necefïèeft.’quicqd emm mouetur: ab eo quod ex kipfo mouec mocufcaufam lumic:quod cu pnncipiu mocuf Gcœtiâ ingenicu efie oporcec.quod emm genirurn eft’pnncipium eße nd poceft. Cum autem ingemcum dcuncorrupcibile eciam eße neeeße eß:: Qinppelencécia Xnftocelifingenicum ec incorrupcibifecduer/ tueur.î InPbedoneautemcum duplex qucltio fit:Vna:ucru anima corpufancecedat: altéra:an poft corpuf pcrmaneac:pma dubicacio ex bifmanifelba fit:que âte didta funt-'ec facifquidé: quatenufad noftrum boc dePIatone mlbirutumpcincciuc nifi diuimcufanimi quoq’ in tempore procreccur^preeße quod im/ mortale permaneat oftendadifanfecta ad bominefillofgêcilef: apu dquof: Placo de animorum immorcahtate dißerebac. Nam q mundu ingenicüm acq; incorruptibilem.et nibil adtu infimcu ponitbuncPlatoniffencenciam probaredecranfieióeanimaru neeeße cTi anima bomimf eé immortalé fatet: Nee Xnftocelé boc negacuru fuiffc exiftimo:md:quod eqdem reorummorcalc eße bominifanima ccfuerit: qj nifi buc ceneaeanimatióif modu: nepbanum illud amplexetur neeeße eft:qucm eiufexpoficoref: q pfercim dodtiorefbabici func: A.lexander apbrodificfifgrecuf: et Aueroefarabfeimaifefte enbuerunt: Vc unufcommunifq; fit
-ocr page 101-OTnnium:bominum incellecftiiC N of ex fide religioifnoftrc ofa rice memur : quuin pnnapium fmemq; uniuerfi ftdCuaTnuf. Xc gcntileOqui mundu ccernum pofuere fieri non poceft: Vc banc Placonifopinionem afpernécur. Sic igicur aniTnam priorem ec F^orponbuf probat. Quemadmodu uero pofb corpora maneac.
ica often die. Cum formaf quafdam^ quafideafuocacefle demo/ ftranecmarumqjparcicipauonececeraec effe ecappellarnTum lUud docuic^nullam unq earum fui co cram fieri poffe participé: quippe magnicudinem nunq fieri poffe paruicatem. ICeru aucé que ideif parncipanc;aliafenè:que con cram parncipeffinc-’UC ca queTnagnirudinifparncepfe:paruitdnfquoq: córingic pncipem enèm ucrbi gratia Simmiam maiorem Socrate: Pbedóe minorc dici ponè.aliafque nunq poOinc cotrana fnnul capeffere.NTiué enim cahdam^aut ignem fngidum dum nix: autjgnif eft fieri non poffe. Siquidcm quahcacef prime adueméce contrario fa/ ceffunt ec pereunt^ Ternariufeciam :quum non imparitaffic: fed impicace pucipec: Nunq fieri poffe ut uel pitaf uel par efficiaC. Mox addicnon modo in contrariif fieri :uc alter uno fubeunte perrnanere akerum non ponïc:uerum eciam in bifquequifnon fme ipfa concrarid^femp ramen contraria fecum babenc.Ecenim que rernarii idea parricipancïbec non folum ena:fed etia impia neceffdrio funest nunqparif forma.que cócraria eft:fortiuni:. Hifiraq; diftribuciffubvügic oportere intelligi animam^nó md ut formam (iue ideam fimpltcem:uitdmq; fimplicé:cui nibil unq contrarium unde minuatur;uel pereac accidere po Hit: fed calem etiam que fuam ideam bif communicec;quibuf fe abfq: uUo cd/ tram cóforcio lugic.que cerce eo tendue: ut animi immorcaktaf feruetur:fiuc earn per feformam 8Z uitam fimplicem taq ideam: ut calidicatem ac fngidiracem concern pferiGliue fubftancia uica concencam:quéddmodum igniffua effen Ciali calidicate edtmet:. ucrunq; cnim de anima dici recftiffime poceft. Nam fi animam dfferre corponbufuiram cernimuf profeet o mamfeftum efh:ea edtranum uice boe eft morcé: Neq; bifque fubtcric.'corporibuf afferreïneq; quod abfurdiuf effeceam excipere lcaq; reliquuuc ƒ incorrupcibilifimmorcalifqj fic.CoUigi eciam id fyllogilmo pot.
boe modo. F or mak que ica applicancur fubiedlo ut nunqilll ederanum afférant: fern per edfdem manere neceHèeftAcqui aia icd corporiapplicacur:uc uice:qua corpufafficic ederanum boe
-ocr page 102-cil: morcem nung aff erac^AniTnam igicur femper uicamTcmpq: uitejnunq mortif participé elle oporcec.qucmadmodu cerna nuf irnpariffemper partf nuq parcicepf en: cü ea que compledhcur: // non modo ma: fed enam nnpana fine. leem quicquid alicui ret
aliquidaffercaplam cuiaffererem precedenOconerdrii eiufquod affere:impaeienfefb.Xe anima corpori-'quod naeura pcedic:uiea afïere:impanenf igieur concrarii eiufeft:Id aueem effemoreem /' confbac:Ad bec cum anima meer formafconnumereeur: quarté pareicipaeio nomé eeiam earundem recipiemulla aueem earum formarum cóerarium paneur: qppe magnicudo nunq paruicaf effict pocefb:fequieur uc anima que uiea en nunq morcê paeiat:: que uiee concrariaeft.Ergo anima corporibufexui omnibufin ^offéfa immorcahfq: poeeft: Hi cereePIacoiff/llogifmi fune que obiurgaeor no ff er nunq fyllogifmo ufum fuinè affirmae.quia.f que ipfe redigere ad forma nequiei bec fine fyllogifmo dici ex / /ƒ' iflimac. Paulo quidem longiuf Placo incerdum fua proerabic arguméca:ec quafi preparac lociGeerminifpropofieionibuGfyl/ logifmif preuiiGquod demonflraeurufeft.-aneeq inferac^Sumc conclufioné:Verum en nibil fine fummo artificio.exqfieiffimilqj rdcióibufIoquieur:Quin etiam ex fimilieudine quam anima eu fubftaeia!magifq cum generaeione babecummorealem ede pul/ ebernme offendic: Cum enim que propria fune cum fubffancie: turn generaeionifenumeranèc:ec fubffaneie quidem diuinicacem immorcalicaeé:incelligibilieacé:indinblubilieacé:uniformieacé: ideneicacem.ee perpecuitaeem incommueabilem ac pfeueraneem cribuinèc:generdtioni aueem-oppofiea omnia:acq: bominifcó/ fficueionem diuififïeC in corpuG Tandem queric fimilior anima / q corpuffubftancie rebufqj indiffolubilibuf fic.-ac enbuf mediif fimiliorê efïè ammâ raciocinacur;boc eft muifibili ineelfedfiuo: impto in corpuf: ec ob earn rem corpe diucurniore cóftanciorêq? oftendic:quem locu A.riftocelcfimicaeuffecundo libro de anima quid anima fie per diuifioém perquiric acq: diffinic. Adde q? eu animamPlatO ab immobili caufa product affirmée: bme etiam fubftanaam eiuf immorcalem ede demonftrae: Qiiicquid enim pmo ab immobili caufa prouenic incómueabilé babere effencia cefta^: Sic enim apud eum creacor loqeur. Que a me ipfo fadf a runc:deo2f uieam poniincadequareïConerauero.'quoda caufa mobili eft:ld mucabile efïè necede eft.quod emm immobile en:
-ocr page 103-non permocum. fedfuo eße id agtracq; tea quod produett: fibi faTniliariufbabetamp;i nacurdmdlcerdm:quaft comicem confticuit. Vnde fit uc femper illud producat:cum femper fit ipfum : ec qd f producitur femper fic:cû femperfie:quod productc:Deamo etta de re publtca libro babetur: uniufcuiufq? ret cum bonum eße tu malum:de bonum quidem feruare:malu uero corrumpcre earn rem cut utrunq; tribuitur.quippe morbum:qui malum corporif eft:corpufcorrumpcre: Sanitdcem:que bonu. eft:ferudre:Tum unamquanq rem fuo non ah en o malo incenre:Cibi enim uitiu nequaq corpuf perimeremift morbum m eo concraxent : quod tpfiufmalu é. A.tqj ica colligit mime id numerari debere inter ca que pereunt:quod malum babenf quo deprduei::non diflbluid: ^fab eo neq: interne. Quibuf ica pofitifanimam diac babere aliqd malnquo deprduetur:ucpoce iniurtdm:intcmperdnciâ:auaritiâ: infcitiä:et reliqua buiufmodt uitia-'que deprauare qdem anima poßuntmon tarnen dißoluere earn atq- perimere: Ica ut anima nonficquemadmodum morbuß qui malum corporif en::male corpuf afficic.-demumqj excinguicata ut cOrpuf pretereanó fic. Nee uero corporif morbo:quod malum alienu effc;perireinqc ammam poßerquado ne deprauan qdem:nifï luopee uicio pot: Ergo non febre-non dolore: non ipfo corporifincerricu anima poße uiciari nedum inccnre.Quif enim detenorem fadlam eße antmam uel morbo uel morte dicac: cum cócra uideamufcorrtgi potiufatq? emédari boim morefmorbif eccruciacibufcorpum. q, ft anima nee aliéo malo intent:quod commune omnium eft: neq? fuo :femper fit neeeße eft:quod autem femper ê;immortale eß:: antmam igitur immortalé eé manifeftu é:In Timco quoq? diffufiufexplicacurpdudlam a deo ammam eße: cum noßram: tummundi uniuerft.Subßantieq; æ uirtucifeiufratio reddicur. Qui locuf ec ft non facile percipicur: Tamen ingenu bonicaceï ^ ope fcripco2^ qui librof Placonifexpofuere:fatifincclhgi pdc. Verum nequifPlaconif boe eße proprium enmen exißtmec: q» celum ec uniuerfum mudum animacu acq; animal eße pofueric: A^nßotelem quoq idemfenüße ec fuperiufdixiæc nunc repeco. Dicic enim celum animacum eße: amp;5 ammam: 86 corpufdiuinum.
^Tbeopbraßufquoq: nobilißimufAnftocelifdifcipulufatmä eße principium moeußet celum eße animatum tn libro quem de eelo edidic:fcribic bifuerbif Nam ft dtuinum cft;æ opcimc degte:
-ocr page 104-ƒ/ dnimacû eft: Nibil criim pclarum ede fine anima poceft. Pfaco igitur cum fubftanciâ acq; origine anime a deo eé comemorac : Exîeiufdeminquic ec alcenuf: ec ex diuidua indiuiduaq natura conftituic earn: qui confticuic;Quecerceiradicic:quonid rebuf fenlibilibuGac macenalibuG quibufs^ alccrum amp;: diuiduu cereraq buiufmodi cépecunc longe fuperior anima eft: InCeUigibilibuf uero ecimmacertalibuf fubftantuGquibuf idem ecindiuiduum
/f conueniunc.inferior.Cû emm uniuerfum bociin mencé:dnimâ: ac corpurdiftribuarur:mediû anime cnbuic locu: Vc neq iftar corporum diuifibilif fit.-neq; inftar incelledtualiu fubftannaru indiuifibiliOquado nofimplicifTia é^fed uariafcônnec uircucef: eeneq’ generabilifeft modo lènfibiliu:que in céporc generabilia et corrupcibilia func:neq: ingenerabilif mo incelligibilium:que fcmpicerna func ec intra fe cocu fuum ede omnino cdpledtun^. Verum ingeneraca ecingenerabilifcépore: ec incorrupcibiliffua quidem fubftancia eft-ideoq quodammodo ecerna:quum camé fuafoperanoner in cempore agac:quemadmodum: Socracefin Pbedro quafi numine quodam: uc Placo inqcafFlacudeloquil:. Caufa camen:fubftdcialiq; ab incclligibilibufcaufiforcu^genicâ ecgenerabilemede:quod omnium incelligibilium fubftaciarum commune eft.Sed proprium anime- q, infinicudinem encifbaud uniuerlum coplecfticurificutiicelligibilef fempicerneq fubftacie faciunc: fed fubinde mananeem recipic femper-quam Placo ipfe ƒƒ in politico aduencicia immorcalicacéappellac. Vc enim nacura corporea generabilédicic: q fempergignic: amp;; fubinde infinica eéndi pocencia reapic:Gc aiam generabilé diciciq nó fimul coca infimcudiné encifpodic accipcre: Sed fubinde mananté recipiac femp:ec quéadmodû corpuf celuq; uniuerlu:quaqfinicu-carné moueenr audtore cciam Ariftoeele an infinitum-a primo fempcp potenciam:qua femper moueacur rccipienf nee fimul infmicam compUeftenf pocéciam: Sic anima cum per crandcum operecur ec uarie promenfaliafaliter agac:Idcirco Cemporifparcicepfeft:
/fOmnifenim cranfitiuufmocuÇcempuffibi babecadnexum:nec ' uniuerlum cbplecftit^ur infinica pocencia.-a qua femperoperad: fed fubinde earn recipic femper. Quocirca non femper eodé mó: Sed aliafalicer agic. Quacenufigid califanima eft:generaca fiuc ^ generabilifec nuncupat;:ec eft.Quid igiCur per deu immorcalé fabule^quid figmentiinbif dicftifPlaconifanimaduercimuf uC
-ocr page 105-dduerfanufobftrepic^uel ponuCquid nó opnme cc fdpiénnime dicftum? Si eu in cum Xriftocele cecenfq; gencilibufcoculemnuf; NaTn:quod fepe dixrPldconem illif ducaxat compardmuGno cum fide et religione cbriffiana conferendum cenfemuß quanq cum noftrif plerunq: coueniac magifq Xrifboceleßccfi in plenfq .y eciam difcrepec.quippede animarum preexiftcnda eiuf opinio a nortra fide prorfufaliéna eftiquanq a cererifgennbufacq; ipO A-nflocele tenen oporceac.Ec emm fi omneqd in corrupcibilc en : Lit ipfe eciam Xrin-ocelcfdemonftracud eciam ingenicum edè oportet;Incorrupcibilem autem mente bominifefïè A.riftocelef exiO-imac: Malo emm ica de eo fentire q eoflequuq côtrarium de dlo fennunc:ee eum affirmant morcalem animam opinatum fuideiquanq dodlidîmi dît funt:Parttm genctleOpartim nodre rehgtôtfuin-'Ergo fi incorrupcibdem:profecno eciam igenttam edè anima fateacur necedeeft. Eodem pertinere uidcturquod in libro de generande animaliû dixit-mente de forifpoftenufcç fuperuenire: V cerq? igitur priufanima edê:q corpufgeneretur: cutuf anima efb-exidimat cotra cbriffianorum opinioned Sed '^ uiam ac modu P la to nidqbufex racionemotufad offédendam
animeimmorcaîicate ufufeft-’IdTnuidimuf:nunc uideamuffiqf reprebendat que numerif proporcionibuGmedietanbuf circulif redlif IineidPlato anime tribuit, et fine naturale;fine marbema/ cicam fumpferit Imcamumprobeqacq; eciam magnicudine aies ppcer circulu ftacuerc cum exiflimet.Que fcdicec ab A.riftocele diCpucantur aduerfufPlaconem,qgt; fiquif calife: udim animad/ uercac:nonica XriftocelereliquifPlaconifaudicoribufingenio cardiorem fuidè: uc que cam multi intellexcrunt:tenueruneq 8lt;J cutacifuncca rolufuelnonintellexeric:uelparum probaueric. ^z cerce uir dodtuf dûtaxat uerba:quoq:pFundiorem fencencia probabaciad ufum communem uulgaréq referenbreprebendiC: ne quod figmbcare primo afpedbu uidebanC: Id ica eé pucared. Quemadmodum fiquif nofbrum reprebendere uelic Ariftocelem q? deum animal dixerit:auc genituram quod die fperma uocat: generactonem aue uirtutem:fubfbantia;auc forma :operacioné: auc aliud buiufmodune quod uerba uidencur pre lè ferre.id paru cólyderace aliquif feqtur ; Sed neq: bec fine caufa ab Anno ede: net dia fine racione a Placone duha funt-licec tarnen aduerfuf bec ecilla obucerediquifaudicoreffuofattenciorefreddere uelic:
-ocr page 106-quomó aucuerboru nnpropriecdcem uicare-aucfono uocabuli nó Facile arripi debeanc. Quanq nee Andocelefreprehendêduf c^necPldCO’eoq? TninufPlacoïquo magif ei hcuifiè uidecur.ad alium ufuin uocabula cranlTerre: cum de rebufincelligibilibuGec ^earum caufifagecur.Ec ennn fubftannarü buiuCmodi; uc nulluf ' fermo efb- Ica nulla uocabulorum haben propriecaf po eert: fed li nofloqui de illifaliqd conamur.-a rebufnoftrifhoc eft nacure uemaculifucrba mueuemur oportet: Purioribufcamen quoad eiuffien poceftrqudlefTnachemance func.que a materia prorrur abftrahucur. Quod liquifita enè:uc dicimuGcx:ifbmac:ec nihil/ onunufFallacibufcapciofifq; racioniburinfringere:ac debilicare làpiécinÎTni hominifaudloricatem nicicur:hic a boni uiri offino y^longinïme dbellt:A.ccedic ad hec rerûdiuinarû decenfocculcacio:
quaf Plato uerbifmachematicifadumbrarepulcbernTne co nat: quemadmoduTn aliofquoq; gécileftbeologoGfabulifalioFaliof enygmacibuGfiue allegoriifuidemufFecine.quid pncipefnoftrc reltgionifcommemorem?quorquirnó uidetquantifuerborum uelaminibufdiuinarum return precepta cdtexerint. Plenifunc huiufmodi arcaniflibri prophetdru:plena uecufomniflcriptura lacra^allegoruf fciltcet: fufpciftióibuf: relatióibuf: cranflatióibuf et tarnen nemo hanc nifi impiufreprchendit:Nemo dodlrmam ita opcream quafi Fabellafirridee. Sed omefadmirantur.-coluc: ueneranc: Propter quod plenq; (àpientiflîmi uiri: SandliUîmiq; ecclefie doeftorefmultum ldborif:opere:ftudii:in hifexponêdif ^ cofumpferut. Sic olimPythagorei philolbpbi doccre refdiuinaf
folebant: SicPlato facere uoluit non modo PythagoreoG ec ecatiffue morem fecutuf fed etia cbaldeoPet ludeofquofadierat: et propbecafe noftnfaliquof uiderat-a quibufpleraq: fuerat e/ dodluf que codé ritu tra den da fuifbomimbufeen fui t.Credendu eft enim dodhonbufnoftriGqui hec dePlatone;pdtderunc. Qyo padto igicur:qui cbnftianam fidc nó fidle ac fimulace: fed uere conftanterqi proFtcecur:hecapudPlaconé reprebendac acq; ir/ ndeat;quein fuareligione magnopere probat ec laudat-^Ergo quod diuini illi prophete redtilïime fandtiffimeq: fecerune: Id a Platone fadtum non modo improbandum nó eft.lèd potiuf fummopere laudandum Ceterum quid abfurdum dtci aPlatone uidemuf quum aut circulum:auc redtam lineam tribuit aime Sane A-riftotelefquoq ita docec:Vc anima fimplicê rei racioné
-ocr page 107-mfbar reële knee: Ipfum uero eópoficum mftar fra die indicée dCq: incelkgac: Sed Ariftocelefm forma redlam pociuf probat: Placo Hexa in circula. Id enim uifum eft ei couemenciuf quado intelligencia: que fe ad maceriam flexenc-reuerciC ad fe: Suamq; naturam uel tale aliqd repecic. Ice Arifhocelefin maceria f radia ■maluic:Placo redldm:uccrdnficiuufdime mocufad eft operacio proméda fignificarecur:cuTn eiufmodi morufinftar redle knee? /l:erminofunde:8^ quo babcac fibi pfcripcoCCunqj anime duplex uiuendi racio fic: Vna per mcelkgenciam: altera per opmioncm? IdcircoPlaco dupkeem circula ec dupkeeredtam linca ftacuic. fquot; Pnmordia item cocineri in anima pucaepporaone mediecacecp tu geomecnca cd aricbmecrica:auc Tnufica:qburiufticie munuf ^prodeac.ee amiciciejfociecatifq: officia nafcancur: Curauebar/ montam quandarnjacq; concencum anime concedendum non celeamuGqn fenfuripfoflèrudn-'obledldruec dekniri fenfibikum return confondncidsec uaria parcium compolinonc uidemuP At emm aduerldnuf quid uericaf babeac:quidq’ ex equO fpedlan oporceac param accendenGPlatoniffcripca ad ufam uulgarem accommodac. 3Slec unqpocuic audire: quod fuencfandliflimi dodlonfTbomeaquinarif dePlaconeiudicium.Hickbrof de anima Ariflocekfexponef: Reprobar inquic. Anaordefuerba Placomf: Sed accendendum non id improban quodPlaco fen/ feric:fed qd uerboi^ cófuecudo oHedde: Quod ica ab Anftocele fit :nequifpro peer uerborum impropriecacem:ec profundiorem acq; opercumPlaconiflermonem i errorem Idbacur-cu animam circulum:duc numerum die audiac.Hec emm ecfialiter q fonde fignificare uidencur camé uc cauciorefenènc:q legercnc.placuic contra fcripcd-omilTa audlonffentencia dinerere. Ica bic quoq: uir plane penpacecicoG nee minuf inter dodtof fandtiBimuG q inter fandtofdodtinimuf Platonifopinionépbat quanq uerba eiufmagifaccommodacamd profundiorem illam:ecimpkcicam uetuftatifpbilofopbiam:q ad fimplicem ec perfpicua cradtnonc ƒ incelkgac:Hifergo acq; alufbuiufmodi racioibufmocuf Placo;
naturam anime calem a creacore deo fadlam Icribic: que innaCa fibi principia babeat: ec quaii rationef macbemacicaf digne pro/ porcionalef ad return omnium bonarum deledlum:ec adlum? ec effedlum. q, fiquifmale egenc culpa bominiG q delegenc:inqc Placo :nó del eft: Hec ec plura alia loge fub till ora ratio indicac
-ocr page 108-Mdcbemacicarum rerum-quamPlaco repetêfalnuf rcru caufaf cóccmplat::ec rebuf créatif omibuf tribuit- Exercet ecia ingenia duditO2^: et mdcbematicarum difciplinarum racione ad fupiora intelledluq; difficiUima métem dirigtt:more CQ^ p/tbagorco^: qui mbil exiftnnarunt aptiufad infitam m nobifrecordatioém diumaru return q matbematicafdifciplinaf Quocirca bifmediif ad ilUf cranfeundu cenfebanc:quand0 qdem inter refnacuralef acq; immacenaleflocum cenentmedium qppe nee cum materia eóf/dérancur.-nee ene fine materia pofrunt: Sed p abftradtionc quadam intelIedluffumunturN on bec pedalifque fcripca efb: Iinea fumirur--Inquit AriHotelef Sed illa que(celligitur cxperf latitudinif et pedalif etiam fi maior prefcripta cft. Mac uia et pycbagorei omnefecPIato ad immatenalem dtuinaq: nacuram eundum ludicarücæt qcunq? aliam aggredi^ uiam: bunc magif ƒ propinam fibi forcunam Plato inquicæptare oportere/VÏuf interdum fabulaPlato efb:fed non more poecarum:quofapte improbaf et e fua repu, prorfuf expellit: Verum id fabularum genufprobare uidetur-q^ad boneftaté fpedhat-et ad uircutem bortatur ac diuine nature rationem figmendf quibufdam non ineptif modeftinime indicat: Plerunq; etiaque palapnunciare non dececquaft fubtilionbufquibufdam uelifobcedta oftendic.
, Hoc genere quemadmodum. Socracefin cóftituenda repubbea docet eße faciendum: SaptentiHimuf Plato nonnunq utitur:uc rude uuïgufacq; idodtum faciIiufpercipiat^Diuinam naturam bonorum omnium caufam effe: mali nulliuGEundem precerea femper fibi locu feruare-'nulla omnino pati mutacioné:uericatif ^ fonté in fe cópledhunibil fraudifcuiq molin. Que eu ignorarec
Platonif obiurgator: quanq dilucide genera fabularum apud Macrobiu in expofitióe.M.Tullii de fomnioScipioniGuidere pocuerat: figmentaPIatonv et fabulafobiecic: S urduf uidelicet cumad ea que mó retuli didbaPIatoniGTum ad alia permulca: que inTiTneonnParmenidenn Pbedonenn pbilebo:in fopbifla: acq: i aliifplerifq; locifexquifitifTime pfedhiffirneq; difTeruic. Sed ' quid de cranficu animaruin brucoif corpora adueramp;riufdieet-
Ad boe quoq: facilifrefponfio eft:amp;: cognita omnibuG Solo ad/ uerfario excepto:qui omnia in détérioré femper accipit partem. Senténa cereePlatóif bec efb:anima fi ex boe loco inccmeraca ac uirtucepredita abieric-- Sedem fupne immorcalicatifrecipere:
-ocr page 109-Vbi Felix 8^ diuinicacif copoffapiencior degac-’Sin minafpenaf lucre:Penifaûc delegaca lune inquic loea bee nature inferiora: et corpora boTnmum.Icaq; redît anima:que Cede ilia fuperiorc digna non eft ad generationif labem: corpufq? ahud induit: ut ulta altera meliuf agac:quo poPit deoru federn: unde profedta eft punficata repecerc:De beluaru aucem corporibuf reliquifq: buiufmodi non modo aPlacone : fed etiam aTimeo deterrendi caufa uulgo pditum fuic:ut boiefpene formidinc a uinifretra/ berentur :quod aperceTimeufaic in eo libro quern de mundo et anima fcpfit:qué poftea imicatuf éPlato Cu enim expofuiPèc: quomodo anima bonifmoribufinftituerei::addic. Percinaabuf autem:procerui(:ct obduratiffupplicia adbibeantur a legibufac etiam cimor uitc future a ferme ne qui perterreac penif fuperif infenfq: grauiftimif et mdeprecabilibuf nifi uircutem coluerint: Vt enim corpora interdû egroca irvfalubri aliquo cibo fiue me/ dicamenco priftme ualitudini refticuimuf Si primo falubribuf rebuf exbibinfnó bene cedit: Sic af mof fepenumero eoercemuf. recinemufq; falfo fcrmóe fi uero minuf obeemperanequo qdem m loco necedana edè uideo penarum genera quedam inaudica. Veputa uiciofafammafuaria pro uicioip raciée induerc corpa: amp;: umidi bominifanimam muliebn corpori cradi.Turpidïmi de/ decorif gracia :bomicide:fenno aderumnaf et cruciacuf falaad fuillo:leuifacq; fuperbuuolucruociofi et ignaui aquacilt. Hec Timei uerba func.quibuf pcrfpicue facetur rem xaudicam fingi ad bominü ucilicacé:uc mecu perculfi abftineac a uiciif uirtuciq*
quot; incumbanc.Atquiaduerfariuf qui plane omniapuernc:beluaf diac apud Placonem bumana anima formari. q, etiam fi anima bomimfbeluinum corpufingrediPlaco concederet:non tarnen ita intelligendu eêc:ucaducrfariuffentit:Ncq; enim fi bominif anima bruci induit corpufcóftitui propcerea brutu ex matena et anima bominif Plato opinatur:fed animam corpufalicnum fubire:ifinuariq? fpiritu imagiario brutratq: ita coercica pledtu et penam pédere fcclerum:nec ullum opuffuum exercere podè: Inflrumécifeiufi quo detruia eft animacif donee logo ccporif curriculo punficata:ad eelefté demü dignaredeat federn: Hoc genufpene baud mepte aPlatóe adiugi pût cetenfillif qfapud inferofeé méoranignefdico carcarcoffluuiofflamiferoGlucfti/ ficodtriflif luof:quofille pyripblegetontaf: cocytof aeberontaf
-ocr page 110-uocdc.Sequic aleer error aduerfar«. Na ci PlaconeaudiuiOec omnem animam immortalcm pofuinezBrucorum quoq; ammaf ab eo immorcalefconflicucafexiftimar.EceniTn quornoPlaco genera ammarurn difhribuencïuc anime nomen accepenC:non ranfaudtuic.uel fiaudmic baud tcellexinè fe fimuIac.Ecfi emm Plato eodem nomme cam brun q bominif aimam fepenumero uocec: de bominifcamé uninoce-de bruci anima equoce loqcur: ISIec ammafdid brucoru cenfec: Sed uicafqfdam cc fimulacbra animaru.Animeaurem criplex genufene conffimic:celeffc:gc/ male: human um: Prinio genen omnium return fciéciam cnbuic: quod in celeftibuf locac. Secundo opimonem redharniquod in gennCdemóefenim hocnomie larini uocanc.Tercio genen an/ cipicem opimonem :que parcim reifte:parcim nó reifte habetur aHîgnac.id homimbuf pfcnbir.haiftenufnomé anime mppria fignificarione diftribuic.Brurorum ammam-uc modo dixi:uicä quadam dppellac:ec mecdphonceanimdm:Qudpropcer quum anima omné immorcalé eéafFirmacmequaq de bruciftcelligic: Iicec hoc exipliuf Pldcóifuerbif accipe;Quippe tXimeo deaia lenriciua:qlif bruco2p é. Ica loqcur.hi uero iniciu aie qÆ immor/ tale acceperanc corpufactexuerut mortale: aftruxerücq; al ce if ale genufmorcdle. Poft bec affeiftufanime fenfitiue enumerat.' deide fenfu aücinqc róifcxpce.’Omi libidmi expofito téperacef: morcdle aie genufcófticuerunc. PoftremO i pedtore:ac eborace morcale anime genufuincire uolueruc. Quif igitf tam impudéf fit : ucPldconem dulicdPcrcre.-animam fenficiuam amp;: cum brutif communem opinan eé immorcdlem:quum tarn lépe canq; apte affirmée earn eße morcalé • plura a peripacbecicif contra bec did folere non ignore: fed argumenta eorum omnia diffolui facile podunc. Quamobrem cum fanfdiiftu de anima fic:nûc de pro/ uidencia differamuf: C Prouidcciam aduerlariuffcnbit omnino negaffePlaconem:ec faco acnecefficate uniuerfa fieri ftacuiffc: Equidem magnam pietacif pattern mdiuinapuidencia co einen fdtcor .fdcileqî hoc aduerfano cócedo. Sed hac pietacifparce eu tollerePlaconê affirmac:aperce mencic. Placo emm pietacé hif cribufrebufcótinen maxie docet:in opmado deofeé: puidereqi rebufomnibufa: luffe define ulla mucacionepuidere.Sicenim decimo de legibuflibro.loqtur: Qui 1 deofpeccat fiue rem impia uel agic uel loquitur:aliquod ex hiftnbuf facinufpacrac.Aut
-ocr page 111-certe eofnon efse exidimac;auc eé quidem/Sed bumanaru reru nullam curam babere.aut:quod cerciumeft faalefeé:q pcibuf facrificiifq; flecdantur acq: mutentur:Qui igicur fieri poceft:uc Placo:qui eum impietacifreum peragirqui prouidentta negac ipfe diuinam negee ede prouidenctam ^ Nibil profedto apud eu 'depperiedquod facinufbocaffirmec.Nec uero faco autnecedi/ tace agi omia:uelfdcdifun^ uel dicdd oftédic- qn cc didmunera / obculic:ec lacnficiifeof placautCiquod et ab aduerlano obiicic. familiaribuf que uiderêrur profucura cófuluic: fuaq; ipfe ad ea que agenda probarec operam predicirprecibufquoq; nó modo ipfe a diifquod opcabac pecere confueutc: Verum ectam ceccrif ut idem facerencduadere.IcaqïTimeufapud eumde rebufquaf cradtandaf propofuerac duduruG precacurdeof uc fibi adfinc: quo ex fencencia uoluncaceq; eorum agere podicadq; nó femel tacumded bifeciam facit. Admonec pcerea ut fiueparuu aliq^ : fiue magnu opuf aggredimur: a deo femper initiu fummamuf. Ec in legibuf quidem fuifcu de duf agere fbatuidet Age inqutc: fi unq uocandufed deudnuc maxime auxiliu eiufimplorandu eft.omi igicur ftiidio deorum opem queramußquorum refagió
, figdem deofede demondrare indituimuf.Àd bec bominefquoip uica fceleraca fuericduppltciifec penifobnoxiofoftêdic:Concra uero^qui reede et cd uirtute uixerinruif beacoi^ dulaG ec elyfiof
pcepcorif fui fencénam ignorabacsqué eu 2Lopyrufg fe natura cuiulq; ex forma perfpicereproficebac:Tnukifiquinacum uicuf ludicaffecipropcereaq: a cecerif;qui illa in Socrate uicia nó cog/ nofceréc:dcn(ui baberetur: SolufipfeSocraceflaudauic, Nokte miran inqenf uere enimZ/opyrufiudicauitïTalifq; eêmpfedlo» nifi racione et precepcifpbilofopbic nacuram fuperaßem : Pacet igicur non omma faco fubieciße Platonem: nee fieri neccHirace omnia uo luide. Maxime enim inter fe difbant fatalif neeeHicaf et liberrafarbirrinqua femper tuen conacufeftPIato.Kc quidé in gorgia effeminaci animi :et ignaue muliercule elle dixitsnon er edere fatum po de deuitari.q, fi uitart ab bomine fatum pode affirmacuniufta profedto eft obiurgacorifreprebenfio.boc etfi plane manifefbum ed: tarnen quidPlato dediuina prouidencia eefato fenfent:explicate decreui: ut nonmodo opinio eiufded
-ocr page 112-cciani racioicur prouidenciam cumfaco cóiunxeric mcelhgac: Quo in loco quid Anftocelef de eufdem rebuf (ènferic.-iudicare difficile eff. N ibil emm cale ab eo fcripcum legiC: uc Alexander apbrodifienfiCcefhacur:qui libroif eiufdiligencidiTnuf indagacor Fuic.Hic cum de prouidencia diOcrendum effec;difficilé fibi eam maccriaTn ede dixic: g, nibil de ea cerci ab Anftocele cognicum ƒ bdberec. NecipfeduncaxacplurelcjjaliigentileGSedeciamcx
noffrif pleriq; dodtoref fandbi Ariffocelem prouidenciam dei coUere pucauerunc:ob ea forcaffe uerba:quibufduodeciTno de rebufdiuinif libro ufufeff-'pquediuinam icelligenciama rebuf bumanifnacuralibufq? excludic- Nibil ent ex bifa méce diuina inceKigi pofleaffirmac-cu fuma fic: ec diuinicacif racióe fupréa: ac proinde fefolam inceUigac.Nam fialiud incclligerec:moueri profecfto neceiTe effec-m deceriufqr mucari. q? fi bumana nequaq mceUigicinepuidere quidem bifpofle dicendum eff. ISIemo emm ^^a curare póc:que ignorac: Verum quid ex fencécia Ariffocelif
Alexander diccre uideacur:expona:uc lacini bominefq grecof librofnon legerinc: incelligere poflïncec ludicare. bic quum de prouidêcia luxta opinioné Anffoceliffcribere ffaruidec pmum deincorporea immacerialiq; fubffancia-'ec forma quefemper in/ celligic: conlyderac^quam pro prie mencem agencem cc omnium primumraudlore Anffocele uocac.Mox cu de diuino: fic emm appellac:ec uolubili corpore:acq: animaco: cc per anima mobili differuiffec:appecicu qdem id mouen dicic-fcd nó appecicu cor/ ponfalicuiußnuUä fiquidem corpuf auc pnufcelo auc nobiliuf effe:fed prime:de q didïu é:ecfempicerne immobililq? fubffancie: Nee ueromcquicq ab ea accipiacappetere: Sed ucqfimillimu illi fiac:boc auceffeme eadc mocufecernicdCemoueacur:Quieci emm quodammodo fimilem eHè celi conuerfionem- quando per eadem eodemq: mó agid lèmper: Qua una ec fimplici conuerfióe pnmuipfum corpufmoueru Turn fepeem fpberafiUi fubiedtaf: duplici mocuagicaruAlccro fuoffcilicec per appecicu quo mo/ uencur appecencefquadam cercam fubffanciam^uc prima:alcero alicno uidelicec:quo a prima circunferunc Cuiufduplicifmotuf caufam enè:quod precer diuinum illud acq; ecernum corpufelle alcerum oporcec in generacione ac corrupcione poficum: quod nifi uario fuperiorif corporif mocu regacur.ecernum fua Ipecic ^ manere non pofïïc. Hadtenuf prouidécie proprie duffe nullum
-ocr page 113-ec locufdcc^. Sed rebufdeicepfgenerdbilibufet corrupcibiUbuf cacinrimodo earn preflac.bec cum ira fine inquic.' fiquif pinden dtcic:quocienfaliqd propter aliquidæc ab aliquo-quocunq; mó mutatur mouecurq:: Sic porro omnifcorporea fubftancia tam fuperior amp;: ecerna;q ifenor-a^ generanói corrupcióiq; obnoxia: d prima fubfbaciapuidecur:que fépicerna immortalifincorpea ^eft.bic nullam fubftaciam incelligibilem ec immacerialc puiden ne impropne quidem didlapuidécia exiftimac spoffc bec addic. Ac fiquifeafolum prouideridicicquorugracia icl quodpuidere dicicur mouecur ec fungitur aliquibufoperacionibuffuo mocu: Ica corpuflunefubiedlum unum acfolum fencécia Anflocelif eric:cuipuideatur.I-Ioc auceft corpuf maceriale:ec generaciói corrupciomq; expoficu.quonia mucacióifeiufordinacezecerneq; lècundum fpeciem perfeuerationif caufa moueri mocu fecundo ftacuicur fperaffepcemïque poft prima jque firmamccum diciC: difpofite func.Cum emm rebußque generantur ec corrumpunt: uariufmocufdebereturrpieri nó pocerac uc eodem modo diuinif corponbuf confticucif: Simulée generacionif eccorrupcionif ordinace caufa bifrebuf probQreturïquibufgcnerdCione fcilicec ec corrupcione ad bunc modum uiciffim fiicccdencibuO eeerna bec fccundu fpeciem manenc-quando quidem uanufillifmocuf ƒ femper feruacur.Idem alibi incerrogacufucrum precipue.ee per lè-an per accidenffècundum Ariftocelifiencentiamprouidencia fic: Neq: per fe refpodicrneq: p accidcnf Eft emm per fepuidere inquic:quum quifpiam fpedlanfcommodicacem eiuf cuipfpidC: operacur: ec agic eiufcómodicacif gracia: ea quibufcofeeucurum fe ld quod fpedtac exiftimac.finem fibi ftacucfadlionum fuaru cómodicacem eiuf-cui dac operam.quod quidem diifnó cóuenic: Talern emm diuimcufpuidenciam exbibenda rebuf generanói corrupciomq; obnoxiiffaterrdeofq; arbicrariadlionibuffungi fuif propter morcalium falucem;a diuina natura prorfuf alienü eft. Permde emm boe enèt:acfiquif diccrecJiberof ecdominof feruorum fuorum gracia effeïetfuifidcirco officiiffunguucferui incolumef fortunaciq; agere uicam poffinc: Acqui alium quoep modum prouidcndi expofituru fe fecundu Ariftocelifopinioné pollicet:.utrum id fcceri(:::nefci o. Nullam emm aliampuidédi rationem fenpeam ab eo legimufnifi quacenuf boe loco tecigic inter modum per accidcf et per fc.-effe alium modû-’quû qfpiam
-ocr page 114-dgenfakeriuf grdna:rcquacur:uc alten profit :idq; ipfe qui agit raac:ac ctiam uelic ln boe forcaflif diumc prouidcncie racioné confttcuic. Sed parum digne, quando qdem tanru dei bénéficia rei fuperuacue afcribendu cenfec. Idem alibi perfpicue negac ca: quam nof in prefentia quenmuf prouidentiam. Nam fi munduf inquic natura fua ccernufeftïMundi auc effenna non nifi cerco ordinc eóftacj Sequit: uc ordiné ena ipm natura fua poflïdeac. Quod fi ica eftmon eget munduf-uel ad fuam effenciam uelad ƒ cum:quem habet ordinem-altero:qui prouideac.Ädde q, omne qd* prouidet^uel uc fic aliqd;puidec:ue[;uc bene (tc. Xc munduf neq; uc fic.necp uc bene fic indigec aliquo :qui prouideac.Ergo a ynemine dicendum en mundum prouiden.Æn ipfeqdem muduf uniuerfuf nó egec alcero:qui prouideac.-neq: uc fic:neq: uc bene fic ^prouidécia aucem que in ipfo defyderacuriproficifcitur a pee eiufdem mudi ad partem: lea uc parfprouideac: parf prouideac. Parfenim ciufcorporca.que ingenica cc icorrupcibilifeft:fuaq; nacurd:dnimaq: ordinaca fuuq: motu exerecG appecitu imicadt primi dei;hec nihilaïcenufindigec:qui prouideac-'quum fuapce natura perfecte ec fic:cc bene fic. Parfaucem:que generabiUf ec corrupcibilifeft:Xtq: aliude adiuméco egenf uc ec fic:ec ecerna fecundum fpeciem ficp ordinacam apte mucdcionem:hec eft;que 43uidetur a motu ordinaco ; cercoq: diuine partif müdi refpedlu ec regicur cc gubernacur. Ica enim parfmorcalifordinem cuiuf • parcicepf efb-'confequicur.ee quoad eiuffieri poceft: fecundum Qgt;ccié feruacimmorcalicatélhec acq: bifmulca Gmilia. Alexader ex fenccncia: uc ipfe inquic: AriHocelif de prouidencia cradic.in qbufqnq: animaduertendafunc.PnmÓm: Nullam omino pro/ uidenciam rerum incclligibiliu amp;: immacenaliu poni uel adliua: uel pafliuam: Secundum celum ec uniuerfum hunc mundum : quem deum eternu ingenicum incorrupcibilem opinaCur nulla: uel uc fit: uel uc benefidpuidencia egere.Terciu:quod ex dicflif fèqui uidccur: mundum nullam caufam effiaenté aliude habere: fiqdem neqpucficaliquo egcre:quipuideac-Quartum:dücaxac gencrabiliu ec corrupcibiliu rerumpuidenciam haben. Quincu acq? poftremum: Ne hanc quidem prouidentiam precipue acq* per fe: fed confèquencer acq: peraccidenffien:quado operacionc deorum ad alium fenfum pertinentem :hec cófequitur quanq nó Zpquot;prêter eorum uoluncatcm.Hec utrum religioni nofkre ec fidei
-ocr page 115-cbriftiane confencdnedfincîucdduerlanuf opcdrec-iudicecid-m: qui Àndocelif opinionédulde pceperunc. Que enim Xlcxader cradic-non fecuf g ft ab Xriftocele acaperemuGiudicanda func : quum nemo omnium ftc^qui librof ArifboccliGuel ddigcnuf in/ daganc ucl exqfuiuf accerciuf expofuenp^Placo uero quid de diuina prouidécia cum alufpluribufin lociGcum duodecimo de rcpublica libro fcpfenc:ec q digna fua lapiéna.'ec noftre religioi conuenienaa illa ftnc:audice quefo breuicer a me nunc: la ci (Time ab lUo Tiquado hbebicdibrofeiufin manuffumere acq; plegere. Fuerunc cerce nonnuUrqui ecfi deum quidem eOe confedî func: Veru camen bumanaru reru curam babeac.uifi funcdubirarc Cuiufrei caufa eft-q» bommefplerunq; uidencumpiof feelefloG facinorofofforcuc benigniracé expcrinæc uc ipfi pucâc:felicef cc:uidelicec qa diuiciifaffluuc.impia obcinencTccfla ualicudine fruuncur:ad ukimâfenedtucépuemunc liberoffummiffundhoG bononbufberedefftbi re[inquuc;Côcrd uero^opcimofacq; fane/ cifftmofuirofinopeGafflun-oGcaldicofoGegncudibufdebilitdcoG acerbe acq; immature morci propinquoG nullof fibi ftberoG uel abiedtofeoGacq; ignobilefreKquere:ec quod omniû grauiffimu ac molcftiffimu é.uexan impune ab impuf cyrannifdilaceran: excrucian-opprimi. Hecicaqj cernenceG cc iepen umero eciam experci dolent: percurbancur.-anguncur: dccidunc animiG acq; fuccumbunc:deumq’ nulla erga bumanû genufcbaricacecenen cxiftimâc-nulla prouidencia morcaliu rebufconfulereîNullû uircuri mericum:nunam fceleri penam Qaeucre: Ob earn caufam nulla omnino eiTepuidenciam rencur: ec omia inftabili edam
' forcune cemencate uolucari.Hofigitur:quu admonerc erronf fuuecad melioréFrugecrabere uirfapienciGfimufuel’eciPrimu ea que de deO if bonicace :de prudecia:de forticudine:de cempe/ rancid:de omi genere uircuciGTu de uicufecia ec rebufcurpibuf didta ab eo fueranc-repecic. Qiiibulica poftcifcum rerum curpiû audtorefincerdu bomineffinc:boncfbaru. femp dm Neghgécia: odio:defidia:uolupcace.que uicii pceffunr:uacdre deofoftendiC. Ec quia qui fuifrebuf non cófulunc:bac parce uicu peccâc:ideo qui udcare boe uicio uolunc:fuifconfuldc necedè eib: ec omibuf cam leuionbufq grauioribufrebuf prouideac. Nam fiquifiHoG loquar enim uerbif Placonif: prouidere negac rebuf bumaniG cerce ica euenire neeeße eft faceancur: uel quia nolunc:uel quia
-ocr page 116-nequeuncîuel ga offtciû ignorant:: Pnmüq; bipcico diftinguid: auc enirn ideo nolunc-quia uolupcatibufec turpi ono dcdici id negligûc:auc ob uilem reru acq; abiedta condicionc afpnancur: quaft curam cacorum principum indignû fie ad reculam nature defeedere. kcqui diuina naturam cognofeere queq exqUaHîme: poffe ualidiOÎTneîueUe optime:et queq; ex fe producere:[acinîme aPIaconcdemôdracum eft. Ergo du nec ignorant officium eé fuum:ut bif: que produxerunt: et quafi domum quandam acq; familiam ftbiconfhtuerunt:prouideant:Heq; non po Hunt :nibil emm diuinam fuperat faculcacem.-ec qpduxerunt: quod maïuf erb:udem prouidere etiam pofïuncjquod eft longe minuß Neq; nolunc: fiquidcm non uolupcace: fiue ignauia neglignnc^quali ueternoft quidam: et ad nulliufrci ufum accomodacunecrerum nature paruicatem afpernancur: Quippe bomo fummum inter omnta natureanimantia locum tenet: et nature fue nobilitatc cuntfla cxccllenfmcnriffue ludicio deu cognofctc:ec colic.Qua/ propter mento curam: cbancacem:graciam:cófequiapud deum: dignufeft.Tumfideufmûdum uniuerfum tuet; et curat:ptibuf etia confulac oportet. Ira emm natura eóparatum eft-'ue bene eße tin uier Co non ponic-'niCi parteferta fint rcdlc difpofice. No medicufnon gubemator nauif non dux exercicuGnon pater/ familiaf: no recdor moderacorq: reipublice:n0 guifaliufratioc confilioq; aliquid agenO grauiora négocia adminiftrac: leuiora concemnic. Sed turn demum fuo quiCq officio fungi arbicracur: cu fingulifftudio 8/ diligentia: ut cutulq? ratio porcic:incumbic. 9 fl bominefne leuiora quidem pretereunc: Profedto nec deof exidimandû eft exigua queq; :ac minima negligere. Neq; uero animif laboranctaut a beaciflima:quam deganc uita dedinare uidentur:quummunere diuineprouidenctefunguncur. Nam difficulcacef:que bomibufin adminiftradifrebuf fuifoccurru c: ec non mediocreffepe dubicacionefafferunc:Ica ut poft tonga diucurnaq; cogitacioneuix quid comodiuffit ftacuere aliquado pofrinc:in dtifnon func. Omnia apud eoffacilia funt:nulla illic dubicacio'-nulla difficulcaf.agunc Iemper:que fciunc meliora eê. qppe omnium return cognicionem babenc:quando ec creacoref omnium func:8/ ipfi fefe intclligunc:ec ad fe uertut. Non exicu rerum fpeeftanemon fcdulo ncgociiOuc noffacimufnncumbunci donee finiffeqcur. Sed uc audtor reipublice cófticuende:códicif
-ocr page 117-dcproTnuIgdCiflegibußquc quid cuiq; cribucndumlicuubcncîed negocio omi Tnagiflrdcibufdelegaco^quiefcicj Sic deuOqui banc mundi compagem-’ec genufbominum condtdic! Longe quidem digmuOcuTn orném adtionum nofbraru racione ammopficifci: eepamm uircucibubparnm uituf fuperare pCpexiffec: adbibuic curam:ubi ecquomô:queq; parfpofica uircucé uino fuperiorem faciUnne exbiberec:8^ quahfqueq; facfta;quem locuin reciperec: y quant federn qua lurifadlionem mereree Moru auc officioniq?
caufàf uolucatibufbominû dedic.acq; arbirnum infticuic hberd: fcilicet boni malt ue audlorésuc cunq; fpôte elegenc.Non emm infhar cabelle m qua nibil fte fcriprumranimaPUro confticutc: Siquidem bac rarione Iibercaf arbicrn collerecur. Sed ica ut a primo rerum obtutu: pofTicipfa fuo adtiuo pnncipio affentin obiecftibec ucripci maluericberere'ficq: m ca faeukaf fie eligédi feu uirtutem uoluenc: feu uicium. Immutâtur igttur fua fpôte: que uim banc anime pofTident.quum intra fe caufarn babcanc: quare muccnc.immucaraq; tendunt fatah ordine:acqî lege uel ad locum fuperu:bonefbû-8lt;' felicem:ucl ad manef 86 loca inféra: ut cûq: pro uircuce:auc uitio digni fuerinc Atq: bec lufticia eft deorum fuperum;quam nemo unq uicare poceft. Nec effcquifq uel bumilirace fua ita bumi debxufuel exceUenna ira in celum credtufuc earn diffugere pocéffir. Vofqui deofbumana curare minime putatif ficbabetoce.Nullum locum diifimmorcalibuf incognicum: nullum inexploratû eHcrq, fiuebic manfenciffiuc pfundiHimafterre cauernaffubiericiOfiue ahud qd/uifdiffugium atq; latibulum quefîencif: baudquanq latere poreritif diuinum lUum oculu.ecernû atq; puigilem nec penaf uobiflufle debicaf /ƒ■ euicare.HecPlato ufdefere uerbif C^ibufDauid noffer diui/
nuf propbeca locutuf c .quo ibo a fpirtcu tu o æt quo a Pacte tua fugiam. Si akendero in celum:tu illic effi defeendero m infernu adef.Quid igitur ab ore bominifgétilifacctpi pollet ad no ff ram religionem:accómodaciuf? Quid ea pfertim ecaredici po ruinée prekanciufacq: diuiniuP Nam cum cererideofimmorralef fua duntax at curare:ref uero bumanafui quadam nature regi gu/ bernanq; exiftimenc:quod ertmen enam penparecicif obiicicur • foluf Plato no aliter fere q noffre religtôifdodtoref fecerif-loq de prouidéaa uidetur:Improborum inquic bominum comoda: proborumep incommoda:quomodo po Hunt opinionépuidétic
-ocr page 118-luftd inccmerdcaq; infnngcrcf quado pmum nulla ref bum ana did prope bona:aut noftra poceftîmft que in noftra potc co/ OaCuca fic. Tum Cingula ordiaca func ad Calure pukbrirudineq; uniuerft:ex quo fieri p0c:uc parfuano mo faciarauc paciacur. Quonenfidp coaufeommodo fic-cuiuf curaapud deupcipua // e. Parnbuf aucem finguliffinguli redlorefec qfi cucoref dclegaci func^qui omnia ad unufmem dinganc^boc eft fa luce uniuerfi lea enim parnbuf quoep fimul cum coco cofubcur.Nec ladtura buiuCauc illiufparcicule facere poreft-'ne parcibufbene fic:cum cociopcime cedac Finifcarné uc didtu eft Caluféœc coferuacio cociuCamp;iparf queq,gt; quacacuq: ê;eo fpedtac:ucferuec uniuerfu.
z Siquifergo forcuneaducrlicacem conquencurimeminenc fc no Cibi Colum nacumefTe: Sed rerum uniuerCicaciIimmo potiuCilli q Cibnnacuraq; ica coparacum ee^uc que nobiCincomoda acciduc: bee uniuerCo comoda finc-’quod orcufnoCtri precipua Cibi pcem menco uedicac: Iraq* equo ac cranquillo animo Cua incomoda ferae: ISIe cum deopugnare more illorum gtgancum uidcacur: /T^Commoda aucem improborum bominum non magiC preCenci Colacio q fucuro doloriaCcnbenda Cunc. Que enim uel forcunc facilicace:uelaliq iduftria poffedereimilerabilt Cepe exicuamic/ cuncs Nee diffugiunc pcnaCillaGquaCdiuinapuidencia comicef: ec quaCi CacelliccCquoCda.-acq: lidloreCfecu babcComia pludrac:
j^Pacicur quidcm Cepenumero diuinapuidenciaiplura improboif “ bominum commoda fic enim agi neceffe eCt : ne quod uniuerCo lancicum a deo acq? decrecu eft: irritum fiac:ec quafi improbe^: q uod opcime confticucum fuic. Sed rependitur candem facali necefficacc primum bonum ultimo maloœcquo pleniuCbonum preceHic.-eo grauiori Cuppltcio compenlatur: Nibil igitur a deo negligitur:nibilfortune cemencaci relinqcur: Sed omia dtuina r puidencia gubernanc'/bec Cunc:quePlaco depuidécia difïèruic. I! A.duerlariuCuero cancum uirumaledidtiCincenère no crubeCcic:
quaCi prouidenciam neganc: ec Anftocele ita ldudare:quaCi no CecuCde ea lenCeriC:q noftra religio. Àcqui placoici illud in pmiC Anftoceliobiiccre coCueuerue.-q? maledepuidencia ludicaueric: Qua in re dum A.riftoerlern tuen penpacecici uolunc: no audec dicerePIaconempuidenciam negane:Quifenim in re cam apca menciri auCic? Sed AnCtocele modo quoda poCuiCfepuidenciam conancur oftedere: Quappe Alexander penpaceticorum facile
-ocr page 119-poll: Arifbocelem princepfica loquicur.Conabor oftendere eof quiPlacoifdifciplinam fequuncur. fibiq; perfudCum babenc nibtl abAnftocele de prouidenria dicuparuin exploracede bocpbi / lofopbo iudicare:Ec nibilominufobiurgacor nofteriqfi oibuf dodtior fir Platone nec dixiffe quicq de prouidencia:nec earn pbafte contendic ec damde.Maxime uero augec calummâ fua . cum Placonem de fato reprebendic.quaft fdtali neceOicace fieri cucld uolueric.Enimuero Placonem faeû ponere nó difficeor: quéadmodum enam Arifbocelem fa cere manifefhu efb. Neu eer eamen eoru ica de faro fencic:qua(i omnia necedario fieri uelinc: fed locum poceftaei no ft re ampliffimum rdinquuc: Permulcaqi edè-que fieri poPinc arbicraneur-nulla faci necefficace obftace. bmcponibilifconcingêeilq; nomen ufurpacu eft.bme bonoref. premia.merira bif qui uircuci opcram dedenne: pponuc^Cocra uero-bif qui uica improbe egerinc:cócumeliaf:damna:fupplieia. Quibufrebufrefcrcum eft opuf Placonifquod de legibuflucu/ lenOime fcpfic.Vulc cnim eü:q ulcropeccaric:nulla necenicace adlum peccafïè. Alioquin quo padto pena afficienduf eHèciqui aliunde cogerceur ad peccandum .'’ De confilio cciam capiendo plura precipie.Vr dicftu lam eft-ec precibufuoeifq: locu cribuic: quibufdeufplacacur :conciliatur:inuicatur: Qiiapropcer liberi feruad arbicriü.-et poceftaf uolédi nolcdi ue nó coKió.Priuaciói uero accidenciforeue:cdfui:caufam i rebufmacerialibufcribuic. Aein rebufdiuinifinceltigibilibufimmacerialibufec ppecua illa ecernarum ec immucabilium caufarum ec rerum ferie: m racióe ecia nature uniuedalrqua femper codé mó quecüq;pueniunc: cu in pfedho acq; ordinaco adminiftrandi modo :ec lege diuinat qua opcime omia:amp;5p fua natura abfolute feruant acq; regunt: In bifinqud:fi fatum quifeé dixeric abucenf nominequiflupra omne faeû fic:nequdg ab utriufq; pbilofopbi fencennadifcedec.
^f Plane tarnen rerû difpoficonéPlato Adraftiam appellate folec in fupenoribufincelligibilibufq: fubfhdnciifac ecialegê Adraftie: ut inPbedro:neccnïcdcem autem in incelledtualibuf: cc macrem. parcarum: utmlibrilde republica Himarmenenuero:boeeft fatun nacuralibuffenfibilibufqïïuc i policico:pcagora:Ximeo. In bac tnpartica reru ratione omnifnatura confumitur-'pmacp parce incelligibilufecuda incelleiftuali; cerna nacuralicócinetur. Hxcrema quoq; habet et mediu-atg ordo bifdarufec p eunefta
-ocr page 120-difcurrcnCin incelhgibilibufqutdem omninoanfenfibilibufueroj quoad eiufcapereponuncaTnrnurabilifccineuicdbilifperrnanec. i^ Vnde a rerum ineuicabdi ordine Adradia nomen accepte. Ne / cefïartufenam bic ordo eft:fed non uc.califnecenicarfic:que oia fuperet: cc quaß peruim crabac^adtmacq; uice noftre libcrcacem arbicni: er poceftan lUi noftre aduerfet: ex fepmpee ec mobili. NonficPlaco cenfec-fed legem quandam diuinam effe arbitrât: innacam omnibuf quam legem Adraftie tribute mPbedro^cum inquic.Lex Adraftie eft:uc quecuej: anima comefdeorum per/ (pexeric aliquid uentatiGbecad alccrum ufq; arcuicum inoffëfa ^infiftac-ecfi femper id agere poceft:femper manecmoffenfa. Sed in politico Sacurno earn legem dfcribereuidecur:quudicic lex erac Saturni ceporibuf que adbuc apud deofeft: loui ( legibuf daruc bofpefillc atbeniéfif loquit::bunciufticia lt;èquit::umdex eorum:qui legem dtuinam preüaricati fucruc.Faco affignac in 7 Timeo.quü aic legefq: bif fata lef aperuit. Minime igi^ Plato uidetur a prouidencie rarionc difcederexum banc legifracioné docet optimo ordine diftributam ftabilem fdiftblubitem:qcum lubiedfarum rcru ratio patit::que rebufindecerminaciftcrminu.: ƒ mordtatifordincafferc: Stcuci Boeciufquoq; libro de cófolacóe ex Plato niffenrencia defaco Icribenfbifanam diftribuit. Nam
de exquifca return incelligibiliu diuinarüq’ difpoficióe difèrenf que exprincipiifproutdétte immobilibufproficifcicuream im/ mobile eé refert.Cóera uero de ea agéfque inde ad nof pFluit: Fatum effe difpoficiocm confirmât rebufmobilibuf inherente : per quam prouidentia fuo ordine queq’connectât. Icaq inter Fatum et prouidéciam quid interfit: non re poceft fed ratione dtftingut. Adraftiam neeeßtratate parcaf quibufnomia clotbos ldcbefif:dcropof:poecdrum etiam librt nommant. Scd quid qctqi eorum fit-8/ que ufum prebeac fato aut qua ractóe eidé lugac. Explicareboc loco nóeft neceOè nifibocfolumdeparciG Ne eaf quidemnecefficacem omnino rebufbumanifafferre:quanq emm uim quanda ineuitabilé babere uidednt::uc apd*Homeru eft.Morcalifnemo fugiec décréta fororum. Improbufarqpbuf debet fua corpora morti.Nec ipfe tarne uim et necedicatem in/ euitabilem inferuc quod idem Homerufalio loco facen uidet. Ne contra parcaf manef crudarif ad imof. Fatum autem de quo nuc agimuG Plato ïTimco natura quanda de creacore pêdenrê
-ocr page 121-eé dicic.poftq emm unmerli nacura cc animal bominu pdudhal ecbereifuebiculifiüdhafexpofuicïcu legcfiifapin facalefnarrac: fèriem fcdicec acq: ordiné rcrumqiic creator cófticmc acq con/ feruac:ISÏeq: uero animafipranquacenuranimefuncbif legibuf obcemperare faf efb.Prefbantioref emm funcqdiu mennfracióe uiuunc: et prouidenne lumine apud fummum deum fruuntur : Sed corporea ucbiculorum natura: et force qua ad colédafgu/ bernandafq; terre partef ducuntur: faro uulgan fubiiciuncur . Quamobré non anceq uebicula fibnüdha acceperint: Sed poft audlunt legefdfaffaralef quibufcorpoip ftaeû az gubernaciocm ƒ forctucur. Plato igicur naturalem ce[efbiu corpoip reuolucioné primam tribuit fato-tum ipforum corporu difpofinonés quoru eiufmodi motufpropriufeftæodem refert:atqj ecia ammaf que ad generacioncm delcéderinc.Quam fèncentia aptiufin politico cxponic.Cum mudum uoluebacinqcfatu.'innatufq: appecicuf. Vbi cerce fatu id uocac:quodppinquum ref fenfibilef mouet: Zr idemq depuidenna pédecdiuma: Plurefecia ex poftenonbuf ^ ct maxime quiaftrologie opera dederuc cbaldeofacq egypciof fecuci boe idem fatum ené declarant: fiqdem aftroq: difpofitioné fatalem dicuncgt;qua quifpiam uel concepeufuel natuf extitcrit. cbaldei emm ucPbilo de quo fupra mencionem fecimufnarrats Aftrologie ftudioftffimi omnia ftellarum motibuf fubiecerunt eorumq; modo et genere cüdfa:que munduf complecfticur: gen ^acq: feruari putauere: SedPlaco diïigcuufrc bacnmari uidecquot;: quando quidem non modo caulam celo tribuit:uerum ecia iplu celumad diuinampuidentiam referc:ut inde depedeat: Quippe in eodem politico inquic return omium opificem gubernatoréq: poft return omnium abfolutionem generationemq: animarum: qfi claui gubernaculo dimiffo ad fue excellede culmé reuercinès cum fcilicec lam alten motuf^ncipïadeleganet.Icê paulopoft: deum dicit interdum omnia luftrantem adeffe una inuoluendos regendosecdirigêdo boe uniuerfo:incerdum laxare.quum lam circuicuf debiei cemporifmodum compleuencsTum rurfuf boe fponce fua uerfari labiq in détériora, quippe quod animal eft:8^ prudécie cópofinfticutu ab eo qd cófticuic-lta Plato perlpicue manifefteq; diuinam prouidétiampdicac:nacuramq; uniuerfi ; ac motum illiadnedtit-ec fubiicit.quumlcilicet appeticu innato ct delyderio diuinitatifboc ad fummum illud bonum fpcdlarc
-ocr page 122-inouenq? pcrpecuo ec equabiltcer facet;, qgt; fi mod o inriftcre:mó defiftere dicicJd tam declaracu c:cómuni confuecudtni cocediim efiè:uc quod non nift ranone diffmgui poceft: id fenfu prefèncic ^quot;ec abféne pcipiac. Sed quaca uif buic uel appencui uel deftdeno feu cupidican fic exponéf Placo i cracyllo fic pcuncftacur.uin/ culum quod facic-uc quoduifanimal ufq pmaneac ucru ponuf ericïnecefTicdf ne:an defyderiu? Longe mne Socracefdefidenu poctuf ene. Sed boe idem alta ranone necemcacem i epmomide uocac bif uerbiC Hec animi mete predici neceHicaf predannîma necefTieacum omnium fuenc:qutppecü ipfe imperanfnó feruiéf lura cïec.Cum enim omia bonum appecanc:que ecerna quidem : auc perpecua funcæcquod gentilcfillicorpufbeacum uocancï Idq:aime luguc adbuc fincere-bee ucpoce omi errore uacaeia: fummum pnmum ec uerum bonum dlud femper afpiciüc:nunq ab eo declinanc immucabili confbanna id appecunc:eoq;anidue fruuncur:ec una fehciffime uiuunc » fumma uideliccc necenîcace imprimilq; diuinanUi deuincfta:amp;:arbirrio Itberond é pocefface . ^n ucramuif parcem omnino foluca. Nam Iibercaf iff a arbicru
nofbri pociufferuicufdicéda é: NecefficafiKa felicicacé ueramq; libercacem comptée. Nofaiie quoniam in uicefnature fingulanf fortuicafac cemerariaf magna ex parce recrut furnuf mbit con/ fbaccr:auc fotide agimuffcd aliafredleiatidf nó redle i eligédo uet ludicamut :uel deliberamuf Interdum qu«d uidecur bonum : non qd eib-quafi bonum etigimufec incerdum mctioradncerdu decenora anceponimufauc emm ratio;qua nefeto quid diuinu m nobifé.’ecquefatali necenïcati ncquaq fubiecfta é- ucatceru neceOano etigac: uincic cemeritacem;duccemeritaf fuperacnon fine detrimenco racionem: Superatur emm boemodo ec uincit: a mocu fupenorifcorponfboc eft der acq! icafato fubttcicur.'uc a mocu celefti ducacur-'ec neceOana fubiedtiocm reru infenoru communem paciacur.Ducic bec fecum earn atme parcem: quam fuperduic:menté dicoæc uotuncatc:que fue nature ratióeadliói ff' cetefïium corporum fubiedte nó func.In bifenim duraxac uir/ cucibufanimeïque inftrumencorum corporeoraadlufruncalta operancur:quod noftri enam dodtoref facile concedûcæodem modo quo Placo- qui mocum celeftium corpora uim babere in nacuralta corpora euidcter-'ac per fc dicic; In uircucibufaucem: que corporeorum tnffcrumencoruddluffuncjeuidencer quidem;
-ocr page 123-fed per accidenfno per fe:quonidTn bLnufmodi uirtucCi a Clio né colli necefle eft: QuociefinflruTnenca deprauantz. Velue oculuf cocurbatufeernere rede no pocefb- Ac in menceac uolucacem: quoniam aduf in ftr urnen cor urn corporeoi^ Tninime funesneef euidencer:neq; per accidenfuim ullam babere-Ex quo ficri-uc bumanarum eledionum Rue adionu per fe caule non finc.PeC acadenfeamen in mencem eciarn :ac uolunracc poffe aliquando agere quacenufmenrec uoluncafab infenonbuf uircucibuGquc mftrurnécif corporeifegcnc^uifa recipiunc: quippe Hue pbacafia: 1 quam lacine imaginationem dicimuCftue memoria curbaca fic : confeflimadio quoq; mencif curbacur: Vudediuerft errorcfin eligendo deliberandoq; conemgunc: ne ancqui commoda acqi bonefta pofTumuGfiqdem ludicium racioif peruerfum babemuf: quod incegrumferuare lam poceramuOErac emm in poceflacc noftra fiue affeduf Hue panïonefmoderarnec reft fl ere obiedif racionc aduerfibac uim animi moffenfa cuerrqua imagmamur: /Tacq; mcmtnimuGHec noftrorumfcncécia eft.lamblicufaucem eorum :qui Placocm fequunc decuGcum cueri libcrû arbicnuin uellec:ec rcfiftere egypcuGqui ad ftellarum mocufomia referuc: eiufdcm fere fencencie eft:ec licet diuerfifuerbiGcamen idem fig/ nificancibuf uticur.edi ecace longe anciqu40r fic .• bic duaf effe animafin bomine duic.quaru altera a pmo incelligibili defcédic creatorifq: fui uircucem reprefentac.bec itelle di ua é;alcera que a diuina celireuolunoecOrpibufimpartitziad ufum corporeoru inflrumencorum accómodaca.becfenficiua efb:banc:quc a celo datur:fequi inquic circuituf ec momenta celeflia:reliquâ que ab mcelligibili proficifcéGintelligibiliccr ineft-nacure appellacioné excdlercœt buiufanime nobilionfracione ben faci folutionem: ac ad deofintelligibilefredicum. Itaq? nó uinculo inexplicabili’ quod fdcum uocamuG emma conftnngubabere enim animum uim Guam: quo in intelligibile ducatur ■• difcedae ex generabilv ƒ lungacur cum ence acq: diuino.Ecpaulopofl.Ertreciam (quit alcerum anime principium; quod nacuram:ecomnem bominif incelligéciâ Cup erat :quo cc dufcóiungrec ordiné dilpoficionéq; mudi fuperarc: ec uicam ecernam deorumq: fuperceleftiu gracia adipifci polTumuGboc eodé pnncipio nofecia foluere pofTumuf. Cum enim par G que in nobifé preftâcior agic:nofterqj animuf ad preftâciora reduacur:tum feperacur omnino ab bifuinculiG
-ocr page 124-qbuferac m gcneracione deuindtuGdifccdicq; bmc liber ad da ca bonediorem: uicamq: loge perfecdiorem pro bac impfedliore commurac ec Felix ad akerum eukum primo relicfto cranfFerd. AHcc cum ira finc;dic obfecro te^anPlato^quiq; eum fecuci func placonici libercacem arbicrii coHancdatoq; ecnecenïcaci omnia fubiiciacAn cóera njbil unq ab bifplaniuf-mbil clariuCnibildi/ lucidiuf acqjaptiufdidtu fuenrq aiabuGque reefte ec cu uircucc utxerinc:rediru ad celu ec uica beaca parère: cóera ucro bif que relidha uirrute uiriifarq; fceleribufconcaminarefunc:penafacq? fupplicia pa rara ene:que uice concagioncm uicerinc-iun-aGque ƒ/ Utdlefintaniuftafappellari'’Qyapropcer crearorem:Placo aic:
cerciflegibufmonfbrane/quibufofficuf feheef cuaderencrquibuf facinoriburmilère:ne uirii furun culpa afcribi fibi a morcalibuC • poHer. Vircuf enim Iibera.fuiq’ iuri( ed inqc:bâc ucqfq? magif minufue colueric ica magif mmufue exceller. Nullam prorfuf ellè necenïcaremdicic:quam bominefuiram eemorefboe pociuf modoq illo potiufindicuac.-Non enim uofinqc fata forrienc: Scd uof fara uobifdeligetif.uelle femp aimaf que meliora func affirmac fed incerdü decerioraeligere. Volunc nanq; femp deu: eclura Gqueur inTimeo diciC:quilèmp lura ecnoflequi uelinc: nee carné femper fequunc.uc in gcrgia declaratur:ubi uolucaf ucra ab ea-'que mendofa edïdiQinguid de qua nofecia fuperiuf ƒ' diximuf Cecerum facif eofadmirari non pofluTn:qui ica facum abborrere ac formidare utdencur quafi inde neceßicafin rebuf bumaniffequacur:prouidenciam aucem ecpredeftmacioêm fiue prefcienciam diuinam-que omnia i deo ponimuf/fufpedham nó babenc:nec uerend: ne bmc uoluncacef ec cfficia Sé omnef boim adtionefprouemre neccOclriO uidcacur:Cur enim magifa faco: qab bifuim fieri rebufbuaniffüfpicemur .'’Na qÆ a deo pfcicum é:fic fieri opcrcet:dïioquin fruftra eum pfuffe diceremuf.fallaq} eflèc diuma cogniuo: Simüi modo quod predenmarum ed.-Ica uc predeftinacumeit.neceneeft euenire:Èc enim polira caufap fe ac necellària cuiufcuq; rei gcnerabilifamp;; corrupnbilif neceOario omnia crunr quemadmodum Xridocelef quoq; libro fexro de rebufdiuinifofbendic.9 fi reru omniu caula per feac neceUana acq; ecerna:cognicio acprouidencia dei ed-profedto necelïario ff omnia fienc.Verumnonica efb:quod Xriftorelefecia larifeodc ' loco expofuiHe uidecur.-cum ec ranonem concranam folueric:8^
-ocr page 125-locû. dcadén rehqueric.PUco quoqr eiufdé fencenoc cfb. Sigdem ref uniuerUf diuina prouidenaa gcrrduciq: ad fuum finem: cc bonü cxifhtnacïfed non oTnncfnecenïcdcedftnngv Verum eße âliqudfque in poeëna fine cdcradicftioniCEc quonwrn fuimna et capuc rerum omniumiperfedhio uniuerficfb;becaucernnó in - fimplicem rerum nacuramtfed mulctplicem uariam ac mulcifor/ mem confumicurndeo altquibufrebufcaufafneceflariaGquibuf necefïdrio:eflènc:auc fier ene ddCdfefTe-aliquibufnonnecendriaf fed cdcingentcG Vc co ringen eer pro lue nature racióe euenircc: f^Duobuficaq; modif prouidencia accipiduno modo pro ordine ipfo rerum ac difpofinonc^auc enam ordinifipfiufdifpofinóifqï ca: que pma cc princcpf caufa omniu enum elt Alcerop adtuf fccundj cxecucioncœc qfipfcdlo abfolueoq officio:pbcifcence a caufiffecundifec medufacq; cciam fingulanbuf. Quem adtum non temper auc necefïario confequi effecftu*quu Fieri aliquado pofrit:uc caufafecuda impediad. Quocirca effe eucea p accidéf: cc concingéfet fortunam-ec cafum :cc rcliqua fupradidta. Eodé plane percincc:quod de generacióe opinatur. Non enim rerum omnium generacioné immediate a primo effici deo :Nc omnia rieceflàna finc:ec duf cquiperan uideantur. Sic enim creator de reliquifanimancibuf procreandifdeofnuper creatofaffatur in Timeo:Nam fi a me ipfo fadha eënt.deoip uica poOene adeqrc. Ne igid ld fequcred:fcd defedluf corrupcio:priuario:acctdenf ’ cótingenffuum baberene locum: cc uniuerfum omnibufquoad eiuffien po net fpeciebufcc graduü racióibuf pfedhu abfolueuq redderetur: Properace uofinquit ad animanum mortaliu pro/ crcationem« Sic igicur Plato ab ea opinione q longifRme abeft: ut omia fieri neccffirio arbicrecur. C^aobrcmProcluf By auf uir eximie.fingulanfq; dodtrine in bunc modum ncceOicaceni exponic fiue eampuidëcie:fiuc pdeftinacionvfiue faco cribuerif. Deufinquic ref diuifibilefindiuifibiliccr inceUigicsquc f cempore funt:fine cempc:non nccenariaGneccfrario^mucabilcfimmuca/ biliterdonge Omnia meliufq ordo ipfoip ec ratio poftuIcc.Nam ft omne quod in deo ë:modo quoda peeuharuee dtuina natura
• digno:cffc:R.crum ectam buiufcemodi cognicionem:racionem eë nature non caduce et Ubilif Sed excellennffimeƒ tq: maudite: . manifeftä c. Vnica igic ec impafTibilif caru rcru cognino ent: que multiplicef ec pafTibilcffüc. Iraq licet ref que fub cognicóe
-ocr page 126-J cddic:parnbiliffic:diuina camé cogmcio'edam pambilif rei im/ parcibilifeft.ec quammfrefipla mucabdif Gc:auc cocingenOauc indefiniCdJUa tarnen immucabdinnecendna definica efb: Non emm exrnnfecuf pro rerum decenorii natura fuam cognitione reupit natura dl uina-Ex quo Fierce ••ut qlifrefcognica natura (ua efb:TaIif eiuf cognido baberceur: Sed bec détérioraluxca deFinitam deoru nacuram indefinita func-a: luxea immutabilé: mutationem patiuncur: et impaffibilem notam paffibiliter ; m' temporalem: temporaliter recipiüt:quippe détériora digredi de me[ioribufpofïuc;fed meliora^boc ert: deofadmictere: quicq ex lt;decerioribuFnepbafenet.Ex biffacilefoluied ratio poteft:que j^bare uidetur cognitioém der Necefïïtatem rebuf afFerre.Etfi enim diuina cognicio neceflaria efh: Naturam tarnen finguhf diftributam nó auferc.Itaq; quod cócingenfeftifuam naturam feruac.quanqin dcomibil contingenb fed cundtaneceHariaet fine:et intelïigancur.Nec feqtur- ut quod adeo prefcicum: auc pdeflinacum eft neceFTano fiat. Prefciétia enim fiuepuidencia diuina caufa pire fe efb: ut boe neceOano: illud concingéter fiat. Nee deum fruftra prefciBe aliqd:dut predeftinaffe dicendu eft. ent enim quod nouit futurum;feruata tamé natura;qua rebuf quibufq: fiue necefianiffiue contingécibufdederac: Siquidc deo non modo elfedlufrerum fed etiam caufe iple:et omnef edèndi ƒ modi fubiedli funt. Qua prop ter non fequitur fi a deo reguntur gubematurq; uniuerla:auc neceOano omnia efftci penundariq; arbitra libertärem: auc fruftra pleraq; a reru condicorepuideri: Et cum fatum prouidécia quedam fit:nc ipfo quidem bec tollt manifeftum eft. Nam etfi fatum immucabile eft:utpoce diutne jjuidentie diFpofitio queda generalifa caufa Icilicec immucabili pficifcenf: Tarnen cu reffubiedte mutari uarie po dine: et caufe medie nequaq ppecuefint: Fatum quoq; ipfum mutari una cu return eau fatum q: imbecillitate necefle eft. ut fepc quod futuru enèc:non fiat:uel cófilio acq; mduftria bominiÇuelaliq nature ƒ caufa eHïcaciore.Quo circa Boeciuffatalem rerum difpoficioné dicipnon modo «ab immobilibufprouidécieiniciifpficilci:ideoqi tmmutabilem efle-uerum eciam rebuf mobilibuf inberere.facit emm reru ipa mobilicafut qd* fua rande perpetuü umuerfaleq: eft-id in agêdo et generado lingulate lit. et uario mó cótingere polïic. Qxio ftt ut accidentif concingécifq; racionem reru natura
-ocr page 127-ff fornatur.Hinc apud Synefium uirum dodlnna illuftré.rex cgypciorunmdemq: uc die ait propbera^cc dtuinamm rerurn pinHtmufquum imperium Ofinfilio craderec^admoneccum: ucT/pbonemfreierem emedio toUaciquafi peftem quandam ecFacum iniquum fracrem cuum inquic:fi redhe fencif: remo/ uendum cura:uc ruu egypuorumq; omniü Hacum aduerfum oecupefee confdio;ne inuadac probibeaf. Licec enim ac fieri
ƒ poceft.pofTem mulca quoq; aha ad bunc locum percinéna cö Placonif:cumahorum:quiab ciufdifciplina fluxerucun mc/ dium afferre de prima caura: cc produdhione: gradu:ordine: difporiaone:c6municanone enam bonicanfad refomnißacqi earum différencia ec fimihcudme-cum que magifg^ quaobrem bono ec necefTano pardcipanc: ec que minuf: cc quare minuf parcicipantjpaulacim dedudbo in malum difcefïu.’ac lapfurtu ectam lanuGunde accidenfconcingcnGpofTibile’Cc reliqua bif fimiliaexacennc : ccquornodo Gmul bec cc bonicaf fumma
noftre. nulla ex parce repugnac. Verum nc longior fim q a principio conflicurbec miba facia. Nam que de fa co P lato if (cncenria dteenda eranc-’quantum pro loci et tempor if ratio ne ƒƒ^ licuiC:diximuffaciOXrifbotelefautem ufufquidem nomine fan eff. Sed quid fatum fic.-minime declarauic. Videcur camenipc quoqi nacuram fatu uocare: Sed loge aliter qPlaco.et enim fl Alexandro ciufexpofitoriadbibcdafidcfelb:Fatumluxca Xrifbocclifopinioneminon in fubftancufecernifeffcmo in bib que femper codem modo fiunc: Sed duneaxae in rebuPgene/ racioni corrupcioniq; fubiedlifct nacura apufad mucacionem oppofitorum.'utnon omnif natura: fed finguhf cancummodo fatum concmeat.Artem ucroiarbicrium.-omnem bominifraci/ onem fato folur uidecur'exiftimare. Fatum icaq: fcntentia Ariftocclifnon omnem copledli nacuram:fed earn cancumodo parecm.-que generacioneac corrupcione uarietur: Idemq: ehe: quod ipfam parcem nature •• ec neq: nacuram neq; facum elle necenària:fed ut peer nacuram :fic prêter fatum mulca euenirc a diligencionbuf eiurexpofitonbufacccpimufNec uerba eiuf ex pnmo mcceororum libro ab hoc dinèncireuidccur:Horu inquic omniû caufa poneda cftiqj per tempora facalia fiunc: uc in cemponbuf anni byemffic circuituf cuiufdam logrparf
-ocr page 128-b/emffic.bifuerbifnacuram facû eße dtcere uidecur.bec emm fdcahd func-byemifec reliqudrum uiciOîcudinu cempora: que quanuifnacuralefbabeanc reddicußnon edmen tdleßuc cran/ fcendi nd polïmc. Vnde ficucetiam prêter fatum po flic ahqd fieri: uidehcecin bifrebußquc generatio ni dan tur. Vc ctiam lt;nbsp;quinto pbyficc audicióif Iibro didhu [egimuG An generaciocf etiam fint uiolente nee fatalefquibufcótrane ndturaleffunc^ Cum itaq! uiolentum et non fatale pro eodem accipiat: pro/ fcdlo qgt; fecudum naturam fit idem efTe-quod fatale:fentencia ciufexploratum eff.quod etnm uiolctumild prêter naturam eft : quin etiam alibi augmenta : que prêter nature ordinem fiunc.-augmcta prêter fatum appellatïqfi certum reuoluttonu Z^elcffium ordinem Fatum elle exiftimet: Sed Plato caulam
ordinifdifpofitionirq’ ipfiufnature m primif fatum cenCec:cc cur fepe uaruf tem poribuf loeiCq; eadem eueniant:omnifq: ge/ neracio agat:; caufam reddfc mundt comuncftioné et unionc: Ee quafi confpirac!onem:dc partium inter fefè omnium con/ fenfioncm :arq; ctiam corpuf beatum: ut ille uocanquod cir / cunfertur et cundia ambit:et cótinec.Inde ininaquedamitti ad bec infenora confticuir.ee circuituf quofdam ex aflrologia fbcllaru ac fpberarum adticic:aliof fimplicef aliofcompoßcof quibuf redeunubuf redire etiam oreuf uicaf moref fortunaf: op era: co dem modo:dcq; iifdem:que olim fueranc: caufif. Hcc ' eefi in magna fore controuerfia nó ignoro:dn uidcbcec fatu
fit: et quid fit: cc ucrum ica ut Plato ccfec:dn ut Ariftocelef an ■ alia quauifracione-tamen quod ad calomnia tore fpedbac:facif dicftum eft-’quando nre utrum fit:aut non lit fatum:nec quid fic:nec tale aliqmd quent: SedPIatonédûtaxat reprebendit: q, omnia fan neccHitate conftnnxenc. Ex cuiufuerbifpalam fic-nó ica eé ut dduerfdriuffcribit:fed contra uel folüPIaronê: uel unum ex ommbuf maxime : cum noftra religione boe loco conuenire. Hoc emm precipue meum inflitutum fuit : ut non dubia ipla difcuteré/ScdPlatonifde buiufmodi rebuf opinionem apenrem •• falfoqï eum oftenderemab aduerfario reprebendi^^od cum facifiam a me fadbum exiftimcmdixi ‘ ' emm qdPlato de deo pmo-’ec fummo fenfene: qd de trinicacc:
quid de entium produdtione:quidde anima:de prouidencia: de fato:fupefh;uc de pnncipufquePïato ad figuraru racione
-ocr page 129-réfère: refpondeam. Siquidem aducrfariuf• ex boc maxime decegi Pldcomf infciciam afïeueracîqj infigurdCplanaf/rerum nacLiraliumelemenrarefoluic. Quem locum neminuf mulca fcire uidererur krgnmécifqbufdam:que nefcio quo distance: accepiqurgere conatur : ec tehf ahenif armatuf in cercamen defcendic . Qyippe argumenra quibuf Kriftocelef aduerlul Placonem uluf fuit;non ad fencenciam: ad primum quafi af/ pecftum:pro ruiffumpAc. Addidic eciam nonnulla.-quenoftre ecdcifexpoftcorefAriftocelif argumencacionem lecudjcapnofe quidem non tarnen fme arcificio proculerunc:que omnia non modo apte: fed euâ facile Co lui poflè: progrefluf n offri operif explicable. Nam fiquid ex fe aduerlanuf addidic: ne refpon/ fione quidem dignum eft:quum mbd babeae: quod ad aliquâ
' pbilofopbie parcem poHir referri.Ægic qdem Anfbocelef femp more eorû:qui aliqua de re docenc: fermoe arcificiofe fcripeo: ec optima racióe dilpofico. Sencenciaf enim lupenoru audio if exponic:ec q maxime poceft coarguic: Sed fiquiin opinio/ nibuferraruncœorum medullitufexquirenferrorem explicac. Si qui uero uerba forcafïif ex realia in aliam cranfferencef • minuf proprie locuct uidécur: Eorum uerba ipfa parum pro ' pria infedldcur:nec quod illi fenferunc:fed quod uerbi impro/ prietate urgen po(runc:conatur refellerc. Quod ludicio qdem omnium dodliBimorumudco: ucfupradiximuf facitmequif primo afpedlu fermonif arreptuf: fennac quod alienum fie a
//^Pei de qua agitur rcdla ueraq; racione: Quod aucem boc uere dicamufuno quodam exemplo omnium maximoacqiaper/ ciOimo maifeHum faciemuf Id autem ell quod primo pbyficc audiciôif libro parmenidi ecmeliBb opponic.ee enim que iHu non uc pbyfici: Gd uc tbeologi de ence mcelligibili ac primo principio difrerueruc:Ipfe qft de principiifcaufiGcc de elemé/ nfnacuralibuf dixinène.'reprebendiCîÈrrafièq; illof pluribuf ârgumencif conacur oftendere. Si enim boc m locoubide fummifpbilofopbie opinionibuf agicur:fencenciâParmenidif ec melifiï.quanquam ueram elle exiftimac/nec ab ea opinione dinencic:camen diuerfa difRmulac: ec quad non redle illi fen / lérinc concra argumenta obcendic: profcdlo ntmini dubium eft- quinbicuerbif nonfenfui obnciac: ne imperitum uulguf
-ocr page 130-' uocabulif berenf feduct poffic ac decipi. Hunc igirur locum: fiquif lanuf audire cupic^mulcofautem eHe opinor prefemm latxnoOqut cum nonbabeanc ueterum dlomm opera: kb enter audiennc quibufnam rattonibufaddudirca de rebufpropo/ fuif fenfennr.que non parum abfurda primo afpeefhu uident^. bunc inquam locum poftea exponam:quantum facifede lu/ /f dicauero. Nunc quod incepi profequar. Nemo cerce exiHi/ mare debet uel Ariftocelem peruerfe:aucimprudencer feaffe: uel fapiencin'imofillofuirobqunnterduab eo reprebendunc: ea:dequibufarguutur:fenfifre.ïSJam quod ad morefA.nfto/ eehf pernnecæquidem probum lUumfutHè uirum exiftimo: quod uero ad do cflnnam. Sciebac quidem ille;que fepilTime a Placone precepcore fuo audierac:eaq; memoria cenebac. Sed auditorum adbuc imperinorum ingenio bumamcer cofulenO ca proponebat: Vcomni ex parte tunOime erudirémr:Icaq? eobqui mdleP[dtonifuerba:uel tntellexißent uelincelligere potuifTenc coarguenG Placonem tplum reprobare uidebacur.
ll Ceccrum: ut rauo cur Plato pnnapia rei urn nacuralium in figurafplanaflinealq; refoluerccæt quomodo ld Xnfhotelef reprebendencintelligacur:animaduertendum eft:quodinter omnefconuenit:taml?ldconem'quam Timeum:quiPlaeone uetufhior efbignem .• aerem : et reliqua buiufmodi elcmenta pro matena fecunda cempoftcorum corporum ftatuiHè caq; ipla elementa reroluine in macenam primam: 8^ Formas quod keet plane intuen-cum inTimei kbro:cumin eoPlaconiffer/
. mone : quem Timeum lèquucuf nomine eiuf mlcripfic. Sed quoniam forma ipla elemcntorum rec#pi m matenam non pocefb : nik ipfa matcria fibi indeterminate infica babcat : ea: que in generacione determinancur:ideo aki qlicacibuf primif cakditdcefcikcec:kcacate:bumidicace: frigiditace pcedccibuf quodam modo in matena:boc elb corpore ex qualvgenera/ ttonem fien uoluerunc:cuiurCentctie AriQotelef eft; addica leutrace et grauitate:que caufe funt motuf fimpkcifacnacu / ƒ ralif:naturacnim motu precipue notatur: Xlu quoi^ pneepf éDemocritunutTbeopbranurin libro de nacuralibuftraditï Sprettf bif: qut caliditdtem:frigidicaté:rekqnaq: buiufmodi pnncipia ponebanc:indiuidua corpufcula : que ipfi aebomof
-ocr page 131-ƒ uocancjproprimif caulifitacucre: Pycbagorci uero Timcuf ec Plato figuraf pUnafexcogicarunc: uidehcet: que fimul cc quantitatif cc qualitatif racionern fuggcrerenc. Cum enim audtorefiUi qualitacum primarum:caufam:quarc ignifcale/ facerct: aqua frigefacercc: nullam reddcrcnc:nifi q, alterum calidum^a Icerum fngidum efTec: Nee quicg ulccriufqucrcrec; bee fcilicccpro pmifcaufifaccipicncef: Pycbagorci cxqficiuf bee cradhan cenfuerunc:fi qualicacu quoq: buiufmodi caufaf inueftigarenc. Iraq; ulcenuf refolucncef ad planaf demum figuraf deuencrunc-* eafq; eaufaf effe priorefealidicacif frigi/ dicacifue dixcrc. Que emm dilcerncre ac diuidere p offene; bee fenfucalorifique uero coftringcre ac c0denfare:becfrigorif
^^ fenfu cfficcre poffe crcdiderunc: Pigura aucem eeft qualicafc: tarnen ante quahcacem incelligi poceft:utpocc que de genere quacitacif deduct a eft: Omne enim corpuG priufq quale fic: quantum eft figuratum.lfaq; materia prima per fe incorpea eft : Secundum aucem fubiecflum corpuf ex quale per fe efb Sed figurif uarie formaium ; quod a corpore macbcmacico diffère quacenufipfum materiale eft .ragiq? poteffreu fcilicec corpulencia fua;quanqnon caliditateaucfrigidicace: tadhui ƒ cbnoxium fic. Hoc igitur fecundo fubiccffo uarie figuraco ruggen quattuor elemenrorum pnncipia uolûc:fcilicec py/ ramideignif odecro aerif: icofedro aque-cubo tmeiatq; ex buiufmodi figurarum differenciifccterafomnif fiue uiriuief: fiucpotenciaf fequi; et uiciffim muracionef et gene ratio ref. utpuca 9 ex pauxillo aque multum aenf generetur caufam reddunc: 9 cum aque figure fine pluref Cicofednf emm corn/ plcntur:quotiéf difcernund ;mulca neceffe c odedra cóftituu proindeqi multum aenf: qui ex odcdrif conftac ; conflari oportet. Rarefadioni emm et condcnfationi: que potentie incorporée funt caufam tribuerc audbicnif diminucióifuc nó probanc:quando quidem non poflc fieri cxiftimanc: uepo/ tencia incorporea fuperuenicnce uel augeri uel diminui ipfa corpora pofKnciDiuidi etiam pofiè negac. Diuifionem enim fieri per figuram ignif qui diuidit:nó autem pocentia incor / porea ex iffimac: Negac quoq: fieri poffe: uc frigide qlicatif addicione grauior corpulencia fiaf-quod enim graue é:qcum
-ocr page 132-non quale ené opinantur : Iraq; equdhracc cc mrquahcarc p^ cenfenc enediuidenduTn ^uemadmoduTn igitur Ariftocclcf corpufex qualc-quod quahcacibuf fubiaccac:prxmum fieri ex macerta cc forma:finitumq: ce ftacuac: profedto uc figuram quoq? idem babere cocedacmeceHe eftmec figuram peed ere: qualitacef (equi negec. Sic p/rbagorei quum principia qua / licaium quercrenc. ad figuraf poffremo deuenerunc : Non ramen figurafmacbcmacicaC que longtcudinem duncaxac cc Uticudinem babcrenc : bif enimopponiiKa mQrico poffene : que ab Anftocele dtdlafunc: Scd nacuralef figuraf: que cum longicudineec lacicudine alntudmem ectam fiue profundi / rarem baberencœc prime cófticui i rebufnacuralibufponènc. Qiiod ira opinan fe plane oftendunc-cum matcnalefdicunc Oiguraf. Quocirca quum primo de marena docent : figuren
earn formuliOec numcrif aiunc-quodTimeuf in eo:qucm fu / pradiximuflibro bifuerbirexprenic..Principium eorum que generâcur c maccria uc fubiedtum:forma:uc ratio:ex quibuf corpora fimphcia orca func: terra: aqua: aer: ignif: quorum generario calif ê.Corpufome ex planifé:plane ex tnangulif: quorum aliufredbagulufeft.'aliureqcurif aliuf femiquadran/ guluPcunq: reliquafenumeralTec crtangulorum diftcrentiaf quaceuor ex birfupradicftaffigurafconfticuic:quafclemencif ƒ/qudcruo^ tribuit Ï Hanc igitur opinionem mbil ex bif que A-riffocelef obiiciC'infringere poteff: Neq: emm ex bif ptem linee non effe lineamfeqcur. ncq; Iineam ex puncftifcoflituu auc magnirudinem non elle in infinitum diuifibilem:nec relq que ex macbematica racione cbiicipofienc.Nec uero impof/ fibilia ilia : que fequi corpora naturalia c^icic ex Iinearum indiuiduarum pofirióe fequund: Non enim Iineeex punitif confticuuntur:uc in pundba diuidi poninc:neqî moeuf a cor/ poribuf tollicur:neq; grauicaf: auc leuicaf: auc une omnino pafTionefbuiufinodi a rebufnaturalibufbac ratioe rem ou end. muleo quoq; minuffeqtur qcq ex bif que aduerfanufeffudic.
/^•»S mpfeefto moment! enenc obiedla kriftocebGrnlli ma / cbemacicaffigurafftacuifléc. Veru quonia no matbcmacicaf led naturalefenè uoluerunc:argumenta ilia non tarn fenfum coarguunc-q uerbifiUuduc. Itano igicur quamobremPlaco
-ocr page 133-^pro qudlicdcum principuffiguramm quanricarcm ftacuenc: ’, fdcifbinc Tnanifefbd cft. Licec ramen enam aliter banc opi/ nionem cueri.qgt; uideliccc nee P/ebagoremee Plato principia rerum naturahum buiufmodntrianguloG tanq rem certam pofucrinc. Sed quemadmodum aftrologrcum caulam que / rcrécanequabilifmoturceleftium corpo2^::qui fcilicec cquabilt certo et ordinaco eorum motui concrariufefb: alu eccn tn co 0 alu eptcycloOalu reuoluenceflpbcrafincroduxeruncmon q, uarietaf ifta in celo fits led quia pnncipiif buiulmodi pofinf: feruan pofTuncjea que prêter racioncm uidebancur acciderc: cum tarnen omnia celcfbia corpora orbe fuo cc cquabiliter moueantur: Sic illi cum gcneracionif rationem nullo modo Icruan pofTe exiOnmarenf.nifi quanticaf aliquo modo prior coiydcraretur-et quoniam mdererminaca effet.'ad figurarum racioncm fimplicium:ec fimibtudme proporcioncq; cobcren/ num apciuf referrerur : Idcirco figuraf ita pro principiif fimplicionbufpofueruncucciufmodi quanticaffub nociciam fue quahraciG que certa figura eft cadererct quanq non ita /Tefiec: quafi tarnen tea efTet: incclltgerecunCuiuf rei uc dariuf uencaf elucefcat* uidete quid Plato ipCe : poftq figuraf pro prinapuf ftacucrat. loquatur: ecquomodo earn pofitioncm non fatif cerram probandamq; exifbimec. Sed fiquif inquic aptiufexcogitarc quicg poteft ad eorum cofticutionemallu ego no ut boftem odero:fcd ut amicinimum amplcdtar. Et ante bcc pnncipium ignifinquic amp;: corporum cecerorum po/ nimufquemadmodum fuaderc nobifprcbabilior ratio uidcà. Pnncipium autem principiorudeuf noric;ecbomo:qui deo cbariHimuf eft • Simile quSamab AriQotelc dcbuiufmodi rerum dubitatione infecundo libro de celo dici uidetur. Cum emm caufa indagaret-cur non ca que longiufa prima fpbcra Cunt: Paucionbuf motibuf moueantur:uenerancneinquic pociuf dignum q reum rementanf bunc animum arbicran oportet ^ Siquif pbilofopbandidifciplinamficicnf. Exiguaf ecia faculcatcf libenter bauric in bifrebufinueftigandiOquai^ dubicacionc maxime cencatur.Itemq; exquirendum amphuf de bif eft ; quanq parum certi babcmuf unde exordiamur :
^'Xanq! rcmocilumuf ab eucncifqueipfif accidunt tNonica
-ocr page 134-fdneaudacef ac cemerarn dodlißimt illi um fucre: ucfc rerum OTnniuTTiïCdufaf compcrcdf babercexiftimarenc.fèd que per/ fedhe noueranc demonftrabanetde quibuf ucro ambigebanc: ca quanco magifpoccranc probabih racione cradhabanc. Nee pudebac cof facen : non omnia nature fecreca pocuiHe com/ prebendere. Sic igirurP/cbagorei etPlaco m exquirendif nó principubulceriufq elemencorum fumerenc qualiracef;com / perire fimpliciuf aliquid conaci (une: cc quod compererunc camdiu feruandum cenfuere:donee mehufahquid occurrerec: Quem moreni dodïilTimiomnef ecuetunioref ec lunioref feruauereAduerfariuf a neem uirofdodtintmoC reprebendir: damnac^maledidlifconcuniehda; infequirur:quari ipfe none: que lUi nefciuerunc : cc hceac in quem uehe peeftonf fut uiruf
. euomere. lt;1 Scd tam cempufen-:uc quod pollicituf fuvper/ foluamïambiguamq; apud lacinof Parmcnidifec Melini ra/ cioém exphcé.Eric emm uc opinor opercpreciu id audiuifle: Deinde buic quoq: libro fincm impona-Cum AnRotclel reru nacurahum principïd:quoc 8/ queeffene inuefhigareC.Necefrc eftinquic auc unum enè:ducplura:cc fi unum:auc immobile: ucParmcidcfMelifïufq: dixcrerauc mobile:uc pbyficifplacée. Poftubi nonnuUa deakcra fue diuifionifparcedinèruic:ag/ greflufefbalceram-atq; unû ecimmobile effe enffiue pncipiu encium:quod poficum aParmemde amp;: Meliffo Sucrât résilie. pofinonéq; buiufmodi baud quaq ad nature confyderationc percincre dicic •'Nee poflè pnncipium ede .• fi unum fic ec ica unû immobile: quippealicutuf reiaucaliquarum rerum pn/ eipium eé oportere:quod principiüfic:uidelicec:ucea quord principium cfl:reprcfencec.I-ïoc uero non ica cnc:fi enfuc illi dixcrunc:unum fic folum.Icaq: pofinonem inopinabilcm.ra/ ciocinacioncm capciofam:Falfam: mconclufam: ram maceria
^q forma argumenn peccancem. HancParmenidif ec IMclifïi fencenttam dicic : ec rcliqua que precereo : neq; enim referre omnia nccenè eft. Sic Anflocelcf illoi^inleiciam redargucre: Scncenciamq; eorum nulla ex parce probare uidecur. Verû longe alicer reffe babec. quod uc dilucidiufaperiacur: R.epc/ cendum paulo alciuf efh:quod illi doccre pollicerencur: et de ^^tarefcncircnc:quam fibi exponendam fbacueranc : NontUt
-ocr page 135-ndcurdllfdlfciphne fclc profefloref Facicbanc: Ncc de pncipuf elemennfq; narurejeo loco doccreprcpolueranc. Sedde uere enre mceUigibilrcc primo pnncipio fcircicdbancur.’.Quod ipc quoq; Xnfboceleffignificare uidecur pnncipio ftacim fuorum uerborum quum dicac.Neccdè eft due unum principium ee : due plurd. eefi unum.duc immobile; ucPdrmenidef die æ Me/ li(Tuf:duc mobile: ucpbificif placée.Quafi dicac Parmenidcm ee MeliHum in pb/ficif minimenumcran .lEcrurfuf ad ex/ tremum ica inqutc.Enfe(Te unum: g, impoOibile lic:apercum lam eft:acuc phyCici dicunc:duplex eft modufzILedte guide a pbyficifcoffepardc Anftoeelefnon enim pbyfici crane ^nec de pnncipufpbyficiGboc eft na eu rah buffed diuinifec ineelli/ gibilibufdiHcrebane. Quin eciam tn bif libnf guof de eifdem rebuflcripftcecmccapbylica hoc eftfupernacuralia appcllac; non tea eofinlanof Facie: uc incer ignem ee aquam difcrnncn n eile cognoucrtne.Immo uero in libro de generatione ee cor/ ruptione|eam ipfe q ctufexpofieorefreFcruncParmentdcm in co uoluminc:quod de opinabili racioeinfcripfic/qa uidelicec ref fenfibilef eeopmabilef in co tradtantungnem acterram principium rerum omnium ftaeuine: In co aueem:qui de ueZ rieaee mfcnbicur: Vbi de intelligibilibuf ce diuinif trddlac.'in quibuf folif uericaf certa precipuaq; confiftic^unum omnia refïè:di(flum ab illo faeeneur : Turn ecia alibi idem Anftotdef pluf enbuere Parmenidi uideeur * g rerum nacuralium racio paciacur ; fiquidcm tea inqutc.Parmcnidef icaq; alio uideeur Ipedtare/quafi dicac:non rem naturalemParmcnideferadlac: cum unum enèomniaafrenc:fcdaliudquidcmincelligere ui/ deeur: Quomodo enim Ariftocelefigncrareillof exiffimarec ram uariam arq: mulnplicem rerum formamrauc falcem iHudJ fe duofpedef babere.Cü icaq: uiri illi de rebufintelligibilibul ac dtumifecde primo pnncipio uereq; ence ageréc:bif uerbif ucebaneur. unum effe enf ipfum:idq? immobile: et infinicum: er reliqua que buic feneentie cóucniune. In qua re cum aliof plerofq; ueeuftioreffequuci func-cum i primif Xenopbanem docftif^mum uirum: qui precepcorParmenidif fucrac- Con/ uenic enim inter Xenopbanem acq; Parmenidem j^enf ipfum unum acq; Finicum efrc:ca rdcione:ggt; unum priufg mulca eê
-ocr page 136-neceffefielet quod cecenfornntbuf caufa crt:uc detcrminctur cc ftniancurad fimcate magiOg inFimcacc dcfcnbi debeac. Tu cCiam quia:qucd omni ex parce perfedhum abfolutumq; eft: Giumqj precipuumobcinec finemud finicum:cc Einem acprin/ cipium omnium effe oporceac'q, enim impfedtum ec indtgcf /f eft : id nondum Einem recepide dicendum eft. Verum in eo inuicem diffidenc:quod ad mocufpnuacionem peremcc. Xe/ nopbanef emm in eo quod mocu ica priuacur : Vc nunqua meuen poßie: quiecem cciam eße menco negac. Quod Plato eciam Eaccre uidecur in primaParmcnidif poficioneAcPar/ menidef cum carmine (cnberec:more lequucuf eft uulganore: ec quid que manenc: nequaq moueri perfpicuum eft: idcirco ƒ cum enfipfum immobile uellec figniEicare:manere diXic.Me/
Iinufidem enfinEinitum afteruic.quia eiuf fubftantta immenamp; eft:ecuircuf inEinita.Ingenicum cCiamcddcm ranone dixic: /fin cecerifcu fupraduftifconfennt.Hoc modo ipfi quoq; inter fefe cum fencencia minime diferepent: ufu tame quodam uerz borum contraria dicerc uidentur.AfFeramuerba ipfa Mehni: quibuf unmf entif inEimtudinem : per ingeniti ratio rem de/ I' monftrat.Cum igitur inqutt non gcnitum fit.femper et eraeî ec eft. ec enenee pnncipium babec auc Einem : fed infinitum omnino eft. Nam fi genicum cftèc pnncipium cerce baberee: mcepinèc emmaliquando gigni.Einem etiâ babercc.definerec eciam aliquando efle : Cum iraq: necinceperic. nee defieric : femperq Eueric-futurumq fic: Éequitur: utneq; pnncipium babeac neq Einem :proindeq; infinitum ftt. fic MelifTufquia enfipfum unum pnncipio ac fine cemporifcarec:femperq! eft: 1 infinitum efte affeuerauic: Quod a Par mcnidc quoq: proban ' uidecur:quatenuf ad bancpercinccrattonem:necinfinitum folum:fed ingemtum eciam: ecincorruptibile dicid iifdem ferc Meliffiuerbif nifi q, bic uerfibuf fcnbicnn quibuf CranfldCio fepe uocabulorum concedi folcc. Ica enim inquic.
Ingemtum quando eft:fic cc immortaleneceffe: Vnigenumïimmocumnmmenfum fine fine:percnnc Qiiod nee erac^nce eriC'Cotum nunc eftefacendum eft. Vnum:concinuum:nam quem eiufdixerifortum. kut quo can dé .‘’a ut undefnec ex non encepucandü eft.
-ocr page 137-1
N ec did orc po eed ; noflra nec mence reuolui.
Quod nibil eft. Nam quid pod ipfum fecic onn. kuc pnuf ? encifemm non func primordid primi.
Nunq ergo due femper de quo nunc dicimufenfed.
Ex nibdoq: nibd fieri fencenna perdae -
Ergo orcufnulluf nec eric pod fecula finif.
lt; Ira Parrnemdefenfipfum unumnngenicum.nncorruptibilc: infinieum.-immobilc: dacuxe- finicum due bifuerfibufcxpmics Ed ec idcm:pcr fcq; manenO enffemper eoderri
Immocum fixumq? ftmubuifmagna neced:
Imphcac boc circum fummo quoq; fine coercec.
Quod fl fine uacec:nequaqdicimufene.
Siquid nanq? deediopufed enfomne deenè.
]Sdm fl cnfipfum cd:nec no cnfnibil defyderac nulloq; eget: nuUo auc egéfpfeedum c:pfecftum quod cd^fine babec.non icaq: infinitum ed. qgt; enim finem babeCi Xcrminu atq; exitu babeac'NeceOc ed.Quo fit uc nulla in corum fencenciif con/ ,^ croucrfiafic.-ubi eadem de re ab eif difTentur^Quanuif aucem aptum lam e-per ea:que didla func:nó de rebuf fenfibilibuf: ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ec principiifaur elemennfnatureife^dc ente incelligibilnab/
dradlo ab omi maceria/ec primo uereq; ence: quam formam primam appelUrc ponumufinofdi(Tcruin'e:tamc uc id eciam longe manifediufelucefcacrquidParmcnidefipfe pod ea:quc didha funr:adiunxcric:audice.
Ha cden ufec uen mencem intern eraraq; uerba
Nunc refmorcalef carmen quoq; fumice faUax •
Veram fententiam ec rationem:ufumq; fermonifintemeratu bic dicic eum:quem de enceinteUigibili et uere ente quifqua babeac. Senfuf autem cc opinionef mortalef ec fermonem fallace rcbufnaturalibuftribuit-non q, in entifincelligibilif 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiam confyderatione falli decipiq; bomo no podcTed quia
enf ipfum fua natura ed certidme firmidmeq; racionif R-ef emm nacuraleGquoniam fub fenfum caduc:et fluxe atq; mu/ * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f^bileffunc:opinionc pociufcomprebendi q Iciêcia dicuntur.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Scienua enim ed cognicio certa amp;^ immurabilibquam babere
in rebufque fenlu pcrcipiuntur non poflurnublcd decipufalli: i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crrdre:ucPdrmcnidefinquiC neceflè cdquemadmodum ctiam
-ocr page 138-Placo:ed que Temper fu ne : nee unq gignunturmentcinquic pcrupi pofre:dc cerca ra no ne co gno fei : Concra uero que femp gignuncur: nee unq Tune-bee opinione cum TcnTu raetonifcx/ perce comprebéduA-ffercdeincepl ParmemdeT principiaTiue elementa rerumiprimamq; oppoTinoncm ipTequoq; exponic: quam Tuo ucrTu Hammam- ee nodTem appdlac: quaTi lumen ec cenebraf Rarum cciam ec denTum:auc leuc ee graue ; auc idem ec diucrTum.-ec omino oppoftca dicic:que omma proeul dubio ad priuanonem ec babicum refcrucur. Nec forme auc materie nomé ignorare uidccur: quanq uocabuli diuerciculo utitur:uel carminifgracia:ucl uc Tupenorum pbilofopborum conTuetudinem feruarcc:nifi: quod reor: illi ctiam uerTu pbi/ loTopbie precepta cradidcnnt. Ica cnim fenbere uetufbioref lUiToIebdc: ec pnmum Pberecidcm Toluta oracióc uTum legt/ muf: Ver urn ammaduercice^que ddeepf duobuf fuperionbuf ucrTibuTaddidic.
Principto dupheem Ttatuerunt dicere formam: A-lcera Ted minuTeft cali cognomine digna.
Quod Timulanfucrum-faille morcalia corda.
HaTconcra aduerTo poTuerunc ordine mecaO
, Hic Hammam eebeream ftacuunc raramq; leuemqj IpTa fut Timiliffemperq; fibi undiq; conPac
Illic obTeuram aducrlancemq; undiq: nodtem Incompcam:bumentemïgeliddm:dcnlamq; grauem cp Hec de pnnci puf return natu rail um: ParmenidefrefcrC:Enf autem tllud incelligibilc: cc uere ac propric enf quod unum non Tolum ipTe Tcd ectam uecuftiorcfpbilofopbi eeponune amp;i nommanc : quando unumTolumq; optnacur: non line cauTa immobile eTTe affirmac.Ica entm inquic.
Immocumiualidifiniecfta tn finibufarceC Vtncula.-princtpiicp experffmifq; fucun, Hinc ec entm longe finiTq: ortufq: recedunC.
Vera fideTbec eff:necboc qui credit aberraô
^Ec eaufam quare immobile fic reddéf: ea dtetC: que fimul eC finicum cc immobile ene dcmonftrancïlmmotum inqc fixucj manec uifmagna neceHïHmpltcac boe circum lummo quoq-fine coercec:ec reltqua que Tequuntur. Ica enim exiTbimac:
-ocr page 139-Cum no ent omnibufeareac:ent nuHo careaeJed perfeeftum abfolucuq; fic-qd^ aut mouec^ea re careac eulufgratta moued necefTario feq^Vcenfimmobilefic:qct MelifTo quoq; placerc uidecQr:cum eo medio: q, nibil uacuumacq inanefipimmo/ ^ bilicacem enCifconacurdemoftrare.Eiuf uerba bee func. Nec uaciium ullum é:quippe uacuum nibil eft. Ergo quod nibil eft : effe non poceft. Ncc ucro mouen enf poceft. Quo enim fem pofïèc: quum nibil fic prêter enf ipfum.Nam fi uacuum force quicq:irecur ad uacuum. Sed quoniam nibil eft: quod uacuum dicicur:Ideo uno ence omia complencur.ee quo enf ipfum mouen quedc:quum plenum fit: nibileft. Quin eciam quum nullo omnino moeu-enfmucabile eße oftendercc:unû inquic ce idem fibi femper fimile eft. Quod auc fibi fimile boc modo eft: nunq uel perirc:ucl augen: uel dolere:uel alia buz lufmodimucaciocafficipoceft.-Namfi quo buiufmodi motu afficerecur eße non poßec:quod entm mocu quouif mouccur: id de alcero in alcerum mutari neeeße eft. Ac nibil eft precer rr enfipfum:Ergo enfipfum immobile eO:. Sicigitur uiri illi loz '' quuci fuere: quof Anftoceleffalfafenfiße : nec racionc quicq fcnpfiße criminacur. Sed magifinqc Mehm ratio importuna eft:ec nullam dubicationcm babec. Vof lam quid Melißufec quemadmodum dixeric^ leellexin-iffacileqî ludicare poceftif: an imporeue aliquidæc cemere uel ille:uclPdrmenidcfdifpu/ cane ec fcnrenc.DißeruncuHi qdem de ipfo ence fimplicicer.-ec forma pmaammaceriali:incelligibili:ecerna:que omne pbylici conf/deracionem exccdic:fenciuncq: ea: que nemo cbeologuf negate auderec:eceapbancargumeti{;debica fonna difpofinf. Verum camen ab Ariflocelejquafi nibil redbe uel fenfenne: uel fenpfenne reprcbenduntur.ee que illi de diuinif rebuf locuci fune:quafi de nacuralibufdidta eßenc:d pbyfica ractoc propulfancur. Quod uctum boncftiufdiftingucndo,g repre/ bendendo fieri pocuißet : non equidem quero • Sed cumica Ariftocelcfuoluerit:rcprebenfio eiufpro diftindtione pottuG q pro nota inlctctc dodtißimorum uirorum accipienda eft.
Cecerum quia caufabanc apud ludicefagimufne egiße pro/ cmuffinc teftibufuideamur :cicecurTbeopbraßuf:alcer Arifz coceleCbic Xenopbané:quéParmenidefaudiuic atqi fecueuf
-ocr page 140-eft:nequdq inter pbyficornumerdnduTn:fcd aiio loco confli/ tuendu céfec. Nomie inqc uniufcc umuerfi deu Xenopbacf appelUuicquod unum •’ingenicuTn-'immobilc-eccrnuTridixic. ad bcc aliquando qutdcmlmodo ncq: infinicum-neq: finicû: abo uero mó eciamfinicum:tUTn etiam conglobacum d.uerfa fcibcec noncie racione.menccm enam uniuerfam boe idc n eé Z^affirmauir- Nec ueroTheopbraftuf fotufbee dicic: Sed Niz colaufquoq; Damafcenuf:et Alexander apbrodiftenfifeadem de Xenopbanc referunc:opu(q; MeliHide ente et natura in / fenprum dicunc .• Parmenidif de uencatesec opinatione: q? ft bee illi-quif A.nfVorclcm beceadé cogntta pfpedlaq; babuiHe non credat. Sed uoluic uefupradK^uTn eft:audtcoribuf (uif confulerc:ne forte diuinarum return difciplinam.ad naturalid fTconf/dcracioncm unprudenter tranfFerrent. Iraq; diHimulat • uerbifin pbyftciGque undecimo diumaru rerum libro de pmo prineipio aperce fatecur:quum:unum immobile ecernum ené dica t : et u erfu Homeri: neParmenidif carmen ururparec: opi/ nionem lam dudum apud omnef pbacam confirmee. Ita enim Homerufinquic.
JVnuffic prmcepGnam plurefnil luuatefïè*
ƒ Habeufiamîqâ et ipfcpollicituf furet fidcm ampliOimc facits no ica aceipiendafePe in quofeunq: Ariftocelif reprcbcnfioeb ut uerba ipfa pre fe ferre uidentur. Sed multof lure opcimo defendi poHe-Quo in loco.-cumParmenidcm ccMelifrum:cu in primifPlaconem canftituendum arbitror.'cuiufduntaxac gratia ca mibi in metem ucnerune:quc deParmenide 8z: Me/ hnb ab Ar lbo tele Icnpta in prefentia commemoraui. Sed cu lam perlpicuum omnibuffic’aduerlarium frubra opcram arq; oleum(uc aiunbin reprebendendaPlatonif difciplina pdidiHc. Platonemq; non modo dodlinîmum:amp;: plene diuino ingenio prcditum’uerum ctiam cacbolicefidci uentati.quatenufgecili bomini hcuic: pximum fuifTedam fecudilibn fine faciamuG
-ocr page 141-men oc
tmo mS
». ' nbsp;nbsp;nbsp;i^'r pohtru) aöuc tills falnnwniatoUTt) butto
i^i^amp;kba l^otms-^ltflte
^S^^fcOft bee alio uolumie colhga ad refpodendu reeftesaduerfarn arguTnenca oia.-que inPla/ tonemafferc:quafi ex pbiloTophi Anftocelif
3 opinione:qqbec loco cerceiUorum babeda func;qbuf A.rift.uirpreclarufnerefp0dendu quidem amp;: cenfec:8Z precipic.Tarn ennn nulla . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ^.m eif uifeft:uc concemnenda pociuGq ad fo/ fj puhoncm fepetenda efie uideantur : fed quum meum bifm libnf d '•'inftitucum non id pocifïîniû fie:ueboTmnebunc erraffe oftenda: jjiiquod effici fine ulla difficulrace poceft. fed uc grauiufaliquidfec ; ƒ pbilofopbâdi ftudio digniufafFeram uinf noftra ccare fapientie ‘^, ftudioftfquo eoru ingenia quifacuta:acutiora forcaOifad ludi/ Vandum reddancur. Idcirco repetam argunienra ilia: uc fnuolif aduerfaru rationibufaliaf refponfuTn ucile pro uinbuf reddam, fyllogifmofq; eiufcoUigamex medio Cumulcu uerborum:quibuf quum Placoné reprebenderefludeac:feipfû decipidabi p fumof crrorefdeclaraciquang colligi eofacq; in aliquam redigi fpeciem ratioanadidogc difficiliuf qfoluere efb. Ita eni reprebenfor bic Placonif argumentatur: ut non quid dicat incelligendumïed qd dicere uelic uaticinandum omnino fit. Sed ne boc gdem laborif recufo: modo bee mea refpodendi ratio :nó nibil frudluf boibuf
^ fcientie pbilofopbâdi deditif afferac. Exponam igitur fingulaf eiufracionef ea Figura: eo modo-quo ipfe affern uelle uideatur: ^ fmgulifrefpodebo: no aliter q ex more uulganfdifpu raté nib fcilicec omiffo ferméeac omni pparandvdifponenduexornadiq; ärtiFido^uc quifqî mee refponfionifrauonem accipere:8z qapertc argumenta aduerfaru reFeHancur:profpicere FaciliuOs^ ludicarc diligenciufponïc. Nee lógiufq necefPanum fif.progrediar:nifi in audborum probatiffimorum teftimonufque eo aiferri copiofiuf debéc:quo quid unufglq? uir dodbrina illufhrif eadé de re fenfene: audiuiflè non modo plurimum luuac: ueru eciam deledbac. Nee nero numerumauc ordinem capituloru aduerfaru pretermitca, uc fi ubi nam queq: fcripferic minufmeminic. locum audiacsamp;: uc libitu eft fua répétât. C Capitulo fuo primo libri fecudi:pluref dicic a Placone ftacui deofquorum fecudufa primo immediate:
-ocr page 142-cerciufd fecundo^SZ rdig ad buc modu ufq; ad uïnTnu;pcenïnènC: acq; ob earn rem irridendû cenfec. Sed q nature racói cófencaneci becPIaconifopinio de diirfuerit::quuTn reueUtóifdiuineadbuc cempufnó eftêc:fcelligere Iiceciiudtcio cü A.rin:oce(iGamp;:reliquo2f nobdium pbilofopborum cuTn faneftoru noH^rereligionifcbeo/ ïogoruTn:qiit 8Z ipfi eadem quodammodo admtccunciquePIaco // fenfenc. lam Auicenna ft pbyfice loqui aduerfanufuelic.-a prima inceUigentia fecundam foÏum prodire aHenc.recundam aucem eu ad primam fe cöuercenf incel[igic:producerc cernam: rum deinde tandem fe ipQm inceUigendo: anima pnmi orbifcrearemidelicec ca nature racöe:q audlorc Anfhocele-ab uno fimpliciq; pnctpio non nifi unum produci po ce ft. Sic eni ille fecundo de generacóe 6^ corrupedne libro edocuiC:fan(q; fibi placere fignificacuc fi inz celligencie create rune: fecunda a primär 8Z cerna a fecunda creaca ƒ eße neeeße Gc.Qiiod 8Z Albercufcognomme magnufidem fenfiße in odtauo pbyficorum fuorum libro affirmac- que quum ica ab A-riftoceleincboentfrab Auicena 8Z Alberto expßiufad creatióif rationern accommodentur. Aducrlartufqui bac Placonifdediif lèncentiam irridédam exiftimac: plane ignorare uidecur ordinê: quem m crcadif rebufnatura fibi proprium feruac. Si cbeologice pociufagere uelic: fciac irnfor buiufopinionifdodloref faneftof cametfi inter omnefconuenicomnem creacuram ab uno pncipto immediate eßepdutflä: tarnen nonnullofadmictere quodamodo ut creandi po tentia creature etiam poßic cömunicarracq: altera creacura producere alteram poßic: licecnó princtpalicer:(èd roe mftrumencali in prime uirtute. Pacec boe fencencia magißn fen/ têtiarum.iiii.c.quarci libri:8Z diuiTbome aquinacifqui poRea qplura contra bunc illiuf locum argumencacufeft: dem urn bac cuetur diftindlóe: Duplici modo incelligi poße creatura create. Aut emm ica:uc nibil prefupponatur ex parce agentif boe efb. ut nibil aliud fic puftpla creacura:quomodo impoßibile eße ere/ acuram create aic-auc ica ut nibil preCupponat ex parce fadti: boe eft.uc nulla materia ancecedac ex qua refereanda eFfieiacut: quomodo poßibile eße potenriâ creâdi cû creacura comunicari. iSJon.n.fequic ex boc-ut in creacura create,potenna fie infinita: quum femper ipfa creatura agatin primi uirtucerucminiRra.Ica quodcbeologi noftri diuinituf edodïi poßibile eße confirmanc/ Pbilofopbi qui ratio ne cantu nature dudli rerû omniu caufam
-ocr page 143-4n
efFictentem pofuemnesconfenî funt. Qu öiufoptnionif principes fuiOe Placonem comendadumprofedlo eft:non ut aduerfanuf ducic:irridendum.ficPldC0ïamp;^ qui euTnfequuci funt.fic Xuicenna 8^ plcriq: ahi: quifplunbufcnbuanc creacionemxaTnen cudla ad unum idemq; pnncipiUTnreferüt.idqï fuimnuTn primuq: omniu inicium:84 caufam ede arbicrantur-omnia mquicProclufab una prima caufaprodeunc-R-erum omniu principiusa: prima caufa ipfum bonum eft-Omnequod a fecundifproducic caufiGmagif a primifproducicur:que 8^ magifcaufe fût: 8^ fecundaru ipfarum caufarumpdudtnccC Sed bic aduerfariuG que a grduinïmifpbi/ lofopbifcam uebemencer probancurxum irnftonereprebendic. (TA-ddicpoficionemPlaconifde primo deo in uerbifcancumodoi conemerunee plufquicq figniFicari-q Figmencum.uerbalemqï ea uocac.Xd quem eiuf Iocu.:8Z ft fanf fecudo pro Platóe uolumie refpondreum ex uerbifeiufdemPIaconiftcum etiam ex doeftoru fandtorum fencencia: tarnen amp;: Auguftinum 8/ Tbomam uirof fapiencinimofteofdemqrdndlinimofadiiciendofpucauuutlaciuf teftimonio piiOimi ordmifnon uerbalé: fedperqrealé poficionc ^ illamPlaconifenè conftareq.-AfFert fane Aug.lib.de ciuicate dei
.viii.eafdem quaf Plato rationefad oftendendum illud primum: r quod aduerfanufnibil preterq uerbum exiftimac-Tbomafuero
exponenf Iibrum diui Dionyfu de diuinifnominibuf: fcribic de Placonifopinione bec.Conf/derandû difficulcacem ene in librif Dionyfii ppter mulcd:fed maxime quia utitur modo loquendt quo p la toni Cl ufi func:qui apud lumorefconfuetufnon c.Qiium enim illi reducere uellenc oia copoftrasz materialta in ftmplicia: 8^ immacerialia pncipia:poruerüc fpecieffeparacafunde bcminé fingularem fenftbilemnon ede ipfum hominem: fed parncipatóe illiufprimi bominif feparaci;fingularem hue ede dicebanc'quod ut in fpeciebufpóebac: ita ecia in maxime cómunibufunu pmui quod eilet ipfa edenna bomranfunitacifs^ ede-quoddeu dicimuf ponendu cenfebanc: a quo omia per denuacioné bona dicerent: unde illud primum nommabanc ipfum bonum. Que placonicoq: opinio non cölbnat uencactaut Ftdei: quantum ad hoc quod de fpeciebuf natura liter lêparatif ffatuic: fed quantum ad id quod de primo principio dicebat^ueridima eft:8^ fidei cbriftiane cofona. Hane alummifcheologifapprobacam opinionem bic uerbalem appellac:nec folum remotidima efta chrifliana docftrina contra
-ocr page 144-dodlorcm fan dlifïîmuTboinam dice te audeCiuerum 8^ mbil effe wi nbsp;nbsp;oinnino arbxcrad.CTDicic precerea eu led que deo foil amp;: pncipio
! primo accnbuimußquem lacria cbcologi noftri uocaucrunc'dixf • crcacxf 8^ creacure tribui a placone:quu buiufmodx dixC facrificia
ftacuacAb A^nftocelcuero nibil tale eße Icnpcum conrendic:nec uidet crimen boc idem comune illife He bominibufomibuGquof gencilefuocamuComnerenim illi duf fuif facnficadum cenfebâc. Ex quo cuicu uecuf lacraru licceraru ricufreuocanCgencef bor/ tacurmequoi nifi uni uero deo fdcnficenculli fermât folinUum unum adorent;a quo nofpoffea cbnQi felici nomine nucupan: latine nomen in ufum fpecialem tranflatu accepimuf quu apud gentefno religioné fed feruicucifgenufquodda obftndhiuffignx/ Ficarcc: quod uel boibufnote fupiorifab infenonbuf exbiberec. quomodo 8^ muka alia uerba tranflata a no krif in alio ufo'Gue uno:ftue preapuo remanlèrut. la dei nomen amp;J angelifsz fandhif apud lUoftnbuebac.Angell bomini quoilibet nunno’Apoflolu clani:landh uiro quoiq; uircuce piecateq? ancecellenti:EccIcfilt;c: cóuencui populi.Euangeliununo foelici.crucifmallo.martyrif: cefti. Adde dulxam:byperdulia que nofalio mo q till acapimuG Longu eft oia enumerate--que noftri ad aliu ufu tranftuleruc. Quod tdeo fubticere uolumc nome lacnficii 8^ latrie.quaPIacoi aduerlanufobiicic. non idem boc tempore apud nof :atq; olim apudueterefillof fignificare conftarec.Ecenim lUifinrelxgtonc fuic (acrificium duf fuif facere omnibuf. Gue ut Porpbiriufaxc: genxifreddere.nobif uero latnam niG deo uni reddere faf no eft.
ritaq? quod mó dixu Plato ex ufu fue etatifufq? a 2Lamolxide: amp;J orpbeo incepto:agic de GcnftctiCs^ qd* in religionxfcerimoxa Cemponbufillifcöfuetum eracTeruandu cenfenqq xpferemotiuf a uulgari mteUxgentia fenticnfad fummum primumq; omnium pncipiu referebac eu cuicu: que mulcifac uartif numibufuulgo *^ difponeret.Quodfi Icrutan dxligennufuelimufea que tile de fa/ criftaifamp;: buiufmodiculcu deorum fcripferic.-uidebitur certe non ex fuo ludicio, linguine colx precipere deum.Sed ex ufu uulgari U cofuecudine loge ecacifcoadluf ficagereme foil cam religioné tollere uideatur.Quod idem quoq; Ariftotekm fccifte apertum eft. Nam quid ipePIaco bac de re lenferic'explicat facifquum in epinomxde dicat. Ica duf fummum exbibemuf bonorem: G ea de illif fencimuGque optiareiftaq; babeant.Et Porpbinufl fecudo
-ocr page 145-de dbftinccia annnatoruTn. Co lam afin quit deum fiîentio puro: reîigioncîpurifuerifq; de co opinionibußafTiTnilariq: eiacq cÔz lungi conemursuiteq nofbrcfancfhimOnia pro facriFicio offerre.
r idq: deo facrum accommodare. Non ergo ille fua fencencia duf honors fanguinenidoreq uiculidefcribicslèduerbifalufidé figniz ficac. Quod noftre facrofandhe liccere cenfencdpiricum eße deu: amp;: fpiricu uericaceq eum adorari oporcerc. Qiiod si Arisocèle pro bade nó equidem negem-uerum ille quoq ut Tnd dixi cedéf uulgi opinion (acnficia duf 8z buiufmodi lacria decemic.qqad/ uerfariufnufqua aliquid tale dixidè AnfV.putatsfcilicecp infcitia quibufnam derebufpbilofopburillefuifi librifpolicicifcradbec.
^ lubec illc profeefto bifin librifcondi cempla duf atq beroibuf cófticui facerdocef 8Z facre pecuie queftoref.adbiberi racnficia:amp;: neu (eruan pacerne religtonifnec difcedere uUo padto ab errore fuc ecacifaudec. quando eciam antmabuf bominü lacria fbatuic: lam ctiam un boe nomine licec:que deo (morcali uni acenbueda eft. Heroefenimquibuf facnficanduTn cenrec:bomineferanc:q
ƒ cxcdlêa quadam uirtuce notre uica abuffenc. Sed ent ica agere libuic^ne plebifcico interimerecur'uc Socracefcómunifpreceptor pauloace mortem oblies quoniam religionem uulgaré negligerc pucaretur. Erac quidem tonge laudabiliufaperce conbeen^quæ q redhe fenfennc: mortemq; paci ob uericacem: uerum boecancum
noftnpocueruncalli Socracem Sopbronilcifilium precepcorem fibi babuerunC:a quo excpla uircueif bumane caperenc:nó xpm pacredeo immorcali natum:qui fuo diuino munere proFefToref fue uericacifredderec firmioref loge q naturabumana pacerec. Ergo non mirum fi Ariftocelef Socrate enedto in macedoniam abue.uocaculq; ab atbenienfibufnolle fe dixic pbere illifoccafiz onem ut bifin pbilofopbiam peccarent. Non mirum fi Plato fe lt;\^ icaliam amp;: ficiliam contulit:euicanf fuoi^ bominü in pbilofopbof iniquicacemsegreq; ferenfuulgi opinionc.lea lUi meliufde cultu diufo fenferuc:q fenprenne:atq aliter q pbarencsuulgo afTencin coacfti funt. q fiquif eofreprebendie: q laertam deo enbuendam creaturifdederincsqq fentirét-nó minufrequiric:q noftri feceric marcyrefqum nofne cbrifFianofquidc illofnc dum fadtoffuifle faceamur ,lt;JSed aduerlariuflongiufprogredienl Platonc pmu r\). de quo do eu erat deum coluiße omnmo negac. Qum enim inquic culcuflatrie ( lacriFicio maxte cófiftac, Placo uero nufq inueniad
-ocr page 146-tuOilTe pmo principto facnPicandu ee^mCi cetcrifdiifcitra pmu: cóftac earn non colère prim urn deum f^o ena in loco bominif inconftanna pacec. Quum emm pauloance: Placonem dixenc omibuf duf lacriFicandum cenfuinè: mox primu deum negledlu ab eodem eflè cmninatur. Ec ipfum dicic:nó eum coluiHè deum: quem pnmum:quem fuTnmuTn:quem ineffabilem predicauerac. Rerpondeo. Si finófub boe nomme primi aucuniuGcoli pmu deum a Placone lenpeum eft: quonta uulgufquoi legeC Ferebac non eiufmodi nota fibi cognira Failianaq; baberecicamen quum in libro.viii. de legibufdierfeftofduodecim;8^cerimóiafconniz cuac diifnumero duodecim:quorum primuf luppiter effc.nemint dubium eflè debec:quin idé luppicer in precepcifpublicif fic:q^ m priuanfpbilofopbie difpucarónibuG unum sz primu eOè bonu ab eodem dicebatur.Egit icaq; nomme louifcognico omnibus de primo illo amp;; uno. louem emm optimum maximum 86 patré deorum omnium uecerefilli amp;: appellaruc uulgoamp;r imprimifob/ Icruandu mfbituerunc. Nec omitcere nomé boe debuidq uulgo de diifcolendifpreciperec.Hacile eni per nominifpmiauc uniuf infolennam inciderecmrufpirionem uulgi’quaftdeu aliu prêter pacernoPquendam afferreramp;'nouam religionem códerec:quod 86 ipfe Plato 86 eiufdifcipuluf A-riftotelefinfuifciuiliburmftitutif lèmper caoïerSZ fuam opinioné quoad tutiufpofTec operuicAp/ pellacinqua Platoun uru ciuili fermoneqi publico.pnmum illud duc unum 86 inefFabile implicite fub nomme louif quod fi grece diciGucille locucufeft-id fignificacur: q, uitamin fe contmeac:amp;: cecerif omnibufprefhec. Quo nomine nibil apnufdeo fummo 86 optimo atcribui poceft.qn nofquoq: uicam ene in deo dicimuf : 86 quicqd creatum eft uicam i illo fuinè:8^ uiuere nibil pofle fine dei femp uiuencifuiuiFicacóe. Nee uero cecerofdeofeifdé nóibuf obferuadoftradic:quiburconrueuerdcde eoru natura difputare. fed ut uulgiafappellare folebacara nommât.boe eft Mineruam: Mercuriu: Sacurnû:Nepcunu:Iunonem:Vulcanû: Apolliné: 86 reliquofad buncmodumdicecuecerefillidodtoref becracione return uel diuinarum uel nacuraliû mterpretarenc. acq; ut louif nomme rationem uniufauc primi incelligebac:fic Mineruam ad fapienciam: Mercurium ad ratioem: Sacurnum ad etemicatemï Nepcunum ad formamjlunonem ad materia: Venerem ad na/ turam: Apollinem ad folem: Pana ad uniuerfi mundi rationem
-ocr page 147-rcFerebanc. \team en quum de comm obferudntia apud popalu dgerec^non Cdpicnciam auc ratönemiduc eternicatê:duc Forma: auc maceridm.-aucnacuram coheo dicebac* Sed MmerudiMer/ curium: Sacurnum:ISÏepcunu:Iunoné:amp;i rekq/ex ufu uulgaru nam nik ica nuncuparec:facile noue religionifarguerecur.quod acbeniêfef xai pop ^aiMopi op dicebac-86 capice punirez. Sculcuf precerea crée qui quum léger populo Ferec^az religioné pbarec; quemorumbonoru cuftofen::non bifucerecur nominibuGque mulntudini ueneranda elïècîfed quibufaimoF bo-minum ad có/ temnenda religioné inducerec.^QyifquefoPluconé:Proferpina: Cererem obleruarec-^fi nonbif nOTninibuf lacra eoruacciperec: ^ fed cerre frugumep racée monerec ? Icihcec muliercule ille atticc ‘ rapcumProferpme lugerenc'pedtora cunderenc:gendfrdderenc.
SiProferpma rapi aPlucone nó aliud eé audiuinènc:niri granu frumenci excipi m cerra idemq: occacum repen ab agricola cum laborc. Arcana bec apud fapiécefiUiuf ecaciferdc:nec uulgo ape/ rienda.Quod fi bec nó alto mó dicere debuic:q uulgo noiarenc: ^^ uc Fecic:lt;cegriufq uulguficeUigere debuic:Cur nó lub louiC cciam nomme primu auc unu illud:8Z caufarn omniu ineFfabtlé colidebuic admonere.quam ipfeakcer appelldrec:qm populuf? ^ Tradidic cerce die mulcicudini propbane 8Z nnperice primu deu
colendum:uc earn iplam audire dccebac amp;; colere.Ipfe aucem nó templomó kgnomon (molaco uiculoTed uc uerbifipfiufopci-me ucar:fenciendo eaque optnna redtaqï baberené boe efb uericace 8Z fptricu idem coluicudéq: egic kbi q? cricencekmo fere ano poft ( a Marco Varrone ciui romano uiro dodliHimo fcripcum apud
diuum Auguftinum legcmuC uc quü deu fine kmulacbro colerec: louem colerec.IHi inquic louem colunc;qui unum deum folum ƒ fine kmulacbro colunc:fed alio noie nucupacum Vnde mmiru
efb-q? NumaquoqïPompillufqui primufapud romanofdeoru culrum condidiCM Dionyko balicarnafenk craditur cempla có/ didilTe.lèd nullum in uf fignum cenfuiOè confticuendum. Qiium .entm inquic P/ebagore dodbrinam probarec: 8Z omm ex parce ilkufopinióem pbilofopbi fequerec.idcirco deu Ipecie formaue omnino uacare arbicrabaó. Sacrificiifucro non ex maceria co/ creciffed mteHedtu capiendifgaudere drum aflèuerabac. In banc
' fencenaam lUud quoq: aPorpbirio proFecdo fcriptu eŒ in libro fecundo de abftinencia ammacoif ■ Sacnficemufinquic ergo nof
-ocr page 148-cnam: fed ut conuenit: deo quidem funnno 8Z Primolut quidam uir dodlufcenfuicsnibil uel ïmolado'uelfuffiêdo: uelnoiando. NuIIa ref emm macenaliGnon ilico impura fit excreco illi (ma/ certaliq; numiniï Quod m eodé quoq; repetiramp;i plane cóftrmac idem aucftor.Vbi facnficia facfta ex fanguinemó duffed genuf y^reddi cenfuifïè eofqui porefbacefuniuerk perceperant. Scnbic amp;: aho loco idem author: Sanguinem duf non placere ullo pacfto declaranf bec dicenf Quanq uecerefnó ica agendum cenfucrancs fed frugibufnumina coli uoluerunc. in quibufnatura: omnifq; fenfufinteger delecftarecur: buiufce rei argumétum uel ex more are deface adducere licet»Nullum emm animal illic immolacur: accp ob eâ rem ara pia eft nucupaca.ln céplo quoq: epidaurico ita inlà*ipcum eße reFert.Cafbuflît rempli qutfquif limina adibic: ^; Eft cafbufquilqfreligiofafapit.Quc oia làcifdilucide explicate / uidencur:qualifnâ de bif P la tonif opinio fueric.fiue de uulgari
86 ciuilideorum culcuTiue de uera amp;:cerca pbilofopbic acq; pbi/ lofopbancium fencencia querere uoluerif. Èxquoloco incelligi poteft aduerlànum nulla ducfluracoe bec in Platoné effudifle. Quam enim recüe Plato de unitace diuina: u principio primo fenferit:fàcifuolumjnefecûdo expofuiffe me arbitrer, numetum uero deorum 8/ uaria numma que ex more uulgari turn ab eo: turn ab Ariftocelcad ufû ciuiléafferun^mulgo étant necefïàrio concedenda.-quod qinuicuf feceric Plato:licetintelligcre ex ipfa 'eiuf breuitate lètmonif qua in libro od^auo de legibuf quum de facrificiifagerec:ufufeft. Qui enim cetera omia coptoftHime ex/ plicauic.bûc unû locû cam paucifuerbifperftrinxicmc coaiftuf fequi uulgi opinions plane uiderei:. In epinomide etia parendu “die legi paterne ad ulum lacriFicandt aic folum:quafi non ipfe fic qui fponccbecftatuac.Icanofquû u erap P la tóe refp odea muf Ariliotelem etiamdefendimufquem aduerlanufquum Placoni preferre fbudeac-ica decrabic illuut uicuperare buc plae uideaó. Sed quid deinde^ (CQuu Plato inqt fecundofamp;ï terttofeoleree deof confequenter ena ferpencef 8/ alia monftra coleredebebac. Quum enim quelibec creatura in infinitum difbec a crearorc: amp;: ideo equalicer. Vnum emm infinitu nó efb altero maiuf. Si una creatura eet adorandaieadé ratóe u alia. Quid dica de do dirai a buiuf bominif? q fopbifmace'quod exercicacoifcaufa in fcbolif affcrunciyipfe fibi ueluc demonfhracoe potifTima pfuafericmulla
-ocr page 149-crcaCLiram difFerre ab alreraTed omnefemic fua ex patte diffcare a Creatore in infinitum, acq; ica ftudiofiufad bo mi num utilicatc uc ipfe dicit difputanGPlatonem pucat ob ea pociHimuTn ratóem lerpencefetia colere debuiffeqa queuifcreatura did et a creacorc f'in infinicu. Prorfuf bee eiufopinio nonfolu aduerluf Placonc: uerum etiam contra facrofandlc ecclefie racionem amp;f ufu tendit: que diuinofagelof quifcrearoO uencrac acq: obferuac: Serpêcef aucem odic acq cxecracur.uc beffciam uenenaca 8Z miniffcram ue/ tenfin genuf bumanu fraudiC Quamobrem eo Iibennufre!p0/ debo'-quo deiimmortalifnonminufqm PlatonifcaufamaganiJ /nCreacurarum ad creacorem refpedtuf bifanam incelligi poteffc.
A.uc enim uc ad enf mfinitu: auc ut ad enf cetenfpfedliufoibuf ar fummu-Qiiod fi uc ad enfinfinicu referOeqncomnef creature diffcant a creacore in infinitum. Sedfi uc ad perfedtiufquoniam qua perfedfciufeffc: non pro rendue inf in in racionem :nibil obffcac ne creature pro fua uaria conditione:alie aliiffimiliorcfdeo.’p/ /TpioreCq babeant. Cofirman bee ratio pofle uidcC;uel creatorif dd creaturam proportionc: Non emm qua fimplicicer infinite potenne deufeft:treat: fic emm infinitum crearet non finitum. fed qua fua potentia commenfuratur rei creude agit producendo ita creator effc. Quod fi relpecftu eiuf ;altera creatura cum altera conferenda eft: non ratione fm ph ci ter infiniti referendums fed uc creacorem comméfuracesfic amp;/ creacurafuane decerminan in/ teUigendumeft.Diei emm poceftnon racioe fimplicicer infimci: fed cermini fui creacuram alceram plufalcera auc minufdiftare a fuo infinico creacorc. Sed quonia de re cbeologica agicur:placec impnmifafferre ea que a diuoTboma de bac re fenpea funemt fl prcdidta racio auc^oncace illiufafFirmecur:ualeac. Sin minuf omifTifceccnfomnibufunufipfefufFiciac. Verba eiufex quarco fencenciarum.q.v.bec funt In creacione no ira eft sue quû ahgf facie ex fimplicicer non ente: quia non enf purum:non effc per fe cerminuf creanomfslèd peraccidenffe babec ad eam:dicicur emm aliquid fieri ex non en ce: ueluc poffc non enf. Vnde creacor non babec quancicacem ex diffcancianon encifad enffed ab ence qi caufacur:8lt;i ideo non oporcce uc pocencia creancif proportionec lt;•7^ diffcancieque incer enfs/no'eftsfed folum eiquodcreatur: quod non effc infinitum-qre no requinc porennainfinica fimpliciter: fed inf mica fecundu quid.fcilicec uc comenfuraca aliquoi materie
-ocr page 150-decerminace^ficuc âi o mi a agentia na curait a 86 maCenalia ague. Ignifennn non producic effeefbum niR m marena decermmaca: quia uircufeiufmacerialifeO:. Vel dicendum:non elle diftannam infinitamincerenfamp;J non enfex parce ipfiufennf: nifi enf fic in/ finicuTnïquoniam cancum aliquid diftac ab akerooppolicorum: quancum parcicipac alcero:unde non diftacin infinicum a non enèïmfi quod eße habet infinitum fcilicec deuGquo quanco re[iq êcia funcpxnniora: canco magifa nó eé diftac;qq diftancia dia incer enf amp;: non enfquodammodo infmica eft ex parce nó encif fimpIiciCcr.'eo q,omnemdecerminacamdiftanciaabaltquo ence fignaco cranlcendic. Nihil enim magifab ence diftare poceft:qm non enf fic emm ut aliqua diftancia fic infimta ex altera parte amp;: finica ex altera.uccum finicum cum infinico cóparacur.Nift.n. califdiftancia eflee aliquo mó finica:nó minufalie aluf créature diftaréc a deo lar nifi ecc aliquo mó infinicadcelltgi polTec aliqd magif diftare a creatura qcuq; q deuf Creatio uero non refpicic hac diftancia ex parce nó éciG fed magifex parce enciOquod eft /^crcacónifcenniriuf Sic Diuuf Thomafcreacorem deum nonp/ porttonan inceruallo infinico nó encifad enf led folum ei quod creacur fmicumq; eft commenfuraruamp;i moderari aucumac. icaq: non requinc pocenciam inftnicam fimplicicer ad creandum: fed menfuracam macene decerminace. lt;( A.d hec non eflè diftanciam infinicam nifi incer deu ^ non enf^z ob cam rem nullum enf fi/ nicum diftare Itia quidem ex parce i infimcum uel a deo uel a nó ence. Quod fiqua ica lè habenc.ucalcerum fic preftanciufalcero: ld quod preftacpropiufaddeum accedere.a: longiuf diked ere a non ence. Nee uero creacionifracionem meciri ac ftacui ex non ence:lèd ex ence:qui terminufcreationifeft:uidelicec ne deufqua infimta pocécia fimplicitcr eft: create mteHigacur.ica fic ut ere/ ature que aliquo modo eque diftenc i infinitum a créa tore: non ƒ7 eque diftenc aliquo modo ab eodem infimcum: qd diuuf quoq:
' AuguftinufaffirmanGduo inquic creafti domine.unüppe nihil; quod eft maceria:alcerum prope cc:quod angelorum nacura eft. ƒ Plurtum lèncenciamalioif ex phyfica fchola afferre codé poffu.
ueru illa relpondendi racioThome cheologi fandli caci pódenf eft: ut nihil omnino fic:quod a pbyficifdefyderemuf Plaeq? ad/ uerfariufq boe decepeuf fophifmace credidic ferpentefnó mtnuf colendofenè:qangelofdiuinof: nulla diftinguenduueliudicadi
-ocr page 151-racioné cenere co arguât'. C Crime eciam illud afFert:9 demóef PUco coluenc:quod nofcommune omnium ecatifilliufbominu crime efiè facemur. Ncc Arifbocelc excipimuGfiquidem ucPlaco ifquoq; ludicadufex bifque fcpfenc de demoibufeft. Credideruc enim ilk efÏe demonef:quibufmerito bonor exbiberecur.fed nó eofquofaduerlanufarbicracur.bic ennn eofcancum d^monef nouic:quofa criminacorifuino diabolofnuncupamuC kt ilb nó eofin rehgioncm receperunc:fed naturafquafdam aereafduCqdc ignobilioreGfed bominc nobilioreGquaif opera genuf bumanu ad deum reducerecur:cómuniq; ilh 8ó fummo principi cócihareC: quiq; meereenbrefacq: interpreceCquidam meer deum amp;: bominef f baberentur. jLuciferum uero ilium rua culpa eiedtum in cerram
c celoæxecranduq: efiè,ilIi quoq: didiceruc ab Homero fuo ebe/ ologosqui fine beneficio quodam nacureTineMoyftfpropbetcC fcnpnfcarmie fuo expofueraclapfum Ludfcrtqueni illc Acam appellat. Errat igicur uel boe in loco aduerfanufp nominif de/ monum equiuocationem. (f Sed gd de coca Platoniftbeologia ?
lj:Toca inquic a poecif furnpea eu: nee a cbcologia poëtica: ^ fabulofa diffère. Poecafnibil omnino dixiffe redleiq^ uelPlato uel Xriffotelef digne acciperenememo dixeric mence fanuf.Qiia ob rem 8/ fi non omnia que de duf a poetifdicund = Plato fecueuf eff: tarnen aliquid accepiffe eu non inficior:qd uel ab Ariffocele recepcumprobacumq; uideo: qleillud quoq: egregium eft:ql in pmo metapbyfice li. ab Homero poeca accipic.ad primi uniulq: encifconfirmactonem. R-exficduxq; unuf numero baud luuac ^ elle cyrannof Que enim de dufpiebonefleq; poetc dixerue.-bacc
Plato rccipi lubcc 8^ obferuartq uero minufrecfte lUifinxerut: bec dcteflari:8/ perindeacpeff em uitare. quinïmo ipfofquuta ^ carmen cxerceant:pellendof duitäte cenfec ac precipic. Qitod et
diuufA.ugun:inufceffificacur:quum infccundo libro de ciuicace dei fic dicat. Tbeologiam poeticamPlato penicufrepudiauit:8^ poetafduxic efiè pellen dof ex urbe quam inftituic. Homerum cciam ipfum ut in eiuf politica patedpropter inbonefta quedam de duf figmcta reprebendic, Quid igicur fit quod Plato a poecif male acceperic ? Equidé bunc plura a facrif litcenfnofhnf uideo : q a fuifpoecifaccepiffetquado in egyptum profedbum adiuiffe Hieremiamppbeca.cóuenic ut idé Auguftinufex fcncencia diui A.mbrofii referc. necincredibile fibi uideri dicic. bebreaf licceraf
-ocr page 152-ilium dtdiciflèîunde quod in Timeo de mundi creacione Icnpfic: ex libro genefifaccepiflet. SadlufquOq; CyriUuOdodlor fingu/ Unfun libnfqua^concrd lulianumin dcFenfioncm facri euangelu edidic: P/cbagorafinquic amp;: Plato:cum in terra egypto operam dilciplinifdarent: mulcorum aliorum uiroip illuftnum 86 in pmif Moyfif dodlrinam pro fuo ftudio non ignorarut.erat enim per id tempufapud egyptiofnomen Moyfifnon in mediocn admi/ racione.unde rationé deuboc eO pme caulèîeofquidé mtegriuf accepifTe-pidcq: fefinedifieruinTeq; meliufceterifde rebufdiuinif ƒƒ' cxlfblmo. Quod idem Eufebiufquoq; Pampbilufuir dodluG amp;:
uaria return bifbona perittfEmurnarrat: in libnfde euangelica preparatione. qui longiufde Placone progredient omnem fere theologie placoniceracionem afacrif lictenfnortnfaccepcam ee ingenue fatetur-Nominibufcamcn deorum eifdem quibufpoetc Plato etia uti uoluic-'quonia ut fupra dicftu latiufeft: difcedcre a publico uulganqj ufu eiuhnodi nominum:fine fuo penculo no ^ poffec.Nec aliter ab A rift o tele de ufu nominu fenptum icelligo: quam ut iif que uulgo tradita fint utamur: qq nonnulla aliter atq uulguf ttelhgere debemuf Siquid eciam uel morem term6if feruanf: uel bommum ingenufconfulenf opertiufdixent:fàcif me refpondifle bac de re arbicror lecundo uolumine:quod nuper de eiufopinionibufedidi. (TQuodautaduerlariufadiicic.-Platone anilibuf fabulifcredidifie:quu ea de diuto amore dinererec:que libro qui couiuium uel de amore infcribitur.-explican^-'hominif plane non eruditi ludiciu efh.Quifenim nelciat dialogs quo utit: Plato :eam elfe fiue legem fiuenaturamsucperfonefingand'.que difputec:amp;5 uariifultro citroq: argumeafde reppoftta difcuciat: 86 quail excudant:quid certi uenq: fbatuidebeac. Que difputâdi modum.M.Tullium enamferuane uidemuf.nemo tarnen ob eâ rem fententia ete per Co na ip. que difputare fingunt, fed audlorif qui perfonaffinxericarbicratur.-nifiqucdamioci amp;: folacii caula auc improbatóif p ingcnio pfonai^ cófticutaip diflribuani; : que enim grameer digna^ue bomine lapienee di(Teruncur:nemo mq tam fatuufeffc ut perfone fidte que illa nunq difputantipociuf q audhon ipfi qui dialogum confcnpfenc,cenfeat cribuenda. qq ab alio fe faced accepiffcAc bic aduerfanufqueSocracefin dialogo fingic lè accepiHè ex muliere Diotima.nó Socraci.nó Placói.fed Diocime atcnbuic-’acq; anilef fabulaf uocat;quediuufDionyfiuf
-ocr page 153-Æriopagita uerbifeifdéPUtôiffcribcrdediuiO amore éxpofuicî uc m libro fccudo laciufdedaraui. Placoif bec furie no muhenf: fed libuic ica fingr uc que dtuini cuf dicerent: s uatef queda 8Z ueluc Sibylla referre uiderecur; Non emm liquid a muliere didlum é: concinuo fabula en Picuc aduerlànuf pucac.binc emm fue repre/ benftonif fumic rationem- quafi non mulcc excicennt mulieref dodVeinon mulce fpincuadte diuino fucura predixerinc;amp;s corn/ tnodißimc admonuerlc uirofAcqui Sibylle de faluacorenoftro: de redempuone noftra;8z genenf bumâi reftauracone pcinuerc: fpincu fandlo préparante ufqm ccmporibuf lUiflalutem bominu. /f^Profedbo Placo non mo non uicuperandufueru eciâ laudâduf effc:llquidc affern polie opera mulierifcredidic ad rerum diuinaïf cognicionem.In quibufcognofcendif Xriftocelef fuifprincipuf mbil polie accïgerearbicracufé-amp;: Àlbercufpbilofopbuffingubf aliud defyderare iniciû fe farecur m fuifmecapbylicif librifquû dicac. Siqua eft irradtacio fupenoif ad infenora: uc Placo dixid amp;: tbeologi omnefconficencuruUa certe per ratio né inucfligari non poceft-fed ad eiufcognitidem alla pnncipia ftatui oportée: fcilicec ex fide religionifreuelacioneq; fpincuf que cum peripaz /iz cecttoru dodbrina non conueniâc.IcaPlaco fiue fmgicsfcu uerc faceCur fe ilia accepiPe a muliere: no peccac:qndo 8^ lege dialog! Fingere licec.8z mulierefdiuintcufplura polTe referre planum eŒ. nec f ab ulaf narrat. Sed queuel nature raté ne cognofci poUunci uel nonn ohm cbeologi amp;: propbecelumineilluftrati fuperioru cernere pocuerunc. bec amp;; credidic amp;: edocuic. d A^ffert eciamadz üerfariufargumentöiquo fe demoflrarecerco pucac ex pnciptif ArifboccliÇceleftia corpora colt ab bote non debere. Finifinqc non deb ec eolere ea que func ad finê: quu nullu nobiliufdebeac colcreid quod eft ignobiliuGfedbomo eft finifcorporü celeftiu non debcc ergo eolere corpora celcftia. Huiufargumétt minoré probate conacur ex uerbtf Annocelif que partim a fecudo libro de generacione fumit:parcim a fecudo pbyficorum. Vbt enim in lUifde generacione pbuf bte dixeric generacione elïe conrinuam per mocum eeh continuum:8Z caufam generactomf corruptonilq; cflè accefïu receduq; folif per circulum obliquum:declaranfid per caufam finalem. Quum nacura appecacinqc femper quod meliuf ftc:meltuGqïItc eflè q nó effe.boe auc impoflibile fit eflè in dibuf qm longc ab ipfo principio abfunc. Idcirco deuf eo qui reliquuf
-ocr page 154-efïèt modo untuerfum fuppïeuit'quum generdnonemFeanèc cö/ cinuam. Vnum icaqj binc locu fumic.akeru uero a Iibro fecund o pb/ficoruiubi nofeffefinem omniu dicicur. Sic emm bicnouuf penpateneuf ranoanacur. omnium corporum nacurahumftnif nof fumuf. corpora autem celeftia Tune queda corpora nacuralia. Ergo ea quoq; ad bominem uc finem ordinancur.Ica Fidem fuc minonfafferc propofirónif. Ärgumencum uero amp;J uifcota argu/ mentatióifconfiftic m eo qj corpora celeftia ordman ad bominc ff ucad finem ponacur. Ad quod refpondendum redleen: omiflif fuperuacuiP in quibufabudare folenc: qui in necenànifdeficiûc. Sed quoniam aduerfanuf bocica ede ex Ariftocelif pbilofopbi opinione concendic:breuiter uerbifipfiufAriftocelifpriufapena ' contra omnmo fenfiHe ilium q bic pucac. Ille emm m hbro fexco ccbicorum fic de nobilicace celeftiu. corporum fcnbic :amp;: bomini illa anceponic. Nee refercinquic qgt; bomo optimum cecerorum animalium eft.-ecenim mulca aha natura diuiniora bominc fut:, uc ea apertidime ex qbufmundufcóflat. Ica bic celum nobdiuf edèbomine aperte facecur:qué aduerfanuffue opmióifpacronu adducit: Nee minuf boe idem declaratur in bif :que ad ICegem AIexandrumfcribenfdemundo:difpoficionem cotiuforbifsc re/ (peefbum ad primam caufam edocec.Cenfec enim deum fummum pennde ac regem federe m fublimi immocum: corpora autem ce/ knia pennde uc pnncipef alcerof fuo mocu agere 8/ gubernare omiatfuiq: fummi pnncipifpotefbatem referte; quamfencennam ^fequucufAuerroifin cómento quadragefimoquarto. DifpofiCio inquicin luuamenco celeffium corporum:8/ in conferuando ena en:uc difpoficio opcimorum magiflracuum ciuicacifquozf omef /^acftionef adprimi princtpif adhionem referuncur. Pluraeuam / Ariftocdefeodem in loco de exccllcnci celi natura:quorum unu
illud quanti ponderif fit incelligat aduerfanuf ft potefb. Sed ma/ xime mquic uirtute dei fruitur: id quod prope illud en corpuf ^dem quod ab boe proximu.-atq; deincepfad bunc modü.Hinc nemini dubium ede poten:quum celum ex fencencia Ariftocelif ratione 8/ amme 86 corponfnobiliuf bomine fic:quado 8/ppiuf ^ efb:8/ magif fruicur dei uirtute. Quid uero illud quod in primo
libro meceoro4 Ugimuf Cotinuufucro necedario quodamodo rupenufdelatiombufenuta uc ciuf uircufomifinde gubernecur.' unde ent principiu mocufomibufennlli caufa prima attribue da
-ocr page 155-f efb.îSTum quilqua dubicare potefbsqn celünobiliuf Ariftocelef pucec.-quoi gubernandi poceftutem: 86 primam caufam cribuic ? tlec quLim irafmc.’qdodte 8â uere locucuf ficaduerfanuf facile ƒ mcelligi poceft.'ïSIuncad rdpondendumreefte ciufargUTnencot nonnunafubuaaniïucmea refpódendirano;diftin(ftiul ac ddu/ cidiufreddi poGic. Prima rem akera ordiari ad akeram duobuf modiGauc ennn ucinFerioré-quOTnodo maceria dicimufordian ad formam: camq; ené propcer form am: nonformam propcer macenam. Xue ucfuperiorem:quomodo pnncipem confhicuerc akqué dicimuf q fua uice id faciac: quod ipfum f a cere t mediate non deceac.Conkitui emm quenq^ordman eft.amp;s bec ordin^di tano non inferioréPedfupcriorcm ede declarac eu:qui ad aïiud ordinacur. Gerit enim perfonam fuperionf qui ordinaueric: 86 aker die tatifper eft. unde magikracuf cófticucofa lummo pó/ cifice:aucrege:plebfnon rang ignobiliorefconccmnitilèd ut fu/ pcnorefnobdiorelq; bonoreproCequitur: amp;; luffu eorum ferait obcdiéter-Hoc noriufé:q ut alla aucfloritate Xrikotelifegcat. Secudum: corpora celekia effe ita ingenue animata pbilofopbi lenccntia-ut celum ipfum de quo loquor aial fic immortale-acq? diuinum.conkat boe libro fecudo de eelo. Sed nofinquic de bif: uelue corponbuftacum amp;: amraubufordme quidem prcdaiffed omnino inammanfcogitamuf Xeuero ira exiftimandum eft:ut adlione amp;^ uica participent. amp;: demonkratum lam eft mquit^q^ mouetur primum 8C fimplex et ingeneratum: ar ïcorruptibile:amp;s
ƒ omnino immucabile ede. Tertium.akerum altero nobiliufedè: auefua forma:aut fuo luicem refpedtu. fua inq forma fi bomme ede equönobiliorem dicam.quum bic rationale alle irrationale fit animal. R.elpedtu autem fuo inuicem: liakerum force finira alceru Ipedtanfad finem fit: quomodo maceria ede forma igno/ biliorem fatemur -^ quod pleniuf Ariftotelefin fecundo pbificord declaranf:Aut inquic quod finif bonumq; ceterorum eft. Nam quoluf caufa illud opnmum:finifqï eé uulc cecerorum:quod due bonumftue apparenf bonum dicifnibil referacïfmem eeia ipfum ede: quo id perficiacur: quoiuf fic fmif. Auctor idem in quinto mecapbyfice eft. C Eo inquie perfecta func:qua babenc finem: icaq; quum finif ultimum fic in malam ecia pattern cranfFerécef dicimufquicq peritdè pcrfccfte:quum nibil incentufmaliq; deeft: atq; m ultimo refeft.-fedfuo quodqi in genere boe eft analogice
-ocr page 156-perfeclinîmuTn 8^ optimum edc fuo fmeinteUigendum eft,Nam fi inter fèipfd comparantunfinem ahû nobilioré alio eile apertu eft:uel ordinifratione. Sicut A.riftotelcfin primo etbicoif tibiä Finern tibiftcifimperfecftiorem eße oftendit tibicine fcilicetfine: quoi efticitur. Vel quia forma que finife preftdc:aut quia Finif meliorifagêcifeft:ut idem in tertio topico4. Quoiuffimfmelior cft ïamp;i ipfum meliufcfte aflèuerac. Nee uero finé quo perfici unu/ quodq; dicimufm alio ede nifi in ipfo: quoiufeft finiC Sua enim Forma perFicicur:unumquodqf perfedbumqj eft:quum a fine qui incellecftu rationeqi prouenerac: mocum peregerit.formam auté ipfam prinapium moturenè: quifnon naturale.Audtor Arifto/ celefin fecundo pb/Gcorum eft. Quonia igitur quod naturalicer mouet duplex eft:camecfi alter non naturale eft: quippe quod in leipfumnon cocineat mouendi pnncipiu^tale autem eft. Siquid ipfum non mocum moueac: quale eft quod omnino immobile; primumq; omnium eft.'atq; ctiam quod qd eft.'àî forma dicimuf. finirent hoc:a; quoiuF gratia eft. Sed quonia quod agit.amp;: aeftu lam eft quod poeentta fuent^no Colum fuum bonum ic fiia per/ fedlionem appecit:fed eetam efficere opufcereum intendit. Ideo Finem bifaria accipuaut enim perfecftiue pro bono 8^ appetibilu quo perficitur id a quo appeticur.'auc effecftiue pro eftedtu-qua bomo^aut equuCiaut arbonauc tale quid e: quod effeeftum eft. ƒ Primum Anftotelef defignat: quum in primo etbicorum dicac.
Quam ob rem bene aderuerunc id edeipCum bonum: quod omia appetanc. Secundum etiam in eodc declarac:quum cibiaCdeniqj inftrumcnca fineCappellet. Ad banc fentenua amp;: fimphciuf Io cd fecundi pbyficorum de dupltct Fine exponir uirin exponendif librirAnftocelifdiligencidimuf.Verbu ent illud crToxa^Sa-Gai quod Ipeeftare 8^ ex uCuuulgari ddpucationiC incendere eft: ad effeeftum refert:non ad bond quoiuf proprie appecitufeft. Licet etiam bunepbyGeum finem ullum metapbyGeu appellate. Fine enim pbyficuTTi ede return Cubieiftam fenfui tationem Ariftoteli placet i tertio de celo • Finifinqt Cciccic fa eft me opuf eft.pbyfice autem quod proprie lecundum CenCum Gibmde appareat.forma uero que finifeft accnbui metapbyfico apcidime poteft:quando idem pbiloIbpbuCnon id ede naturale principium motuf aperte facetur. Sed quum finifpbyficufpera(ftio:amp;: motonifulcimu fit: ut Ariftoteli placet.FiniCinquic eft cale;quale ipfum quifq eft:
-ocr page 157-4V^
genuifre:^: nullum inquic tam naturale cOr^q tale FeciHe alterum quale ipfijm quicquam eft: 86 quippe cum magifegiflè inquit:8^ generatum efïè finif Gc: q generan 86 agere. in fexto topicorum boc.in fecundo de anima illa.quum itafic mq: non effecflu qua forte bomo aue tale aliquid efi perficic agenGfed pera dia ac^óe que forma agennf q agenfed-acq; ita finifalceram intelligi dif/ ferentiam:uc alter a dime fie ; aleer pafnue.Hginè eni fmifagccif eft:adlumenêamp;: bocaut boe'ex parte rei fubiedle fhat- In qua motum effe paOïue certum eft. 86 quum fibi quodq: nobilicaeem perfedtióemqï inde trabat: unde ortum effc:efFedlü eo nobiliore edè: quo a nobiliore agcee pro diene: qppe quü medicina fanicaf quodammodo fit: 86 edificina forma fic edium:8^ bomo bominé generec. Verba bec Xrifbocelifex duodecimo metapb/fice fune. 86 forma inquicquam icelligircalireft-qualirrerunaqueqgt; eft:inf libro de mocu animaltum:86 qualifquifq; eft calia agit 86 loquiCï 86 uiuere indem folee in quarco ecbicorum. Ad bec finé in rebuf pbyficifacciprauc per fe ratóe cffedli operiGaucad aliud'ita uc quod primo modo fucric ftniG ceffet cannfper ede fmiGidq; loco ulttmi fimf fic rad quod referatur: uerbi gracia. Sanicafquefinif medici per fe eft in incendendo fanitacem effictendamiceflaciam ede finiGdum ad bominem percinec:quoi medicuf fanitacem có/ pararit. 86 enfif qui finif fabri per fe eft in incendendo enfem effi/ ciendum cefTac lam efïè finiGdu ad milicem percinet.*qui eo ucad« Finifergo ulterior eft 86 perfedlior ibi bomo:bic milef de qua duplici racione finifdocec Ariftocelefin primo ecbicorum quum dicac.Sed quum pluref finefuideancur.-eoruq? aliquofeligamuf propcer alium.uerbigracia.diuiciaGcibiaG86 omnino inftruméca cóftac nó eceofpfedlof Qiioiuf locimemmic idem 86 in fecûdo pbyficorum dicenf Nam 86 faciucarcefmacena alie fimplicicer: alie culctorcm 86 utimurmcpoce - quum omnia noftri caufa fme: quippequum nofeciam finifquodammodo fimufduplex enim quoiufcauta illud eft:uc i libnfde pbilofopbia expofut.86 m boe cnim loco idem de fine docec: uc que finef func arcium:eadem ad bominem:qui bifutacur.non precerea racionem babeac finif fed percinennfad finem:acq? bomini canq fini fubiiciancur.Qinn 86 in fecundo de anima duplicem banc racionem repecic finiG86 eer/ minifpropnifdifcernicquo loco animam:86 effecftalem 86 finale caulàm effe demonftrac. CCorpora mquic nacuralia omnia tam
-ocr page 158-annndltuTn:^ plantaru mftrumenca anime Tunf-utpoteque aie eau Cd babeancur. Sed id quoiufcaula'biFanam eCtrauc emm qd^: auc quoi- Nee nero fimpliciuf banc differentiam finiGquem amp;J quoralio modo dedarac:^ ego expofui.Ité non eße tncóueniéf finem dupliccm auc muldplicem effe eiufdem numero^racióe di/ uerla.uc bominifmedici finif: fern äße: auc récupéra He fanicacem eft qui medico compecac:8^ uircufqui bomini. A^ccipicur boe a (èeundo pbyGeorum. Nacuram etia ubi fieri non pocefhme plu/ ribufad plura ucacur:eodem uci ad plura^uc lingua ad loquendu amp;^ ad faporem percipiendam. dencibufad cibum cóficiendum: amp;ï ad loquucióem expreßiorem.refpiracoe ad cordifrefngeracóem amp;: ad uocem:CóftacbocinIibrirdeanimalibufamp;: de anima.Hec ica pleniuf fubucere uoluuuc Faculcafenèc ad diObluendaargu/ menca quorundd:qui exercendi ingenii caufa pluref de fine dif/ ficulcacefmecu bifdiebufmouerûc.Nâquancum ad argumened aduerlaniacnnec-’noncanca opufeft prépara tóe. Sed quid ille? (l Homo inquic nobilior cclo eft-’quum finif fic moeuf celeftif Só quiCq; Finifnobilior ftc eo quod fpeefteead fine. Quida negaruc hominem babere in mocu celefti racioné finalem: qui fi aliafme/ tapbyfice ipfi bunc locum cradlarenc^apce ftacuere ica pofTenc. Sed quoniam refpondere ad bominem debuennc;qui ex mocu: generacioneq; arguerac-nonrebbe negarüc:quod principiu ferc pbyficorum eft:uc quod per mocum incendicur:Finif fic.Faceor emm usrumquado non equidéPlaconé defendo^fed uericacem: quam ft ufpiam apud aduerfarium uidero oppugnarmó minuf meie£i ipfam qPlaconem defendam:facile icaq: ego aduerfario cÓcedo mocum celefbem babere fincm:generanè bominem: amp;r fua concinuicace feruaffe fpeciefgcnerabilium omntu • N ec uero cö/ rendam Ibpbiftarum modo fi bominem dicicfincm.fed fît bomo finiOmodo fleem eorum quefubiecimufracóe:8/ quidé affirmo: amp;: penciuf forcaße q aduerfanuf bominê eße fmé ex loco fecudi ƒ pbyficorum iHo Ænfbocelif. Conßac iguur neeeßanu id in rebuf nacuralibufeße: quod ueluc maceria dicicur;acq; ecia moeuf eiuf ipfiufmaceric. 8/ quu de ambabufeaulif dißererc bomo ftudiofuf nature debcac:Cum uel maxime de ea que quoiuf caufa en. Hec eftenim caufa macenemon maceria eß caufa finif: 8/ nimiru finif iple: 8^ quoiuf caufa illud adefinicione racioneq: pecicur:ucin bif pacec:que arce conßruuncur rebuf. Quum emm calif fic domuf
-ocr page 159-bec fieri oporcere atq? precederenecenè erb.SZ quu ualitudo boe fic: becFiant ü ancecedanc neceOano conuenic. Ira fi bomo boe ^ cfl.’bec:««' fi boe bec. Xrq: etiam ex fepenno pohcicoru illo racio
noftra 8^ mcelledtuf fini fna cure eft. Sic icaq; celo finifm morn nacurali generafTe bomme aucfpcciem feruaffe bumana.Diuuf aucemTboniaf:amp;: Xuerroifs^ jMexander:q finé celi eêdixeruc afTimilarionem due den bue primi motorifniecapbyfice de fine ^i toquuci funemon pbyficc. Nee abfurdum finem bunc dupbeem
ciïe;alcerum uc celo 86 fimplicicer: alcerum ut generacom»; fecu/ danum ex officö nacurali. Incelligi eciam poceft uc ordinanduf ad finem ulcenorem: Gue deü. Gue nacuram uniuerfdleni:atq; ica Finem quem :percinere ad finem quoi.imperfedtioremq; ene. Sed aduerlariuf:celum inquic ordmatum ad bominem eft.Concedo. Sed uc Gipenufnon mfenuGfinem mqc bominem babec.cócedo. Sed pafGue: 86 denominaciue a fine poGro in peradlióe agenhf: 8ó ucfinalif adtiomf Gabiedlum. Talifaucem finifimperfecftior eft.Concra inquic.finifratione finifperfedlifGmum acq: opcimu eft.Concedo. Sed Gio in genere;amp;: racione bonnnon racione ef/ feiftuf 86 bominif. acq; ira bonum illud 8c finif ;quem coelum in generando appert c-ïn ipfo coelo poficufeft.-eoq; nobiliufcoelum babecur:quo bominê generaueric.nec aliud eft dicere ica bofem celo nobilioremmifi celum pong bomtem generauic feipfum effe nobiliufnondu bomme generaco.quod 86 pbilofopbufdicerect 86 propcerea colendum: q, generaric.Geue 86 deu^quia creauenc. Ebo inquit.finif bicbomo eft.Concedo. Sed nonfic.i.ucforma mixca macerieïed ut Forma Gne macena pofirai iteUedtu agécif producenda in opußquam ubi produxeric:confecurum eftfuum finé: 86 promde nobiliufeft fuo maceriali effeeftuta^ noblicac eu: non co nobilicacur. Nunquid forma inquicin inateria bominib bonum fit.amp;r appecendum ^ Ica efh:fed non cantifper appecendû-Ergo inquic bonum illud celiiforifin effedluznon m celo poGeu eft. Nonfèquicur boneuir.Forma eniminmateria bominifeft quam appecac matena bominif priufquam formecur.sz qua ipfa perFiciacur: non quam Gbi appetac coelum. quum emm adtu fiC celumtnon plufuel appétit: uel incendie: qgenerafïè:qua gene/ ratiomfracée perficicur ea forma que non in bomine:fed inipo quod generauenc eft. Cecerum ce faille ambiguicaf cermini Guc nominiGq, emm formam domufidé effe quod edificandi babituf
-ocr page 160-audierifcredifnibil referrcin intellecfluian fonfacceperifforma. yfÄlceruTn enani locum:quern afecudo pb/Gcorum fumic fibi pre/ ' fidio:non fecufq primu expomc. Nó enim ica omnia ede noftri caufa ibi diciC: ut nibil excipi podic. Sed deuf az celeftia corpora excxpi debencAgteur enimibi de ufu bommiGilIa aucem nó fuc ufui nobiGs^ promde nof fimfilloru non fumuC'S^ unmur mge ucpocecum omia noftri caufa fine. Sumufenim si nofquodam/ mo do finiC Que itaq: ad ufum uemunc bominibborum cancum/ modo finifeft bomo. Sed quoniam duplex ficFinifiquea: quoi: ica incelligendum:ucbomo finif ficquoi:nam ftnifqué celeftiu bomo eft, ILef igicur arce confelt;fléc:amp;: animalia quibuf bomo ucatur: amp;: reliqua genenfeiufdem reFerri ad nofuc ad finem non fupenorailla pucandum eft. Qiiod uel ex iHo Iibri fecundi de ata facifproban poteft. Corpora inqutc nacuraha omniaca anima/ hum q plancarum;inftrumenca anime fimc-urpoce quum anime caufa babeancur. In primo cciam policicorum ipfe quibufnam defcnbi debeac rebufufufbominifdeclarac.Nemo ent expo G cor eiufede melior poceft: q ipfe fui.E xiftimandum inquic: uc place animalium caufa fine: ipfa aucem aimalia bominifgracia’cicuref cercc ad ufum uicftumqrfere auce 86 ft non omneframé plurimc uidtufcommodicacifq; alcenuf caufa babeancur: quo ueftif:8Z pleraq? ex bifalia fubminiflrencur. quod fi nacura nibil uel im/ perFedtu uel Fruftra Facie. Hec bomintfcaufa Fa cd a ede a nacura ^ nccede eft.Quancum icaq; fiib boc cermino omnia complccdaC: planum bine eft'quum bee dicenf oftendec ea cancu:que nacura ad ufum bominif fecenr. Quanqm eum locum Simpliciuf Fami/ liarifnofter ica expóic. uC ne nacuratefquidem rerilla::fed folum artificialcfincelligancur.in qua fenccncia 86 diuu Tboma fuiffc cercum eft. Sed ego liberaliufagenfcum aduerfario'do non folu refarce conFeedaGueru enam nacura: dumodo non fe excendac ad fupcriora: quæ dtuina animalia ede: 86 nibil comune baberc ƒƒ cum mifcnif bominif :A.riftocell placuic. Scripca aucem buiuf pbilofopbnque a me tea in lacinum conuercuncur. ft difcrepare uidencur ab uf: quorum expoficióef86 comenca babencur;pecanc greca exemplana: 86 an bene conuercerim: queranc diligenciuf erudici lingue lacine amp;i grecc. Confido emm fic fore:uc eofq illa commencifpredicalcquuncursfibec noftra ad fcripcuram Æriftoz celifiudicenc in bifpotiufuellenc força difftudiu fe confumpfidè.
-ocr page 161-Nec ucro fi aUquibufcerminif nomf ferC ufi Cumufrepfebedendu effc.licec enimdoccndi caulk icafacere:quando quialufquibufuif cerminifutenfde re mecum conmdac.demum fefe de eer min o no dcrcconccndineintdligec. Sed bacftenufdefine. lt;1 Ilbdeciam afferc Ariftotelê uelle: uc pmufmotor qui prima caula erb^nnUo paifto ficmocor appro pnacufprimo mobduneq; moueacprimü mobile immediate effedbiue. Quod amp;i ft nónulli 8^ dodlioreCipfo tuen conantur:tarnen ita audadberpnuntiare fumma cementaf efb.prefercim quum expofitorcfTnuIcipbauflimi A.riO:o celif aliter ^ fentiac. lam Auerroifin duodecimo metapbyftce comenco qua/ dragefimo fecudo: qd* a lunionbufdicitur mqc prima fubfbancia effe pnorem primo mocore Falfum eft. Vnaqueq; enim fubftacia abftradba' eft principium fubftancie fenfibilif fcrundum motum: (ècudum finem- Quamobre Anftotelefmqc. Si alique fubftatie / eflène non mouentefefTencociofe.Idem comenco quadragefimo quarco. Dicamufigitur inquic nullam Formam ePe quafi Finem communem «^ uniuerfdlem;nifiea ex qua cecerifcommunifadtio babeacur:que fciltcec mouet primum celum motu diurno. Idem cómenco cngefimo. Subfbancie inquic abftradleffecundum idem mouenc ut FiniOæ uc efFicienC Quibufaperte exponitur eandé fubftanciam que finaliter mouet: efficiënter etia mouetur.8^ oef fublbacidfabftradhdfenè principium aliquoi fubftancie fenfibilt. quod certe non ita effetmifi 8^ prima fubftantia appropnaretur: 8ó efFiciccer mouerec. Plunbufetiam aliif locifidem ita de fepa/ raaf fubftantiif loquitur: uc nullam excipere uideacur:que non appopneeuf: auc nonmoueac eadem 8^ uc Finif 8Z uc efficienf.In Z bac fentenna S^Tbomafanglicufaudlor grauif eft- qui quum ex aliifuerbif Xriftocelifcum ex illifodlaui libri pbyficoru: quibuf inFinicam effe pocenciam primi motorif oftendic in mocu perpe/ euo diurno/A.rbicrat: boe ex pbilofopbi illiufopinióe.fubftacia pnmam appropriari mobili primo. ^ quum idé ubi nam fit ille motor:qui nee per fc:neq; peraccidenfmoueacur querac. SratuiC demum illum in deuexo effe primi orbiGquo Faciltuf®^ uelociuf ipfe orbif mouen poffc: in qua fencencta et Alexander gteceuf commentator eft. Acq: fimpliciufodlauu pbyficorumexponéff Plutarcbufquoqj in librifde optntonibufpbilofopbo2^:Arifto/ cclefinquic:deum forma effe incelligibilédicic:^ eudem infidere fpbere uniuerfi anèuerac. unde Fic uc effecftiue (mediace mo ueac:
-ocr page 162-Si approprietur:quddo 86 locufille arcumPercntia prtmt mobilif defignat;. Nec dici ab aduerfario poten bec de motore icerpofico lUo incelligi. AriftocelefcniTn de motore qui nec perfe:neq; per/ accidenfmouedtur dinèriCîquam quidem immobihcanfracionem r nó nifi primo mocon cópecere aduerfanufiple arbicracur.pbac hoc idem ille doeftor ex numero fubftannarum feparacarum in/ ueftigacione qua ufufXrifbocelefin duodecimo mecapbyfice eft. Quod enim cot idem effe incelligenciaf dixcnc: quocdelanonef fincceleftium corporum:amp;: ordinem ilia rum eneadmocufaftroq: rationem: ConcludiC bic fingulaf fubflantiaf Gparacaf fingulif ^PP’’0P’’‘lt;^’** mobilibuf.quod non ica confequeretur. fi prima uC aduerfanufuulc:n0 appro priarecur: nec ton dem eOent numéro quod Anftoceli placer una emm ilia non appropnata numeru ^“addita augeret. Accedic ad bee ceftimoniu diut r borne audhonf grauiHîmi gexponenfbunc Anft.locu: 8/ reprebendenf Auicene opinione q, primu mobile no mouen immediate a pmo fed ab incelhgentia caulata a pmo ftacueric.Concludic bifuerbif. Sacif conuenire uidecur.ut primuf mo tuf return corporalium ex quo ceteri omnerdependenc:babcac fibip caufa prima im materia ku lubftannarum: uc quedam concxio 8/ ordo fenfibilium amp;; intel/ ƒ bgibikum feruecur.Ica buiufquoq: doeftonffencenna déclarai: pnmam fubftanciam mocorem eße appropnatum mobili primo. 86 ratio quur ita:reddicurind.uc connexio 86 ordo lêniîbilium 86 intelligibilium feruetur. Sed came aduerfariufnimirum quantu. audaefter contra cot tamq: clarorum uirorum ludicium^dixit ita eße ex Arifhotelif fencentia:uc primum mobile non immediate moueacur a pnmo:amp;: placonicofqui ica Anftoeckfuerba inter/ pretantur reprebendic.Cecerum argumenta quibuf boc probare conatur uideamuf. (f Motor inquic appropriaruf:bearur ex gcneracione continua mferiorum: quia ftnif beat ea qua: func ad fmem deufaucem no beacur ex aliquo exennfecojStem quia motor appropnarufmouctur peraccidenfad motu mobiklîquif non per fe. Auc emm ficut anima:aut ficut gubemator mouecur. Deufaucem nec perfe necperaccidenfmouecu?)Ice omnifmotor appropriatufcomponicur exadtu amp;; pocencia:ærubiicit mocui: , 8/ coca uica fua non eft fimubquæ non conueniunc deo4 Item
Ärißrocelef in primo de celo: ea que func excra eelum non eße in loco nec in tempore dictes nec fenefeere: nec ullo modo mucaru
-ocr page 163-fed uteam habere opCimamiamp;f eile et cm a atq: diuina. omne eda diumum efTe immortale : 8^ primuin ; 8/ fummum. ?lt;c primum ec fummum non niCi deuf foluf eft.Erga deuf en extra celum:uica ecerna tmobilif æ nullo in loco. Sed motor omnifappropriacuf eft m loco mobilifquod mouec:8z mouecur peraccidéOnecuere etemufaj immorcalifeft. ergo deuf non eft motor appropriactif.
I Item idem pbilofopbuf dicic: ex eo dependere coelom ar cocam nacuram. Ergo motor appro pria tufprimi m obi hfdep endec ex primo mocore fimpliciter. Pihcer enim non dependeret coelom as coca natura:red parf tantumlltem nullum pnmom fimpliciter c primum tale tn aliquo gen ere: quia illimitacum fic edec limicacu: led deufeft primum fimpliater: ergo non eft primuf motor ap/ propriatuf quia elfe appro priacum aliquam affert aditionem 80 reftringit, Item fi pmufmocor mouerec:uc motor appropriatof/ no differrec a ceterifmoconbufnatoraamp;: dignitace^nâ fi differrec bo ereilet ratoe mobxliC Sed mobile primu non diffère fua natura a ceceriComnia enim celeftia corpora quincum corpufeffe ab X/ rinocde ponicur. Ergo nulla racione differrec a cccerif.H«ec colhgi ica podone:que ipfe padim côFufeqi 1 fecudo fuo capicolo refercialucinanfargumenta alio^fme ludicio: 8/ danf fine mete fonum. (f Solutio primi.qjnó omnifmotor appropriatuf beat: ex generarione inferiorum. Siquidem bearrperfici en.perfedtio ent mo tor if ex fine; no nifi bifmotoribuf cötingic: q naturaloer moueatiquod ft deufamp;i quequunq? fubftancia feparacajnon na/ curalicer mouet: led ratione boni s^ appenbilif (quemadmodum fuperiori folutione declaratum effperficit lane no perficicur du mouet. Cotra mquit.finifeft quo unuquodq; perFicitur:c0cedo. amp;iideomodo dixideum eéeumfinemiquo mobile primum per/ Fiaatur 8^ beetur. Sednego quodquunqi mouenf babere finem fibi naturalem ad que moueat-boc eft ut motum ipfum moueac alccrCi- Hec enf ratio caufe unde motuf|pbyftca eft.In fubftaciif uero ilhfincelligibilibof; ft admitccda eorum lèncencia eft.qui ef/ fecfliue eafmouere dixerunc.Xue tea bic effedtufincelligenduf c: ut confequenf fit appeticum amp;: fmifnon mcencof. fed acceffonud quo perficiatur nd motor fed mobile:»^ alteram afterat natura: u cdftac ratio buiuf finifdecimo libro ecbicoif. Xutica ut ueluc obiedlu moueac incelligencta ad fe appecenda:qui U tpfe mocuf
L nd mouenf led mobile perficic.lT Ad fecundum negat motorem
-ocr page 164-appropnacum mouen peraccidenf.DemonQratinneft entmab A.rifboce[e m oeftauo pbyftcorum non Tnoueri nee per fe:nec p/ acetdenOquod mou et motu fempiremo: nee po He eonnnuum 8^ ƒ perpetuum eTe buncmotu-fi eiufmotor ita moueret:. Alex ader eciam 86 Stmpheiuf ica uolunc ut ne peraeeidenf quidé mouea^. quanqm Alexander boe ideo ede dicic: quia motor ipfe non m parcelled m tota orbif circunferentia cft. Simpbciufautem quta / abftradlufeximiufamp;' fupremuCAd ratónemuero quamaffert qj aut ftcut anima :auc fteut gubernacor. dteimufuerum boe eße m mocu naturali per prineipiü unde moeuGfed deufnon ica mouet fèd ut amatum mdel/deratum. Quod in duodecimo meCapby/ n fice conft-at-Cecerum fi rem de qua agit mcelhgerec aduerfariuf: probabiliuficaq; arguerctindc. qj mocoreforbium fecundorum moueancur peraccidenf. Verum 86 fi iHi quidem mouentur per/ accidenGcamen ica peraccidenfmouen incelligendum.-ucp ahud moueancunnon per fe.mouencur emm illi mocorefm quantum (pbere:quafmouenc:rapcealiunde moueancur:quod mouen p/ acadenfper ahud eft. non per fe peraccidenf: quod ei conuenit: quod ad mocum (ui mobihfproprium moueacur.Deufuero per ahud mouen non poceft: quia fpbæra eiuf non mouetur mocu :^ alceriuf fpbere fupenorif (! Ad ccrcium. Negatur omne mocorc componi ex adtu 86 pocentia boe eft paOïua: uc ipfe accipic. Id emm in mocu mere nacurah folum efb-Neganeur eciam reliquat que fine uUa ran o ne: fine ullo ceftimonio aduat quafi fatiffic af/ feruiffe cm prefercim perabfurda queda: 86 ad incegram difpucadi ^ racionem. ç Ad quarcum. Quæ ab Ariftocele in libro de celo de tiperceleftibuf fubftanciif dicuncur: quomam pturaciuo numéro cxplicancur :non folum ad primam fubftannam feparaca referri debenC. Sed eciam ad fecundafquafs.; antiquorum opinio:que in codem loco memoratur fupereeleftef culeric: 86 euo predicafim/ morcahtaceep fumma predicant. Iraq; diuufTbomafeudé locu exponenf:boc incelhgendum eft inquic dedeo: 86 de fubftanciif omnibuf feparacif: qua: non in cempore func: neq; in loco: quia quia abftradle a maceria func’•86 ideo ibi non uc in loco: fed uc no contenta incontinentia corporahum return func:quia coca reru corporalium nacuram cxcedunt: 86 ideo non mucancurtsz uica
/^ optima habet 86 fufftcienté.Idem mox adijcic anciquofaudtoref fub bifuerbifdiuinum:immutabile:pnmum:fummü:inceUexinê
-ocr page 165-omncm fubdanciam fcparacamidtuirid-mq: appenanc: quta non fubiedha mocui e(ï:prtmdTn:quid non fubiedla temport cfV:fLim / mam quid non contenta in loco en-.Ira dmufTbomaf locu en
cxponit.in quo aduerfdriufArirtocelem ideo plurdli numero ufu dicit: ut uel myftenum crinicatifinducerec: uel quia plurah pro fingulan uci licerec. Sed quiftam eiufinepcu fenfu non fpernat quando uel Arifbocelem docere cnnicatif m/ftenum arbicratur. uel quod in greco fermone plurali numero expont nö poteend plurahcer didlu arbitrdtur:prefertim ab Xriftotele qui quoticnf de primo amp;; fummo pncipio loquicur: cauecmagnoperenequid pluralicaaf fufpicetur.Quum igicur non folum primuffed eciam fecundi mocorefexcra celum efïè dican^mó ob id primufmocor appropnarufnon fic- JSTcc uero fi tam primuf q fecundi in dreun/ Ferentie Giorum mobihum ünc: ideo accidie ut i loco limitencur. quod ipfe mepte imaginaturmeq; per motu ipfum aliquid ex fua immorcalicace po Hunt amittere. C Ad quintum. Non quu celu nomUeur fimul amp;: aggregarum ex mobili amp;: motore ineelligtt:. Icaq? fenfuf buiuf fcripcure integer die eft: ut celum non fuo eu motore ex deo dependeac. Sed ipfum corpufcoelefte fine alcero /-m o co re ex primo immediate. Qiiod autem fibi magnifacic illud 8^ coca natura'quid luuec non uideo:ndm ut eiuffraudé omteta: quum ipfeaddidenccocambi Arifbocelefnon coca:fed natura cm dixerac.quid tuuec quefo ettam coca nacura dependenfuc ipe ac/ crefcenfdicic. Non enim fi coca nacura:concinuo 8^ intelligencia ƒ dependec’.querefnaturalifnon eft-Iam Anftocelefquum nacura
dependere ex pmo illo principio dicacnta incelligic audio re Al/ berco-uc principtum moeufcorporum nacuralium generabilium non celeftium inde dependeac-quoniam motufille ab animanó . a nacura eft. Audio re aucem diuo Tboma mocufceleftifdidcur nacuraliGracione padiui pnncipu.Icaq; dici poceft pnmum celu circunfcripco motore ratióe fui principle palTiui'amp;r naruram boe cgt; eft principium moeufpnmi panïuum:dependere. C Ad fexcum.
Quidam uolunc: ut ftquid principium eft omnium encium:ficuc deufeftzidem poflïc:amp;J limplicicer dici primu rale ï aliquo genere. fed inferri ab aduerfano poceft:nibil poOè dici principium otum cncium:auc generum:quod pnmum fimplidcer fic. Qiiare aliter refpondendum:negando quod pnmum fimplicicer fit: idem non poffe pnmum dici in aliquo genere. lam emm theologie prima
-ocr page 166-icicncid fimpficiccr eft: ai primäin ordine:quuTn a ciuili audhore ordinancur fcienrie ad uGim ciutlem Ad ranonem uero dicenda; non eße inconuenienGut quod illitmcacuni fimpltcicer fic:dliquo modo hmicccur.boc eft mquantu conCyderatur cl alufuc pmu ad fecundum. ^ Item quum eadem ref aliter a pbyfico q a meca/ pbyfico conly derecur-’nunumincóuenienf fic’uedeufqpnmum fimplicicer Helper confyderationcm meta phyficumotor fit pmuf per pbyftcam confyderandi racionem inqncum pbyHeuf feeder deueniatad ultimum quod moueac^non motu ipfuTn:amp;: fi plura A buiufmodi fine: quod priuf af pnncipahuf fit con Cyder et. fl Ad
ultimum. • Irndendufiam bicPlatonifimfor eft- In quo emm A-nflotelefreprebendi^ a Platonicif qp paip digne de deo egenc: quu nibil grauionf Fungcndi officii ilh tribuerec:^ uc cû ceterif ineelligenciifpartef fuaf moueret. boc ipfe mconuenienf pro fui argumenu rarone accipie.a: fi primufmotor moueret appropri/ atufinquit/non differretnatura autdignitate a ceterif - Sit. ita Pletbo uir plaröicufdixent:q boc argumento uCuCi Ariftotelé eff.nee uidec fe contra Anffotelem quern dcfendic:arguere:quum ica raciocinetur.quod itaq; ad eum pertmec refpon(um fitiHud. ita fic. Sequitur emm mconuenienfiffudjnon culpaPlacóiffed /z' eiufqui motorem pnmum appropnacum ffcarueric.^Verum qa me non affedluf fed ratio uera ad banccontrouerfiammoueric. Non minufAnffcotelem q Platon cm defendendum a me cenfeo: atq; ita apud ceterofdico non bene afferrnmocoref non differrc inter fefeiquoniam mobilia ipfa: in natura corponfquinti con/ uenianc.Non enim fi conueniunt in natura quints ceterifquoq; omnibufrebufconuenianc. lambomo 8/equuf conueniunt in natura animalifa: tarnen differut fua propria Ipecie. q, ft celeQia corpa differut (ter fe fpecie: uc pleriqr audlorefilluflref fcntiöt. mocor pmuf qq appro pnarufpffcauor ceterif elle pót.differécia ipfa fui mobilif fpecie defcripca longe nobihomfed ft fpecie non differunc'ucaliqui non contemnendi aucfforefuoluerunt:neita quidern fequetur quid mconuenienf audbore Äuerroe sc Méfia/ laco-’amp;î Alexandro qui ea couenirein fpecie.differreparticipacôc Ipeciei eiufdem in equah fecudum priuf 8c poffenuf: acq; ica alia aliifeflè poflè nobiliora exiffimarunc. Neq; id edè impoflibile in bifque macena tarent paflîua:immouero apnuftq ut conueniâc in genere u fpecie différant, quando forma quac conuementior
-ocr page 167-celeftibuf efb: fpeciem comieaCur g matena: qua generirnomine / indicetur. Quanqm Mbercuf8^ diuufTbomafamp;: Simpbciufearn fencencia oppugnanci uoluncq: omnino uc fpecie celeftia corp a inter fe différant, fed buiufqueflionifdifcunio^non couenit buic loco-latifitaqj fit tuen krifbotelem in refpondendolfi differentia cHe celeftium corporum dicimuf: licet uel m genere:uelin fpecie cóueniant:qd^ facereaduerfariufnefcienfcedic rationiplatóicoi^/ uc deufnobilior ceterifmoconbufenènó poHicTi motor appro/ priatuf flatuatur.Ita aduerfani tela fruftra in Pla ton if fcbola coniecfta funt^que deum eé motorem primi mobilifappropnatu refert ad kriftotelem audio re. (fVemo ad ah am eiufargumen/ cacionem que talifefb. Prim um mouenfeft uita optima inquic/amp;J Ulta eiuf efl coca fimut Vita aucem cetcrarum intelligenciarum fecundum Xriftocelem non eft coca fimuffed in quada fucceftoe confifticanquancu appropnantur mobilvæ ideo eternitafeo^ non eft coca fimubnec concinec cocum tempuGamp;: earum duracio ecerna eft magifexcenfiue.Hecuidetur quidem ex noftracbeo/ logia alucinarufed impencia uicam intelligenciaru non efte coca fimulpronuciacrs^ignarufquod Ænftocelef bac de re fcnpferict accnbuiciUi fepce:amp;: falfo:quod ipfe peruerfe a noftrifcbeologif ƒ incellexenc. Noftn enim fic cenfenc.-uc effe dei folum ecemicace menfurecur-’neq; in eo fitahquid fucceftonif ue[fecûdum efie:ue( fecundum operacionemPedfimuldlaf fit omniFariatagelofuero quantum ad effe,no eternicate menfuran uoluc:fed cuo.differre auc euu ab ecernicacc:9 ceecernum nulla rccipicfucceflionem: quod effe eui unq; pacitun propter uanafangelorum eledlionef. a tempore uero differre: q, eê temporale priuf amp;f poftenuf habet: eftqj mutabilc:quum in euo non fit priuf 8/ poftenuf in quo in/ A nouatio amp;: inucceracio c^que in agelif effe poffunt- Xc bic nouuf tbeologufuicam intelligenciarum ceterarum non fimul cota elfe aic.id^^q; \riftoceli fidencer afcribit: quod q Xriftocelifplacitu fic uideamuf Xppellac ille in telligentiaf oef fem picemafuc coftat in duodecimo mecapbyfice ubi ultra fubftanciam fcnfibilem.-per/ petuam effe ac fcmpiccmam fubftanciam probat: ec ubi numeru fubftanciarum feparacaru. inueftigac:omnef eiufmodi fubftaciaf fempiternafuocac. q fi omnefiudicio ilhuf funt fempicerne:uita earum cocam fimul ec necefte eft.prtmo eciam libro de cel0:que func extra cclum 8/ ecerna: 8/ uicam babere non temporalem aï
-ocr page 168-excenfàm demonftractquem locum diuufTbomafexponenÇde omnibuf rubftannif feparanfincelligenda efTe uerba bee Xnfto/ cehfaic. Nulla igicur incelligenna eft: quomfuirafucceiïionem ullam pauac. Siexopinione A.nftocelifiudicio probaciffimoif expoficoru loqui uelimuf. Sed queuif feparaca Tub flancia pma: fumma:amp;: diuina:ab co ipfo pbilofopbo appellacur: prima quia non fubiicitur rempon.-neq; a cempore menfuracur. fumma quia non loco connnecur.diuina quia non fubiicicur morut.ILacóne eciam rci facile coargui poceO:. Nam fiqua fucceHio eft i fecudif mcelligenciif: becauc in eanim edèmue in opcracioe ficnecefle c. Ac no in efTe eft: quia efTe illai^^uc penpacecicifplacec.abftradtu omnino a mocu eft.quoiufranonemocuf fucceHio eft.Necuero in operacoe efle poceft: quando incelligere as uelle in fubdacuf feparatifnon differunc ab earum enenna:uc certio de ata coftac: amp;: commenco AuerroiOqui in incelledtu agence né efïè pocenciâ ad aliquid ficuc in incelledtu recipiécuanèuerac.Cómenco eciam duodecimo libri mecapbyfice cngefimoprimo. 0 porree inqc baf fubflanciarexiftere:quum emm moueane fme ulla pocencia:fine ulla macena effe necefïè eft.ecernafenim efTe neceffe eft. Neenon cómenco cngefimononouncelledtum: 8^quod incelligicur idem e(Tèitaaffirmac.Omnc inquiccompoGcum eftnouum:niri quid per fe componi dicatur. Sed fiquid per fe componacur id de po/ tcncia i adtum per fe exeac 8^ mouea^ per fe fine mocore necefïè eft.quo m loco addic in formif macena carétibuf predicacum amp;J fubiecftum boe efl: quidquid predicacur 86 fubiicicur unum ené in ’’®’QQ ^uo m confyderando: reduci nanq: ad unam incencionem Ïiue rationem enènaalem:nec differ re nifi in incelligcndo folum. lea adtio mcdligentie non diffère ab eiufene:8/ quu nulla in bif compofinosnuUa creacio noua ïic:necfuccefïïonem enèponibilc ■ eft:uel in ipfo effe-uel m operacione. Sed aduerïanufqui noftre theologie rationem ad Ariflocelem réfère: quu a noflnfaudieric deu nolTe fpincualé crearuram per cempufboc eft p fucceHioné cemporif difcreci propter uanafangelorum eledtioncfg/ uariof adtufinceUigenduAriflocele! boc fènfifTe aic:quod remonßimu ab eiuf pbilofopbi fenfu eft.quum unicum eé:8/ unicam adtionê: apercifïime ipfc ftatuac:quum 86 eße coeleftium corporum nullo tempore menfuracur«' quoniam nullam in fe habet fuccclTionem in efTe:nee func in poccua ad eé.Ted euo ipfa menfuran^ fenccua
-ocr page 169-Zf Xrin-otclißlicet moCufeoruTn tempore menfureturîWec diet póc fuccenionem banc ené inquanrum mouent eeleftu corpora:auc enim raciouc mocuaut ratione mouencif boe ficjquod ft ratione Tnoct:pariratione deufquoq; babebte fuccenionemia quo primu celum mouetur, Sed ft ratione TnoucnciCquum mouere nó aliud fit nifiuclle ipfiufinceUigencic-uci uolucadfadtununa fuceeHio efb audéore Knftotelc: fic ne m mouendo quidem ené poceft. (f Deinde opinio krin-ocelifinquic de return produdlóe é magif confona Fidei q opinio PlaconiOquia Ännocelerporuit deu oïa produxiné exnibilo!8^adeo omniadependere immédiate:ficuc a caufa eflriciente:que quidem dogmata cum dogmate cbriftiano multum conueniunc.folum differunt in mundi eternitate:quam fidefnon anèrit. Plato aut credidit q, primufdeufnonjpduxeric uniuerfum immediate:red per alterum deum a primopdueftum: amp;: quifregem eum appellat: tarnen non fibi return caufaheatem ^adliua immediate tribuit/Hec null o padTo ad A,nn-ocelé poné reFerri:declaratum fatifa nobif fecudo uolumine en. Platonem autem lea fenriné;ut principium ptimum nó per feipfum: fed per alterum crearet mudum uereab aduerfano dicitur. Sed boe có/ fencaneu magif nonrebdci eft:gilla Xrinocelifopinio:ut deuf non produxeritmundum. Namnc fidefquidem aliter ponit:q ut per Ftltum cundha creata a patre fint.omnia per ipfum Fadla funt inquic. Ipfum autem eft uerbum: quod in principio erat:8^ deuferat.quod ft myftenu crimcacif fufpedlum ab aliquo illoru genciltumdici Faf fit: Placoni boe uni dandum efb: qui a primo principio genicam anèrit perfonam diuina:que in uirtute pacrif eundba crearet. A.udi Porpbynum in quarto Iibro biflorie pbiz lofopbice-Placoné ica debono rcnpfinéreferenté.Xbono menf ptodiit: inincelligibiliCquodam modo bumano ingéio:atq; per fe fubftnenGin qua ea: que acre entia func:continentur.omnilq;
■ encium fubfbannafita effc:quod 8Z pnmituf pulcbrum efl;:8z defe ipfum Forma pulcbntudinifponidec. Proditt uero eterne a caula deo ipfo cmananf qqm fui ottufpnncipium non ad aliud reFert: quoad non per motum producta efb fed ipla fponte fua ex deo prodiic fuiq; xpla autor efb:nec uero acemporali uHo iniciopró/ cenïc:tempufenim nondum erac:necFa(fbo i^m cempore:fubiicit: ipla tcmporifrationi.Temper enim intemporalif folaq: efb.atq; ut primufdeuf: quifcundba efficiac;tamen unuf folufq; Temper efb:
-ocr page 170-proptereaquia non cum nfnumeretur 8/ ordinetf: Sic menf foU fempicemacp eft: amp;lt;nbsp;tempore ipfa uacafxempufipfd rebuftempo/ ralibufefb: man enfin eadem fue fempiterne fubfiftentiæ ration e. HecPorpbynufexPIaconif fententta. Verum aduerfariufpro (ua confuecudineme lUud quidem intclhgere unqm uoluic.quod apertiflimeab Anfhotele fcriptum eft. Platone folum arbitratCt creacum generatumq; ené eelum- Acq? ica quern nullo padlo eft Arifto tell fp la ettu : q uo d ipfe do gma appellat ; Arifboteli tnb uic: 8/ quum Platonem calumnietur Arifbocclem ica préfère: uc non fatifcallere anftotilicam difciplmä uideatur.d Ad becunterptef tnquic:male incerprecati func An no tele ubi dicic^deufeft dial cternum amp;: optimum. Debuerunt enim interpretari uitam: auc uiuenfnon animal: quia animal in greco non diacur ab anima: ficut in latino:fed a uica. Alter bic error aduerfam eft:ucgræ:ca nomma ex et7mologia:id eft ratione nominibnon ex u(u ana/ logico incerpretemur-uerbi gracia;cip9pwrrop dicimufne boiem inrerpreccmur: fed reminifcentem: sz quum 0Sop :non deurn: fed urretemîamp;i quum ^coupmon uitam:fed feruorem. Sic eni cenfec: uc quif Anftocelef^coop boc eft animal dixeric:tu non animal mterprecenf fed uica a qua ^oop dictum cft:quafi quum aimal dicitur:nullo paifto quifincelligere uitam queac. Atqui animal ab anima didta refem eodem poceft:quo coop.Anima eni pn/ cipium uice eft. 8/ licet in plantifanima uicaq: fit: came quia per/ feiftiuf pacenciufq; in animali bee func: bine graeci a uica^œop: romani ab anima animal nominarunt/^ed quur deum animal Ariftocelerappelfauit:fdcile dignofci abbomie poceft:qui ufum amp;; uemaculofuc ita dixerim:moref greci fermonifcencac. Nó.n. fuo iplè ludicio 8/ inueftigdCione compercum boc ica anèric. Sed pbamen dicic.boc eft.dicere folemufdeûefïè animal fempicemû: optimum: ut ex publica opinione conFeHum accipiac animal ec: quoi euum conanuum ipfe accribuac.quod per demonflrationc lam ceperic:autcerte ucfuedemoftracioni uulgarcm enam opi/ nione congruere oftendat. quod fepenumero ica facere cofueuic ad quern lenlum æ diuuf Tbomaf exponenf. Appellac in quit Ariftocelefdeum animal lèmpicernum:opcimum:quia uulgo ica . dicebacur.Vita emm infolifanimalibufmaiFefte nobif fencicur: quæquum illiprecipue compecac:proinde aimal didtufeft. Sic diuuf Tbomaf.quanq Albertufceli mocorem dici animal errori
-ocr page 171-Æriftoceli afcnbit.Ica conftac Xnftotelem antmal uoluifTe.non uicam dicere:fcd aduerfanufnon ufq;quaq; penmfgreci fcrmôif nec dnimaduercenfquéddTnodum Xnfbocelefindocédopceddc: ddmndt amp;j eméddc incerprecef: sz que nunq addifcere ipfe pocuic docecdlioC lt;f Secundi capiculi crime eft.q? Plato nibil de cnni/ tare diuina fencire pocuericsquum Xnftocelefaperce incellexenc cnnicacem elle in deo ex folo ucftigio impreHo in rebut créatif. Quod ira probac.per ueftigiu inquic poceft ïcelligi ueftigiacu-quum ueftigium fie Gmihcudo ueftigiaci. Ergo A,riftocelefqref /^nacuraleCamp;J creacafincellexcrac cnnicacem eciam mcellexic. De cogniciôecriniCdCiGquod ad bofpbilofopbofpercinec.-dixi facif (ècundo uolumineiquoiuf loci fumma bec eftiucmyftenum tri/ nicacif non fiereferendununifi ad noftrefidei aueftoref Si quid tarnen fignificauontf 86 quoiufdam fufpecftionifcance rei uel m cxcerifaudlonbufquerenda fic 86 nocadaGoge plura expRioraq; indicia compeririapud PIaconcm:q apud Anflocelem poffunc. quod quurn facif luo loco oHenfum fic: bicargumencum folum aduerlanuquo A.riftocelem pro bare conacur aperce cognouiHè crinicacifdiumerationemTefellere debeo:quia cötra cbeologozf /^fencenciam eŒ.Dicic ex rerum penna naturalium cognicam ede cnnicacem diuinarmquu diuufHilariuf libro de enmeate dicac. non pucec bomo cdncaincelligentia:generacionif facramencum pofïè cognofcere.Diuuf A.Tnbrofiuf ImpofTibile efh generacónif fcirc (ècrecu:menfdeFicic:uox filec.DiuufTbomafin prima pee: quefhione crigefimafecunda arciculo primo. ImpofTibile ed inqC per ratio em nacuralem ad cognicionc crinicacifdiuine puenire: sc qui probate enicicur cnnicacem perfonarum naturaliracionc: Fidei derogac:primum quancu ad dignicacem:quü Fidefderebuf inuifibilibuf fic: que bumaham excedunc racóem: uc Apodoluf epiftold ad bebreoT fidefinquicde nonapparencibufed. Mox quantum ad ucilitatem inuicandi ad Finem bominefi quurn enim rationefnd cogencefinducanincidiccerceinirrifionê inFideliu. pucabunc enim nofilliracionibufcancum bifmnin-’SZ propcerea ica crcdere:que igic ex Fide fiinc;non nifiper audloricacef pbari debenc:apud eofqui aucftoricatem rccipianc-apud cecerofuero: latif eddefendidè: uc impoffibile non Tic;quod a fide predicacur. p~ Quibufgrauiffimifac uendimif fanedorum uirorum ceftimo/ nuf lacidîme pâtée:primum cnnicacem cognofci racione nacurali
-ocr page 172-impoflibile ene.fecunduîplurnnum deroganPidei ex buiuCmodi. cercium: Rdem irnderi.qudrcuin:audhoricdcibufcdcû facriCponè proban crinicacem. Cécra que aduerfanufpalamfcnbere audec. “^ Exprenîuficemfandiuridem demonftrac:pbilofopbofnon co/ gnouiOe propria diuinarum perfonarumex au dion race Pauli epiftolaad corintbioC Loquimur deifapiencia.tquicquânerno principum buiufreculinouic-princtpefenimpro pbdofopbifibt ƒ accipi conFefTum cft.Diuufquoq; A.uguftinufpriTno de cnnicacc
mencifnofbre aciefinualtda inquinn ram excellenciHimu lucem. figtcurinift per luQiciam dei emundetur. In bac eadem fentencia eft 86 diuuf Bafiliuf omelia fuper fenpto dlo : In pnncipio erac uerbuma^ diuuf Gregonuf Nazazenufeum locifpluribufaluG turn fermonede diuinirace:8^ alcero (ènnone defdio. Sed aduer/ lariufqui fuo argumenco frecuPquid Candliaudloref (cnpfidenc: minime curayic. plufualec inquic apud me ratio una: qm muite audloncacef. refponde ad racionem inquitrauc te uidlumfacere: q fue raciom conFidenf bu uerba:amp;: impecum facit. Sed quanta ualeat eiuf ratio uideamuf. In rebufnaturalibufquaf Â.riftotelef nouit ueftigiuin ené cri ni tarif acq; ira cognicam elle enmeaté ab A.riftoceleaic.(rVeftigium cnnitatif effe in creaturif due rebuf nacuralibufcercum é. Sed quid 86 quemadmodum boc uefhigiu fie:amp;: quâtum cognitioniCafferre poffic: cogitemuf quo eiufroe expofita: perfpicuum fit:inquantum errorem incident aduerfa/ riuf inracione ueftigu difiniendi. Vefbigium icaq? atbeologiC cranflatum a rebuf corporeifanalogie quadam racione:accom/ modatum diuinifeft: acq; ut corporifucdigium perobfeure: ac imperfedte reprefentacur: fie diuinieacifueftigium admodû im/ perfedle in creatura eft: Nam ut qui ueftigium pedif bumani. uiderit-’incelligic quidem non equum: lèd bominem effe qui im/ prefferit: Verumquifnamfic Socratef ne:an Plato:incelligerc nequit: ica 8^ quod metapbora ueftigium prime caufe f creatura baben fatemur ampreffio quedam eft: qua efTencialia attribuca diuinifperfbnifcognofciponunc. Appropriata uero 8/ propria: no nifi fide:quafi fundamento fubiedtarecipi ponunerquum.n. fumma apud tbeologofdifferentia inter propria 86 appro priata diuinarum perfonarum eft.Turn ne ipfa quidem effencialia raci/ onem appropnacorum recipiune:nifi per relatione intelligand, proprium nanq; id effe uolunt^quod ita uni perfone conuemat:
-ocr page 173-UC nuUo mó falua fide pofTic atcribui alten:ut pdternirafamp;: ge/ neratio adtiua: patri atcribuutur propria:nec fibo uUo padloi auc fpiricui Candto communicancur - Filiatio auccm 8^ generatio paniua:filio. Spirano uero pafliua fpincui fandlo. Appropnaca aucem:ene,accributa enènciaUasucpocennain.lapienciamïboni/ cacem:que non ica atcribuutur:ut pocencia fit m patre:amp;ï nuUo modo in cecerifperfonibfapientia in Filio tantum, bonitafin fpu tantum. Sed ica ut communia omnibuGatq; eHèntiaha fint.Hf/ fentialia uero ipfa ica inteUigu ut nulla cum relatione adbuc ad perfónafdeo aceribuand:ucpotentia:fapiétia;bonitaf:abfoluce: diuine nature actnbuca. Qtium itaq; ueftigium trinitatiff rebuf bif créatif mené fatemunnon propriorum auc appropnatorum qua appropnaca func:uenigiü incelhgimuGfcd enencialia:qbuf amp;: ducimur ad dei cognitióem:ueluc preuiifquibufdam:fiue eru/ dimenciGfiue elemencif quoad nature bumae imbccillitafdiufaf refanèqui poceft.idq; triphci ratióe.Xut emm ut anïmilatumad exemplar refertur creatura ad deum: quod idea diuina eft: auc uc produdlum ad produdloremiauc ordiatum ad finem relacóc menfureifuo emm quodq fine menfuratur. Nee uero ueftigium incelligi intégré poceft:nifi cripïici boe refpedtufgenere: quum fingulanon fijfFiciacaud-ore diuo Auguflino libro ocQuagin/ catrium queftionum queftione feptuagefimaquarta.Hifigicur cribufrefpedtibufcbeologi confyderanc appropnaca diuimf per/ foniG Quippe quum creaturarefpedlu fimilitudinif reprefentec exemplar: quod filio appro priaturirefpedlu produdhionifpo/ centiam:que patri appropriatunrefpedtu fpirationiGbonitatem quefpintui fandto.Que uel aliifnomimbufinterdumredduntur. Nam 8^ nomine fubftan tie: uirtutiGoperatónifs/ numerrpon/ derifsz menfure;8/ unitacififpeciei ordiniG Quamobré générale: 86 ueluri régula reddi de ueftigu partibuf ita poteft: ut omnef perfecftionefqucC reduci ad trinitatem ponïnc:fub quada mutua, connexione-’ueftigium confticuerepoffinc. Verbi gracia:quum a fubftantia uirtufprocedat-ficut filiufa patre:86 a fubftantia 86 uircute opacio:ficuca patre 86 filio fpuf Gandtuf Ideo bifenbuf cófumi ueftigium poceft. Pacec etiam qua ratione ueftigium ab imagine différât. Veftigiu emm imperfedte:86 lub raeóne fpeciei reprerentat:ucdidtum eft. imago autem perfedtiuf reprefencac. quippe qult;e fub ratione indiuidui refert: uc defcnbi panic, quo
-ocr page 174-reprefencattuû fiC altcuiufcoriuf.tu fpeciestu particularinmitado I dlud quoiufimago eft. Sed redeo lUuc.Quum uefhgio inquam ad dei eHênualia redudti fuerimußfincm ibi fdciamufnecenè eft: iiift Fide fubiecftaîmaiora deinde côcéplemur.ûde fic:nc luucmur quidem cognicione rerum nacurahum ad dei côcempidcionem; fed non ampliufq quoad deurn omnipocentem:{apiécem:bonu: 86 reliqua buiuCmodi incelligemuf. Idq: eft: quod ab Apoftolo fcripcu legunuCInuifibilia dei cognofci ex rebuffenfui fubiedtif: pacernicacé uero ineffabilem lUam 86 filianonem: 86 fpiracionc nullo pacflo nofteraccingere tncelledlufpoceft.amp;î nifi pncipiif bifenèncialiburaccribunfucendo:8^ fidei imprimif fubiecftaîad propnorum cogmcionem enicatur:remaneacin cognicoe enen/ tialium cancû:acq; excenora queda non inceriora diuine nature cocemplecur: neeeße é omnino. ut fimilicudme ueßigiv. aut ima/ ginifutimur ad docendam crinicacem;poftq fide Firma articulé / cenuimufcrinicatiC Sic mueftiganda comperiendaq;: bifeifdem iuuamur:8/ auc fimilitudinem defignamuf quemadmodum ar/ gumento incellecftufuerbi 8/ uoluncacifperfonafdiuinafdiftin/ guimufauc diOimilicudie quadam uc diuufAuguftinufppcerea pacri appropriari pocennam aie :ne quia patrefapud nof folenc efic ob Ïenedhucem inFirmioreGahqd raie fufpicemur in pacre illo fumo acq: omnipocéci.Hec adiuoTboma parce pma queftioe
’ cngefimanona amculo fexco plene fenbuncur.Ex quibuf Facile mcelligi péc Ariftocelé-8/ reliquofpbilofopbofillofenêncialium atxnbucorum dei cogmcionem exfuif ftudiifaliquam.proprioif uero auc appropriacoi^: nullam omnino bdbuine;acq; oppofteu eiuf quod aduerfanuf pucac aßequucof:ex rerum nacurahum difciphnajqq emm deufcriplici perfona diftmguicur.-camen b^c : ucftigia nonfunc a cnbufiUifperfoniGinquancum rune cref: fed inquancum func unum. Icaqj fie uc incellecftufqui ractoe moicuf nacuraludiuina côcemplecur:quein bifdiftingui fenlèric:fcilicec uiuo nacuralifcondicionif bec unienda ludicec m diuinif:8Z quo priera fupenoraq; répétât^eo deueniendu cenfeac ad fimpliciora ƒquot; unicioraq? .Dixi pbilofopbofnuUam babuilïe cognitionem ap/ propriacorum:quoniam 86 fi eflèneialia actributa cognouerunt: tarnen non uc appropriaea diuinifdignofcere pocuerûc. Qiuppc quum appropiata ipfa relatoem quandâ defignâc: que cognofci non poceft:quum proprium boc eft cerminufignoracur. Vnde
-ocr page 175-Æuerroif commentator exponéf locu duodecimo metapb/fice:, quo Xnftoeelefdeum edè fubflanam fapiecem 86 umence facet:.
tnqmedeuf unufæ (apienf quo argumenco quidam trinicaccm eße mdei fubftanna pucauerunc^conacurq: fua tuen opinionem^ea racione.-q^ deuf fie tref amp;; unuOcueri tarnen non poffunt: quiaquum fubftanria Fuerte numerata: congregatum entium eric unum per incencioem uiuencem addica congregate». ƒ ISIon igicur ft A-riftoceleractribura ePrenctalia cognouicæadern uc appropnaca cognofcere potuicJongeq: minufper eftenci/ /^alium cognicionem deueniread propriorum po cuit. Add e quod creature ducunt mdei cognicionem,inquancumine caufaenciu produditua eft. Talifaucem cau(a:communif coci cnnican effc: quum in boe crefperfone umanrurmon diftinguancur. A.cq; ita per effedhum cognofti non trim taf: fed unicafpoceft^uc 8Z diuo Dionyfto placet capitulo fecudo de diuinifnominibuGcórnunia tociufcnnicacifefle omma caufalia:amp;f diuo Auguflino in quinto de ciutcace dei-capitulo decimofeptimo • Sicuc pater amp;: filiufinqc ad fpiritumfandlum fût pnncipium unum:ita omneftrerpfone funcunumpnncipium: ad producendam creaturam. Necuero Seoeuf uir fume rubtilitaciralicer fencic:quü dicac. ultra do dir 1/ nam pbilotopborum.-edc necenanam cbriflianam cbeologiam: quoniam propriecafprimcrfubftanciæ: quæ communicabilifin tribufperfonif eft:incelligi non po telt ex efFedlibufqui a deo,p/ ceduneme ab uno nó tnno. Plufq; errorifinquit q cómoditatif afferunt: quu nulla crearura fic una numero,in tnbuffuppofttif r diflindtif Deniq ratio creandt ufqadeo uni tantum tnbuitur;uc fummi cbeologi dicere non dubicarinc: ft una tacum elTec prôna: adbuc in ea elle plenam fapienciam:amp;' pocentia:poneq;,pducerc ome pofftbile. Ica caufalitafex fua racióe inquancu ad exteram produdlionem refercur: nó affert babitudinem adintemamp/ dudbionemdicec deufFundamentü necedano fic 86 ratio amp;: caulà utriufq; produdtionifamp;s qdem priuf interne q externe: qpropter pbilolbpbi quif babitudinem return ad pnncipium etficienfne/ cedario aiaduerterenc: tarnen producdionif externe babicudinc: ad internam produdtionem nó adbibuerunc. Quunq refnacu/ ralefprodudlafedè Faterentur.ad internam tarnen diuinam illa producftionem afpirare nó potuerut- 86 quum create nibil altud fit qm dare ede; Term muf autem adtionifoftendac pnncipium
-ocr page 176-dcftiomf omne cnim agenf fibi fimile agic. fï rerminufcreanonif eft eneiprincipiuin quoq; producenfereacuraTn eft effe diuinum: cribufperfonircoTnTnune:ficuc sz eHencia eft.Ergo eße creacuni: ƒ nö cnnicacemTed urn ca tem declarac.Tum eciam quü deaf caufa caufa creacure fic:nonuniuoce:fed cquiuoce.-auc analogice:nec nift minimam quandam fimilicudincm fundacam in unicace ana/ logica baberepoffiiccreacura cum deo: non fequicur: uefunre créa Ca fic aliqua crinicaf m re eciam increata fic:que enim in in/ ferioribufdiftinguuncur:bec in fijperioribufuniuncur- Nec ex nacurali quidem racione;incelligere quicqam mulciplican in na/ cura diuina polTumuGquado quod in efPeefhu mukiplicacur:acqj diftinguicur.-id in caufa eminenfunicum que concinecur. Vnde /^ diuufTbomafqueftione undecima deuericacearciculo ultimo quifinquic i creacurifaliquareperiacur fimilicudo perfonarum: non tarnen ex fimilibuf illifcócludi licec ica eOè in diuiniGquum ea que in creacurifrepenacur diftmcfhaan creacore fine uUa dif/ ƒ cmdtione fint. Sed aduerfanufuacuuf barum racionum pucac
A.riftocelem exploracum fibi babuiffe myftenu cnnicaciGpencia rerum quafcaUuerac nacuraliü:8^ quod munuf fandhißime fidei amp;; reuelacionif folum ebè cbeologi noftre religionifarbicrancur: ipGc nature atcnbuit: 8/ argumenco quod infolubile pu cat: boe ^gg’'^lt;^^^*^’* f’PæotiHîmofomnefdocfhoreGqui adbucmreligióe cbrifhi claruennc.per ueftigiu inquic poteft incelligi ueftigiatu: In rebufaucem créatif 86 nacuralibufeft ueftigiu cnnitatifErgo A-riftotelefqui refnaturalefamp;r creataficellexic;trinicacem eciam incellexic.Hoc nonfolum non indiffolubile eft:fed eciam facile folubile. Hallo ecenim dicicur ueftigium crinicacifinquatum tri/ nicafeft:enè in rebufcréatif. Non enim ea rauone^qua crinicaf diftinguicur fua produdlione incerna J Veftigium crinicacif m reliquifcreaturifeft: fed qua unicum 86 unü:quomodo expolui. Concra inquic Ariftocelef boe cognouic dem on ft rato deo.boc aucern eft crinicaf ergo cognouic crimcacc.Hoc a puenfdidicic: qui in fcbolif mgenii exercendi caufa ita arguut. Sed quod uel illif Ibluere facile eft: fic refpondendo: A.riftocelefdeum ennum 8ó unum cognouic: ec carné non cognouic deum trinum amp;: unü; ipfe impericia foluendi lapfuf eft in cancum impiecaciferroré:uc noftre religionif arcana deJaran nature facie pfgui exiftimec. Ptc fi enmeaté cognica ab Xriftocele diciCjfub ratóe: qua crinicaf
-ocr page 177-eftzfine cognitióe propnoif atq: appropnatoif .Id nee polTibilc effc^uc quif trimcacem fub ratione qua crmitafeft cognofcac. amp;: camen ignorée qua ratio e difhnguancur ip(a ruppofica'.S^ppnif fuiGauc äppropnatifdefcnbäcur ac Inmtencur.s^ eodem uoluic: uc in natura diuina didinguac: que unite omnino debet. Quid uero trimtaf lUa Ariftotcli cognita:per diflindhionem ne ratoif fits an per diftindTionem realem -^ Nam ft per difbincftione rbnifs nibil ad nofpertinet cbrifbidnobfcd ft reali prorfuOaut ita eft^uC accidentia realiter did indta ftne^quod elle i deo nemo co cedent, auc ica uc treC fubfVancie primæ: realiter fine diflmcfte. Sic enim ab illo luppofttaamp;i bypoflaferdiftinguund.Plura inquic aduer/ lanufmeamfententiam tuentur.dic fbdefreliq.utcalor effedtuf a foie.in boc fubiecfto calorem ede ï foie déclarât; fte 86 crin ica te edè in creatore exprmne ueftigium. quod m creacura a creatorc pofttum eft.Hoc reliquum nibil eft:amp;: contra te eft.Calor ennn etlecflufa fole non eft in foie formaliter: neq; ica fol caliduf :fed uircualicer eft-Quid uero quum ne effedtum quidem a deo qcq fit,opinio e eiufdem pbilofopbi A-ndotelif? Qçiid mqc tbeologt fan(51i adducunc rationefad probanda trinitatcft nulla expmi racionepodîc? QxiidPaulufinuifibilia deeper ea quefaedatune confpici intelledludicit.^ Suneiftaquidé:fed tu impericia diftin/ guendi quemadmodum dicâtur/incelligere nequifprobari enim aliquid per effedtum:bifanä poteft: auc enim ita;ueab effedlu ad caufam cognofcendam deueniacur:quomodo ex motu pmuf motor 36 deufcognofcicur:autica:ut pofica caufa conuenire ef/ fedtum caufe pofice oftendacur.ut in fy derail fciencia edeentneof edè probamud çp ratio apparentium circba motuferuan podunc conuenienter tali pofitioni. Quu itaq; diuufXuguftinufarguac ex procedîone uerbi amp;: amonfita intelligendumfut no ducacur per mueftigationem ab effedlu/ad ponendum trinitacemfed uc pofita enmeate ex fide: congru ere pofitôi ratio ne uerbi amorif 8^ reliquorum buiufmodi declarer. Qiiod probandi genufratio uenfimilifquedam eft: 86 que folui de facili podic. Non enim ft deufeft infinieuf: fequicur ut filiumquoq: infinitum producar. pbyfieuf enim producdionem banc meernam edè impodîbileni dixeric:amp;: potéciam dei mfinitâ apparere in dependentia enciu: auc in produdlione return ex nibilo: fi admiccic ex nibilo edè pdudtaf nec oportere cancam in effetdusquantam in caufa edè
-ocr page 178-perfecQ-ionem. N ec uero fequiturfi intelleólaf no ft er produce uerbu:ucincellelt;ftufquoqî diuinufidem fdciac.quu nó uniuocc incellecftufde nobifai dedeo dicacur- Paulufuero nemine pnn/ cipum bumf fecuh boc’eft pbilofopboru'crinicdtem cognouiffe aperce ad corincbiof fcnbic ucdicftumeft.quod ducadromaoC diciCilnuifibilta del icelligi ex rebufcreacif unicace det no ennt/ cacem figniFtcac. Xgic enun apud eofqui plurefdeofcolebancun quern errorem dpciAime un pocerac argumcco creacurarum-que dcum unum eße dedarancme a cbeologif expoficum omnibuf.-Magifterfencenciarurn in primo ref ere. Ica aduedariuf fruftra^ capitula tria tota cófumpfic ad oftendendum Arifhotelé cbrifti/ ^^änum fuifTexoncra qmreligio cenlètZ Sed quum fnuoU bec ica dixiffecïquafi lam pocißimifratoibufuiiftoriä obtinuerit: effere fefe concumeliolïur.amp;: Placoné ne fommare qdem crinitatifrócm pocuiOè ait. Fatetur tarnen eundem:quem ne Iommaße quidem crinicatem dicic Temel tanquam Furore cócitatum appellaßedeu ƒ patrerniquafi parum boe fit ad Platonif egregiam laudem. Sed
qPlaco propiufad trinitacifcognitióem-q A.riftotelefacccflèric: facif fuo loco oftendimuf • Nunc breuicer diuum Äuguftinum meminero:qui in odtauo libro conFeßionumifacetur fefe legiße in librif platonicorum aueftorum’-qq non eifdem uerbiGracionc cuangelu noßri lUiuC In pnncipio erac uerbum amp;: uerbum erac apud deum: amp;; reliqua loci eiufdemmlq; ad uerbum caro fadtum yquot;efb:exclufiue.Diuum enamTbomä non precereo:quifpperem:
qui inter imcia fèntentiarum aUeganfdiuum Auguftinu.Placo mquic boe ineelligere pocuic: quum in egyptum profedtufeßec. In prima eciam parce. R.epericur inquic in librifplaconicorum. Inprincipio fuiße uerbum uerum: non uc uerbum perfona ge/ nicamfignificecTed uc ratio return idealifincelligdcur:per quam r deufeundta creauenc. Cecerum 8^ fi appropnata tribufperfonif' illi cognouerunc:tamen deueniread fpincuf fandli bonitaté nó potuerunc quia cognofcencefdeum.-nonut deu coluerunc.Hoc idé amp;J diuuf AuguftinufdePorpbirio platóico audtore in dedo libro de ciuitate dei ceftificacur.uidelicec.treffubftanciafillu fta/ cuiße, primam quam pattern umuerfitarifappdlaret.fecundam: pnmam mencem:que filiufa Macrobio didta eft, tereiam anima mundi.-quam Maro poeta ex Platóifopinionefpiritum uocat. Sptritufincufdlicïcotofq; mfufa perareuf Menfagitatmolem»
-ocr page 179-Itd Pldco cefte diuo Äugudino'’ pdtrem 8^ uerbuni in unicdce eHèntie fbacuic. Diuo ducem Tbomd dlcero cefteAppropndCd diuimfperfomfmcedexic. idq; in egypto d fdcrif Iitterifdidicic. /^ Trefecidm fubftdncidfredlicer diftindlafrefern ddPldConcm:q audtorPorpbiru fueraenuftuTn eft.nec magifdaTrinandufille é qgt; non crium fuppoficorum diftmdlióem realem m eadé nacurd ftatuencig commendanduf q, precer aliof cam prope ad diuinæ: / cnnicacifracionem acceOeric. C Placo tnquic femel quafi furore concicacufpacrem deum appellauic. Ergo amp;: fdium afferc-’qui pacrem appeUdne. Non enim pdcer uel eflè uel incelligi póc fine filio.pulcbrum uero amp;: quodfacenfipfum:Furore quoddm ddtu illum ica dixifïè.furor enim biceft piuf die amp;: IduddbiliOqué bif cnbuimuOqui rnimme inftmcftr.rePdiuindf quafracio actingere nequic bumand.referunc.fed cu que laudare debeGuicuperaC
CPergic in afferendo ueftigium fauf ec ad cnnicacifcognitionem: affereq: non teem argumencu^fed códufionem fine ulldpbació e. Si omia inquic ueftigia creacuraz^ in und colligerencur.pfedtd dei cogmcio baberecur ad omnia excepta comprebenfione dei: 66 infinicace. Xrguimuf igicur contra banc falfam conclufionem ad bunc modum. Si per ueftigia creacurarum poceft eflêntia dei diftindle iceUigi: boe certefuericauc per fpeciem reru fenfibdiu que non mo do rem quoiuf fpeciefen::uerû euâ caufam reieiufdc reprefencec per propria ipfiufrei caufaca ueftiguf: auc per argu/ mencdcióifrdcionem d noftro incellecflu proficifcentem Ac per fimtlicudinem effecftufequiuocucognofci enènciaTn caufe equoce impoffibile eft. Non enim fimilicudine uermifcognofcipoceft edèncid fpecifica foliGquum non fold fpecie dlfferancded genere cciam pbyfico.Quum itaq; deuffic caufd equiuocd omnium ere/ acurarum:neenifi unicace analogica cum bifconueniat .'.binc p ciufmodi eUèdtuf ad quedam communia cacum non ad propria Z' ulq; cognofci poceft. Nee uero incelledlufnoffer ex cómunibuf argumencandi prtncipufelicere poceft conclufionem propria ad dci racioncm: quand oquidé immediacafpropofictonefdeo apcaf ignorac. Sinc eciam omia ueftigia in eodem coHecfta: quod ad/ ucrlariufargumenco deducic. Sed quum aggregatu boc finicu. Iimicacumq; fie: nee diuinam equare poflïc perfecftionem. fed m infinicum a deo ipo excedacumdeo auc uno auc alcero ueftigio cHència dei cognofci non poceft. Sic ne per ueftigiu aggregacu.
-ocr page 180-qutdcm:poccric propter diffimilicudiné Iiniicationu:amp;' infinité diftanciam quoquunq: po fito. Audio rum eciam omniu (encéna eodem plane cendic. lam diuufTbomafin primo contra gécilef capiculo terao-fellé aliquafuericacefdiuinafreferc^que cognofa: nift per reuelacionem diuinam non poffinc.ut ueritacem dunne generatieniGaut proceUïonif. Ide in prima parte queflione.xii-articulo fecûdo.Impoflîbile eße ait efenciam per aliquam fimi/ litudme cerniab inteUedlu noftrorquod bifmednrprobat.pmu diui Dionylii audtonrace:g capiculo pmo de diuinifnomibuf fimilicudine rerum ordinifinfenoribnullo modo pone cognoti ref fuperiorifordinifcofirmac.uceniperfpem corponfcognolci fubflantiam incorpoream non poOenca muleo minufp quauif fpeacrnereacurefpolle cognofci fubflatiam dei arbicracur. Mox rdCi0e:q? eHcnria dei en ipfû eiuf ené:quod nulli Forme creature compecere poUît:»' qa ee diuinu en incircunfcnpcu 8^ iHimitacu: eminenf fupra omnia que incelligi pofTinc- queq; ante forma crez ata en limicaca racione uel fapientie uel uircucif uel enencid uel / aliquoiufgenerifeiufdem:Pbilolbpbi uero fic uoluncut q^itaf fubndntiarum feparaca2f:8Z maxime pme: cognofci no polTinc quantum ad quid en permaccnalia 8Z lenfibilia:qq aliquam eile buiufmodi fubnantiâ incelligi pocen.idq magifad id quod ipla / non en:q ad id quod en. Vnde Arinotelefprimo mecapbyftce.
Vtuefpertilionum mqc oculi ad luce dlei fe babenc:lie mcnfai«E: nonre ad ea que nature omnium apertiflima Cura: in primo de pdrbibufanimalium.refndq; illaf fuperiorefinqc.camecfi Icuicer aenngere ponumufeamé ob eiufcognofcendi genenfexcellencia magifobledlamur; q quum bee nobiflundla omia cenemuf 86 in fecudo de celo argumeta de corporibufcelenibuf fadha dinolui non poffe nifi ratione topica fcribit. Auerroifetia commenta \ certn libn de anima fèxagcfimo dedaranfquenionc ilia Arino/ telif An incelledluf noner pone heiligere fubnäciaf non in ma/ teria poftcaf Imponibile en inquit per ref fcnfibilef incelligere quiditatem fubnande abnracne.fed boc Fuerit quum incellecftuf / agenfuniecur^ut forma incelletnui poflibili. Alexader quoq: in bac eadem fentetia en^sz diuuf Tbomafexponenf fecundu me/ capbyfice librum:8/ terciu de dia: dicit fubnantiä nofmcelligere ponc:quancum ad ede.-non quantum ad efTentia.Ied 8/ reiratio 86 aucnoncafuirorum iHunnum impodibile efie dedarac-uc per
-ocr page 181-ref corporcaf ePfèritid det propne acq: difbincfte fccllig^Ciir’H*^olt;i aduerfanufponibile eê aucumac. Si ueftigia 1 idê oiacoUigan^. delapCufad bunc errorem uc opmor quam referentem quempia lUud fcoceu dudiuinet;ponè bac in uica diftindla baben cogni/ donem de articulif fidev quod fcbola diui Tbomenon probac. Ceceru Scocufnó td fieri poffe per ueftigia creacurai^ arbicracuf cft.fed per (peciem diuimcufmiraculo procreacam:que diftmdtc boe reprefenrec. Sed an bec opinio reefta ftc.nonboc loco que/ ^rendum eft. Àduerfanum bic nibil uel a fe ran om G uel ab aluC aucfhoricacifpro fua opmióe baberelam offendinê:fdcifeft.fine buiufrefponftonif facia.fi priuf fibi ipfum cócradicencem aperia. Dicic bominem nifi peccader priuf cognoGcereporuiüe enmeaeë per fapiénam ex ueftiguf q p fidé, Sed poft peccacu cognofcere priufpcr fidem q perfapienna.boc eftper ueftigioif cognicionc ené neceOè. Quod fi poft peccacum illud originale nemo poceft ad cnniranf cogmeönem per ueftigia deuenire:niG antea fide il/ luftrecur ^Xriftocelem aucemfidecaruine:necaliquid Iicterarum facrarurn deguftaße^ne ipfe quidem negac:qui fieri poceft:quin fibi ipfe curpicer concrddicac:quum eundem 8C fide Cdruine:amp;; per ueftigia cnnicacem cognouiGTe conficeacur. Sed uidecur nó Canf uim co tilgende contradidïióiffynogifmiq; cumanimaduerfióc cóficiendi babere. Nee uero quod de primo bominepucac.cog/ nofcere lUu potui He cnnitacem -fi m ftam mnocencie perfbiciffec: caret impiecaciferrore, religto.n.ica uulcmc quifille nó peccalTec, pcrfeiftamq; baberec fcienda: tarnen nunq adeq poftet crinicatif cognicionemjamp;: reliqua que a fóte fidei profluunc. On quinto Puocapiculoî quum demonOrare ucftigium expreße trinicacif cognicionem proböreueUet Corpufinquit:quif fecundum q, eft in predicamento fub ftanne'fic compcficu ex matena 86 forma: tarnenfedm 9 eft in predicamento quantitanG 86 babet crefdt/ mcnfioncf: nullam compoficóemdicic:86 Geut trefperfone dtuine.' func unum fme compofitione in eßencta;rcaliter camé diftincfte: ftc trefdimentioncfcorponfrealiter dißinguunt:86 faciunc unu fme compofitione. Sed falfum quod dicic eft. 86 reële lobannef Gattuftbeologie FamiliarifnofterrefpondiC'affïrmado corpuf uel ita fumptum dicere compoGtionem^bilq; ulufeft rationibuf. Si crefdimenGoneGunum conftituunc fine uHa comporicóe:boc fuenc: auc quia in altero quodam ica idem efficiuncur: ut una
-ocr page 182-ref numéro fc-'quomodo de cribufpcrföifrefpedlu dtume eenttc diamuf quod quidem rebufnacurdlibufdareinó modo aduerfuf ranoem pbyfice difciphne é; ueru en a cbeoïogifnofbnfderogac audloncacêcg diutne nacure;ppnu ené predicäc:uc m ea cancu fincena diftindta numéro!8^ Iuppofica!que refuna numero ab/ ƒ foluca fine. A.uc quomodo a fcoteifdici^!uc licec i diuina eflènna fine diftindla aecribuca formalicer-cn non Faciuc compofieioné: quia nullum eorum fie m po een na ad alcerum: quu nullum per aleeru pficiaif. quod dimenfiöibufnd cógruic. Altera.n.pficicur aleera ue fuo fine,amp;: quu fingule ipe dimenfióefineq; adlufpuru neq; pocentie pure fine Ted parcim in adlLüpeim in pocenna (la/ cuancur.binc unum fiat ex bifnecefïèed. Sicue ex encibufquoq: alceru fe babeead alceru: ucadluf aucpocencia:que quidé unio /Hiifi cum compofitionefieri non poced.Hec die. Sed quonia de
Arifbotelc 8/ de dimenfionu nacurali roe agimuf: placet afferre: 4^ Ifpbufde bac re fenfene. Cenfet ille in pmo de generatione amp;^ corruptione:rerum nacuralium unaquaq; bifaria dien ut carné: of corpuf 8^ rc[iqua:auc emm feim formâ:autfecunda materia. Nam amp;; maceria inquit 8/ forma dial: caro :aut of Item o diauo meeapbyfice negat botem ede idé;qi aïal racóale:mortalelaue animal ingreflïbile bipef. Sed aliquid precer bec eOè arbitratur: quando bec maceria func. Non efb inquit compofitio 8/ mixcio ex bifquorum cópoficio aut mixrio ed. Sed aligd ede oportet: quod peer bec fit-no uciq; elemecumeqr ex eleméCif fed fubdatia: quod cxclufa maceria dicitur. Hifita pofinfrefpondeo. Corpuf de quo logmursindicarecompoftcioné.ucpoce qicribufdiméfi/ onibufconftec. l0gicudte:lacicudfe:pfuditate:auc ucqi cribuf dimenfile fit-^q uc forma.-fimplex efle incelligacur. Corpufmqc uC qncCi'8z in pdicamento poficu quaticanfin quo nulla maceria fie: 8/ camen cocineac crefdimenfionefunicaf fine ulla copofude cfb.boiem dialedticu.qiimponîbile eftp poffibili accipic.parcef cnim diffmicoifinquifrc pro maceria babentur. Idq; eft corpuf fl corpuf qi definite e.licec 8/ exclufa macena corpufaccipi pde! alcero modo, led id non ex dimenfi0ibufeft:uc ne bomo gdem* ex animali 8/ bipede^que fcpcura:qua mdppofui Ariftocelifdc/
' elarad. Sed bic nd aduercenfgd illeaudlor de bifrebuffcfgt;fenf:= credic dimenfidef in corpore nulla 010 facere cdpoficionem!nee pocuic cogicare quodhbec corpuf fore nobiliuficeHedlu bumao
-ocr page 183-fuo ludictosquando triplex ilia dimenfio in corpore tätum efl: quoi unn cognofcendi crinicacé diuinam ipfe accribuit-Fuerut ergo ipfi quidem infime creaturemagifad imaginé dei q bomo: /^ amp;: relique pftancioreßquod inlania eft. Quod aut affert corpuf inquancü habet crerdimenfionefunicaf fine cópoGcióe fubCiftiCî ficue deufin cnbufperfonif. nó folum cognatum precedenn eiuf opimoni cfl: fed enam a pbilofopbie ratióe alienu :qq fue fcholc apcifnmum.nihil emm nifi fubftancia fubfiftere póc,Corpufauc de quo logmur:non fubflannaTed quacicafeft: pindeq; accidéC qn predicament^ qncicatifinter pdicamcca accidénfenumeratu ^'^eft. Pofhremo heet inqt in ata noftranobilior fimihcudo trim/ tatifinueniacur;tamé nobifqui in Ibrdibufcorpoï^iincludiTnurï nullumexpreflïufueffcigid eft.q quod incorporecôtme^.Qyod ft de Ce ipe dicic numéro utéf plurahp fingularufcilicec fua régula qua 86 kriflocclem loquutû de incelligenciifputacntaftcîuc ipfe P peer ruaf\ft ica uulcTordeGtrinitacé mft in corpore cognofeerc ^ nequeac. Sed fi de omibuf bominibufica fende: ueheméter errat f ut folec. Nô.n.diuufXugufïi.quoiufiudicium figrauiufiudicio .aduerfaru dicâ:nô digneagâ cû uiro illo diuino- quû explicate articulum tnnicarifnobiffludeac:a uefhigio dimenfionû acciptc argumentum:fed a procelïîone uerbi 8^ amonfin nofbra anima pofiti.quod non ica agerec:fi ucaducrfanufindicacucftigium m corpore exprefiîuG commodiufq ad cognofeendam trinicacem / contineren. Non diuuf Tbomafm tradhatu de racoe fidei docef quemadmodum refpondendû fit infidelibufde fidei róe:corpuf dimenftonelcÿpbacamp;: petit. Sed nullum effc inquitmediu apciuf ad declarandam infidelibufcrinicatem^q ea que i noftra anima rcpertuncurtnon ceteri fandlvqui exemplum aut ab anima:auc a nonnullifaliifrebuftfpreco corpore acceperuc.8/ redte illi qdc. notior. n.nobiTeft imago pofitain anima nofhra g dimenfioneG ^ ueriuf fuggent fimilicudinifrationem:quado quifq: noHrä in lèipfe expericur uerbum amorem ue in fpiricu. dimenfióefuero coniedfcura quadam intelligit. lam ft aduerfario concedad linea ■ cHe improdudtam: faperficié auc 86 profüdicaté ellè produdba.
Cognofci quidem boe ucffigio poceftunum eftèimprodudtum: duo autemprodudta. Sed que nam produdlio fit cognofci non poceft. Ac anime noftre argumenco cognofcitur produdhioncm Èiluenèmodo ucrbvfpiricuf fan dir modo amonf.Non ergo di
-ocr page 184-menfionefcorponrcerciufnorad cnnicatircogmcioncm ducent: g anime diftmcfta eademq^ unica rano:nec fordibufimmergi tn/ ceUedhaf bumanuf cxirbimandufen-.dum incelligécufiungicurî quot;a: deo immortali afïîmilacur. Sed guif fine capicuh ad a er fan af faciac:tamen pro po fid finem nondum facie. Verum pro cedenf ukenufcapiculo etia quarto æ quinto conatur Änfbotelcm cor/ porif ufu cognouiHe tnnicacem diainam ofte nd ere. Scriptam eé ab A-nftotele diCïprincipium:uIcimum:amp;: mediu. babere numerti uniucrfi. eaq: ipfa ertmeaf: quo tn loco: quum mnicacif nomen inquic cumarciculo pofuinèc: dicenf TMlt;r TpiaS^ocf: furnmam crimcacc fignificare uoluic:que deuf cft.KIioquin fuenc aha pci/ pua tnnicacifratóquod ne Fingi qdem poteft-Hocargumeneu canca babere uim dicic:uc amp;: ftbi u cecenfredte fennécibufplene fdtiffacere pofTic Didtam eciam ab codé audtore referc.bominef quaft lege a natura accepta uel ad cerimoniafdeorü bocuci nu/ mero:amp;r appellatóef boe padlo accommodare:quum duo ambo dicamufamp;r duofamboßaut utrofq: non omnef Scd de enbufbac appellanóepnmum utamur.Exquibufarguere ficuelle uided. A.d quod impellimur a natura: az maxime in (acrificandt ratióe: ld 8/ proffuic a deo••amp;; referendum addeum eft quu quodquunq; m natura communi cd ten tam, a prima impreffu fit caula.Ergo quod m facrificando feruandum natura ipfa docueric:id nature ^'diuineaccribuendum efb. Item quum bominef omnera natura impenanturadrenfumcnnitacif :fequicur ut ratio cnnitatifna/ curalifratio fit-'proindeq; cnnicatc in deo eé pucandu fit: natura ent ipla impelïenf nihil aliud d niQ nature audlor ille U creator qui deufeft.amp;: quum ommfeaufa imprimât fui ßmilicudinem in cffedlu.refaucem naturalif fit dei cffedluf.’equid ut quod in bac r paceacudem m deo ede incelligendum fit • Eodem tendunt 8^ que in primo libro de celo de fuperceleftibuf fubffcanciif modo plurali modo finguUn numero difTeruntur. boe enim tnnicacem dei de/ clarac. Adde quod in problemacibufquencur: quur agio no die ortuf nunq ccrtiam lueem excédât. Reddicur emm caulaiqp ofa per cerna perficiancur:amp;: que minima ßmc per pnmam cnnitaté finem aOequancur: Nam fi omma crtnicace perficiund:quo auc unumquodep perficirurfinif ulcimufefb: fequitur uctrinitaf fit ultimuf finifs/ bonum ultimum return. Sed cale bonum deufé. ergo deufennuCà: unufé.Hinc mccHigieua facile pöc cnnitaté
-ocr page 185-dtumam caufam eOe effici entern ornnium rerum.principiu entm pnmuTn 8^ Fmifidem re funt: qq différant rdcione:ucin naturas g^quduifarte manifertuTn eff .Efticicnfnanq: Forma 8^ FiniGco?
' incidunc audio re Ariffotelecp fi mnicaf fit Fimfulcimuf return: uc demonftracum eft.pnncipiü quoq; effiaenfeandé elle neceFfe effc.Ita Fic uc Xnfb, trim ca tem landha 86 cognoueric:8lt;i coluenc. Hec ex longa eiuffucilitace coUegifTe me Faceor-s^ nulla Forma ratiocmadi ab co expoficaTedegiffe ad fyllogifmoFqucadmodff ipfe argumencari uellc mtbi uidebacur. Nam ipfe quidem fuum fenlum ne exprimere quidem fanfmibi uidecur. Conatur igicur Xnftocelem ex gccili 86 inFideli apoftolum Facerera: quod peiuf cfb:cócrd fencenna auefforum fandtorum^qm enmeatem nó mfi ex Ftde poffe cognoffi arbicrancur-Ceccrum quod Hieróymuf fenbenfadPaulinam dicic tn illoFqui Virgilium de incarnatóe filii dei loquucum pucarenc. Puerilta func bec: 8^ circa la tor urn ludofimilta:acfi fine Marone non poffemufeffe cbnffiani.Idem apnOimedici poceftm aduerfariu noffrum- puerilia ab eo fcnbi 8^: ut minime uerd;ltc nullo padto cbnftianereligióiucilia. A.tqi uc laciufdodlrinabominifappareac. primum crinicacifdiuinæ racionemjjnncipiifXrinotelifen'edbfona amp;: contraria oftendâ. Mox raeónefquaf bic acculent paceFaciamifalfafdeueFpuenlef effè: amp;i dudloricacefquafdllegauicmtnime quo tendant:ab ipfo incelligi. Nam tercium illud Anftocelem duo ne fufpicatu quid€ fuiffè cnnitatifdiuine rationem: declaracum lam effc eo loco:ubi crinicacem cognofcinaturali quidem ratóne non poFTe offendt: 86 Fide tllum pbtlofopbü car ui He; fine qua ipfe quoq; aduerfariuf facecur nemini poffe concingere banc cogmcióeminec uero ré? uelanone dignacum.-auc a libnf boe didiciffè iudeorum:quadö ne aduerfariufqdemipfe uel pentioré Fuiffc Xtiffotelc ludeoru libnf uel diumcuf reuelacum fibi babuilTe crinicacif incelledum cocendicffed una return naturalium fciencia id Fa dl urn a uturn at. ^^So 4uö pmo de celo Annocelermudi ciuitaté inuefFigarec: accepic ueluc pronu datum quodda fiue proloquium: uc Forma que non nif m materia effe poten uommunuari pluribuflpectéi eiufdem indiuiduirpoffït.Forma aucemque in macenanon eft: comunicari non poffitmcpoce que p fe ipa fubfidac- Sed adiicit: uc G Forma in toca maceria eft: communicari cum pluribuFnon poffîc. Ex quo incelligi poceft uc fi diuina effencia 86 deicafipfa
-ocr page 186-menfionefcorponreeraufnorad cnnitatifcogmcionem ducenC: q anime diftmdla eademqi unica rano:nec fordibufimmergt tn/ ceUedtuf bumanuf exifbnnandufefb.dum incelligcciifiungtcur : quot;æ deo immortali afïïmdacur. Sed quif fmé capicuh aduerfanuf faciac:camen pro po fin Finern nondum facie. Verum pro cedenf ulcenufcapiculo ecia quarto amp;; quinto conatur Anflotelem cor/ porif ufu cognouiflê trinicacem diuinam oftendere. Scriptum eê ab A-riffotele aicïprincipium-ulcimuiniamp;i mediu babere numerti uniucrfi. eaq: ipfa cnnicaf; quo in loco: quum mnicacif nomen inquic cumarciculo pofuißec: dicenf TMlt;r TpiaS^ocf: furnmam trimcacé fignificare uoluic:que deufeffc.Mioquin fueric alta pci/ pua tnnicacifrato-quo d ne Fingt qdem potefb-Hoc argumencu canca babere uim dicic:uc 86 fibi 8^ cecerifredtc (ênnécibufplenc facifFacerc poHIc-DidTum eciam ab codé audtore reFerc.bominer quaCi lege a natura acceptant nel ad cenmoniafdeorü bocuci nu/ mero:8/ appellatóef boe paefto accommodare:quum duo ambo dicamuf 8/ duofamboßaut ucrofq: non omnef Sed de enbufbac appellanóepmnum utamur-Exquibufarguere Hcuelle uided. AXdquod impellnnuranacura.-S/ maxime in lacnFicandi racióe:
ld 8/ proFluica deo:amp;J reFerendum ad deum efh quu quodquunq; in natura communi cócencum,d prima imprefTu ficcaula.Ergo quod m lacnFicando feruandum natura ipfa docuenend nature /'diuine atenbuendum eO;. Item quum bominef omnera natura impellanrur ad fenfum tnnicacif :fequicur ut ratio tnnicacif na/ curalifratio fic.proindeq; enmeaté in deo eê pucandu fit: natura ent ipfa impellenfnibil aliud e niQ nature audlor illc 86 creator qui deuf eft.8^ quum omnifcaufa imprimât fui fimdicudinem m
• effedtu.refaueem naturalif fic dei efFedluC’equid uc quod in bac paccatadem in deo effe inceUigendum fic-Eodem tendunt 8/ que in primo libro de celo de fùperceleftibuf fubftanciif modo plurali modo fingulan numero difTeruncur. boe entm trinicacem dei de/ ƒ clarac. Adde quod in problemacibufquericur: quur aqlo no die oreuFnunq certtam luccm excedat.J^eddicur emm caufa:qj o ia per cerna perFiciincurs8^ que minima (une per primam enmeaté finem anèquancun Nam fi omnia crinitaceperficiundtquo aûc unumquodq? perFicirur finif ulcimufeft: fequitur uctnnitaf fie ulcimuf Finif:amp;: bonum ulcimum rerum. Sed cale bonum deufé. ƒ ergo deufcnnufamp;Junufé.Hinc mccHigietiâ facile pôccnnicacé
-ocr page 187-diuinam caufam efTe cfficientern omnium rerum.principiu enim
pnmum Sé finifidem re func: qq differanc ranonetucin nacura: S^quauifarce manifcftum eft.EfFicienfnanq? forma U finiPco’/ incidunc audio re Ândoedeq, H cnnicaf fic finifulcimufrerumî uc demonftracum eft.pnncipiu quoq; efficlenfeandé ede necedè eft.Ira fic uc knfh.trimcacem fan dia s^ cognoueric:amp;5 coluenc. Hec ex longa eiuffutihcace collegiffe me faceor .•amp;: nulla Forma raciocmadi ab eo expofiraTedcgide ad fyllogifmoßqueadmodä ipfe argumencari uelte mibi uidebacur. Nam ipre quidem fuum . fenlum ne exprimere quidem fanfmibi uidetur. Conacur tgicur Xridocelem ex gécdi 86 mfideli apoflolum facere:8^ quod peiuf eft:c0crarencennä audiorum fandlorum-'qat enmearemno nifi ex fide po de cognofci arbicrancur-Cccerum quod Hieröymuf fcribenfadPauIinam dicic m lUoPqui Virgilium de incarnatóe f Ju dei loquucum pucarenc. Puerilia func bec: 8C circulatorum ludofimilta:ac fi fine Marone non pofTemufeffe cbnftiani.Idem apcidîmedici poceft m aduerfariu noflrum. puerilia ab eo fcribi 84 ut minime uera-ftc nullo padto cbriftianereligióiucilia. A.ccp uc laciufdodlnnabominifappareac. pnmum Crimeanfdiuinæ ranonem^rincipiifXrinoceltfen'eabfona 84 contraria oftendâ. Mox racónefquafbic acculeric paceFaciam:falfaf:leuef puenïef efTe; 86 audioncatefquafallegauicminime quo tendant :abipfo mcelligi. Nam tercium illüdAnftótelem dico ne fufpicatu quidc fuidè trini tarif dl uine rationem: dedaratum lam cft eo locombi crinicacem cognofci nacurali quidem ratóne non poffe oftendc 84 fide illum pbilofopbu caruinè:fine qua ipfequoqj aduerfariuf facetur nemini poffe concingere banc cognitióemmec uero re? uelacione dignacum.-auc a librif boe didicidè ludeorum.-quadö ne aduerfariufqdem ipfe ud pencioré FuifTe Arift o telc ludcora libnf ueldiunicuf reuelatum fibibabuilTecrinitacifintelledtum cotendic:fed una return naturalium fciencia id fadtum a uturn at. Ergo quü pmo de celo Ariftotclefmudi ciuitatê mueftigarec: accepte ueluc pronüciacum quodda fiue proloquium; uc Forma que non nifi m matena eflè poteflxommunican plunbuffpecici eiufdem. indiuiduifponïc.Forma aucemque in matena non eft: comunican non ponit:urpoce que p fe ipafubfifkac Sedadiicit: uc fi forma in toca maceria eft: communicari cum plunbuf non poHic. Ex quo mcelligi poceft uc fi dtuina effenda 84 deicafipfa
-ocr page 188-Tie forma p (ê rubHrbenC nee m macena polïta-nullo mo pÏuribüf nature eiufdem perfonircommunican poffic: ciufquidemipriuf ? pbilofopbi (enccncta.ISIec dici pocefb Anflolem boe de commu/ nicatione cum difbindlionc Cubflantiemonde communicationc cum unicate cHbane cogicane-ImpofTibiliufcnim Ariftocdi efts unam enennam numero non in macena poficam: communicari pluribufnumero difbindtif: qm formam non in macena poficam communicari pluribufindiuiduif-cü diftmcftóe fubfbancie.-qppe quum in illo duo répugnent:fciïicec formam.-fubfiftencem com/ municari pluribuf et unu numero eé m enbufrealiter diftincftiC 'inbocautem unum tantumdlud obfifhac formam fubfiftencem ƒ communicari plunbuf Icé duodecimo mecapbyfee pluref fore mocorefarbicracur:fi pluref fmemundu nee poffe diftingui nu/ meromifi matenam babeanc.Quod fi plurefperfonædifbindtcC numero luncin diuinifcóuenientefin natura una:fequit: indicia eiufpbilofopbi ucdiftinguan^ numero per matenam:quod ab/ / furdum eft. Nee dici poceft diflmgui per proprietacefrelaciuaf.
bo c enim non Anftocehfeft.-ut ex bif que modo exp o fut pacet. Diftindtio enim indiuiduorum eiufdem nature:per macena eft. nee poffibile apud Ariftocelem babecur: uc fuppoficu confticuac tn ede perfonalnfubfiftatq; nobiliffimum per relacióem:que mi/ nime encttanf eft: nee fundacurimmediacein fubftancia: led in quancicace: qlicate ar adtóenic audtor iple in qnco mecapbyficc eft.a; meer predicamenca accidencifenumerad: que 86 fi a noftrif tbeologifita exponücur:uc quod fide cenemuf nó implicec fibi concradidtionem. Tarnen boccuencif eftfua;non monftrancif: 8^ Ariftocelem itidem fenfilïè dicicurecia (ecu nd o de anima caufa cHc mulciplicarionifindiuiduorum ;uc fpeciefconferuecunquum in uno mdiuiduo conferuan nequeac. Ac na cura prime lubftânc abffcradte; conferuan i uno fuppofico póc. ergo au blo re Arifto. trinitatem m illa elle nó necelïè eft. Addo ettam q^ mduodecio
' mecapbyfice demonftracum eft principium primum,8/ unum eé plenc perfectum:8/fua iplum ratóe fuffiaenf. Na fi ipm fufficic unum ad omia cuenda que de deo dicanc;fruftra pofuenfplura: ficue 86 primo pbyficorum fcribicur.principia fruftra eé infinica quando tria fufficiunc.S/ quum generacio fic fpeciefmoeuf qtïq: incelfigic 86 quod mteUigid idem fit in abftradtiffubftariifnuUuf dût mo tuf ede poOic in pmo mocore 86 abftradta ipfe fubftacia
-ocr page 189-fie: no eft qä ÆnQocelerex fuifpncipuf cogad ponere mnicacc: J^e^Ppeer Bill generdcionésuelppcer uerbipduiftionê.Icd racio trinicdcif diuie no cxpucipufAriftocelicifaccipi pôc.(Tnouero pugnac eu eiG amp;; alciufad grain reuelacóif fe refertiquc fi aduerz /j~fariufdiaduercifrcc:nó Fruftra tam mulca dixiflèc. Sed uenio ad duf argumenta. Atq; ad pmu qd a pmo hde celo lumid:rndeoï Tnale id ica lui. Expoficorefn.quoi^ maior q aduerlaru audio/ ncafcft^nonica eü locu exponut. Sed diuufTbomafin primo ièntenciaru. Nó ingc cnnitacc pfonaif ponenda indeo Arifto. cenfcc:fed quü in oïbufcreacurifpfedtio m tnnario pnncipium dico mediu:amp;s fine appareac-Ideo uecerefnumcru buc feruadu ƒ in cenmonuf ft a tui Hè narrac. Idé in queftóibufde uencate qóe undecima.dicendü inqc Anflotelé non trinanu numtru m deo intellexiHe. Sedbuiufpfedlioné numeri ondere uulcex eoiqd
/ ueceref buc i facrif feruannc.Quodidé i pma enapce.q.xxxii. ar.pmo référé. Albercufenâ cradtafeundé locum. c.u.Numeruf mqc bic tnnicacé rci^ fignificac nacuraliu.quaobré Pytbagoraf co ipfo colendof eé deofp facra admonuic:qm eiufadlufapparec f m nacuralibuf rebufurpote quü ica pfiadt.R.eliq uero expofiz ' corefquofenumerate lógu can baccadé fnia fuc.uc Ariftocelef quü uerbifucered illiGnó icellexeric cnnicacédiuinaTed cnnicatc folu reinaturaliOquoiufpFedtio m ternano cófiftic.quum omef mufmóirefpFiciand fuo principio:medio-8z fine.Arciculufuero quê Arift.grecc loquéfcóiungic cu note cnnicaciGnó fumma u. pcipuâ quanda rem fignificac :uc aduerfariufcredic. Sed precerea ufufciufé:cumad rei ipfiufróem 8Z forma:bocénó fub códicóe pticulan fuppofiei buiufauc illiuG fed fub roe formait i q fuppo./ fica cóueniaC oia:ucfi quü dicere uelim boieman quo pticularef cóueniacoéf boief cum articulo dicam o ap9pccn-ocr:quu auc pcicularé: fine articulo apôpœirop Tïpa.rum eda ad ré cognica la ei apud qué loquor Cendic ufuf eiufdé;uc fi difcipuli meer fe de fuo dodtore loquund:cü articulo nommée neceffe é o S^iS^ourM aKoo*.R.eCn.alten cognica ab alcero noiad. Qiiü icaq: triplex ufufarciculi apud grecof fic: Anfto. quu uniuerficacé reipnatu/ raliu numéro cócieri ^ncipii’medii:8^ fimifdixiflccîbcc Crimeatif baberenumeru actulic cu articulo Twer TpiaS^oo'.ac fi diçerecî nó buiufaucilliufpcicularifcrinicanffed cnnicacif ipfiuffimplia/ ter fub róe crinitacif.qd nó facie ut tnnicafabftrat^a in dimmf
-ocr page 190-ilu mcelligad. Scd qÆ exppofico êxa figniftcecurCnntcaGqua^ lt;nbsp;macerid é fub cnnicanf fimplicicer rée:que ça formaUffinguhf cnnicanbuferb ficuc a: forma boifaddidta materie eu bôifnote fpém bumana fîgnifico. Sed aduerfariuGqj Leonardu arecinu audierac eéuernHe pmo etbicoif Iibro TaTaeop fummu bonus credtdic fep ufu eiufmoi arneuh egregia qnda amp;: fuma ré dicere: quu nec Leonardufredhe couerceneJed mehurioannefargy/ ropilufnofterîq bonu ipm incerpcacufeftAppecûc.n.oia bonu non roe fûmtfed ea q bonû:amp;: expecendu éroe formalcqcf per ipm no p fummufîgnificad.amp;i licet: aliqn fûmu fignificed^cn non (èmp:uc facifiadeclaracu é.Hocéillud aduerfani argumécuan quo cancâ uim eé dtcic. uc plene 3Z fibi amp;: ceceriGq reefte fènciunc: facifFacidC.fed q imbecdleac friuolu boc ficaâ oibufcofbacrque en de eo aduerfanufpredicac:nó omi ex parce faifo dieft a uelim. facile.n.fuo uc dicic ault;fton:amp;: qdem plene (aciffacerepôc.C Âd fccundu quu a deo æ in deo eé id t q^ a nacura impellimur dtcic: Concedo id ede in deotuerum no eodé moded uc effedtufin rua caula eft.nibil igit: ualec confeqnencia aduerfani tlla:qgt; a nacura impellimur offeree deo aima^auc numeru pfeeftu:ergo id cale m deo eftiqlea nobifoffert::qq fèquit: ucï deo Gcaliquomó^quod quidé amp;: nof cofteemur ex fencencia A-nfbocelifnumerü ternanu edèindeo:uc effeeftufin lùacaufa é:necminufquaternartû:qin qdrupedifroe concinet.qq ne efficiéfqdé deuCé ludicio Anflo/ celifnift inquacumqd* a fecundifefficic caufifproprie: id refern quodamodo poHîc ad prtmXque pncipiû eéndruiuendnferuâdu dependendi fecundirect: red camen qd* nordiamurquidqd faeftu cd: tn deo fuifïè 8Z edèine Àndocelerquidé negate pocerac:quû omia unite m lUo pncipio co cm en atq; ex eo dependere faccrec: qq creacum as faedum dicere recuCarec: € Ad cemu non fequitur cnnitacem edè indeo:ppcerea quia cnnicacirratio nacuralireCb: uc didtu idm cd. Vnice enimm deo runc ea diftincda rerpficiüc nacuraleriudidO AndotehC CAd ranonem uero ncc uere dicic - mbil aliud edê n^turam nid deum.quippe quum nacura né deur fic-’led ex deo depédeacaueftore Ariftocele: a: G idud quod male dicicurcrabere ad melioré fenCu uelimuGuc nacura quodamodo deuf fit: qa dei utcariufquida ed: mquancu ea facit que deufab ecerno uolueric:cn non Gequicurmc Gi ternano ref ruafperficiatï cemano quoq: perficiad ipCe: q nature audtor ed. V t enim ille
-ocr page 191-longe cminentiór cri:g naturaïic amp;; modo fueperFedloif longe fuperior en:g ut trinicace perficiacur.quod icaq? m deo unicum en:id in natura dinintflu cernano:refcrc fui aucnorif fuinma 80 ineffabilem unitatem:qâ idé amp;^ Synefiufcyrenéfîrpbilofopbuf inunrifdocec:quû dicac.Encta pma fimplicia futîdefeendéf uero natura multiplia roe uanac^PIaco Proculufamp;i omnefplaconici idéfentiunc. Igiif ex Anflocelif fencenciaiunicafque in deo en fimplicitanfreprefènead crinitace.-quc in rebuf nature eft:fcilicec modo quo fieri pocerac melion: qndo impofïîbile crac uC fimul æ natura enèt:amp;i unicaf feruarct. C Ad qrtûinô fequit::uc didtu repiufé:eodé mo babenin caulajquod expmic m effedlu.nô.n. qa bomo bipef: auc equuf qdrupefeft.deu quoq? bipedé eê auc qdrupedé dixerif. omneauc eau fa impnmere fuarn fimilicudiné in efFedtu ira icelligédû :ucp fubiecfta maccria:amp;:p narura ipiuf effeenuf modo quo fieri póc melionfimilicudo exponat. Qiio fie-ut qm formapducenda 1 macena nare no pocerac eu unicace/ fed opcimep re fubiedla eu cemario Paree. Idcirco crinitafin re nacurali fic: que in caufa ede no pocen:ficuc 8^ quadrupedifróem difbindram^ine q equuf flare nó póc. in deo ede nefafdicftu c. CAd quincufacifance refpófü en lt;nbsp;Ad ultima ; Anno celefin co 43blemacc nó ica ufufe uerbo:uc argumétado aduerfariuffumic. In tribuf.n. amp;: p cema iHe ad exitü deuenin dicit: quó 8^ medici cernariifdié$icicü.i.decrcco2^ nacuuntmorbif. Sed aduerfariuf inexperientia turn rerû:tum grecifermóif:putac.T^A.^iovo'aoci. unu illud femp fignificare:formaliter pRevquu nó fold formale pfedhioné: fed ecia cxitd rei;æ cerminu mo tuf fignificec. unde amp;: T^A-oö' nó mó finé.'quoiufcaufa cetera aganc:fignificac:uerurn cerminu quoq: 8^ exicu ipm aótóif.qobré 86 ndtculu dicere pro/ dutPuaic Ariflocelefillu poetam: q dixeric:babec ipfumfinéî quoiuforcufgracia é.Hmé.n.nacui non omne exeremuPed qi v opcimd en.Ceteru fi ica loq aduerfario placec;nó referac:moda
tnnicate pFici ica tcelligat::uc p ccrnariu auc cemanofadexicu uencufic:auc bonum:auc malu. Sic.n.eger quartoauclèptimo die moric. amp;Î flacufaqlóifde quo Arinocelefdideric tertio finie ,^ld en définie. Quo ica pofïto.'quemadmodu arguic aduerfariuf :
uideamuf. Omnia trinicate pficiunt; inqc:quo aucunuquodq; pficit:.*finifulcimufé.ergo mmeafen ultimuf finif. R,cfpódeo. perfici crinirace bifana.-auc.n.fiue q forma enpficicur:auc fine
-ocr page 192-qui rermmufs^ cxtcufmocionifen: finicur:quodamp;; ipCurn perFici d ici poteft: prefemm fi excmplo greet ufuf loqui uelimuG uc et perPeefte penidè Ârifïotclefdixenc:qd' m ultimo corruptoifiam efb. Sed qd ultcnuP Ergo mqc crinicaf en ulcimuf fmiG ^ bonû ulcimû return. Nó fepc bone uir: fine enim quoiufcaufa cetera fincsnó omne extremû fbacuimußfed quod optima eft amp;: forma. p Quid uero dicam quum progredienf afFerac conclufione illam. ' Ergo hoc ultimu 86 bonû deufeft.Na a' fiqfcócenent mnitacc cHe bonû 86 ulnmû:nonfequitur ut amp;;deuf bocfic.perfició enim unumquodq: fuo bono: amp;: hoc ultimum 86 optimum analogue eft. A.lioquin confequet ex bac lUacoria roe aduerfarii dialedhici nouruc afmuf fit deuf.formaenim afinifmifamp;'ultimurnbonû: quo perfictcur afinufeftjfuoin genere. Quod fi omne bonum 86 ultimum eft deuf forma afini eft deufs^ afinufeft deufratóe ad/ uerfarunoftri: qui in eof erroreCdilapfufert: per ignoracionem ij diftinguedi.Sed correlariû eiuruideamuf.bincamp;: facile incelligi poceft inquic:crinitatem effe caufam efFicicnccm omnium return, principium enim prim urn ec fini f idem refunc-’efficienfnanq: 86 forma 86 finircoincidûc.Formam effe Einem uere ab aduerfario dicitur. Sed boe nuper uti pu co didicic- corredtuf a Tbeodoro noftro familiarequippe agenfaduerfufTbeodorum bocargu/ f: menco mandauerac fuif liccerulif G en eraci o inquic;nibil aliud eft:q mdudtio forme in materia:unde fi formajgeneracionif fic finiffequitur idem fibi ipfi Einem ené: quod ridiculofifïïmum in/ uenicur. Hecita ancea fenciebac 8/ fenbebac-nücuero poftqua refponfioneTbeodori meliuf fencic:Eormam effe finem coficec. Sed fitita:uc ena bæcuenianc fepein idem.auótore Ariftocdc. nam bomo bominem generates/ equufequû.Verum qd tandé? Ergo inquic cnnitafqui finifefteefficicfquoq: ert.ILidicula ref. quad cOincidanc fêmpcr:ica argumentatur. Xt non femper bæc conuenire: fed fepe:boc eft:quocienfquod effcit idem fibi fpecic efFiciCrAriftoteli placet. Miter enim fequetur uc celum auc fol fic bomo:quum in generando bominem: finem bominem babeacï quo ec aduerfanuf ufuf eft largumenco. quum demonftrare fTucWez bominem effe coelo preftanciorem. Xdde q, fi finifamp;^ efb/ cienf conueniunc in diuina crinitace:ad Xriftocelif fenfum: quo aduerfarii racio fundacur: fequicur uccrinicaf diuina lefficiac trinitacem fibieandem fpecic. Cecetum crinicaf neefmireftif:
-ocr page 193-quem aduerfanLifpuCdt: uc dedaratu ia eft.nec efficiéfeê poteffc: 86 longe minufad deum refern bec pofTunc. Sed ipCe falhcur:amp;r miCcec conFundiCq; reOquaip cócluftonefTndftra plane fine cocra nature racionc. (1 Tranfic aduerlanufad mundt creandi rationest Cf Placonem au dient fcripfilTe mundu ené creatu ex macena. conat: capiculo fuo fexto.viii.viiii.x.demonftrare Æriftocelem opinacu ex nibilo mundi produdlioneni:uc uenoré cbriftianu Factac Xnflote[em,quafi Placo ex materia fenfibilipreCuppofita mundu creatu pucaueric;que cu probare Qudeat.-fic argumêtari uelle uidetur.n Deufprima caufa efFicienf omnium rerum efb: audtoreAriflocele qui.xii.mecbapbyfice libro ? celum ec natura depédere ex deo aic.boc enim product ec effici efb.ec fecundo de generatoeïdeu compleuiHè tocu factendo cócinua generanoné. ec primo de celo^st tertio de anima:deü st nacuram nibil fâcerc Fruflra.boc enim indicatur: deum efTe efFiciencem caufam prinz /quot; cipalem: Naturamaucem caufam mfbrumentalem - Icem qum deufcaufa fmalifrerum emmumfc-’Finifaurem ec efficienfin deo ' conctdanc. ^gic enim propter fe ipfum deuf? Sequitur uc deuffit ƒ caufa efficienfommu.st proinde mundi de quo agitur-Itê caufa ' que eftadlufpurufnó agitp motumeq; icempeTgtpindenó ex pocêcia materie aliquoiufnec fubiedbu ullum materiale fibi pre/ fuppontdquia fic per mocum 86 m cempore agercc.Dcufaucc eft caufa :queadlufftt puruf uc duodedo mecbapbyfice demoftratu eft-ergo deuf fine motu ec cempore agic: st nibil prefuppomcœc f^ proinde ex nibilopducic. leem caufa omipotenfnibil induced o ftbi prefupponic.nam nifieiuf poccncia ultra fubiedlu materiale fe excenderec-nó omnipotenfcflec.fed deufécaufa omnipotent qùm ent adlufftc puruf fine ulla pocécia pantua: babeac ffinita poccncia mten Eue non excenfiue necene ennpromdeq; omipocéf fic:ergodeuf exnibilo omnia pducic.lf Itemneccnèfuicucdei omnipotentia aliquo modo manifeffareturiquod qumnó abo modo fieri po nét mifi per produdtioné ex mbilontaeni pocécia infinica requincur:que fuper diftacia mfinicasque inter enf 8/ no cnfterminufcreatióifeft'preualeae. Ideo cundta ex nibilo deuf ^ produxie. d leem dan pnmam fimplicicer caufam eff iciencem m ordine caufarum efficientium necené eut fecundo mecbapbyfice. demonffracur.Hec auc deufeft^que caufaqum nibilpfupponac fua rationc:nam nifi ica enét:non prima fimphciter-fcd m genere
-ocr page 194-enèc.Àgerec cnim in fubiecfhum ce per morum. Sequitur g, deuf proprer primam caulalicatem efficiennf caufemibil fibi prefup/ ponaczfed ex nibilo agar. Item qum cria principia fine agentia: arCque formam accidencalem producat no atangenffiibftancia; natura que Forma producat fubftatialemmó attingenf materia-' eedeufquod potiufprimo fecundoq; é-qüm ex eo dia depedeat. fequitur ut boe fimpliciter poflic producere:amp;: nibil agédo prup/ ponere fibracqiica ex nibdo facere.Item fi unuquodqi refoluic in fiia pnnctpia:uc domufin lapidePet ligna :ex qbuf conftituca eft:mundufquoq? fi refoluetur^ad id reuerterediex quo fadluf efb. At remota uolûtace diuina reuercecurad nibilum. ex nibdo ^ fadtufefb.d Hifrationibufpfuafuraduerfariuf Ariftotelé mudi producfbionê fenfiHe 96 ex nibdo arbitrat^queipfi quidépoanïe queda babentur dcmonfhrationeCCetcrifuero ecia medio enter erudicifilbpbifmatafiinc: ecfoluiFacdlima- Sed priufq foluain/ eptiafiftaGexplicabo fentena Anftotelifamp;J exporico4.ipofribdc effe non folum ut ex nibdo: fed etiam ut omnino produeftuf fit mudufaut créa tufnibil eni refernapud pbilofopbu buc fiuep/ dudlu fiue crearudiue Fadtum-'aut generatu dicif Ergo nibd ex nibilo fieri (ter omfconfiât. Quod et Anflotelefpmo pbyficoq: pro principio accipit.quod fiquif aliquid ex nibdo Fac^um fiue produdtum dicic:aduerfuf Ariffotelem enunciat. Nibil eni Fieri ponè:ecaliquid Fieri ponè:fibi inuicempugnanc.Nec reiïtedici poceft boe intelligi de produdtióe reru per motum:que matena prefupponac:non de fimplici emanatione return .que nibd pre/ fupponic.riec ent diffindbio non ex fenfu Ariflotelifcfl.fcd eoip qui Anftoeelif opinionem nó pugnare cum créa none offédere uelinc.Quod amp;: ipfumnon tollic:quin ArifbocelfTfcnferic mundu non produdhum.Hic enim pbilofopbufnec nerbo ufiifefl: ta lu ut et aduerfariufipfe Fated mefciquo admonente.nec fuifprtcipiif indicat fimplicem illam emanacion^njfutquifnó explicite camé tplicice dl dia elici poffit-nifi qfceli naq? depédentia:emanationé interpreted.quod uelnof Facile concefTerimuf-Iam uero ifpmo pbyficorum libro qum materiam primam ingeniramœfTe pbare uelic-'accipic ra clones q, fi generated: prefupponerec Fibi aliquod aliud fubiecftum:ec t odtauo eiufdem openfomne quod Fic in^c poffibile eft Fieri: alioquin impoffibde edèc idFien: 96 quod eftè polfibde eft id ex matena é:que eft i pocentia ad forma.in qnto
-ocr page 195-eciam meta pb y fi co ruin potétta adliua eft mgC pricipiu mucadi alcerum-qua alceru eft. Qiiod etmodtauo eiufdéoperifrepent: ubt comentacor diffinitionem banc diciceße pnorem omnibuf difFinitionibufeorum que nomme potentie appellant; = utprin/ cipium fit mucandi alcerum.qua alcerum eft. Item eodem in libro fcriptum legimuf. Siqua fubftantia eft forma fine materia:banc procinufper feipfam eê enfacq; unum.nec ullam babere caufa: ƒ quelè faciac enfet unum. Ita patet nullam aliam producftionê incelligi ab Ariftoeele nifi earn que per motu ficTubiecftûq; pre/ Cupponat^quado quidem in libnfmecapbyficifica loquuur:ubi non de motu : non de natura: non dealiquo eiufmodiagitur: fed de ence ipfo:q enfeft.Profeefto fi ad pbyficam räcu pducedt rationem bee redigenda putaret:ue aduerfanufcredic-no ea pee pbylofopbie:qua refdiuinaf tratftare uellec pocenciam defmiret acftiuam per mutacionem.ISIec dicerec pocenciam immutandi eé primam in genere pocenciarum lt;1 pocenciam creandi ilia agente fine motu: ullo paefto admiccerec: neq; negaret forma fine ma/ terta fubfiftencem babere caufam fui elTemifi maten am fem per in ff produdlione pfupponi arbitrared eftenecene. Qind uero mudu ingenitum:fempicernum:8^neceftarium ede dicercc: fiprodudlu putarec.'’Necenàriumenim idefteuubquodnullo modo poftic non efte.At fi creatuf ex nibilo eft: poteft noh eOe.qum ira eiuf nature conuentat nó enè:ee babeat eile a caufa externa: 8/ puf nature ordine conueniat non ede qm ede:quod necenaru rationi repugnat.Quam obrem Äuicenna opinatufeft:quod creatur a primo :ponïbile ede fua natura et necedariu caufa ex te ma. Qua opinionem A.uerroiftmprobac m primo de celo^ cométacor quo diltgenciorem neminem Æriftotelifopinionû fui de omnefarbi/ crâneur.qua propter inallegandtfexpofitoribufbûcimprimif cenfuiadducendum. Hicigitur in primo pbyficorum cómento oeftuagefimo prtmo.exponenflocu Ariftotebf illum. ex nibtlo nibil fieri: bec refert. Qui generatum edèquicq exnó ence dicic^ concédât alcerum debifduobufnecedè eft.A,udenim ucmucacu. fit fine mucacione:auc uc mutatio fit in muEatóe:que(podïbilia funt. Sed lunioreG boe impodibile recipumc- fcilicet adueti: qm a pucnciaid audianc.Confuecudo emm natura altera é. Nunqd dubium fit ne ludicio Xuerroifex fencencta Xriftocelif ipodibile ƒquot; fic liquid ex nibilo fieri? Hocigicur pnmum ex Xriftotelif
-ocr page 196-opmione accepimurdb A^uerrorut nihil produdtnm ex nibilo I^effeponic. Secundum au rem m odhauo phyGcoruin comenco quarco:ad buc modum.Conuenic meer ueterefomneraueftorefi uc ex non ente puro nibil generetur: Sed affercorerer Sarracent noflriinegancprincipium boc:3lt;; poOibile pucanc:uc ex mbilo altqd generer •■ quoiuferronfeaufa eftiqä plura uifu incóprebc/ , fibiha generce a rebufuifu coprebéfibilibuOna ratio qua aff crût ad id;pbâdu:2 fubtedlu necendriu agédi dimtnuic audtoncacé agéciGuulgarifec friuola admoduopinio ê. Agcfeni fi agere n6 poteftquicgimpoffbile^dicedunone amitcerefua audboncaré; fed rem-'que {poffbilif eff: efficipoffe arbitran.Id cerce Fallt ec decipi eft.Ica Auerroifconfedlor inamurA.nftocelice difcipkne-ec principium boe per fè notu eé exiffcimac:nibil ex nibilo fieri: ec cbrifbianofiudeoOsz farracenoGg creaeû eé ex nibilo opmar: nnpoffbilefibi admictcre:anèrtoref eni ec loquencef bofuocac:
^ quoniam fine demonftratióe loquantur.ec cm afferant.R.ationé enimilUm qgt; fubiedlumrcquincur in adbione agendf impfedti non perfedtifiimi ec infiniti ? Priuolum elle arbicracunqum Fieri nópoHïcmcaliquod agenfrem impoffbilem factac.quale efb ex nibilo qui eg fieri: idq; non efiè inipocencia ec defedtum agenriG qiiando digniufid non poffe g poffe deo eff. Falli item ac dccipi eum:qui credit ex nibilo poflè quicg fieri aperte exponit. Ex quibuflaciffime pacet aduerlanum log ex opinióe fidei noflre?
ff sePIaronifno AriftoceliC SedAuerroifuelfuper tertio pbyfico4 idem facceur:ubi ec Auicennam reprebendic:qi aliquantulu dif/ fencire uifuffueric i opere de fubffancia orbifa cómuni pbilofo/ pborum confenfumt nibil ex nibilo poffit fieri. Qiiod fi opinio, bec Kuicenne aperte ab Au ertoe improbad. ue a fententia Arif/ cotelif aliéna fnemo unq; poceft fine reprebenfione actribuerc ff Ariffoceli creacionem ex nibilo fadta/plura ecia Auerroifde boc locif aliifafferc improbâdo:quale uel illud effiquod i duodeciO metapbyfice cornéco decimonono bif uerbifexponic.Qui auté creationem ffacuuc?enfcotum ab agente crean ex nibilo aiut. nee efiè necefièmC matena fit in quam agac.Tocum emm ipfuTn crearugue guide opinio afiertcrum legiftum noffre:tu cbriffia/ norum eff:ec quidem loannercbnffianufpofiibilitacem non efiè nifi in agenteair.ut Alpbarablufnarrac libro de encibufmutatif.
/ Auicenne quoq: opinionem loco eodem meminic: que datorem
-ocr page 197-ftdCuic Formarum: Ut agentia naturalia difponat tantu materia per qualitacefpnmaf Forma auté detur ahunde.Memoratenä Anaxagore opinionem de formai^: lantauone. Poftremo Xrif/ eotelifafFerc (encentiam:uc agenfFaciac compoficum ex matena 8^Forma: idq; cereo modo mouendo ectmmutando matenam: donee exeat de potentia m adlum-acq; educendo nó inducédo: ne creatio ex nibilo fit^fcd prerupporico Temper fubiedlo -^ agenf extrabat in adlu.-quod m potentia eft-ec quodammodo latitat, quo Fit ut a: la titan o ni A.naxagore ab qua ex parce dnimilecur : et creatiói uideltcet: quaeenufqct potentia Fuenciadhu ex nibilo / quodommodo exifbat Addo quod Cuper eodem Iibro comen to quadragefimo quarto contra Auicennam ab eo dicid de intelli/ gentiif Aiuntinquicquafdam intelhgentiarum confequnquafdä ue cauGtum caulam.primam uero unam eOc deb ere ac fimphce. a motore aucem primo prouenire animam primi celu aj moco/ rem orbif fequenciû acq: ica enêneceUè : ut non ftt fimplex: ec babcac caufam pnorem.Que ratio imaginaria eft. Nullufenim ibi prouencuO nulla confecutio eft:aut adlio’-uc dicipoHic unam adtionem confequi unum agenftantum.Caufa enim amp;? caufacum ibi co modo eft-quo inreHeiftum ede caufa dicimuf intelligencif. Quod ica fit poRibile eft: ut quod eft per fe inrelbgenna as in/ ceUedhum ? Id caufa plurimorum encium fit- in quantum uarie / intelhguncur.Idem mox.Verborum autem mquic confuetudo ilia apud lunioref ut a tali mocore:talifpueiac mocufaut pro/ fequatur:auc producatur:auc procédât: 8^ reliqua id genuf non uere de abftradliffubftanciifpredicantur. Hec emm omnia dif/ poficionef func agentiu fuperFicietenuGno uere.nibil enppuenic ab agente ut dixpfcd tantum excrabere in a(ftû:qd* é in potena intereftagecif Itaqj cu ibipocétia nó fit: nee agêfc.lntelledluf utiq cm ec intelledtum ibi eft:perFicienfet perfedlu:cucddmodu arcificia alia ab alufproficifcunc :eo qgt; fua pnncipia alia ab aliif trabunc:demumqï omnia reducund ad idem uniuerfale arcificiu: unde fua queque pricipia accipiac.Quam ob ré fcienttapprior primi dei eft: que in prima pbilofopbia concinecur. Sciécia uero propria principiorum:que fub illo func: fimihf eft fcientuf parti/ cularibufque pme pbilofopbiefubiaccnucNicolaufpipacecicuf infuo depbilofopbia primo operereFerc.QuodautéaPlaconc fcnbicurïcreacofenc aprimo deof: qbufpreciperecur: ut mortalia
-ocr page 198-aninidlta ipfi crearcnc.priTnuTn autem ilium creacoré requteudre: ac uacuum labore manfinè: non eR ita intelligenduTn uc uerba Ibnanc.Quinco eciam libro eiufdem operif exponenf locum de neceflàno bec referc. Si funt encia fimpliciaiecerna u imucabUia uc dedaracum alibi eft; nullum illoz^acquinc fibi eénecenanum: quot;ab aliomeq; eft qui eg in illif extra nacuram.Hec Æuerroif Sed redigamuf ad fummasquebuiuf Anftoceliciaudtonf fencenti4 •contra aduerlariu dtcic.opinioné Auicenne ftacuentif créa none efïè omnino repudiandam.In mcenigenmfnô edè caufâ si eau/ làtum.'nec agenfet adtum:Ièdincelligenf etincelledtum:quonia alla alla incelligicanrelligendoq! perficic. Agenfnulla alla rande dici agenf: mfi quia excrabic ad at^um quod in pocenna efb: ec proinde femper agenf prefupponere fubtedium macertalc; nec enèponîbile:uc nullo prefuppofico ipfumagenfproduceregcq ponic.Incclligenciafenè encia necedana p fe^acfibi eé neceHariu-*' ab alio nó acgrere.Item Placonifuerba nonicaedeexponéda: uc fonant. que cum tea fine: confiât landîme aduerfarium falfo per ignoranciam atenbuere Ariftoceli creanoneex nibilo^Sed alcerum ceftem amp;: bunc grauidimu adducâ:AIbercu Anfloceltce fcbolefamiliarê:uc g aduerfartuferrecimagif magifq expliced. Hic duodecimo mcrapbyfice^cradlacu ulcimo’capirulofepnmo: ica condudtc.Incertufénobifmocoif numerufceleftium corpoif cumluifmocibuf Ideoq? Anftocelefdubie loqueufdebifeft. Sed quoniâ per ranonem caulàndijntbil aduerfuf bec comprebendi podic.Ideo aut nibil oino de bif didèncïduc calia eé reprobac. Cecerum funt qui neutram barum uiarum fequentefputanc fe fe per uiam pbilolopbadi incedere^St pbilofopbiam eu tbeologia confundanc.ab uno Gmplici primo agence per effenciam ?nó efb nifi unu inquiuc. Icaq fi quod ab aliquo efb:mulcu 36 multiplex firné id aquoefbïagicperenènciam.Videmufaucetn no alceru' per alcerum celumpduci me de: nec omnino generan ex materia: ipfumq; multiplex eé æ uanu.Ergoproducidin eiïe/ab aliquo agence per eledbionem. Hoc enim muica agic unum exiftenf uc uulc.^amp;: caulac ex nibilo«’qum no fdigeac maceria piacéce.’ppcer fue infinite uirtutif excenum fupraomnifagennf racionem. Sed nofuc fupradiximuGnô poficoefbaferadtare boc loco uolumuf Non enimbocnegocio nififencenna peripatencoipmfticuimuf explicare.Que autem aPlatone dicund:maneâc quoad poffucî
-ocr page 199-donee ab ahquo exponancur.Theologie uero rade noftreïnó cumpbilofopborümpnncipnf conuemt: quoniam reuelanone inlpiranoneq; diuiniruf bec Fundacurînon demonftracione buz ƒ”mana. Sic Mbercufnegaca prfcipuf A.rifbotclice difciphneaccipi pofTe.-produdlioneYri reruexmbilo^sz deu elle agefp elecfbionc mulca producenf: az proprer fue infinite uircutifexcenurn:nulla egenf macena. Sed a cbeologia tantum bee accipi pofle fatecur--que per reueLitionem babeacur. Veru adnerlanuf qd pcculiarc fidei eft: ad penpacencam lebola ref erC. ec quod noftri tbeologi penitufrepudiaruntnpfe tueruet ad facra ducere aula conccdic-Erix andauenfifdodtor egregiufex Ariftocelifopxnionemqc. TnfariaTn ahquid diet fe baberead efle poteflAut enitn uc ex fe he form a lit er neceflu éne: et ab abacaulalicer. Aut ex fe fit for/ maileer necelTam effe: 8^ ab alio dependencer. Aut tereio ;uc ex fc fie poffibile eße ec ab alio babeac effe neceflariü.quia caufa ?pof/ fibilcilludnecenàriocaulèc.Pnmufmodurcôcradilt;Tionélt;cludic. nam quod caufacum ab alio eft nd de fe eft non enf ec poffibile effe, qu od aucemdefeeft neceffem eê: null o modo poflibileefl:. Ergo diccndum eft Anflotelem addidifTe bunc modu nocando concradidlionem.ee quia pucauerac inrelligennafbabere necefz fariu per fe cffe:negauic eafa prima caufalicer depedcre.Ternu etiam modumnegac: qui fimilicer contradidlionem mcludiciuc comencaconf ludicio parce in duodecimo metapbyfice. Concra loanne grammaticum. Male inqc a loannc grammacico dicte : mocum defe poHibile poffe ab alio perpecuan. Subfbacia enim poßibilif perpecuari non pocefl:atqj ica fubffanna perpecua non eft ab alio:quonia ft ab alio effec:perpecuared que poffibilifde fe 11 effet: q, oppofieum fentencie audtonf eft. In primo eciam de celo idem exponenf locû illu.Impoflibile eft ne generabile deueniae ad corrupnonê. Si inuenirecur inquit aliqd generabile :etemu ■ poffibile effet: uC naCura pofftbilif mucaretur i neceffena namra. Klicer emm effe nó poceft: nifi auc alcera in alcera muted natura. A.uc due nature contrarie fine in eodem. R.eliqum igicur eft: uc ex cribuf bifmodif fecunduf tantum ab Ariftocefe probec.boc eft uc aliquid babenf formaliter ex fe neceffum effe^ Dependeat ex deo :nonuca caufa efficience :fed hnali ec perfedtiffimo enciu omnium.in bac fencentia nonnulïi etiam modemiorefdodloref ƒ, func. Tertiö cefté fidedignü referam:diuumTbomâAnftocelice
-ocr page 200-difctpfinc pentininiUTniqui in prima partequeftione qdragenma qrta:arnculo fecundo^querenfan materia prima fitfadra a deo ? Veterefingt pbilofopbi pauîulû uentatifcognittone acttgeruc. primi enim illi rudioreCadbuc ^nuHa entia nifi corpora fenfibilia effe putauerue ponentefq; in bifmotum ^non mfi per aligna ac/ cidencia motu confideraruc. Verbi gratia reäm rancatem: denft/ cate:aggregactonem:fegregationein;amp;: qumfubflantiamipfam corporum incaufatam fbacuerent-'caulafaliquafreddebanc acct/ dentalium mutationum:amorem:Iitem:incellecflu:aut buiulmdi ƒ aliquid.Tu proceffu cemponf diQinguere formam fubflatiale: ec matenam:qua ponerenc incaufata.excogicarunc: 86 mucatoef in corporibuffc^m formafeflènnalefpercipereinceperunc. Sed earum mutanonum caufaf uilioref quafdam ené uoluerunt: uC ctrculum obliqumtaucldeaf Sed conlyderandu materia cotrabi per formam ad fpectem fibi decerrninata:uc fubflantia aliquoiuf fpeciei per accidenffibi aduenienfconcrabitur ad decerminacum modumeflendi: uebomo per albu.Vcnq; igicunlli cofideraruc enfparciculare.'uel ingcamboc enfuel inqcumcale enPacq: ica , ƒ caufafagentef pardcularef reddiderunc. Sed ulcenuf ala ffudto.
p ro ge fli fe did uferex erun cad conftderandum enf qua enré:atq; ica comcempldti func caufaf rerum non folum qua bee aut caha func’led eciam qua entia funt. Hoc igitur quod caufa entibuf é: inqcum entia funtxaufam elle oportet,non mo inqcu p formaf accidentalef talia funt. Verum etiam fecundum unumquodq; ad effe eorum percinenfquoquomodo. Acq: tta macena etia prima / ftacui caufata:a caufa enciu uniuerfali.Ergo ad prlmûd^cédu^ A-rifbocelem loqui de fieri particular!:quod ec de forma ( formai fiue accidentalem: fine fubiiancialem . Hof autem loquimur de rebuffecundûemanationé earum.ab uniuerfali pricipio effendi: aqua quidem emanationematena non excludicur:licet a primo ff^modo faciendi exdudacur. Sic diuufTbomaf.primum ueteref ' ' pbilofopbofcocam fubftanciam return nacuralium incaufaca ee exiffimane'produdbionem cancum accidentiu ffa cue neef refert. fècundoPlaconem ec Arifbotelem indicac:qui produdlione par/ ciculareanimaduertentcf forma fubfbantialem produci.materia autem primam improducfta ec ingenicâ:ucpoce primu fubiedtu ec miq; failure fubdicum exifbimarunc. Po firemo ad eofuenic: qui ulceriufpergencefconfyderaueruc enffimplicicer^c materia
-ocr page 201-quoq; adeo enèprodudhampucaruncïplatonicofindicanfgbec ^ apercidime dicunc. Quod fi ceftimomu nel butufdodlonf (andhi AnfloceleCnó inter eofcnuTnerandufefh:qui produdtioné reru^ umucrfaléïec entiffimpliciter poneréc fed inter eofqpdud^ionc tantum particularem attigenncsféquitur prorCuPut Anftocelef non confy^erauene produdhionem materie prime:8i proinde ne creaaonc qdem exnibilo:de platone uerotquoiufna opiniomf de bac re Fueric.-ec in fecundo didtu eft laciuf et poft bec clanuf ^dicetur. Nunc ad refpondendumargumencif ad u er fam uenio.
primu : depend en tia celi fundad.ee eo qi deuffecene generatio nê cótinuam:amp;i fepiufdixerit idem audlor Arifbocelefdeum facere. Hinc enim aduerlanufputat caufarn eflè deum efficienté oium rerum.ïLatio quam fibt potiHïmam arbitratur ;ec fepiufrepecic: bec c. Sed q Ïeuifamp;; pmfimafic.'facile la ex bifque expoluimuf: inrelligipoteft.Depêdere ent qä ^^i pSHcTTai AriftotelefdixiC: non efficientiam auccrcacionem monftrac-ded auc Finemîquum refunaqueq: ex fuo dependeat fine:auc fi propriam termini fig/ nificationem amp;^ufum Frequentem fequamur: fitum dicic partif Fundace m altera partetfine qua eITenon podit: aCq; plurimum référé crearuaut efficran dependeredicaf fi fententiâ Arifbotelif fequi udißec ufum feruare uerborum-quem ipfeprobauerie.Ali/ mentum emm augeri 86 S^HMïovpr^KrTai qi creari eft:a calore dicic i libro de fenfu:amp;; i corde pmo uim eé créante :fangui né un fecundo de parcibufanimalium:in quo ec fanguinem craHiorem calidioremq; TTOiMTiKcoT^pop.-id é efFiciencioré eé uiriu corpif affeuerac.Videlicet eu caulam efficiencem alimétrfagumifuinu ) uelic explicate ? Ac uero quum partium ficum refpedbu 8^ copu/ lacionem certam exponic:nó cftici aut creari dicic:fed depédere: ueluc in primo debifFona animalium ex medio renum ?uenam dependere fcnbit.amp;i in quarto de partibuf animalium f omencu ex medio uencriculo dependere. Non emm uel renef uenam: uel uencer omencu créât:fed principium efh:fine quo flare ad cociuf compoftcionem non poHic ea parfque inde dependeat. Vc igicur in bifdependendi ratio/partium copulationem fecundaipin pmif 8^ principalionbufFundacâ figniFicac:fic i umuerfe nature ratoe incelligendum eft: id quod duodecimo mecapbyfice fcribic celu et naturam ex principio quod deuf eft dependere. ecprimo de celo exeuo:immorcali diumoq dependere. Cccerifpartim apciuG
-ocr page 202-parcim obfeunufeHe ai uiuere.Nominac bac uimuerfam nacura apemuf/^riftocelerin prnno pohcicorum Iibroîquum dicac.In omnibufque ex: pluribuffiue continuifftue diuifif confifluncœc ■ unurn aliquod ftuntanfpici imperanf 8^ imperacumudq: ex uni/ r uerfa natura mené in ftngulif anitnacif. Non icaq; deu efficcrc auc create pucandu.eo q, depédere exiUo uelnacuramuel uica (cripcum eft. Sed ad aggregaci ranonem referendum q, uelun partium modum turn efTentiahum: turn etiam integralium recipe potefb:auc cerre ad Finem:quum a fuo quedq: dependeac fineuC fÇdicflum eft.ee Finifq Finifeftîefïênô poHîc efFicienfcaufa.Quod
ft aduerfanuffigniFicatum dependentieata incelligenfut nofex/ ponimufuerbo camen efficiendi ec creandi abucicur ad eundem fenrum:nonplurpeccac q q? impropne loquitur. Sed fi quoma caufam eße deum ut munduffit audicudeo ec efficere putacdoge aberrat non et q? caula fie eßendi: idemppcera et efficiendi é. lâ ata caufa eft uc bo fic:fed tarnen non eOr que efficiac bominem: nifi inqtum id efFiciC: quoiuf forma ip(a anima eft.quod deo ec nofex ^knftotelifopinione cribuimufutp celû eFFiciatquecuq: ff ab ipfo celo immediate efficiuntur. Vnde uel alceriuf loci folutio patec: quo Iibencer aduerfanuf uoluicur. Hacicemm ec deuf: ec qdem bonitafacqj diuinicaffemper fècundum fiiam nacura caufa melionfm rebufcontingencibuf efbuic infecundo degenerative animalium dicitur.fed per motum edeftem etnacuram. Quum enim duplex fit ratio caufe efficientiftauc enim p fe:aut p alteru boc é:a[tera unde pnncipiu motuf fimpliciter:alcera que forma eß- eiuf quod fimphciter moueat ec efficiac. deuf non ica caufa efficienf eft:ucqâfimplicicermoueac: fedficucid quo aeftu qcq lamfubßäfmoueacec efficiaC'quo modo ec anime caufam effiZ^ cientem cribuimuf. Qiiod emm forma bominif eft:qui fimpftciceP ec proprie ageredicacurudco que ab bomie effedtiue agancur: bec ad forma quoq; referentefdicimufab anima effici.qq meîiuf dici poteff anima effici q ab anima .Tefte anftocele primo de aia. Meliuf inquic forçaf?e fie nV aiam dicere mifereri auc difierc: auc incelligereded bominem anima. Acq; longe impropriuf dici exiftimaczftquif texereautedificare anima referc. Atq cexendi edificandiq: prinnpium unde moeuf anima eft. Sedquoniâ ica principium efficienfeft-uc non fimpliciccr fie: fed inqcum forma eft eiufquod fimplicicer amp;; proprie efficienfcexendi edificadi ue
-ocr page 203-eft. ob id inepte anima dtcié texcre aut cdificare^et lôgc tepauf dixerifdeum efficere celum aut ex bif ahqd: que celû fuo motu effiaat ludicio KriftoceliC Nec eni anima efficic hominem quif principium fte adtiuum;ncc deuf celum :quif non pafTiuum fed adhuum principium fic.-de quo fie ec feruecur celum acq; natura. Quum itaq: aduerfanuf dicicdeum fecifTe ec Fa cere concinuam generacionem:Idq: ad Ariftocelem aueftorem rcferc.difcac: ica deum fecifTe ec fa cere fencenua Xriftoceliffic-uc anima cexic?acqj edificac. Idq non folu ex ratione difciplinc \riftocelice colligé fed ucrbif cciam eiufdem audtonf expmi! inlibro demundo ad Alexandrum R.egern. Quum deum dicac genicorem omnium que in mundo efficiuntur efre:nó q» ipfe operator fic.-fed quonia cell opera: qä primum uircucif dtuine parcicepfeft.'omnia Faciac: dilponaC:gubernec:con(èruec.Tale elt argumencum aduerfaru: quo precipue freeuf Anftoeelem chnnnanum non dubicaueriC facere. Sed actendédumquod adiecenc-.naruram caufam ede in/ ftrumencalem. Stbi enim iplè contradicic:quum luperiori cêporc (enbenfod helaramcontra Placonem demonftrare uolueric:ex luaopmione: nacuram efïè non pofïè caufam inftrumencalem? ranoneq ucerecur:quod inftrumencum Teparacur ab eo quod p ipfum efficicur. Natura aucem non Teparacur a rebufquafefficic nacuralibuffed alcera tune nofbra refponfione emendatufdidicic capciunculam fui argumeneuse incelledtum inftrumentalifcaufc ex opinione Placonihquem non parum probade uide^quando quod ante reprehendebac-'co nunc déco rare Xnftoeelem ftudec. *Sic igicur natura eau Ta mQrumencalif.Idq: Xriftocelem uoluifTe concedo:quando eum no folum boc:fed omniaPlaconif fui pre/ ceptorif placita animo coluifTe incelligo:quâq meerdum uerbo precepeorem urgec.ee impericoffallic. Sed quid nam fi nacura TiC dci inflruniencum:fecefic ica profedlo deufmediance nacura-uc ec anima mediance corpore. Verum nacuramipfamnunqua nec feciC nec facic- (ƒ Kdfecundum.HinifecefFicienfecfîcdncidunc; fiue conueniunc in idem ^ camen quoniam deuf nibil immédiate efficic-'UC oftenfû. eft.fruftra ica argmt;-ec licec idem deufamp;i finif fie ec efficienf:camen quia no per fè: fed per aliud efficienf é:nihil hoc aduerfanum luuaciuc deuf ex nibilo faciac^Ad cercium.cbe/ ologorum noftrorumfuncifta:quibuf nofquoq: adheremufnó Anfbocelifuciam expoficü eft. Nam fencenua eiufqdê audtonf
-ocr page 204-nibd cftedliucinifi mediare cclo a deo agitnr.Celum autem femp fubiedlo prefuppofico cfFidc: quicquid efficit.contra inquic fi per mocum ec cempufec fubiedhum agiere He adbufpurufnon poceffc. Immouero pocefb.nó emm Cue puncacif racioe impoHibile ecta agcre debecrquale ifbud eft: ex nibilo aliquid fieri. Quod enim (eparacum a macena eftznonpofTe immédiate matenam im/ mutare/audtor Ariftoccleffepumo metapbyftce eft.quem locum exponentXuerroiflmpoflibile é inqcjuc forme feparate imucec macenam nifi corpore mediance no muCdbiliTcilicecrcelefti.Ad quarcum. Si omnipocenciam accipic eo mo quo noftri cbeologi uc deuffacere poOic immediace:nec répugnât fieri a deo quicqd non implicat cdtradidtionem ^ R-efpondeo ealem omnipocena remotam eeab Ariftocelif opinione: quod etceten omnef chez ologinoftn ec Scocufdoctor infigniffateturrsz racionem cur a pbilofopbif imponîbile uotatur: uedeuf ita omnipotent tic uc immediate efFicercpoOitriUamreddic.q, pnncipium nccenàrium amp;: omnino perfeeftum ad nibil immediate conngencer tebabec. Ita enim fit inqtnedeutpoHîc omne pottibile cautare:quumbec nouicatifrdtioanïgnarinó poßit.’neq: ex ptepncipinqdnecena/ num ett-neq? ex parte aliquoiutimpedimentrqn pnncipiu ipm perfedtiOimum et immpedibile eft. Sequerec ena ft deutcreare poOet omnem effedtum ftne caufa tecuda:ut ec facere pofTec quo nulla cauta fecunda baberec propriam adtionem: amp;: efïèntiam propnam.Qiiod abturdum omnino eft:uc comencarorittencecia patec in duodecimo mecapbyfice. Quoniam tecundu Anftocele prêter cautam primam.Àliequoq: tunc necendrie:quin eciam fc/ quered:ut ordo icaufitno eec fimplicicer neceftinutaz efTétialit: quod negatur ab Xriftocele fecundo metapbyftce libro. Sic ec Scoci ludtcio refern ad Æriftocelem non poceft. omnipocencia co modorquo a noftrittbeologitincelligicur.Quam obrem auC nulla dei omnipocencia eft:lèncennaA.riftoteliftduc ea tantum éi que in dependentia mundi ex prima cauta ec in conteruacione return cundtarum appareac.Cdcra inquic. Deuteft a dl utpurut érgo babet pocenciam mfmicam incenftue: æ proinde omnipo/ cenciam. R_retpondeo non tequi iftud : quando nee utpiam ab A.riftocele tenpeum legimutdeum ené uircucitinfinice incenftue: cc licec tic adtut purut tarnen nó propcerea ita ejè omnipotent podic-’ucaliquid ex nibilo faciac.Quod enim teparaeû a maceria
-ocr page 205-enrimatendin immutafc no potefb^qua ractone ufufXriflocelcf eft concra Platonifideaf feptimo mecapb/ftce. ISfullam igit rem ^ fadtibilem acemgere poHic-niH per motu celefbem.Cócra mqC.
deb uit ica manifeftari omnipocencia dei. Hoc ent gneum erat argumencû Xc nóita maiFedan deb uit. fed ponufin dcpendécia cell ex prima caufa:amp;J in cóferuacioe cundbaz^ reru. qn tpoffibde ip^.end deo ipi uc gegex nibilo BacAdfexcü.Darigdcprimam caufa efficience in ordine caufaru efficienciu:concedo. fed quod precerea adiicic caufa illam efftciencem prima mbil pfupponerc nego:ecad rationem:gi ft prefupponereemó eéc pma ftmpliciccr: falfum ld eé refpódeosquü non dicac prima ftmpliciccr.-ga nibil preruppondC: ld enim impoffibilc effed ga non in uirtuce priorif caufe efficiencifipa efficiac amp;: p pmu mocu agac umuerlalc. Sic emm ab A.riftocele caufa efficienfdiffmi^-uc boe fic un pricipiu ƒquot; motuf Subiedbu auc mocui eße neeeße é.C A^d fèpcimu. Nó quia deufagenfpocetiufcecerifagecibufeadeo ex nibilo pofficagere. Nó ent ira a nacura deufdiftinguidruc fubiecffu qd ftbi prefup/ ponic nacuraalle nó pfupponac. Qiiod ent impoOibile eŒ: ratio diuini agennf nó recipic. Sed ga qd nacura facit ut inffrumécu amp;f miniffra: id a deo efficicurmc audhore.-agéceq; pnncipali. Ideo pocêciufagêfs^ nobiliufillud é.Hic ent agédi modufet dignior eft:8^ pfedlioifdiute ftgniftcacior.Qua ob ré opufnature opuf eé incelligencie Xuerroifaic- Similicudo itaq; qua aduerfanufab agécibufinferionbuffumicinó admiccendaé.quudcuf nó agac inuircute priorifagécif lacifqj ad eiufpreffanciamftciucprimum /fprincipaleq; enumerec-Ad ulcimü.Cóceditur:remocd dei uolu/J race mundu poffe reuerti m nibilumffed negad fequi propcerea: uc ex nibilo creed, Muka.n.uel ex maceria creaca fiue generata; teuern in nibilu poffunt: remoca dei uolucace uc fingula atalia figule place 8Z rcliq generif eiufdé. Sed tn nemo ob id negaueric hec effe ex matena Fa dia. Nempe dato uno abfurdo cetera con/ fcquund.qd ftdeiuolücafremouead:quodimpoffibileen:: nullt dubiu eff:qn mudufin nibilu reuercadffed boe non ideo euenid ga ex nibilo creatufé-Ted ga caufa remoued:quc cudta ingenica (^ ab eterno conferuac. R.efugic ecia aduerfariuf ad obfeunora: ut fuuf lateac error^aicq ^riftocelé non apte:fed occulte fcnpfiffe de bac ex nibilo pdudlóe.qd quu dicac.faced quodâmodo mbil febabere;quod cerco referac.Nofuero 86 diuiT borne ludicium
-ocr page 206-fegmurrg Äriftocclc fcribic atcigifTepducQïoné entiu pCicuUnü non untuerfàlc amp;'PUconé eiufdé ecdcifaucoré uidemufaufû di/ cere apte cdléniudipdudtioné.Quod fi ille ica loquucufen-'ne Ariflocelé gdem cacere auc pobfcurc inferere fuiffcnpcifuoluinè arbicramurPuca fencirer,FaIfo igicar ad Anfboceleaduerfanuf referc creacôné;quâ neq; uc Æuiccna ab crerno:neq: uc cbeologi nofhri de nouo ineopinacuf é. d Nicicur preterea airera argu/ mentoru colluuiôepbare Anfloceléarbicratû^duci amp;: depédere mudu ex pma caufainó natura :auc ulla n crédita ce: fed libéra det ipfiufuolûcaceîqd* raciótbufbifdemonffcrareconatur:qfamp;: ipfàf redd(5hafa met formâ:amp;5 cogruâ loquutôné intelligi uolo. Na ^utiplê expofuic:non capuc^non peGucdiuncîapparet.OmeqÆ db aliquo nacuralicer dependec*auc dependec uc parla coto-auc uc proprium accidenfa fuo fubiecfto^ledmudufnon dependec a deo:ucparra coco.quu ent deuffic adbufpuruf parce no babec. nec uc,ppnû accidéfafuo fubierdo :qa cogmcio propniaccidécif céfercdd cogmcione qdicaciffubiccfbi.p mundu auc cognoCcerc ^deiqdicacenoponinnur. A-dde q, nulle func oppofinôeGque no poHuc côuenire aque fublbacie ec ,pprio nacuralicer a fublbacia Pgt;flucci:liue fublbâcia ^ fiueaccidcfe. No ê.n-polTibile uc fubiedbu ecernu fic^ppnû aucêcpale^auc ucalterû corrupcibile.-alcerum incorrupubile fie.Na fippnû corrupctbile cTubiecQü quoqi cor/ rupcibileeft.quéadmodumfi ignifeft corrupcibilifec calor eiuf corrupcibilifé. Quod fi ecernicafsz immucabilicafdeo coueniac: que nocoueniat mudo:feq(: ne mûdufnacuralicer a deo émanée. ƒ qâ fi omifmqc depédécra nacuralif fie:auc pcif a coco:auc ppni
accidécifa fubiecfto.amp;: en neutra mûdo accnbui poOidp relacionc ad deû:feqc mudu nullo mo a deo nacuralicer depédere.amp;rcûpcer depêdenciâ nacuralcfic aleer qdepédeac gppid ex uolûcate.Teqe fi mûdufno nacuralicer ex deo depédecme ex libéra eiuf uolun/ ^caze depédeac. Icé demo flracû lâ inqc a nobif efb.-deu ex nibilo facere.Quod fi ex nibilo deufmundupduxicacq ex fe depen/ dencé babeefeg^ ut libereab eiufuolûcace mûdufipe depédeac. f^zc ppriu accidéfpfedtio fubftacie é: Acmûdufnullâ deo afferc pfedlioné.ergo mundufnó nacuralicera deo depedecme ppriu ffâccidéfa fubiecQo.Icé Anftoceleffecûdo pbyficorû rcpbêdic eof g eu placafa: atalia dicerécnô forcuico fadta-fed auc nacura:auc mceUedlu^Tn neucra barum caufàîf mocui corporum celeftiuni
-ocr page 207-tnbucrCic.ex quo loco lie argunnuf. Corp a celeftia caufa ahquä bne-'aq motufcoif ordinatepcedacneceOe é:fed eu due caufe ille finenacura:amp;! mteUeefbuf.natura auc caufa eé nó poPRc rebuffug natura fubffcäcibußinteledlü eé pricipiû cell ncceüè ê. Igttur ab tntelledhi celu depédet: uc a caula pmi pncipii:amp;J pinde ab eiuf uolücace. Vbi ent incellccfhiGibi 86 uolucafêudemq: tcelleélufec uoluncaftn primo efl.qd ft ab eiufuolûtate depédet:nó natura! fed libera uolûtate mûdupduci 8/ eóferuan a deo'auélore A-rif/ rtotele confiât. Ité fecudo de generató e fcriptu ab Arifho eele eft: ' * motu eé Fadhu a deo perpecuu propter generacioné cócinuam:
uidelicet eiuf gratia finifuc generatio cotmuarec Ac qä fadhum ab aliquo é 8^ ad ftné^Id a uolücace agctifaucdingecifadlionc agéciffadïu é.Ergo celu 8^ dei moeufa dei uolücace æ fic8ó de/ /rpcdec^Hifracöibufphilofopbufbic nofbernoui peripad audtor mundupducic a libéradeiuolucace. Sed qddebocpenpacecico dtca ?q cu fe ex opinióe 86 librifXnfïocelif diiïerere Fatead :nullif anftocelifuerbifució :nullo dicédi mó illiufpbilofopbi agic:pferci eo loco:ubi uiFcoca argumécatoif cófiftic. Sed libéra uolucacé céindeo dicic:undemüdufpcreeó:8/pducaó:ubi.nArifboceleC uCuf ligua fua bifuerbifé ? V elim ipfe aduerfariufdicat qd libéra uolucafapud A.rifboccléfit:amp;:quéadmodü greccdicaó. Vc an id eéin deo pofTic ludtcio Ariftocelif uideamuC Na uolücacem illc fecudo de aia appetitu eé apce Faced. Qxud fi in deo uoluncaffic: appecicu quoq: t eo eé neceUè é.8/ quü appecicuf uircufqï appe/ cédi moueac:cu ipa mouead:uc in libro de mocu aialiu dicicur: primu inqtnó mocu mouet:appecicufaucé 86 appeciciuü mocu mouec:8«r ca ultima eft:uc qd appecit mouead, keq; ecia in tertio de aia:q appecitiuu atal é:eo fui mociuu eêmec appeticiuum eé fine pbancafia po Hè fcriptu ftc.Quu mq bec ica apud Ariftocelé legamuf?feqd uc deufq nó motufmouet mcueac: 8/ pbancafia babeac: 86 plura alia abfurda ex diffinitóe uolucacifamp;5 appecicuf ^^ecipiac-Icé qd^ libere qf uelic?cócingécer id uelic.audlore eodé
pbilofopbo.Cócingenfauc uc eé poceffc.fic 8/ non effepoe.Itaq» ieqcur:uc fi deufcótingécer uulc. 8/pducic:ponic 86 non uelle: et nó producere:proindeq? munduf poflit nó eé.quod remotu ab Anfbotclifopinióc é.Na quod noftnfcbcolo gif placet :uc deuf tmucabilicer uelic qcqd abecerno uoluericmó collie qn poHibile fit mundum non fuilfe. Sed id quoq: ab bif admiccicur. Ac uero
-ocr page 208-Ariftocelefpati nö póc: gn muduffuenc femp.æ Fucaruffic fep : æ ucnullo ftncific nullo pnncipio defenbi debeac.Quam ob rem uertuffeqt^iopiniöe gdc eiuf pbilofopbuurndcuralieer Sé neceOd/ no mû duf ex deo depcdeacTi corrüpi nó poecQ:^ corrupt non Uquot;ponè:fi connngencer a libéra uotuncace pducaf.Conngcnfeciä eê in deo feguic.-cü libéra ipfa uolürafde cocingcnnbuffic.-num ft hbere deuf pduxicipocerac ena nó pro duccre.ideo.n. libéré agt dicit^-gdquot;! pocefbace agénféara nó agere uc agere^rgopceOerac deuf mûdû (lia duranone nibil mouebfed m poréria fubftanfad mouendû.'gÆ argute eu nó effeaeftu pui^’ucin.xti.mecapbyfice pacec:ordo peered caufaxp e(TenriaIifcoI[it;gn co rm gérer ex deo ■mudufdepêdec.qlt;î db Ârifboreleimprobac'';ubi ordiné Cdufarû / fecudaz^ eOencidlc eédemóOrac. Vnde si Scoeufdodïor illuftnf negae admieet a pbilofopbifoTnntpocennâ dci.-racionéq: afFerc: qd’p pricipio ponfîimo apud pbilolbpbofé pricipiû necenàriûî ^ oino pFedlû, nulla ad ré immediaee có ci gérer fe poOe babere: eu nulla reddt ratio nouicacif ac côcin^'e pobte i pncipiaro ime/ dtace a cali pncipio.q ent inqe aliter fe babere poHic boc pncipiû qd*oino neceffàriu é:lèmpq;uniForme:ducd quo cadé impediaô: qâ pfedbiflîmû amp;: poniïiniû é.Non igic deufefFedTû omnécau/ fare (medidceiboc é fine lècûdd caufa pôc.ordo naqi caufaeorum t caufifé necefïànuf ec elTéndliÇ peerq: deû;dlta q uoq? neceHdrid lune lèncécia Änfbocelif Quefi uere ab boc eaeo dodlore dicund: mentit; cerce:q ^nfbocelé dicat ira lenfiire:uc mûdufa libéra det uolucaee depéderetcû naturalicer 8^ n e ce flan odepêderecó flee. ƒƒT^lerlc ecid idê dodhordiflindbiôe odbaua: quefbione qncd.Ân deuffie immueabiliO ubi côcludenf: A.rifbocelef inqc ec Auicenna fbatuerûe deû neceflario fe babere ad oia exteriora:quo fèqcur: lie cetera oïd necetTano fe babeanc ad deû:fiue (mediate referai; ad eûifiue mediate mocu:q ex uniformicacc i toto ponac diffor/ mitacé ( ptibufmobilif: «z mediate mobili generabilia 8/ corrup/ tibilta diffbrmiter referai; ad eû.Quod fi qfÂnfboteliffudamécû boc féru af deû neceflario create: uel eé caufa neceflana diacmô uidecur côcradiccre fibuffacuenfcaufatû necellariumiut quinto // metdpbyfice edocet. Xdiicitidem audbor eodé in loco rationef pbilofopbo2f::qbufpbatdeû agere ex nature necenîtdce:qua2^ prima bec ê^pfedhior caufadi modufactribuendufcaufe prime é. Scd caufare neceflario perfedlior modufg côtingcncer en: quû
-ocr page 209-ÎV)
necenariLim fit nobtliuf g córmgenCErgo pw^ caufa necenario ] caufac. Secuda ratio 0,9 in quo agétc idem ê ec 8Z agere. Si ede cnecenariü:8^ agere neceflanu edTed m deo idem é eé 8Z agere? ergo fi dei eé eft necenariü:amp;: agere neceOanu é.Deufigit: necef/ ƒ fano caufac:nó libère: autc6cingéter.Tertia,qgt; fûmo entinibil paccidcnfcópeterepóc.-quü enfp accidenfi impfedlioné dicat. Agere auc cócingencer é agere p accidenCergo attribui deo nó /^ocefb.HecScotuf.Enx uero candauenfifaucftor amp;: bic claruG / pbilolbpbi mqc.^Statuut deum eé caufa creatureino uoluntacif difpofitióerfed nature necefficace-uc Ambrofiufprimo bexamen ƒ reFere.Idé moxdencécia pbilofopboru de mudi etemicace é ^ne mundufbabeac nó eé ex fua naturaded tmp inteHedlu.amp;c ipof/ fibile fit ne Fuerit:8^ aliqn poffit nó eé. unde pnncipiu apud eof ç nó ponè mundu non eê:auc nó fuiHe-qm deufnec potueritnon dare eé:nec póc auferre.qn fola nature necedîtace mundufbabet eé a dcosaucuolücacexmmucabilicatifcóiundVa necefTitace'non /Ribera ad dandu 8^ nó danduvTta ab bifdodhidïmifuinfde ratio/ ’' nibufpociftïmifpbilofopboif expomó.Arinotelé æ Auicennam cóuenire.’ ut deufagat ex nature necedicaceinec Iibere ut aduer/ fanufputatme fequac^ut cócingécer agdt:qd dicitimpfecftioné.’ fAlbertuf uero magnuf/in oedauo pbyficorum tradia tu primo.
Penpareciciinqtamp;: Ariftocelefipfe;mundu;pcedere a pma caufa p modu neceditatifdixere. Voluc ent ut notu per fc ficab una pnncipto non niG unupcedere:acq; ica a prima caufa procedere mtelligêciâ: gue fit fed'm nature ordiné tm primü.hcet.n.pnmu fecudum rationem refolucióiffit eé:tn in bifque fimplicicer funt fipliciufamp;r pocéciufincelltgétia fiue fubftacia incelledlualifé.-que qm fe incelhgit amp;J fuo mrellcdtu in fe ipfa refledlirurcópofira efb aliquo mó cópoficóifig determmadufboc loco nó é. quo fit uc incelfigêna fit gddä per modu a dl af 8/ gddä p modu potentie-Atq; ex parte ipiuf pocecie:qdda a pma caufa primaq; tceHigéna proccdic tm primü corporeu:qi celum é uniforme.Ex pre auc, adtufpcedic fecuda fiue ordinif fecudi incelligénaja q 8/ prima caufa cu prima incelligécia;pcedic tcelfigécia ordiniftertii celuq; eiufatq icapcenufagidmulciplicatiffubinde principufp omnem celoru diuerfitaté.Quod.n.diflancia alceriufceli ab alcerOintbil. faciac ad diuerfitacé reliquoip celoru:uc t elementiffit: ppeerea ré coca ad intclligétiaif dtuerficaté referuc-Ita amp;: Albereufcótra
-ocr page 210-aduerfanu de Arifbotcle loge. Quod ft admittnriuf A-nftocelcm ita fenfinè'uc mudufa deo ceu caufa efficicce produdluffuenc ab ecemo :q opinioe Scocufe r Kefpodere cd ipfo poftuTnufmundu neceHano ab ecemopduefhu.Acq; ica exfudamécifcuAnftocehr td Auiccne deducere differentia agécifnacuralifuc biFariam fit. Auc enlt; pfecfld: aut qdpFiciad eo qd producid.Quod qdemnd propter fe tang fine agicTedppter ahud:quo utfinepPiciatur. Altcrd adc agenf naturale é perfedld qd libérait ter agat: id eft nd exfpedhanfpfedhioné apducfto:idq:,pcedit fperfedld illud: cd femp impFedïd prefupponac pcrFedlu codé in genere.quod fi caulalitafeffedliua deo accribuad.boc agenfdicaex Ariftocelif opinide eé ded: gppe cd dei natura fit bond acq; munficd. Ica.n. tclined ad mdddpducendd taq effect’d eoeud amp;: fibi cdnaturalé. itaqpdudlio bec naturaliÇnulla in deo aegn pFedlioné ondic: fed cm natura diutna eé liberale benignâq::q ad id faciendd na/ curalicerinclined.fcilicetnd etufqd‘pducid ueluci FtnifcaufaTed fui caufa bonicacif Ira edfbat mé tin aduerfand ••cd ad Ariflotelé auefhoré reFerac ded libere cótigcterq; mdddpducere æ feruare. (PAd argumécd prtmdjqud qcf na curait ter dependeat dicic de/ pendereutuelpec a toto: uel propriumaccidéf a fuo fubiecfto: dicimufnon argui ex fufficience dtuiftone:nam pretenllof duof dependendi modoGtertiufefl: p effedldppnd et adequacd caufe nacuraliGut mocufceli dependet ab incelligéniG que naturaliter mouent: dependet itaqgt; mundufex deo/uc pr opnuf efpeeftufcc adequatufg naturaliter pducat. Aut fi boe minuftn cerre con/ ƒ feruad, Sed guifaduerlanufp ignoracia tertid diuifionifmébrd prctermiferic tn damufei didtd’qd*preterminu é-8^ lt;celligad:auc P proprium et adequacd effedhd naturaliter proFlucncé a caula naCurali.R.ndemufuero mundd eé proprid uel produeftum uel edferuatd.'ecqud nulUf eITe oppoficióefdicic que nd po Hint cd/ uenire eque fubftatie et eiuf proprio.Fa Ifd id eé refpddeo.pprid cnï quod fit accidenf:inberec;amp;: cn fubfbana nd inberet, fic ergo amp;J mddufqdproprtd uelprodudhum uel edferuatum a deo dixi / depédectg^deufa nullo depédeacinee uero Fegt ut fi que oppo/ findefcduenire nd poOuc.panter fubiedto as eiuf pprio-'uc una ex biffic oppofitio ilU eterni af tpalif. Fieri, n. po teft ucalcerum oppofïco2f: caufaïalcerd effedluf (ibippnd babeac.Qua ob ré nd fequid.ne mdduffic propriufeffccftufnacuralifdei ecemufiipe é
-ocr page 211-cemporalif.Immo uerö oppoficu. fe^^:uC qm munduf nó fit deo eqUCfi deo attnbui^ etemiraf amp;ï nrimucdbilicaPmundo oppofita atxnbuanéccö longiufa deo deficiac:nec deum adequate poHiC. Kefponfu uel ex uniuerfè nature ratóe dan pot: ut mundufde/ pendeac a deo tang parf uniuerfe nature ab altera eiufdé nature parce:que principalior é^ct ad rationédicimufdeu per refpedlu âd uniuerfu'boc éaggregatuex motore amp;: mobdiaut depédence et depenfore/p modu partifinteUigi Cu o modo amp;; genere-.gg fuo fimplicior cc adluf é puruC tAd fecundum quod ex eo deducic: -^ qd fedemondrane dicie.utdeufex nibilo faceret.R_efpondemuf qd lèpiufdidhü eft la-nó eé ex Ariftotelifopinionejuc deuf ex nibdo gcq Faciat:necfeq:utfi mudufno dependeeex deo^Sicuc uel reParcifica ex arte: uel naturalifex natura :nó naturaLter ex eo depédeat-utdeclaratu fuperiuré.Refpódereeeia ex opinióe kuicenneliccc-uts^ dab cc er no müdufcreatufexnibdo exame nacuraliter ex deo depcdeac-nec fcqt qd inferc: ut fi ex deo na/ turalicer depédetex aliquo in fit o naruraliq: ifcnon deufmudu produxerit«modufn. ifle agendi naturaliu impfecftoif agêtiu e:nd illiufperfedtidimi nacuralifagencifqd deaf é.(p^d certiu: ^ quida refpondéc-'nó ome agenfnacuraliter pRci fuo effedlu: auc eo 9 ex fedepédeac. Sed boe de agéte ipfedlo naturali cm dieu na pFedtidimumdlud agenfnaturale:qd deufc:nó pfiafuo uel / effedhu uel dependence:uc didtu ed. Sed nofpofico ut deuf agac efficiendo 8/ pducendo^dicimuf eciâ eu q ica agenfed:fua iplum pfici adlióesboc é feipfum pfedïifiïmum femp cé:8^ q libi anexu dependencéq; babet mundü:nó nouo perFici fed femp eépfedhuï qm 86 femp babeat fibi depcdencé,nec id icóuenienfé’ ut deuffua perFedlufficacftóe.imo uero acenbuédu necefTano é:cu imper/ Fedtuffic;nifi agat;que fua maiefbace funt digna. ([Ad quartum. InceUecdu diuxnü eé faceor:ex quo müdufdepédeacjquétnccl/ ledlufi libec öl' uolûtacé 86 natura diutna uocare nó reeufo. Sed bic intellecdufpncipiü apud Andotelê effc cóleruanf et mouenf idqdexfc nacuraliter dcpédet.Intelledlufiqt idem ^ uolütaf indeo e.Qiiod ft müdufex ïtellecdu depédet^ex uolutace quoq; depédeatneceflè é.Kndeo cócelTü la eé mundu ex dei uolutace depédere: ueru id nó Facie me nacuraliter depédeac.Uolutaf ent
/ Fménacuraliterappetic.DiuufetiaTbomafconcedic fpintu (cm ' produci p modu uolücatif:8^ tn nó liberefed nacuralicer;pduci.
-ocr page 212-T C^d qncum.Non fegturîfiqd Fa did ad clique fine efbrncidem 8Z ex uolucacecm nee nacuralicer Fadld fie. DeuCn. uc nacuraliter .fefe uulc: fic8Z mundi conferuadonem naturahcer uulcppcer le (p ipfe. C Ad ulcimu quoq: pan radoe refpódemuf-Nâ fi uokincaf diuinarcmouead a mundo:nemini dubiu é:gn munduft nibilu conuercad. Sed uc cófequenfiftud impodibile enca 8Zancecedcnf uideUcec uc deufluam uolûcatem a mudo remoueac:qn id nacu/ ralicer amp;: necedario uulc. gppe q nacuralicer fua uulc bomcacem qua nacuralicer feqd mundt uelpdudlio uel coferuacio .concéda ign^ uolucace diuina ee pnncipid mundi. Sed quod fepiufdidlu Id e.'uolucaf dei nacuralicer mundu. uulc Gue RacuiCiper quanda comicada nacurale;eacp ipa dei uolucace exulcacmudipdudtio y^uc conferuacio.lt.dcio refpódendi ad bee eadem argumdea uel a nacure differeciaaccipi poc.Na uC didlu la c. Duplex nacure racio tcelhgid Altera uniuerfaliO Altera pticulanf. qua amp;: fecuda a; inferiorem 8^ cpale dici no dedecec. Sune g alcera nacuracem: altera nacuraca uocencAlii aliter notant. Eodemq; peinere uel illud uidecur.-quod caufa4 eftenctale ordme dicimuC No referac quo na nole appellet?: qn nomina ex ïfticuco auc fadba Gnetaue facimuf. Appellee unufquifq: uc libec modo de re coueniac.Mibt uniuerlalc uocare placuic:q, Anfbocelefdeu copleuide co tu fiue umuerGi faciddo gencracionc cocinua dixencppcerea qgt; natura omibuflemperquod meliuffic appecic.Nature.n.uniuerfalirin/ cencionem bifuerbiffignificac.quoiufcaufa confulenCdeuf parti deficienci Gippleuiceo quo fieri pocerac mó effecitqjiuc fpectef leruarent negd reru uniuerfiCati deeffec. que quu ica fine quuin aduerfariufmûdu;pduci auc feruari a det libera uolu täte dictcaca ne nacure illiufnecelTicace incelligac;Errac.necenària ent nature ratioepducit::no Ex -rrpoai pSerSoer: quod libera uolucace dicte. Sic eni hoc utid uerbo Ariftocelef ut primo policicoru confiât. Cóiungi inqc mare cu feia neceffe êndq; non îkirpoai pSerSoo': fed Geue m cecerif cu alalibuftu plantifnacurale e appecere cale relinquere alceru:quale iplu quodq: c. Nacuralicer igicur amp;: ne/ cefïario pducid 8/ feruad. Vcru nó nacure pdcularifnecenicate led uniuerfalifquo lufcauladeufagic nequid défit ex bifquibuf uniuerfu coGumac.Dcu ent cc-a: mudu auc aliqua parte mundi gt;nbsp;neceflànâ nó eé:racio uniuerlalifnacure nó pació. Quam ob rem Cmul fueróemudufee deuf 8/ erucfimul femp/iudicio AnOocclif-quot;
-ocr page 213-qgftdefecuerd religio ita uulc:uc libéré oMo mudufprodudtuf d deo fuenc.nuUacp neccfiicace id Fadtu auc inclinaciöe naturali audtorediuo Pdulo:gfcribenfdd epbefioCoperaC oiaingcfcdm ypropofini uolüratiffue.tïec ubi icapbauenc aduerfanuf qfi lam indubic demonH-ratu efTet AnQocclépduxifiè mudu ex nibilo: PUtonem inuadic crnnine: 9 ille macerta dixericxoetemâ deo; «^ inimprodudta.Xddicq: ad buiuffèncenne reprebeftone:^ ica deufnibil plufpoHec q opifex:q ex marena facit: sz 9 materia fine loco:cpe:forma:db etemo fuiflec. Quod non coueniret-nec perfcnecp actidéfa: q» deuf eet matena prima: qum deufnó fit m loco.nec p Ce:nee p accidenf amp;r duo errent principia: quorum neutrû fub altcro eet: 8Z akeru fumum bonu eéc:akeru fiimmum ƒƒ malü.ProindePlatonem pofuinèdicic deofduofprimoG Xkeru foncé lucifsz uiteialceru tenebraru az morcif^Sed materia no eé adcopdudta ex Anfbotelif opmióe oûenfûiâ é.Placoné uero ita crean materia ut «z copofnu-qd* ex materia é uoluiHe: fanf libro fupenoreexpofuvaz nucea queadiuoTboma dicucur de PIaconc,lt; exponédo ope diui Dionyfu de diuinifnóibufrefero: ucaduerfarnipentiarteftetato uiro:Gtnotior.Córyderandü éffc i inqc:emédacd eéaPlacone erroré uecerü aueftoru:q non difhn/ guere matenam a forma potuerantin rebuf generabilibuf et corrupeibilibuf.Sàtuerut.n.materia pma eé aliqd^corpuftadlu: utigné’auc aeréiaut ahquid taie,Plato autem forme corporali fubeHè maceriâ aidduercit:que 1 fui efTciicia nullâ fpecié baberec. Sed tm cér materia.Eademqi a puacoe nô difbmxitait ab Ànf/ cocele in pmo phyCicoif libro fcriptu eft.Qua ob ré/ta ipe q eiuf côfedtorcÇmateriâ appellarucmo enfppter puacioné adiundlâ quo mo loquédi Dionyfiufetiâ ucid: qq fedm Ariftotelé necef/ lanû é maccriâ a puarioe diQigui.qm interdû. fub formaifterdu ƒ (ub priuationerependl;.Icaq:priuaCio adiûgiC eip accidéCIcé confyderâdû fedm placOnicofaudïoreGquo alcior caufaaliq eft? eo ad plura fc extéderc eiufcaufalicacé. Vnde quod prima fulv ledbu meffecfhitufc matena dico primâ:boe eé opc^rceceffedlu ^me nature foliufqucbonû é.omnifaûc effeeftuf couercitur ad fuâcaufâ p defyderium:unde matena prima defyderat bonu :q^ defyderium magirnacuraleineé uide^qpnuatto 8Z ordo eiurad ^padlû. Ergo Plato et eiufconfecfhoreÇnô maccriâ prefuine:ex q deufmûdum crcarec:pucdruc.nec duofpnmofftacuerûc deof-uc
-ocr page 214-aducrGnufcaluntat^ïfed argumêcà quoq; ipa nulla babere uim qf nó uideac ^ Nó .n.fequicquot; ne deuf pflanor opibce fit: ga ucerg; ex macena factac. Na deufformarü fubftancialium audtor eft: opifex ucro acudcraliü.Qind uero fequaó uc macena ab ecemo fueric fine forma.auc macena prima fic deuf, Nee enimPIaco esc macena prefuppofica mudu creacu fcribic. Sed uia racioneq: ge/ neracoifprecedercmacena mcelhgenf docendi gracia ex macena creatä dicicfamp;f deo nó cóuemc locuf neg tempufppcer ffimcacc adliuitaCif.Macene auc bec decerminaca nó conueniuopropcer paHïbiIicacifindecerminacxonem.En- enim pura pocénapanïua mdecermmace bnfad omia. lea aduerfanufpre fua ignoratôeœc r falfa proponic:æ lepce argumérac; Hec x aduerfanu pociuG g
fefeex opinionuAriftoceliffonceifba baufiOè profited, g mipm AnOrocelc difpuraca uoIumuGNa quodad buncpbilofopbum Ipedlacmó admodu difficile nobifforec^plunbufac ccrcionbuf Icnpcoi^ fuo4 cefbtmoniifondere eu a precepconffui fencentia de ecerna mudi procrearióe non difceßiffe^qua rem a nónullifcum cbeologorö cu pbilofopborum fa dli cara fuiffe nó ignoramuf: Nee cerce minuffbudiofe ampledfimur Ariftocelébuiufopinióif audloréïgPIaconéipfu cufideinoftreuencace- gcu gétilicacif racio pan pocuic: côfenciencé inpdudttóc uniuerfi ex uno pmO fimpïicinïmoqï principio-quifnó cpalicer:neqï libere:fiue con/ nngencer^ut religio noflra docecigdquot; diuufquogTbomafiniif quefVionibuf qfdepocécia diufa grauicer a^appoficedifpucauic: plane confirmac: utrug pbilofopbu. dteenf: in mudi creacióe ab] ecemo meer fe eófennre^u capicu lo fuo fepcimo 8z ufq: ad de/ cimûfexcû agic de ata.amp;: pmuPlaconé dicic nihil noui dinèruiné de imorcahcace ammorumPed que a poenfacceperac reculinè:eC uebiculo fuflencan corporeo animu uoluifle:quod pocte umbre nomine appellauerüc. Sed quibufnama: quocranonibuf Placo alt;am effe immorcalê ondenc: facifme Iibro fuperiore expofuiffc arbicror.Ceceró aduerfanufcóuino magifg ludiaomotuljdiffe/ renna.que meer Plaroné amp;; poecaf é. cernere animo negc. Icag fpurciOimifuerbif fedac audtoré.quom ne unu gdem ex mulcif argurnécu eiufm mediu tneegre aflrerac.quodrefellere conetur» Agic ipfe:cacumodo maledidlifinfedtanfracionéPlaconifdeim/ morcalicate.-quaranonéMacrobiufuir dodtiflimufnó mópbaC. fed ecid cuêdo.rndec argumecifAriftocelif gbufille negac.abquid
-ocr page 215-pofTemoacrefeipfujquä AlberrufmagnufcoTnêdac opefuo de origine ate bifuerbif Quibufdâmqc pq paucifmutânÇrdCio bec Platonifforcifdemôftracio é4l Sedent mcelligeremotuiqui a Placone cribuid die:nô eé aliud mft adhioné. fine opacioné:quc corporeo inflruméco no uCdC:quo quidem arguméco precipuo Ariftocelefde foririncelledtu.fiue mccc accedere.imorralcq: efTc probac:nonincerefh bomimCqualifbic Placonifaduerfanufefl: Vebiculû uero illud aie ex corpore lucido et b er coq: cbtradium aduerfariiif qdé pro fua côfuccudine irridec:Placonici uero bif raaonibufneceflàno id ponendu exiflimanc- Quom n.animam biFariâ diftmguanc.amp;r auc tparciciparâ eé dicac.qlifé umuerfalif illa:qud mûdi atam uocant.cerciâq? in diuinirace pfona ponunc: quâ fcilicec noffpiricû fandlu eé dicimuCuc fepe in Cupenoribuf oftêdimuGauc parcicipacâfbâc qdem aiûcquom participa ta Gc. acq; ererna:un corpe oporcere primo ecerno :ingenico;amp;: incor/ rupcibili Quom ent omnifata p efTentiâ ecerna Gcœé dût eiufGc immurdbile:;pfe(fto tpfo eé animer aliquod corpuGfempq; illud atmecneceflè é^unde feqt uc 8^ qd^ aiaC.'lèmp animet;:fépq’ uice parncepffic-S/ quomfemp uiuac longe magif.femp fie.quod uero lèmp eft pro fed o eternu eft.Quom igit aia participaca Gduoq’ ipiufeé animec:necefïàriu eft:uc corpore pmo ; ecerno ungenito : a: incorrupcibili fccudu enènnâ.Huiufmodi uero fuccu celorûî ec fyderu ate.cum relique ilbfinFeriorefquéadmodu.n.fyderum accelo2^ atafperpecuo unicafcorporejcâ ariftocelicuqplatonia uoluc. 8^ bec diuma nommât ai alia ata bafquoq; infenorefaiaf cenfetPIaco aimalia eé;amp;: ppetuo corpore unir a G quippeniG ex anima amp;: corpore eóftec.eé aialnó pôc:cui fencencie nonulli eua ex pbiloropbifnofbre religionifcofendre uidenC;auc enim non efte anima forma Gibftâcialé corporiGaut ppetuo unin corpori ^^“debere aneuerant.nealioqn fit forma per accidenCNecefTarium preccrea eé buiuftnodi ueniculû platonict dicutad aduninoneG abunitionef:8i: era nfitioef oportet ent in la tin a lingua rebufbuA tulmodi noua accömodare u o tabula. ISIam quom nibil G:cundu natura de ex tremor ad extremûpcedat.fic ent uacuu dared: fed per aliqämediü omiftranGcuffiatmcceflariu exiffimaruc.aiam lt;macerialé:amp;^ incorporeâ corpori buic cópoGto uifibilumateriali 8^ corruptibilimon tmediace-fed medio aliquo fublimiore-fubti/ liore tcorruptibiliacqiperpecuo corpore uniri.id aucem diuerfif
-ocr page 216-dlmif diuerfu eé arbitral:ecea unu ucbiculu ad aliudppomonê babere:qua habet aia fuperior ad inFenorem. qppe fc^m cuiufq; /fate nacuraTn-difbributioné etia uebiculoru eOè oporcere.Ad hec quomPIaro 86 fedte eiufemuli’mbil fere i bac parce a noftra re/ ligione:8c: ftde cacbolica difcrepaceCquêadmodu premia ecerna: 8^uerâ fclicicacé redle agecibufftacueruc^ica ecia male uiuécibuf nó leuefpenaf:amp;; corponfcruciacufparacofeecenluerinc-Anima uero incorporea atq; immacenaliGpaci a corpore immediace nó poiïicïicaq; nee penafullaffenure nee fennendo turban. Haud ab re corpufiftud quiffubnle arq; etbereu:corpuftneiperpecuo fTuniuerucnn quo punin pro mennf pofïèhc. Sicenam aliqui ex:
dodhoriburnofbrifbaud ignotilefpbilofopbiïuen-igare uoIéceG quomó (corporea afaugni corporeo affici ponïc:dicuc:pofteaq carne ipfa exuta ê.-lènficiuafpotentiafremanerein ea:ec ut Au/ gufbinufinquit-'omner lènfuf uiuacicer cenere.Enimuero banc racionê unionif excremorujper mediu'ufqr adeonecenanu etia Anflocelefiplepucauitïucidê fere Iibro de generatóe animaliü fecudo dixeritunionéq; anime eu corpore boe corruptibih fieri flacuericincercedccealio corpore diuiniore ipfif elemendfacfez paraco.Omnifinqcaie uirtufaliud forciri corpuruidecur:amp;: biC qdé diuiniuGque uocand elemenca:dcqï uc aie inter Ge nobilicate uelignobilicace difFerüc;fïc califnacura corporifiuicé dlPFertƒeC paulo poft de eodé corpore loquenf. Hoc inqc nó ignif eft:nec uHa talifpocencia:led GpiricuGqunn femme lUo gern ca h Gpumeoq: cócipic;:amp;: natura:que in ipGo Ipiricu analoga é eleméto ftellai^i. qn etia paulo pofb id ponit. partim a geniture corpe feparatu^ partim nó Gepdratu:quod fcilicet craHiuG ac materialiufbumidum atq; aquoGû Gc.Hoc ent diHolui et difflan per cocu Gparma ex/ ifbimaetanq m ladhe coagulu. NuUa igid ratio efb cur irndere Platoné aduerfanuf debeac: qgt; atarn exiflimanc cu excellencif 4piarure corporead generanonê accedererSecundu ait Placonc
inepciufetia qpoEtdripfofrcripfiGre.I Kofent immortalitacem ate folu humane: hu c omni anime cribuifïè. 86 nobifatarn calé qualc (carabeifg/ uermicuIiftbacuinKeandeq; crafire debeluifad boteC 86 de bominibufrediread beluaf. Hec obiicic Placonuec rurpem: indodbuïatqï boRé fideicacbolicefuifnominibufappellac.qbuf de rebufnoffaciffuperion libro refpondimuGuc nifi qfbeOia Gc:amp;ï 1^ beluino ducacur fenfu: nonica de Placone fendre podic.Tertio
-ocr page 217-zlV
Pidcone dicic ranone ufu remota a rerä natura ad probandam anime immorcalitacc:Â,riflotelem uero nature conuententer fie demonftraHc. Quod corporeo non un^ organoud feparabilc c. Incelledlufnon tail unturorgano.Ergo intellecftuffeparabilif ^promde ïcorruptibilifimmortalifq? é.Equidé Ariftotelé male fenfifiê de ata non dixerim: Immo plura afferre podum ex eiuf opinióe de anime immorcalitace: qua aduerfariuf afferat. Nee uero ld inflitutum é mibi-'uc Ariftotelê erraffe oftendam : fed ut Platonem non erradequando uel Anflotelefeadem quePIato dident. Iraq; fit ica ut Aridotelefredle opmetur: nee aliter acq; PIato.ee mea quidem caufa non ualeac audhoricafuel Auerroif uel Alexandri.quoru alter Ariffocelem fenbie fenfidè unicamec anima incellecftiuam omnibufingenerabilem 8/ mcorruptibilem. Aleer primum deum ede mcellecfhum a gen tem :q iKuceacomibuf amp;: feparabilifatq incorrupubilif fic. Ammam uero bumanam ge/ heran atq? corrumpi.Tbemiftbiufité eadé fere Andoceli eribuie que Auerroif- Sed quod mó dixrualeanc plufq meliora:q q ifta illi afenbune. Plura tarnen referte ad Anfbotelé audboréïq pbi/ Iofopbo2f ratio patiat\* Derogareprofedho efb rehgioni nodre et fideique neminé prêter fandtofcbnftiane fententie auedoref ammam eé perpeeuam parte poft folum uoluidè autumat.Qufi itaq; aduerfariufcotra religtonif fernen tia dicat/aiam (celledliua ex Ariftotelifopinioe forma edèfubftantialébumani corporiG quedet edèfpecificü;amp;i multipliced ad corporifmultiplicationc,' 8^ incipiat ede cum corpore.- amp;: tarnen no finiac corrupea p cor/ porifcorruptionéifed eterna ptepoft maneac/An ica Ariftocelef lenferic uideamnf Fieri ent non pode uidetur.iudicio eiufqdem pbilofopbnut aliqua forma fubftaneialiÇmatene dec eê fpecificûî et Camé remaneatîmateriaçboc eft pprio fubiecfto corrupta, Na fi forma incipic eé eu materia: et eé definac eu materia necede é: ucfeptimo metapbyfice demonflratur. Quod eni pareefex qbuf cocu confiftic^Tnaterialeffunc:binc bif deftrudlifi deft ruât to turn necedè eft.amp;j quum prêter partefformam pont i toto oporeeat. binctoto nonmanente:forma ipfa manere non poceft:uc,fi.ce. fyllaba refoluad in fuaflitteraf fuerint qdem.c.ec.e.fed no fueric .ce.tpfalyllabaïS/proindeformainterimecur.que exultanf có/ pofitum ipfum confequicur^Tnecdici pocéft id de forma tociuf : non de forma parcifintellignqfi eorrupeo corpore nó remaneac
-ocr page 218-buanicaCque Forma totiufé:amp;; prictpia fpeciei enèntiaha reFerC. liccc remaneacanimaîque Forma ê partif.HuaniCdf.n.côtracQd m boc corpore:per Forma pamfeonrradba ed.Icaq; fi corrapro corpore no manet bumanicaßanimam ipfâ pnufpeninè neeeße r'eft:qu^ndo nibil corrumpit' falmfadbuc fuifpnncipuf.Icé ahqd incipere eße et camé no deftnere aliquando eßeampoßibileapud A-nftocelem ludica^unde pnncipiu eiufe-uc quod perpetuumamp;i incorrupcibde eft parce poft-idem eciam parce ance perpecuu fic. Qiia ob ré Placoné primo de celo reprebendic: qlt;ï mudu prin/ cipiu babuifte Finem auc nunq babicuru dixenc. qä G aia aliqn incepic:ec eé aliqn definec.Dixenc animam dart a deo creaca de nouo amp;' propcerea nonfubia nacure racioni: ucquia mceperic definacadq: ica Anftocelé uoluiße. Sed ubi na boc ab A.riftoce[c Icripcu eft ï’duc quo mó ex librifquofille reliquic id accipi póc^ ƒ Tribuic aduerlanuf A,riftoceli que Fideinoftre peeuhana func.
Miru qj ecmcarnacioné^S^ pdßione;86 refurreiftionéæc reliqua noftre reli^ióiffacra propbanare ingencefcemperanc. Sed emm nonalienifplacicifexponendadocftrina Ariftocelif efts fed fuif, nee facifeft aßeruiße Xriftocelem eadé que nofcbriftiani.-fenfiße. ƒ Sed ecia reFelli racionef eoru qui id negenc requint.R,efpódeac igic aduerlariuffi poreft diuoTbomeumprobanci racioné lUoif q quum mudu ecemû ftdcuac.animafeéacftu infinicafabfurdu nonputenc:æ ludicanti fieri non poßes neaucinFinicuficadlu contra nacure racioné:auc per circuicioné atarum agac-auc una omnibufdia licsauc una cu corpore intereac omnibuf Nam per infinuü cempufpretentu inFimcafFuiße aimafcertu esque fi nó funcsdefiic qd^ inceperac. Si auc funtsfequi^ uc aeftu fine numero inFinice.R.efpondic quidem Auicenna nó eßeinconuemenf efte infinitum aeftuinmulcitudine per accidenGqualifmulcicudo Gc animarü: quu omnef eiufdé fine fpeciei:qq impoftibile é in mul/ cicudineque per fe fic:qualifmulocudo eft caularum eßencialirer ƒ ordinacaru* Sed diuufTbomafnulla uim eé in bacrefponGóif racÓearbicraé.Qiitim eni queuifmulcicudo cerca fpecie numeri conemead-quifqi auCem numeruffic Fini tuf; fequicur uc nu Ha Gc mukicudo d(ftuinfiniCd:neq’ per fesneqi p accidenf 8Z quu omif mulcicudo indiuiduoru Gc caufacasfequicur ucanimarum quoqi feparacaru mulcicudo Gc caufacaAc ome cajicu fub cerca agécif incenaone comprebendicurproindeq Gib cerco numero eft. Sic
-ocr page 219-j äiuufTbomaGqui enam quercnfan poOibile fic mundum eê ab ecemoïqueftionc quadragefima fexta Telpódecdc aiaruniinFi/ nicace boe modo. Qui mundt ecemicacé ponuneï ractonem bac muIaFaridmuicarc condncur.A.ïii entm nonpucanc impofTibile eOè ammafdcflu mfmitafm mulnrudme per acetdenG qd^ fupra refellnnuGA.lii anima una cü corpore corrupt exifbimarunc.Mu circuicum quédam ftacuunc ammarum pe^irum ac redicum.Mu ^^candem omnibufenè mcellecftiuam ammam uolür.Refpódeac icaqj aduerfariufiudicio 8^ ranonibufbiffandlt doeftonf Quona padto anime fine ab ererno- No per circuicum dixenc amp;: cranfi/, nonem:quia Placonifboceffc/non perinFinicirdnonê:quia boc improbacum e. Igicur akerum de bifduobuFdicac necene e.A.uc emm unum eudemq; incellecfbu omnibufeé:auc una cu corpore animam incenre.Quo ficucnemo ex A^nftocelif opinioneponic animam dicere dikmgui ad corporifdinrindbioné:8^ eandé poft f^corponfeorrupeóné pmanere.A.lbérrufenâ inbaceadé Cen eert a eft.amp;: Tbomafuero angiteufm ea quekione quarn de mcelledtu fcribic: krbicror inquic AriQocelem æ Äuerroem eiufdem fuiflè opintoniGamp;s quod ad primum arciculum pertinecæâ fencennam AriftocekfenèïUt inrenecffcufincorrupcibihfquidem fic.Sed quw omne fcorrupribik fic ingenerabile ludicio eiufdem pbilofopbi: fequicur uc ecernuffictam parceance q parce poft- Quod au tem ad fecudum panée.heer nee Anftocelefnec comencacor pofueric indiuidua in generefubkanne difbingui fub eadem fpecie:p qn/ cicaccm aucperaliqd excenuGfed per incenuGcamé mulcicudiné '-indiuiduorumfpecieieiufdemincorrupnbilibufcancüpofueruc:] quot;[ quonia nacura fpeciei feruarum uno mdiuiduo non poceft. Qua \ ob ré ubi coca fpeciefin uno aliquo feruari pone uidcbac^Frufbra / poni etufdemfpecieitdiuidua pucaueruc;nec aduci oporcere có/ [ dici6erindiuidualerrpccieiarbicract func.Icaq; 1 formifcarénbuf macena;nec fuo effe depédennbufex maceria:fingula indiuidua finguIirrpeaebufpoGierunc: uc duodecimo mecapbyfice cóftac.^
7 Sed SeoeufqtJem i quarco fencenciaru'neq; perftkere Ariftoceté * m eadem fencenna quocienfde aimaagic:feddubicare:amp;i modo boc-‘mó illud aducere aic. Varie mqc loquucufAriftocelefeft: ec nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;? locofeofdé ex diuerftfprincipiifcracfFac:uc cum boc cu oppoGcu (èqui uideacur. Vnde credidenm illum bac tn re dubicafG: icaq; UC Fic dum m dubio eft animuGmodo buc modo dluc impulfum
-ocr page 220-deceninè prouc macerta aleeruera in parce couenietcr tradtarc^. A^fferc eciam argumenca plura: quibuf probec immorcalicaccm ammarru principiif A.n(ïocelifrcpugnare:quale uelilludadduci poceflîquum emm ex eiufpbilofopbi opimoneîmeliurfic anime elïè cum corpore q fine corpore: St anima ira a corpore lèparadi uc fubfiftere per le poHic.-auc reuercecur aliquando ad corpuf(uc Plaro opinacufé:aucnunq:uc adLierfariufdixenctfi fibi coftare ueîic;quod fi nunq reuercecur:carebic prorfufper inFinitu cêpuf corpore quo eu eé meliufeft:amp;^ deCydeno renebicur eiuffine quo mfehciufdegac neceflè eft:8z appecec FruOra-quod adêqui nunq pofiic. Sed ftuc folet:conmndlufrarione:fugiecreufad aram-ec mde refurrecftioné fidei nonre peculIaremƒ Ariftotelé opinacum lt;nbsp;clamabic:R.idendum tam fuene non dilpucandum.Merico igic et diuuf Tbomafquifamp;^ ipfe poffibile eé mundu FuifTe ab ecerno nracuerec-camé mulncudmem inFinicam per accidenf ammarum improbac:8^ auc unum omnibufene incelledlum! auc cranficum ammarum probac’in ea ipfa ecernicacifmundi opmione^ec ante TbemifbbiuG Alexander: AuerroiG quorum menctonem modo Fecimuf.PutancinceUedtufunicacé côuenire Ariftorelifopiniôu ƒquot;que cum ica finc;cur aduerlariufdtcere no dubicac necenarufar/ gumécifdemôftrari ab Anftocele:animorene immorcalefeodé i modosquo nof ex Fide opinamuré Sed rattonef quafpocidîmaf afFerc uideamuf, Quoniam inquic animufnon und organo cor/ poreo:Feparabilif: proindeq: immorcaUf eft. Sedquum ideouri organo negecur corporeo:ne perFedtio/organi fie: 8/ corrupco organo iple quoq: corrupad.Dicac aduerfariuf quo na organo pbancafiaa lèperFecfto uracur:quenon feparabihfeft. quu enim altud fic pbantafia q fenfijf8/ intellecftuf: uc in temo libro de afa (enbteur: Non eft diccndum pbancalmqua pbantafia é:ec per fe: ld elTequo organum:auc cachufiaucuifufiaucaudtcufi auc odo/ racufFormecur ec perFicia d.Quod fine a pbancafia quidé pFicid ullum fenctendi infbrumécum:quod organum aduerfariuf grecc appenac:nónecenariofegd:urppcerea icorrupribilifficicelledluf: quia non mutarur mftrumenco* leem incorrupcibdem eße tneel/ ledtum:crifanam accipi poceft,auc enim ica ne a coco dependeac nacurali 8/ corrupnbilnauc uc fcorruptibilif fic tn fua operacóe: quif corrupcibilif tn elfe: quomodo pocenciam uidendi qq cor/ rupcibilé in eficdojucpocedepédencé a coco corrupcibili duimufi
-ocr page 221-Cdmerï non tn fua opetdCione corrupcibilif eft. niH per accidcnf uideltcecrdcioneinftrumenn: unde fic: uc ft Cenex oculum op/ cinueric luuemC poHic perinde ac ipfe luuenif cernere: ut in prima de animaCcribiCur;auC cercio modo:uc racione cum infbrumenCi cum operacionif incorrupcibiliffic.'quomodo mcclledluCuc q no uCacur corporeo indrumcco incorrupcibihfefb racioe fftrumeci per accidenf: amp;; racione operacionifper fe. V erum niCi probet: no dependere a coco corrupcibiluqä nuCq probacum ab A-nflocele eft: no fequicurincorruptibilem eOeCuo eße. Ergo fi mcellecftuf non babec inftrumencum corporeum:non corrumpicur per in/ drum end ipCiuflefionem :amp;: ob earn re non corrumpic ab ampliz ficacóe rei mcelhgibiliC Sed no feq^ uc fimplicicer icorrupcibilif fic:quum dependeac in efte a roco:quoiuCê adlufprimuCIn bac eadem fencencia Scocufquoq; eft: quarco fencenciarurdiftincftoe qdragefima quarca:ubi non pofte ex bif Änftocebf uerbifaccipi animam efte tmmorcalem;auc Ceparabilem ntCi inftrumeci racioe oftendic:quin ena fiqCadducac ex libro fecudo deanima:genuf boc anime altud efte uideri amp;: feparari uC perpecuum a morcalt: R^efpondeo item cum eodem do (ftOre Scoco diet de feparacioncî que racione inftrumenci incelligacurzquu mceHeifturipCe nulhuf inftrumenci aiftuffiueperfccftio Cic:proindeq? ppecuuCee debeac acq? immortalif: quia nunq racione inftrumenci quide corrumpi poteft. Veldicam cum XlexandrounceUccftum efte agencé per/ pecuum et in co rrupctbilé qui deuffic:non q remaneac fingularif exueufcorpore-Quod aucé ab Auerroe Icribitur anima cöponi exparcibuCincorruptibilibuftincdlecftu dico poftibilé 8/agencé, opinio eiuf propria efts nee unin corpori animam fecundum eftc. Sed eandem diftnbui omnibuIjCcrtpcum ab eo eft.Nofde ca dif/ Ccrimufanima:que forma bominif fiddanf efte: ió ad corporum numerum mukiplicecur. Quod uero aduerfanufaducic animam a (èipla 4 incelliguamp;J m (cipfa cóuerci.Id qq a placoniciCdeducic argumentum' sz immorcalicacem:uc ipCi fentiunc:conc[udic:Tn peripacectca fcbola nó aftencic: eoq; immorcalicatem nó indican cocendiC. Nam as cogicandi uircufab Xuerroe dicit^^cognofcerc incencionefmdiuidualefomnium predicamécorum« quod^quidé cxplicac earn uircucemjfeipfam cognoCcere ecinfeipfam eduerer-8Z camen nemo dubitac corrupcibilem earn eftè acq: excenCam. Si ad buc locu ratio nem ar guméci aPlaconiciCautftoribuCmucuec;
-ocr page 222-UC ante pluribuflocifiam feciclAudiac fanf eOè né ud corporco inftruTnenco aut matenaliecexcenfo adearn Faculcacemjuc in/ celledlufad Ce ipfum conuercatur.Quarto neminem incellexinè Arifloceliffenténam dicic:fe excepco.glonofum milité sz botem noue laudifauidinîmumiquiîquoTn pbilofopbierudiméra nodu facifactigeric:fe unum ea tnceUexiHe ladlat: que alu compluref: æ fummi uin pbilofopbandi fctencia clan: aRèqui nequiuerincî fctlicec ne quempiam fue glorie participé babeac. Damnat omef quifentenciam pbilofopbi A.riftocelif expofuerlnt:8^ neminem: fe excepco:uiam per intellecQum polTibilcm elle ad incelligendu rubfbanciafreparacafatmo aduercere pocuidègîonacurîSZ camé Uerba:que bac de re ipfefrangic Tumpra ab Auerroefûc. Scdgd 8^ unde nâ fit quod reFerc:non eiufincerefb none acq; perpéderc. Quinto ammum noflrum didcenè compoRcum ex mtelleélu poHibili et agence effencialicer:uc poHîbilifpro maceria fic/agenf pro Forma:amp;J ut refcorporee coftac ex materia et Forma féCibili: fie incelligenciaf omnef excepta primajcompom ex pofïîbili et agente incellecffu: ut ex matena et forma intclledbuali: et ficuc inter corpora: que fuperiora fucmobiliora fibi trabûc princtpia: ficlubflanciafincorporeaFquo fuperioref func:eo nobilioré inz ƒ ccllcdlû agentem amp;: pofïîbilé obcinere. Nungd paru excogicaHè uidecur: quifententiamnouam diélurum polficicuf efl.que ab Auerroe Icribuntur fuper tertio de anima: comenco quinto: bic pronouifec fuif aduac. Audite Auerroem.Terciainquit queflio efb:quo nâ modo intelleélufmacerialiflit aliquod enfnecficaliq formarei materiallyautmaceria prima: quediflbluific poceftt ut fenfibile eflèidiuidicur in macenam et Formam: fie incelligibile eOêdiuidi poceft m fimilia quedam bif duobufut alcerum fimilc materie: alcerum Formefimile fit:idq: fbacui in omm abftraéta mcelligcntia neeeße efb:que incetligac aliud:aliogn ené non pôc mulcicudo in rebuf abftraélif. Qiiam ob rem deelaratum in pma pbilofopbia erb: nullam elle Forma libéra ta fimpliciter a pocêcia: nifi pnma:que nibil extra le incelltgac. Sed eiuf enTentia qdicaf eiuf fic:quum cecerarum formarum eßentia différât a quiditacc quoquomodo. Nec uero incelligere polTemuf mulncudinem m fubftâciifabftraélifnilî genufboc entiû eéc-qd'fciencia acqrimuf anime.quemadmodum nifi fcircmufmatenam nofbri intelledtuF incelligere né poßemuf uircucefmouencefabflracftaf eße deberc
-ocr page 223-incdledluf.Ica comentacor pnufgbicnouuf audlor fcripferac. f/ Sed quibufnam argumencifboc aduerfariuf probet uideamuf:
Omma mquicdifferunc a primo:quod fimplicinimum efb.Hrgo lt;:ecera omnia funt compofica.Itcm Gripcum in duodecimo meta/ pbyfice legimußideo eße mundu unum:qa motor unufe primuf: plurefq; eße pone:^ plurefeßent mocorcßqui numéro diffcrrent: (pecie.-conuenirent.baberencqf materiam.pnmum uero moto re qa entelecbiaefl.no babere macenâ:boc eft intellecftu poOibilé.' ^*’go ß primuf folufmateria caret:fèquicur ut cetere intelligentie *^matenam babeat calem 8^ ex adtu 81 potencia componand.Icé omnifmocufeft acftuf eiufquod in pocentia eft qua mobile eft: quare ut mobilia lune m pocencia:quia mouencurnca 86 mocoref ^PP^op’’t^f*-’4^o ^’^ u^ pocenciam babeanc 86 adlum'g^ proinde compofici fint. Item dicicur tertio de anima: in o mm natura efte aliquid eodem m generemt matena que fit in pocentia ad omia eiufgenenßamp;J aliquid ut efficienfquod faciat omnia i a£ftu:que uerbarem omnem fubfiftentemfignificat.Ergopreter primam in qua nulla eft compolicio:cecereomnercompofifeluntautex ^ matena 86 formaraut ex poffibili et agence intelledlu- Item có/ fyderandum inquic mcellecftum appellari inrerdum patem animi enentialem:incerdumuim inteUigenduinterdum ecia operacioné ipfam inteUecftufPartefautem anime enèncialef ede intellecftu poftbilem 8^ agente probat ex propnetatibufattribucifab A.rif/ tocele:amp;: modo docamp;Ii:amp;; q, alceru ut formamialceru ut matena ille nommaric. Na ft utriq; intellecftui attribuent inqt immixcu feparacum incorporcn'.que fubftantie pnmituf amp;f p fe conueniat: qualitatibufautem rarione fubftarie. Scquic ut uterq: itelledtuf bc fubftantia et parfanime eßfntialißquibufbec primu eópetat. Modufetiadocendi idem often dit. Tra eft a cur enim in tertio de anima:primumde mtellecftu^qfubftantiaeft.Mox de iteUecftn qui pocentia eft.priuf enim in te Heeft urn dixic impaßibilcm eße: Ipecierumq; fufcepciuum.et tale potentia non boc-amp;^ reliqua bu/ lufcemoduque ad inrcUccftum q fubftantia ficjplane referuncur. Sed cum mcellecftum id efte dicat: quo anima raciocinctur atqj exiftimec neq; corpori admifceruquonia ita calidußaut frigiduf ^enèc:neq; pari ut fenfufpatitur.Hec de inteUeeftusque pocentia fic.’dicuncur.procedenfeciam a manifeftifad intellecftu ageneem proponic: tn omni natura corporea edè aliquid ut matenam: ec
-ocr page 224-dUquiduc cauùm cfFiciencem: 86 form am buiuf macenc- MoX dfferc bafdifferennafene in anima quoq: oportere. Ergo uem re corporea parcef eßencialefcopofin (une macena ec Forma:ita per propornonem/agenf amp;: poffibiliffcellecftuf: parcefenennalef ƒ ƒ func anime mcellecfbiue, Dicic en a Ariftocelé opinari incelkcftu agencem eße caufam efficiencem incelîecfïuf poÔîbilif amp;: formait 86 finalemrquoniam ficuc in rebufcorporeifforma eft caura for/ Tndlifmacerie:amp;^ efFiciénGquum per earn babeac forma:8dftnalif quum ad earn ördinerfcur-ica de incellecftu agete perpporcioné refpedtu icelledtufpofTibiliCdicendu effc:que quum ira fine ingC paree ex Arin:ocelifopinione:animam ince[le(h:iua componiex: pofïïbili ecagence incelledlu, canq parcibufenèncialibuf qd'idem ^ dequauif eciam inee[Iigenctacicraprimamgt;dicendumefb.'Hec
aduerfanuf ex quibufomnibufcna bec cerce colligiponuhc:que 8^ ipfa minime prmcipiif A.nftoeelifcongruunc.Primum omnem incelfigenciam cicra primamjenè compoficam ex duabufeffenci/ alibuf parcibuf. boceftineellecüuponïbili ec agence« Secundum/ inceneeftum poffibilem ec agencé,parcefeHè afe noftre elTêcialef quibuf componacur.Tereium.Incelfigenciam cicra primam effe ƒ incelfigenciam poffibilem amp;: agencé. Sed qq nó nulfi pbilofopbi alitincelligencidfèc cbeologi noftri angelofuoluerunc eópoficof ené ex maceria fpincuafi 8L forma:en idem refern ad Anftocelem quoq; nó poceft:quippe cu ille duodecimo mecapb/fice ubi có/ dicionem fubflaneiarum feparacaif difigenciufinueftigac.pnmü probec ftacui poflèfubflancia infenfibilemiin qua nulla macena aucpocenciaficiplurefq; effe fubUaciafeiulmodi oflendacex nu/ mero delacionu celeftiu corpo2^:edfdéq; nacura fcmpicernaf eé 8/ immorcaleGquo fic ne folum prime:fed eciam cecerif fubUanciif abffracftifaccnbuacur ab Arillocele^condino fimplicicacifamp;: im/ macerialiCdCifAuerroefeciam cornéco engefimo primo Cup codé ' Iibro. Oporcec inquic fubflaciafillafexiflere.mouenc enimfme
ulla pocécia 86 fine ulla maceria ftc necefiê é, Propcerea uc ecerne finc:ecernum enim omne acftio pura eff. Qiieq; aucéaélio pura nullam pocéciam babec;quum amp;: comenco engefimonono.omne inquic compoficum énouum: nifiquid perfe componi dicacur. Sed fiquid perfecompoficum fic: idem perfeexeacdepocéciaad /^adtumneceffeefh.Pluraadbunc locum ab AuerroedilTerucur;
demum cócludicur differennam elle in fubftaneuf abftradtifinó
-ocr page 225-ex parte rei ipRuGfed ex pte incelledtuf Patet igid exbifuerbif A.uerroif: primo fubfïanciam unamquanq? abflracftam ené ftne macena:acftionemq; eHèpuram fine ulla pocenna ad effe:contra aduerrarium:qui incenigenciifpocenciam paHiuam effentialê ad efle tribuit. Secudo nullam formam abftradham eé compofica: quonia ica fèqueret: ut npua enèc:8^ permotu producenda;quo planum efl.Palfo ab aduerfano diciincelligccidfconipoficaf eé ex duabufenènnaltbufpartibufaudlore pbilofopbo Ariftocele. Tercio nullam eOe diRincftioné m fubflancuffeparatifnifi in in/ tetledtu.a: proinde nullam effe diuerfitatem parciu enèndalium coponcntiu/confonac uero bib et quod duodecimo metapbylice dtcitur.'enè aliq que macena careanc, qdexponenfidc An er roef: non decorponbufceleftibuf hoc dicicur inquic.'uc ahqua ex bif corponbufftnc:quemaüena uacéc. Omnta emm celeftia corpora niacena uacanc Materie naq^eHe i pocenna é: que qdé pocécia/ non nifi in fubn-anciifgenerabilibufg/ corruptibilibufrepertac. SabO-anne emm etcrne:quonia pocenna ad corrupcioné caret: materia ena carent.fèd pro matena babent-'quodfubftec i adtu'. boe é corpufquod digniufappeUan poceft fubiedld q macena. Subftanne iraq; celefbium corporumjmaceria carence que i po/ tentia fit: quum nee generencur:nec corrumpancur: qq macena t babeantque m loco eHè dicaC.Hinc duo illa contra aduerfanu
aflferam.primum compofinoné eÜè exparcibufefTentialibuGubi pocécia fit ad eHè^ubi auc pocencia fic ad eénbidé eé generacioné 8lt;^ corrupcionem:queincelhgennif non conuemunc. Secundum, nullam eé poténam ad effe incelligenninnam fi celefbia corpora pocenciam ad eße non babenc:lèd tanen ad locum: longe minuf cnceUigentie babeanc:que nobilioreffunc.In bac eadem lèntécia 8/ diuufTbomafaperce locifplunbuf eft: fed precipue fecund o contra gencileOcapiculo quadragefimonono:ubi non eematerta m fubftantiifincelledlualibuf:fed formafeffe fubfiftencef oftédic: quo m loco ratioefaducicq macena formafdiucrlafrectpere no poteft:nifi per diflindtioné qntatifin parcibuffuif dtftindliPqm, fubftana ipfa qneacefuberaefta idiuifibilifeft:ucpmo pbyficoip Ariftocelefdocet.qd* fi incelligcnne qcitate caret: materia quoq: uacenc neceffe é. Sed fi aduerfariufdmc/argumencu ualere i ma/ teria corporca nö incelltgibiluqualifincelligenciarü e ft .Co tra fic arguo- Operano quornfq pocécic pro mó fue nature é. Angelif
-ocr page 226-ducem natura é incelledtualiCergo pocencta tcelligendi ene pro modo enèndi.pocenna au tem quoiufuifrei calif eft.-qualif eiuf perFedtio reetpicur.perfedito uero incelledhufeffc mcelhgerc.qua incelligere efb. ld aucem eflqua forma incelhgibilifm incelledtu recipiacur.Qiium icaq; califforma in inceUedhu ficrcäm ranonê cómuné.potentia taliformepporcionaca;nópoceft eêmaceria: quum matena forma recipiac- córrabendo ca ad eOè indiuiduale: fiueTnacena fic corporea extenfa.-uc omeffacend.fiue fpiricualif acq: icelligibiUf. Quum ent macena forma recipiccócrabic m m/ dtuiduu;qd^ uel aduerfanuf cófirec.quü dteat formafirelligénaip perppriafindiuiduan nacuraf. Item forma lapidifamp;i relique bu/ lufmodi forme fite in incelledtimobihorefqforifbabcncur. Suc ent fimpliciorefec inimicace:quü p eadêboifformaicelligamuf bominefomnef.Forme aucem pofice in matenajamp;s Iimitancur ai fingularef defenbunc. Quodfi ex incelledlu uc macena amp;: forma lapidif unû aliquod componac.-fucric cerce id lapifuerior q qui macerialifßc lapiCNó igid angelofGue iceUigenciaÇullo padio cóponi ex marena as forma dicédü émec uero fi diuufTbomaf incedigéciaf cicra pnma/eópofitaf effe ex efïènria a: eOè: auc ex potencia ar adtu dicic:propterea cópofitionc materie ec forme: incelltgendu qhfcûq; materia fip'Qui auc dici póc ex Ariftocehf quidem fenced a macena eeeande incedigenciaru omntü. Sic.n. Fuerte unu prtmü pnncipiü adliuu ec plura pafliua eque pma: nifi altera materia depédeat ab altera, que dependécta quo nam t genere fit:icerrogo.Nó.n.in generecaufe materialifauc effici/ éciFauc formalifauc fmalifec póc.ergo tcelligétte nó ex duabuf parcibufelTentialibufcompofice fuedèd Forme fimpliceffubfifluc quibufconueniacincelligere.ueluc ppriuFadluf/Ad primü uero argumencü rcfpódendü:incelligédafnó eé tâta fimpltcicace: qca eft prima. Hab ene eni cópofinoné.lèd nó efTencialé ex duabuf' parcibuf macerialem dico ar formale: uc aduerfanuf arbicratur. Compofitu ent bifafia accipi póc:auc ent ira ucex plunbufrealt diffindhifracione confflic:quo mó nee Artflocelefnec Auerroef cóponi incelligeciafopinacur. Auc ica ucrefpedlu racioneue có/ poficu efïè incelligdóiica uc una eadeq: reflimplictlfima eópatóe nobiliorifpocencta ede dicac-ignobiliortfaucem adtuf uc Forma fenfiüa cóparació e in celledliue pocenua c, Negaciue auc adtuf qqfenfitia ipa nó é cópofica ex macena ec forma. AltognpcclTuf
-ocr page 227-in infinicü fuenc regrendo fubi nd e Forme compofinonêïad bunc fenfuTnsa: m primo pbyficoru ab Auerroe dicit^formafguc inter macenam prima er form am ulcimam funcïCompofiCdfeé.IgiCLir eadem mceUigêcia refpedtu ftipenonfinferiorifuc/pocécia diciCï auc alt;ftufacqgt; ira cópoftca per refpeeftu eff. amp;: boe mó Xu er roef in omi forma abftradlaiprecer primam efTe pocentiam dicic^d '2. fecudum. Ariflotelef guu duodecimo merapEyficeilla deincel/ Iigentiirdifïènc-maceriam nominac earn que radix indiuiduoru fic p quacicacé eadéin fpecie.nec irelligénifuUo padlo cóueniac: macena uero fpiricualé:quaaduerfariufróniac:nullufexpoficor laude dignufXriflocelicnbuicAddo 9 hcecprimufmotor dif/ tinguatur nobiliracifpreftaciaa cecerifincelligencuGcn corn une cû bifbabec:utquéadmodû eé plurefmocorefpmi eadc infpecie non po Hüne, ga pmuf caret macenaTic pluref ec mtelligccie non pofTunt eadé infpeciepropter eandérdtioné.amp;; maxie ducimur ad boe ita trelbgendu ex eo ipfo Anffocchffepto. Vn Albercuf cradbatu fecüdo:capttulouigefimo odlauofup boe loco. Ex bac ingt ^banone babemufomneffubflanciafleparacafdifFerre itcr rerpecte:8^ ucdifferuc ipfesfica: fpberaf qucabufmouccdifierrc. Hd igic^ omnifcddicio acenbuta primeiremouet: a ceterifincel/ Iigenciifidq; planum Arifbocelef facic.quum poftea g conclufic fubftanciam abOradbam non babere pocentiam: auc macenam: querac an calirfubftacia lie una uel plurefac plurefcc dfcernac.
Âd cercium. fenpeum illud cercii librideaia maleab aduerfaria 2 incelligicur.Anftocelef. n.poflg inteUedbu effè poffibilc docuic. mox ftacuenf pbare incelledbum agencé ; Sed qmingc in omni natura é aliqd;parcim maceria genen quoiqi.id é q^ potencia fic oia illa:A,lceru uero q^ caula:effedbiuü./qucfic:eo q oiafactac: qlearfad materia eft^Ideo in aia quoq: bafdifferéciafineé ne/ ceOè é. Qiié locü exponenfA-uerroef: Ariftocelem dicic uoluiOe explicare:uc in omi nacurajboc é omi genere reru corporaliu ^ naturaliu aliqd é ueluc matena :aligd ueluc agenfatq; efFiciêffu uel 1 ratoe mcelledlufeé. Itaq cu omne natura nofat-corporca 8^ generabilê natura incelligic:nö omne naturam fubfiftencem: quéadmodum aduerfanufaccipicïuc eni m rebufcorporeifquia matena éadeo agenfeé necenèé.ficin intelledbu:ga poHibilifin/ cenedbufé:ideo agencé elle incelledbu neceffe é.Qiiu itaq forme ablbradbepoHibili incelledbu careâc:uc quefimpliceffint:nó fegt
-ocr page 228-/f ex co uC compofice fine ex duabufpartibufenennalibuf-Ité quu ’ uCufinrclIedlufpoflibilifficrectpere fpeaefabftradlafi uc Xuerroi • placer ; co men co uigefimo cercio-Cup cerno de anima. Ab ft ra here auc nibil aliud firnift imagmaca.-que pocecia incellcdla Fuerinc: facere adtu mcellecfla. qd^ remocu ab tncclligcttifc. No -n.ille p pbanrafmata amp;: imaginanoncm mrelliguc. Idcirconon eftquod ^quot;Ï^abereincenedbü poBibiledebeac.DiuufctiaTbomafica fencic.
ucneincelligentiiffic icelledtufagencifamp;; ponibilifrano:cüppcer pbancafmacaiquenullo mo incelligennifcopecac.-cu qa nofqde adlu align incelligimuf g pocccia ad bucadtu. fucrimuC Vircute enim aliqua mee nobif calé oportec.-que fie in po tencia ad incel/ Iigendu'.acq: etia altera calem:que reru naturalium formafadtu incelligibileffaciac.quu ipfe nd fubfiO-äc^nec aefbuintelligibilef ftnc:fed in angel if fine incelligencufbec neceOicacifratio non eft. Intelligunt enim die adbu fempenamp;J rem fbi bnt intelligibilé no in potentia fed in adtu. Quod eni intelligac pricipalicer immaz tcnale é; amp;lt;nbsp;adln intelligibiIc.-qua ob rem agencé auc poffibilem ^ incelledbum in illifencmon nifi eguoce dici poceft.Angela uero infenoré fubinde a fuperiori illuminariplacet tbeologifnoftrif: æ alteru agentem:alterum eßerecipientem.-led eguoce fupiorem angelu incelledbum agété inFcrioré polfibilé dixennt. Agenfeni itelledlufillumiatnö alteru intelligence.'led réipfa intelligibilé, pofTibilif uero incelledtuf eft in potential refpedtu rei nacuraliû cognofcibiliGneq: femperinadbu ed.Ita patetno ellè intclledhu polfibilé t omi natura ci tra pmû:uc aduerlànufFalfo exiflimac. Errat etiâ quum anima incclledhiua copofitadicat exparribuf efïentialibuftangmateria ec Form aura ut itelledl:ufagcnramp;: pof/ fibiliÇpartefrintenèncialeranimecomponenter.Nâ 8zfinó nullt ex cbeologifnofVnf boc tuen uoluerunc: tarnen ex Ariftotelif x opmione aliterdiflèrendu eft. Quum eni ata forma corporif fici aut fedm fe toeâ Forma é: auc fed'm fui pté. Si fedm fe coca nulla eiufparf materia eé pot:eu materta fit enfin pocencia oppoficum adtunled fi parte aliq fut Forma é:parfea que macena é:puffor/ mabid'ab afa-que é formacqd* edera Anfbotelé é.cu eo audtorc aia fit adlufpurufcorpifnacuralif sj nibil ficpufcorpe natural^ qd^ rectpiatanimam: 8/ cum ata fituirtuf intelledtiua: q rationc intelligentie componi ex macena ec forma nd polTuc beadem ne ipfa quidem:cdponipdc. Qiu.n.Fien pdc:uc incellcdtufpoffibilif
-ocr page 229-reaptat aligd uniuerfalicer, à: p comune raêionêTt ut aduerfano placet/lndiuiduec incelledld dgenccficuc macena Forma: amp;: có/ crabac:recipi^.n.qd^q’ p mörecipiécif: ncq; uero ex uerbiOque adductc:XriftoceliFfeqè eépcerenènttalerateiintelledhu pofTibdc a: agence: heet, n.leparacu eécóueniacpuffubftacie qqhcacibuh tn non feqtur intelledlu poffibilé eé fubfbancia.Ti feparacuhfiue abRradluféxq^fequi^.ut aia inteUedliua quoiuftcellecftufagef 86 poHibiliCquakcaCer abftraefte rune: fubfVaciafic nó immerfa ^matene/neq; per modu docendi quo uluf XnHorelefê id ondid.
Semper ent de intelledbu q qheaf e loqui^jque nó pré enénaalé anime uocac:red pocennalé. 86 cu agencé 8^ deficiencem caufarn dicac:nufq Forma eé incelledhufpontbilif agentem mcelledtum dixiOc repend. Qui uero caufa eé efhcienf materie poFRe .^racióe ne ipliufmaterie: ac macena forma precedtt. An ratóe efTendi. At efle.-aucidem qd forma eft:uc ahq uolöc:auc fi differt ab agence cd: efficiënter ut dixr-quifper medium forme. Errat itaq cum forma eße efficiencé caufa materie dicic.formalifeni Finalifq tm efh.neq: efficiencer a forma eft eé:fed formaliter agéee forma de potencta educence in adlu neq efficienfleâ formalifcouentre m idem numéro poflùnt.nô igidincelledtufagenfeê forma fubfhâz ttalifintellcdlufponîbihrpd t- eo q, agenf é: uc aduerlanufpucac. Eodem uelilla diui Auguftinipertinéc.’qbuffepcimo fup geneli pbac a ram nd eé cdpofteâ ex macena: neq; corpaluneq Cpintali. q eé icelledtu poflîbilé aduerlanuf opinât. Sed de bifbacftenuf. è Sequitur capitulu decimûquintd aduerlannn quo prmum plura eiufdem fpeciei indiuiduaec in fubn-âciifinceUigibilibufec in mudo tcelligibih pofTe argumentât boc md. Cû in fubftaciif incelhgibihbuf citra prima,’maceria fit.materia aucé caufa fit uc tdiuidua muhiplicenc in eadé natura:quéadmodu in boc féfibih mudo cemimuf neceOe é:uc m mudo quoq incelligibili futtane mceUigibilef: excepea pma/fîne numerofe:8z t eadé fpeae idiuidua /f plura babeâd. Sed qq plurefex noftrifcbeoîogifica pucaruc:uc plurefâgeîofeé fpeaei eiufdem nd repugnarec:cn nd lacifboc eft aduerrano:q nifi ex Ariftocelifopinide nibil fe diflèrere cdficed: qua ob ré ne ipfe quidem boc negac: fed ica Ariftocelé opinacu anèuerac:uidédu icaq; c:an id Anfloceleffenlènc.Demdflracille m pnmo de celo:formafnô fubftacefin maceria:no poflê eadem m fpeae multiplicarusz pmo pbyficoîf uulc-ut remota qaeate.
-ocr page 230-fubfidtta fit idiutfibiliGa' fep et o Tnefdpbyficc.Hó mge K cquuG 86 rehq buiufcemodi pncuUrid fuc. Vniuerfdlif uero nó efb fub/ ftdnd;fed concretu gd ex bac rdróe:8^ bac materia uc uniuerfafi; parnculare aucé ex puculan macena: Socracef ia efb idemq: de /^ religfienno.Idem mox cofbac ena aiam ec fubfbancia prirnam: corpufaut maceria.boiem uero aucafabguod ex ucroq; Grut uniuerfale. Socracé auc auc confeu-G ata fit-duplex eé. Mn eni pro afa:aliip tóerero accipiüc:lèd GGmplicicer aia bec amp;; corpuf A_boc Gc:guéadmodum uniuerfaleïGc effe 86 parncuIare.Ex qbuf
Arifbocelif uerbif paceejmacena eé tu uniuerfaléicu pardcularc. 8^ altera eé parte ^eciei-autgenenf: altera eé indiuidui pté;neq: diuidi in pareiculdria:Gue indiuiduari poffe uniuerfalé marenäs nifi recepra gtitate.Quod G materia que parf fpeciei aut generif c:nó fuapte natura in indiuidua mulciplicac-fed alio ad ipfu ede indiuiduale cótrabit. fegt: porro ut 86 G materia eé in fubfbatiif intelligibiliburdamuOtn multiplican ipla ( mdiuiduanó po dît. qnneq; gticafé.neqj cöiundla efb gntaruutne in fubfbatiifgdé corporeiffpecief cótrabi pot in indiuiduoif numezf Gne gtitate: ^uif fuaipid natura communicabilifplunbuffit. Nó ergo quia matena é.cötinuo et diuidic;q fcilicetpadïuü pricipium efb: uc aduerlariufpueac.deceptufcerreex uerbifillifgeneranfgenerat alceru propter mareriâ.er in bifque matenam bntgditafdiffère abeo:quoiufgdirdr ézamp;fdliudémagnicudo etmagnicudini edè: amp;: caro et cami eé.que non materia perfè:amp;' quomodolibet pri/ cipium edèindiuiduationiffignificae:fed materia una cu gtitate f principiu edèindiuiduanóif.Auicéna etiafuo gnto mecapb/Gcc
Iibro.Equu aut bofem: neq? unu neg? plura eé: fed tantu equu aut boiem eé cofirmac: qmex fua natura neq: unicacem babeat fingularé: ficenim nó niG in uno podic repenri; neg; pluralitaté oppofita unitaci Gngularrgm fic repugnee unitaffigulanf ergo buiufquoqj audlorifrentenciaimaceria nó per fe ipfa idiuiduaó: fèd p aliud:cü itag; matena fuapte natura boc é qua matena efb/ indifïerenfGt ad unitatem Gngularé atg fpecifica: fegtur ut per feipfa pnncipiü eé nequeat mdiuiduationif aliogn t quocunq: edèt.’iUico per indiuidua edèt Ggnata.-ar parfeé nature cómunif non podee:quoiuf oppoGcu Anfbotelef pbdt:ut ia expoGtu efb. Alté fi fubfbatte plurefintellecfbualeffinein eadé fpecie: materiaf eé diftindtafipfarü diuerfaif fubfbatiaru incelleétualiu necedè é.
S
-ocr page 231-DiQinguiCur auc maccridduc fua ranoe.-quomo genera diuerfa cxifbûriaucranôe qticaaC^zgnurdiu.erCiCdimenüonihiiCudria^ .• quomo dm er fa indmidua eadé m fpecic cxiQuncAc in angelif Gucmcelligennif difhndlio macene:racôe gcicanfecno poceft: eu life fubfbacie (corporee fine: ce fine dimenfiôibuf Cubfléc. Ergo quod reliqum c racide macene diftmgun^ .Iraq; nó Co lu fpecic
, fed eciâ generc differunc. lté fi coc numéro mceUigencie fuc:quoc ' motufcelcfbiu corpoifmc Krifboceh et A.uerroi placecfequiturî uc quéadmodu mobilia ipfa differunc fpecie meer fe-qd^ ofbenfu ƒ? lam enta mo co refect a fpecie diftingunc/probat ecta ab eodem pbilofopbo eé unum mundu ex unicace moconf. Na fi pluref mundi enenc:plurerquoqî pmi effenc motoreGacq: ica couenircc fibi fpecie5slt;i differrcnc numéro.Ex quo Ariflocelif argumenco AlbercufalFerc ut didlu efbreekftta corpora ec eoi^ mocorcfdtF/ ferre meer fc (pecie:fed en aduerfariufqui fe Âriftocelé feq faced.' incelligenciafnumero meer fe differre fub eadem fpecie opinad;amp;:
// fcribtc.cxiflimanfidé A-riffocelé quoq: fenfiGe. Quod argumeeu fibi a quodâ Scoceo dacum exponic. Non enim ipfe: qd incerfic incer macenam de qua Ariffoeelef agic'æ becrqueicacem, de qua Scocufifacilepofïecdircemere.fed quû a Scoco non eamacena pro pnncipio tndiuiduandi angelofdiuinof ponad:que fie parf côpoficiîlèd que fie differêcta indiuidualif que fingularicafquedâ diü poc 8^ maceriâ non recipienf. Hoc eni Gbi uulc nomen illud bec-queicanf.Ipfe macenâ:quc uariifreceprif dimenfiontbufdif/ tinguad innumeruindiuiduoruunceUigeneiifacctpic.fperacq; idé prouenire pofTe ex ea dtuerfifprincipiif S co a amp;: Xnfbocelif. Na ƒ' A.rirt:otelé:ne Scocufqdem alicer q nofopinacu expreflefaced;
infecundo fcncenciaru,quippe q Anflocelifee opimonem dicac: fubftanciâ unaquaq: inceUedïualé carencé macerta. uidelicec ea que parfcopofiti ficudem eé q^ qd é ec:cu omne cale fedm eum pbilofopbû fie formalicer necedariLim amp;r de fe fingularcîfcé fi tea Ecc:uc aduerfàriurpueac;fequered,'ucordo accidécalifm tncelli/ Iigéctifeéc:qd‘remocu. ab Xriftoceliffccencia é ln idiuiduifenim fpeciet eiufdé nó ce ordiné eflécialémeq; prtufamp;J poflenufcercia mecapbyftee côflac:8^ cû parfuniuerfi pcipuafinc itelligécie ipe: paracipéc imprimif neceffe ébono ordimf necenario:æ fi i cor/ ponbufceledibufordo accidccalifnô édôgeminuf ï incelltgétiif talé eé ordiné dcccc.Legimuf ena apud eude pbilofopbum m
-ocr page 232-fecundo de aia^caufdjquam ob ré pïura mdiuidua cadem m fpecie babeanair eé:qÆ in uno ïdiuiduo fpeciefferuarmó póc. Quod ft ( codé indiuiduo; t cell igen eu 4 fpeciefcoca feruari pócqnquidé perpecua éTupuacuu cerce c plura cófticui. Fic igicur ecratióe rci ipfiuf^ au(5I:oncace dodliHimoi^ uiroif;uc m rebuCdiuintfamp;^ in/ celhgibilibufinifmatend autnullaficsaucft é-fdcidc differre nó ff^mó numéro:ueru fpecie quoq? 86 genere-qd' perdbfurdü é.lSïec fèqcur uc cetera a ftmpliciffmo uno ft numeral:: numerentur uC plura indiuidua fpeciei eiufdé. Cu eni forme abfFradte fic.-nulloq’ paifFo in macena reapian^andiuiduan p fe ipfe pofTunc-uc que If fubftQ-dc;amp;: p graduffuoffpeaficordiffinguanc^'^Secudu eiufdem capiculi é:ucin ftxbfbdciifcorporeifquedd forme pficiücmacena toca.icd ucnó nift unu mdiuiduü ftcinfpecie.queddducnó coca pftciüc:amp;: ideo plura indiuidua cadem m fpeciefunctie in mudo quoep eé incelftgibili. Sed qm boe ica eé ex Xriftocelifopinione aduerfdriurdnèuerdc:dicdc 86 ubi napbilofopbufiUe docueric in/ celligéddi^ alidfiter fe fpecie dffferre.-dlidfnumero :uel un apud eu aucoré accipi talifdifferécid pofftcibifrebuÇque nulla oino ma/ ceriâ:nulld:bdbeâc qCiCdcé.Na ftqueibocféfibilimudo ftuefut: fiue agun^:eddéin illo quoq: incelligibiliratóe opcima eédebéc: uc ipfe iudicdc:nó ld precermiftu eé ab Ariflocele confencancum éamo uero necefldrio ille de re caca edocuilTec.Dicacigicurnpfe locu in quo bac de re agit. 8/eni nof qdem nuf q id repenmuftec ffquot; rem ociflimu ab eiufpbilofopbi fencencta arbicramur/Sed argu/ f mécum ipfu q racióe fundet: uideamuf Aic buc mundü)imaginé eéilliufincenigibilifg/ppcerea uc in bocnca uel in illo diftmcfli/ oné eé numeralé debere. Sed boe arguméco'generdbilef quoq? 8/ corrupcibilefeé incelligenciaf ftacuendu é. Na ft qm munduf fenftbilifimago é müdi trelligibiliftcuncfta que in fenfibili func 8/ m tcelligibili eftè debent-'^Sequi^ prorfufuc ecaligd corrupcibile ibi fic:uc bic é:quinecid uc in fébbili mudo porcionefmacene fuif indiuidualibufformifnó bnacgefcucifedfuncmpocéciaad aha forma:cü cahfforma nó optineac coca fjjeciei pfecftioné? Sic in incclhgibilixö plura ftnt eadé in Ipecie indiuidua ? porcionef ille materie aegefcere fuifformifnó poffuc-uepote qbufftngulifcoca fpeciei pfedlio nó cócincaó.fed appetac fubinde altera forma: 8/ proinde generdbilefs/ corrupcibi lef intelligentie finc/argumenco y* aduerfani pbilofopbi noui. Icé macena qua ipe icelligcnifcnbuic
-ocr page 233-due plenc pFidt^Tua Forma:dCq; tea Cingula (diuidua in Cmgulif fpeciebuf ce necede ê^auenó plene-'atq; ica mucano de forma m forma feqe necede e. Na niCi coca fpeaei perfecftioe materia co/ ƒ cinead: cofbare in eade Forma no poc.Xemu eiufdc capiculi c.
Animaf Ceparacaf a corpore né cófundi in una eandêq; animas propcerea qa macena babeac: que caufa fic uc difhiguanczdicicp a diuoTbomaanimafindiuiduari p inclinacionéad corpora: uc reCurrecftiopbedumpIicanq: cocradicftioné-'cü idé hbro de eé ec edena pbauericatam cóponi ex eé ec edécia.calé.n.cópofinoné .^ nó eé nifi ex macena ec forma. Cómitnc ( bifaduerfanuferroref tref Primu.aiafindiuiduari per macenaqua mcelledlu podïbilé cdè dicic:Secundü:a(aC mdiuiduan per inclinacioné ad corpora auélorediuoTboma.uc refurreéïiopbeé.Terciu.eandé eé có/ poficioné.Èx eé a; edèntiarque ex macena 86 forma apud eudé fanélu doedoré.quéamp;i fibi ipCi cqcTicereaudecdicere. Ad pnmu. cu incelleélufpodïbihfricparfanimc’edèncialif fpecifica ludicio aduerrarii-omnefcerte aie cóueniac in co ipfo iceUedhu podibili: proindrque nó diftiguané inccr fep eu ipfu intededfu. podibilé indiuidualicerJdem eni pnncipiü ec didindlioniramp;r cóueniéne nó póc.Dixenc forçadïfcóuenire alarm inceiïeéhu podïbilijnó indiuidualufed q boe dicacadc.intelledlu. podïbilé de fua nacura non ede indiuiduumlconficeat: necede eft.acq; ica nó mceUedluf podibiliffuenc macena que Idiuiduahcer diftinguadifed aliud.qd igicur illud ficfprorfufauc becqueicaffuertcScocraucapcicudo queda ad corpusuc diuoTbome ex Auicêne lenréna placée. Sic ent uoluic Auicénasucate indigerenc corponÇad fui indiuidua/ nonéin fien:amp;: qtu ad fuupnncipiu:qa nifi corpa edecdifbïéha: nó aie difbinéte pducerend; fed nó qcu ad eé cóplecu/amp;: t faéla eé:qa defbrudïifcorporibuf remance aie in fuo ede indiuiduaco gt;nbsp;A didincftecqd'in corpore acqfiueridAd fecundu.nuf q ideodicdó boe é a diuoTboma,ucrefurreétio pode fien nacuralicer pba/ recurslèd omnibuflocifqbufagit lUefandïufderefurrecdione ica didèric:uc daco alam fep a ra ca a corpore manere: 8/ apcicudinem ad fuu corpufbabere:nó cn nacuralicer podic corpori reuniruea fcilicec racione:qa forma feipfa unire macena nó poe:fed idigec agénG^ ÊXtnnfecuffaciac. Nullu auc agéf nacurale preOrac audtoncace ad formam feparaca a matena. Icaqi opufé agence fupernacurali.Ad cerciu. A pent aduer Gnuf lacidime fuu ïgeniu
-ocr page 234-cd diuuTbotna cópoficionê intellexinè dicaC macene cd Forma: dd eé sz effécic cdporicionéftacuerec.Quifn.excepco aduerlano ram ignaruf é:ne nulla compofinonc ex forma 8/ macena ede in fubftacuffepatifaucore diuoTboma icelhgac ï’qfi die fecddocdcra génlerapercinïmepbat.nuna in agelifcdpolicioné eé exmarena amp;: forma:amp;: cn cópoficioné eé ex ede 8«r elTena.Quod fi manifede ille altera de bifcdpolicionibufaffirmac in angelif altera negat: mentit: aduerfariuGcdno differre:nili termio.difFeréciafbafend/ ^tiat. \ddo q, fcim eddé facdd aucdoré/edencia é copie ta natura in fpecie;gradd babenfdeterminatum fibi inter encia fpeaficum. Macena uero pma;fiue fpintalifCiuc corpaliÇpurapocentia é:ec parf nd cotd:neq;gradd ulld inter enria fpeaet determinate fibi uendicat.Edè autem exifbéna ipfa é: quend eft forma:que ede Ipecificd det:fed aefhufq ede fpeaficd preCupponat.qua ob ré tn rebufcorpeif duplex cdpofitio é alcera ex matena 8z forma ad ede fpeciei.-altera ex natura fpectei et ede exidentie Ad ede utiq; indiuidui. fve in rebuf intellecdualibuQ una tantum compofitio eff.-qm edencia fimplex é ad eé duncaxat fpeciftcd: nd Gbi fcludéf partefdidincdaOec eé exifferexd natura Ipecifica ageli exifVaC. Tale.n.eé participatio queda primié/autore boe qdem fanefto. / Qiiapropter nd bic per edennam) macertaiper eé'forma icelligi uolutc:uc aduerlariuf putat:qqfi equoce loq libet: matertadici poceft edentia dialed boe nibil prefidit aduerfano eé pot. Non eni qd equoce dixerif fed quid edetia fit rerd diutnaif didènmuf J^eaq: feruandufé terminoif ulufcdmunifec fignificatio propria: fl ut tdé fadtufin queffionede creaturiffpirtcalibufcenfet|v itimd buiufcapiculi é.Male a Platone conftitui animd/ex elementif 8Z Itnea rcdtain circuld flexa:ex eodemq; circulo duofproduct: qu02^: ex alcero fèptépdudhofcirculof/ nature aie tribui.Hec et reliqua: que ex macematica difciplma Plato pro fuo excellenci ingenio aptidime ad anima cranfFerc/portéra aducrfarlufappel/ lauic:bdingeniplaneporcécofi:q nd uideac:q apciufrationefamp;: uerba mett^matice difciplineaccdmodan rebufdiuinif podïnc:q macerta:amp;; relique fordedquafipfe eodé tranfferc.Cognatio eni longe maior rebufmacemacicifcu dtninifjq cu naturalibufeft: qn abftradlionifratio cdmunifmatemacicif8/ diuinifé.qua precipue diuinif actribuimuf Quod fi aie uircucef ^ adldef Plato fimili/ cudine fiue exemple quoda circulo2j: ec kneaif docere uoluic:qlt;ï
-ocr page 235-porccncû:quoduc incoucmenfboc ficnô uideo.Iâ 8^ AnfVoceler ipfe cxemplo ufuf é Imeaif jin cercio hbro de ata: eu mcelhgendt ranonem exponaeparnm per modum lm ce reifte ; partem per moduTTi knee flexe exiftere:»' diuufTboTnafAnftocelem dtcic nonfenfu. PlaconiGfed uerba carpe: amp;: diuufDionyfiufAreo pa/ gicamocum dupkeem concemplanomf anj-miftatuiCf alcerum circularê.’akerû reeftu. Sed de biffattflibro fupion relpodimuf. (T Decemufexcu capiculu aduerfarii eft: in quo duo bee eke ex Ariftocckflencennadicic. Vnu: annnam ePe immorcalem acq: ccerna-m parte poft: quod fupenoribu f fuif capicukf demonffcrarc ƒ conatufcAlterum.Anima eu corpore elleincipere:æ tarnend
incipere eé per generation ê Ted per creation em a deo ex nibilo: quo/ufprokxam probatona delira none coHegimufad tria ilia argumenta.Vnum:quoddicicur ab Anftorele primo de anima: mcelledtu innafci fubftannam quanda exiQencC'amp;r no corrupt Nam fl in corpore nafcic inqc:incipere cu corpore cereä eft.amp;î ft nó corrumpic corpore corrupco:eternufé parte poft :ueru nó inciperc per generationê:fed per creationê/oftendid fecundo de generanone animaku. Quum enim intelledtuf ipfe fine organo ^•corporeo operecur.-deforiffïcnecenèeft.Akeru ex eodem kbro babecur. Inquic animam uegetatiuam:fenfiua:8^ incelledliuam effe in potencia prmfq in aeftu.ergo ut uegecaciua amp;: fenfiuaific incelledbiua quoq? incipic eße cu corpore. Sed quoniam fieri in corpore non per pnncipia corporifdicicumoneduci depotccia ^ymacerie declaracur.Terciu. Si deufinquic ola creauic ex nibilo: ut demonftrauimuf animam quoqi eé creatam a deo necelïè efb: quum ako modo product non ponic: ai deufde facili poffic omia
nee perempto corpore incertre. g^ bene cancat gaUuffed nibil ad propofitum.Fidei emm 8Z rekgionifnoftre bec func peeukana bona;uc anime infundacur corporibufa deo creacore:s^ fcipi^c gdé cd ipifcorporibukled non ex uircure feminif genicakf ueru a deo ipfo infödence. Anftocekfuero opinio longe ab bifnoftrif dilcedic.Nec emm principiadodlrine eiufpbilolbpbt]^aciuncup creationé de nouo:amp;£ ft credendu comécaconbufeiufé.Aut deuf efb:qué pro intelledbu agence cundbifdin:ribuenfcomendac:auc unuftdemq: icelledtufomnibufpro pbancafmatu differécia aliif akter appropnatuf. Na mceUedtum quidê ponïbilé:ca8^fi aliter
-ocr page 236-comentarcr(A.rabê dicohungic eu agente:amp;f equeincorrupcibilc fbacuxe-.camen alter grccufiUe corrupt!bilem eße afièuerac neq: aheer bunc q fentiendi uegerandiq: animapduci fententia A rif/ cocelifde fonfauté illu fupcruenicntc nócë incelledbu poOibilé: led agentem folum.’qui deuffit imTnorraliljluce imparcienf idem omnibuf ad agendu pro capruquoiufq? rccipientiCquomodo ec colorcfa folifluce aëluari formanq; certu efbadq: confbarelucc clariuf aic ex tertio de anima: ubi exclufif omnibuf que leuiuf antefuenntracfba:folü bunc incellecflu agente immortalé fern/ y^piternüq: eê concludid.Qxiid tgicur garrulitafaduerfaru effiacs cü audbontaftanca comentacorum aduerfetur: fed mifioffacio comentatorcfipfofAuerroem dico ec Alexandrum:qd ex uerbif Anfbocelifaccipi de anima póc:et argumécaipfaaduerfaniqua racione fundentur uideamuf ne nofdicat auconracé bominum
andodborum fequutof/fe cócempfine.aic Arifbotelé optnari almu efè eternum parte po(b:8/ tarnen incipere eOè cü corpore p ere/ acioné. Acuero quod etemu parte ante efbadem ecernu enaefîc parte poft: ec quod parce poft: idem ec parce ante eße eternum y auconpfe Anfbotdef eft i primo libro de eelo eemudoCStatuit: eciam ab codé aurore pnmû agenf mbil agere immediace/in bif inferioribufrebuf boc eft fine caufif fccundif propter eflèntialem ordinem:quo fie ut anima quoq: fine creacur fiue generatur :non a deo immediate proueniac.-ucaduerfariufpucac.'probatur item ab eodem pbilofopbo feptimo merapbyfice cocraPlatonémuHu ^S^f f^P^i^û poffe immediate mucare materia prima.q^ mediate motu id facere póc. Icaqgt; impoffibile é deum immediate animam ƒ creare.'atq: infundere corpor0udicio eiufquidem autorifTi ad/ uerfariufdicac Fieri poffe uc matena cau(a fue dilpoftionifaliqd extrinlècuf mfluenf fibi recipiac qd non ante reciperet: atq; ica corpe fuifmftrumencifbene mflituto pparatoqjaiam diuinicuf ) influere.ILefpondeo mbd ira confeq pofTe-quod in Placonë ibt ab ArifboreleconcIudad.Dixeric enim Plato ideam Itcecforma fit feparata! poffet tarne immutare matenam propter diuerfàm lubicdbi difpofttionc.Addo qgt; fi caufa difpofitionif que peenène immediate anima accedicmon infûdi a deo dicenda é;fcd,puentre db eo q ita matena difpofuencifeqcur eni fua quaqi difpofcione forma: ec adbio;idemq: ede quoddifpondC:ec formam prefbec nature ratio exigit. Qiitd uero deufpotiuf creator fit adbibëduf
-ocr page 237-qfecundddliquacaufd! quando fubiedta fufficienti difpoßtiöc maceric.-agenfgenerale hoc e pnmu mobile fanffic ad ale quoq; produdhionê.rieceflïcafiiero nulla cq deufanimam erect:cû 8^ q unicuincelledhuomnibufex opinióe A,rin;otelifnatuûc:nôdâ ^^onuincipbyftcifranonibufpocuerinc/Qxiumitaq; opimoA^nf/ j cocelif non ea fuenc quam aduerfdriufrefercjreqcur uc refpofto quoq? redle ad eiufargumeca perq Facilifftc. Quod ent pnmum aducic ex primo libro de aiajfua incerpretauone no id couertic: fed peruercic:uc fol er. no enim inceUedlum innafct in corporc/ab A.nn:ocelefcribirur:fed coemgere auc fupuenire:uerba bee Arif/ tocelif fue.oS^^povo* SoiK^p ErripSaef^ai ovena Tier oviToc ov4’9ïp^o'Gai.Quod infecundo de genrationealaIiuQvpaQ£p t'cnspaiboc eft de Fonf ingredi : aucadire dicic . Que quidem TbeopbraftuG ÂlcxanderîXbemiftbiuf Au er roef ica accipiuncî uc commune qd fie ex quo quifq boim orcufillico fibi itellecflu excipiacœc fuam quifq appropnata fiue applied ta portioncata cxcindlufrelinquacin commune.ucorcufexcepic:nó aliter ac ft fole qfnalècnfparCicipare dicatur;monenf aucé priuan : 8^ lu cé quâ excepenc lâ relinquere.De fonfcni amp;f foliflux bomini fiue cdcigic fiue accedic auc fupuéic-neq ont dut périr :lèd icorrupci/ bilifec Igenerabilifé-cômunetn bonu qbufcûqbôibufid cocigere qf negec.Nô igiil particularê anima ec:que de forif accedacilli Zjr'uolunc: fed ex co muni excepta explicationéZêt fiquif admitcac uerbum aduerfaru iftud innafcian quo uim lumma eOe arbicra^î
• no fcquic ut eé fimplicicer eu corpore incipiac intelledtuffed ee in aliquo indiuiduoan quo ante non fuenc.Icaq principium Si inceptio iftamon fubftâcieincellecnruffed effeeftuf é. quo modo) loquendiamp;5 Ifaiafppbeca ucitur cûdicac.Dnffupra ce b'erufalé oriet:. orcuf en! bic nd ad dei fubftâciâ:que ecerna eftrefercurî fed ad effedlu ab ipfo deo in bierufalcpducendum. QuOd aùc a lècundo de generaci6eaduerlàriuffumic:qd figniFicecfacifcdftac ex bifquemd diximuf.Diftinguid emm inceUedtufa lenfiua ec ^^S^^^^*^^ aima eo q de Forifadeac:fiue ingrediacur:boc e ex/ eipiacur per unionem bdibuffingulifex cdmuni aut minime;uc Alexandre placet: dutmente:uc Auerrou nouitio emm creari a deo animu q de forifaccedac:nufq fenptum ab Ariftotele eft. undequod mundi ecerniraci:8lt;' fpeciei bumane cdueniretudcmq apeum oino doctrine Ariftocelifenec.ld comécacoref primar»
-ocr page 238-A.lexddcr:cc Aucrroef eipbtlofopho mbuereuoluerüc.Notn/ no cn excipi sz uniri quod femper fueric nemo negecAd fecudu ' et ft anima incdledliua effc t pocencia: carné:aho modo q fenfiua efh:cum emm fenfiua fit in pocencia ad ene fimplicicer:nam ut eé définie parce poft.-fic icipic pce ante fimphacer. fcedeéltua cerce ipfa non fimplicicer eße in call corpore recipic:fed prefiflenfé in pocenna:ut call corpon uniacur:quomodo ne corrumpi quidé fimplicicer poexorrupco corpe:fed fedm qd^cu no precerea eé in ƒ Calicorpebabeac/Ad ukimu qd^ fe demonftraße dicicnon ueru
diciC.Non enim folu non demonßrare:led nepbare qdé leuteer potuiCjex Arißocehfopiniöe deu cûéba ex nibilo creare. Qiiod fi deufneq ex nibilo quicq facic^neq; unmediace.afme cerce ra/ cioné:li Ariftocelifiudicio loqmur.nó ad creationem ex nibiloï quam a i noOmfaccepimuffancfliljrefcrre debemuffed ad eorum fencencidm: qui unum eundemq: omnibufcnbuunc incellcdbum. Z^Icem reprebendic PUconé aduerfariuf qgt; anima prefiHere cor/
poribufsz fcirc bominiÇrecordan 8Z reminifa dixeric. pbar emm q^ ab Ariftorele dici^ïinteHedtu eé perinde uc tabula m q mbil lic fcnpcujneqgt; cenlèc anima incelleéÏiua-'que Forma corporifeft prefiftere poße fine macena. Scd qd bec in Placonem lulbiufq in Arifbocelem dici poßunc-Na fi de forifanimufadeatmcec Arif/ tocelefipfeFatecursprefiflacnecelïè éanceq corpon uniad.Vel ft boe aduerlariufnegac.-decur oppoftcum non prefiftere anceq uniad;8Z quid confèquiturraiaduercdc ft póc. Veneric de fonfeni p nibil fic: nifi ld per fe fic ec prefiftac: qd ueniac/ÏLano quoq; re/ minifcendi auc recordandi lUa Platonifper generacionem:non concemnéda é:uc aduerfariufpucac. Quif emm immorcalé atq; eterna fbacuenfafmâzælonge ante corpora preexifbenté:negarc poflic ca fciécic plena eé ?8Z rei^ oim iceUigibiliu Ipeciel ilèlèbére. obliuifciaöceaij::cu corpi unib: ob nimiu materie fluxü:rurfuq’ docfbrina ec ßudio: acq; exercicatióe remmilcnnec mfi prouedta la etace fluxu materie uel eeßante lammelpotiufreFluence ? Auc igicur explodendaé illa pofino : auc ea lalua^predidba fequand oportet: quéadm o du 8Z pbilofopbuf arabf Auerroifponïbiléin/ tellecftum:qué unicd omnibufsz immorcalé cribuic:cenfec oium fpecierö femp plenißimü eédemperq adeptu eé fed qcenufcorpi coiundtufc p uaria pbäcalmaca uane ïcelligere. Quin ecia aliqn ^ qdem incclligerc:aliqn ucro minime.ISlec ipfe fane Anftocelefab
-ocr page 239-buiufmodi opimone reminifccciclonge abefTe uide^.gppc ucrba lila ex feptiTno pbyftcoru ad buc ena fcnfu. accóniodan poHiinc. ucfcdicec omnibufiedacifpafTionibuffiue afFedlibufprauiGfLib/ lanlq; «npedimêtifincipiacanima fcire ec fapere. Seiende prime acgfido ingc non efb generado. Scire ent et fapere dicimufeo 9 quieucric et confticenc mcelledhuC ad quiefcendu auc nulla efb generado :nulla emm mucacio eft-'ue didlu la efb. Quid uero tn/ cófyderadufdia pót-gqd^ aduerfariufrcfercïucata incelledtma fme materia edè nó pofTit.-quafeparabilé eé facet:.amp;; perpecuam parce pofb.na fi poQea fupereßc perpecue fine materia pór.pari ratione uel anceprefifbere pot fine maceria/fiue igi^preexifberc atameo móArifboce[efuoIuic:quo fuufpreceptor fbacueraciataf ab ecerno creacafpcedere:fingulafbotum generacióeGfiue unu, eundemq? incelledlu eé putauic unicum ton fpeciei humane:qui quoduifiudiuiduu eiufdé fpeciei precederct.^Nó aducéda t argu/ mencu efb ratio in5 9 ata fine maceria fbare nó póc- Nam neq; ft unufidemqj omnibufinteneélur é non preexifbic fine materia: neq: fi per creationé precediC.-repugnec priuado macene: qn ad fuu fimphcicer eße ut pofb:fic ace fine maceria fbare poc/TabuIe ’ aöc lila fimilirudonó ad ftplicicer eé inrelledbufreferédaé.fèd ad corporana operationem;ad qua inteUedbufperinde fe babet-ac tabula:in qua mbilfic fcnpcü.Nibil ent cognitionifpbancafma/ carie poOideCtfed in pocécia efb ad cognofcendum duncaxac pet pbantafmata ip^a-auc certe quod ccKpoaMaTÏK^pTSpov 80 ex: penidon racione difaplme pipacedce é:ad fciécie pme acgficioné per qeté amp;: cófbantia intelledbuGilla cabelle ratio referri debet:q
ipfam recordadoniGg^ reminifcencie nomte Plato fignificarc uoluic. Na refpedbu quidé fpeciei ipGufrefertuffcmp fciencia efb mteUeefbuGneq; aliter Xrifbo telef q Plato bac de re fencic. qä cc Auerroeffacei: cornéco qnto Gup tertio libro de ata. Sed qd pofb becaduerfanufdinenCJuideamuf. ({ Facit capitulu decimü fep/ - ^^y* Cimü eedeamu odbauu.qfcufdefaco 86 dei puidécia agic.Dtcic prouidéda audbore AriGoccle nó fe extédere folu ufq: ad luna' fed etia ad ca que inferiora fût=8^ ad queuifminima 86 cerrefbria: qd^ probat ex.xii,metapbyfice.9 '^^ cetó et natura dependere a deo dició-'atq: ecia ex fècódo de generacóe:qd* ibi deu Éeciflc có/ tinua genera eónê dició. Ad de tgc 9 atmi a deo;pducut: tmediace cx nibilo:amp;^ corporibufinfudunc. Quod qa deuftm facere póc»
-ocr page 240-ucpoccacfturpurufamp;' nee creatura illa^qa Finira e: eudem ettam prouidere ßguhfopinarusr mudu eiußepuideaa regi necefTe c. ƒ SedAnftocelé nó ca eé opmioeiucpuidêna dei rebufgenerabi/
Iibufa' corrupnbilibufconfuIac-Copa imediacaicófbacaudtoif grecoï^: fécénaïq ea nó ukenufq ad luna defcedere exAriftocelif ludicio anèuerac-cö alio2^.cü plurarcbi uinfdpiénnïmug ï hbnf, de opinionibufpbilofopboif Arift-oteleflgc mudunó cocu ufq: qqï afacu: auc rónalê'aucincelledldlc.aurpuidccia gubernadu, fFacuiCilèd celeftia qdé bifpdica.orbef n.q cónneac.-aiacofaian/ terq; ecAc inferiora 8^ cerrena nibilciufmói obemerenee ordinc ƒ pnapalicer:fed p accidéfpnapare. A^uerroefena cómeo hbn.xtu
Tnecapb/ficcïdeu. nibil ex bifque bic Fiüc iceUigere: uepore nibil extra Feipm itelligccé ex Ariftocelifféréna fcribic/q, fi nóbec in/ ceUigic que a luna ifenora fuc^fegc^ necenano ut bifnópuideac. ^^uidétia.n.adlio fiue ofFiciu incelledlurédingéfrc quoi cófulió dd finé comodu.qd’ nifi cu cognitóe rei ipiufeffici minime póc: utidé ena comtacor Auerroel Cup codé Arifhoteliflibro. Specief cm cognofcreafdeq folupcuran a deo »pprer materie puationc /^ facet:^quin etia diuufTbomaffup pmo féréddif diftióhóe enge/ fimanonaAlu tgcnullapuidéciam eê fbacuerucJucDemocncuG alii cacenufpuidêcia ec uolueruc:qrenuf Cc excenderefad fpecieR neq: ad indiuidua defcenderec’utdelicec eade caufa^qa qÆ fuum egredit: curfund legibuf nó fubiciópuidécie. Icaq; ea que fepe a curfu ordinaco deficiücmópuidécia guberndd:qlifpticuldrifge/ nerdbiliü:amp;' corrupcibiliureru códicio c:queqdéopinio cnbuió Anftoceli.qq ex eiufuerbifmäifefteid acctpi nó póc: comtacor cn Auerroefnegac expiïe fafeé bonicacé diuina folliacan rebuf pciculanbuGnift quoad i nature cóif róne cóueniunc- Sic diuuf Tbomafs^ comtacor Auerroefg fumuf Arifhocelice fcbole con/ fedtacor bkufe:unlacifrieiä pacecpuidécia deinó ad bec iFeriora ƒ' defcedere fétéciaAnfbocehfQuid uero Cdplixe?abeoipo pbilo/ ■ fopbo ondicht pibermeniaf.ueif nó eé decermiacu i fucurifcóci/ gécibufrebuffi cognicio det feipam ad bec ufq: (fenora porngac. Sic.n. cognitóe tpa g/prefciécia dei decerminet: altera pfcontra/ didtóif.nec cófulrare aut agere geq oporceat:uc uel ita eueniac: ƒ uel ne ita euéiat/pbac eda abeodé pbilofopbo.vi.mecapbyfice ' eédliq^ enfp acadéOqd'nófép auc magna ex pre fiat:fedrdro -ac eiufmói entifnó eé fciécid:neq;cdufd ulla p fe:fed cafualé Gue fortuicd-’quead nulla alia cam reducad. Ac fipuidécia dei ad bec
-ocr page 241-A
ufqî puciac.'caiUdFortuira;amp;: cafualifreducipFecfto ad cam p f^boc épuidénâ ipam pocueric:atq; ica ota Bec ex necefaremuUûqî enf p accidef fuenc.qä A.nftocelif fececie aduerfa^.ISio ergo ica pucadu uc A-riftocekfréfèricpuideri a deo rebufbifcóangécibufa; pciculaZ ribufa qbufnibil cem é.facû auceno referri ad AnftoceU aucorej no mccin aduerfanu dixerufi id cc facu fceUigiciqd mo cm celedi 80 caufe p fe cribuat.Hc.n.amp;igpuidecia ftatuucjnegac ulla re cafu amp;: fortuico poOe fieri. Qiiapropcer diuufTbomafin exponfdo eo pdidlo loco. Idcirco igc ex fide cacbolica dicimuQnibil cemerc auc fortuitoTed cucflapuidêtie fubdica ee diuîe. A^nffocele ena eodc i loco benigne tcerpcad aficrefiUu de rebufbifcócigécibufordie ad Cdufdfpncularerdixifremon ordre ad caufa uniuerfalê:que diuina puidecia e.-que reif effecfhufpnm neceOdno^pci cócmgécerpuêire ft‘dcuenc:qq ipi effedluffuifanimiled cauftfpximifno remociBqf h' p fua ibccilli nacura artigere nequeacfSedbec nemo dixi benigz
niufreferut^.na argumca adbucXriflotelifmanec ifolucdiqm ft ca cocingefreducacquot;ad cam p fe: puenenc neceftano effedbuGacq; ica nibilp accidcf fit: Icd.n.fecuda ca mouec:uc a pma moued.æ pma pIufiBuic lt;nbsp;effedtû g fecûda uc J . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coffac. Nec uero
cocedi ex dodbrfa Xriftocelif pocaliqd ^mediace cocingencer a deo ipo ordUnAd argumca quoq: aduerfariifacilifrnfto c.qd-n.fepe/ numéro repetic celû amp;: nacura depédere ex deo môidpuidécie râne ftgnificac:uc que côcingécerpuciûcia: generabilia: corrupcibilia: forcuica fuCTedueâtGq calia fûc:ad eâm pma. Sed caufacôné pma Cd quoiufq: 8Z côferudCioné referc.Cûdba.n.ex pma câ crabûc fibi cê: 8^ q, fûtï eodc fép in feruab. Qitod ft cotigéciffiue ro ftuc porcio ^ natura cócined.prorfufuc nacura ipa ex deo depédenfa^ é æ ferz uad.fteS' ipa cocigetierd in éiqÆ camp;i feruad. No ergo edemgefa; corrupcibile:uc cale referédû ad eâm necenana êTed aucad forz tuicâ:que non reducad p fe ad fuperiorem^auc ad prauam materie /^cddicionéjque caufe contingentie cemericatifq; étVcl uc Auerroi placée ex A.riftoceliffécécia:depêdéca deo ofa geu ad IpecicG non quot;geu ad idiuidua^d lècudu eciâ argumeu eadé rónerndemuf Nâ æ ftdeufppcerea puideciq, cdcinua Fecenc generaednemd en ideo cdfbatpuidéciâ Idgtuffe porrigere g ad eé ret fpecificu 8^ neceGaz num. Ideo n.Fadba ê generacio cdcinuame fpeciefferuarend.deuf naq; fpecic edferuâdâ fpedbac-’que ftabilif8^ ppecua é.nd (diuiduu gÆmucad amp;: penemepote qd nd rdne ftu eé idiuidualilîfed fpecifict Participée ordie^^^od aûc de creaede aie aduerfariuf dicic^facif
-ocr page 242-ld rnfionem fuo loco rccepit:afqucfùbnedîit:ldbu^ de Facili cd eo füdend.q^id cofutacu ê.Plura depuidénd:fdcoï86 libero arbicrio fupion libro expofui-quare paucifbunc locu precerco: amp;r cd non plura ex Xriftotebfac ceteroif pbilofopboif opinione bic cum ne Hoftrap qdê licceraip facrard placica repeto • que loge a fécécia dif/ fenadc A.nftoceliCGdcn:d.n.Iegi diume puidênefubiedtaenè uera religiopbac. Sapiétia iqc acrigic a fine ad finê:amp;: ref bofm difponic fuauicer tTAdncic aduerlanuffalfojnulla a P la cône ftacuidiuimcuf prouidêciaTn.’æ oG fieri ex necenicdce:quea fleUifdependeac. Sed nofqm gd dc;puidénaPIaco fenfericfaciflibro fupion expofuimufj nô bic plufrndemuOq ut gd fipliciter gd ex fuppoficdc ficnecenâ/ -nd^quecddicdnalifnecefRcaGque abfolura ric/Âduerfanu ignorarc dicîtd uelim.Na fiPIacopfcin edefta a deo pucauenc:nô ideo ne/ ceflàno fieri oïa feqd. Nd-nipa pfciéna dei afferc rerd cônngécid Pu curait necenîcacé.nifircrpedlucdulèpme.-quenecenîcdfcôfequécic ê-no conrequêaf.amp;: codinonaliOno abfolura:ut 8^ noflriffandlif audtoribufplacec. Quare eade pPlacone refpdlîo reddi pdc:que pro noftnrvbeoîogifin eofg cöcingencterónê 8^ Iibcrd arbiCnum coHi ex deipuidécia arbitrant;, C Po H remd ueluc apicé Cue t pie/ tanfappofuic adiierfariuÇcôcra otm fadïoif fenccdamer no ideo ec futuraGga deufputdic:fed ideo deum puidere.-quia reffdc future. Diuufuero A-ugufïinufl decimognro de cnnicace.DiuerfafinqutC creacuraf amp;: Ipualef amp;: corpaîefnô ga funcideo nouic deuCfed ideO fdt:ga nouic.ILcliqui ena faifti boc idé docuerdc.amp;: autor quoqt fencénardin pmordiciTnuringtreffucurafnullacenufeé cam pre/ lciéae:uelfciécie dei.Ncc ideo plein uel fcirrga future lue:gneciâ reftea exigteme tpalc fit ca ecerni:amp;J fetétia dei caufec.Quum enim puidétia 8zp feien cia dei eterna ftc:fucura ade Ht cpalta:(ègt; porro ut ccporale fie ca ecemna' fciécia dei nô aliter gnoftra a rebufipif caufed'amp;f pmulca alia deduct portée ab fur da -ILef igid ideo fucurd é:qa deufpreuidentinô e couerfo. Sed ia lacif me rndirtè arbitrer.' uel ad eafinepciafgbufipfe aduerfanufplunmd cofidêbcercamen aggrcfliifênn quo ft reefte ludicabic:pfedlo non minuf,pftracufe ce dolebic: g letatuf P fua fperiaa é:cu bec arma nedicâ feducaf fragilefinPlaronem fumere uoluic. Na 86 ea que A-riftoteli tribuit noniuread iliumrefemporté. amp;î que Placoni obucic: auceadem que uel Kriffoceleffenlênc e (Te: a ut fdlfo:peruerfe.3^ impence aduo
explicacum lam eH.
ÉpJtt^usïibii •
m
’' % quot;^ ifl^yvonig Cuz^truilxSiSnlnna) arpahnaw^x’Conlknihno ^^ p)uhn) abucipts Cdlumpwatwctp bLwxniS klxr '^n »*lt;' - ■ peft-uC de cdcuTneluf: lurgiifac maledit^tit'’
i ’ISIeq; enim boc loco deferedufeft uir fingulari J ’ac pene diuma uircuce pdicußnec pmiccenduJ J ’UC precer luffafq; ab bomie miqßimo laccret. ÏQuanq bunc locum ex quo alioquin laudef _ ^Pldcomf facile dilucefcerene.difficile cradtaeu |rdciC ccmericafmSedici bomiC Quifenim duncaxae uir modeffuf c ^ grauif poßic fine pudore ea fcelera nominare.que aduerCinuf ;^j cam fede ac curpicer de monbuf Placoniffmgenfadducit. A.ugec kuero difficukaeeloquacicaf bominifpropeimmenfa.que uix co/ prebendi nifi ordcione longiffimd pocert-.uerum edmen conabor iCd dgere uc nee defenfto neceffdria precermiOd eße uideat :8^ que db aduerfano fparfiTn ac cumukuane didla func.quaeo boneftiuC jquot; 8^ breuiufpocero accingam-Quod fi force coneigene ob nnmam fierce lufti 86 bumam uin officiu mibi ignofcererSd dare bocPIa/ conrne molekum fic pro canco uiroaduerfuffummam iniunam
nobifaurefprebere.Qiiippc ref bonefbafnon modo explicädaf UciuCfed eciam fepenumero repeeedaf PlacomOque defendimuf: fencencia eff. Que aucc ref enc:auc dici boneftior poteft :q defefio uericacif banc nofpro Placonc facile libencerq; lufcepimuf ne in bominem earn magnificede bominqgenere benemencum parum grati ee uideremur^ Xc qm aduerfariufuolupcacg in pmif Placdi obiicic:8^ eam maxime uolupcacif parcem^que inrebufuenereif confiftic.fbudecq: inprimif Placonem oftendereinconcinencem: 8e oblcenifdedicuuotupcacibuf fuiffe.Nofquoq bunc locupmu aggrediamur.8^ in quo libenciufiUe uerfat ei primu. occurramuC Poftqm igicur ica aduerfano placée uc ex bif: que de moribufa Placone acq; Äriffoccle fenpea fune ucriufuica boneftior fuenc ludicecur.Placonifq» uicia explicacuip le ex dliufoperibufoftédic 86 ica quacum m fe eff molicur.Pnmum libn ipfiPlaConifa nobif in medium proferendi funcœx bifq; quid ilk de uircuce:monbuf; bonen:ace:preapiac:moneac:ccnfulac perfpiciendum.Mox uero ab biGqui an ce noff ueruncidodtißimifuirifceftimoniu pecendu
-ocr page 244-efts tu ad rattoefaduerfani plane falfafac temencatifa: impudetic plenafueniendum-uc uidere omnefmaniFeftinïme poHinebuncs que fcribic-partim fingere: param aimi malignicace peruercere. rPlacomf itaqiuicam concinennffimam fuiOe: abborruiOèq? eum femper ab omnibuf corponf uolupcanbuf licet in cmmbufeiuf fernioibufanimaduercere. Vbiq: enim uircucenf^Rfice laudac. Contra uero^uicia reprebendicamp;i ipfam in pnmirae quä'agimdf uolupcacem ita infedïacur: ut non cam pbilofopbi-qm reueridîmi cuiufdam. cenConf officio fungi uideacur. Multi profedto quid uircufenèc.amp;' que fint eiufofficiafcnpfere. Sed nemo taco ftudio. canca facundia.canca ergagenuf bumanum'beniuolécia 86 can/ taceica inuicac. borcacur.confulic: excicacad uircucem ucPIaco facie, Qiiod nó uerbif quidé.nof fingimufuc aduerfdriuffcelera. Sed facile difcemi poceft:g bec in eiuflibrifuarie:apce:grauicer; accommodate tracOrencur. q ueeuftof poecaffeu legum autoref reprebédac.quiinbonefbifuolupcacibuf locu aliqué reliquerinc. quando uel fummum bominifbonum uolupcace definiennc:uel illuftnu uirorum.auc ectam deorumuolupcdcernarraucrinc.uel quouffalio modo ea uifi fine probare.que ad turpem uolupcacé: refern pofTunc.Hinc quum ratione qualif efïè debeac reipublice fbacuffirmarec-poetafcenfuic urbe depeUendofeflèincc luuencun permiccendum:uc eorum librofledlicarene.ne centre adbuemen/ cefdeo2f:fiue berou aucoricacepmoce:bifmoribufcorrü perceur quof abolere poftea ualidior ecafnon po free. Nam fi uel ffupru: uel aliquod buiufmodi fcelufa diifpacracum ferio adolefcêeefau/ dierinc:parum abfbinere poceruc cu bomineffinc:ne fimile aligd cómiccanc:quando id referte pofTme ad cam cxcellencefaucoref / Hec cu plunbufalufin lociGcum cerao de republica libro aPla/
tóe fcribunc;ubi cupermulcade ofFiciifquafidiuinicufdinèruinec 86 quemadmodum mufica erudicuuuenef clanpoflènc euadere: cum de modeftia.cêperancia cócmencia feorfum precipic:amp;s bor/ catur.modeffiam icaqj 86 cemperanctam i primifmagnopere ex/ eolendam cenlee. uc luuenef fenioribuf: 86 principibuf ciuicacif obcemperêc:uoluptacibuf refiftanc.libidinem id eft cibiac poeuf rerumq; uenerearum ufum deuitenc. Probac ad modeftieofficia, lila Homeri. Mi luuenif caceaC ,: ac noftra ampledtere didtasec reliqua fimiliaR.eprobdC lila: ebnes cui catuli func luminacordaq; cerui.Illa quoq: tang concra officium co einen cie dieftd repbédic.
-ocr page 245-Nulla crede mibvreGmcnfa fuautor ilU efl.Que cereré bacebdep ftmul carnefq? mimfbrec. Item lUud Qiiam pane acra famef dim ƒ eft beu Tnorce perire-Improbanda enain illa eiufdcm poece céfec m gbuf Iouem:ufq; adeo hbidine incenfum narrac:uc omniureif quaf optimo cófilio agendafn:acuerac:oblicuf:cupriinü lunoné uidicaca arferic:uc ne cancifper quidem pocueric difFerre: quoad domiciliû ingrederêcur:fed bumi ubi Force erâc:uxoré äplexuG defydenum explore uoluenc FaOur nunq fe amore ardenciufcó/ cicacum.eciaTn eo cempore quo primumueuo amplexu da neqd / paréceffenciréc cóiundti Fueranc. Mared eciam s^ Venerif Fedof amoref amp;lt;nbsp;uincula aVulcano mftrudha apud eundem poeca re/ /r prebendic.Ea aucem queannnt magnicudinem= conftanciam amp;: pacienciain deciaranc uebemenciHime laudac. quale illud eft eiuf/ dem poece.
Incendenfanimum pereuHb pedlore Facur. Porcicer ifta FeraCiam lam grauiora culifhi.
•TuTTi laciufiTnicari fuadcc:que ad uircucé perducunc.utCarc a de: que parère uicium podde.auc detrnnencu bib qui audidc:afferre. Quo m loco maiorem m modum poccarum carmen deceftacur. qui de dufcurpicer acq; inbonefte locutifuc.amp;: ruauerpociuracqj locunduq bonefti 86 ucilef effe uolueruc.X cufbodibuf deinde fue ciuicacifnibil aliud curandumcenfec.precer ea.quead coferuanda reipubhcelibercacem percineancdjoc unum ofFicium:bancfolam prouinciam illif demandaci^ exemplar quod auc imicencur:auc Finganc proponic. XcCiquid precereaFingendum eft inquic^fmgi eónnuo a puencia oporcec:que ofiicio cóuenianc: uideliccc aimi magnicudinem:cóftanciaTn: Forcicudinem^fidem: cemperannam: modeftiam:côcinenciam:religionem:æ re!iqua:que morefinge/ nuofac liberalefinfticuanc.ICef aucem illiberalef:amp;: inbonefte S6 curpefneq: agéde neq: Fingende func.ne Fidtione buiufmói eo^f ■’ que Fmgunc.-babiCum concipianc. A.n nefcifinquic ea uim Funula/ cioifeé;uc fia puencia lógiufpfeuerec.moreFnacuraq; có fti euere ß6 animi:amp;: uocifs^ corporifponïc.Hominibuftgicurïqbufcon/ fulimufamp;i ■morefingenuofcóparan probamufiTntnimecocedimuf fimulare uelmulierem: ucliuniorem:uelfeniorem:uel liciganccm 86 maledicencem uel fe ialt;ftancem :3«i cum ditfcmmorcalibufcon/ cendcncémel fuarcalamicacefdeplorancem:ac mulcominufcgro/ cancem:auc am deem; auc parcunencé. Nee uero improbof uirof
-ocr page 246-8^ contraria bif rcburquarfupenufîaudautmuragêcerîmaledicon pcculanceOconcuTneliofof.reliquofq? qui rem turpem uc{ agucuel loquûcur.Dentq; nullum facinuf quod ab homme improbo uel contra Ce uel contra aliof inferatur fimulandum eft.Quin etiam mencecaptofeffingere uel tn agendo=uel in loquendo. nequaq m cucum opinor.Cognofcendi lune enim amp;: mentecapci:8^ moribuf dcprauati non modo uirrfed eciam muhereO efFingendi uero no func. Hec g^dliapleraq: Placo de ingenuif moribuf fcnbic. Sed pluraaflrerre m prefenua longum effet. San T fit hec breuiter ceti/ giffe. quafi mditium quoddammnde cetera: amp;: peci:amp;: fumi facile ^poPint. An igicurPlato uoluptati fe uitufq permitnc.‘’an leelcra probat -^ An meretur bec a cali homme de le dici : qui non modo ceterof ciuefiquihonefliufq militef folenc uiuere fed ipfofetiam cuftodefqui militer func: ica erudiendof cenfec-ut cum a ccterif malif cuma uolupcatem primifdbrtmeancsnec folumamorem/ Hamman le minime financ: fed etiam amancef non fimulenc;qui cognofeere quidé uiciofofpmicttcTed agere quicq more uiciofo2^. ne per fimulaciôem quidem a: locum auc ludum concedendû ex/ ƒ iftimac.Acq m milicibuf pluflicencie eé Ariftocelefquoq fecudo politicorum libro facecur.maior par fin quit nationum miîicanû: ftrenuarumq libidmimulierum dedica eft^excepcifgaUif amp;lt;nbsp;h qui alu aperce mulieribufmarefancepofuerunc.Eccercequi primuf fabula fmxie né fine caula Martern cuVenereuided côiunxiffe. Vniuerlùm enim id hominum genuf)puerorum auc mulieq: aui/ ^diOîmum eft. AcPlaco eof quoq; feruare cemperanciam lubec fed facitboc ceftimonium Anftotelifquod modoadduxrut mecum ■cogiccm:qd aduerfanufagerec inPlacóem.quomó eum urgerec. infedtarecur.clamarec:amp;: cam nefarium Iceluinotanab omnibuf fl^S*^^*'^^quot;^^*^^^ ^^1^ ^b co dicftum fuiffec.quale militibuf Arifho/ cclefline altq deteftacione permictit. Quafi parum ad rei ueneree Iibidmem incerfic:mulicrem neahquifan marem expecac. Veru Placo no mquibufuiciifuerfentur milicef:narrac:nec fabule au/ coritace fcelerifufum comprobae.fed aucorefhuiulmodifabularu deceftdcur.acq?.c.r.p.eiicic.milicef autem nonmmuf qm cecerof honeftifïîmofciuefamp;: prmcipefreipu. non modo a cam nephâdo feelerefed a quifuencrea uolupcaceiubec ab ft mere: 8^ quo padto ica uiuere pofiinc docec.puicacefdigno fupplicio aucontace legu conftnngic« Nee poecifmô ne quid flagiciofum narrée mterdicic
-ocr page 247-led etta fabrifuc file ftcfborefpidtorcf'cxcuforef'amp;J cecen id genuO ne quid tale reprefentenc. Sic emm eodem de rc.pu. libro fcribic.
/ Num igit poecaffolu moneredebefaz cogcre uc bonoif morum exempla carminibuffuifprebeanc,'alioquin apud nof carmen no coponac.an cecenf quoq;opifiabufuecandu eft.ne gd peruerfe-hbidinofe:ldrciue'iUiberalicer:curpicer:ueli imaginibuf fbacuifq; aimaliu.uelm edifimOauc in quouiCalio opere facile.ne noftri cuftodefdu in exemplifuerfant: uitiofiCquafiperberbafnoXiaf Udgacef: paulacim ad id animu adbibeac. aï quafi ex canca copia mecencef: quocidic aligd'malu ufq; ad lumu imprudécef augeat.
/ Pod bee ica de uolupcate ratiocinai:. Cu ppcer ïmodicâ uolup/ Cate bo mine de fbatu fuc mencif labi côcigeric.nullû cu prudéexa .modeftia.cemperanciaxomercium.babec uolupcaGfed comefeffc Iuxurie:demencie 86 cemericanf. Volupcare aucem uenereanulla eft uebemcnor. Quocirca repudiandam eße omnino buiufmodi uolupcace arbitrai, ut pefte quadam antmtracionifq; perniciem, Quin ecia calc pnncipem acq euftodé prefioédum cenfet: qui in rebuf formidabilibuf:amp;: uano uolupcacu gênere cófticucuCs^ qft auru in igne probatuPtamen cóftanfeuarent:integerïboneQuf 86 fui ipfiufeuftofegregiuf:qui aucem calif non fucne eu omnino dimiccendum.Innono eciameiufdem libri uolumine.libidinefrei ueneree:8^ cruorifamp;:gulcimquafecinquicummaneßefFeraf.Tu cciam cnplicem eé uolupcacé: pro triplici animi parce:ut fingule uolupcacefringulifanimiparcibufcôueniâc:ex bifunaeê fuauif/ lima.que in prudencia 8^ racione fica efb.Cu enim triplex fic mge genuf uolupcatiPfuauißimü id eft:quod parti animvg difcimuf ^ erudimur cribuédum efb.8lt;: bomonn quo ca parfprecipue doz minatur.-fuauiHime uiuic.Ceteroip aucé uoluptatePnó uere:neq Cincere Cue-fed gfi umbratilenbominePenim prudentie amp;: uircutif cxpcef.epulif 86 aliif buiufmodi delinif obruti bumi decinenc.az fi aliquado paululum emerfennemon ampliuf g mcerpofica parce accinguncTicq coca uica aberranc:nec parce inferiore unqua fu/ peraca.fuperiorem illa 86 uere excelfa:auc aceCgere^aut fufpicere po dunt: nee rei uere cognicione fe (acianc.'aucincegram-'firmam iinceramq. uolupcacem deguftancTed more pecudumpnibumu femper fpcdtanc.amp;' cerreftref menlaf fecuti fe cibifingurgitanc.8C rebuf uenereifinuoluuncur.quarum rerum cupidicacc alcerucru calcitrant'S^ comibuf aut unguibuffcrrcif feinuicem percutiecef
-ocr page 248-mccrimunc ucpocc: q guftum rei uere nullum babenc.' cibo parte fui animt Integram exacurancef. Poftremo qui reële fibi cófulic inquic^priTnum difciplinafcolerc debec.'quibufaimufcocufmeliori natura informatufbabitum recipit meliorem: 86 prudcntiairmu/ ffciciamïcemperantiamq; acquirit:tum corponfbabitudmé 86 uicc cultum curare, non quemadmodum uoluptati ferme deditufuita degat;aut quemadmodum: uel uinbuffuperetmel fecunda ualicuZ dine ac pulcbritudme preftec:fi bec bona modeftie ac cempantic rationéadimac:fed ita ut uite 86 corponfcultufomifjaccómodari I^d animirationé aptiOime uideac.Hec cu lea aPlatone fcrib and
ludicare cuicuq; Iibe4 Iic.an uolupeacifreufagi debeat.qui ita de uolupcate loquid.qui uitam uoluptati dedicajbrueoru 86 pecudü elïè arbitrac.qui nó modo.nequifaliquid fedeauc turpiter agat. ueru etia ne loquad quidé aut fingat re turpem :uecac s^pbibccd /Quid autem in librifquoq: de legibuf de eadé re docueric:quefo
animaduercice.Non modo enim illic bortat 86 monet ueru enä iubec.8«!: forma legu prefcripra:unüquenq: ad uirtutifofficia im/ pellic. 86 cogit. bonoré ftacuie probiffuppIictaimprobiC ut alten /purtucé ardéciufco lat. alten uel multi feruét bonefbatem. Primo itaq; libro de legibuf cu de rebuf uenereifloquereë.coniuëlioné manf 8Z femme legitcima nacuraléq: eé dixitmcpote a natura ad hberoru procreacionciconcefTa. A.c marifcu mare-’aut femme cd femina.'cótranacuram eé dixit.fumüq: 86 nefadu luxune fedub Qiio loco plane oftendiqnó mó rem curpé acq; illiciram probi/ ben. led etia legitcima marifamp;: femme coniundlionemó aha qm procreadefobolif caufa cócedi.quod aperciufecia oëlauo etufdé libri uolumie exponid. Vbi pcipic debere quéq? ab omi femmea tellure abftinerenn qua oririnolit:quod feminacu fic.icaq;Plato in rebufetia uenereiÇncquaqa legibuf«^ infbicucifnofbrcreligi/ y^onifdiflentic. Quod ft manf etia cu femma cóiunëlionênó aliter conceditJ qm procreadorum libero rum grana:quomodo dirum illum acq? nefanum coicum aduerfuf naturam: fuu eciamfexum profanantem: quem ipfe quoq: cóera nacuram ede facecur:amp;: fee/ luf feru ac fumme miferie caufarn nommât: uel permififtct aliifuel '7^pfè cómififtec^Kt bec duo idi inquic uolupcatum dolo^pq; fócef ut a nacura profluanc permiHum c. ex quibuf qui quéadmodûî 86 quando:amp;: quantum oportet baurit:fiue ciuitaruniuerfa:fiuc pnuatufciuiflèu quodlibet animanf id fucrit:felicicaciffue modi
-ocr page 249-co Gequak neccHè eft. Xe qui impente toporCuneep baunt m fuma mifena acq; infclicicacc uiuac oportet. leem unulquilq; noftrum qq unuf eft:duof tarnen incra fe comicef habet-quorum confilio utic.utruq amencé:»; altezf alten cócranü.noméhuic uolupcaf: illi dolor eft. Smgulof preeunc futurozf opinionefquaq: nomen cómune fpef efb.Propriü eiuf que dolorem precedic.timor:eiuO que uolupcacé.’fiducia.Hec omnia precedic ratio, duudicanf qd meliuf aut deteriuffic.racionir,heincepfcófiliü aureu forcunatüq: eflè ait.ac hominef puatim: amp;: publice huic obcéperancef.uirtucc ^reftare uicamq; fekciflime agere. Qum etia fecundo emf operif libro duplexée uicegenuffcribic:alce2f locundiflîmû.iuftiflîmum alcerum.amp;Sq uicâ uiuunt luftifRma.eoftelicifïïmofene. contra qui lt;nbsp;locundifiimafine uirtuce:eofeê mifernmofltem qui uirtuce pre/ dicuf uica uiuibfua modeftia.téperantiaaufticia felix beatufq; eft/ fiue magno amp;: pualido corpore fit: fiue paruo acq; (beciUuæ line diueffic.fiue pauper. Si uero opibufpluf ecia q C7nnizafilIe:auC Midaf excellic.iniufbe auté uiuit.profedlo mfelix efb:omnemqj uica acerbiOîmâ ducic. Quinto etia libro dum quibufofficiifco/ lacurantmuCquibuf uitufnegltgatur exponit:uoluptacifufum negledtu.ac dedecufaimo parere hifuerbif declarat.Quineciam quociéfuolupcacibufpcer legifaz laudifrationê mdulgec. minime animu colic.immo fpernic.sz ignomima afficic:quü fcdicec malif pcnitendifqï Facinonbufeupacit cóplen.Mox addit animu efiè rem omnium.quarhomo poffidet. maxime diuinammec aurum ome quod fub terra.-fupraq terram eft.cu uirtutc eé eqparandü. Turn uoluptatum dolorüq: rationé defcribit-sz uite genera atqs bominumuolucatef complexubnegocia exponic.que uitadeli/ genda que uitanda fit demoftrac-Modefta ac téperancé dtligéda cenfcc.luxunofam uicandam.Plufetiam uolupcacifin cempancia 8^ cafticacc:plufdolorif in luxuria Só libidine eehifuerbifexifti/
lt;'mac. Quiredteiudicat uica continentem ac temperance ftacuic.' in unaquaq; re placidam eflè atq; tranquilla. habet enim hecuiz uendi ratio, turn do lo ref cum uolupcacefmoderacafac medtocref cupiditacefeciam leuef 8Z amorefnon effrenacofauc funbundof luxuriofa aucern cocra m unaquaq; re inquiecam ac perturbaca uchemétefbabere tu dolorefcum uolupcatef cupidicacefinccfaf; acq; infanafamoref urgencef az fupraqm dici poceft inflamacof.
/ Volupcacefetiam in céperancia plurefeé^qm dolorefin luxuria
-ocr page 250-dutem co era. cum ampli cud me. turn eciam copia: au C cotinuadoe. unde Fic.uc uica altera locudior-'alcera accrbior neceflana nature racióe fequatur. Qiii itaq; lece amp;: locunde uiuere cupic.caueac nc uiuac luxuriofe. Ad bee libro fexco uolupcatem uenereâ incenfa dicic. Quo uerbo acume uinuamp;: cemencacé:amp;: furor cm :fignificac. quern nnpecumincenrum, modo racione moderandum^mó metu legum cobibendumpreapit.amp;: fepcimo libro Mea inquitfencétia eft. utredhe uiuendi raciomec uolupcacef appecerc: nee doloref c»mino uicare debeac.fed mediocncacéquandâ feruare amp;: colere: qlt;î nunc leuicer min nomine expofui.qua quidem animi difpo/ ficionedei eciam ecquada celebriforaculi farna redteab omibuf exiOnmari poceft. Hane igicur babicuf mediocricatem expen ab co.-qui diuinuf fucurufeftreefeo oporccre.fuuq: arbicran ofFtciu'-no modoineipfe uolupcanbuf fepermiccac.quibufpocinno fine dolore poceft. ucrum ena nc aliumuri reniorem:uel lumorefiue //marem:fiue femmam ica affict panac.Icafuof bommefad uirtucc
borcabacurPIaco.uc luifena diifbiffcdicecinfenoribufamp;i regioni acre prefidécibuf quibuf amp;: uolupcacefSi doloref aendere génlef pucabâc:eof cuperec eqr^cqui libro ot^tauo precer alia pleraq? neceflaria-’que paulopoft proferemufbominefinqc co einen ce fs^ uolupcatu uicftoreffelici filme criunpbare^moUefaüc 86 a uolupZ canbufpenundacofinftar manctpiorum dun infelicefamp;: miferof. Caucre enam eoGqui bene beaceq: uicam agere uolunc.nó modo a marif.fed ecia a mulierifinnupce nefanda libidine:nee aliam qm fuam qucq; uxoré pnngerelnec fpuriof pcreare sz genitale ferne / irreligiofe madare pellicibufi Nono ecia nó modo cu.q eu puero fed ena q cum muliere innupca fe mifcuenc;morciffupplicio con/ dempnac.kdultei^ ena lege fanxic.impunc occidt a uiro polie. In / pbedone auc cempantefdicic.nó eoGqui uolupcacefcu uolupca/ cibuf permucanc:nec eoGqui cimorequodamc aluf quafcupiunc uolupcdnbufpuend.ab aliifabftincc.amp;lt; ab bifqfappecuc cenenc. Quod edâ bifufu uenic:q pre fe ferre modeftia uidencur.fupanc eni aliq genera uolupcacuxu en ab aliiffuperent^mc planeppcer luxuria acq; libidine alcerâscempancefeé m alcera uideanc.ergo non calefcempancefeé.fed eofq omne uolupcaté prudentie rati/ oniq: poftponunc.8^ ofFicio debico uel omnem uolupcacif ufum defpiciunc.uelbonQfte admiccüc.bofcempannam colere:ai uera incemeracaq uirtucedecoran.cecerof lincafquafdäacq: umbraf
-ocr page 251-^babere uirtuCxCnó uencaaf aut tnCegrtcatiffpeciê podidere. Kt m tbeececo|coitu ilhcicu tnturia uocac amp;sinercé cóiundtioncïeno/ cinia cnapbrodatiamp;J obftetricef boneftiOïmaf reeufare aufpicu
/ officia dicitne Force incidant knoemu Fintcima culpa.ln pbedro quoq: bommé luxunededicu pecudi fnnilcdicic. Si flaginofum mpudence- uolupcacif nó naturahfauidu uocac. Mulcaecia aha referc cóera inboneffücurpêq; amoré: de quibuf cue dicemuGca ad eu locu uencu encan quo aduerfarii calunieiquafimpudccep
^x eodé fermóefingic:reFenende cruc Cecez^ in gorged CaUicIem Socraceruebemécer rcpbendic.q» dicédi faculeate icd craeftaree: uc nibd laudare polk uiderec:nifi qduolupcacé pfbarec.gz dehciif luxuria acq Iicécia mó cuce pcipi pofTéc.uirtucé fehciratemq; de/ / fcribunc.nec modu cupidicacif auc uolupcacifullum ftacuerec:(èd quo affluéciufuolupcacefundecûq; pofknebauriri eo mekorem beactoréq; agiuica cócéderec. DoliuboceêiUuddanaidufacetc '^^ Socracefdicicanexplebiléifha uolupcacü fdtiecatc«/ aimi luxu/ na acq effrenaca libidiné-monccq; uep uica ldfciud:8/ libidinofa qua Iduddc:Tnodeftia deUgac:3^ paucifcócencuf/fobrie bonefteq; uiuac.Tu plunbufincenedlif/boc po ff remû addic^uc bomo cé/ peranfauffuCa: reliquifuircucibufpdicul-pfedteabfoluceq! fehx fic 8/ eópof.beneq; beace uiuédi'.Iuxuriofufauc iiuffufimprobuf fic Tnifer-acq: infelix. Icaq: eu q fehcicacé opcacicempannaq: ex/ pecereoporcere.luxuria uero deuicare;amp;: qmagifueloci ac pcipici f curfu poceft aufugere. Ex qbufficuc aduerfarii (prudencia facif admiran nó poffm; qdcóera uericacc ma de ff iff me dinèréf lacere fe poffe exiffimauenc. Quif n.locufapudPlaconé non plcnuf eff laudiburcócinécic:cempancie:nïodefhe:cóffancieïpdciencie:cole/ ranne ? Quifnó uicia repbedic: amp;: repmic-acq uc uircucc felicem: fic uicio mifelp Fieri unûquêq: déclarât, qfpoffremo nó ad uircu/ cc borcac-s/ a uicuf recrabic fummo ffudio :cura 8/ uigdacia.^ Kn Force lacinofboi effallere fe poffe aduerlanufcenfuit^Ac ne lacini qdé aucoricacé taci pbruniuf bomücionifuerbif deucere annnif pocui(féc:amp;: grecof Facile erac ueritacé rei dccegere^s^ Falfam acq:
r iniuffa cnminacioné cófucarc acq: reFcllcrc/'Sed omtaiquc pro fua diuia lapiéciajde uircucc g^ moribufPlaco colcripfic-bocloco repeccrenon eff neceiïe.retn.n.immenfa aggrederemunS^ orano uolumtnif modu mmif excederec. Qiiapropcer bif quediximnf cócenci. Poft bac docffiffmorum uirorumamp;^ omi uircucifgencrc
-ocr page 252-illuftriu tefbimóia pecemuCquiPldConc tea uixiHe memoranejue uircucefqficnbtc s^pbac amp;î laudacomni uicafuaexcolmneiTuri/ nficeFaceanc.Quo in loco grecofaudtorefq uicaPlaconifinno/ ccnciHima admirant acq; excollucPpoce omiccâ: quâqplunmof babeo :immo fere omefq aliqd unq fcripfere.qd'eo confiho facto ne aduerfanufoblacrare ponïcïaui^orefgrecof ppeerea ubenuf Placoné laudadè/qa Ariftoceli inuideruci lacinofducaxac cenef cicabo^de qbufnulla buiufinói fulpitioné méciri obiurgacor au/ 'iderec.ïïeif que de orcuPlacóif ca a lacmif q a grecif audbortbuf code mó narrant m pfencta pcerco.ucfcilicecPendtionaTnaccr pufq cu manco cogrederet;. demonifcuiufda afpedtu cóceperic. acq;entxa fuenc:ucinfaci:düadbucincunahbbfeéccxaméapu circa ora pccruolaflabcKifinlcdenc:amp;; poflq aliquadiu tmurmuZ rauerac.abiic,uc Socracef p qecé uidertc.cygnü pmo irvuolucrem fuif genibuf anèdiOeîmox uero uolucrcfadtuifuauinïmo quoda cacu in celu aduolafîè.Poflndie uero cuPlaco ad eu uenilTecPeq; lUiufdocftrine cradidifPc-'ilIif q aderac dixeric.buc cc lUu cygnu ca fuauc canecé.quê pdie p qecé uidcrac.becinq omia pcereo. Ac tllud cerce pcereudu. nó eft.ideo fePlaconé in academia coculiflcï locu nó folü defercu:fed ecia pcftilenccuc parcim cura 8/ anidui/ cacc morboru:parnm folicudine.'corporifirrtcaméca cópelcercc: ac parce animtrationif expercé moderarec. racioniq; fubiicerec-’ fieqj libidinifimpecu frangerec:8^ modefbiam:cócinccta:cempan/ ’ cia fequéfnulla alia uolupcacé q fbudioi^ fentirec.Hec ent de eo refere landhiflimufutr Hieronymuf tn eo libello quem aduerfuf louinianu eloquénnïme fcripfic.PIaco inqccu eéc diuef'amp;i ebo/ rofeiufOiogeneflucacifpedibufcóculcarec.uc police uacare pbic elegie Academia udlâ ab urbepcuLnó folûdefercâ led ccia pefltz lenté^uc frequencia morboru fimulq; folicudine dibidinifimpecuf frangeret:.difcipuliq; futnulU aliafécirenc uolupcacé:niliearum re2^:quafdifccrcnc.ica fiebac uc academia colencef.ceccrifomibuf curif omiftif duncaxac pbilofopbie uacarenc/Quo cerce panere utdccurPlaconifdla dcfcripcio:qua pbilofopbia diffiniCïcUè mor/ cifmcdicacionem.atq; tl lud quoqr quod tn pbedone fenpeum efb. debere pbilofopbum morcem expecere. Neq; entm ifha fignificac cxpecenda edè anime didblucionem a corpore/anceqm pfticucu a deo ccpufadueneriC’quod Pla co nefafeédicic.fed debere quéqr animu ab bac mole corporea’S^ uiciifbinc acq: bme fcacuriécibuf
4^’
-ocr page 253-crigereta' quanti Fieri poceft omni cócagionc carniffequeFtracdj fin Iola profundifiÎTnarumrcrum cócemplanone Lierfarulegac qui liehe Macro bu hbif de (acumalibufs^ bipercicâ bac morcif diui/ fioné iueniec:uc alcera nacura accidac.alcera ex uircuccpficiFcad qua prccipi aplacone conFirmac:camq; eHè/quum animufadbuc lundtuf cum corporeiuolupcacef corporif refpwic. Komnibuf uinorum uincuhffolucufad nobiliora enguur.ftudioq; ad fupe/
/ riora.amp;i nacura fua dignaifubliTnifeuebiturJegac preterea fapienZ tiFRmum uirum. ai uere diuinum Aurehum A-uguftmum. cuiuf duncaxac grauidîmo firmiHîmoq ceftimonio omniainepnnîmi obiurgatonf co nui cia a: maledidTadebihcari: didolui : infringu reicu polTunc. a: longe quidem facihuFqm cela aranea r-apidiflimo uenci Fragore difrûpi.nec cerce fine admiranôe uel Icgi ucl audiri ponunc:quea canco uiro dicuncur.hbro nanq: de uera religione. Placonem fcribic diCcipulofruofdocere fohrum:uca uenereifuo/ lupcacibufabfttnerenr.perfuafumq fibibaberencîucncacem non corporeifocuhFauc feniu aliquo-lèd Cola mentifpuriface uiden. A^d quam percipienJam nibil magif impedimenro ede/qm uicam hbidimbuf dedicam.-a falfafi-maginefrerum féribilium(que nobif per corpufimprimuncur. Iraq; lànandum m pnmifelleanimum/ ad percipiédam incommucabdem rerum forniamia: code modo femper le babencem.aeq; omni ex parce lîbi fimilé pulcbricudiné? (pfum precereaPlacoem uicam celibem ac caftam femper uixide: pro peer qd ufq;adeo cimuiOè peruerlam cemporum fuorum opi/ nionem: uc facnficanc nature pcrbibeacur.quafi peccatu expiarc f uellcc.q» liberofnon procreadèc^Sic AuguftinufdePlacóe referc.
Quo cefbimóio quid amphuldicrquidcerciuf poceft?Quifennn excepco aduerfanojeam improbuCcanqç i ab omni uere racionif cogicacióe remoeuf fic:ucPlaconcrninconanencé auc hbidmofâ fuilïè exiftimec.quem Auguftmufcum de uera religioefcribcrec-1 m exemplum cafticacif adduxiciLegimuf enimPtaconc ab ipfif lam inde incunabuliQ ufqiadeo modeflu ar grauem fuiHè.uc raro (iibridcre:ridere nunq uifuffit.Mercedem a ncminc unqm ex bif quofdocebac exegic:ulcro eciam oblaram rclpuenf. Ire Cam co/ cinenf fuic. uc ne m feruof quidem unq-quod inaudicum eft:uel feceric quieq uel dixcric iracuf. Virgifmquic ahquando te cederes ni(i iratufenem^ar rurfufquu quida ex ciuffcruifgrauiter errafte« ad ^enocrace q cum force aderac conuerfuf uerberaco cu inquic
-ocr page 254-‘’ptieru: ne ego per tram concicaciuf id agam. Contmenttam aucé cibi Só pocuf can Cd m eo fuidè cradunc-uenon folum dclicatiorcf epulaCa: opip^racóuiuia fpreueneSd bifcancu in dieabü fumerc cófueueric: fed cancu dun taxât per omné uita fumpreric:quancü fdCifenèt ad uice necefiicatemjoliuifcancu academicifamp;: uth pane ƒ'acqJ aqua conteneu fuiOè accepimuf^quem uiótu: quancu fomni fequi uerifimile cft.cancu dormirc folicumïcilicec.-nó plufq quod facif cêc ad euicanda ex nimia uigilia maUm udlicudiné.Cccerof eciam quod ex primo Iibro de Icgibuf confiât: folebac admonere ut nodte (urgcrenc.ad ref cum publicaCcum priuacafobeundaf. Somnum emm immodicu|84corpori8lt;i aim o obefïèdicebac.pa/ ramq; meer mortuum 8/ dormicncéincerenè:icaq’ uc quifq; uiuerc ^ fennre cupercc^fic uigilare oporcere: quantum lalua corporif fTualicudine id fieri pofTec/Hec omnefeam greci q lacini dcPIacóe perbibene: amp;i latiOime referunc. Quanq ego ut inflitui. breuicer ea percurro.-ne m rebufnociPTimiflongior fim. Quifcnim ueftrum uiri lacininon legic laudefde uica ac monbufPIaconifapud.M. Tulliu:apud Quintilianu.apud. A..GeIkum ApuIeiuiMacrobiu reliquolqj lingue latine auefiorefquofenumerare longidimu eet. Qiioc 8Z quanta uir fapientia;8^ moq: incegncacc infignif- L- Xnz neuf Seneca de Platbe boneflidime referc m epiftolifad Lucdiu: inlibro de ira: de beneficufreliquifq; openbuf. Quod morefiUiuf admirad:amp;: pro exemplan quoda uircucifpulcberrimo cófticuic. Quancam fplendor:amp;'dccuf romane lingue.M.Tulliuf Placent laudé cributc.^ Omnefprofedto quoeûq; cc uerccriÇilliuf uircucc admirancur.cctam fi qui opinione ab eo dinènciuc;qd'cciü abipo quem modo nommaut. M.Tullio aperce explicatur t libro:quc TufculanafqueflionefinfcribicCredamufigicur inquic Panecio a Platonefuodinèncience;quem omibuf locif dtuinum-quem fa/ pienoOimu^quem landhOimu-quem Homer urn pbilolbpborum ^ppellaCiAc fi Auguftinuf s^ Hieronymufnon modo fcienciap/ cldri(fed eciam uicaamp;; moribuf calef func:ucinrcltgione noftrap fandliflïmifuenerencur.amp;iPlaconemquidem ceftancur optime in/ cegerrimeq; utxifrc:qfboc no facif ceftimonii eé exiftimec ai buc ui2f lure opcimo arbitrée omi uircutifgenere ornatiHimu fuiffc ?
Ica Placo nó modo fuifopenbuffed opcimorum eciam uirorum cefliinonio fine ulla culpa: fine rcprebenfione-fandlinîme innocc/ ciOîmeqj uixide dcmonftrac^ncc elb.qui ré bac in concrouerfiam
-ocr page 255-unq craxent peer dduerfandiNurte eiuf argumenta aggredtor: cc quoma nepbandt amonf crime m primif Placoni öbuciC'qbuC ld raciontbuf oftedereconecuripoft uidebimuf. Nunedeamore aliquid difleramuC Equidcm non if fum:qui neminé unq tncidiffe m amorefiHicicofac per libidmem fcetuf comifiOe exiffcimê. Neq: eni negan poceftpluref ex omni nacióe exciciffeïnacura puerfa 8^ deprauacif monbußqui non animof fed corpora manu amat: mftar eorä qui ucPlaco inquic frudtufappecûc. Quippe 80 apo/ fboluf Paulufi epiftola qua ad româoffcribic-cofnefâdi amorif arguic.8ôPlaco non fine caufa idipfû amp;: reprebendic «^ lege uecac. ƒ Sed lUud animaduertendu eft:non omnem amorem uiciofum ee
ac curpé:fed quéadmodu pleraq; allai co muni nomine appeUaca: diuerfam babere racionem •• 8^ partim boneftum: pamm turpem confhcuuquod non modo ex bifque genedefauEboref fenpfere: f fedeciâ ex faenfnoftre religionif liccenl ofVendipoceffc.Gennlcf emm amorem fiue cupidinem: fi cui ica uocare magif placée qnq non apte boc omnibuf locif dici poceO:: duplicem edè uoluerunc. na-eadem uia eodem ueafflacu animof bominumincendere:fed alcerum ut nimif puenlicer fenciencem-nulla racione regeae infi/ plénum folummodo animifinfideredibidinifacq; luxurie comice: impudencem: fceleftum:ad id quod male appecic cemerc ruccem. A^lcerum boneftum imodeftum ; uerecundû .conftancem Tandbu: beacu:cafbicacif concincnneq? cuftodemrbcnigne animif affiance 8â amante obferuantemq; uircucif icaq cum uni amorif fit nomé. non eafdem ex utroq: prodireadhionefqucmadmodumpudorif quoq 8^ côcencionifieodem permanence nomme diuerfe adlioef lut. Nempe bomini euleufprofuic.nocuicq; pudoriGuc Hefioduf inquic.Côcentionif icem genufnon fimplex fed duplex eft.uc.n-idem porta mquic.Hec puerfa nimiGdigna eft laudaner illa. A.d/ uerfofq; animof longe propellere cendunc- Quid igitur mtrumfi bcniuolécia bonclta 8Z fandtaidem nomen ba bec: cum turpi Fez ƒ docÿ affeelu ? Honeftum boe genufamonf quem Plato eeleftem eciam:ac diuinu appellat.in litcenf quoq lacrifedebran uidemuf quemadmodum Salomon fpecie quadam elegic lacra cacica mo/ dulacuf eft:quenilï quilq; pro fua amp;i Icribétif uircucciudicec:malc de uiro illo diuino fenciac neceflè eft. pfedto iw nacura coparaci c.uc q caftitacc ac moderacióe atmi pftat:quecüq; buiufmói uer/ ba m mclioré parce accipiac. q ucro ppriif fcelcnbufcoinqnacuf
-ocr page 256-cfbîOTnntaperpecraminccrprcCacur: 8^ pro fuif monbufs^ fende 8^ ludtcac. Sed quid fponfuf lUe apud Salomoem toquai accede: qua pulcbra efarnica mea:q pukbra cG 8^ decora:oculicuicolü/ barum.-capilli ficuc gregif caprarum:que defeenderune de monce galac.Denccfficuc gregef confe que afcendenne de lauacro Ubia cua uc uicacoccinea:amp;: eloquiu cuum melle dulciuf.ficucfragmé mail punici.ica gene cuc:amp;: ficuc cumfDauid coHu cuü:que edifi/ caca e cuppugnaculif ubera cua ficuc duo bmuli capree gemelln qui pafcueur in hluf Toca pulcbra efamica mea:8^ macula nulla in cc efb.ucni de Iibano fponfa mea ueni de libano.uulnerafti cop meu foror mea-fponfa mea uulnerafti cor mea oculifcuiGamp;' enne 1 colli cui.Quid Iponfafdilecftufmeurcandidufs^ rubicudufelecftuf ex milibuGcapuc eiufauif opcimu. Come eiufricuc elate palmarugt; ’^^S*’^ quafi coruuGoculi ciufficuc colübe.Gene ficuc areolc aro/ nidcum cófice a pigmencaniGUbia difVilanc mirram pma:manuf cornacilefaurce plene byacyncif uencer cbumcuf.difhndtuf fap/ pbyrif Crura colune marmoree fundace fup bafcfaureaffpecief ciufuc libani:leeftufuc cedn.guccurfudujnïmum:amp;: cocufdelyde/ ^ randuf.Talifeft dilcdtuf meuf.Ec plura alia ad buc modi ama / cona uerba.que fi quifpucrcac 8^ male incelligac.nó minufcacica /pSalomonif qPlaconem libidmifueneree arguere pocenc.Diony/ * 1 Gufucro A.reopagica’uir fadtiOimuf.qd qrco de diuinif nomibuf capice de amore locueuffuene uideamuf uel pociuGquid anre eu Hicrocbefdixeric. uir fan tfti monta uice preclaruGquiDionyfu p/ cepcor fuic.cuiuf fenrentiaf examaroriif bymnif iple Dionyfiuf acapic.amoréinquic fiue diuinu Gue angelicum:fiue incelldtualé fiuc animalem fiue nacuralem dixcnmuf. uim quandam unicndt concinendiq: incelligerc debemuf leem plurcfsi uanofamorefdc uno aic prodire:deumq; ipfum ede aueftorem gencralcm cecerof fmguUreGquicx illo probcifcancur;amp;^ ad eudem und ^ cóplicacu amorem redcanc amp;: cóiungand.Hunc precepcore lui Dionyfiuf fecucuf.omnia inquic fummû bonum boneffum amp;: pulcbrapeede: affecftanc-diligunc.-cu propcer ipfum cum ipfiuf gracia 8^ fupiora afuifinfcrionbufamancur per conuerfionifrefpedtaanfenora a fuif fupioribuf per prouidcntia-paria a fuifpanbufp cómunicati/ onc:queq; fe ipfa amanc p cóferuacioné. Deniq: omia p appecicu boni:bonefti:8^ pulcbri 8^ uoluc 3z agunc quecdq: uoldc 8^ ague, aulim dicere uerc enimapfu ecia rcrd omntu audio rem 8^ pncipé
-ocr page 257-ni
propcer Cue bomcdcif exuperanciam: queq; amarequeq; agéret perFicereïferuare.queq; ad fe cóuercere^eftq; amor diuinufbonuf bom propcer bonum. Ipfe enim amor omnium rerumaueftor Só effeeftor pcipuc:fupraq: modi pexiftenfin fumo bono'.noluic Cc infecundu m codé manere.fed mouic ad agédum p exupanciam U omnium rerum geniciua. Sed quoniam amorifnomé magna ex ' parce minufbonefteaccipi folec.qm modefteaurefpaci po He ui/ deantf/qd ca caufa idem dodtor dixcric animaduercendü.nemo noftnquic exifbimeqpcer ufu licccraip facraipamorifnomcpbare: ^fi dicac rude (lue improbu edezqui nó fermoniffenfü cof/deraeî ƒ fed uerba nmacur^sz fpeciem fequic .-quam illa precendunc. Plura quoq; firn dia de eadem re fcnbic:doccnfne aliéna quidem uerboip fpeciem afpernanda effe-’dum uif 86 fencenua fermonif incolumif feruecur. ufum emm uerborum propcerea dan taxât neeeßanum edeiqa fenfuf noftri mouen aliter nequeant.bec laciufab eo fen/ bund;8^ nomé amorifbaud alienu eOè a (acrif licterifdemóffcrad. Ne inquic bec de amore didta a nobifjpucec quifpiam aliquid in facrif ItccerifinnouareJaudiac qui amonfautamorum uocabula afpernancurAmaco ardéciufea 86 te feruabicmano earn munico 86 te extollet:honore earn profequere ut teampledlac.amp;i reliqua fTque per diuinofamorefdicuntur.Diuufecia Ignatiuficafcnbic.
Meufamor crucifixufeft.8^ aliufamator pulcbricudmifeiuffac/ tuf fum.Item aliufincidi in amoref tuoOperinde quad t puellarü amoref ergo nomen boe due amorifdue amorum minime formi/ dare debemuf. nibd eft emm qefnofea caufa turbare ac decerrere poflic. Nam fi redte uerba fandtoif cbeologoi^ ammaduemmuf ' nomen caritatifdilcdtiomf amp;iamorum. pro eodem accipi uidet. 7 Sed ne fi plura afFeram documentamifi nimif m tongum oratio noftra uagecur.Caput illud Dion/fude amore legendü arbieror. fi quifplura no/fe uolueric:mibi fatd m prefentiaru fit: tu fandtoif audboricate; turn facraru keteraru exemplo demonfbrafte: amO2f nomé nó fep uicio dan.led fieri fepenumero^uc q fe amore tenen aut amonbufexcicaruauc ardere dicicmó cócinuo incontinctie damnanduffit. Sed lam quidPlato de eadem re fenfcric.8^an cóz fétanea facrif liccerif locucuffit uideamufac pmo pbedru/demde conuiuium in medium proferamuf Qwof fermoncf obiurgacor y^PIatoif in primif cnminatur 86 libidimf arguic.In pbedro igicur
fiuePlato fiuc SocracefapudPlaconem loquenforacionem quam
-ocr page 258-Lyfiaf oracor de amore turpi edidcrac.'nó modo non probat,fed in earn acemme inuebiéîamp;J emfmodi amorem infccftacur.’arguic: deteftacur. O tbefu bone qua animi integncate : qua ui uerboru qua copia dicendu peruerfum ilium: amp;: fceleracum: amp;: nepbarium affedtum damnat.q turpem fedum permtiofum: tarn amati qm amaco eOe oftendid.Et quidem cum difftnireipfu amore uellec: ƒ audi quibufuerbiforlufeft, lea ftatuedum eft inquit.duo quedâ genera ede in nobif que dominantur az regunt^queq; nofleqmur quocuq; duxerint-Vnum eft mnata t nobifuoluptatumcupi/ dicaf dlceif adueienfopinio affedtatnxboni.-bec aliafconféciunc inter fe:dliafdiflêntiunc:8^ modo boe modo illud fupenufeft.Cû itaq; opinio lUa ad id quod optimu eftjratione ducic amp;: fupac:tu buic poceftati nome cft tépcrantia.Cu aûe cupidicaftemere tra/ bit ad uolupcacefs^pncipatu in nobifobcinetxôcumclia uocad: quod genuCucuanum 84 multiplex eft:ica m plurefparceffecai:. que fingule pro fua cuiufq; condiuoncnomen fibi confencaneum uendicdnc:84uc queqj uicftrix extiteric:fic bominem fuo nomme appellanfacit...due cerceboneftot ucldignomel libérait.Cu en( in edendo ractonem optimam ceterofq; appeettuf fuperaric:gula nuncupdtur:84 bommi ica affedto bme uendicac nomen. R-urCuf cû per bebrietacé uicerie.eo ducéf bominem: quonam appellan nomie debedc:apercum eft ;84 reliqua bifgermdnd:84 germanaru cupidicacum nomma:ut queq; uiccrit.manifeftû eft-quo nomie fine uocanda. Sed quorfum bec ^84 fi lam fere conftacomnia tn clanora folene cnè:cum didta lunt.qm cum non didla.Cupiditaf igitur. que lineraeionefuperae opinionem:ad redtacendentem: rapicq ad uolupcatcm forme:poftqm a germanif que fub ea lune etrea corporirformam:cupiditacibufconfirmdCd uicbrix euadie. 84 bominem ducicabipfdinfolencta q refinfolita 84 abfq more fit: am or appcllacurTum paulopoft quanta ignominia quantu de/ decub quantumincômodum ex amore uitiofo:84 curpiamacore redundeePUto exponic:84 turn amore buiufmodi fedum acq ce/ cerrimum:cu caleamacorem pfidum.moleftum: perniciofu:labc humant gcncrifs/ forcunarum excidium edè oftendit. Poftremo animaduercerc inquit ddolefcccule: 84 certo fcire oportet:animu bominifce amantif baud fibi beniuolum effefed peruide:uc in a/ borum delyderio:laciccatifcaulanicendi.84 quemadmodu a lupif ^^gnoffic ab amaconbuf puerofamari.IcdPlaco qd amorturpif
-ocr page 259-amp;: qhf fie explicac:uc nihil dici meliuf po die: nihil emdiciuG nihil docOroru noftroru fencentie conueniéciuf qui libidincin 8^ oinnc uinofu dm oré reprebédunt.modefhâ^concinentid 8^ cempanna cómenddnc:88 pdicanc. Que eu ica finc-quifiurePlaconi fuccéfere auc decrabere Panic: amp;; amorif curpitudiné ei obuccre ? Acqui re/ clamabicaduerldnulipbedrü aPlacone dmari-faceorded noncalé fe amacoré exbibecPIaco.qliferac Lyfiaf 86 cecen quofdeceftaC: cauereqi ab bif(quafî a pefbe quada acq; pnicie borcac 8/ cófulic. ucrum calem:quibonefbo fandtoq amore deuinéhuQdücem fibi fbacuerec. forme qua cerner ec eleganciä/ad fummâ illâ laudicäq: uolupcacé celeffcé: qua no minufipfe q quiuiCnoffcru fädtiüimuf ^’ audtorfucuram bominibuf qui uircucé eolerene opmabacur. Sed obiurgacor nöfter curpe illud 8^ fceleracu-non pium boe lynceip: 88 Felix amorif genuf refpicienb exclamat prob nefaf 88 lacinof borcat::uc pbedruPlaconiflegancquafi curpéPlaconifamorem m eo po nine mcuenJegice legice inquic ipfu pbedru:qui nó ere/ dicif auc ab eif q legcruncmifiPlaconi faueanc:quericoce. Quern pbedru quefo nomiaPin qué icainuebcrif ? Cerce nihil iftiufmói buic noftro aecomodaruaut infligi pocefb.qué fi eqonbufoculif incrofpicerc uoluifTef neq? ipfe ce uidenfforcadè uolcfq: dccepiflèf. aliquid ex bifque modo proculiintelligere pocuiflcfin pbedro:88 ueriCdCif ipfiuf ueneracione pbedru adorarefcanq diuiniamonf racióem acq; do dhr mam. Sed legice quefo pbedru uiri lacinimibil enim impedioiimmo rogo 88 oro:88 in eo incerprecando operam meam hbenciOimc prefto-uc bominif calumniaf 88 falfo obiedha crimina percipere apee pofïïcif. Ec bec enim que nof exponimuf ®/ alla longe pluraad eudem modum in eo cópenecif: auc ft ma/ luencifaudire.'ab bihq legerincnncelligecifmodo erudici fine: nee qlefuelle uidecur aduerfariuf indodti. Sicenim dicic.nifiPlaconif laudi Fdueanc:quafi quifeüe queac:qui eumPIaconem inceUigac poHic laudi duf non fauere. Idem profedto 88 dodtrina profecic: 88Placonif laudacor eft: idem 88 ludex mdodluf eft88l?laconif uicuperacor. Quericoce inquic ab ht G qui legerunc-ita prfuffed a dodtifbominibuf non ab impencifrudibuf 88 furiiQuc ai un ci agi/ caciffed cur ipfe uobifnon ea;que uiuiperdcnn medium profère: fteue nofca:que laudamuf:exponimuf:88 digna laude ehè demo/ ftramuf? Nempe qa pro libidine animi foiuUa reprebendic,88 que ipfe non poceft ferre:aliof uc legâc borcacur: legice legice inqenf.
-ocr page 260-que ego fine ftomacho ledticarc non poflùm. Sctlicec bic longe uobif boneftior eft optimi uiricquoCad ca legéda mitcic'que ipfe referre:quta obfcena func:non poteü:. AcquiPIaconifdidha ucru talia eHènc debuic demonfbrare:placif m mediü.-que ftomachan uidebacur: uerbifaudtonfne mencirr calummarua^ m hominem que uc cetcrofomicca Auguftinufamp;; Hieronymufuiri fancftidimi tancopere laudanc: muehi cemere uid e recur. Verum quiapferrc nihil nifi aduerfuf fe pocerac’ nihil proculic'lcd miccic lacinof ad phcdrum legendu.q ftliccerafnefciunc grecaPqui legere podunc-Si fciunc.cur cof ceftefnon adhibec.fed ad legendum'cranfmicuc-Enimuero ifta cergiuàaciO'nec dodti necpbi hominif eft. Ncq; emm damnari quépiam fafefh:nifi uel errorem fanùGuel cedibuf couuftuf fueric. Quoru neucrû aduerlanufqueric:fed fuo uniuf ludicio eum:quem acculac.qfi didtacana pocefbace cenfec elTe có/ /pdemnanduiAx qucadmoduPlaconif fencénam referac uideamuf. liquefacftofq; m unum ex duobuf hominem redigec.legice libru qui de cupidme lt;fcribicur:quemadmodü in breuibufacq; ftagnif faxa plerunq? lacécia fubfuncaca omnif d o dtrma eiufficuc adul/ , ceracum aurum lapidi admocu:fubalbec: amp;: oncbalcu ftpiiciatuf in ignem prodic. Sic fanaeem fub fpecie rerum bonarum fcelerum ƒƒ'congenemfuboftendic.Hec lünc aduerfarii uerba mPlaconc.ubi primo animaduercendum eft:9Placonem dicic fub fpecie rerum bonarumjfcelera docuifle.ergo amanfamp;i amatuf quof pro amore beacof fucurof Placo affirmadpeciem honefti non fcelerifprc fe feruncœciam ipfiuf aduerlarii lentencia. Sicq reprehédiPlaconé nefaf eft. Sm faxü in bif Uceeme aduerfanuf fcnbicmftendendu ld primo eftpoft reprebendcndumfamp;: exclamandum proh nefaf: nafi nó lacec amp;J cuta omnia func:aùide nimifamp;: fruftra exclamac probnefafamp;: ipfe pociufqui ica exclamac :q Placo dendendufeft;
/ ucrum quoniam cuta fuc umuerfa,^ per uircucem unicuiq; uia amp;5 domicilium prebenc.nibil cale demoftrare poceftadeoq: quod p f uerft bominif efbæxdamando fubcerfugic. ié fallere audicorum animof conacur.Hodgicur modo,uel que ipfe fingicmicupcrac: uel fibi repugnacia loquicur.-quum fcrmoniffpeciem reprebedae: /jTqua bonam eße conficecur. Nof aucé Sé fpeciem boneftam^quod , ‘ aduerfanuf non negacanPlatomf oratio ne feruari dicimufjamp;i q^
-ocr page 261-ipfe Ftngic negdmufdeqï uc nulUm ipfc rerum:qudf commenedà racioné dfferc:fic nofueram ilU amp;: necedana ratio né adducimuf. 9 fiPlaco fubfpccicboneftacif fceluffudderec.profedto nó idem fceluf cam aperce in eodem fennone reprebendêrj-nee pala bo/ neftum amorem Iaudarec:curpemuero deceftarec :quodne Icuif quidé 36 rudifbomo faccreeme duPlaco uir 1 diced o grauiHimuf Turn eciam cp moref PlaconiOqui a coc opemuf acq: dodtidimif uiriflaudancurmonfallacem induuncfpeciem;fed quod proferre uidencur: idem incrafefc compledhuncur 86 excolunc. Veru qd aduerfariuffuopce ingenio bominibuf bonefta beniuolencta de/ uindlif addidenc-'uideamuCIca camé inquic uc ucriufq; uolupcaf permaneac. Sic enim fucurum inquic uc nuq ardor ille hbidmif excinguacurmunq uolupcafminuacurmunq amor commutet:: fed una eademq perdurec acq: permaneac: fi munum eófuft eifdé. fempamonbuf uolupcace Iibidineq: perfruanc/bec 8/ ft nó redhe inceUiguncur illud camen ftbi ueUe aducrfariufuidecur. uc amanf cum amaco per Iibidinem quandam curpem coniungaCur. quod Placo apercidime execracur:8/amencé quiicaamdc.nó amancé appeUac. quippe bonefho:pio fandloq amore coniungi animof prccipic:quod 8/ aduerfanufipfe concedic: cumPlacóem dicic fub fpecie rerum bonarum Fallacem cógenem fceleru oftédere.Quod ftPlaconiffermo pre fe fere fpeciem boneffcinïmi amonfeerce que curpia db aduerfario 86 fcribuntur 8/ uicuperancur: nonPlaconif fed iptufaduerfaru eé cercu eft-q, ex ipftufquoqPlaconiffermóe perfpici facile poceft m quo nibil cale en quale refcre aduerfariuC Cum icaqPlaco de amoremodeftidimo fermonem febaberefa/ teacur. 8/ quod ab eo fcripcum efteafpecie:quadocecur:accipere debeamufprofedto aduerlariufperinde agic.ac ft uirum aliquem religione uenerandu publice predicancem. Sic emm cócionancef bodie uocanc conCra:curpénefdnduq; dmorem:8lt;i quemadmodtt/ pie ac faneftum amandum fic.docencem Tccleracuf ahquif id egre feréfeum maledidlifinfecftetur'amp;r quod improbaric dcrefbatufqi fic-agere ipfum méciacur. Sic plane facie aduerfariufiltePlaroif: incroducicenim pbedrum acbenienfem adolefcenculuinarrantem per qm mulcofpulcbncudinif fue curpefamacorefbabuinè:quafi boc uicium commune acbenif elTec: 86 camen Placóem fummum pbilofopbum 86 magiftrum bono^ morum uicuperac: qj eundem pbedif monerec a curpibuf amatonbufeauendu eé 86 quo padla
-ocr page 262-bonefte arnandi adolefcctcf cncnCîdocercCîcufunid cómendacióe amp;: laude uircucif.Lyfia uero oracore laudac.cuiuC oratio decefba/ bile ïfludfcelunqd'aPlaconercpbendit^adolefcéci pbedro nicicur fuadere. Que cum icaGnc qutf dubicec aduerfanum non ratione aliq fed dûtaxat maligmcace aimi mocu in bec aducrfuf Platonê lurgiaprupiOè ? cuiufuicam fi aliorum ceftimoia quenmuf omcf laudanc.fi ex ipfiuf fermone coUigimufnó nifi piam;amp;: bonefbam: '^fandtam pofTumuf ludicarefueif id quidé uix colerabile uidcc. q, aduerlariufea que grauiOime bonefbifïïmeq: aPïaconeffuo iu/ dicio dicund: dedica opera pccnc:que uero in conuinioamp;r a pfona qualibec referuncur: uc bif propoficif babeac Socracef/qd polTic reprobarejea auide compledbicur:8^ parcim addic aliquidfparam adimic-'parcim pucrcic^ac fuoarbicracu cömucac;8z paginafmale liccerdcaffordibufcomplec:ac fed a uerborumfuorum coUuuionc coTmnaculac:bac una re frecuf/ ica foreruc bominefquiPlatoniC librof non legeruncaianiloquécia fua decipi facile poOincled uC magifbominifpuerficafpaceac.amp;: quomodoPlaconi cnbuac^que ab eo didlanon func:uideatur.proferenda funt loca iplaPIatonif amp;Î an cale aliquid in bif fic:quale aduerfariuffîniuldc^accendendû. neep enim:prob nefafa nobifcxclamanduTn eft:ncc uc pbedrum auc conuiuiu bominefleganc fuadendum.quod ideo aduerfanuf fdac:quianibil:quo fubftcncare pollïc calumniaf luafinuenienf: amp;: omni rdCiomf prefidio defticucuf quo fe uercac nonbdbec:in/ cereaqr inccrcifprobanfpro conclufione lurgioif cógerié afferc. Sed que dheer aPlacóe didha func^q iplc recicec.-explicabo.nibil addenfauc comminuenfauc mucaf auc inftar aduerfarii depra/ uanfauc corrumpéf.Quinaudboriffencencia f/ncere 8^ deuerbo f uc aiunc ad uerbu incerprccabor.Cu icaq: Placo in pbedro Lyfie oracionem'quefedumdc deceftandum amorem fuadebac repre/ bendiftcc^a^ libidimfuiciu oreüq! sz incremencueiufica docuidec: uc non modo audboncaceanfticucifq; maiorum fuorumPed edâ racionc credere quifq; cogérée .ré curpern ac noxiam cé luxuriâ. Turn quoc modiGamonf nomé de quo agid acapi ponïc:oftédic. Icaqï duplicem eße amorem diciC:alcerü cerreftrem acq: uulgaré: alccrum celeftcm fingularem amp;; plane diuinum.Hunc quidé lau/ dabilem effe amp;; o mm ftudio opera: ac diligencia cxpccendumaUä uero reprebendenduuicandumq: canqbumano genen pniciofu: 8^ bunc quidem eeleftem ac diuinu amorem;furorem ccia uocac:
-ocr page 263-fed Gndlum Fur o remt amp;: diuino quod dm inftindlu prouemencé ac ueluci rapen mécifcuiufda numinif complexé,'æ forme cócem/ planonóqua A.ureUuf A.ugufttnurincómucabilê.amp;i eodemmoda fernper fe babencé.acq; udiq: fui fimdé putcbncudi nem incerpcac. Hurorem.n.baudfiTnplicéeéPlaco exiftimacifed pmo bifanain diutdic:uc unufab bumanif morbiffiac.aleer diutna qdaTTi mencif alienacione. Mox parce bâc laudabilemquadnpnco diftribuic. Vnu diumacionecó einen fbacuic.alceruTnininacionibuf.cercium poefi.-poffremu fandto fe'iciq amore^cum bona:amp;' unlicacem-'S^ cómoda linguloif eurorum quemodo enumeraui cómemorac-8lt;2 ne quif amonf nomé ucluc ancepfrepudieemc id mge ucreamurî necraeio nofulla decerreae.quafibomo mente côfbanfpociufqm alienacufinamicum deligenduf fic:fed illudfi demoOrrec uincac: gentifbocamorif-qd'egopbo^no utile a dtifimmorcalibufdacuTn y^manti acqi amato. C^io in loco animaduercendu en: quomodo
Dion/fiufm bloque rnpiufreculr non modo fenlu fed uerbifipfif Placonifufuffic.-cudeamore loqtierce.Ergo boenoméamonf mge minime Formidaredebemuf. nibil efb.n.qiî nofbaede caufa curbare pofïîc auc decerrerePlaco igid nec uered. nec in deligêdo amico pbibendù exifbimadquominuf furécif bomif Familiancaf / coftancif bominifamicicie préférai. Sedfiillud demóftrec (quicî uincac genuf boc amonf qlt;îego pbo non utile daeû a diifimmor/ ealibuf amâci acqi amaco. Nobifaucem cocra demoftrandu eft p fuma felmcace dacu eé id genuf furonÇqiî cû demoffrarc apciuf uellecTcpecic de immorcalitace animorum‘raeioné.*animofq* im/ morcalefeédeclaracacq; ecernol.Tû ad iplîufaimi forma uemes ac ocukifquibuîdâpfundifq; fencentuQeti indicac:uc mofeiui è: du de rcburdiuinifamp;î inceUigibilibufîoquid.quippe bigaipalaea^ aungeq: fpeae'ammû i*ep/êntac,uidelicec r4cioné eiufaungeiram 8lt;^ cupidicacé equifcôparanffed iram equopbo U pulcbroicupi/ dicacem cocra. Iraq aungamo fine difficukate poHcbiga regere oftédic:cû par illud equoi^’ex cocrariif nacunfconftec.animuTn *S*^' ^”’ diuinteger 8^ alatuf fic:fubUmé fern ingc-‘amp;^ diuino frut aipcdhu-ubi uero alafamifertcdcferruquoad folidu aligd nadtuf fuenc-’cu cerrenü corpuffubeuncéJcófticuerc animal mortale acq; immorcalc-ali icaq augeriq; animi alafdd pó duf fibi comundtu fublimecollunc:quo genuf deoi^ incolit-'bonicaceq; g^fapientia 8^ pulcbricudme animuf pftac. minui uero ai penre.-du uicnfaimuf
-ocr page 264-deppduacur acq; degenerac. Neq per ardua ufq? ad eelt cóuexum fedtan numia poteft^bigazf prauicacc auerfußque non cqueiugi equoq: cócordia pgunc.alcei^.n.equoi^ fua improbicace deorfum Ubnaj pódereCao defern tn cerram quando ab aunga nonredte infhicucurfuericAnimü igid:quideü duccopnmefequid.qq non fine molefbia equi utcioft. nee fine laboreïn ad fupcelefl-em lUam regioné candé euebtubi ref uere fubR-aneef cócempled.amp;; fcien«a iufticia:modeftia:cempanna:uera perfruad. Seien nam dicic non qlifrcbuf gcnerabiliburcributd:amp;: diuerfe m diucrftfcompbendid. fed que in uere ennC racióe cócemplada)femp uera eadéq babed. Sic deiurbicia:cempancia:reliqfqï uircunbuf/par rano eft-a; buc cfïè animu FeUcé beacuq; cftédic. Qui auc nó facif fecuruf eft.fed Tno Cupanc opeaeû iHud cÓLiexü:mó deFecenc:8^ equorü difcordi innere param afpexenc.parmn nó.buc amp;: fi nó miferu nó camen fclicé appelUc.R-eliquofCequi g dé def/deno regioniffupionGfed fua imbecillicacecollaplb^in imu differrt-'amp;f incerim uicio aungaip plurefcollididefifq; crunbuffieri claudofpIurefcófradtifalifefFici cardioreGomneflongo labore frufbra cófumpco exorcefuiGonif fiimi ennfabire.Tu defangacofcibo opinabili recrearcamp;f lapfof m terra fubire corporaigbufegreflof p fua quolq: anteadta uicai emufcardiuf ue redire ;ude defcédenne. Poft g purificaci grauiori leuiori ue pena fuerut4l5ec o mnia qfnó uideat boneftiflime dici ? Quid uero deincepfgG fede ac curptcer didtu aduerfanufiuadic * Nullu animuPldco aignifi poft decem milia annoz^jmftauraco alaif remigio^eodéiunde ueneric:redire^pcer eiufanimü;q digne pbilofopbdcuriic:auc amonpulcbncudmif uc pbtlofopbu decec: indulferic.bof.n.cribufannorum milibaijrecupaciralifeuolarc eo pofïè unde defcenderincjboc eft fummum lUud ludicio aduerQrii cnmé.qui Plato indulgendum amon céfuic.boc fcelufuocac.boc uitupac. boe deceftad ica damicaf qfiPlaconéinfurco depben/ diRècAc fiPlaco amoré m officio fyncere pbie cófticumpFedto iffccleracufeft^q feeler ifPlaconé aceufat.-nó ille qui boneftidîme: cafbilfimeq amare pcepic. fiue pueUe; ftue puen note placeac ad/ uerlano amorif obiedtu ftacuere.puer-ingtaduerfariufaPlacóc nominatur. Ica eft:fed cur non fine lufta caula;fattfex bifque de Lyfie oracióe didta funenntelligi poeefbise cn rurlufetia brem ter dtcemuf non ent abfurdum-Lyfiafeutuf Iceleranffimaoractonem aduerfariuf pbac.ita pbedro fuadcre uidebatur: uc pueri quina
-ocr page 265-gt;H
eo2^amore capcren^: minime aduerterêcifed cjuoCiÖ*cd edmoda C02^ fierce ; Iibidini obfcquercnd.ccia eoru g non amore capci eof adirenc. Quod Lyfic feduf Plato in code puero ••que die norm/ nauerac: rep Bendit acdecefldd.86 pmo guidé turpe nefandumep amore execrat : mox uero quo padto quif bonefbe amare poflic pucruniiquéturpitcr Lyfiafamabac ofbcdit.ita Plato puennon pueUe nome lufta caufa mocufufurpauicxamonq pueri boneftc: aï uc pbi officiu eft-'indulgendu dixic. gq Cub boc nomme/omne Bominuboneftamacpbam conditioner cui amovepofTumuCbe/ niuolenciag; coniungi-intelligic.-S^ pulcbritudinemruenuftacem: conucnienna diuinam;ad cuiufexemplarbomo FormacufeftTui ammi ocuhf cemic.ac ex creacurif^ucPaulufapoftolufait^ad re inuilibilem dei incelUgenda cotemplandaq; rcducii:. oculozf mge in nobifeft fenfufacernmuf quibuffapienna non cernimuf. Qua lUaardécefamorefexcicarec fui.-fi uiderec.Hac igic pulcbernma fapiencie forma: que oculd pcipi negt/mencifacie amp;; pbie fhudio folernag? indaganda borcad.buc amorepbat amp;; laudat. qui non fordtbufnature inuolutuf eft.fed ad excellence locudinîmûqj dei afpedtu afpirat amp;: tendic.boc capeumamorenon dubitacrcpeccrc celu faciliuf ponè.ita adolcfcéculû cófticuic in deli tuf ut id ferued: qd dtuufapoftolufait.omiadiligencibufdeucoopand in bonum. U qnqm ut alter die uir fandtiflimuf dixic. incidiOè cefaceanfin amore dei,qfi in delitiafpuellai^nibil efi fit qd te amadè peniceac. Quod fi aduerfariufprecer curpé amoré-diuinu quog; illu oculif inccrionbufamp;^ mentiflumine cernere uoluiflèc.nó ftacim amonf ' nomine audico - ta feda nefandag- libidiné animo concepifTec 8^ Pldconécenfuinettantoperepbcndendum.agicranebirudinum ^lt;^ “y more: que feceffemp- parecq; fanguinifuiciofa fugercdalubrc uero incegramq; rclinquere folenc.quent duntaxat circuquaq: quibuf calünian innocenté ponïc:8^ cd nibdaflferac exPIaconiffcrmone documêcunibdinccrpreccd.qd* curpi(jinéamqrifredarguac:lêuicï 8^ Buc acq: dlue lingua fcdidîma debaccBad ^Nof uero qm ueri/ cacif uinbuffreciP laconifcaufarn agamuf:accédicc. Hicrocbcum uiru noftre religionif fandtidimuiidé qdPlatoné dixiOè oftcdi/ muf.Cu.n.Bic amoré diftinguerec-'pcer cetera ciufgenera afmale genuf cóftituic.'qcf uim uniendi:cócinédi:feruadiq:Baberec.amp;^ ab uno primo uniuerfoq: amore:q deufcftïpficifceret.-eodéq; redu rc^cacq: ex bac liue atmißue corponf uenuftace-que pcicipacióe
-ocr page 266-dc delibanone quada diume pulcbncudimfbabcc. ad ipfam ucre Tdiuineq: ucnuftacifractonc afccndercc.PIaco ucro foli animo pbi refticuco alaru beneficio pacere codé; unde uenenc:adicu fcnbicï propcereaq; pbufdum uica fuaprofefTionc digna agic:repccic ca mcmona:que ohm in diuina fede cófpe5cerac:amp;: bec eft inquic re/ cordano illo2p,que nofber animufa deo comicacufahquado uidicî CU defpedtif bif quafnunc eé dicimufrebuCftudio concemplandi uenOimi enciÇad fupma dia emerfinèc; unde fic uc fola incegri pbi menfalafrecupec. Qiiippe ad ca femper quantu. fieri poceft:me/ mona incübic.ad quedeuffemp incédenrdiuinufeft.Huiulmodi igtt: recordacioibuf q redte und.perfedha femper pfedtióe foluf ucre pfedtufefficic. Sed cü a ftudio rerü bumanaip fe recrabic.amp;i rebufdiuinifberec.reprebédit a mulncudine canqm mécecapcuf I^^c^’ infanuCcu ca me ipfe deo plenufmuhicudiné laceaJbuc ergo coca noftra oracio cendic-’uc qrcum furorifgenufdeclarec.quado quifbic uifa pulcbricudineahq uereilhufuenuftacifreminifcacur. aUfqi reapiac-'qbufeuolarc conec.fed cü id faccre nequeac;canq auif fupna afpicienbamp;i infenora cócemnenfqfi furore correpeuf reufagid.bec igic omniü ahenanonu opcima;amp;: ex optimif orca cónngic.ca babeenq parcicipaci.amp;: qui boc furore concicacufeft: amore uenuffacifcened.’amp;i amacor dicid.na ficuc didtu effc.oinef bominu animiTudpce nacura diuinafrefinfpexere.alioquin nuq m bec animancta dcfccndidènc. Vezp ex biGque bic funCTeminifci lUoif nó facile o mnibufeft.neq; bifq illa breui cépore alpcxeruc: neq; bif q buc delapfi infeliceffueruc neq: bifq confuccudine qda deprauacufacra queahquado uideranc obliuioni cradideruc.per/ pauci icaq fuperfucïqburfacifmemorie hc:q quonenffimihcudinc aliqua eozf-que lUic infpexerac.uidéc.obfbupelcuc:amp;: quafi mente alienand.quecninrecaffedtio fic-quonia nó faciffenciüc.ignorac. lufficie igic 8^ cempancie 8z reliquaif re2f quepclare animifinfâc: nullü lumé claip :nulla pfedta fimihcudo eftTed póbfcura queda inftruméca ad illa lufticiam 86 aliaf ueraf uircucef^ducimur.pul/ cbricudine uero curie cernere apcrciffime faf erac,‘cum in cecu illo fdicinïmo conlpedtu uulcumq diuinum incuebamur:nor quidcm comicef louifalii ucro ahoip deoip.iniciabamurq; facnfquelicec bcaciHima dicere:eaqj inccgn celebrabamuf.86 malorum omnium cxpccr:que no fin poften cxpedtabatiuila ctia Integra: lyncera: n:dbilid:folida:beaca:per cenmonidffddtdrpurd in luceapieband
-ocr page 267-punfnobinacqj hoc oncre Itbenfquod nue circuferenceOcorpuf uocamuOin modu oftreeillud induti-Ted bee Tuemone cocedanc^ P qua def/deno reru dUru plixiorc fermone babuimuf pulcbn/ cudo auce queadmodu diximufancer ilia elucebac:8d: ndccxbif locifun quofdeucniTnußplpici anobifpoceffc p fefum.'que ommu cfFicaciHimubabemuC VifuCnan nobiffenfuum nodri corporif ommu acernmufeft.-quo fapienna nd cernimuCincredibilcrcnim fui cxcicarecamoreOfiqd' eiuf fimulacru oculifnoftrifexpreninn baberemuGidemqî cecera amabilia faccrenc. Nunc uero hoc uni pulcbricudini dacum eft:uc 25^ illufbrior fic?8lt;f amabilior. Qui igtc lamia iniciacufnd eft.auc q eft deprauatufnd fubico bine ad iU5 diuine pulcbricudinifranoné reducit :quü bic uefhgiu æ nomen illiuffencic.'icaqî no uenerac:nec pieafpicic fed p uolupcace iftar pecudifprofurufaggredid.amp;J nefandu marifconcubicum appecic? cocumeliofeq; agéfnó mecuno pudorerecrabid«'contra nacuram uolupcace fecucuf. Acq ininatufia eft:amp;: plura cue diuma ifpcxic: quocicnfformalibcrale:«^ diuiniCufdehbaram uenuftaccni.quafi incorporeâ quandâ fpecié uidec.borcec primu alrno si formidine quada ficuc indiuinifante cócurbat::mox uero incuenfquafi deu uenerad amp;J colic.-ac nifi uebemcnnonffuroriÇuulgaré opt ni on cm cimercc/dehciif fuifquafi (acre ftacue zc imorcali dco facnficaret: ^^r^eadmodu igic locucuf Plato fuenc la uidenGquc aduerfanuf turpé amorepbaTc:laudancfc0ruluine affirmât. Ac die amoré amp;: uenufhattCbumane cófuecudinem caftiOimc ad contemplandam dtuine pulcbritudifracionc afpirare polie facedifed foloferuditof ac pb(c fbudufincubenceGbof.n. excelled uirtute ac fapienna in/ formacoÇmouen fan chilli mo impulfu felmq; curfu eo cfferriu.de defcenderûc.Nibil eft igiturmcDionyfiuf ait-qd nofturbec auc decerreac nomine amanciGaut capci amorc-'aut amaci.rudifemm mqc ac tcmerarii bominif eft non mm rei acted ere. fed mm faccrc ^TicUe uocabuliC Soient certede nominibufalcercari:qnó diuinaf ref exqruefed fonof ucrboip fedbanc.se aunu tenuf ca recipiunc: que mete uolucaremeclho pioqi ludicio debuidenc. No lue quippe lnqre^eƒqd uerbu boc fignificer.se quéadmodumidcmaliifquocç uerbifcxprelliuf codé feruaco fefu poflic expom-fed clemcciffor/ muIiGs^ nomibuffriuoliGftolidifq: arguuolifmberamp;.quc minime ad numéammi penecrandfed forifp labra 8lt;i aurcfobftrcpucjqfi nd Iiceac qternanu numerum.fi bifduopculenm fignificarc-auc
-ocr page 268-bominef fi morcalefdixcrnn^auc pâtre fi gemcorem auc aliud q^ pinde ac plurcfahc parceforationiffgnificec.Hoc modo nónuUi peruerfe concendunc-cum fcire probareq; debeanc uerbif noP un del fcnpciGucl no fcrtpciGuc fenfum neceUanu moucamufnon uc mence auc incdligcnna ad uocabuloip lege oblige muf Sic diuuf Dionyftufbominefqui uerba repbendurquoif fenfuf integer éft ucruderst cemerartofincrepac-'cócemnic'acp nibilo babccPlato uero pofb e4:queTnópculimuGamorifca boneftiqmcurpifoccu/ pacionc Qpiêtinïmcexponic. tu rationifcu Iibidinecócencionem ^ P^Snä:ire pcerea uel cu ratioe fottetaté:ucl ta eu ca ipa racióc q cu libidine diOidiu/acq; omibufracionc difputadi eifdc de rebuf ^^npIiRiTne: cömodinïmcqf miniftrat.Capu: mgt q amae boe mó. quélibet animu ab initio buiuf noftre fabule tnfana diuifnnuf : uc duo queda genera edeneque cquoif fpecic gererent;tertiü qÆ ^ungap.eodé mó nucillanobif G:ruenc.équorü itaq; lUoru alteru pbu.alteru improbu diximuffed quena uircufpbuautqiïiprobi uiciu fiCfnondum didtu efb. Quaobré ladicendu cenfeo. Probuf igit: ille corpore procero:cópadto' robuftoq: efb.ardua ceruice: naribufIcuiter aduncif colore cadido-nigrifoculibappecéf bono/ riffed modeftcidc uerecude:8^ bone uereq: exiftimacionif ftudiz ofuGicem agilif ,pTnpcur:iudu tantum amp;s uerbo regi idoneufAlter uero corpore incorco:fufo:malecompofico: ceruice ngida.breui collo:nariburdducir;furdufetiâ:8lt;i uix flagello fbimuliCq; obrem/ panfcocumelioluGcemerariuGinfolcnfCu igic auriga uenufbacé ai elcgancia obiedti afpexeric.-coco animo feruec:80 defyderio rei amace dllicit:.Tum equuf qui aungc obeempare con(ucuic:lblico pudorequin in amatu defileatPe fufbinec.alter uero nó ftimuliG nó uerbenbuGnó babenifcobiben po te ft: fed cxulcafuifcrtur:amp;ï fotiu equu aurigdq; perturbât :amp;; rapit ad fuafdelinaGa: ueneree gratie meminide cogit: lUi principio refiftuc 8/ molette ferunc:uc 'q re pati cogund miqua 8/ graue. Demu cu nullufexicufrci male in prefeua paceat.-ceduc 8Z lequunc^fadlurof fe po Ilia ci quodeûq: lullu fueric. Cûq; ad ipafdelitiafpuepenncilplédoréq caq fefennt. confelbim auriga memoria repecit uenufbdcifndcuram:8^ rurfuf cafte alpicic.fixâq? pudico folo obfcruac.Timec ena 8^ reuocanf gradum labicur fupinuf fimulq; babenaf recrorlu crabic.-ufq; adeo ucbemécer-ucucerqj cquuf fcmoribufinnixuf refidcacdèd unuf ulcro:q nullo mo aungc refifterehc.alcer uero :flagi ciofum dico:
-ocr page 269-ddmodü (uicuf. Cuq; lógiufdliqudco difcenènncsalccrp uefecudw dcq; ftupore fdmo ludore cocumanimu pfundtc.MccrfeddCO Mm dolorc:quc d freno lapfuq; acccperdC.’uixrecredCufïTnaledidtif p iram focium acq; aurtgamlaccnïc.qfi formidinc S6 pufiHanimtcacc loco cedèrinc: deferueriTicordtóamp;incquaqpmindferuauencïac rurfuf ad idem repecédum inuicofborcac coq accedcre impeltic: recufanc lUu 86 uc in altud cépuf differac precant: .-uix m prefencta impecranc. Vbi ucro lam cépufftacueu aducneric.cuiufitli baud memminè fe fimulac. bic ré ad lüoif memoria reducéfimpeUenf: binniéf: trabéOrandé denuo cogic d ehe iafper ere. Cuq; lam baud loge abfûc.peubenfeaudâ tcndic.frenu mordcc.impudécinïmeq; cnixuf omi conacu crabic. Xuriga item codé quo ante mó cnicic. amp;: qh de cermino fledîéb refupinufbabenaflôge uebeménufera/ biC’décerequifldgtnofirepmic.hngud 86 oferuore infiuCicrura 86 femora foîacio addicTdigraut dolore perrurbac. Cûq boc modo fepiuf cradhaeuf cquufa côrumehdRagitioq; defliceric.obcépac lâ bumihOacq; aurige cofiliû fequit::8^ ubi aliquâ pueri liberalem -forma afpexene: memor cruciacufpropemodu mecu tncencZSic PUco fuftinec prauû appecituTic libidiné coercec: 86 eâ:quâ ad/ ucHariufcôfedi\pbari:laudari:rcribic:excermmac.pocen: ne qcq iniqufdjci.auca uericace magifahcnu-q qd bomo ifte cocumehe plcnuffingic:amp;J ui2^ boneftiHimu ac fapiennnimum cnminancur.^ Videcc uin opcimi.qnca bominif buiufcalûnia fit.Pbedif qdem legeridû a uobiffuadecjqG m eo reffe da ac curpiCdPlacoepbecur-86 en qd m pbedro dicac la incellexiftif.diuerfü plane q aduerfa / nufanèuerec-Quippe amor curpifeuac.uicuperadïexcerminad. boneftuf ueroMc piuf pbaddaudadœxcollid.Veruaduerfariuf Placoné uicupac-abeiufq difpucacióeira dbborrcc;ac réfugie :qfi m graueolencia auc uenebca animaha incidiflèc.oracioncm ucro Lyfiepfequid Iaudibuf8«i cohliu eiuf pbacjquifcelufquodPlaco
' deceftad/apce 8/ fuadec. 8/ cofulic^Xc ne qf forcadè exilbiMec nof odio aliquo ifta fingere'uc aduerfariuf ea fingier que nunqPlaco ducpbauiCMuc fenfic-dicfta illiuf pferam:amp;: parce oracioifLyfic incerpcabor.Toca.n.cóucrcere cü longu eflècuu minime necelz lanufi quidé ex parua illiufpctculafactie cociuf oracionif fenfuf pcipi pocefb.facie bicpfopopeia quanda rifu dignam^: pbedrum icroduac laudancé oranone de qua loquorbifuerbiflbi oracioné Lylie perbreue quafi diuinaimibiq perutilé Socraci perlegi.bcc
-ocr page 270-aduerfdriufquid uero oratio probet:qua ipeputilem 8^ diutnain cxiftimdc:pudcc cerccdiccrc4d.n.ruddec:ucpbedrur8^ gcuq; ado/ lefceculufnoppcerea a pftado alicui turpi atq: nefado obfequia cempec-'q, ilium fui amore ardente nó uideat.a quo def/deracfed cuicuqj line difcnmie obfeqcgt;mó fibi comodu fiespotiufq; libidim illiufobtempet.a quo minime amac:q eiuCdefydenum cxplcatî f que fui amore flagrantem intelligic^Talif eft uin optimi oratio
Kyfie-qua aduerfariuf amat: laudae in celu tollie=nec perutilem folu'fed ecia diuina appellat.Lylidfauteipfeiamp;f fi minuffe pbedri amore capculimulabat:n0 minuf tnneq? boneftiuf amabac.qm ceteri fcelerati amatoref faciutjq^ a Placone in eodem fermone lignificat:.Erat inqt puer quidam forma elegaciac liberalrcuiuf âmore capti pleriq;:uc fibi obfequerec orabac. Sed inter eofunuf aderatfallax fraudulentuPatq; occulruG qcum nibilominufqm cetcniamore puen captufeHec-ita tn adolefcetulofuadebdt quafi ipfe minime flagraree.Cuq; fibi obfegum aliquado ab eo peterec: ea ratione bortabai:: q, no amati potiufq amati obfequedum ac ƒ g^atlflcandû. foret.Hit eft LyfiafiUeque aduerlanuf Plaronif fibiamicu facit.amp;i diuina ac putile babuille apud pbedru adole/ Iccnculu orationem diciCMc lureiurando affirmât. Sed gd oratio ipa Lyfie fibi uelioilliufetiâ uerbifactédendû eft-'ut qucadmodu 3?la tone lâ loquentéaudiftibfic etia ipfû LyfiaaudiaciCSed ig/ nofcice mibi ob(ècro:fdcic.n.puicatia acqimportuitdf aducrlarii ut loqui de rebuf cogar. que fine pudore dici ab bonefto bominc ncqueac. Vnu igit: ex argumétifigbufin ea oracióe utit;: cale eft. ^Sed fi forte moré publicu metuiGne cu id fenfennt bomief/pbro cibi denc obfequiu- qd mibi pfticeriGuclim ica fciafeofg capci fut amorc-uc ipfi magnifacere reffuafarrogaciuffoléc:lïc ecia cupere ut ab dliiTexilhmeni?: waqj uerbiffe ambinofiufextollere:amp;: lac/ tare reffuafcû omibuG g? bene felicicerq; euenerinc.ac eofq capti amore non fuc:quonia cócmere fe ponuc:cauteagcre:8^ qd cu/ //~ ciufeft:id bominu cxiftimaciói anceponendu cenfere^Quid ergo
Cuddcat Lyfiaf:gd pbedru poftulec la ucrbifipfiufomentelligüc. nibilcerte bac fuafióe curpiufnibil f lagt tiofiuf nihil deteftabiliuf eé auc dici pot: U tn ab aduerfariopbacur.-laudacïexrollic. qncu inter banc fcelcraca Lyfie orationé:amp;: fandtinimam illaPIaconif interfioiauin IdCini uidecif- 86 tn aduerlanuf Pldtóem uituperac: dc bono2f mo2f Cubuerforé uocdC.Lyfiam uero in celum coHicïS^
-ocr page 271-putilc ac dtuinu utró appclUc. Sed de biffadCQua acre emm in Pldconem uw iftc mueba^ :quem cciam in rebuf apciffiniifsnouaf macbinan calüniafnon pudec:uefb2^ fic ludtctö/’V emo ad akeru* Placomf fernionéïquemdccupdtneinfcnptudduerfariuf dtcic. boe ed SimpofiuPlaconiOq^ (aane conuiuiumdtcimukinquo uane de amore a cóplunbufagi^: uc m eiufmodi rebuf fieri folec, PbedruGPaufaniaf: GryxtmaebuG AriftopbacG Agathon: So? craccOincer mediafcpulaf [oqunt;;8^p fuo qfq; arbicno amorem Uudac:inctpicPbedruf:fcquic Paufamaf mox Gryximacbuf.Tu AnfbopbaneGdcindc Agacbon:poftremo Socracef.Ceceri igitur mixnm de amore diuino bumanoq: ague: gz uel laudäc ucrunqj uel alcexp laudactakcip repbenduerp fuifqfq: moribuffiuc ftudiif ^ ingenio. Hinc nadtufoccafionem aduerfanußque uel a poeca: uel ab oracore-'ucl ab aliquo adolefcéccanter pocu uolupcatemq; cóuiuii dicundïCranfFcrcmPIaconc Ariftophanef quippe pocra - comicuf fuic:8^ ndtculoi^ ac turpiu uerbo^ucl auctoruelfimu/
Idcor officio fuo fungic:amp;: qd ftbidecéfriCïfcruac.narracfabuIaG amp;j parnm obfecna param ridicula queda admifcec.hic ê g c6f fan af calefcere fimul duofardore amorifexpofuicïquofaduerfariuf cóeufofsó liquefadbof inunuincerprecad. Beata etia uica htCqui amore ica deuindtifucrincadem Arifbopbancffuturam poHicec. Acg Pbedrufadmodu adolefcéf amonuulgan 86 publico fauëf: boneftu Acbilliramp;:Pdcrocli:atq; Alcefbifamp;ïadmeci amore puercic: amp;: m pcioré accipic parce. Acq? ita demu laudac.-quü. minime lauZ danduffic:ncc ad Home2pqdé:auc aliquc nobiléaudtoré refern pofïic.nemo.ncui fidefadbibéda fit/Am oré Acbillif cuPatroclo curpé f uidè aic.fed boneftu fuinè.cu ce een au maxime Homeruf faced.gpmuf Achille amp;:Pacroclu:ftngulari mutuaq beniuoléua ƒ deuind;of fuiOe cómemorac.Hecigicur:queab Ariftopbanc ic
Phedro:feu quouifalio curpiccr:qfi p locum didtafunc;obiurga/ cor noderPIaconi afcribic:amp;: qfi fencéna ac decretu ciufrephédicï pinde ac ft ignararccïbanc elle dialogi formam:uc que reprobare uuk audbor-ea pnuf probari ab aligbuf faciac: calcfqj adbibeac collocucorehg gd: eofdeceacferuéc:8^p ranonefue quifq pfone: 86 loci 8^ céporifloquand.QuodPlacop more fuo diligenciffime feruauic.na cu cecen fedum atq: mbonefhum amorem probafféc. Socracefpluribufeuuerbifinfcdtacuf effc.boneftüq; amp;:fandtum amoré digne cómendauic.quod omibuf feredialogif fuif facere
-ocr page 272-Pldco cofueuic auCcnim Socratcm incroducic q ex opmionefud loqudt::aucahqué aliü dot^rnna amp;: audtoncace pftâccm-quinqr aûc fut prone illesqbuT cnbucrePIaco fuâ fccenna folec So crac eG TrnieuÔPqrmcnidcGbofpef acbenicnfif s^bofperuchnuCCeceri omefqapud euddpuCdCîfutfopinionibufagûcïamp;J ab aliquo coru: quoflùpra mcmorauvuelpband: uel arguant. Que eu ica fmeqd ad canca tudieu miqcacé ponîcdeeedere:quddo ea que Plato rc/ prebendiCîddndc.TefenicaduerlanuGPIaconuqfi db eo didlafinc: obueic.ar fcdiflîmc caluniac pbm:g uirtucifeutcu ornatûq: 8Z fer/ uduic ipfe Iemp:amp;^ eccenfuc feruaréc eôïuluit.'dc eu fuma comen/ danone pdiedUïCfïâ Anftotehq obueere idem aduerfariufponcc. eu. 8^ ipfeahorû opiniôeffibtpponac.qf arguac acq: eofutec.Cur eni mdgif Plato ni bec obnci debeat q Âriftoce[t:eû no minufab Autiftocele q aPlacone fcribantf: que comgi rcpbendiq: pofitne. Scd ut infanuf eécîqppterea detrabêc Ariftoceli. Sic améPpIâeq; ratio nifexperfiudicâdufefhigilba ludicec obuciêda enèPlaconi.-ƒƒKrgo ubi cecen côuiue:quêadmodû diximuÇoracioné de laudi/ buf dmonfbabuerûc.dd extremum SocraceGut q grauinimam! bonelbinîmâîrandtiflîmâqPidtôlf fencenciâ declaraturufcrac-'ac cccerofcorredturuG ai que nâ amorcxolerc laudarcq; deberenc. eofdocfluruGquo padlo de amorezquaG numine quodam diuino afFlacuGloquad:animaduercice.rpernic bic qdé omnem bumanu amorce: labc nature cotagioncq: omnéTnorcalifgenerifcxcer/ Tninacîcelefbé duntaxat ac diuina petit racionc amorifnllûpbac: illuIaudacnUu omibuf bominibufamorc comendat.Abco aucé ordit.utqd fit iple amor ofbcdac:q(î in omibufrebufprincipiu ce ƒquot; apciHiinû dixic.cû m boc libro.cû in pbedro. omibuf mqt ( rebuf adolefcencule: unû ilïud mitiû feruandu eft biGq redbe confilium capiunc-uc mceUigad qd fit de quo côfulcecur.alioquin aberrent prfufneceffö eft. Pnmû igic qf auc qUCamor fit:exponit.quc eu cecen egregia qda natura forma aj fapiccia ede dicercnc: deumq laudando demoftrare conarendapfe incerrogâdo ut mof difpu/ canciû eftîeo deducic.ut def/deno earûrerû.'qfexpecicfamorcm cenen;ob idq; inopc ^tq; egente earundé req ce déclarée, neminé ent que pofÈdetifed ea qbuf caret: defy derate. Qiiod fi amor mqt uiriû:pulcbricudiCprudécic:ldpiencic;rc2^prruf bonarum boncf/ caj^q; def/deno tenet:cóflat eu idcirco def/derarc.-quia carecsai fubinde no ualidû:nô pulcb^ no fdpienté:nô a liquid ex bifquc
-ocr page 273-defyderac ec qg ne cocrariägdeTcd medidincer bccec aiccfoIicCï ad refbonafac laude dignafobrepererolicicum cciarn uigilacemî audacemJUcrfucuccalhduTn^foro uevad colédum: obferuanduq; idoneurnacbinacéaligd femp’lblercéngeniofü:prudécie cupidûî omi LU ca pbilofopbadi ftudio incubencêilaptencé gdem non eflè: (cd fapiéciefbudioftiadcoq: nó deu. NuUü-n.deum pbilofopban. auc effici cupe fapiencéïamp;f.ncüdu omnef fapiétiHïmi ßnc:8^ tapi/ écia uniuerfafrefforTnapukbritüdincq: excédât: cuiuf icredibill cupidicace amor ipfe femp inccfufeft. profedho expect ab amore pulcbritudtné defiderartq oporcere.que cu. ica finc^efFict uc amor plunmü bominibuf ad beactcudiné cóferac.BoniCn.que expectc: ac fi magnope ftudcc acgrerefelictcacé bominifcóparari, A,udié/ dof teem nó eétllof qui amancem (uidimidiu dteue querere: quod A.riftopbaneffabuloie locabaó 8^ conflan quodamodo m unum calefcereq dicebac:que aduerfanuf Placoni cribucrenon uerec. Cu tn SocracefqPIaconifopinioncexfjmicicadicac.Meaquidé fencccia neq dimidu amor efb.-neq: cociuf nifi bonü fic qd^ amec. Na 8^ pedefs^ manufabfcmdifibi bominefpatiuncur.fi force ea mébra uiciu cócrabcreceperinc. Ec.n.nefuagdé amarequéqm intclligoïnifi ré bona fuâ putcc-mala alienâ:fû mbilaliud boief améc q bonu.cupiüc.n.amp;: amac: uc bonu fibi amp;; adfic amp;: femp adfic: ica uc mfumaamor fic rei bone/am5de;fempq; babéde appecicuf. Pareu quoq amonfquenda fieri diciCTu corpore: cu etta animo, bominü.n.nacuram uceru parcim corpore:parcim animo gerere: cuq lufta ecacif racio ueneric:prurire:nec déforme fed formofu td i quo par#ac pecere.manficaq amp;: femme coicü pareu corporif eé:8^ boe predai^ qufda cc ac plane diuinu. qd mortale bumani generifcódicioné factac immortalé.idq iplu ab amore expetvue immortalif ferued. u qd bonu efh fiat:quantü natura pacicibac ratione ppetuu.binc etia laborcffufcipi ad refpreclarafobeudaf quo immorcalifmemorialeruet.bincpicula morteq: ipfabomtef libécer fubirc:uc nomé gloriaq apud poUerof relmquanc. An ci^ inqc célef Alcedép Admeco morcé oppetere uoluinè;auc Acbillé pPatroclo.auc Codrü maioré noflrup impto filtorum luorumi nifi uircucif (mortale quada memoria fè relidhurofcxiftimaffec. omnefpfedtop pbama:p gloria: p nominiftmmortalitate ome fuu rtudiu:opamq; confumüc.8^ quo uircucepreftatioreffunc.-eq l^ magifrebufagédifincubunc.Sicigic SocratefdifTeriCiquo i loco
-ocr page 274-antmaduercendum eftig loge aliter Xlccfbifrauc A.cbillifdnïorem SocracefgPbedrufdccipidc.Pbedrufn.morcé illorum non fdcif bonefta: Socracefboneftinima ponic.fi gdem cof p gloria 86 im/ morcalicace nominifmorte oppetiBè facet: :amp;:eni Mcefte tamS^fi ppcer immoderatu marici amoré. carné nó fine laudifcupidicace: morcé uice anceponendd duxifTeAcbilIc uero pancé 86 boneCtiP fimo amon-’S/ immorcalicacinominif cófuluinè.atCodru partim boni 86 gracidimicuiiC! officium in pacrtam pffitifiè:parcim filuf imperium fuo incerttu qucftuinè: que cerce aduerfani calumniaf -'oftendunc uanafenè ac plane puenleC Sed amorifpartum ilium corporeû :mulierifinqc gremiû reqrere:amp;: ita p liberoif ,pcreacio/ né/immortalicaté gencril feltcitatemq; acqn. \c pareu altero qui ucero animt in lucépdit-làpienciauufticiâîcempantiâ-s^ reliqua uircucifgenerapcreari.bec.n.fafcê aium:amp;:ucero ferres^ parère. Que fi qf ab ineuce ecate ingenue educacuGerudicufq; cóceperic: buc poliep ecacé licuenc: parère :fetuq:pducere in lucé uebemê/ ter cupe. leaq; forma pecere liberale:( q pareu cmiccac.Turpcm eni ad buc pareu fufcipiendu/inepra arbicran. Quod ft ingenium liberale: uc natura fere:iunélu cum forma corponflibérait force cópereric.-duciindicio corponf) ad uircucéanimiincerioré:quam fandho immaculatoq; amorecóplexu:ea uircucif decora parère: qbufimmorcale nome 86 felicicaf longe pfeétior comparée^ Iraq; pcepcifinlbicuere opeimiGraclóefreïf docere.8Z omnino queance ucero gerebac:cdereinlucé:fuma cu ucihcaceilhufin quo parère n;acuic;alere etia pareü una cum eo:amp;^ ambof loge cöiunétioref utuere-q pacrefcu fuifliberifcóftantiorcfecia in amando cé:cum pcreactóc conneant: liberotflmulco boneftioif acdiucurniorum. caliu ecia facile dtxcnm:qualeffibtqfq: potiuf opcarec:qm quof HomerufHefiodufcecenq’ poecereliqueruc:auc qlefLycurguf amp;; Solon legefcucricefreipu.lacedemoniorum 86 acbentenfiu acq; uniuerfc grecie cpdideruc-bac eé aimt racioné amaconaxclefbifq: opa amorif: paccreq: ea cuiqi Socracef aic:qq aha quoq: amorif ractonem fbacuic:in cócemplada idea loge pfedhiorem: ad quam candé bac ipfa referc: amp;: ad iuma felicicacé afcnbic: illa adipifct ac poflidere.Eudum.n.ad ipfam reiracioné céfec;amp;: a pulcbricudine corporiGad idee boe eff cxéplarifpulcbcrrtmi ractoné-q pulcbra omnia uniund:docec ede cranfeundü.animi ecia pulcbrieudincm nobiliorem q corpifffatui oportcre extffimdC:ai Icgu ofticio^q:
-ocr page 275-Forma eleganciorem ccnCcrvbinc fciêCiarum décore petere:amp;: m pelaguC tandem pulcbritudinif dingendo-magniEice parerc.bte recepciGaudlifq; uinbuf^reduci ad ipfâ fciêdt idcd:amp;: pulcbricudif ranoné ac fpecié:uereq; pulcbrû:amp;: nibil altud mfi pnlcbip ipfum agicarc. Qui.n. mqebueufq? amacona Faculeate erudicmr^con/ cépUndo p ordinê pulcbraip rez^ genera-bic ad excremû uidebic mirum quodda pulcbricudinif gcnuGuidehcec idipfuxuiuf caufa labor omnif fufeepeufeft.boepnmu quidê lèmp eft:nec oné auC intent! neq: augec:autminuit:.pterea nó partim pulcbif-partim turpe effc.auc incerdum pulcbrumJinterdum curpejaut in alia re pulcbrö in alia re turpe: aut aliif pulcbruTn:aliirturpe:nec ucro uidebic: ipfu pulcbru: uelut Facief quedäsautpedhuGaue manuG aut qd*uifcorporif pticepCnec Geut ratio-aut fciccia queda: nee in ahq re pofitu:ucrbi gratia:in animali.-aut terra.aue celo :dut abq aha re buiufmodiGed ipfu p fe fecu:uniforme;fempuernü.Cetera ucro pulcbra ica iHo partictpac-'ut du iplaoriunc:acq; incereunc: nee augead illud nee minuadinec pati ahqd podit. Cum leaqi ex bifqfpt«^ pamorêboncftus^pburepetéfpulcbrü illud fupernü ,neuen eepent:iä pene fine attigiflè ludicaduf efb. bec efh.n.rauo dia redbe m amorepficifccduGue fuo qfGue aïtenufingenio une: ut binc ex pulcbnfquc apud noffutanitiu capiat:, fupcrni lUiuf nbsp;nbsp;•;
pulcbri gracia:qfi per gradufab uno ad duoGa duobufad omnia corpora. Mox a corponbuCad pulcbra officia: tu ab officiifad A pulcbrafdifciphnaOpoft a difeiplinifad illa dirciplinâ:que nonnifi ^ pulcbri ipfiufdifciphna ric:amp;^ poffremo pulcbru ipfu p fe cognoP cat:. Hac uite racione magif q aha uidendü: m pulcbro ipfo pfe cócemplado.Quod Guidere po tarif pfedto nó cale cibi uidebit:: qleau2f aut ueffiG aut adolefcéculuGquê quado afpicif admira/ nf uebeméter ; ar ta tu g pluref alii amatcGica animo ardccif ut bif deltcuf incubere femp ueliciGnec cibufaut pocufuobif Gc:modo illif F rui poffcif. Quod Gi bec ica bominé rapiuc:qd fore pucandu eff: Gi qfpulcbru ipGu fümu:fïncerum'puru:immixcu:nó bumana carne-nó colore:nó mulciGahiGmorcahbuGnugiGimphcicu:Gi ipfa mg diuma pulcbricudiné uniformem ualeac incueri. ïSI^iTpram bominiGuica cxirtmiaGilluc poffcafpirare.amp;: qd uidcndu pcipue eft:uidere:eidemq; adefie ? an cancumodo bomim uircute predico faculcacédari pariédi nó uircucifGmulacbraïed uerä uirtutê que ab bomine uircute adepco co nringt poffe .■’bac auté uerä uircucé
-ocr page 276-g pepte:educautcq candimur deo é:amp;i ft cut tmorCdltCdCif munuf ''dcbec-eitpft debere par é»Ht fuc um opcimi amorerdliSocractf acqïPUconir.buc amorc;banc uenercibafdeliciafprobaruc tilt 86 colucrunc. Sic amare amanq? borcan^dra paccre m eclum adieu amâci amacoq; fatent:. boe mó feheef fucurof affirmât: fi m con/ céplanda uera diuinaq: pulcbncudine uerfent;-nó ft quéadmodu aducrfariurfcribic:in unu côfuftœifdéfemp amoribuAuoIupcatcs fl' Iibidineq; pfruan^Ica eu cecen omeGcu m pmifDiuuf Dion/ftuf difcipuluf Üiui HierocbcuDiuiqïPauli apoftoli.dodtor noftre rcligionif pmufacaptücPlaconifamoré.Éc ueri ingt Dionyftuf amonCq nó folu a nobiffcd etta a facnfluxenf laudac. urn forme racionc mulcicudo cape;ftbiq: aecórnodare nó pocuic. Sed ad di/ uiduu corporeu.jmulnplicé'amp;: difparcicu amoré dilapfa effc : q nó uerufeft amor fed fimulacru uel pociuftapfufuen amonf.iifdem ceta uerbiffandtiftimufuirgbufPlaco ufuf eft-xu de amore qrco de diuinif nomimbuflibro loquereó.uc didtu ta acq oftenfu eft. Toeft illud de amore capuc.Iaufamp;ï cómédatio amortrcft:cxPÏd/ comffermone dedueftamon mó fenfu fèd ecia uocabultfelfde.qdf ft obiurgacor ifte fcncenaamPldConifuitupac-'gd de fandtiHimif noftre religióifdodtoribufdicet:g eade eft Placonc amp;: fcneiuncamp;ï loquund ^ Qind dicam aduerfanuf mge ?quofappcllabo - g mibi ludiccferiic^boim aucdei fidé exclamabo ^ fed cur ca uebeméter indigned-molefteq ferae bomo: g mdle:quc benedicunc:dccipc folcc.-nó uideo.iudicefcnuidec pecere:amp;J iaiudicefadfftc:Xugu{Vi/ nufHieronymuf.Dorocbeuf Ignaeiuf Dionyfiuf: 8^ pmulci abt fandtiffimi ac fapiécinïmi uirugPIacóifdidla acq fenténaf pbat: aceufacoré ipfft calftniacorc eé ludicac. fidem regne bominftïdct ecia fidé exclamac:gua penicuf collic:dü amoré diuinum:guem Placo cómédac.improbac acq uicupaci Sed ut ca graue aduer/ farti indignacionem propcerea fuiffe inceUigaeift ga P Ia co fcelera improbaricpociufgpbaric.audite gdPlaco ipfc oeftauo Iibro de Icgibuf dicac.boc eftingc gó a me dteftft cft:ingcntft faliccc acq folereia adbiberc me pofte ad bac legé:quo ufufprocreandorum libero 2f:#c nacura regncfcruet:. Si abftinéc amareme genufbu/ manft cófulco ica inecrimacTi cauécne in eer ram, amp;r lapidef fernen lactäc.-ubt nung adtifradicibufuim fuam genicalé acq nacuram cape poftic: ft abftinéc ab omi fcmineo folodn quo id qÓ facft fic: nequeac enafci. Quineciam ft nobilé innupcamq mulierem nemo
-ocr page 277-cangere audcarfcd fua quifq? concentuf uxore uiuacsnec ferntna. irrcligiofa «^ fpuria peKicibuf: mandec.auc m maré peer nam ram laciacnnane femé ac fterilc. \n manfgdc bunc ufu ominopbibere debemuCmiihcif auc ira defcribere^uc ft quif cd aliqua côgrenùf fuenc.peer eaf qfed duf8^ facnf nupnirdomd duxenc uel épead alto ue mó acqficafbabuenc nec laceac omef fic egiOèibuc fibo^ norc ac lande rep.puan lege ftacuenmuGredte Canceled fiCjnona ecia libro buiufmói delidtif fupplicia dacueCfi qfmge muiten auc puero uim p libidinêaffercumpuneab eo occidi poCRcïCUi allaca uiC cft.auc a pacre: uel fracre: uel filto. Ec fi marteufuxoré utolari reperericuncerficere tmpune pofiicjeum g uiolac. SicPIaco lege cófticuic: ne cut liceat maré ad libidtné;puocare:qué aduerCariuf bono2f moip Cubuer(bré:8Z m clunibufpucroic uerlari foiled dicte. Sic cd noftnf euageltciflegibufcduenic.-quädo ne mulienfgdem r O’erdifauc mfeedde cócubicd pmicnc.'Quid de ea re loguar qua fignificare uide^ -cum dicte. St cauêc ne ferne in eer ram amp;: lapidef lactâc. Hif n.uerbifid uicii uecae'qd religionifnoftre proCefforef mollictei nomme repbendune 8^ danane. Vfq adeo ré omne ue/ nereaPlaco femp deeefbaeuf eftfea ddcaxac excepcaguepcrea/ doif I6erou gracia pmiceic : nee ra i aliofg fe ipfd index fuie acer acq feueruf Quippenelegitctmifgdé nupciifimmifcere fe uoluic: fed incegerrime femp 8/ cafbifCime uixicgd' ecia exdidliffandlif/ fimi acq; fapiéciftlmt uinTbome agnacif nbi tn feed da fecunde de utrgtnicace lo quit: col ligt poceffc.legiççimufingcPlaroné unum apud ueeerefabdinuide ab omni uenerea uolupcaee^fbudto con/ ƒ“eéplade uertcacif 8/ opnmaif arcid cupidicace^Qiiod ft Laerctuf
Diogenef Placoné tn eo libro qué de eiuf uica amp;^ moribuffcribic.' adolefcéculof quofda dicte i deltciifbabuinè:amp;: eptgramaca' queda lalciuiora adidgicifacilc icelligi poe.minime ed ex fua fécécia ifta fcripfinè:ledad comicof quofda amp;ï Xrifbippd refern. Nam qd ad ipiufDiogenifopinionépcinecmó mó boe uicid aliendaPÏacótf moribuf arbitral meed ecia molefte admodd fere calumnia banc in caned uirum: amp;: plane qd ipfe féctac expmic. Qu’PP® pol^q ^e orcu:cducac(óc:erudttióeïuircuce.opiniontbuf PlaconiÇboneftc bonorificeq? locueuf cft.amp;: que na de eo uiro apud omnef opinio fuenc declarauic;ucq! ingredtencé olympta greet omneffpedtare cófueuerinc:8^ MicbridacefPerfa ftacua ciufi acbademia collo/ canc. bcc afferc. Sed quang ica uirtucePlaco clarucriC: tarnen ne
-ocr page 278-ifqdé carcre maledidtif improbo:^ bominu potuic»fcd ipfc quoqï d comicif coûte o affedhufefb.Quo ( loco comicoip tn eu couina exponic: 86 Ariftippi cyrcnéfiGqué modo nominduitcdlumniam ex adolefcétulo2f familiancatc cocepca. uei^ an tufte Änftippuf: bec de Placée fcripfenc-*8lt;5 qn« uerba eiuffactêda finc/arguméru ex uitaeiuf amp;: monbufacapt pocefb.de qbufidcOiogeneffcnbicï licec.n. uc breutceromia cópledtar: pcipcre eu bominéïfacdefep qucfbuiferuiuifie:amp;: ueen uolupcdcibufomibufobfcentfcyrdnoif affencaciói dedteu fut ne: m pmifq;Dion yfu Syracufani mancipiu exnuffe turpiOimu. Ad bec tnunicuPlaconiGXenopbóciGo-muiu dotfbiBïïïioi^ modefbifïïmoifq; uiroip uicupacoréde gurgice fuoif uicioif emerfiÜe-fic.n.uc g pcHimif monbuffuc: fa aie lingua fuam maledicâ in uirof pbofexerccanctne cum repbendunt a probiG ppeerea repbendi uideanc: q? fua culpa repbenfioe digni fuennc. Qltif igit: mece fanufbomini ca improbo fed era co amp;: mimico fide ^dbibeacfgf eu no decefbed 86 fcelufqtî ab eo cémiGu efb fingi m
P la tone arbicrct ? Diogencf uero ipfe gd na dcPlacone fenfenr. g^de co bonefbe loquat Iibro coco: que de eiuf moribufamp;r difci/ plina edidic: du leide ofbcndicpulcberrimo eciä diflicbo uircucem eiufcomédac:
Soi genuic cernf Afclcpion arq: PUcona: Scilicccbtc antmd:corpuf uc ille regac.
Quin eciam de uica 8^ moribuf Speulîppi;q nepof Placoiffucrac fenbenf. Scruauicingc SpeufippufeafdemPlaconifopinioneffed moref no eofdem feruauic:qppe irc u uolupcaci indulfic. Quod ft bic loge alicer gPlaco fccerdc:uolupcaci dedicuffuic: gfnô uidec ludicio Diogenif Placonc Ipreca uolupcarc cafbinîmc uixillèîqâ Unnîme cecen quoq; nobilef IcripcorcfcefbandôSÎêd bec longiuf fane gPlaconif optima apud omnefexifbimano regrerec fcnpfiz muffurorc aduerfaru cradti;quiPlaconif Ubrofjfcelera probade glonabat:. Sic.n.neceflè Fuiuqueda buiufpbilofopbi locainccrp/ ^cari:uc ab bif legi podeneg greccPlaconé legere nefciréc^Nunc quonia que de libidinePlaconif obitciebanc ^mulnfopcimifq; ra/ cio mb ubac docfbidimorum 8^ fantfbidîmorum uiroru cefbimonios refucaut. Vemo ad earn parce in qua de comuni mulierum ufu agi^:quâ repbcndcfaducrfariufarguméco Anfbocelifacandtuf inuadic. Veru bunc locu nemo a me ica defendi exifbimec quafi redhe prfufboc aPlacone fcripcu exiftimemtabfic.n-boc a nobif
-ocr page 279-UC q ranonem didicimuf melioreTituq; fan die ccdcficpbaumiuf cuPlacoc feaamuf. Sed rdtionc eiufecaciGqPUcoinuIU religióc dflndtufmorera: mra arbicracu fuo ftatuebacbaud pperam eu tea fenfiHe exiftimo. Na ft profeHio 8^ infticuca lUorum tempos paciebant ucuir unuf pluref baberec uxoref;amp;: quagfq^ noUec facile repudiaref amp;;p hbidine animi ftii ducere aha-rn poHeCîfi non ranoné nature pfedbiore fequeband.-qua nof poftea fecucruica nobif metiufinÛticuiftè ludicamurrft deniq; non qd boneftiufauc fandtiufjciuihriUoif bominu ufufquererecifed qd apciufauccoZ Tnodiufforcciad nature uulgarifuolupcace atcendebac:eaccnuf certe excufare pofte Platonc arbicror; dum ratio cur tea feceric: auc pluf due nó minufualeat:g corum quof eadé crate read ein cy rehgione cuPUcoe uixifteindubicacu cft:qg ccafdeinde meftor; amp;^ uera religio omnia ad melioré pfedtioréq? cuicu reducerc po/ Cuenc. Na uc coca etaf eiufde bominiCplurefcocinec parref quaip oAFicia dtuerfa fuc:alia.n.puericie func;dlia adolefcetieraha con/ ftacifecacift alia fenedhutif adolcfcente opcimu ludicamuGno qui boc auc lUo feniorc opctmo pffantior fueric:fed q inter equalef fuofiuredebeac anceponi.fic etatif bo^m untuerfe acqj eui corn/ munift partem accipi quandam oportet:qPlato uixenc:8^ num meliufqm ceten Cue etactf bominef;fenleric:decreueric:fcripleric: attendendu .no aut gd diut apoftroli meliuOgd fandti atq; beatu gd in nof^re religionifpfeftionc edodti diiudicauerinc atq: pro-bauericZ/pdifficile lane ee ufumuliezf comune baud quagPlato ignorauirqui 81 uixut de ea refcriberec.dddudtufert.8Z poftqm eiufcommoda declarauit:quo ue mo effici poftec.-gg fumma cum difficultate oftedit: rurfufambigic-az diuinu pociulg bumanum buiufreipu.ftacum eefaced. Sed quonta inter omnefcoftatmibd uelmcliufin repu.eamp;q gd^ bominefconiungic 8z unit«'ucl peiufg qä diftrdbit:8Z uario aimo ac diuerfa uolutace mulripltcac;alteip ent meu a^ no meuœxitiofu lUud in repu, peculiare;fummaq: dif/ cordiâ ciuiu facit:dlce4cómune omniu comoduaz luma cócor/ dia parte.bâc dût coiundhoné az qfi unionécffict nd poflèPlaco exiftimac mfi una cû cecenfrebuG uxorefecia az filn ftne comueG idarco rem uxona comuné eé uoluit:pucauicq: ica fore:ut ciuef omnefex eifdé rebufuolupcacé mcrorcq: pcipcréc.idemq: omniu effet uelppriû:uel alicnù:unoq: animo omnefomnta agerenc az cogitarent.Icaq: fteut alu gdam nd ignobilefreipu.audtorefuni
-ocr page 280-ùiro pluref uxorePcócedcndaf eße duxcruc. SicPlaco pïuribuf pluref dan po Hè fine errore cxiftimauic:inodo pluref dît uin ica erudtcionc uircuceq; mfticuci effenc:uc omnef qfi unuf ca dé bona 36 uelléc;amp;:quêadniodu ipfe docuic exerceréc. uircuf n.s^ fi nó fine difFicuIcatctpfficere cn poceft: ut pluref bommcfidé fenciacudem jjclincndé nolmcnca deniq; uiuanc:uc q pluref fuc qfi unuf fecum ƒ uiuerexofenciéfcofbafplaciduf uidea^fConcraboc Krifhocelef arguit:cuiufargumênf qfi cclifarmacufaducrfanufin acié defcé/ dic. Négocia iquic publica: ncceftè eric:negligand.cbaricaf8ó amor ƒƒ^cxclnguac: colla d ofïiciu:qd^ a filufparécibufdebedf Sed qä cum bona uenta XnftocelifdicÓru fic:nibil córra didha Placonifracia bec Tnomécibdbec:PIaco.n.amp;^ cogicauicboc:amp;: difoluic:priufqm ufu mulieip cómuné ftacuerec.Prccepit.n.ciuef:uircuce:dodtrina hcceriGica educari:iflicui:erudin:ornan:oporcere:uc quafi bomo unuffibi cóftaf:cófenciéf;apcufuircucifbencficio eé uidered.ficq; ctuicaf uniuerfa fibi cóftarecïftbi cófenttrec:idé uellec:idé nollec; ufdé rebufgauderec:iifdé mererec:quo pofico:qd é inqc-'q, nego/ cia publica neghganc.-quado plurefciucf pinde qfi unuf ré fuam boceft cómuné cuec:amp;: curac^qd^ non fecuf eßet: q fiqfré^bomif uniufnegligippterca exiftimarec-ga plura funemébra exqbuf y’reóftaCïuc capucipecftuf uécer:crura:ceceraq; buiufmoiuc uideac q ica fenne-ne cóeraprfuf cócingac:amp;: du fua gfq; ré agic 86 curac c^co ppni cómodi def/deno ceneadue cócemnacpublica:ac pro nibilo babeac.undc bc fepenumero^utamplißimaif urbiu flacuf debilicedanfringad euercaC-dum ciueffmguli ftudéc:uelfibi uel libenf fuif bonoref opef:digniBacefacqrere:augere:(èruare:non pacne lalucunó publico cómodoinó cómuni felicicaci confulere. Sic pclarufacbcniéfiu ftacufperiic:fic Iaccdemonio2f admiranda refp.euerfa eft: fic furnmu lUud fbupenduq: romanozf imperium ica paulacim corruic:uc qui olim uniuerfi orbifbabenafcenebanc' Uix nuc cxiguo Italie angulo uideanc imperarc. Plorebacpfedio romana refpu.cu luniuf Brucufftlioffuofftudio pubhci cómodi nó fecufq alienofacq; boftefmorce muIdtauic.-cö.P.Deciuf fep repu, deuouic'cu aleer Deciufad uoluncana morcé:curfuequi p eiufdéreipu.faluccplapfufcft:aceuerci ia cepic:cu.C.Cefar rerum fuaru auiduOregéfe facere urbifR.ome.8^ O dbauio ncpoci ro/ manu imperium relinqucre cogicauic. ommicco exempla noftre ecaciG nc cui force molcftuf firn. Equidé nulla ciuicaté uel pnfaf
-ocr page 281-VH
lUifceponbulj ucl nofbra ecace euerfaalia caufa fuiOè arbicror:^ ç cmef rebefta publicazp reif curappriifnegottifnimifftuducric.
^^Veif tn ufü cómuné reip omnui ira nónulhafpnan^/ucPlaconc audiendu cenó purée: pituramq’Cam rép-credac/ubi cocidianaf córroucrfiaf: rc2^ pnuacaru:f urea: rapinaOmédacia: excorfionefï minaO uiolécia^:fcdinone0cetcraq; buiufmodi eé non fenfenne.na , que aha caulaboif omniü maloze cenfenda eft.'nih 9 proprii eu/ pidicacc.difbradbcfamihe:cocribt urbefoppidaq; cónncuuc.quoc ipfe numero fuc^que q dm cuexrerifpugnac:cogunt; necefheace quadâ:utcâ agere cócordé:ubt uero ab exccrnifbelhfrcqeuerinc. feutuc ipe inter lèfc-’amp;J ca diu có6hlt;ftant;;donec cruéciffcdiciótbuG 96 ad extremu ecia ciuihbufbelhfpacna perdac.Quo.n.mó filmf Marti fracréfibt Lucii filiu-nó bofte pociufarbicrec.quando fic cipfuafum ert:nacuram mppriif pociufq incómunibufenè có/ fydcranda.-colcnda:»' obferuanda? Quanq nó folufaduerfariuf:
( 6acendu eft.n.ré banc aduer/uf Platoné defédic.Ia.n. Ariftocelé quoep buepPedtu eófenuf fum. SedquoniaPIatonem,caqueab A.riftocele obnctund:amp;: animaduertiOe amp;r dinoluinê uideo-que eu adbee ratio moueric: amp;: Stelligere me arbicror ;amp;: la clare expo fut.
ƒ Quid uero A.riftocelêin cócraria fencencia traxeric:deberet ad/ uerfariuf explicate. Ego uero cum mecu qd uterq pbdofopbuf dicac cócemplorïnó cócrarium mibi oio dici ab JVriftocele uidec: fed q^Placo tntéfiufdicie:id reminïufab \riftorele decerni.uterqj ent unire ciuicacé uoluicTed alter magifalcer minufid facic.uerü quominufftc:eo plura euenire incómoda necefïè eft:principium naq- amp;: caufa cómodi unio é:8^ ciuiü cómunicafincómodi uero ^uifio a^ppriecaGfaciliuf cnid eCbs^fenfui nofbroppinquiuf qÆ qdé fedhari Ænftoteleffolecudq; pbifici ofFiciu eé arbitrai:. Plata contra cómuné relpicic.partcm.n.bomininquefenfu nobilior eft: nicncé uidelicec acq: incelligencia fequic: ob idq; difficiltoraféper ^S§’'^dic ïfed que méciamp;i incelligécie magifcóuenianc: Ariftorclif icaq fencécia;fenfuiPlaconif incelligecieppinquior efh-bee canq •^J^^^^^^^^c diefta uclim. Curabuc igit uniuerft ciuefcanq unuGre cómuné 8^ amabüenon minufne dica magifqftnguh fuaamare foléc:plunmü.n.amorifamp;: cbancaciftn bifeft.-q optimifmonbuf copulaci uita ague: ^ uircucif necedicudmc deuindtu unanimef idéamaendéq; oderue.'Brueu romanu ciué:qué lupra memoraui fecuri filiofpcufiide legimuCnc qd lui erga répu.ofFicu precenree:
-ocr page 282-Sed ptccacc qua patrie debebatipieta« qua liberof pfequebaCur anceferrec. Erac.n.uircute eu cecenf ciuibufica deuindluf ut fuu id ce pucarec.quod cdmune no propnûbabereé:amp;: rem comune magif gpprtâ ddigerec atq: curarec. Æhena.n.reffjc propna fie: fi qd^ pprium dicimufiundlû eu cecenf ppriifuenericanppriecacé umuerfi.ergo amabac illc fuoffilioOcanq parcemplifcômuniffue ciuicanf: qua diu co mode eu reliquifparctbuf luncfti cocu confié cicbâcjqd^ pacrifuniuerfi proprium erac.Ae ubiincômodcppccp co2^ prauicacc coiungi pipexicullico no fua rem ;fed akenam eOè duxic:amp;: qfi pucridû 8^ incurabile membif excoco corpore ampu/ ƒ candufabiicienduq; putauic/î'^Nonigid exringuicur amor imma diligenciuf feruac in uniuerfu’qlt;î uniuerforu ciuiû obicdtum CJ reuerécia aucé 8Z ofFiciu minorû/erga natu maiorefita feruatur: ficuc uniuf fila opcime inOricuci erga parencé-uc emm fmguli filu fingulofpacrefnuc obferuâc-fic cûc uniuerk uniuerfof obferua/ rêcamp;i coleréc:amp;; uninerfof finguli:quâdo icaabipfif incunabuhf mfticuci effectue omibufnacu maionbuf canq patri obeemparéc: omnefcoleréc:omnef omni officii amp;: uen era ciomf genere profe/ ƒƒquercnt;.Cómodlùflcaq;fucuruP^ato exftimauic:fi propriu:ex quo côtenciôef;cr!mina:côtrouerrie'lèditionef:ciuiliabella oriri foléc: omino collerecur: 8^ ufuf rei uxorie:q proprie poHcflionif pcipua caufa cft.-cômuniffierec.Veif per difficile id fore minime dubicauic. fieri en pofïè quinto 3Z fexco de repu. Iibro expofuic. Inicium etenim amp;: quafi fundamentum.-quo calif relpu.conffitui ponîc:uirtur perfedta 8^ ablbluta eft-'que fi defies ne Plato quidé ! ipfe conftitui poffè exiffimac.Eiufuerba bec func:omnino mfi ucl pbi imperéc: uel imperantefdiligenter pfeefteq: pbilofopbenc :Sô ipla ciuilifpotefbafcu pbilofopbâdi rattoe côiungad:excludâdq! uarie uoluncacef: que feorfû in utranq: par rem bominû animof crabutfien non poceffc:uc ciuicacibufulla maloif reqefadficnma ut opinormecbuiuf: que mo expofuvreipu.ftacuGconfifterein gencre bumano:augeri uc poceric:ncc primo qdé ortu in lucem ^^ pdire/Qae cutta dixiHèc figillatim pfequit;:qlcfeé pbilofopbof oporceat:uericaciffcilicec ftudiofoGuircucifemuIoGcôccmplaci/ onif ftudio feruentefp qua ex lufta boneffaq? reif bumanarum racioe rcduci ad illa diuina poUînc^quoi^ participatione bec fût: appellantq:8^ no dubiam quandam opinationéTed certâ rerum fciéciâ poffidere.T^Iefftmul amp;: pbilofopbof 8^ pncipefaz cutoreU
-ocr page 283-cuflodefq? ciuitatifené (quit oporcerc:quof.n. Icgum offidOifq; obferudtoref ftdcuic;eofde cuftodef quoqudoneof fore no du/ bicdc:fic.n.fperdc fucui^uc ipfi opcimo pbilofopbandi ftudio nibil dgdnc:nifi qd^ad exemplar dlud pfedhu abfolucumq; referac^qd^ bumana officia imiranc^g/ quoad dufficn poceft reprcfencacramp;J exprimât.reifqî ufu 8/ uircucifculcu acq; cxeracacione cogitenc. 8/ quefadho opuf fut egregie facianc:queue 1eruanda mfticuca /^füc.ddigécinïme feruec^Eßc peered pbi inqc:uolupcacefcorponf
repudidre:dnimo ftudcrecpecunia qU ré exigua:amp;: pbi magnicu/ dine ammi minime digna cocénere-morcé nó formiddre.-iurfcicia colere.-cóftancem'fidelé.-modefhuïbenignum-fdcdem: ingeniolu: memoré iocunduælegâcé: tu nacura^cu induftria feftiuum ene: cecc2^ perraro eiuCnacure bominé reperiri faced=8/ fiqfbuiufmói oreuf fueric: mulca grauiaq: piculaobire.-nifiingenuc educecur ƒ regdcq-, Nacure.n.optime baceé rationé uc md redte infhcua^: uinofior euadac:q ea que a natiuicace uilif ignobilifq; exciceric. Deniq; animof ingenio preftdntinïmof/fi male mfticuci fucrinc: pemmof reddt.gppe nó uulgaré 8/ qualibec eé nacurâ:que fumi ud bom uel mali caufa pbedc:fed eximiam quada 86 rmguldremï que uc fuma bona :fic fuma mala facere poGicHi debica educandi ^racio defuencllabé auc pniciéq nature eu maxime accidere.'cum pmulci frequécefqr fceleraci uel in fenacumel in foromel m ebea/ cro.uelin exercicu uelin quouifbominu cecu refquebonefte 8lt;i cu laude 86 auc agut :auc dicunc :repbendüc acq; uicupanc: cóera que curpicer agunc^dicunt uepbac 86 laudac-acq; ucrunq: fupra modufdciuc:8/ cumulcuÄeßuociferanccGplaudeceGfuum uicium augéc. Sic.n.adolefcécum animofcogi uc dlifanèncianc:eademq: 86 pbcnc:8/ agacaccedere ad bectfupplicia uiroru bono2{:,igno/ miniafimuldtafdircrimina capicif.damnanadluraGqbufopama queqj indolcPab officio uircucif ad facinuf euocet::cuipdulanm anuetccOpeior in diefde ceceriflógefceleftior euadacneaq; ucrif/ fimedici poHe: diuino quodam auxilio coeingere-ftquifinftacu buiufcemodi reip.mcorrupcuf feruarvs/ uircucé eolere poGic.Cu igicPl^to principerciuicacif pbdolbpbofinfttcuaociuelqj omnef perfecta uircuce:8/ incegerrimifmoribufinfticutofac predicofqfi unü bommeformeemó cemcre cenlee fieri poGeme ufufmulicru cómunifferuedrfinc decriméco acq; incómodo ciuicacif. Si quidê peculiarifdle 86 propnufdiflrabic ciuiu uoluncaccffacicq; uc per
-ocr page 284-difcordia maU onant^jgbufeadé auicacefincercuc:acq pdifficilc boe ede Tninime negac. Vezf fi fieri podic uc bominefplurefcum nacura^cü ftudio eu faciâcpfedtû:uc omnefuno animi eófenfu uiuancufüq; rei familiarifacq; uxorie:nó propria uolupcace fed percanone dunraxac liberorum 3Z pa ene cucela dcfmiac-faciffibi radonifeé ad opmioné cuenda arbicra^.qd'fi quif plurefboc mo cóiungi uinculo uircutifnonpodejuel cocranacuram id fieri cx/ xftimac:ranonedemóftrec 8^ expliccc.ucfublacaPIaconifpoficióc nibil pcerea fic.'qä confeq po die: eceni bac falua- fruftra laborare uided: g ré cómuné danac 86 rcprobac:na ficuti oftefu a fe putacï 86 cura negocioip:8z cbaricaf liberorü,amp;r reuerena parencumnon minufboc mö feruac-'q fi uarie fua gfq feorfu macrimóiapcurec Z^ibi gdé nó feeufargurnécart uideret: g ica obucerecig fi corpuf bumanu ex pluribufuaritfq? mébrifa nacura cóftitucü|in cecerif qdem uwe officuf cómuni opera omniu membroru fugi cenfeac oporcereigd* auc uniuerfu corpufferuednonab codé pan modo pcedere:red fingulanm id a fingulifpnbuffieruuc parcim capuc: parenn manudauc pedefdidimili id fine pficiâc:nec uidec magif nature eófencaneueé mnno plane necedanu^uc qÆ ad cóferuaci/ onem uniuerfi atcinec.id ab uniuerfo agat; communi parciu opa ^anq; confenru:amp;5 uc wa dicam magifunico.Quod emm ciuwacif fpeciemferuac.liberorum procreacro eftiqueucdirimicacq; m/ cenmicTi priuacim fecedicific ft publice confbicuwur:unic 86 feruac I^Tcd enim falft pleriq; confueuerunt: dum priuacif fauenciquia id meliuf ede iudicanc:ad quod bomineffenciunc ede propcnfioref. Nacura quidem ad uolupcacem bomo propenfior eft-quam ulu proprie pociufg communif rei/augen conftac. Verum comodu ciuwacifdignicdcemq’ uircuciOnon maiorifuolupcatifcupidicace léd meliord condicionif racione diffinire faf eft: eciam ft laboref /^ -ft pencula: ft mortem ipfam fubire oportcat^Ob nimiam camen ditïiculcacem:que m boe rcipu.ftacu conftituendo edee atq! ferz uando-nePlato quidem ubiq bac matrimonii cómunioncpbac; fed in ft b rif de republica boe confulic.-de legibuf uero fuum cuiq; macnmoniumadignaruc ft quod optimum ede ei uifum eft effici nimia difficulcate non poteftmon defic confilio 86 opera ciuffe/ cundum reipublice genufs/ cercium quo bominefcómode in unu ƒ locum wlefcere po dîne 86 uiuere.Cum tgicur plura fibi ipfe^g uel
Ariftocelcfuel qu i uifaftufobiecidct: de cómuni mulieru ceceraifq:
-ocr page 285-rerum ufu:deuidtufamp;: culcuf tenuicace:dcauri Sâ argen« mopieü feqj ex aUorû opinioedamnafTec: quafi ex cerafinxHîeC: ciuicacc. auc fomma narrafTecïducrem fadtu tmpoffîbdé fuafinèc/o amici inquic no fum nefciuf dici quodammodo uerc ifbccponè:nccmc fugic cantam eße rei difftcukacç uc quafi omnino cfftci nequeac: preccrmiccenda uidcacur. Verum tarnen in unaquaq; re agenda exéplar:proponendum:op«mum eæcuiuf iTmcanonc enicendu p uiribuf fic maiora actingere. Vbi uero cótingit ut uirefnoftre deficiant: defifhendu effc:latifq adtum eße exifbimandu:fi ftudia opera:foler«a: 8^ diligentia noftra/qmaximc fieri poceft-ad eiuC exemplanf dignitatem acceßerimufquod nobifimicandu (èqué/ dumq propofucramuf. Quamobreniin ea quoqreipu. ratio ne de qua agimuf: boe idem feruandu eft. Et fi enim ita uided eiufmoi reipu. ftatu effici minime poHê^proponendum tarnen exemplair fuit omi ex parce pcrfedtumxuiuf fpecie:forma amp;i imago reipu. qmaxime excenencinïma cófticucrei:. Quemadmodu de lufticia quoqj/qualif nam eßec.-querendo bueufq; egimuf.Nam fi qualtf lufticia lit eóperenmuGnon lam uirü luftum nibil ab illa differreï omniqex parte calcm eé oporcere.qualifipfd eftxenlebimuf-fed fatif eße-fi qproximeacceßeric: amp;: fupraceterof omnefparticepf eiuffadtuf fit aliqfexemplanf gracia, pinde ac fi. pidtor pulcber/ nmum bominê pinxeric 86 uniuerla bumam corporifornaméta: perfcdtißime: expreßenemon propterea minuflaudanduferic.fi effici non potent: ut talif bomo procreecur:qualcm fuo ingenio arcificioq: confinxit. Sic nofcum ciuicacifoptime ftacum uerbif depingimuf:8^ eximia quadam forma dcfcribimuGnibilppcerea erramuGq, nulU ica confticui ciuicacé ucdifputaturïdcmóftrare poßimuGQiiid ad bec dicic aduerfanuf.^ XnPIaconem affirmabic tgnoraßedifFiculcatem reipu. qua cóftituit:ncc aliud quicq de re uxoria: nifi publicum ac communem ufum probaße? Cum enim bec 8^ mulco plu ra in eandem fencentiam Plato fcnpfenqin Iibrif quofaduerfanufin latinam linguam conuerciße gloriatur.camen quali nibil unqm cxbif Icgericullud unumfempcrinorcbabect communem mulierum ufumPIatócm ftacuiße: que refutrum ne ideo accident, q, ea:que conuertiße in latin um fe ladtacparû in/ tellexcrician quia ueram rationc peruerceffaUere aliofconatuf lit:baudfacile dixenm. Vcruq’ cercea probi 86 dodti uiri officia alienum efflSed quid pretereaPlato de re uxonaiftacuq; reipu.
-ocr page 286-opomo in libre de Icgibuffcnpfcric uidcamuCnoftrû mge officia, eff uc ffacu reipu.pnme sz féconde si terne cxpIiccmuGcCi pofinf. omnibufquem quifq; mdluenc pro foo arbicno fibi eolendu fer/ uandumq; eligcc-Ergo ica agendum uc pnmu qui primufficsqui fecûdufai cernufftcuircucc dignicaceqjicxponamufmox cügcdi pocefbacem Clinie noftro inprefécia demuf 8Z fi quif aliufucrùq; hbicum fuericjpacnam fibi eligerc;ciuicaf prima 8^ refpu.amp;: legef opame lUe func: ubi quod ueceri prouerbio dicicur: per omnem ciuicatem ddigennnîme ièruacur:uc fcihcec refamicorum omnef c6munef fine. Hoc igicur fine eerrarû ufpiamicemporibufnoffrif feruacurs fiue aïiquando fcruabicur: ucuxoref communcfliberi cômuneGpecunie cômunefrefdeniq; omnefcommunefbabeanc; 9^ quod proprium peeuhareq; uocacuræx omni utea coHadad/ bibeacurqopera'quanco magif fieri po reft; uc eciam que natura unicuiq; nofbrum propria ede uoluic: noftro ftudio communia cfFicianï^îamp;j «dem fine oculvaureGmanuGquo 8^ utdere a: audire: 86 facere communi fenfu omnia poOimuGidem omibufexpccédu fiendem laudandu:idemuicuperandu:idem locundundé moleftu: 86 ufdem legibufuniuerü ciuef diligenciGime copulencur;amp;; quaft in unum corpufcoaluinè uideâcurqpfedto mbd ad buiufftacuf incegricacem accederc pocencmibil ad felicicacif cumulus uel cô/ modiuGuel locudiufuel preftabiliufexcogicari.Talem igi^ urbe fi alicubiueldu ueldeoip blu incoluncsamp;i plurefuniufuicâ degûc: qd m felicinîme uiuuncmibilq; cxpcrin poGunc bac fua fociccacc locundiuf. Quamobrem non aliud rcipu. exemplum proponédu eft^fed boc uno propofico enicendum.pro uiribuGuc ftacum que ƒ incendimuf.reipu.buic g fimilimum faciamuf Poft bec aliû ftaeû fecundo loco exponic:amp;: bunc legibuf mâdacs primo illo prêter/ minb-qGparum cofeneaneo moribufprcfcncif ccaciGficnePIaco quidc rei difficuleaeem ignorauic;86 ecaci fue moderaciuf cofuléG alcerum reipu. ftacum mfticuic. Sic quo paefto pnmufilïe effict ponèc:declarauic:dinbluicq’ eorum racioncGqui auicatc in uaria 8^ mulciplici quidam rerum paremone confticuêdam cenfebanc J ƒƒ pucabancq cam folui atq: penrefi in unum redigerecur. Ncq.n.
unuracione quancicanfacccpicPlacoquod defhrudtio ciuicacif edècsfed qualicacifuc unum fic côcordia;confenfu: unanimicacci deniq uin:utifunicacc:quod unum ciuicaccm egrcgic non modo confticuic:fed eciam conferuac s^augee: quapropcer Ariftocclef
-ocr page 287-in
quoq? bo (cm ctuile ac foetale animal iiocac-cttiiltd ucro animalis, primo Iibro de bifhona animaltum ca cé dictc-' quorum negociü unum communcq: omniu eftudqr non omnibufanimactbuCque gregem confticuuncacciderc: fedaliquibuf uc(uncbomo:apef: ucrpa:formica:ii: gruGquod fi quif excerard nacionum excmpla peccre uelic:que ufu rci uxone comuninoii modo fine difcordia ud publica:uel prtuaca utxerdc: ucrum enam bortref fuperaruc: propagarunc fmefimperuïSZ rempu.fua felicinime feruauerune: pcrmulcafanc compcnec. Verum nofpaucifquibufda comemo/ ratiGne longiorcffimufbutc paru Einem imponcmuf: cd pferetm enam pauciora facif fuperqj fine ad refeUendum eorum errorem: quiPIaconcm: ca que ferre naeura non pofTerfenpfifle de repu, opinanturud tantum nature concedendd ratt:quod IcgibuGauc infticuctßauc moribuffiie uclgencifuel etanf fennunt compro/ ban.Managecte genfampla 8^ fbrenua cômunibuf macrimonuf ucunc:ue Herodoeuf Halicarnafcufeximiufbiftoriaif fcripcor refert- Xequi bi rune: qui contra Cyrum maximum ilium perfaq: regem’8^ uirefac pocennam eiufnacioniGque fibi cecerafnauoef fubegerat: bellum gencrunc:8Z pro cômunibufliberifæ uxonbuf pugnancefnonrem communemneglexerdc.non amorem erga hbcrofcommunefreminîufexbibuerdc.fed magno Forciq: anima dimicâcef: uidhiG cndpbacifq; bofbibuGamp;f occifo C/ro domu cum ingenci gloria remigrauere. Que more. C. luliufCefara bcannif ica coliun comécarioffuofreculic.Hifuerbif.Omncfuero febn/ canni ultro glafto tnficiunc:q^ccruleum efficiccoloremacqjboc borridiorc funem pugna afpecftu:capilloq: funtpmiObacq; oint parce corporifrafa prêter capuc:8^ labrum fupiufuxorefbabenc déni duodcniq: inter fe comunefs^ maxime fracrefeum fracribuf parctefq: cd liberif. Sed fi qui fdc ex bif ndcieo4 babencur libero quorum primd utrgo queq: deduct a cft. Afrofcciâ Nalamoncf apud Herodoed legimufcômdi uxo^p uru:codé quo MaOagetc more uicâ dcgere:bo2p Arifbocelcfquoq; fecund o pofintoip libro mcncioné fdcic:dppelldcq;A.froffupiorefamp;ïpcreacofliberofinter fepofhea ex fimilicudme pciri cómemorac.Tbracefuirgincffuaf cd qbufedq; Iibicd fuerit cocumberc cxmorepmiccdc.-Bracbma/ nefperldzf fapiécefuxonbufucunt cômunibuf. Pbiloftraco acq; \ridno audlonbuGDiodoruffS Siculufnarracplerafqnacioncf eifdé legibufac moribufuiuere.Xecbiopefuxorefnon d neere: fed
-ocr page 288-cómunef babere: nacofq; puerof cómum opa educareiaccj eque dihgere. Sepe enam infancefpmucarecuc nc macrefquidem fuof cognofcere po dîne: quo Fieriuc nulloppne rei ftudio inter fe difz fidencefuica feheeagantuca nó modo podccomuni rei uxoric ƒ ufu répu.condicarfed ecia co modi dime podè ofbendic.Tu uero
incoUf orazf arabict manfad mdiam ufq; ccndécefcóplurcrcradic cómum ufu degerc muhe2^:amp;J hberofbabere cómuef.crogloditaf quoQ’ amp;; muheref g^ Iibcrofcommunefbabcreiexcepca una quc pnncipifuxor eft.Nec uero apud excerafnatióefduntaxac fed ecia apud romanofamp;J grecodq opcimiflegibufclaruere:nobdidï/ maf bifborie fcnpcorPlucarcbufcberoniéfiGboc idem i ufu fuidc ceftaó cemporibuf NumePompilii grauidïmi legucondicondu^ L/curgi laccdemoniuq ea répuxondidic:que bominu memona maxime cclcbraó. Numa ut ab co quem mó nominaui fcripcurc traditu eft: legefanxic-uc licerec omnibuGpoftq facif Itberorum pereadène: uxoré fua: akeriplem defyderantiad procreandum cócedcre.feu magif cómodare ;feu locate kbuidée•'quod CaconS quoq: ucicenfc U14 fapiécidïmu Horcêfio cócedidè cercu cft.L// curguflocare:aucullo padto emuteredomo uxorem nó pmifiCJ fed cuicuqj domi apud fe uxoré babenti faluifmacrimóu luribuf admiccere cócedïciqué exifbimarec ex uxoré fua digne podè fo / bolé,pcreare. boeideXenopbonqaoq: Socracicuf uirdodtria illuftriknó mó ad lacedemo mof rcferc:fcd eciapbacaca illi quoru Ï^S^fp cecerifmaximepbarifolencinfticuerunc-amp;: cunulla genté feliciufuixidè q romaofamp;: lacedemóioffcnpcoru omaia fencécia fit mem q; tn populu idc fere qd* aPlacone prectpic feruafle ma/ ƒƒ mfeftu eft/Verd quid meliuffic nó eft nofbri conftlii in prefentia explicate: eu nokra opinio cd facra religione cóucniac. Sacifeffc qgt; obiedta aduerfani didbluimuf S^ qlt;Ï iHc dixerac ftacd buiuf/ mói reipublice.fieri nó pofre:amp;' fdeftd:noxium:exiciofdq: forc: maledictS^ P ignoranciâ:cd raciomfnacure.-cd enam rerd gedrag: amp;: móif :q fuerdc 8Z fancaca exiftiman demóftrauimuf plufq: fere cófuecudinc: afdq; prefence rei q nature rationé ualcre. Quippc ut A.riftoceli ecia placet: tanta eft in unaqq; re uif cófuecudinif « ut fabule etiam ^ figmcca fepenumero p uerifaccipianc :nedum pcepta legd 8Z infticuca lógo tépore có probata. Quid crudeliuf. qd immâiuf qd exccrabiliufdici aut fingi pófq filioffenefparé/ ,ccfoccidere:8^ cord carnibuf ucfci -^Ec tn biftoricoram pnneepf
-ocr page 289--Hero do mf de maiTagccif si mdifhoc rrferC^Danum quoq; regê pbibcnc interrogaBc aliquado indofquo pmio iduci ponènc:uc parcccffuofnonedcrenc.fed grecoip morerogo iTnponcréc«'acqj crcmarccaKof ucro rcipódinè-'dü mclioraxum ad grecofcóuerü ab lUif quoq quefmißes q fpe pmoci defuncflofpacrefno cremare uc coq: mofcracTed ifharindoq: edere pacerédœofuero icadixiCZ fc:nuUa rem cHc^p q cantu fcelufpan aut cómictere poOenc.Aeq apud pfafnouercepuignifnubuctuc idcfcnpcorreferc:qi apad ahafnacionefncfaCbabcredjDiodorufbunc efïè more eebtopum narrat-uc ret capicifjquercde falucif gracia e patrio folo fine dede/ core migrate no poCfinc.Icaq: eu gda capicc damnatuffaga all/ quado falutem querere cogicanec;macer eu ne uniuerfa familia fua(0b ld fadtu ignofnie nocaefftcerec.iniedto ad collu cingulo ftrangulauicïquerefapud aliafgcncefimpia 8/ crudeliffuifiet lU/ dicaca^netob aham caufa id euenire ipfe bifboricuf cxifbimac qm ob córuecudme inueceraca^quequauif lufta careac racione'lóga tn tepore ufuq animifbominu bercnGnefcic rebufeciam abfurdif didcncire acq obfifbereiVaieecia eft peepcum inud:quod lacene macreÇfilufjdu in cxpedicioné pficifcercn^-'fcutum porno-encef demandare folebac m toc^i M tiri rap id efb aut boe Icucu reporta.' uidhor auc fuper boe morcuufreporcere. Sicuc.n.céponbufdlif fedifiimu babebaübquocicfaligfderelidlo ordine;amp;:armifp mccu abieeftifau/fugerec.' Sic nuc mó uica feruedmibd eft q^milcfucl ppeer ladhura armorö:ucl ppeer fuga dedeconbauc ignominie ucread. Nam que tadem muller ecace nodra id filio luberec? Ac lacedcmóiO2f macreff faule id pcipiebäc:amp;: reporcacifficuc forcua aliquado ferebatfup feuto filuOnó eiulatu 86 lacbrymiOfed gau/ dio:8^ Icticia celcbrabanc diem:quo filiofincellexeruc pro paerta forcicer pugnacefoccubuiflèïnon feeuf qmfi uidtorefm pacriam remigrafrenc*'Tacco qd^ de croglodicifg poftremam egypupram mcoluncndc audtor rcferciquaq fumo ardorc folifadurandmon modo tn de Colo nacali difcedere noUe;fed morte cctâpociuf pact q loca alla: amp;: diuerfu uice genufuclmc experirt.'Preccreo fui (Te nacioncfqfdâ-.que coicu in propatulo mfhar petudu fine pudore cxcrcueruncjqfnnicacufDiogenerine pbufcynicufiidem atbenif egte: cdq a cetenfrepbenderee:fi turpeefbinqc-'nec occulteqdé agendu eft. Si no turpedur omnibuffpedtätibufagt no debcac ? /■ gCnefcic bonefbû dccefq apud cbriftianof lannofbaberiîfi pacer
-ocr page 290-' * nbsp;nbsp;nbsp;8^ FiliuCuxoreffibt marré 8^ ftliä ducac^ud duobuf fraenbuf due
/ fororefnupeut cradandquo amp;: Familie arétiuf colligent; amp;: pa en/ / , monta kegnora feruenà.apud grecoruero curpe id irrcltgioftiq; V cenfed.-nee minufilltcicû é glohf fororé q propria ducere uxoré' 7 ufq; adeo apud omnef confuccudo ualec 8/ qua in re fuam quiGq; V €ƒ ecacé cófumpreric: banc mclioré boncftioréq; ede arbirrac/ Hec
lt;g*^ P*quot;^ ^“^^ queq; arbicrio gencef confbicuunc: 8^ ucruq; aliquid comodiufenè uidecur:fic alii racionibuf altif pbanc atq; recipiuncï nibil ergo miru ut den debee:^ alii altcer de re uxona ftacucrunc. ƒ Qiiod ft nó fbliPIaconi comunem mulie^f ufu placuinc maiEeftu eft:nec fine racione ab eo ica elle cogicacû:pfedbo nó mó longa illa aduerfaru difpucacio dc nacureracione:deltberoru amore de f. cura negonorum: fruflra cogicaca eft^Sed ena qd’ de uiro Ford poftca addidicmullu habet locu rcpbenfioif Na fi ufum uenereu ducaxac:ad neceOana fobolif pcreacioné dererminandu eé ex/ ilbimauinquid uel fibr uel nacurc:uel reipu.aduerfacjq utro Ford mulienfqud def/derar ufu cocedicAbfurdu certe id éér:ft noftrif legibur.ifticucifq; ludicaredded fi quod ille uoluir: puaca cóiugia colluntur.-finulla uirginicacif ratio effcdi commodtufagipucatur: ut nemo pnuacifrebul ftudeac:led rem communem amp;: publicam omnef procurenc:quc randé tniuria-'aut tnutdta:auc obcredtacio lèqui Plato nem debeardi cali premio ad ftrenuc Fortiterq; agédii ƒƒ^lulum fuorum animof inFlammandof ede putauit ? Sed de bif haeftenuf: poft bcc aliud crimen: quo reum facerePlaronemad/ ucrfariufniticur:uidcamufHuncinquic uolupcacé acq luxuna luuécuri fuaderc: cum ica libro de legibuf primo fenbat. Que na igitur officia m utroq ueftre reipubhcc ftacu conferuen^ expli/ cemuf Que uolupcacem degufhandam/non omnino dcuicandam cenfebant: quemadmodum necdolorcf euicabanc: fedinmediif uolupcacibufacq doloribufbominefftacuendo bononbufpro/ poficifborcabancur eofilU fuperare .HincPlaconem aduerfariuf rcprebendicïquafi luuencuci licenciam uolupcacu permiccac. Ita omnta inique iudicac:amp;^Placonif uerba arbicrio fuo incerprecac amp;; damnac-acquiPlatoniffencencia longe alia efb.uircucem animi quam forcitudinem appellamuG uir iHc dodtiOimuf nó modo m rebufnn quibuf meruß aut Fiducia lit; uerfari uoluicdcd eciam m uolupcacibufu doloribufs/ del/dcruffarcifq: animi officium eé ftacuictcam rebuf formidolofifq tocüdifobfiftere:ac cimidum nó
-ocr page 291-AW
modo cum«quictmorc:ue2f cdâ q uoIupMCefupcrat^JCXtflnnaCt/ lCdq: UC neminem effici coftancem^fortem impauidum pucac-niß fe per uariorcafufs^ penculaîs^.refforrnidandafexerccacTic ne/ minem cenfec fieri pode concinencem:cemperancem:Tnodefbû:nifi inter medidfcoUapfufuoIupcacefforcicer refiftdc^sz cum biicol/ ludtdcuf canquam fornf atbleta edr fupcrecdcq; proftemac’S^ quemadmodum qui ab ineunce ecace:omnef laboreGomnefcuraf: omnemq; dolorem uttare confueuic: ft quando laborare cogitai amp;: cum bomiburrobuftiGexercirdCifq; co eendere:facile fupacur amp;C umcicur. Sicquiinexercicdcureftïamp;ifperncreuolupcdcefacrefi/ fbere lUecebrifinfueeuOuc ille a cimoreapfum a uoluptate Cup ari: 8e: qui dominufcftïmancipium ben eiuPqui eemperanfeé in rerCi ddedtabilium copia poceff^/Qiie cum ita fine ludtcare ia quilibec poeeft:an lurcbocaduerfariuf Platói obiiciac:amp;: utrum per ig/ noraneiam pociuf Placonicc Imguc/q per maliciam peccet;id ent f ahorum ludicio liberum relinquimuGNunc quid laciufPlaco de duplici nmonCgenere didèrueric conCyderandum eft. Vnum ede aiccum reraduer(dfexpcdhamur.alterum cum cimemuf nequid a nobifcurpiter facQum didhum ue fic:quod malam opimonem de nobifpdrcre ponïc:boc pudorc uocac:colédumq: a nobif in pmif cxiffcimac:amp;: concrdriumelufuocdtimpudeneiamfummumq; eé malum amp;: publice amp;: pnuacim exiftimac.TdliuidcIicec.cimore ci/ uium falucem conferuarn bona augcri: uidtoria magif qaliarc acquiruecenim duo ede:que parère uidhonam podinciammu in boftedpudorem erga amicof Itaq unumquéq noftru pauidu: 66 impauidum ede oporcereï 86 quemadmodu quocienf bominé mcrepidumsaudaceniq; facere uolumufi rebufcrepidifac formi/ dabilibuf.eum cófticuimuféoq modo aduerfufmecu exercemuf.
Sic cum pautdum 86 ucrecundum reddere ftudemuf. dd edfrefeu ducencefd quibufimpudencef minime cemperanc. Nam g buiuf cercaminifcxperfatq; inluccuf eft.ÜPlaco inquic dtmidio uircucif carcbicmecperfedtc temperanferidqui non dduerrufuolupedcefï libidmedcupidicacerq; mulcafadimpudcciam-iniuna-cocumelid trabêeefdiu muleuq; pugnauericîtandéq uidtorcuafericirdCioe officio :folcrtid:ftudio:fiue loco fiue ferio qnicg auc agic auc lo/ quicur. Quineciam libro tertio eof qui uarie ranonidrerum turn ' boneftarum turn inbonefbarum expercef fundperfedtofuircute cflè non pucac. Item fepcimo ambo contraria cognofciab bomic
-ocr page 292-perFcdhc uirCunfafftrmac:fcd alccrum dütaxacagerc:q5 bonum eft:alccru uicarc quod Tnalum. Entucro cognofceda eße mala:n5 ut agantur: fed ut uicentur: ft quidem que ignoramuG uicare non poftuTnuf. Senam inquic rem fine ioco:8Z contrariam prorfufSne contrario perciperc nequit qui prudceem fefacereftudec. Agere ucro utrunq; nemo poceftiß quod in le uircuciffpecimcn cupic baZ bere.fed ipftuf rei cauQ node concranum conuentt:ne quid quod minufdeceac per ignoranciam uel faciamuf uel dicamuf. Ad bee cum in eodem Iibro de educacione Iibcrorum fenbereersz queadz modu aimi iuuenu:fublaco clamore:ploracu:amp;i quereliftcranqlli: placidrlecrfiervpofïcncdocerec. Quod Climafadbibitif uolupz cacibufeflFici poffe dieebac. Equidc iquic minime id Clmie noftro dadum cxiftimo.nam fi ica agerc ceperimuf.omnif liberahfcdu/ caaonifratio peribic;mea quidem fentenciamecuolupracefrecfta uiuendi rano (cquicurinec dolorefprorfuf uicandofductcded me/ diocncaccm quandam amati quod miciori nomine didtum a me uelim.quam quidem animi dirpoficionem:dei cctam efle quadam celebrif oracuhfama redte ab omnibufexiftiman potefh.Hunc babicum fedfan debec:qui uircuee diuinufeft fucuruf ergo elaZ borandum omnibuf efbucnecipfi ad uoluptatem proc[iueffincî nee aft of fine fenef: fine luucneft ftue marei: fine femmaC ica affici pauantur:minime aucem omnium:quinuper in lucempdierinc. Tune cnim cenera etaffacile morefimbibic qui ira animo beret: ut nulla deinde racióe pofßne abolenZ'^icPlaco inceritum luué/ tutifuoluptatem amp;; pucat amp;: nominac:ric omibuflocifei occurfacï r aducrlacur.’excerminandamq; exiftimac. Siquidem tertio quoq: de republica libroidignofreipu.cuftodefbanc fibifirmam tenere opinionem aic;ut quod reipublice proßend probenc 8/ Faciâc.qÆ obftc’ld nullo paeftoprobare: aur facere uelinc. Que opinio an (êruari quacunq; ecace polftc expenendum effc.Ec quoniam bif tribuf rebuf furto ui;fraude:amiccere inuici uerc opinionifpof/ fcfTióem folemuftanimaduercendu an ipfi non furtim: auc uerbif perfuafiiauc tempore oblitmon per uim doloribuf amp;: cruciacibuf coadtraut illecebrifuoluptacu decepci:auc metu pculft.-decrecu lUud animi quod modo diximufamifenncisz uere opinionifpol/ /' Tcnïonem.Cftem animaduercendum inquic efb ab ineunce etate aï
ppofieifquibufdä negociifi quibufgf pofßt maxime decipuobliZ uißaq? eiufopmioniftqua feruare ftacucnc:8lt;J memore: collante:
-ocr page 293-cautum probarenniTncmofennconftancemnncaucuTn reprobare oporcere.Iaboref eciam 86 conccntionef 86 doloreCadbibendiin
^^uiburbec eadem obferuccur. Nccnon cercii gencnfid é fraudif pencutum faciendum. Velue qui pullorequinofadftrepttu tu/ mulcuq; ducftoGannmidiferoccfuefincexpenùcur.Sic bomief cenere etanfad meeufsz pericula duccdi funt rurfufq: ad uolupz täte cranlTerendi exquirendo eciam dikgenciuGq de auro in igne fieri folearan boneffcufeéponïeïomiburq; in rebufinuidluG pbuf fui euftof 86 merito lau dan duf. Kcq eum qut fine uUa culpa eua/ fenc:confbicuerc principem euftodemq: reipublice dcccc:86 dignif eumbononbufeum uiuü:cum eciam defundbum afficere.Cócra uero:qui calif euaferiC! bunc reprobandum eOè^c pro nibdo ba/ bendumiÏaan ergo lencire PIaconem:quifnon uideac-quoniam officia uircucefq; omnef que ad moref percinencïconfuecudincï 'adbione--exercicacione:86 oriuncur:86 uireffummunc idcirco pre/ cipiendum ené: uc in oppugnandif propulfandifq; uolupcacibuf ciuefexerceancur:quo earum illecebrafualeancfuperare .Ac ob/ lurgacor que a Placone didba redte func:pro fua confuecudine: uel malignicace-uel inuidia peruercic:86 ad fibidmem ac uiciofam
/Tinfticucionem cranffert/Addic deinde uc calomnie Cue arguméca nbsp;nbsp;V
corroborecPlaconem nudofadolefcencef 86 puellaffimul exercen eboreaCq; agere uoluiffe. qpropcer exclamac prob nefaf nee fieri poffe exiftimac^quin luuencuf bunc in modum fe exercenflibi/ dimfardore mflammecur. Nof uero adolefcentium pueUarumq nudicacem uecerem illam eflè arbicramur-que fine uiciifufpicione fieri folebac. Per mulcafenim nacioncfica ohm exercen eófuecafi omnifbiftoria cc(facur:necfolum excere incukeq: nacióef idfe/ cerunt;fed noftre eciam:moribuf 86 erudinone culciorefuc aebe/ nienfefilacedemoniumaccdonefaliiq; complurefbi emm natura ducem confequebancurî que cum cam marem qfemmam nudof procreadèc^uefbem uenq; dedicxoncra friguGracionem cafbicacif 86 concincncie:concra luxunam omnemq; Iibidinif cupidicacem? Leaq; exuci ueftibufnUi fe pnfcif cemponburexercebanc:uircucc pociuf q lana operci. Nee uideo feminafnoftre ccaciriacenifillif caftiorefene:que nó modo domi fed eciam foriGfemore.dedudba
lt;cunica:nudaco:folebanc incedere. Neccemporibuf noftrificalicc muherefique facie: collo:pedtoreq; aperco ambulac^magifad h/ bidinem:mouenc bommé concinencé:q curce:quc mcbrifofnibuf.
-ocr page 294-obnupcc domo prodeunc. Sic igicur ille qnq femur^auc quoduif membrumdecegercnc:nibilo camen pro peered magif puocabaC ad Ubidmem uiroO qui ab ineunce ecace concinenciam fueranc ac cemperannam fecuci. Valec etiam in bif pi un mam conCuecudo-ica enim natura comparacum eft- ucmagifmoueancïqueraro ui/ dencur. Quod fi um lUt crebro immo ucro quondie publico ufu-ca membra perfpiciebancjque boe tempore decegi.'obfcenü uide/ recur:profeefto credendu eft-nó magif tune tUormouen folicoG Z^œm uiderent^q nof bac cempefhate-'qui nibil uidemuf Ergo nee racione nacure:quod ica fbatueric reprebendendufeft Placomec primufbunc moré probate dteendufefb. Quippe ante eu Minof ^ L/curguGfapienciflïmt legumlatoreGnon minufmulicrefqm utrofcurfuïpaleftra laculo-* laxo exetcen uoIuerunt.-ucPlucar/ cbufuir dodtrina uirtuceq: ornacifïïmafteftacur-nec fold recicaC fed etiam probat bunc morem: ea fcihcec ratione ut liber or um p/ creatio ualidum na dl a inicium in matre firma acq; robufta quad folidifadbifradicibufcomodiufpdeac-cum etiam matrcTipfe cor/ pore exercitaeo ac duro:faciliur. eolerare poUmcparcufdoloré;
// 86 ft quando ref ica exegent pro patria pugnare. Quod ft tu re/ prebendirinquic:8/ caufam queriGcur uirgmefnode fefc exercera debuerint:difce propcerea fic agendu fuiOe ut que uirefcorporiG æ animi uirtucem:non minufq uiri capere poflent^non fecufecia ƒ qm umerudirencuri Opimonem autem excerorum qui diuerfa (ènciuncïconcemnunrputancefeoffub nomine boneftanfuolup/ catem fibi parare:durn muliered incra fepta domuf inexercitacaf continent: quo eaf mollioreGcandidiorefdelicatorcfq; efficianc. ƒ Qptd precereadelegibuf LycurgiPlutarcbuf refert: relpublica inquic lacedemoniorum q diu legef Lycurgi feruauicunccr omef grecorum ciuicatefprincipacum renuic: anniffere quingétif.mox ubi eaf néglige re cepic:amp;; cupidicace'luxu:priuacifq; ftudiifreipu. ypcuram omiccere eo decidic:uc qbufimparefolebac:feruireCyQiiid '^ igidaduerfariufdc Lycurgo dieet?qui uirginefnudifcorporibuf exercerpcercareq; inter fe coram uirifprecepicmec animaduercic tam grauem eiuffententiam. qj pro libidine ftatuf reipublicc m/ /pcerimerecur. Ac Lycurgum opinor laudable:Platonem minime ut femper fui fimiliÇnullo m loco fibic conftec. Scd enimPlaco qui Lycurgum fecueufeft: eadem qua Lycurguf erudicione:acq: ecu mtegriorc fretufnd dubicauic corpora mulierum nudareucq, ira
-ocr page 295-publice exercerc. Na ft redfe inqc luuenef educen^ dccp erudtanéï bene fe rcf babebunc. Sm minuf/caceo in noua republica nc canq m diuinauone fuperffcitiofi|mali a liquid OTnincmur: icaq; nó mo adolefcenceflèd cciam puènafarmacafprofilireïcborearinftruerc falncando exerceri: amp;: quicquid ad bellum ac pugnam peremee mcdicari:amp;: Lycurguf s^Placo precipiunc:nee rem aggrediund: quam nacura muliebriC ferre non podicJ Iam emm amp;; amavonef rebufpreclannïme gefkiGfactf docuerunt': muliebrem naturam id paci:8^ lacene poftea ira exercicace:que de ama^ombufdidhafu/ eranc:confirmarunc//Vndepulcbernmum illud Gorgóif leonide Ucedemonu uxorif didhum excar aduerfufeam:que icu dixerac; Ible uof lacene uirifueftrifimperaciGcerceinquic.fole emm uirof ^fparcurimuf/Xpud lacedemoniof id genuf lalcarionifLycurguf inrticuic:quambormum dici Luctanuf i libro quem de falcacióe cdidicsreferc. Confbicuebacur id genufex adolefcenciburamp;: uirgi/ nibufalcernanm ad eborea difpofitif Ducebac ddolefcéfmilicaré cxercenfpenciamqua poftea cum botté inuaderecucerecur. Se/ queba^ uirgo modeftiaquadâ infignif amp;: falcum femme decécer agebac:cx qua re intelligebacur bormü confticuiex duabufillif uircucibufccmpanna 8Z forcicudme^/q^ falcandi genufid forcatTe cft:quod uererefromani Sicinum appe[larunc;8c inufufrequé/ cifTimo babuere. Virrucem igicur 8/ erudihonem non inucilem s falracio lUa pre fe ferebarmó uiriummc dare probro aduerfariuf /f^onacurZComunionem cciam quandam 8/ nccenirudinem ad ma/ crimonia obeunda commodidimam binc fieri Plato dicebacqd“ aduerfariuf irridec:qfi nibil omnino ad futuri matrimonii racioné conférât confpeeftuf mucuufmarif amp;: femme;8/ uerbaamp;r geftuf corporifs^ reliqua que cxperiri inuicé ponùnc:pufq matnmóto
/ copulentur/ficqui cóplurcfpuelle plufuircucif q auri autargéti polïïdentefcum pro dote uircucem fua ica patefeciHenc uePiato confulic;faciliufnupfere:q que pgrandi pecunia fibi macnmoniu . qi^cfiueruncflaudandum precereaillud cfb-camLycurgigPlagt;2
COnifconftlium:quod puellaf quafica comparere probabac'neqq fine euftode eOe uolucruncded delegerunt uwrum ecatepuceftum ex eo ordine unde fummi magiftracufcreabantur:quiadolefcécö ac uirgmu coUegio preencc;amp;: mboneftum auc curpe aliqd agé/ cefpunircc acerrime.HuncPedonomum Lycurgufappellauicï quem Plato nó minufquinquaginca annifnatü eé uoluic.ciuéq;
-ocr page 296-boneftiOînium cnc:86 Icgicimorum filtorum parencem ftaaiic^qur rerudiédc gubemadeq; luuêcucif curdm fufciperec àc ne (enceftuce
quidetn:8lt;!: Iiberif amp;: bonefbace conceneuf fuic.-quanq bec precipud fuesuerum enam addidic^uc qui buic prouinneprefueric = ommû reipublice magiftracuum fummuf babeacurJoreuf inquic primuf uniufcuiuCq; rcibene depropeuf pro fue nature uirtuceiplunmum ualecad fine commodû afferendu: cam infbirpibufqin omnium animannum turn manfuecorûî cum agreftium gcnere;bomo auc qnq mice animal cft acq manluecum: camen fi bene erudiacur. 8^ felici quadam nacura predicum fte miciOimum æ ucre diuinum animal reddecur: finmmufomnium que nacurapduxic«'maxime agrede euadac: neceffè eft. Quamobré non fecundo loco nec pro rc fuperuacua educacio libero ru babéda cft apud legu audhorc. Sed anceomnia: qui redte confulic;indecxordiri debec.-uc ex ci/ uibufunufeligacur-’qui omnibufin rebufuircuce preftancidjmdf fic.Ifq fumma diligencia confticuacur ludex-procuracor cucor: magiftcr luuencucifsi quinquennio magiftracö gerae.Mox aliuf codem modo eligacur: quiq officio fuo reeftefundtufenè cenforû examtediligencinîmo: q ô^ipCi ex fummifdcbéc eé magiftracibuf decernecur.maximif donecur bonoribuf Qui uero concra fecenc / ƒZTûml^fuppllCllfplcdtat. Quifigicur pucec ncgligi poOè luuencucc abbomine:prudenci:bonefbo:annof quinqginca naco: pacrefa/ miliaf: fummo magiftracu duncaxac ad quinquenniu fungence fubcili examinifubiedto:8Z uel fûntu honoré uel fuma ignominta-rcccpcuroîulu eciâ reif prudéce.pacerno amoreppinquo céporc magiftracufbrcui foliaco examinifexpedtacione cauro. nemini pfedtoformidandû cftnecalif uirdumo ftudio:fidc'diligéciaq! peurec adolefcencum amp;; puellaïf pudiciciam:amp;: erudiciont corum ^Iiberali qncu poceft inuigilec/î?rimu icaq bac fhacucu aPlaconc cft:ad lèruanda luuécucif boneftacé. Secûdo uc qd* idem fere cft. luuenu animifpfuaderec nibil curpiufauc pniciofiufeé.q obfcc/ nifuolupcacibuf ac libidimbuf indulgerc. Sed pftac uerba ipfiuf
1 Placonifaudire. Vbi mqc ad luuenu erudinoné ucnrairnaduem adolefcécefamp;5 puellafinter fe pqfamdiancer cogredicnccfacq: ob eâ rc:timui uc fieri folcc.ne paru frugi ca relpu.cflètnn q adole/ fcécefamp;: puelle robore corpif pftancefociofi forée. amp;: uebemécio^f acq illiberaliu labozf expeef gbufpcipuc cxtingui uidoif cupidi/ cdffolec:dedici caafefbißa^ ludif 8^ ebonfquo igicurpadlomea
-ocr page 297-Pepiibîica.iuiiencfabftinerc pocerunc uoIupMCibuf quemulcof Tnukdfq; impulcrunc m mala pofbrema-cu attain rcram^cuTn ucl maxime amorifin puellaGauc qä deceftabdiuf eft i pueroOs^ uH mulieru in uirof uel uiroruni in muberefunde innumera damna cxciciflè bominibufamp;ï pubbee sz puacim maniFeftum efh:qüO mq eóftbo uicare rancü boe malum bcebic:duc qua medicina canto difcriminiadbibcre? Que eu dixiflècbabeo uigc quo luuéciifnó quidé i uicaTed fpóce fua fefe cócincac:quo ecia frater ca forore: pater cu filia eaftinïme uiuanc^a: caueac fumope;nc auc apte aut da:ca bmul cubanc:auc quouifmó fe inuicé cangunc.libidinolè quicq agad lexnimirunonfcripca fed uebeméf,boc agic:amp;: exi/ guu quoddä uerbû:omné buiufmodi uolupcacé póc excinguere, fi uidebcec bec curpidima edè-nefanda impid!deceftdnda;dicundï ne ld qdé rdro;fed crebro fermone ururpac:uc omnefab ipfd na/ ciuicdte fenciac: omm temporeomm loco bec uituperarrexpui: excermmarreü p ndicula queda ta p ftudid cragicd:quociéf aut Tiefte:auc Oedipodef aut Mdcarei cócubuiffexld cu forontuf fuifintroducunt: sz padla re ftacim fibi mortem cófciuine:qfi fui erronfac peccdti penam fibi ipfifdignc decreuerinc.Pbame emm admirabilif queda uif effc.cu nemo cotra Ie gé dicereabqd audcc: 8^ in unoquoq; ca feruo q Iibero.ta puero:qud mubere:deniq; m uniuerfaciuicateïPbame ipfiufobferuâcia ^cura-confecraca lex eft.tta.n firminïma ccrtiOimaq; efficicur. Sic Plato de luuencucif crudicionepcepic:amp;: utbonefhafsó cötinentia feraaretur^fammo ftudio curauic.Verüaduerfariufneq; ueritdtécernere.'neqPld/ tonifracionc inceUigere uided. Poft bec fubiugicPldtoné legem Uiâ abrogaffe^que igne cremadoffanxeratig nefarfam in maref bbidiné exercuinencTeuoluid femp ifte eodefed nofquoqr quo/ cûq; fe uerteric leg neceSTe eft. Non mo due reprobdUePlatonem bdc legé aduerfariuffcribicHed etid turpédeq? nefanda bbidinem nopbibuiITe.lmo ucclam patran polTecid fcelufconcedidi.-quod falfû eê dpcinîmü eft. Nufq.n.aPlacone lex ifta dbrogacur;auc collitdegéaûc larâ reifte affern poOePlato affirmatiuc que naz turam duce fequucd)marefmanbuf mifceripbibedc.’idq; bruto ru exemple côfirmec:dpud que inauduaf eft adeo curpif nefariufq? cocubituCbâc igitf legéPlato nimiru approbac:amp;: reefta rationc conditâ eé facet:. Vcruq;.n.peccdrc:amp;: dignû eé qui uicuped ex/ iftimac. amp;^ eu q marepfcmina ucic:8z eu q ulü buiufmoi fcdidimu
-ocr page 298-pftdCtdlcd^ q nefdne uoluptdCi ccddC.dlcerö : q muedre CexuTn SiC ex uiro mftdr femme fieri pdcidc/ non en dmoré omnê repben/ dêdû.xollêducç eé dicic. Scd eu duplex amadi genuffichue fupiuf decldrdcu eft:dlcerü curpe:dlceru boneftu;Curpe qdé eiiaendumi boneftum uero Cdnq uirtudfalumnu feruandu ccfec.Dtftinguic iCdqïPUco amadi rdcionc:amp;: bipcteu^qd' diXngenuf adignacacd en dgicmc fimul 86 lex laid lèmecur: 86 genuf amorifboneftum: curpifilliufgrdcid non réméré improbec. Quo m loco criplici illd pcicione dmorifpulcbemme ufufeft-qud fecueufXriftoceleffor/ mâ aman a mareria fcnbic. A.moré.n.auc meer Iïmilefuircute;ac parel eé.-aut inter dinïmiler acq- cotranoOcu alter alcenuf cgeac: quomó diuicé amari ab mope dicimuf.auc ex utroq; ifto2f con/
» rtare quotienCparfdiuerla ad ref fuauefacq; locundaf borcatur: rimilifdeborcdt::ficq; uc mó buc mó illucdfmufcrabaé 86 pedeat. qud diHenfionc imagine ctia illd equoif 86 fpecic fignificauic:cum akeif equoifipulcbz^ corpuf afpicere:dd idq: potiudubortariamp;; cogéré dlceret: alcerum recufare: deborcarijobfifteresucpoce non pulcbncudinê corpifappetentédèd animi elegantid:amp;J liberalem: /^uircucifformaamancé.^fi diuerfa amadi ratio emó male Plata mqc. legé illa diftinguere amorê debuiffè: 86 pmu illu ex uircutc orcum cócedere.’reliquof duof pbibere^quéadmodu a L/curgo quoqjrcipu.lacedemonioif audtoregrauiHimo: legeance facicu fuerdc:cefte Xenopbonte acbenienfi uiro illuftn. Lite enim cum lacedemonioif répu. defcnberet.L/curgi córiliupbac:quo ratio/ nem amandi diftinxcrac:amp;; quomodo amandi ddolefcécef forée: excomoda laudaCaq; moruboneftacedelcripferdc: ebmendaue/ racqï amorê ex uirtute pficifcencê.-alioqutn nó minufabftmerc q patré a filio auc fratré a fracre uolueraC.ïca lex laia aPlatóc cmendatzmó collu^ammo quod ad curpeamorif genurpcmcc:amp;: pbat: 86 recipic in repu. 8z diligéciflïme feruac: pficic ecia addica illa parce pucikq fiue negligentia fiuc impiciafui audio rif care/ bat: ut (pbamia reru eiufmói ab ineuncc etace cognitd’8/ tenenf adbuc animifcó cepc a faciac legibufpoficifobtemparci Quafaöc ' legcfde rebufuenereifftatueric:8/ quêadmodu cótinêtie caftica/ ciq: cófulueric:id uidctif Qua in re ne qfforceplufiuben cxifti/ marec:q natura bumana uiderec po Hè tolerate ;exemplo ufufeft IcaiTarêcini.Crifonir:A.fhy’li:Diopópi:8^ alioif acbletarum qui cdS/firobore-ar bona babicudine corporifpmorcfcê ad hbidinê
-ocr page 299-üifi funesq g corpore imbecillion fucruneïn uicftonc cupiditacè qua confequi ex paledra cupiebaccocmécinîme uixeruc:nullam /Taliognanimi crudicione babecef qdfi eiufmoi boiefingcuca faa/ uc.logepfecfto facihufid faccrcpoducjqui pukberrime ommunt uidtonc caufa aduerfufuicia pugnacdeq; fekcidimoffperac fucu/ roffifupacifuolupcanbufcónnéne paimä obcinuerinc/oporcere 6ic bominefbaud deceriorereéauibuOauccecenrbeluiGqueintep gregef âplifïîmor orce.-ad luffca ufq: ecace pcreande pliffcafte im/ maculaceq: uiuuc.Vbi uero ccatifia ratio exigic;-mafcufemina 8^ femina cum mare fuauiOimeiungud.aCq; tea rebquum uicefuc cépuGiufteTeligiofeq: uiuudfuma fide-pma amonf fui fédéra 8^ iura feruaeeßoporcerc igic boiefmeliorefbeluifeénó dec en o ref. Prima icaqj lege de rebufuenereif Plato fuifbominibufculic:uc a mariu omiq; contra natura Iibidine^rfufabftineättamp;^ ab Omni folo/in quo nafci nequcaerqd fatu eft.Secuda ut fi fe nullo modo cótinere po nüc^manf faire nefanda amp;: plena fcclenfatq; abomi/ nada libidiné uicêc:feminafaut fi qflibuerit;pter cóiugef uepote ancillafamp;^ pedifcqfauc aliafcotubernalefadeanc qdé ueif nó te/ mere neq iprudétenfed ita ut ceteroflateac:dliognpudri laude ciuili-8^ notan ignominia debeac/icPlaco legitimaif uxozf ufu paOïm cócedit:reliqrüpbibec:uel fi gd plufuenerifnaturalifper/ mitcic:nó nifi cu pellicibufdomcfhicifs^ da Só ut omnefram uirof q muliereflateacïfieriiubet-'eaf caufa ut pudoreatq,’ ignominie /fmetu botefraro aufint peccare- Sic.n.libro fexco de Icgibuffcri/ bit.Duplicé ec appeticu in quo uirtuGuiciû ue cófilbatzput gfq; bene uel male inftitutufefb.alteif ucncnGalceu uenenGpceditiHe cdédi bibédiq: appecituGGeqC fümo cu ardore:qfi furnfbomincm dgicaGuenuGIcaq cófilto opuf é.quo aimufa uolupcaceaduir/ tucemreuoced'.qd cribufillifpcipue fit:mecu:lege:uera monendi ^ racione. HecPlaco.aduerfanufuero :que de feminaru ufu ab iHo
di^a luc:crabitadmareGaiPlatói obiicic.q, marifulu cócefïcriC: ’’'o qpeccac:latere poGicbomomagif calünie:q uencanffbudi/ oluf. Quod.n. Plato de femme ufu illicito puniedu cé dixitmifi omneftam uirofq muliereflateac.bic icaaccipic^utfiucmari Gue feminaaliqflibidinofe utat^mó id da fiac-irrepbenfibiliffit:quod z^rce fieri fine ignorâcia:aut a ni mi puerficate non pot/ Sed qd p/ ' ccreaPlaconiobiiciac-uideamuf VecuiGè bunc inqcme; qfultra
Vvi
dccenniu uxore utereeme ue plurcfduobul liberof J^ercarecTÜ
-ocr page 300-ctiä pHibuiHè^ne pacnmóia Cup ra qtuor mnafaugcrec.rup qbuf /^xclamacaduerfanuf: 86 uerba inordinate de opuléciafódic^/Tu moref Placomfboc ecia loco uicupac. Sed maledtcécia aduérfani nibil-qd'PIacóifmoribufcóueniac expmercHupra demonftraui/ muf.ï q reneceflanu fuic pleraq; locaPUcoifincerprarLut lannt z greca ignoraceflingua;qd ex lUiuffencécia legercc:babercc.boc ucro loco mulcoru icerpcatio minime neceßaria eric:qppe ratio ipla res^ fatiffupq; ene adPlatonif defenfionc: qua qfq: ueftrum approbarePacile po cerit.-etiafi pluraPlaconïfuerba nonaudiac. rEniuero nó uulgaré qnda lafciua-’amp;i diuiciifaffluété rêpu.códic.
nó colluuic pafbo2^ aucpfugO2^ boim qfi m A-C/lu cógregaemó mer ca co reO larcoref: tó for ef nucricef ueeffo ref bifbnó ef fa lea co / reGadulacorcfparaficaf coqne:amp;^ pompinaip miniftrof admiccic: fed pura fyncera.Tinc ullo fuco.-linc ulla labc uoluptacifciuitaté cófticuic:quc omia adbumana uica necefïana abüdefuppeditccï lupuacua amp;: (ucilia.-queappecere deprauaca natura cófueuic.non babeatJnibilo cgcatmibilo abüdcc.Icaq; modu 86 pecaufs^ libe/ rif pcreadif defcribic^ne alcerucra re uolupcabque exitiu reip.ee folercótraba^:auc p inopiaplef numerofiorali digne educanq?
^' nó ponïc:pfern téponbufbelli difficilibuGamp;: inigf nó enduobuf bluf plé ad fümu detcrminac-'uc aduerfanuffmgit-fed ut faite duo fint liberi iubet:nec uetat ne gfultenuf pcreec-Ted ne qf minuf q maré 86 femina babcac:edicit-* qng nó quoc qfq; uolucnc: pcrez âdofcéfec:fed bunc ftacuic cerminu minonfnumen.qd* aduerfa/ nufintclligere noluirsz quafi duorum dûtaxat numerum Plato pfcripferic:rcpbédic.Cece2f ftcuipcreatifia liberif mare:amp;:femia uxor obicric-buic liceat nouerca luiflibcrifno ducé.fi ita libucnC qué ecialocu maleaduerfariufincelligit.nó.n.neoio ducaóno/ uercaPla.iubec:fed ut libueritnó ducat :liceat tn ducereTi udic: y^u aduerfanuf iteUigat-oio ne ducat: Placoncpbibere.uoluic fac Placo poftq 86 nature fatiffacftu-‘8z reipu.manf 8Z femmepcre/ acióe.-céfebac nouerce moleftia:que fepenumero incolerabilifeffc: puigniOfi ica pacrefuclléc.-auferre-officiüq’ legülacorifexiftima/ /? uic.Id parentif arbitno integrum relinqueresIUud uero uetuifle Platoné fatcor ducere quéq uxoré nifi ânofcriginca:uel quinq; 86 cnginca nacufcéc;8Z nube aliq nifi uigcfimü:uel faite duodeui/ gcfimu annu excenïnèt.qd* eo cófilio fecit ut floréce ctate parécu' libcn robuftioref pcrearcncur.ecacc.n.adbuc impfedta dcbilcG
-ocr page 301-IH
infirm of: pazf uiuacefnecdlc cfb Iiberof percan :^propccr ta nec ingraucfcecc la ecace:pcrcddc foboli indulged^ arbitrât:. Ve.n. iunio2f:fic femoif filiupaif pfcdhi uakdiq: gignunc^'Quod Xri/ ftoceli quoq;pldccrc uidec: cu libro policicoip fcpcimo icafcnbic. luucnu coiundtio uiciofa eft ad fobolepcreanda. Nam in omni animâciû genere: plcfadokfcecu trnpfedla eft:magnaq; ex parce feminca amp;: pexigua one. Quamobre hoc idem bommibuf quoq; accidac nccede efb.Cuiufrei argumencu efbjep in bifctuicacibufin qbufmofefbjddolefcecefcu pueUifnodu. uiro TnacunGmacnmoiO copulari!boiefiTnpfedti:amp;: parua ftacura fur. Tu ecia in peunedo uebcmêciuflaborâc pueKeimagnaq: ex parce pereuc. Seniorum quoqumpfecftacftpleGtu animo-cuena corpe:8Z ficuc lumorum ica ecia fenit. loge imbecilliorpuenic.eraf etiâ ab Anftoeele eadé fcre:qucaPIacone fqbohpereande decernit: •femme, n.quincufamp;j uigefimuf anuf man'gneufa^ crigerimuffbacuic^Cu igic ca Plaça qua A^nftoceleGannu gncu amp;; cngefimu imciopcreadi enbudne: neucerq eo2f fcnioifpcredtionépbcc.cur errare dicédufefbPla/ to-ficeponf fpaciu quopcrean córnode pofTicrdeceauc gndecim annifdefcnpficï’quod abaduerfano reprebédi^.-pfedto fi animo libero céc:fi rebbe ludicarec obiurgacor iftePlaconif: nó caca id cü afTeuerdCióe repbéderec:opefdüc 86 diuiciaf Placo de fua rep. ciicic:qd nouic bme orinfediCiócG cócrouerfiaf: odiadimulcacef: immidciaGtu uero uölupcacef:luxum:Iibidiné:amp;s reliq malorum generasque répu.peOudac.a; opcimam quaq cmicacc euercunc. Bona.n.nó opulcca ciuicacéfua facere conae.-necben polie ex/ iftimamc idé 86 pdiuef fic:8^ uircuccpfecftuGquéadmodu i facrif libnfnoftrc religidiflcgib.-faciliufcé cam du p foramé acufcran/ fire.-q diuicc ingredi regnu celefbe.’Qua muica 1 cercio de legibuC bbro q muica in gnco.in obbauoun nono^de malifdiireruic-quc 4 diuicuf pficifcuc : que ucplixicacéfugiâ: boe loco pecreo^ua/ dragmea uero 86 gnifmilibuflocuplecu cófticuéfctuicacé nó exi/ gudm:ucaduerfdriurdicic:8^ core mnenda facie; fed calem:que amp;: ulcifci uicinobfi iniuria fecenne:86 luuare: fiacccpint ualeac. Na li de qnq milibuffamiliazf decémilia ftrenuoic militupficifcunt : g candé coc uirofcaforcefanimo ca corperobuftoGeâ diligéter erudicofacqi exercicacoG. nee gdé mercenariof auc pegrinoGfed ciuef: p pacria: p uxonbuG p libcriGp laribuG 8^ fepulcbnfparé/ cu dimicaceGuincerefupare aepfternere poUic i audiac aduerfanuf
-ocr page 302-« en dnég póc:gdPlatx5 greo de repu.libro de bac re dicac.Nam cu ld de ciuiu inopia fibi tpe obiecifrec.gd’dduerfanufaffcrc.-ciucf fcihcec inopefacq: egéeef impocccef eé ad bellü gerédu^pfercim ft dduerfuf magna genre aeg; opulcca mouere arma cogunt:; nulU mge maior bac noftra ciuicacc eé poccft:ncc ulla aha ciuicaf ap/ pellada é:fed ponuf ciuicaceftgndo ciuefipiparcim diuicefparnm paupeflunc^eofg; rurfufdifbrabrin plurefac uanafcódictócfne/ cede eft. Iraq; ciuicacé eiufmói minime formidare debemuCfacilc .n.noftnboiefbelli pugneg; piciHïmrdiuicefillof parum pcricof fupabüc:end fi numéro mulcoplurcf fuerinc.Tum li noftn ciuef oracoribuf midifad altera ciuicacé bec uere referat. Nofguidem auro ædrgéco nó ucimurmccfafuciapud nofeft:uobif Fafutu amp;^ licec.quod ft amici 8lt;i focii nobifcu helium aduerfufaliofgericiG uoffoli dloru diuictifpocin facile potentif:pucafncaliquof fore:g cum bccaudicrinc:mdlincdducrruf robuftofcanefac macilencof pugndre:g pfidio boif canu aducrfufpecudefpinguefs^ teneraf? SicPlaco facra illa fencécia freeuf omne regnu in le diuifu defola/ bii;:nó dubicac-guin fui bo lef tam unanimcfatg: cócordef facile dcbellarc podinc: diuifof inter fc bofbef atg; diicordcftsii animo: officlOïreburfere omibufdiftraiftofgua ciuiu cócordia cómuni/ caccmgi pfecftâzguoniâ in quoeug; populi numerolèruan po Hè nó arhicracadcirco répu.nó apliufaugéda céfec-gdum una elle fcruang podiczamp;^fi magifcrefcac.-amtfÏLira ftcuircógburamp;: fecuen gucat: 8/ a li of Cup are. Qua fentétidPldtonirA,riftocelcfquoq; fc/ cucuffepcimo politicoru libro^magnicudiné ciuitatiGnon magno ciuiu numcro.fed uirtuce dcfcribitde g ingt urbe artificef multi : milicef paucipficifcunczbec magna ede nó póc. Neg.n. numero populi maiorc; magnicudo ciuitacif ludicanda eft fed uircuce:4C monbuftgiï ft guâtalibec ciuicaffungi ciuicatif officio pódbanc magna eé arbicrandü eft.freguéf admodu illa nee redte guides*' Icgibufregi foreade potent, ttag nulla ex bif que rcgi bene ex/ iftimandrépu.uidemuf excederenumcro.-qnetia racioneboeide cóftdc.Lcx.n.ordogdaeft:amp;: legif uircutê.ordinifcdc uircucem necedè cft. Numcrufaut admodu excedéf feruarc ordincm non póc.Terre etia aplitudo gnta fatiffit lufto ciuium numcro:mo/ dufg ipfiuf numeri fbacui debet:8^ gdé ca aPla. g ab Ænftocelc redte ftacuid. NâPlato gnto de Icgibuflibro audtor in ge reipu. lapiéfaplidïmd cófticucre ciuicacé: cui lurd dacurufeftsnó debecq
-ocr page 303-neq; uero opulénniniâîdrgêcicj ai auripduuccm' K plunmarum ndtionä terra ac man domina. Scd uc qoprima Beliciffimaq; có / fbituac:darc opa deber^q redhc cófulic:pnm.n.exbif-qucopca/ muGeffici ponde; pcim nequeue: icaq; ea que cffitipoOucjq co Tu lie uelic^ac ea que fieri nequeuesnee ucke fruftra:ncc cécec. Homief igic fimulpboffdicelq; effici poPTe maifefbu cft.ac uero pdiuiccf ficruftmulq; opcimofiponïbile eftded diciHimu queq: peOimu elle necefle eft, Audhora^c legu amp;: reipu.eo fpedtar: uc fua opa ciuef /■ qfelicifïïmof faciac.Ariftocelefuero ineo libro quémó nomiaut/ -officium inqc ciuilifinfticucióif eftïquoc qlefq ex racióc nature oporceaceé ciuef decernere-eodéq; modo;amp;: qlifterra eé debeac: qnena fecudo Iibro de numéro mibtu agéf quof Plato qnq; mi/ libufconfticuerac: toeinqc militibufterra babylonia^autaliquo agro fûmeâplitudinifopuferic:ex quo qnq? mikaboim ociofozf uidbu queranra^ cu bifcciam numerufalter mulierüfamulorüq;
ƒ mulco apltor alipoflïc. Sic Ariftotelef p terre aplicudine modü numero bominu infbicuit:3^ odé parciufq Plato facit. At obiur/ gator nofberPlatoné rep ben dit: fruffraq* eum metuere dicic ne ppcer ciuiü mulcitudiné uidtuf défit: ré minime formidâdâ qppe loge plureffacillime ali poflemec fold uidbu necen^rto fed eciam dclicato:8/ quibuf Anfbotelcf uix a terra baby lorna fuppeditart uidtu poHè cxiftimafcof immouero loge plurefex eiuf exigua regio e uiuere delicate po Hè affirmât ita q cd Arifhotele fentirc fc iadtac:nó minuf. Anlfoceli.qPlatoni diucrfa:8/ plane contraria loqtur.ÏÖunc qd de qceuor illiffiue oratonbuGfiue impatoribuf acbcnienfiu Mtlc(adeCimonc:Temiftocle;Pericle fcripfericPla/ tone ingracicudinifarguéfuidcdum edfacinuf ingratidimiacq? ïniqRïmi bomifeédicit:eofuirofancncatorefappellare:8^ curpef minifhrofa: uolupcatd audtorefq ea cépeftace.q refpu.acbenié/ fiu in fdmo difcnmic erac:adiuueruc:feruardcq;lnó mó atbenaf fed etiâgreaâ uniuerfa/boc aliudPlatonif crime é:fi aduerlano credimufacqPlatoncboief de rep. benemericoflaudare:fdmifq; excoUere p co nuf nemo ;q eiuflibroflegic-ignorac.eofcnbene de repu.mericofpucat:q nó mó bona p patri a: fed etia bene egerinc, iCaq? boim faluté nó fumu bond feeddd uulgi opimonéiftacuic: fedfalucé cd uircucif culcu 86 officiollumu bond appellat.qppe { libro de repu.qrco ita fcnbit. Seruac fepenumero naué guberna/ cor:magnoqï piculo eximit eofq nauigâcîüerum meliorcf non
-ocr page 304-rcddicTic g rêp.rcgöc uincöcgdé fcerdu bofhcG 86 populu férule: fed gm eiufqué feruac:prdua expiée defyderid.’S^ que locuda non que comodd fûcîftudéc admiftrare neqq benc meren eofderep. dixenm: imouero male facere'ae uebemécer errare.Equidé non inbcioreé^q bofte fuparûc.-répu.fecerûc opulécioré:urbé murif auxeruc.ediftcufq; tu publiafcû puacifornarûc. Veq: né bofdc ciuicace benemericofdixenm.’led eofg ciuef fuofbonifmoribuf infticuerûc:ingenue crudierûc:uircucé docuerut-probu m denies unûquéqramp;îfrugiîqncûin eiffuicTeddideruc. Na qbecfecerinc: illud eciâ no minuf imo loge pleniufcofcqucc^ut bofte uincere' uicâq; omné eu fuma felictrace agere poPinc. ecemm fi aliter Ier/ uan pdcna:ornariq? ciuium beneftnifnon ponèc:qm fi gratifican unufqfq. fép æ locuda agere ftuderet-’^fedho bac ma eudu ccc'86 itarcgéda gubemadaq: refpu.q uero ica gubernaréc.fûmif lau/ dibufefferédi forécAc fi pociuf pbitace moif 86 uircutujcotingic popultljuc boftiu copiafplternâc idq; pfepe euemeranoeq; fieri folec.'cdtra uero praro uidtona forcuaq; cxcipif .cur eofg ucruq» fimubuircucé fcihcec^sz potenna.-fiiifciuibufpeperûc.bofnô loge anceponédofexiftimé:g alceru ducaxac:amp;i qdédeteriufreipu.p/ fticere •‘’Hac igitur lege amp;f optima régula exgricPlaco:recenfetq; uirofquofmô nomiaumi fermoe eo g Corgiafifcribit: de gbuf uinf ceftac^pfedlo g» clan impacoref fucrinc'q» uicftona potici criûpbum meruerinc: qgt; repu.fûmo difcnmine liberannc.cp uero uircuce no minufcu fuifbomibufgp bifcu boftibufdimicaueric: qgt;q! uincereac refrenarc fuof potiuf appetituf.g boftiu impetum docuerinc:ceftari nô poe.Cuq: eofanimaduertat i ddminiftrddlt;ï repu.mulca cemericaci plebifcóceffinè:mulca ne difpliceréc peer/ mifinè.pleraq; eciâ: uc populo gratificarencur-iocuda.-gg noxia eénc-adbibuinè-Tedto pbic ftudio ad ea repbendéda duci uidec\ Iraq! a Callicle cû quo Socracefdifpurabatucrâ ilia repbendcdi racionéaccipic.que duplicé opâ animo adbibédâ ftatuicalcerâ a cofilio 8^ folcraapftcifcccem:que utpbuf efficiac animuffufcipi folec:altéra que gd animopfic minime curarfedquéadmodum uolupcace afficiponîc:ftudec;opd^q; bac anèncacioné.-ftueadu/ Idcionéîcû corpi tu animo mge adbiberrez oracoref magna cX partemadmmiftrâda repu.bac opam nauare: omißaq; comuni ucilicacc comodif fuifdûtaxac confulere.q eulpa ne eofgdem de gbuffermo babetur quactuor uirofcaruifTemo emm ueradicendi
-ocr page 305-VU ƒ
fdculcatc urorfuinèTed ca q oblcdtare pociufpopulu^q emédare uidercnt:quc a Demoftbene quoq; oracore gramnimo dänacur: cüeoforacorefrepberidédof pucdcigidferefafcitanc apiid po/ pulu:qd fcribd ?qd pUceac? qd graciftcer? qd* fi ql uirofdboi cuert uoléGuicfhonam narreras cropbea:?^ criûpbofnmpacoip officiel bec ce auc tempos amp;J pfecifneceßicanfmuneraPlato refpódebic: que a fe quoq; lauded :fcd qmg exercicu felicicerduxerücuiirof de bonofpficécbamp;j bello ia padto fefe ad reipu.gubernacula có/ tulere füdturolq: bono^uiroif officio m ca quiece ac cranquiUc admiffranda poUiaci fucidicac nüc*g pacrociniu eo2f fulcepic.gd egcric^demoffrec nibdeof feciderepbededu.'B^.n. Placo minime curaffe uirofiftofqd mpmifcurandu eracarbicrad.uc ciuefmo/ nbui melioreÇutrcuceq! animi preftannoref euaderenc. Sedlace populo coceOineociaduxu'cupidicacéidicacicacéïlupbid.-pmul/ eaq: aha uiciaiqbufdcbeniéfefinfenfi foniffediCiofig? inuicé fadtu cade picuri eéne./Xn uiri iCtgloqr.n. Placomf uerbi^ffacu reipu. emedare fbudueróe: uc melioribuflegibufiufficia amp;: uircucefreli/ que coleréc ?Xn boneffiore unq fiue cómodiore pugne genere g nauali ciuef fuof exercueruc:ut fi qndo arma uel macedonu uel romano’4 auc dlio2^: morcaliu terra mualuifféc.nó decent g for/ titer poffécobfiffere. lapugna terreftrif apud Maroebonem.-a: apudplateafdcffa pociuGg naualifapud Salaminé;auckrremi/ liu ré feruauic:8^ tn nibilo diligéciufterra g man nauare operam gteuor illi uiri cóluluereummouero nauiu nume2f loge ampliuf auxerüciamp;Jducaxacré naualé^maioré m modû aplexi fuc^guafi duplex boccófdiu ecc:auc nauali pugna fép decernercaut li gf a terra inuaderec: clafle p mare fugere az in aliu locu •migrare,bec Plato gtcuorinifuirifobiicicjquefiitalebabenC'baud iniuria id facit.fin minufexpoere ea pmu aduerlariuf deberec:qbufmétiri Placoné oftédenc tu. eu repbédere. Vei^ dicere iffe pmulca pot. nó pilde aucrép.atbeniéfiu.-cófilio prauo:8^ eoip uicio g ciuicacif gubernacula cenebatmug potent oftédere.Sûma igid criinil gct aPlatone obiicic bec é:qttuor lUofuirofpopulu cuiufcura ge/ rebatmó reddidiffe uel moribuf meliorciuelfolercia cautioré uel induffria ualidiorem.-idq; pmultifrauoibufcxplicapin eo fermóe quegorgiainfcribi fupradiximuf/necppcereaingracicudinißauc luidie dananduf éPlaco;fed pociuflaudaduOqct amp;: moi^pbitaté exigac:amp;i cófdii cómoditdcé.quc refcu. apudomnef proculdubio
-ocr page 306-pbedfruftra aduerfanufconat oftedcre acbeniéfef culpa cO2f :q répu.regebac minime puflèicu fe bono:^ moip audhoref amp;: com/ r'modinïma^ rei^ magiflrof pfiterét^.ueif ne folü qdé Placonéde bifg reipu. acbenicfiü peracaca fcfiflê ammaduernmufCu Krif/ cocelef quoq; fecudo polidcoq: hbro idé p fe ferae. Tnbunofinqc redtorefq; plebif 1 pfeeë populäre ftaeû rép.deeuhflè/cû populo câq c/rano gratifie arec.qm Solon forû ludicibuf force fumédif ex oibufcôfticuëdu céfuifïècadq: ualerec.fenacû.n.areopagicaz^ inqt Epbialœfdimmuic s/Penctefiudicefuero mercenariofPe/ riclefinflicuic.acq; inbuc modum unufqfqi enbunuf^: redtorad pfécé populäre magiftracû ré auxic.qd^ qdé minime ex Solonif fécécia uide^ accidinè:led cafupociuf acqi euécu:populuf n.q ça fuerac ucpugna naualijmedoru copie fuparét^æUeuf animo ex/ erecre fupbiâ cepic.8/ fuo arbicratu cribunoffibi redlorefqî cofti/ Ifcuic;iprobof aduerfufpbof q bene rép.admiftraréc/Quarco eciâ libro populu nonlegibufobeepanreded ipfu pncipc reru omniû cofticucûiprobac:8/ cnbunofredborefq; ab eo decïarari dicic:qui idc apud populu faciâc:qlt;î affécacorefapud cyranoffacerc con/ fuCueruc.s/.n.plebifcica omia neglcdlif legibuÇad populi pocef/ cacé deferru ppcereaq? ufu uenire.uc redtorefipfi magni cbiddC: cû populufrez^ oimdomiuffic:populi aût uolucati ipi dominée;
/ƒ q rép.gubernacamp;: reguc.fie ArifbocelefeofquofPla.oracorefre/ pbédic^qué fi nemoppcerca uel inuidu.-uel ingracu appellat :cur aduerfanuf Plato né ea ca luidie acq: ingracicudif tâq decerrimu boiem arguit: æ qntu pot ilègd ^ nec ïtclligic ea: que inPIaconé dicic. Ariftoteli quoq; obncipoffè.qppe Anftotelefnon minufq Plato officiu. cnbunoif pl. 8/ reip.redtoip eé dicit^ne mulcicudini aduléc:ne aHèncécîne gracificëc:ne refiocudafled cómodafcó/ fulât atq? fuppedicéc:ncppruflcd publicifcômodiffummo ftudto uigilâtiaq; incubât:cû qccuor illof oracorefcrimie neqq caruiRè arbicracur.ueif neq Placo neq; Ariftocclefaccufadi fûc.-fed ambo laudadi q» uericacem ducaxac cuiuf indagacoref erac refpiciécef ^pborû offtciû pfoluerûctPofh bec alla quoq; crifnia aduerfariuf .
adduaciq» Plato ciuibuf fuifabun uino: amp;: bebrietaci indulgere coceflèric: loguq; acplixû de ea re fermoné babueric.qgt; deum fc appcllari quefieric: ho alioqn ftulcuf æ leuifq nullifaliiflicccnfq Icgibuffuifinfticui luuétucéiuflènt.q, deniq; cm matbemacicifdi/ fciplinifcribuerit-uc nulla alicmufrci cura fufcipi ab ullo comode
-ocr page 307-Ill
P o (Te exiftimecînifi fiC Tnacbcmaciaf diCciphnifrecTc iftiCLiCuC bec obiicic cc fuo more uitupac: pci puercef tierbaPUcoiCpci addenf dligd^auc minuêfdû ifanabdé ilia maledicédi fici podîc explere. ƒ Primo auc quo deu fcappcUaftèPIaconé uelicœc unde id accepte audicc. Placo a Cknia incerrogaeuf: an efftcipofïècîuc cbuiuia ee edendi bibédiq? fociecaf ad ufu ciuilé recTâq; erudiendi rarionem publice co ferrée :rndic:cercu gcq de bifrebufanêrere no fuu eTe: Îèd dei imorcalif.Tu ica eque cépeftiua côuiuia luucc fuo indicia ondic-bic aduerfdriurarguicîq? deu le feceric:cc eu ludeif clamac: crucifigat^ Vfq adeo ucrboif rimacor: amp;^ cofequenciarû acueuf arcifex é;uc lèg illud folufipeaiaduertac:qd^ nemo aliufunqui/ dic. Deo igcPlaco cribuic eiufrefcognictonéiquâ ipfe exponere uoluicærgo deû le ipfe fecic.O nouû argumeandt genuf o digna demôftracionéacq pclarâ:grcâ firma ac folidâ argumci uim in/ fri gereuee câ mexplicabilé pbâdi roem diTolucre polTc ? A.c non fegc bone uir uc deu lefaciac:q cû deu dixeric: ueritacé rei no(Tc.' nibilominuf eâ gneu bumano ingenio a lieg pde: lueQigare acq apireconaà.Cognicio.n.quâ deo tnbuimuf eacercior é.quâ fibi boiefuédicâc. Iraq uc cercinîa illa dei fctentia carere fePIaco fa/ tec^Tic bumanâ: qua accigere pde expoic-'ccp uiribuGuc bomo:
ƒ nd uc deufdocet^Cum.n.de uini ufu difpncarec;qui fi modteufee ' mediocrifeftîpdeftîfinuero (modicufdecrimcûafferc: nd facile p fua modcfbia fufcipeuinvbaud lacifbonefti noifpacrocintum uoluic.Sed paulaci ipadillèrendi rde duci^lt;ucmodici uini ufum cdprobcc:qà pufg faciac ad eu g incerrogaucrac.-an uini ufufad moref ad piciâ: ad ualicudiné:ad ciuilc ufu adiumci aligd afferrec ica rndec. Quid ueri cerriq ea de rc dici pofiîc:deufIcic. Varia.n-boim fencécia é:gd ego gdépbé.-pace oim explicarc:uc opinor: pocero.Hâc pcé:gd ego gdé pbcjaduerfariufcacuicuicfua ca/ luniâ faccrec ncriGmiliorcæceni qd cam apic:cur ipe;qd' ad deu refercexpondc:bocipfù eft.Sed cercâ ingc uericacé quenfamice Clinia nd pua remo mie negociu: nd facif bomini cognicu fare cupif Deuf n.unufid nouic:cuiufid noUeincereft^g unut uericaf ipa.ec e ec appellat:. A.cfigd mibi ex boc bumano Igeniolo uidez ƒ at.'dicendu c^dica uc opinor fi placée: abfqi boim moleftia/Quid i^ quefo bifuerbifPUcdifmodeffiufdtci pôc:’qd moderaciuf?gd ab
1 to lcd a magifdlienu .^ Veru en aduerfanufuc arrogancer dicTu uicupac^ec Placo né obbâc ré fecifie le deueXclamac.Nec minuf
-ocr page 308-încncic^cumPldConé magna operirpeem confumpfifïè difTercndo 'de ufu uinr ectemulenciam eoeeHinè bomirabufdicic.PdrGqudm ipfe reprcbendic ec fexcam e|Te dOeuerac:uix decimd caciuf opertf parfertr.eiufq: parcifexigua que dam parcicuU eCtan qua de uim ufu cra (ftacur. R_e[iqud de erudiendi ran oc et mufica mfticucióc fenbuncur.Cum emm parfIiberahfirtfbitutiomf fit ip'a uiuêdi fo/ bnccaP et cibi potufqr moderdcio.noninimcrico addi mdecunn ipfa erudiédi roe. Quod en tn primif conf/deratur et dgitur?tp{a eruditio publica eCb ; qua fi in roto ecia ope craeftan dducrlariuf uere dicerecnibilcnenècqlt;î podèciure reprebcdufiquiderncocu ^^pufeo fpedharut ciuef bene infbituant.-erudianczomen^^ VeZ
‘reorinqc Plato,nede uinoléna parua re:muka dicere:dcphxiuf q debeâpgredi uidear.-quanq uruftpfiufcempariemendariq; lacif débita nature roe non poceffc:nifi mufice racoifIntegra pcepcioc qU côcinnior efficiat:: que mufice ratio abfqi uniuerfo erudiendi ƒ negociotradi no potJund fit ut pmultadici neceHè fit.De mufice igit erudiendiq roe fermo babec : in ca pte: qua aduerfariufdu/ taxât uino cnbuic.nec indecéfcftPlatoné de couiuiifec uini ufu eo loco dinèrere-qnquidé legulatorifcfficiü eft conuiuozf queq: et uini ufum iegibufpfcribereiqd' et Lycurgufapud lacedemoiof feat: et rome fodalicatef Cacoe que flore confticuce func;quanq femper in ufu maiorum fuere cépcRiua couiuia et folatia quedâ ƒf.dd publicam erudtcionem accommodata/Quammulca boc loco
Placode difciplina ctuium doccc2q beneluuencffuauinîmifmo/ nbuf infticuic;muficeroém comendat-' ufum uini boneftiflîmûramp;î câ ad ualitudinem corpiftu ad animi facilicatemiet morefacco / modaciflimum tradie Z Nemo profedho eft:quieiufingeniûnon admirecur-ec fumma cum laude commender-folo aducrfàrio ex/ cepco^qui bebrietacif et cemulécte note uocac ccpeftiua couiuia et fodalicatefquaf more lacedemoniorumromanoru: reliqrûq; boncftiffiTTiaîf nacionu comodinre cófticucafjad publice difciplinc ufum: et mucuaciuiu gracia et cbaricacc accepimufde gbufCaco-que modonominaui apud.M.Tulliû tn eo libro:qde feneeftuce infcripcufeH-plurd cum fumma appro bacioneæc laude diRèruit. // Plufcula ecia ex Platonif fer móé boc loco inccrpcemur oportet ut clarifiîme: quid ille de ingenua ciuiû inftitucionefde conuiuuf publicif de uini ufu:fcripferici[ideac.-amp;: iniqua aducrfarii calûnia deprebendat ab omnibuf. Que locu non IM a me poficum uclim:
-ocr page 309-4n
^fi codé quo a Tnepferd fermoePUcofenpfencinä quede bac re pluribufiUe locifdinèrutcînoffimul cexencefab lUo dut ondmiuf ne uel plurel librof enumerare cogcrcmur-uel inqC fepiuf incerpo/ neremuf.öi lacedemoniufiUe bofpeß q apudPIatoné diipucacî baud qq liccre fuif boibufdtcerec:p cemuléciâ debaccbartquoniô acbenienfefEeftifdiebufbbcripacrifagcre cofueucruc.PIaco ica rndecme fi qd pria minuf bonefte facerec:nó illico ftulce ifulcaz do rcpbcnderec:fed modele prudecerq: corrigerec.-ccdiftiguédi racioné:q pmufipfe cede Eudemo dodliftimo uiro indifputâdo copercac exphearer: ec qd' ex ea re ad uircucifofficia capi com/ mode ponèc.-offenderec.Ica. n.inquic. nec uinolécia: nec quifex more uTuriaudâdufofnibufï rebuGauc uicupandufmox eft. Scd anceaiaduercendueff:^ candé câ feu róeidaga^: ec qûo:qbuf pfoniGcu qbuOquo aiTno:affecftu.'ftudio:cpc;loco. Vr.n. fialiuf euleu capraïf :ec po ffeffoné eiufgregifpbauufuiq; eé et comodo arbicradialiufeu capraffine paffore depafcécefper fegeté frugef uaffare uidencdprobacîec omné pecudé damnar .•g» aliqf errarc: acq? obeffe-uel finepaftore: uelprauo eu pafforeahqn pfpexic: fencencta no eiufq damnaepro reeffa accipimuGfed dhufpociuG qui probac:ec quêadmodu grex colcnduf ficipcipic. Sicfigfciuilc aliquê cccd:qui régi fuo magiffratu co mode pôc.- quia peccancé uidec/çp auc magiffracu careac: auc prauo gubernec: idcirco ui/ cuperac:nó ludicium eiufprobandum cenlemuffed expedtamuf confihu ilhufqui ec ré feruec:ec ufu corrigac. Conuiuiorum icaq: ec fodalicacum coeeuf f quo ad eiuffien poceffprobe cofticucuf magiffro prefedtosfermóc adbibico.-reliqfofficiifcôreruacif lurc adbuc improban póc:rccffe utcupef. \c fi mate ifficucu ec cemerc finemagiffro congeffu-'Cumulruancêq; côfpiciéf afpernanfneq; rem fed modû eófyderafbaud reeffe facif ica.n.unaqucq; refmata iadicaret::quociéfbonufprincepfac dnfdeeffec.Ec pocuhftgicur magifter ac princepfcôffcicuédufeftfobriuGfapienferudtcuf no cemulencufecftulcuf Nam ft q preeff boibufliberatiufp côuiuu hcenciâ pocâcibufnon ipfe fobriuf ac faptcffuericd'ed uel cemu/ lécufuel impicufiuuemfac remeranuf nimirum forcunacufbic eric:nifi cecru ahqd feeleftuq; cômiferic.Cogicandu e tgic:an ex conuiuio reeffe inffrucffo boni aliqdiud publice uel puaci pcffic accidere. Nam fi unufquihbec ex ciuiû numéro reefte infticucuf profecertc:auc eciâft cecufaliqfad eboreâ agéda bene copofteuf:
probdcuffucric^paru uciUwcif bincrct.p.Force manifcHü ê.Ac ti uniuerfam crudiédt roem: cc publica dilciphna cracftamuffacilc magnû aligd ctuiran ica affern poHc dixerimuGuc.f.tngenue m/ fhitua um boni efFiciand.Tdlef auré faifti cu ccccrafrerpreclarc agere: tu boffcef fupare facile poceruc. Quod fi bec ica fe babenc: qd ueru ccrcuqi ficïdcufnouic. Quid ego fenna fidicédu fic.-pace oim dtea. Sed ucreor ne de Qinolencia:paruare:plura dicerc^p/ lixuq: ad modu fermonepducere uidear qg umi urufeemperan ernendanq; laufdébita nature roe non poceftnifi Integra muil cc pceptióe cócinnior efFicia^:que abfqi uniuerfo erudiédi negocio cradi nó pót. Vndeficucp mulca dicinecencfic.Dicendu tn ê:amp;' pmu quid crudicio fic:ecquâ uim faculcacéqgt; babeac definiendu. Ea igic mftituendi unica ró ••que p uirtucqcducacioncqi liberale 1 cupiditatéi afmifiuuenu panc:uc ciuefopruni efficianciec luftc tu impare-cuimpari cofucfcant'Eruditio appeUada eft;quedüc ad ré pecuniana pcincc:auc ad corpifuiref aut ad ulla folcrciâî lufticie mcncifq; expeem:bac illiberale elïèac fordidamsnec cru? dicionifnoic appcllandaexifhimo.Ergo nullo in loco erudiendi ró concénenda efb.Quado qdéoim reru pulcbernma cócingerc bomini pót. Prêterea Tneória repetendu efh^gef ante coceßimuf uirofcße bonofq co vin ere iefefibiq; dnari ponuc:mdlof q id ne/ queue facere. Sed qm unulqfq; noftif gq unuf eft:babec tn fecu duof comiceGgii cófultoreffibiq; (uiceaduerfof-quoi^ akeru uo/ luphacé:alcerü doloré uocamuGcu ccia mecu babet: et fiduciam. Ad bec racioné cogicadugd na/ex iifmeliuf qduedeceriufric-’que guide ro redadtam decreed ciuicacif publicujlcx didta é.Ergo bi affedtufqfi nerui ec funefqda cendeneefin nobifconuellunc: cócraqi mciHiTn ad refagédafcócrariafrecrabüc. Quo fic uc rei ró ciuufuirtuté pfenpea babemuGinrccrabédo enici debeac:ecnüg quf aduerfurakerofneruofconcédac:de!iftere:eadéq; ipfa cogi/ candi ecrenitcndi ró^aureaPancta: ec auguffajnomen legifcoif rei.p.accepit. In bac.n.uel lUud apciufincclligi póc:gd fignificed: cü quépia feipfo fa pi ore aut inferiore dicimuf Eniuero linguli guiq bommeÇueram roem qua ex boe renixuftacueruc lèquécef uiuuc.ecciuicaflege qua recepic:uircuté probat: uiciu reprobac; redteq cu ceterafrebeu uini ufum:dequodteere inccpimuGquo bonuf malufue fit: pót ludicare. Confeffum icaq; id accipimuf li benorem uini ufum^uolupcatefdolorefirafamoref reliqfanimi
-ocr page 311-HT
aftecftionefintcndere acq; dugerc-'quafi babicufcorum bominû: qui bdurenne.eo uigonfredeac'ni quo erac empöre ïuucnilifccacif' proptereaq; bomtnefconcincre Ce nequeac. Quod ca graue maluî an aliquid nobifcommodiraufafFerre poOic.-animaducrccndu é. Quomodo excrcicacio corponf: hcec hominem fefEinudebilem: imbcciUum reddae: ec quomodo epocum mcdicamecum’qq ex/ cenuac corponf uirefacq; debilicaclnibilominuffucuri commodi granatin ufum rccipiunc. Nam ft pan ranone ex uinoiucilicacif a'lquid percipipoceffc-'faciuf iftud fieri dixcrim:quando quidcm exercicacio corp or if; no line labore moleftiaq conngmuini auc ufufmatori facilirarc fufcipicur. Cu ifaq: duplex fic ctmonfgenuf unum’quod expedbano mail eft.-alcerum/quo ne diccndo aUquid auc agendo rang mail reprebedt poOimuGformidamufftmul acq’ cauemuf: qä genufpudor feu uerecundia dicit::concrariamq fibi babcc impudenciam- ec cu alia fumma bona:cu uidhoric falucifq munufpreclaruadbibcc:binc porro fit-ucuiniufuPadbocbonu comparandum:dignofcendamq animinacuram:ut2^idonca:nec ne ric:non paru mea fen renn a coferac.Ica enim uelim cofyderef. Qucpariucuidtoridm:duofunc:dnimurFidenraduerrufbon:eft cimor feu pudor erga amicoCica uf unufquifq noftru;cc impa / uidufpauidufq.’ec fidcnfac uerecunduf elle debeac. Quapropcer quemadmodum cum tmpauidum alique reddere uolumuf in re/ buf formidabilibufacq; borrendifcum confficuimubficq falubn lege cum cxercentef: ealem reddimuf Eodem modo que pautdu fcuucrecundufacerefbacuimufad refminuf pudicafducimußec in medio earu illofprobanccfac uolupcacibufopponéceffupare eafaduefacimuf Ncq emm qui uim plunmaru uolupcacu cupt/ dicacüqj.ad impudencia prouocannumicum ranone acq folerua aduerfufeaf pugnando non fuperanP.-.-: effe perfecte cemperanf poceft. Neq ad uin fortifofficium accedere quifq inceger poceft. mfi animi cimidicacem pugnando peruicenc, Efenim qui experf incxcicatufq buiufmói cercaminif eft:ne dimidtam quidem um cucifpartem acemgere poceft.Officium aucem legumlaconfcft; poflc uellcq: experin ciuium animofquomodo (cad forcicudiné ac cimidicacem babeancudq’ facere loco ec tempo re commodo 8é cuCö:pociufqfufpecQo; ec periculofo: uc forncudinem conciliée animifcimiditacem excermmec. Quemadmodum igicur fiqfdeoif immorcalium medicamccum aliquod: qd^ bauftucimorépcllerec:
-ocr page 312-ciuibufdedifièrboc cnsdlando borcandoq: impausdoCiUoreffia oporcere diceremuf. Sic cu uiniufufmedicina queda ficad auda/ nam cc nimiam imporcunaq; conFidêciam: fic.n.uc q id baufenc bilanor fierce quo liberaliufbauferic.-eo (pc maiorc mclioreq: im/ plcacrec audacia plenufqfi prccipua fapiécia predicuÇammofior fiacœc libéré acq; impauide audeac: profedto boe mó pauidof: uerecudoÇecingenuo quoda pudore predicofbominefÊicn po de diceridum eft-Cum enim duo ilU animifnofbrif perfeefhe conciz lianda rinc;Fiducia:cc timor:uc fiduciam ec forncudmem in bello medican debemudfie cimorcm cc uerecundiam in bifrebufexer/ ccre:perquafaudcre ccfidencef enepoOimuCTalemaucemrem ’ uini ufum ede inceUigo. Nullaent Icuior-auc fecunoruolupcaf: ud ad expertendum uelad exercendu ede auc dici poceft: q bec locandi acq; fo landi rad o: quam exbiberc utnu uidcmuf Mibil fane moderactur adbiberi poceft- prefèrcim ft cauce agacur.Nee cnim animum difFicilem agrefhem: intquum experin pociuf per commerciafnonfine cuo pertculo debed q per conuiuium liberi pacriGnec examen animi ueneri ruccumbenufper Fallacé uxoriF ec libero rum commendanonem Faciendum eft ec candîmaru pi/ culo rerum:pociufq p locu ufu uini fine dircrimfciadture.moref aimi pfpictendi func. Hoc tgic unu no mediocre cômodû,ex umt ufu ad examen ciuiu capic^pucile ccrcebomi ciuilt-ncbabitufna/ turaCq: animorum ignorec:ficq; enâ p eiufimpunicacé.-uc pauidt uerecudiq; efFicianc:qui caucc ec moderacefub opcimo magiftro tépeftiuifcôuiuiirucunt:.Mce2^ loge apliufec maton ftudio dig/ niuf fequid: qd* planiuf pfedttufq; explicabic;{i reefta erudiendt rd cm repecienmuf Dicimuficaq pucroru pmufenlum eq doloré ac uolupcacé.quibufpmû efficic:uc uircufauc uiciu animo jSmu concipiad.Nâ prudenciâ ueramq; opinioné,uix ndnulkpuedta ecia ecace capedùncierudicioné uero câ ede uircucé-que a puerif pma reeipiac. Voïupcacifigic amonfec odii:anceq racio recipiad ufufredtuf poftq recepea racio eftec conueniencta redtaq; con/ fuecudoîuircufintégra c.fed erudiciopprte eiufuircuctf parfc:que in uolupcacibufacdoloribufadbibico cemperamenco confifttc:uc mox ab inicio ad finem odio babeanc: que babenda odio func. amencq; que amanda lune. Verum cnm omnif erudiendt racto m uoîupcacibufac doloribufredho adbibico cemperamenco uer/ fecur:{èd accidacuc pleraq: in uica langueanc: acq; inccrimancur:
-ocr page 313-dll unorCdleGIaboref morcdliu miferatt: regem bifUbdrufertafamp;i folenncfnuminu dicÇŒacui uoluerût:mufdrq5 ecnuifdif pricipé. A.ponine/dc hberu pdcrêicelebncdcû fociofddbibueruc:q depra/ udCd mfticucioné cmcndarcc’quod idê quog; nd cure cofencaneu eé uidemuGfiqdé luuécuffere ommfcorpore auc lingua gefcere nó poc:fed femp mouen loquiq; appenerparmn raliéramp;: exulcaf quafi numerofum quenda moed ac ludu cu uolupcacc exercenO parrim etia uocc emiccenfcrebra er ueram. Ceteru reliq dCancia lènlu ordinif inordinacionilq; fuoif motuu udcdnc:quibuf bene compoficifjnoTnéinditdefbnuTnenec conceneuf H-ofdeofquof modo nominauijJcelebncatd noflraru comicefbabuimuGg fenfu numerorü.-concinnu-'fuduérpenocüdumïnobifdedereïTnodulof Idlcadiq; genera docuere:cborofd cbaraiboc é gaudio apciiïime nominduerücïlcaqï primam erudiendi racioné efFicumufarum ec Apollinifoperaperfpicuueflunerudicuq; bommé eOè: q eboree mufdru experf é^erudteu uero-g compof eiufeft-'cocüq; id genuf in eboreamddicanonem ec catum diftribui declardd.Qyo fic uc qui bene erudicufeftbene cancandi falcadtq; peritia bdbedC:qua cu beneexerceac.bond etia fuo edneu 8^ fuo falcu prevee neceffe efb.Plunmu eni incer eu incerefh:qui bene ec bona agic: acq: eu g uelbona gdé exercecTedminufbonifdeledtad malaq? afpernac*; uel g bond amac.-mald odic:fed uoce duc corpore negc exercerc. Qite cu ica fincrgd boni 1 edeu auc fakacoe (ïcinofTe eofoportec: qui fcire cupiuc:quOTnodo erudicio confcruccdlndagadufe igid boneftufcorporifgeftuG moduluGcdncuG falcuf fi qn uencuri eo -GumuGut redïe nee ne mftitucu ric:amp;i que nam redta erudiêdi rd: fiue greca: fiue barbara fic: noGGe pofïimuf. Sed qm uaria Rudia forcicudinif:cimidicacirqr.amp;^ omino uircucifac uitu bdbené:uarii Guncgeftuf:fdIcuGfoni:uocer:amp;^ partim boneftepamm ibonclbi. Veru bominefper erroré nó omnef eque eifdé modifcboreard ucunc:fed alufallouefuo quifq;ingenio^aucmore decreuenc-no paruumg; bme detrimencum itfeuenic: g prauif auc m oduliGauc geftibufdeledhencur:contra Gummu iif comodum: q uolupcacem capiâcex boneflif. Similé emm bifquéqï efFicrquibuGobledtaC neceffe efb.Idcirco ubicuq; legefauc nunc bene cóffituce feruad: auc in poflerum confticuentdmaxia cura adbibenda é;ne poetif hberu fic omnia fuo numéro: modulo * ecuocabulo mandate:ec pro arbieno fuo liberof opcimorum ciuium: quibuflibec modif
-ocr page 314-inflruerc.Liccnäa ent butufmodi poetarum :quibuf lucre uideo in omnibuf fere ciuicacibuf ica agere caufa efh: ut fumma cum nnprobicacc ufuf rerum ciuiltf babead. Quod fi modulrnmneru uocabultrecfta ratio capienda efh: lege acq; ordine confltcuen/ dum:quemadmodum bccagi debcanc^acq; ita luuenefeducandiï ' infticuendiq lunc^uc prêter bec mbil omnino cancare: aut nout facere aufintTicut apud egyptiof lege fancicum efb: apud quof ea que ante decern milia annorum piëta:kulpta uebabentur-bif que modo Faëta funt proxima cernimuf. Ét quoniam reëtuf mufice ac ludorum ufuf non fine chorea habetur:cboruf aucem ipfea cbara id efbgaudio utfupradiximuf nomen accepic:gau/ demufaucem cumnorfclicerfencimufgaudenccfqi Feliccfnor effe arbicramur, Nee quiefcere pofTumuGfed luuenefin choream uer/ tund. Senioref quia ingrauefcente lam ecacencqueunclalcitare-' anïdenc:Iudofiuuenum cum deleëtationetec amena celebncacuin folacia (peëtancef fbacuut eciam certadi genera: que nofméorta qmaxime pofiinc ad florëcifecatifoffuia reuocare. Cum inqua becica finc:inu ex omnium celebrantium numero Gpientiflïmiï ludicari.prefbacioremq: cecerifhaben fortaHe dixerifoportere: g nofmaiorem in modum gaudere acq obleëtan Faciac. A^ctamé nonreëtc ita ludicauenf. Cum enimuarium ludiciuma uaria ecacede bomimbufuanc cercanribufproFicilcatur: quomodo et obleëtano cuenit: A,Iiienim circulacoref putant prefbannoref: quoniam hifuehcmennufdeleëtanturuc qui pueri adhuc luncï Xlu comoedoGue qui florefcence lam adolcfcêcia comoedufde/ Ieëtancur:ec eiufgenenfauëtoref obferuancAlii tragoedof ut mulieref: quaf tragici aëtufcenenc. a lii rhapfoedoG ut fenioref forcane:quor ex Homeriauc Hefiodi carmine fenef quedam decantaca obleëtac. tïincillof pocifïïmumprefbareiudicandti efb:quipreftanciorum Ipeëtacorum ludicio :nofbrorumq? equa/ Iium fcncentia decernancunenèprefbanciorefec opcimorum acq eruditorum uirorum^non uulgi deleëtanone fbatuendum: que mufaiocundior.-auc quodmodulandi genuf pulchriuffit.Ecenl dignoriudtceftum fapienteGtum FortefefTe oportet: alterum ne uulgitumultu arreptnfui confilii inopef atemerario cheatro: quid (entire deb cant :admoneancur: alterum ne quodipfireëte norunc:pcrpufillanimitacemin ludicado menciantur: et ut ma/ gifbruquod effe debenc:quiiudueradrunc:n6 difcipulifpeëtacif
-ocr page 315-mulatudtnif fedcanc : ce bif contradicancqui uolupcaccm non dt^na radone defenbunc. Que cum ica fine’ cadem lUa ratio fez quicur: uc erudicio fie educacio ec infticutio luuenum ex redira legum ratée dedudta:ec pericia opcimoru uirorum approbaca. Ergo ut animuf tuuenif legi obcemperec:eifdemq; quibufCenex rebuf deledtecur:aue mereat. elaborandum effc, uc luuenef cantu ec modulo:quo eorum animuf quafi carmincquodam adbibico duci foi et: erudiancur-Cum emm eorum natura Qudia grauiora (ufcipere ncqueacJudi ec moduli genera adbibenda lut bonefVa: quibuf obledtan aCuefcant in rebuf bonediC ec bifacquiefcere: quemadmodum in curandifcgrocifagitur.’quibuf falubrefcibof fuauiter condicofprebere folemuCuc libérer acaptanc^infalubrcf cécra^aliq IperfofamaritudicJuc afpernentur acq; reuciac.Hac igid caufa fapienf legumlator minime poete cócedec ucquofcuq numerof modulofqj locundiorcf cxinimaueric docere poOic: led ut perfuadeac uirorum Corcium concinentiamioptimorum uirorum non uicioforum ref geftaf canaC'eafdemq; uerbif bo/ nenrifdecorecïamp;r geftibuCnumenC cócennbufmoderacif ut noQri luucnef ab incunce ecace: bonefbaerudiendiracione imbuci.' amp;: hberali muCicainïbicuciingenue educencur.-cc in preclarof uirof cuadanc- amaceffemp acq; ampledtétefrefbonefbaf.inboneftaf autem afpernancefacq? uicaref. Ergo cogédufeftpoeca:uc eum felicem beacumq; appellee: qui luQuf ac cemperanf eft: etiam fi pauper inforcunacufq; fit: Miferu au ré ec uice acerbicatc femper anxtu eum uocec-*qui iniuffufinconcincnf:improbufeft:etiam ft Cimyra autmida Fueric opulécior. Que eni uulgo bona appel/ lacuitualicudinem dico:pulcbricudinem:uiref:diuiciaf ’Ingenium enam imperium umortalicarem: non re die prorfuf ita appellan cenfeo: fed fi i un dia cum lufbicia fuerinc.opcima erucTi cum in/ iuria:penïma.Neq; cnimbomo:qbene ualeCïaucdluefpotenfq? cfh.’felix ede cum iniquicace ec concumelia poceflrfed plane mifer cn;:liccc pulcber ec uiribufcorponfpreftanffed miuflußfed con/ cumelio(üfmolerbe:anxie:curbide uitam agic.Quod ft quife ci/ uibufnofhrifaliter dixcric:pucanf efïêaliquof: quiquauif praui tarne led uiuant:auc alia cémodiora ucilioraq; ede^alia luQiora atq? boneffiora.bunc lumma propemodü poena condemnandu arbitrated: uita ent cadem et luflidima etiocudiflima efb.nullaq; ref bona ede poceft:quin eadem fic locunda, Sicuti nee mala: que
-ocr page 316-eadern anxw non fic.Laufnaq: et bo nor: cc gloria apud omnef fine bominerftue deofutbona boneftaq; func’fic locunda eddW func.VicuperationnFamiangnomïa: dedecubucmala etcurpia funcïfic etiam anxiaduuac ergo Tie bonum a locundo fepare^: aduice ufum luftc pieq agende. Nemo emm id agerc ulcro uelic: ex quo non plufuolupcacif capiac^q doIorif.Hec igicur legum/ laconbuf omnibufec poecif dicenda funt: rum cborif omnibub quofcrefnumero mfticuendof diximur.MufaruTnïXpolliniGli/ ben pacnOHececreliquaeiufdemgenenffemper cancanda fuc: quo2f fuma ec capuc illud effc.uc idé uiuêdi genur;amp;5 locddiOimCi U optimum eHepucecurzUec primufadolefcenculorum cboruf nee carmine poetarum fuorum coram omnibufcaneC: Secuduf eorum qut ad engeftmum ufq; ecaciffue anum peruencriclpeana refcret.conlcium uencaciffuorum uerborü:opcabicq; muenibuf benigno numine infpirari.Terciufeorum quia cngefimo anno ad fexagefimum func prouedlubec e aderet omnino quicquid ad uirtucifofficium (pecftac:modulabitur:Totidem emm cbonfla/ cedcmoniü iHü legülacorem-'tnbufq? bif ccacibufaptc difpofuifïè manifefbum eff ; Senefcxordin eboream uolutcxantacef Nof fuimufluuenefrobufto perfore quonda:Mox luuenefRorécif ecacif refpódere. Noffumufec fi quifdubicacmalec die probare: Poftremo adolefcéceffubderemof pbicatealiofquidni fuperare neceflè eft.Cum enim luuencufomnifçüc dicflum lam é^nó uocc: non corpore quiefcere pofTicTed concicetur femper 86 faliacmo/ cemq? inordinate emiccdc:ordinif autem fenfumibomo foluf ex omnibufanimancibuffuapte nacura babeac:bunc ordiné m mo/ uendo,numerum uocauic: cempamentu autem uocifconcentum. compoficum uero ex ucroq eboream. Sicq? 86 eboree confticucc func:8^ diuprefidefcborearum: fociiq: accencruc' MufeApolloï Iiber pater: eoruq fingulifcbon finguli delegati funt: ut primuf mufaz^fic. SecudufApollinifcerciufliben pacnGcui ordiné fenee/ tucifnoftrecórnédamuf 86 cacare- eboreaq? agere:boïef annum fexagefimu excedencefcenfemuf Qua rem proPeefto non temere icapban a nobifaiaduertofiqdé omfta uirofq puerofca feruof-q liberof:camarcf:q femmaf boneftidime modulari.'idq: fedulo excrecrepar é-In primifaucem auicacifpftancinïmi uirramp;r turn ecate:tu prudencia infignefquc maxime boneda funcœa de fua re p.optime merentef modulan debene: Hocicaq: ecconuemêf
-ocr page 317-amp;: commodunt a: boneftum enè^aperce tam decUratu eft. Verum baud fdciffactle ené uidecuriquippe fcnior quifq: cardior lam ad canendu la ec pignor fadtuC mmufea re dele dia n uidec :8Z quo fenior é eo magif pudore retrabicur. Qiiod cu ica firagendu ne akqd cft:quo fenefannno rccreaci-ec bilarioref FadhnnodulofeC mufaz^ gracia recipianc? \n Iibcri pacnf feftiua ilIa locundicacé Tninuafpoculifprelibancefper cempeftiua conuiuia inuicabimur ad ofFiuu. luuembufemm ufq; ad o dbauü Cup ra decimum ecacif -^ annum: omnino ne uinum guftenc precipiendum efbciendumq; ^ efb:ne ignem rupra igné corpon acq; animo baurtancAb boe ad Cngefimum ufq; annum concedendum aliquid uini eCb.-modice cn pro ccacifiamconftancifracione.Ted uecandum omnino ne fibe/ raliuf baunanc.Xe fenili ecaci lam carde ae fngide/dandum pluf aliquid eft.Iuuac enim uebee eraf liberi pacnf benignicacerri.in fue neceOicacif auxilium implorée. Pacer ipfe demulcendo repu/ befcere facier ec ex molliufculifdurioreßquafi ferrû igne démina reddec:animimorefobliuioni anxiecacifconciliabic;undefiecuc can dé fociof fe in cancando exbibeanc. Nee uulgari ec cbeacrali modo ld faaenc:(èd fua mufa-.boe eft illa uenuftinïma:que fuam ecacé deceac:ec laudannïme fenedluci conueniac-’quc facile pref/ cabic uc preclara bona publiée ufu uenianc. Precencioneemm ec fuccencióebuiufmodi’morefiuucnu ec omnino uniuerfe ciuicacif noftretformaciluftinïmiboneltinïmiq; euadenc: ec qd^ opcamuf beaca uica connngec. Qxtemadmoducócrarii morefex cócranif uerbif fententuf modulif-procedere confueuerunc.Pulcberrima aucem mufa illa fic^que nó modo uolupcacem pane ec locudicacé: uerum eciam commodicacem:opemq; ad uicam redte agendam. Nulliufenim offini racio incédic:uc dumcaxac uolupcacem fup/ pedicec:feduc ucilicacc cum bonefta uolupcace.-quod in fmgulif perquircdifperfpicuu ene.Ergo pulcberrima mala qua pecimuf nó uolupcaceiocundicaceq; cancümodo:fed uera quoqainbcace decerminanda eft. Ac qa rei nacuram nolle oporceefiquifde quif re ludicare uere redteq; uoluericadcirco mulice nacura confyde/ ( ran da ertaifqm lei re cupiunc^qd rnda redti boniq; lic-ec eo magif quo ipfa morefuel deprauac;uel iftruic.uc male bene ueadbibica fuenexó prefercim uideamufincerdu poecafgefbibuf ec modulif mulicrcularum uerba uirorum cnbuere-ec modulif ac gefbibuf bominum liberorum boneffcillïmorumq; numerofferuorum acq?
-ocr page 318-intberdhü bonnnû accomodarciäuc ingcnuifnuTnenfcc gefhbuf reddert modulof-uerbaq; concrdnaiac rurfuf numerum ec geftuf Gne modulo ucrbiffobfin uerfu collo eure raue modulum acq: nu/ merum fine uerbif To io fidium putfu:auc cibie fUtu exprimere. Quo fic uc pcrdtfficilc cognicu fic^qd fibi numeruf aut edeeneuf ue(ic-amp;J qua digna fimulacionem fequacur. Ergo feniorefnoftrof infticucof eße op oreer, numero rum: ecconcencuum ranone^x quibuf mufica conftac:ecin quibuf maxime uerracur: pollereq; ludicio^quo uircucem modulandi difcernanc ec finianc.Cum emm genufomne modulandift ea:que conueniac babecmedte copoficu d^Tiquc minufconuemanctpraue! ec qui none quid babeac: idé dignofcere an redte fic compoficum: poceft/eacenuf feniorefnróf mfticui: ec mufice racióe erudiri decec;quacenufnumero2^ graduf ec modulorum .bdiculafanequi ualeanc: quo penna ec logo ufu concencuP ec numen:quid cance talique ecaci cóueniac:quibufue ipfifelè uolupcacibuf euce affiaanc.'deliberare poffinc: prebereq cxempla mucnibuf moru bonozf'ac fefe exbibere dignofuircucif aucorefatq; magiftrof.Tancum nobifafferec bonüjcboruflibert pacrififiredheexerceacur: cancumq ad comparandam uircucem muabic.Beneauccm exercen po eene: fiquod euenirein conuiuuf (olet uCpleraq percumulcum commictancur: id ne fiacpcurable: adbibico magiftro fobrio acq; erudico:qui lege opcima alacrionf animi concumacefmocufcócineac. Nul la enim refuc Cupradidtu cfb;cam bona haben poeeft-'quin fi bono careac redtorepraua edè uidead-Ergo conuiuiifquoq: magifter prefiaenduféfobriuf conftanf;ec ineeger: qui animof conuiuarum feniorum leuioref quidem agilioreOaudaciorelq; faciac fomenco poculi liberal o rif: fed nibilominuf molli oref jpermde uc ferrum igne remicneur:acq; obedienciorefmagiftro:qui inform are erudircq: ponïc:quemad/ modum olimcum ecacem adolefceneif babebanc:corrigdc;eciam dudaciam:ec quod pudonfordinifTilenciiimpacienfeltzemendeCî cc fiducie minufbonefte occurrac.-boneftiflïmo iHo mecu peerref quem uerecundiam pudoremœc formidmem quandam diuinam fiipra appelldUimuCeof precerea:qui obeemperâc bonore:qui nd obcemperanc:ignoniind afficiac. lea enim effici potent uc cduiue amiciorefdifcedanr’nd uc nuc aaidictnimiaErgo munera liberi pacnljunde nofbra omniforano fluxic:nd omnino uicupcranda abuciendaq; ex ufu.rei.p.uidencursna fi redde digneq; adbibeanc
-ocr page 319-414
gignere ca ponùnc: que modo expofuuboc efk ammo pudorem: uiref ac uahcudiné corpori.Quod fi qua ciuicafboc munere mo/ defte ucecuricomparanffibi cocinenna uolupcatibec céperanue babuu felxcem cranquiHaq; uwam agec. Sed fi-ioco ec uoluptace conumia ec uim uCum deknbecruc cuiq cum quibuGec quonenG ec quemadmodum ucltf-cpuUn ac btbere kceac.Equidem nunq raue banc ciutcatem ^auc bue uirum uct uino rtatucrim/HecPlaco ' de uino dinèruiczfuorum cemporum ufum corrigenGquem rep/
bendere uidecur^dum conuiuafica affirmacTepe difcedere/uc qui amici ueneranc-abeanc immia. Sic lUe uix fenibuCuini ufum re/ Iinquic^quêadolefcencie prorfuf coUtcauuecuci peint me côcedic: idq per conuiuia cempeftiuaî ec publice cancanf ciuikfq; folacu granam more lacedemontorum. Sic ilîe ad pudonfec uerecüdie cemperamencum babicuq: exercédu/utm ufum accommodac: qct aduerfanufebriecacem uinolétiam^ccmulencid uocac^pdamacq; ec uoaFerac:fextâ pcern cociufltbri delegibubnibilaliud cqcinerc
/^q quomodo ciuefdebeanc ebriarvMofcerre pnfcifillifcéponbuf fuic:uciuuenefmufice ufu mfticuerenc-idq pf publice crud icon if babebacur-quem morem:quonid mmufredte exe reen uidebac^ emédare conatuf eftPlaco-ec quemadmodu agi modeOre ex lege deberec inlbtruic.Qiio loco fenili ecact cü remedti: cu folacu gracia uinum indulficilloru fencenua reprobaf qui ica de rebufdiHèrûc: uc difhinguendi racionem ignorenc-qd* omnibuf fere lociffacere folec.iureq diuidendi arcifiuu fibi cribuic. Primuf ent difbigucdt ; racionem excogicauicpermulcarq uecerum dubicationefica dif/ foluic.ceffce.'quéaömodü fupradiximuf eudemo/Vium icaq: uim quem illi penicufreprobabanc-diftinguédum ipfe cenfutc; ec pnm bonefbum cómodumq:;parrim inboneftu ec noxium eé ofbédic.
r Sed an fexca cociufopenfparfin bifcófumacur^facile ex bifquc didha func poced ludican. Nullum emm de bac re uerbum alibi fecic:ec bic pauca uc uidecifde umoi mulca de mukca racione.dc educanone ec infbicucioneuiccïde moip confuecudinegrauinïmo omaanîmoq; ferm be dineruic;quc fimul ec quid de ipfo Placone fentiendum fic:admonéc-‘ec quid deadueriano-quifcxcam opif parcem in commendanda ebrtecace confumpram enècaiumniac.
/ Medici ecia uïni ufü probant:non modo quoccidianü ec modicu
fed eciam quod incerdum ebnecacem factac: qualif lila kuiccnnc ^Lu-vSkI^ ^ ^ tJ fencccia é. Suc qbufplaceac femel aucbifin mefe uino igurgican
-ocr page 320-ppcerca 9 ira ec uircuteranimalefcorrobordncjec urina mo net: cc fudorefcxcicancurîec excremenca refoluuncur. Quod fiPlaco enam commodi alicuiuf grana uini ulum Iiberaliorem aliquado probauenczquifei lurefuccenfeac^auc quifnifi mennfinopfper/ muka de umo fruftra a PUcoe difpucaca exiftimec-quado oem fillfermonem de redha erudiendj ranone perfecic:nec nifi mima ƒ 'parcem in ufuuini confumpfic ^/P oft rem a enam parce libn fecudt milmbufomnibufuini ufum probib uic:ec feruiGec magiftranbuf quo cpe gubernacula.rei p.cencrenc:ec ludicibufec fenacoribuf: cc nauium gubemaconbubec incerdiu omnibußniß auc exercicii auc ualicudinifgrana neceffe fic:ec no efte cu procrcacioni hberozf indulfenc. Permuka inquic diet poOuncique umo minime ucedu eße oftendanc. Icaq; ne uino quidem ucendum eße facile aliquif 'dixenc^Ltecurtodibufaucem cerno de.re.p.libro becfcnbic.Kb/ kinendum bif eße ab ebnecace iam didtum eft.nemini enim cam Curpe:acq’ indecefuidcn debecebnecanfuinum/q cukodi.q uino decencuGubi nam fic ignorer: ec qui cuftofaliorum defignacufeft ƒftp^è cuffcode egere uideacur|Quin enam alibi uinu/deu furencem appellac:fibiq; expokence benefmu aquedei fobrii ac modeftu qui moderecur ec ceperec. Summa cerce animi prauicace ifpeccac. qui PlaConem de publico uini ufu reprebcdic: que emm ille pala uccac. ee uel collie prorfuCuel moderacur.'quif fine magno fcelere ftafenbere et umo poceftîVeru hoc lane facie aduerfanufexêplo ebrinac nebulond illiufide quo. K. Geliufmennone facie .bic ent borcabacur omnefad bibendundq; facerefe ex Placoniffencecta predicabac. Sed quemadmodum uir dodtißimufGeUiufeu rep/ bendac accendice: facile emm ex uerbif eiuf quid Place fenfene incelligecif. Placo inquic in pmo ec fecundo de legibuf non uc illc nebulo opinabacur/ebriecacem iffcamcurpißimäxquelabefacere: ccimminucre bommu. mcneef folecdaudauic. Sed banc largiord paulo locundiorcmq; uim inuteacionem^qucfiercefub qbufdam qli arbicriif ec magiftrifconuiuioi^: fobnifnon improbauic.na ^ modicif boneffcifqj incer bibendum remißionibuf refici ineegrariq; antmofadinffcauranda fobriecacif officia exiffcimauic.reddiq: cof fenfim leciorefacq; ad incennoefrurfum capiendaf fieri abil 10ref ccfimuin qpemcufinbiraffedttonû cupidicacuq; errorefincenc; quofall q fp ud or irreuerenfco celarec : ea 0 mnia fine gra ui piculo ’ libercacc per uinum dacaideceguec ad corrigedum medendeduq:
-ocr page 321-Ficn oporcumoraAcq; hoc end Place ibidc dicic:nö diffugicdaf die neq; retpuendafbuiufmodi exeracdrtóefaduerfuf ppulfanda uini uiolenciam.Neq; ullum unq connence prorfufac ceperance (atiffidehcer uifum eHexuiuf uica non incer ipfa errorä pencula ec in mediifuolupcacum illecebrifexploraca fic. Nam cm libenne gracieq; omnefconmuiorum meogmee func:quiq; illaru omnino experffic:fi eu force ad parcicipandarbuiufmodi uolupcacefauc uolucaf tulericauc cafufinduxericiauc necenîcar cocgeric-'delinin pleruq; ec capeneq; mencem animamq; eiufconfiftere:fed ui qda noua idtumlabi acq' pcnundan.Congrediendumigtcur ec qua ft in acie pugnandu cenfec^cum uolupcacibuf ec cu iffca uini licencia cominufdecercandu:uc aduerfum eafnon fugaauc difiundtioe tuci fimuf; fed uigore aCmi-ec coftanci prefcncia-moderacoq? uRi cocinencia ac ceperantia cueamur: calefadtoq;fimuldc redince/ grace ammo ft qd in eo uelfrigide cnfticie^uel corpccifuerecudic fueric diluamuCIca illuffcrifaucor. A.Cieniufapciffta uerifiimaq; fencenciePIaconifexpoficióe/ebnofum ac nebulone illû auercic: quern aduerfanuf fequenfeandem repecere concrouerfia uidet''-niftcp tile placomcam dtfciplina fimuldbac:uc uino pperam darec aucftonc£camp;bic uinu dilftmulac-ucPlacoi pperam demacaudto/ Vicacem.'Porro ad banc eandem fencencia ilia accommodaca efic uidencur:que Macrobiuf uir preltanciflimufin facurnalibuf fuif fenpeum reliquic bif uerbif. Ec Euangeluf agice anceq furgendu nobif fit uino indulgeamuf quod decreci placonici audtoncace faciemuf : qui exiffimauic fo mice ede queda igmcabulu ingenii: uircucifq; ft menf86 corpufbominifuino flagrec.TumEuftacbiuf quid agifinquic Euangele ? An Placonem exiftimaf baunenda pa dim uina fuafide ^ Ecnon magifincer mmuca pocula lucudto/ rem Iibcrioremq; inuicacionem: que fierce fub quibufdam quafi arbicnfec magiftrifconuiuiorumfobriifno improbade^Ecboc eft quod in primo ec fecundo de legibufnon inutile uinfedè de/ cernic. Nam ec modtcif boneftifq; incer bibendum remidionibuf reficnncegranq; aimofad infbaurandalbbriecacifoffina exifli/ mautc:reddicofq’ fenftm lectoref ad inccncioncfrurlufcapcdcndaf fieri babilioref. Hec ec plura alia ab eo aucore egregio in bunc fenfum eófenpta func:que ftqflaciuf baurire cupic:repecac fed'm de facurnalibuflibrumæx quo fonte bec pauca deduximuO Sed qm quea Placone de mufica racionc dicunc-minufconfuccudini
-ocr page 322-noftre cracifconrencanea eße uident :repecerc pammper ueeufte lUiufecacifmemonam debemufee bominû illoru erudiet o né co/ gicare.quc caUffane ufu fuic.-uc inerudictor baberecur:qui muficc difciphne operam non dedinèc.PIunmum icaq; fhudii impendcre illi folebacfidibufcborifnumeriG eccócencu ufuq: muftee inftru/ ebac femonburmoderaciGcranqUifer placidiGecfalcadi exercino uircfcurabancfcorpora agiliorairobuftiora apcioraqjreddebäcJ turn ùero eóftaneem forcemq: animus quo un mbofbem^quado ufufexigerec poHène: eadé mufice roe fibi parabac:ec tu cranqih: turn cicati nicebanc/Nempe lacedemonn aucorePlucarcbo.cibta ucebantur concicatoria.ecTnoduhrqui aimofaugerenc:ac ipetuf facerenc uebemécioref. Qutppe refgefte uiroru illufbrid,qui pro fparta et patrie fue falute morte obiuerat.eoi^q; laudef canebâ^s âuc contraxonuicia eoq::qui ppter tinudicatc uica agere uolu/ inènc: infelicem et miferam. Vfum icaq* mufice ad rem miïttarem accommodabanc;ec ut animu mó incenderenc mó Cc da ree cibiif /facfidtculifoperam impendebancjfeodé etia fpedtac Cariataf de quo Lucianuf Syriuf fcnbic. Genuf idCaleanonif cradex cariif fj laconice terre oppido a Caffore et Poluce delacum./AIceru item genuf q? fupradiximufbormumrapud eofdem lacedemontofufut futllè idem Lucianufnarrat.Homerufcciam pbeacef fakancef: et planipedef facit. TbeOali uero ftrenuof uirofec indimicando principefplanipedef primofappellabacnca apud illofgenuf boe exercicacionif boneftum atq; in primif commodum babebatur.
ƒ kd bec cenmonie cum modulif et faItaCtone:Orpbeo:Mufeoq; audtonbufconfticuce func.Addelacriftcia que ApoUmino fine mufice;et falcatióifamoenitace m delo infula fieri folebanindof quoq; prima luce: cum primu fur rexi frêne :falcando folé falucarc ƒ Iblitoflegimufet etbiopefpreliü ex falcacióe cóficere.ïLomanof quoq; baud quaq genuf boe erudicióifcocempfiffcmeorie pdicu g. Saliofenim facerdocef Marcif qui bello preeratex nobiliffimif familufconflicuebant-qui facrif ebonfee falcanbea qua nomen fumpferuc deo Marti facrificia facercc/pmulca ex ufu diuerfaru genciu accipi pofrunc:qbufmufica:in publica cducacione:ciuiliq; erudicioneufui fuiffe manifeftum effc/Pycbagorafuero'Samiuf uir admirande Gpientic et utrtucifculcor eximiuCquantu mufice indulferic quifignorée ? Hic cnim et inflammare cc rurfuffedare non modo luuenumt uerum eetafentoru. animofmufico arcificio
-ocr page 323-et cxcogicduic ce docuicAIexandrô edâ Macedond regé uano modo ex Timocbei tibia mouen folicum IcgimuOcc tuin impelli prouocariq; ad arma: turn ad otium quietemq: reuocari.Que cû ica fe babeanc:nó temere ueterefiUrad ufum ciudem adbibendu boc difcipkne genuG fumma eu diligentia cenfuer e. Venio nunc ad cyrannidif enmensqd^ Platoi aduerfanuf obiicit. Ex eo Gne probacama Platone cyrannidemxonat: oftendere:cp eâ ciuicatê idoneam elle ad murationem in optimum fbatum lufcipienda eé exifbimac.-que fub tyran no degere confueuic. Sed nullû boc cHè Placonifcrimeniopcima rationc dcmonfbrac:gq aduerlanufpra lua confuecudine et uerba eclencenciaf omnif m maUm accipic parce:culpacq;ea que quomo a Platone diefta fine nefcic.PIaco quidem imperium uniuf acque opcimi uin)maxime probac idq: regnum uocac- quod fimul aedeprauacum uiciofiumq extiteric: tyrannidem ePè arbicrarur:boc Xnftocelieciam placec:nâ ut op/ timacum imperium deprauatum in pauco2{: imperiu dégénérât«' quod greci oligarcbiam uocanc:ec uc.reip.fbacuf in populärem dracum mutacur. Sic regia poteftafeum ab officio fiio difcedic'in tyrannidem labitur. Quod fi repetedum inftituendu ue eft.Iau/ datiffmu illud genufïperandi-qd^ régi cnbuimuGnô ex populari ffatu^aut paucorum-auc oprimatû repecendû fiue infficuendum éffed pociufex imperio tyrannvad boc enim per erroré optimCi illud Imperium collapfum crac:et quemadmodum medici lapfum corporiC cemperamencû in calidiorem frigidioremue babicuinde ad priftinâ cépericm reuocanemô ex paruicaceauc magnicudie auc numero:auc fieu- Sic author qui ad bonam uc ica dicâïuali/ cudiné ciuitacifrcfpicic:nó ex quoîibecffatu-'quélibec cofficucrc auc cofencaneu auc facile arbicrarur : fed fi opcio decur id accipe debec.-quod propinquiuf eff. Vc fi opcimacu imperiu côfbicuerc uelimuCex paucifpenef quof return poceffafedzidfaciendûfic: fi regé ex cyranno. Quod qaPlaco ica agendu ftacuicruxcupacur: - ex quo facile inceUigi poceff: quacum aduerfanufearu rcrum de
quibuf loquitur pentiam babeac.îSîibil emm tneereHe exiffimac. undecunq; corruptarac deprauaca ciuitacem corrigere acq; emé/ dare quif ceperic'.Precerea cyranni nomen né mo eu fignificac: qui iniuffum acq; miquum imperium in fubdicofexercecded ccia eum qui ec fi opcime imperacifibi en omnia cribuic:ec in fua uniuf poceftace rerum omniû arbicriu confticuic’qué bominefpnlcorù
-ocr page 324-cemporii uebcmencer dcrertdbdnt:uel migrate c/ranni dlceriul cernci uel cupidi libertdciOqua natura omf expetur.licec pleruq cemcre ec cóera ppria faluté ea alig querant.Icaq; magna ex pte populan impcno^qd' greademocratia uocâcœiuitatefillircpibuf regebanCTdra optimatum poceftaferacmuHa uniuf. Quod fiquif fe unu conflicuerc pnncipem nitebac.-qmr bonuf enèdtyrannuf appellabat: :et odiü bominü uicare non pocerat: mrolentia icaqj rei.ea tépefbate nó minuf q uitio•infenfum erac uniufuin impiu. qd^ ga cyrannidif nomme uocdbac/PIaco cyrannu regne,ueteri ufu unica principe ica appenaGqucadmodu apud latinof quoq: bocnoméin bona parcefrequénffie ufurpad.-ucapud Marone de optimo rege didtu efbidexcram ten gifle cyrannu Nam fi non plureC fed uniufprincipatum obcinedfacileeifuericaddere.-que optime rei ad bib end a cenfec-ia.n.bona defydeni lui ptem babee: fi unu afïècueufeft principe: quinó pïuref fed unu incendie có/ rticuere/Quin ecia Plato cum fuum mftituende ciuicacifgenuf: afperiufeé mtelligerecïg ut facile ab bominibufocio uolupcactq? dedicifrecipi puffèrunu. deiyderac-'g cecerif omibuf uim eciam:fi ica ref exigaqpoffic inferre. Vniuf n.iufïu acq; audboricate cogi T'emendanq? plurefec cómodtufetfaciïiufpofïuncdegum lacorem icaq: dicic incerrogacu:gd na aliunde nadbuf opera fua adbibica redte ciuicacé cófbituere poffetuta reCpondide-Dec mibi ciuicaf fub cyranno: fitq; cyrannufiplè luuenifingeniofuf memona ualéf forcif fua natura magnificuf Talc.n.non longo cemponfincer/ uallo egercad morü publico^ qua decreueric mfticucionc. Sed ipfum pmum quo libueric icer podc facerefue ad uircucifofficia: feu contra^borcan ciuefftdtuencTu. fua ipfum audtoricaceiquid cecerif agendu fit decernere:parci laudando que probec:pdrcim Uicupando que improbec,-et fiquifminufopcempaueric.-puniédo quéadmodû ipc ludicauenc oporcerec. Sic.n.ex céplo fieri pofïe uc ceceri ciuefeu fequand.qui fimul ec fuadendi rations: et cogcdi uimbabeac^Nec uero exiftimandu poflè c6cingere:uc ciuicafilla alioqum moreflegefq!fudffaciliufmucec:g fi apudbuiufmodi cy/ rannum (ummufaliquiflegulacor ec laude dignufexciceric.-auc ft ipfe fimul ec cyrannuf fit: cc prudencia:ac modeftia prefbec. Non enim mala ciuicacifexcingui poflè la dixic:nifi uel pbufimpcrec: uel rex ingenue pbilofopbet: m idemq? mcidanc faculcafciuilifamp;J fciencia pbilofopbadi-Quod cum ufu uenene: cum bona omibuf
-ocr page 325-ruprdq dicifaf fic: po Hè concmgerein libro de Icgibuf affirmac. Cüq; diuinuf quid a amor uircucifpocendum aimiftnfultcntïuel pnncipacu unico:uel diuiciaxp cxceUencia^uel familie nobiktatc: uel NeftonGqué omffue etatifboinereloquéda fupafiè legimuü mira quad af aculeate dicendvtuc nimirü feheef fore ciuicacef. Ac Neftore illum belli croiani cpibufuixifïè inquic-noftrifnibil calc extinnè: quo equidc fciam affirmare poilu. Si qfen auc fucuruf effc:auc nunc ex noftro numero eft-felix ipfe;felicefqui oróem ex eiufore fluence audiuc.Eadéq de reliqfomibufuircucibufró c:uc cu fumma poceftafcu prudécia cc modcftia comudta fueric.' cue opcime rei.p.ftatußec buiufcemodi legu orcufexiftacialioqn id fieri nequeae.Tum ucteré quanda rem.p.fub forma ec fpccie fabule optima narrac:cuiuffimulanone pnCfieri opcimacu impiü dicic.ln qua nó bominefboibufprecranc inqc:lèd dii quomodo nofboe cemporeno bouefpreficimufbobuOauc capraf cap rar ü principefcófhcuimuGfed curam armenci ec gregifdamuf boibuG qiï genufaïmalifeft loge pftanciuf Sic cemporibufillifdii-nulla dÏe bolm nacuram rati:que refbumanafica gubernareac regere poUèc-.uc nulla iniuria auc uicio deprauare^mó bominef fed de/ moneGgenufcercemagifdiuinu qbuTnanü:preficcre ctutcacibuf uoluer£ic:qui cc pro fua nacura podèncœc pro noffcro commodo ucllenc reru gubernacula cenere:et bumanum genuffelix cueri. Quibufitaq ciuicacibufnó deuf fed morcalifaliqfdominacur:iif nulla connngere póclaboru’auc maloru requieCVeru noffcqui uicam ilU anaqua oporcee: et buic qÆ in nobifimmoreale é ob/ tempando:ciuicacé publice ac puaci gubernareJegeq appellare: noftri confilii accomodaca diftributioné.Quinco ecia de legibuf libro/cu de ciuicacu luftracione didèrerec: qua ut percomoda fic uaria pucac:aliä inqc facilioré ec micioré edè^aliam difficihorem ■afperioremqïfecunda bac melioré-'ac cómodioré ftacuic.qualif ea efh:quegrauiora delidta fuppliCto capicifauc exilio ple^ic;ec illra polie c/rannu inf erre aic:qui idé cc dominufeft ai legu Ia tor: legulacorem auc fine cyrannide in confticuêda noua re.p.ec fan/ ciendiflegu precepcif|Uix min luftracione.qualifcfb in coloniam miccere^ad excerminadofmalofmorefagere pofle.quid boc loco cyranni nomen Ggnificec:apertü la eftnam ec uircucc predicü cé decerniC'eC fecum dodbilïïmu aliqué uirum babere;cuiuf confilio precepcifq? ucatur:quc ref manifeftc déclarât:non cyrannuiHu a
-ocr page 326-Pidcone pro b an: qui truqua tn fubdicofpotefhace excrcec:fed eu qui fe principe unu omniu moderacoréfeceritzg bonifdifciplinif incumbac:meôria;ingento:ftudio predicuf fingularuficprecerea pbic alumnuObonorû mord rbudioCuGEorciGliberdliGmagnificuG connnenf:prudenr.Icdq; toc cancifq: uircucibuf bute nomint ad/ lundhiGprofecfto opcimufiUe pricepCdefcnbic^qué regé dtcimuG non iGquem aduerfanuf intelligic.uerboru uim ec uarium lingue fuCum ignoranC Hue fibi t/rannum Plato exigic:qgt; eu exiflimac opcimaroeponèfaciliufiuradare populiGs^ deprauatof perli/ bercacem.aeq’ opulenciaxiuid morefeorngere. Neqj.n.fien poc uc bomineGqui uel fuo confilio non eligunc: agdeq; que meliora lùnc-’uel reële conGuIenribuGnd parent:aliterq ui et Gumma qda nccenîcdce aprauifmoribufdiGcederc pofiîneqquâ meltuf longeq: /faciliufunuf princepljq pIureG pot inferre. Nec uero fiunuC illc tuuenifaliqd uitii in fe babeac. Idcirco Plato errate dicenduf eft: qn quidé und pociufq plurefutciofof defyderat.faciIiLif n.unuf q plurefemendan pochet la precepcoré ei adbibec fummd aliquem uird:qut ed erudiat acq: iftruat bonifmoribufec IitceriGec dignd reddat regé.qué ueram felicitate allaturum ciuitatibufpollicet. ^ Sic Plato de tyrannolocutuf eft: quem aduerlariuf cupidum inique cyrannidifdicit.et legefquaffcripric buc tandem fpeeftare. A.tq? fi cupiduft/rannidif Plato fuiflêt: non recufaflec legcf ferre cyrenenfibuf Cantope ab cifrogacufatqimpulfuGqct perdifficile ené dicerectllifiura dare qut canta return copia affluèrent:et tam ƒ/ diucurna in uiuédo licétia ufi fuiGTent Permulcafane adduci pof/ fencquibufpala fieret. Plato nê non cyranno.qualé aduerfanuf inteiïigit: fed rcgi boc efb opetmo ec lufbiHimo principnomiopa: cuta:ec diligentia femp fauiGc. Sed obiurgatorinftiCutumGium lèquië à!igenter:et que maleiudicat:uitupat; puertic;acq; edta/ minacÆquidé miran lauf nd pofïùm:qgt; boe etia loco nd dixeric Placonemfefe deum appellate: cp ille deum ctuicacibuf dominari oporcere:ec legefferre cradtderat:aut regnum fibi popocinè:cum malord exicd nd cdcingereciuicatibuGnd aliter poflè fcripferat: q fi pbdfqualif ipfc erac rei.pu.gubemacula teneret. lam quoq: ed qui regia pta tem dixeric-'tum armif turn lufticia munitam elle oporcercprauitacif arguere crudclitatifq? pdc: q, armif dixeric non faculcace dicendi.qua fciltcec pfuadere meliufeGTecGuc exten aduencarencPiucdomelticirefnouafmoltrendiauc altqd prorfuf
-ocr page 327-'411
concrdlegefauderenc: facile quifq? puertere quehbec:ec mennn pot. Sed boe ut nefandu optimufquifq: cxiftimacœc nunq ad id faciendti mducic aca pedïmuf quifqj quafi pulcbernmum officia et fempœc perlibencer exercec. Pergte deinde aduerfanufacPlaz corn decrabic:qgt; legefdutaxac (baf do een muencucé^ceterif oibuf lutcrifnegledhifuoluenc. Sed utru id rebbeacq: ex ufu rei.pub. didtu fic:uideamuG qm mf ciuile qfi animu ciuicacif elle optima ratione cenlèmuf. Nam cuPlato fepcimo delegibuflibro qucad/ modum heteriferudiendi lint puert cradacata preapic.uc tantum htterarum pueri difcancamq? fciedyrcïauc foUflune rchquoifqj f/deru baunanc. quantu neceOe fit ad rem mihcarem exercendas ad rem familiärem crabbanda^ad rem.p.admifbrandaditcenficaqï criennio danda opam cenfec:quoulq’ uidelicec legere ac fenbere pofïïnt.A.pca uero auc celcré ad fenbendu manu: eofqui ingenio Cardiorcf funt babere mime curac.lyreecia cnémo alcero ftuderc Poetaz^ fenpea lyra uacua quouifin genere uerfuurquonia pcim bonefte:paref inbonefbe fediffabulaif figmétiOnecdeoi^ natura de qua fepe loquuncbdignifcópoHca funcuuditiu céforifexqrereï qui quanta utilitatifaliquid afferre pobicdegi pmiccac .-quantum uero obelïè ponèc:probibcac:ne cenerç luuenum mentef foeda fabularu lebhione deprauenb. Cócedit igib imo uero fuadec ca ledtitare: que rebbe ad coparanda uircuté fcripta funt:et legum fuaru exemplar proponit'qd: fpebtare debeac-q aha fibi legéda ehganc^alia omiccanc.Lcgaaüt ciufiudittu lUud eft.quo de re/ ligione:dc monbuG de erudtcione ad ufum ciuilé preceptt.-que G rebbe precepta funt: rebbe ecia fuaflegefin primif docen luuencf uoluic:nec eft ullo pabto reprebedenduf :qgt; Gbi tantd tribuertcï du que preccpit et córnoda et lure laudada ludicanc. Na quod aduerlanufaddicsuc cetenflitcerifneglebtif legibufdutaxac opa dareb;dpta calumma efb.Enimuero Plato hmul cum fuiflegibuf cetera quoq: bonarü litterazf genera preccptoribufcommendac: que a norma ac roe legd no dido nene: Gue poecai^carminaGnc: Gue Iblutaoróe Gnbanb-'fiue ctiam ilhcceraca uoce proferantur« Cenfon mquic et cuftodi etprccepcori,nulld exempla meo qdc tudicio commodtufdare pofGim ad doblrinam luuentuciGq que ƒ Icgibufmodo cxpoficifconcinencurecbifGmilia Tune.En Plato non fua fola fed ecia biCfimiha cradeda luuctuti exiftmiac. Quod fl furdifaunbufdduerranufe.ipepociufnoPlato reprebedenduf
-ocr page 328-eft. Xudiac iceru ecincelligac ft pot uerba Placomfrecftiurq fua fine a nobiflacineincerprecaca. Si qua inquic poecarum carmina comperiuntjauc ahoru aueftoru foluca oracioc fenpea zautena illicceraca uocecradicazgermana falicec fermonu ranonuq; nof/ crazfzoftitiû cenfonffic prouiderene quo padho ea ornitxancur: fed cxcribi iubeac:ec precepcorerbona^ hcceraif hortet: cogacq: hec commendare.-et luuenefquorerudiédofaccepenncîdodtrina cord comoda acq: honefta infticuerc. PlacdTigit: an aduerfariur pcccac:qui Platonifuerba ncquaqinteUigic-'ec quern incelhgere nd pde reprehédere conad ec audec. life quide nd md borcadoG ueru ena cogendofprecepcorefexiftimac-ad ceceraru heterarum precepta tradenda: bic non nift fua legenda dixide eu caluniacur: neccu ta apte emenne^erubefett^t Simile etiâ illud obitcicsq?Plato diuinoffore aie; qui macbemacicifdirciplinif reifte infticuci ftueric ufq; fumo ftudio ac ddigena incubuennc.Dcndec becaduerfariuf cc negdlTePlatonem dicic:accingere quenq diuinicacem ponèînift unu;duo:cria;pareq; acq imparé numeru noueridbif dueaxae omne macbemacicam rdem obiurgacor defcnbic-'et proinde tm/ dendu cenfecPlacone-q neminem inter morcalcf fine bif: dignu nomine dem el genii: uelberoiGeuaderepofTc arbicracuf eft. Sed quidPlaco dixeric:uideamuf.Cu omifmacbemacicaip difciplmaip ratio qdnfaria diuidaca mufica uidelicec aricbmetica geometna: aftrologta.Poftq de mufica facifqccnufad ciuilem ulum pcinerc uidebat: diHcruic. Trefinquic dilcipline adbuc reftanc digne boie libero an qutbufelaborandu ufq ad fiammu mulcitudini quidem non arbicrotfed paucifqbufda.de qbufpoftea dicâ:multtcudini enim licet ex bifquacu neceffanu. fit ignorare curpe eft .-ta me uc diligenter cuefta inueftigec ne fieri quide poceft,Primu igitur q pauciffimof ad earu. difciplinaru pfecftiffima Icienciam bortatur: reliquof neceflana cm.ee que ad ciuilc ufum acedmodaca fine caz pere lubec.Tum quanta fit in eiuf difcipltne perfe eft a abfolucaq cognicionc utdieaf q q ad diuinu cultu ec fummam felicicacem bdibufprofit^diOercf-paucif quibufda explicatif. Plenioré expo/ ficionem in finem op if diff ere. Quippe in epmomide: que librum legibufaddicufupradiximufilatiufdifputat de bif rebufet nulla effe uiam cdmodiorem ad diuinarum return cognicionem facetq macbemacicarum difciplinarum rationem-fi quidem nulla adbuc ecatifue edeefia diuinicufreuelacio crac: qd poftea diuina piecaf
-ocr page 329-4n
TnortdlibufcócuIic.Diicirur ipfe dumtaxac naturalif lucifracióe: diumaq; nacuram pro uinbufcxploraOntbil eópertre cómodtuf póc ad illufbranonc bumam ingénu: g macbeinacicaf difciplmaf que a maccria abflrabencef diuma per fe ferre códinoné aident: ccquafigradufprebéc:qbufammuf ad refdiuinafponïcafccderc. CunTerdiuineimmacenalef fine cc fo la mence pcrcipi pofKnc: naturalefauté materie prorfuf cobereanc-ec tnplici dimenfionc conftciic.-ac loco -tcporrmucacióibufoniibur fubdite fenfu cog/ nofcatur.binc reipnaturaliu admimculifdiuma mcdligi poOemó modo Plato :fed ecia oef uecuftioreriuniorefq; pbilofopbi negare non dubitarucclènlifenimuififimaginatifq;indagando mentem: atq; intelligencia bominifoccupari exifhimacïfienq; ne ftneenuf poflîcadrefiinmacerialefafpirare.Macbemancifaûtquel media natura confticuccparcim macenaleü partim immaterialef lune: confiduncclTici ponc:uc menfquo rendit puenire faciliufpoffic. Qutppe cnangularc figuram.-auc hneâ.aut pundtu contincn m matena necefTe eft- confbar au tem: mente abffcrabi polie ad ufum macbematice róiGfine alla materie prefcnpcióe. Nee ad pedalem hneam Anftocelefinquit.-que defenpea eftrfed ad earn qua aimo concepram babemuf relpicientcG pedalem diumuGquaq forcallïf tan ca nó fit. Sic difcedere a materia per abfbradlioné anueramufi cc ad forma per fe fine uil a materiali conditione conf/derandam lt;geniu exercemuf atq; ita faciliufadrefdiuinafaptifiïmo medio quafi uebiculo quoda penecratcfreducimurl Vta.n.de cótrario in concrarium fine medio :nó modo facilifauc tuta no eftPed ne perficiquidem poceft:feu diuinaru rcrum cognicioné pecamuf: feu quoduifoffinu alicuiufartifauc igenii pcradtem uf Eniucro -t matbematicc refiquafi imaginefqueda rerum uerc incelligibilium ƒ effe uidencæo fere modo quo nacuraliû return i ma gm ef um bn G ^oc aquifaut fpeculifreprefentan uidemuGquiaucem eaif fbudnf incumbuncnonfemper in buiufmodi imaginibuf conl/derandif immorani::led tandem ad ea:quoif func imagincferigucur.Icaqp geo metre ec ancbmccici: poficif figurif ee paribuf impanbuf uc numerifreliquifq; materia contentif:inciptunc agere.demuq; ad id quo cendunc conf/derandum deueniuc- nectnfupcr hifutund que uifufpercipic fed ilU quorum bee fimilicudmem gerue con/ ccmplant: iplam Icilicec qdrangulare figura :auc iplam diametru: non earn quam paubance dcfcnpfcranc:fcnfum quippe paulaum
-ocr page 330-fcqueftranc^ec folo afmi ludicio de btfrebufagunc.-qficelligibilef •mdcbemacicdfdictmuGquaruTn confuecudtne lam difpoHci ad ref illafueniuncuerefubftancef proprieq; mcelligibilef. boe eftfub/ ftannam lUa o mnino immacenalern acq* ecernam xuiufcogmcio piecacem afferc religionem:uircucem:fehcicacem perfedham. qua una.boTno uere dminufac deuf appellaripóc.Quapropcer per/ ucilem Placo :ecad modu neceOana libero bomini matbemacicaif difciplinaru cogmcionem arbicratur -borcacurq ad earum fbudia luueneGuc fekcef-'ec quanta nacura bumana pacic diuini pofTinC euadere. Veria paucifqbufda ad bec ftudia uebefnciuf incûbédû precepic.Ht aucé func cuftodefciuicanf ar eucoref ec precepcoref beneuiuendi-B-eliqfnecenaria cm ft acute difcenda feruandaq; eé.
7 Ecenim precipuoflegücuftodefoportcreinqc pfedte uericacem cognofcere.cum uel omnium rerum^cum uel maxime diumaru: uc deofimmorcalefeHetec quaca eoru pocefhaf fic'qcu bumano ingenio percipi poceftïaccómodacinïmif uerbiOec bonefta dicédi f faculcacepolTincexpIicare^ïLeliquifomnibur/lacif fuperq edè fi credanc:ac legu audhoricacc ec pbama fequanc.Hif n.neceHana cm difcenda edejCepcimo libro precipic:ec dia necedana ede dicicï unde cricum lUud pro u erbium lumpcu eft: necedïcati ne deu qdc refiftcre podê. Acquidiuinafquafdam ede necedicacef arbicratur: quaf fiquifinquic: nee incellexenc prorfuf nee exercueric;nunq incer bommel; uel deuGuel genuGuel berof baberipoceriC:quo fulcipere curam ec negociu morcaliu commode uateac:longe igic abeft:uc bomo diumufeffici podïc:qui non unummonduomon enamee omnmo parem auc imparc numeru noric-aucfciacenu/ merare:nec diefac no dhefcomplecfti numero podic-nulla babéf lune ecfolifec reliquoif f/deru necedana cognicionemj SicPlaco cogniCionem ec ufum numen uulgarem.ad uica ciuilc commodu ac necedanudeuiore quada appeUacione uniuGduoru:criu:parif acq; imparifnumerifignificauic:que racio mercibufec negociaci/ onibuGec omnmo rei Familiar ream accommodaca eft: uc fine ea negociu omne familiare necedario pereac. Norunc boe prudccef omnef pacreGFamiliaf. Noruc penei mercacoref noruc deniq uiri auilef ufu ar expertenciareru calliduamp;Jingenio ad agendu idonci. Qiia cómoda necedanaq ficin uica bominumjcognicio eiuf róif numerO2p:qua uulgarefucuncmemo ambigmbac uero defignac Placo.cum fine penna aricbmecice effici ullum pode diuinü negac.
-ocr page 331-'W
confiho fciliccc cc prudêcia rci familidrifgubernacrice:qud «uilé ƒ pareem diuimtaciflicuic appenariTQuo enim quifqi crudicior ac pencior efb/eo plufdiuinicaciractingic: cc ficucg inrebufcoccrn/ plandifexcenwcang deufqdémeer bominefciuilefuerfaripucdt;: ica ciuilifiplè peneufee prudenGfi ca ruftico impencoq; conférât^-' diuinufnon iniuna dici poceft.Hoc xnquam genuf aricbmeacc Placo cradic -'quod Ii aduerfartufcenerec;nó ca curpicer in expo/ nendif legibuf PIaconiferrarec:uc nonaginca bominum pareem duodccimam accipiédam eHc affirmarecaca.n.inepce: ucadblec: fcnbic.Cencüocftudginca de omnibufcenfiburdeligdncunquorû dimidia parf fuffragiO corn probec: duodeetma uero parfeiufin menfef diftnbuca: alia poft aliam cuftodiac.En gredle diuiderc et mulnplicare nurnerurnTcic aduerfanufnofterîqui duodecimâ parce ex nonagica accipi poOè exiftimaciecPIaconé rcpbendic: qgt; periciam numen pernneread bomtnifdiiJiniCdcem.boc efbfe/ hcicdcé uoluendHancigic cancam numerorum imperinâPIaco deceftac^bac ladluram calamicacem ec perniciem rei familianf eu pubUce-cu priuace deuicaG opam uulgan numéro impendi lubec. iógeq; a diuinitacc abeOe cum bominé dicie:qui ignorée ranoné ƒ numen,ad ufum ciuilem fumma cum necenkacc accomodacuPoe
ecid ea P la COnif feneencia boc modo tncclligunon uc qnumcroif pericureft,concinuo fie diumuffed cuifdiuinuffic qui macbema/ cicifdifciphnifexcetlec: longe illeadiuinicacc remoeuf fic:qui ne parce quidcneceffanâ:que uice ufum côcinec:nouic:qud g caret: ne bomo quidc appellan merec^fed belua pociufq bomo dicéduf eŒ; qui omnino ncfcic numerare.cûipfa numerandifaculcaf pre ceccrif animancibuf in primif bomini cribui poHic, Quippe foluf bomo:pcericd repecic:fucurd profpicic:unû ex pluribufcolligic: unû in plurd diftmguic: parcef dinumerdC:refped:ufinuicc nocac. Cecere animanccfdücaxac fenfu mouent:.Quapropeer ica apud eûdem audio rem in Epinomidc legimuf. Nunquam anima ciuf animanuruircucé capere intégré pôc;cui racio deeft. A-mmal aut quod duo ec cridignordc:necnumc2f paréaucimparé nouic:amp;: omnino numerandi ratione uaeaemung reddere poceric racioné earum rcru:quaf fenfu dûcaxat ec meoria pcrciptc^kd becartef omnefpenre affirmac fublaca numen raciôc:quâ ancbmccicam dicimuf. Vbi.n.bec racio deefh:ibinecrôem ullâ:nec uniuerfacio/ nem eé podè exiftimacîqbuffublacifnullâ pofTe uircutc co filiere:
-ocr page 332-ccfubinde abefïc Fcîicicaœm:diuinicacéq! lUdzquä beanf bóibuf uirtutirmenco cnbutmuCIcafiue parce diumiranf/in iifurci Fa/ mtltanfauihq; negodo cofumenda dicaffiuei reru cocemplanóc omnem diuinicacirracionem co elftere arbicrerif. baud perperam dixiOcPlaco uidccur^ncminc impencd acq; (gnard numeri pofTe effe diumuAn bec exprobranda Placói ec maledidlifinfedtada func:quod aduerfanuf Facie. Æn pociufdigna laude ec prudcciu omnid ludicio comendandadegaciqui lanufbecintelligerecupic (epmnü de Icgibuflibru.-ec decimu :ec Epmomidé coca; ec qui cd; (èxcu:ac(èpcimuTn dere.p.plurimacp in bif compenec^de bac re pulcberrimefcripca.’ec Facile cum Placonefenciec:nulla eé uiam öd cogninoncm reru diuinaru cercioré.Hic moduf eftmquic.be dilciplmerquc fiue FacilcGfiue difficilef func:bac uiagradiendum efb.ee rurfufanimi oculufceccnfncgonifobcecacuf acq; obrueuf bifcancum relucefïic^ec exercec.-eû. oculû dico-quê feruare accu/ ratiufq mille corporifoculofdebemuf boc n.uno.rcru omnium uencafcemic.tïecqui eo modo quo a medicunc acccpericPuc ^§0 llt;^Plt;enciflïmó appello -ec fiueioco: fine ferio agam femper id ƒaffirmabo.fcdde bif baccenuCÏQuc reliq uideamuf Peregnnof e ciuicacepelli reprebendic:eamq; lege incommodam eflc ciuibuf arbitrai:.Laudac Afylaïin que nocencefrecepci,numeru ec uircf ciuiu augenc.Placói decrabic: cp bac Icgede expellendifinqïinif: ciuicatc longe meliufconferuari pofie credidenc. Sed ueeufba lex ifta Fuiczcc apud lacedcmoniof-’qui roe legu prefticiHe pucatur: lycurgo audio re probaca.Ica.n.primuf ille prccepic peregrinof bofpicto probibendofenè;ne ciuefexcernifmonbufinFicerencur: ec per concagionem quorulibec bominu lua incegricacc ammic/ ^cerenc, Qiiaq Placo non prorfuf fecueufefb lycurgumded miciuf bocprecepic. Emmuero neminem percgrinuin ciuicacem rccipi: nemincm ciuem peregrinamalceip uc inbumanu acq; inbonefbu' alteru uc difficile répudiât: media aucem quandâ uiâ confbicuic: uc ciuefalio pagrare intcrdu boneftifde caufifpoflinc-’ec pegrini in urbem modo conueuiécireapuuc duodecimo de legibuf libro laciuf exponic.Frequencia aucem illa peregrmorü cdmercia:ec Iiberof congrclïuÇnon cemere fufpedbof babec. Nam cd rem.pu. fuam quemadmodum lycurguf Fecerarmon magnicudine populi ec copia pecuniarum potenccm:fcd uirtuce prefbantem mfbicuat; cc aurum argencu reliquaq; buiufmodiuel artibuf uel pecudibuf
-ocr page 333-ucl fenorc quert uecec.-culcum et annm et bonorum moif curam pcipuc tubeac:non fine lufba ranonc excernofmorefee ignocoip bomtnum diucurnioreTn in ciuitace moram probibuic» Solcc.n. mquic peregrtnoru mora parère in duibufmoreruanof: pfidof : inconfbaccGprauoOperuerfof: cc alientgine forieracifcócagióibur inficerciqd’ bominibufopcimarum legum alumniG maxima folec aflrerre lacftura.Qucadmodu nofquoq; in lacnfliccerifbabeniur: corrumpcrebonofmorefcolloqa mala.Idcirco ex duobuffumif legumlaconbuGalcerperegrinorum concubcrniäomnino uetac: alter parce admodu eccauce concedituncolaC Gquidérecipicdof cenfee opificeßqui ciuicaci uttlef fine: fed ne etacé dite cofumecef pegnna proie urbécócaminenc:famibafq; fuafpropagare laciuf portint: ccrcifpadlioibufrecipi eofiubec^boc é ut nó diuturnioré q uiginct anno:^ moram in ciuicace liceat facCre^quo tempore amp;: ipft rebufruifcbfulere comode poOtntrec ciueffrudîu ex pegnmf capcre: quem def/deranc/Sed.n.donac eof Omni (munitate nee a uedligalibufdumtaxac:queaucafporcant: aut important eof abfoluic.a quo apud aliafgentefne ciuefquidc immunefelTe có/ lueuerunt: ueru eciam a folutióc annul cenfufquo incole omnef cencntur:que refprofedho caufam prebec:uc pcgnni libetiuffefc ad ciuicacem conférant, kd bec pera dl o lam babitandi tempore: pmictitabeutibufref omnif fuaf recumferre:etri quiintra eofde re.p.benemerici func: uelincq: aucdiffcrrecómigrdcionê:autiuf babitandi perpetuum impetrare^concedit id fieri pon'e:^ ctuibuf pfuafu fuerir.Ex quo facdeincelligi poceftPlaconê nó pegrinof autincolafuirorbonofctuicacc expellereTed po nuf ad bnficia m rcm p.conferendaprouocare.Siquidem lufperpetuo babitandi cocedum iifeft;qui bene de re.p.meriti fuerint.Cum cetérif uero fatifbumane adtu uidecur:fi cerminuf abeudi ad uigcfimu annu conceduf fit.Incerea.n.quo fe eóferre debeant mature cófulere: ec qiï ftacucrint cómodiufagere poduntflta Placo et pegrinof bumamdime fouet^et fuofpanter tuetur:ne quid labifcxcrifecuf cotrabere podïnt. Xtqui aduerlanufneminem ad ea urbé uétuif exifhimac. Ex qua poft uigeGmum anum migrate oporteac:nec attendit immunicacem qua donanc;qui ueniunc/acq: ufum artiu et queftum ex quibufcunq; boneftif openbuf. Sic preccrea Iicere pegnmf quemadmodum ciuibuG aut podèquenq; quantum fibi acquifteric fecum porcare cum abic: aut fi bene egentpode queq;
-ocr page 334-■mancresque refproFedho mutcare omnefacq: alltcerc ad eolenda PlacomP urbem uidencur. Nibil ergo a Placone iniquu pcipicur nibil incómodü-'nibil curpeiucaduerfariuf opponic: ec decrabic, Imo uero boncftinïme córnodiPfiineq; ab eo agi uidecur:quado nibil a peregrinif exigic precer uircucc.qua ft prefbicerincdiccbic eodetn lure perfrucquo ciuefucuncur-Sinminußopera pro bifqf ceperunc pecunuf ad ufum ciuiu relinquccefabibunc. Sicq? ciuef non paruam ucihcacem a peregrinif capiéc^peregrini uero nibil de quo curandum ftenneo mmodi averee' Soient enim magna ex parce bomineCqui uircucé ftmulanc. Primo quoq; epe modeftiuf ec cautiuf uicam agereZPoftea uero andere aliquid.qlt;Ï cempuf ne cucum prauicaci bominum ForecrprudencinïmePlacopfpexic: dum poft uigeftmu annu lufftc in co laf recenfemremouenq; eof : ^qui uircucem minime ex ere ui Hè uiderendyErgo non Afyla curbe bominum fcelcracorum paranda func;nó quelibec mulcicudo in ciuicacem recipienda:non peregrinoi^ colluuiefadmiccenda eft: ucaduerfariufcenfec^ccromanorum exemplo opmionem fuam nine cóFirmare;qft id romani uc meliufelegeric: nó uc po ft remû neceOîcacifremediû paft fuerinc-’nee inceUigere póc eodé deledtu ciuicacem a Placone confticuu quo a romanif fenacum. Icaqj uc lUi non quemlibec in fenacono ordine rccipiendü ludicarunc/Ica bune pegrinofquofcunq; fue ciuicaci inferere noluifïè:ac mifcere iifciuibnOquofopcimo erudicionifgenere infticucof facif cóplere ^^humerum pofte ciuicacifexiftimabacAddic boe loco aduerfariuf defcnpcionê Fcam cpe O cftauii Cefarif Äugufticuncftoip ciuium romanorii defcripcionemFuinè:qppe quiomnefromani imperil didto audienceÇciuef ro.Facftofjec ob earn caulam defenpeofeo/ memorac:qgt; q inepce dicacur.qfnó uideac-'’ Nemo cerce ignorac defcnpcionem illam non ciuium romanoipfted fubdicoru omniu romani imperil Fuifte.Quid uero diuufPauluf nofter fe ciucro/ manum dicebac;cum a ludeifec Felice illo uirgifcedebac fti omnef qui romano imperio fubfunc: ciuef romani dicuncur ? Quid. M. TulliufArcbiam poecamromanu elïè ciuem’coc racionibuf de/ monftrare niceba turft greci omnefciueferant romani. Legimuf apud Sueconium tranquillum Odhauiu uix tandem eofciuitatc donanè:qui ftimma tn rem.p.benefitia conculerantimulcilq; aliif pecennbuf omnino id munerif negafte. Ex quo quanta fit buiuf ƒ biftonci noftri pentiaifacile pcipt poceft,Poft bec lenfuf ineqlel
-ocr page 335-1»
quofPUco decernic:redicionircauldmenc exiftimdc-’ccdudhorc eiufcófilu maledicflifincenïc.q, ft equalefprobacJaudarepfedho Pldconemdebuic^genufennn rei pubkce/qd' opcimu die arburac non modoin equaU ccnfuconfiftic:ueruin euamin omnium reip ufu communi ac pan.ecenim Placo parem omnium enèróem:ec aricbmecica quada mediocncace cundta equar^uebemencer op/ cabac. Verum boe maiuf ede/q uc a prefence bominu more arq; mfticunderecipi po dec exifbimanf: geomeeneam ipfe quoq; dia mediocricacem probauiciqua uecufbioref omnef luniorefq; uft audio reff uerunc. Nam A.rifboce[efquoq: cercio policicoru hbro lufhum inquic edèuidec.-qd' ineqleeft:eceni ica eft:fed nó oibuf fed ineqlibufcancum.Quinco end uolumine eiufdem libmcu eof reprebenderec qui iuflum:ec qd^ per proporcionem equale edèc probarenc^necidipfumadequerencur/aberrare eofdicic ex ea re: quam fibiffcacuerunc:ec inaliud rei.p.genufincidere.Didïdenc.n. inquic omnmode equali.Duplexaucem eqle eft-alceru numéro alceru dignicace. Numero equale dico qd: mulcicudie auc mag/ nicudine idem equaleq: eft.digmcace auc qd racione-uerbi gracia duo a enbuG cc unu a duobuf eqli numero exuperand.dignicace auc cque excedanc quaccuor duo^ec bec unu. Parcefem equalef be incerfe func:cum ucraq; dimidiü fic: alcera quaccernariralcera v7 binarii numerÆof igicur qui luftum fimplicicerconficencur:ec de diflnbuendifpro dignicacc faculcacibufdidènciunc:perperam agcre diciqidq: exicu rei palam fieri. Nullam enim ex bifrebuf publiciGque ica aguncdirma cóHancêq; pmanere pode affirmac. Quod idem a Placone quoq; tam didlum fuidê manifeftum efb.
/ Sexto nanq; de legibuflibro.Equalia mqcineqlibufdiflribuca: nift modu obcmeanc fuuunequalia erunqbinc rei.p.fedicionefre/ dundanc. Veeufq; ec ucrum illud prouerbiu:equalicacem amieof facerqredle admodu acq; eleganter didlum efl. Que uero fic ea equalicafque idfacere podic-'non facif conflac.Ideoq; ufu uenic ƒquot;uc fepe fludluacef erremuG^Turn de duplici genere equalicatil/qd* fupra dl dl um fuiCipulcbemme acq; cómodidïme docec-'ec luftum ciuile ld ede cófirmac:qlt;Ï pro dignicace equale luftuq; diftribuic-ƒ' ec eiufexeplo condereciuicacé:qua infticuiCïoporterqZOb banc caufarn quinco end libro eiuldcm opifcum de diuidundif prediif ec diftribucdifpccuniifdixidèc-ec qua quifq; dbiforcicufeéc pceni agruea pucare cómunem lubercc cu uniuerla ciuicace babere; ac
-ocr page 336-pro uirili colcrcî ec unu ex hbertf que ueHec:beredc reiinquere; nee predia aliquo modo uenudare: acq: ecia fieri non poRè dide/ ruiOec: uc idé ec diciffimuf fic ec opcimuf: omnemq? pecuniarum curam)tercio loco poft aimi 86 corpifcura iif babenda addidiflêc: qui uicafelicicer agere uellécœc auru acq: argencü nemini Iicere pnudtimponïdere.rubiüxinèc.'poftremo opcimu inquic eecjreliq cridmoTnnia:pdrimó omf babencef in colonia pficifcufed qm ita fieri nequicmeru ucdln plura alii pdunora poOidencef migrenc: oporcec.Ideo equalicacifgracia neeeße eft cenfuffieninequejef: uc magiftracuf munera:ddbribucionef lînguli quiqlnon folû pro uircuce fud:mdiorûq; fuo2f :auc pro uiribufec forma corpif digne anêqudnc;fed ecia copiaru auc paupcacifroe: q eqHîmejinequali fTquidemfed modico cerce ludicio luf recipiencef acquiefcanc^Nec uero roecmPldCO ec Auriftoceleffreciidebdc lurifinequali diftri/ bucione:icdrcnprerc: fed ecia exemplo: eu ecteraru ciuicacum:cu maxie acbcniéfiu;q qdriparcico diftindhi munera pro faculcace cuiufq; parciÇuario modo obire folebac: maiora locuplccef dicftc leuiora luganv-cû equitu ordo^poftremo arciu uulganu profef/ foref Nec fedicio unq acbenif ea caufa fuie: immo concordia ec congruencif ordmifracio femp feruaca eft.Equu.n.quod feruan couemenon minufm proporcione reru inequdhû'qua in qcicace Z^quali-Ticuc fupradidbu eft confiftic.Hificaq; Cdufifquenô paru quieci ec cranquinicdcirei.p.côducercponêuident;:incqlerquidc cenfuf Placo infticuic:fcd non fine cermino'.qcenufpluf minufue decerndC:ec quo maxime aduerlariufdecipidiuc tnequalé cenfum fimplicicer incomodum pucec.id ne dcciddc:euicandû arbicracur. N eq; .n.inequale fimplicicer eft:qlt;î difcordiaru ac lèditionu earn ƒlt; prebec:fed qcT plurifauc pducionfmodû excedic.In ciuicace inqc que morbo illo grduintmo udcdc:quem difcordiam ecfedicionem nuncupamufneq;fummâinopid:neqîfummaropefec copiafeffe oporcec-ucraq: emm difcordia pariûcfîcaq; Placo ex crema uicac ec ne gd uel per negligenciâ rei familiariG uel per iniquâ eftirna/ cionem fiac:qd^ in ciuicacem difcordia inducere poHic: procurât: unde fic.uc inequalicacifec equalicacif racione commode babica confulaci'Quang adueriariufomfaunacq; argencidiuicef mag/ nifaciendofexclamet^ec Plaçons dicac bumanaip reru. ignarum: diuiciaf pbibuiHè^A.cqui Placo quancu bonnnfic in pecunic me/ diocricacc:qud probac:cercio delegibuflibro oftendic.Inqcunqî
-ocr page 337-ingc boim focieCace-'nec fuma copia: nee luma inopw comer c-m ca ferme moref egfïïmi eftici pofRinc. Neqï.n.cócumeba illic ene: neq; iniuria:neq: emulano.neq; inuidta. Quito ena libro ica air. In ponïdendifpecunlircopiadnimianaf feditióelqï publice acp/ uacim pane:inopia magna ex pteTeruicuceliberoru aucé gracia nemo fbudere debet pecuniifacqréJiCuc.r.bcreder quoq; ditiOióf relinqc.boc.n.neq; ilhf neq; pacne commodu é. luuenu.n.pacri/ móiaTi luxu uacac-'dumó nó careât necenanif oim prïmonioif accómodacinïma laudatiOimaq; bnda fuc.Ec rurfufmediocritacé ciuefamarc debenc:paupcaccq; exiftimaremon cum patrimonia minueric:fed cu auxerinc cupiditacé. Salucirrei.p.opcimü imtiu énpfa rerü mediocricaGfup eaq; qfi fup fundamco firminîmo edi/ ficandu eft:curandüq; nó ca:ut maxia opulétiffimaq; ciuicaf fic auri acq; argenci pofleOióe: q uc feliciHima ec uircucü ornamécif celeberrima.Odtauo ena Iibro/cam qreexercicacióefec relique roefcercädi negfigancm pmifdiuitiaruaniduü ftudiu ccfcnbic: qd* boiém occupac.facitq: ne pdioip fuorü culcu ,pcurcc. Qui ent coco aimo a diuitiif pendêc:nunâ ré niCi afferac queftu exercenc onieq; ftudiu fuu: omné diligécia acq; induftria eo c0ucrmc.ee/ cera negligüc:conccnuc:ac p nibilo babenc:nuUuq; é ca fordidu opufec curpe:qÆ inexplebili aun acq; argéci cupidicace nó hbéf aggrcdiac^quo candé diuef fieri faculcacéq; anèg poHictomia ca bona q mala ,p aimi fui libidine agendi/Nono icem libro omniu inqcp iniuria erroru:quorulcro gfpia cómiferic/caufa é cupidicaf/ queaimu exupac:ec uanifagicacdef/deriibqd' cue fieri maxime folecxu bominefpecuniarüdefydeno cenenc:cc copiarulibidme mflamacuexplere auidicacé nequeüc: qda nacure acq; mfticucóif fue praulcace. Caufam auc praue infticucóifdiuictaif laudefdede/ rune:que publica exiftimatione si audloricacetâ apud grecofg dpudbarbarofcelebran^-Cu.n.id pmuinbonoru enumeracione côfbituâc:qâ cercio loco ponendû eéc:rem cam fibi quä pofterif /T^mciolàm côfticuuc.Per mulcaPlaco de bac re/non mo in librif
de legibuGfed ena de re.p.ec rcligffuiffermôibuÇdiumicufprope dißeruic.-graca boîbufg uircutiflbudiofifuncullifinuifaîquirtuci diuiciafanceponunc.NecPIaco duraxac-ueru eciâ Xenopbon lumen alccip focrance fcbole-ec Lycurguf iHe grauifiimuf legû/ lacor id fenferuc fimul ac pceperuc. Quippc Lycurguflege faxic: ne cui licerec aurû auc argecu auc aligd cale poflîdere: Xenopbó
-ocr page 338-uero rcm.p.Idcedemoniorû exponenObanc legem cómendac bif /^erbir.Qtjin ecia bec a Lycurgo diuerfo g a ceterifgrecifmodo cóffcitucaiurafüc.Cum.n.in cecenfciuicanburomfpecuniircom/ pandifp uiribufftude^upfe fparcanifliberifoino pbibuic ne gf fibi pecunia acqrerec. Que auc ad liberale ufum pcinéciea cancu in ofFiciobabéda decreuic.Poft bec cam malo2f que fparce acci/ deranc: ea reddidic-q? legefLycurgi mime feruarenc. Noui mqc lacedemoniofpufdomefticacenuicace concencofuiuere uoluiHè: pociufqpegrinifdeliciifdeprauari.Mox uero ganceformidare folebâc:ne qd auri poOidere uidereni:;eorgloriari opibuf acq; di/ uiciifuideo.i?oftbec frudtu-qué concra legefex auro ceperinc: ad rugit.Ergo ingtgreci omfprcirtpibuniacedemoné cofugiccef obfecrare conTueueranc ut fe ducerent in eofa gbufiniuria rece/ pißent, Nunc uero pleng: po nuf mouenc-ad pbibendü'ne iceru ^/nnpiu Idcedemoniiobanea^^lucarcbufquog: ifignifbiftoncuC
Lycurgi uita fcribenfica inquic.R.ef.p.ldcedemonioru uniuerfe grecie pfbicicbonif legibufec audhoncaceannif fere quingenciG gdtu.CLycurgi legef feruate func.bafnullufe regibuGquofqud/ cuordecim a Lycurgo ad Âgim Arcbidami filium Fuiiïe conftac; •^^S^'S^ P*^^“^ efl.Regnance auc kgide lapfuCpmu in ciuicacc efk numuf er cu eo cupidicafecopulenne emulacio urbé incroierunc audtore Lyfandro g caccfi pecunia ipe capi nó potuic.tn pacria /bereit in ftudia diuiciaru et luxu acq: ilIecebraCHecPlutarcbuf referc:ec in gta pninem auri acq: argéci gracia Iparcani incideric: lubiugic.Lycurgu ecia Icnbic a ciuibuf fuifincerrogacü’-quomó cbfiftere boftibufponèncTefpódine. Si pauper ficif nee incra uof uicinïm:uc aliufalio dinor euadacdecercecif:facile omne boftilé impecu propcUeredc;ppulfdre pocenciCSic illeforcicudïffoncé ciïè inopia ecconcinenciâ exiftimauic:qua ufq: adco aduerlanuf deceftad-’ue lafciuia 8^ luxu^queex opulenciaonri folenc.’plane pbare uidead.Qui.n.mediocricdcê:q Plato opefdiffinitme uia uitufaperiadTequenda non cenfecuCcerce diuitidfpro bare uided -^que ea uicia pariuc.quePlatopbibere conuc\^olon quoq: aebe/ nienliu legulator^diuinaip uicium lepidiHimifuerfibufdeclarauic. Nullufopu finifmilèrif morcalibufexcdc.ee rurfuf Sepe maluf diuef fepeefh pauperrima uirtuf.
Aft ego uircucem prefero diuicuG
I lla uigec femper florenfq: ec inuidia durât: Vituï^v
-ocr page 339-Hafforcuud fuo dacq; capitq: mod o.
ƒ Quid NumaPompiliu mernore: quo nemo pftantior uir memo difciphne ciuilif penei or fuie ^ Hic ufq; adeo diuiciafconccpfic^uC omné fumpcumagnificeciä.'omneq; laCciuia ciuicace excermmaf' a diifpmu meepenemee argéceifnec aureifuafiÇfed fidtilibufref lacraf fieri lufieric.Merico igic califprincepf qdiu regnauic anof fciliccc trefec qdragfea :pacc cranqUicacéq; oim reip populo-ro. feruauit.Quo epe urbCftoma nó opibuffed uircuce amplificatra/ cociuforbifprincipacum obnnuic.Mox uero eo defundlo diuicie
ƒ ITmul ec bella urbc inuaferefKcq aduerfanuGnoneppeer diuiciaf inqc R-oma amplificaca eft ec omnibufnacóibufimperauic ^Cui nó ego fedPlucarcbufrefpodeaCji uida pee eiuflibri que de uica ccmoribufNumePompilu edidic.Iongiufingc fermoné pducac oportec’q rndere uelic boibuGqbonu diuieiiflafciuufec imperio decemïinat.pociufq faluce:pacc:iunburec ufurerumïque uircuf
/f necenàno fuppedicac//Quid uir dodbiOimuf Pbearebuf fenfene mamfefte indicac-ec praua eoru fencencia refeUic:qPIaconé da/ ndnc:q^ fuorboiefdicarrldfctuire:ec ftudio queftufinuicécócenz dere noluencXn facifab eo rnfum aduerfario ficdeftip fic ludiciu Ego uero illa.MCuru fencencialümiapud ro manofauiComm boim meória digna exifbimo.-g cu Samnitefmagnu ei auripon/ dufaccuhninèncïrepudiaulCïnec babere aurupdarum fibi uiden dixicïed bif g auif baberécumperare. Sed gd aifo Marce Cun? Quomó imperareauru bncibuf póc: g auro caret?Diuicem ede oporcec:g cecerifftudec imperare. Ica fane ftulcoru ec auarorum tudicio:fed fcncêcia boifmenté fana babencifnó ica c:neq; emm diuicufboftef uincunc fed uircuce’ que debihcari pociufg augen rdiuituf folcc/54ó aureo argeceoue muerone opuf eft fed ferreo: nó mercenariu querere milice debemuf que grandi pecunia con/ dueftu nobifdnm cófticuamuf eiq? curpiuG g bofti feruiamuGfed , nofipfi ciuefec principefeHè ec mihcef.Non commeacufmagno enu precio oporcec-nam ftm geréd o bellouircuce pfbancioref (umuf: cómeacufnobifiHi abude fuppedtcabuc:quo2^agru inuafèrimuf: nec folu cómeacuGlèd ecia pecuniaf eoip noftraffacere pocenmuf: cauendu cn ne gd fupra neceOicacé capiamuf.Copia ent diuiciaif facie me bi macipia ducanc^quorum dtuiciafaduerfanufmagni/ ' facie ec admiracur:bec cerce. M.Curiuf ad obiedta refponderec. A.duer(ariufuero dime craxifTe bunc erroré uided:qj epulafiftrui
-ocr page 340-lduciur;doniorediftcdn Tndgnificennußueftefpdrdn deccnciufex dmpltori pecunid pfpexeric. Vnde boe idé arbicrac in re mthean effici poffèïuc g dinoref fucbi uidlona ddipifci fdcilmf udleanc: pinde qfi cxidimareuided^non piciorefmedicof po He egromm piculo eximere:fed dictoref.-nec pbilofopbü oporcere ec:g de reif /ƒ ndcurd egrcgie diRerdc: fed locuplecêAcnon icd efle XnOrocelef quoq; oftendic.-cü pmo policicoif bbroued de diuicufecre fa mill/ dn log^.Genuf inqc ponïdendi unu nacurale e rei Familidrifpf qlt;ï duc pedè oporcec'duc adbiben fhudio cure ipfiufrei fdmilianf: uc pecunie cm ddfic;qcü ad ufûnecefïdriû amp;^ comodu fitp ciuicd/ cibduc fdmilie fociecace: ec in boe cofiftere uere diuicie uidcnrur., Eceni elufponenïóifnecenïcdfdd bonoi^boim uica immcla non efb:peeunic nero illiuf exicu nullu ede facet mee nacuraïe quidé eaeé-cû dlceraquedef/deniffaciffaeiac neceddriifec nacuralifec lauddbilif fic.Quippe nibil a nacura nel impfedtu uel fruftra fic. ■ Sie Auriftocelef:Placo:Lycurguf:Xenopbóï Solon.’Plucarcbüf cc reliq (apiencifiimi uiri/de bac re m eandc fencencia locuci fanc: zf^bufdduerfan et cócradiccre obiurgdcor nofter conac/Hec ubi de uica 8^ moribufsz legibufPlacóifblaceracor effudic/addic gre/ cofPlaconiflegibufüfof fuiflèndeoqj miferofpcniflè.Xc proindc Iacinofadmonec:ne biflegibufucani^iqd ft fecuffaciac.-periturof cefhat;,ecpeccaco nefario bou'f piof ec GncftiOima dei ccclefidm ƒ fedac: q, pfanu mariu cogrcHu uftj.rpauericrA.r.n.grecor amifinè iTnpiu:qlt;ï malnfannoip curriculifcenueranc;fdceor,fed non ideo quidé q^Pldconiflegibufuft enenc eddem enim dlnuratque cecen cbriflidne rei.p.botercolucre. Veru qa ndcurd rerum ica fereme nibil orcu ftc:qct non dhqn occiddc. Qudpropcer non cemere diet folec circula edè ufu reru bumandip: fefe uolucncé.ec quofmodo babebacrupioref:inferiur deducencé: cc cócraiq infcnoreferanc collencéfupiur.Tenuerunc quidé aliqngreci principdcü.nec exi/ guo cpif fpacio dni fucruc. Sed fieri non pocerac^quinipfi quoq legi nacure obfequerenc:ec fortune uiciüicudini fubiebti forent: ne lèmp feheef forcunauq; duraréc. Quod ft aliqneuenire neceile eraCjmiferandi fuc/Poftq pcricruc/nó uicupandi. SicdHyriorum impiu penic.ftc medoruïplarü.-macedonu'acbeniéftüdacedemo/ niO2{::romanO2f;quof Pldcôiflegibufufbfcncne aduerfàriufqdé diccrc auderec. Eniuero ut ftnguloru boim-ica nadonum quoq; eercd ecafeft.-q cofumpca:uniuerfa genCpericteo mó quo Placo
-ocr page 341-auc TbeopbraftuGduc guirmortalium fenedtuce excmguit:. Sic illi peneruc^gbufbic obiicic nefandu coicu puerorum:ec Unnof boe ipfo federe curcord mancipia futurof uodferaernon ob legef Placóif. Na qd* ad eafqdé atcmec.Ti que m illifpcipiunc-ud greci uel qcuq: anbac perierunqfcruanènc-uc ciuefiugi cócordia uix/ inencïucfuofanianèncïucbortefodinènc-'ucome fbudtu laborem acq; mduftriaad una patrie falucé ec hbercacé:amp;: gloria conucr/ ciHenC'nec mercenamrpegnnifq' milicibufufi fuifïèncïfed ipfi rem mihcaré exercuiflènc/Poftremo ftudia Irarumtcc Itberalefarceb qbufoK greet exeelluerucxoluinènc-negïcxinec diumafjec cenu/ lorc uicftufeeuti eflènc:fi bec inq:que ec Placo pcepicec omnef-q unqclaruere:leruaruc:grcaboicfecalii obferuaflenc: neqgpirc pocuillènc.Ica nó mó propter Placóif legefgreci nó penerunt; fed feruari ecia potuinènt f earumlegu cófilio qcenufdiuinif Ie/ gibufnrifcóueniuciré.p.adTnifbranènC’Ceceru becpro Placone ,expoluinè fatif ftedonge gdé pauciora/^eiufuirt diuina fapiécia: cc uircufec ingeniu exigere uideanuSupcft uc aduerlariu ipfum parupaudtamufJaudanté Placóifdodlnna eemorefee ingeniu. pferentéq; eucecenfolbufclarinïmifuirifquofunqdnred eddha iècula tuierde:ucipfiufecia uerbif depbendad.q miquufprauuG puerfulqj fic:cd uircucef Placóifqfaliafpdicauic: ec quaco pocuic ftudio acq: ingento excollere conacufé: nuc negec/ec fcelera Rn/ quot;géfuicupecïmaledidlifqï eccótumeliififedted.Hiciufru Ntcolat quinci póciftcifmaximij utri dodtrina ec fadticace uice fingularif Placdif legefincerpcacufec ad cd ut morifdh pfacionc fenbenf quoc Placonelaudibufextuleric:quo ftudio erudicioné eiuffuTn/ mamq; dodtrina'cognicionê omnid rerd:landhicacê:mord:uice incegricacé:diuina pene legd inuécioné:ac inaudtca fa pienciam pfecueuf fic,4pfiuruerbi0quifineptafunc:qudo pardp uideamuf luflifti mqc beaciHime pacer:uc librof Platóifde legibufde greca lingua in lannâ uerterc:cü qa refipfa ucla maionbufnrïfdigna lèmp pricipe ludtcaca eft-cd qa fandticafcua;Placói eaq pbórd pacnac principi.'Vnde pbia reefte ppagaca éiplurimd acq’ plu/ nmd afficid. Parui madatifcuif réq? ardua ac nemint pnfeorum atcencata fufeept.Qpa qdé incrödudltóe adeo fum admiracufuel ingcnid:uel dodlrina:uel diuinitacé ponufdliufbotf uc rem pre ftupore uerbifexpmere nequea. Na qd a landhitate cua memini audiRè a pclarifgbufda cbeologie magiftn .tf: cd tn cóparacionc
-ocr page 342-difciphncciuiUf anftocelicc acq: placomce incidinènc^rcripm eOe^ buic quidé uicc bolmariftocelicaunnocécie uero :fi bomo lapfuf peccado nó eêc.-placonicâ magtfcóuenireqd cerce in bif hbnóqfi p incegmca queda^sz en/gmaca ccrnidænygmata dixr^imo uero fic apte nó nulla qdranc:uc kb e ran a pcurbacóibuf cocu bu manu genufpofTe legibuffuiCfperare uideac, Non.nmala facfta magif punie: q motuf tpfof nulla ira;nulla cupidicacemouen oporcerc fdncic:fi gfpecunia mocufboicm in ludicio fua oróne defend ene: TTiorceplecfhic: q^q- nurabiliufé:decennio Cola dare oporcerc U/ berifopera cenfec.Idauc uel bac luce clariufeidé illi eft:quodin nónullifecclic dodtonbuflegicTi bó lapfufnó eéc:cu inferior ró nullo mó fupiori repugnarec:cóueniréc quidé mafculufec femia ucpcrearéc:fed nó ica lógifcpibufcóueniréc:gppe cu ica mulcof nafci opufnó céc^fed electofcmmó q celofadipleréqqdipequoq: fóniafTe uidec, Na quifdecénio uc dixtmuTftacuacïdanda liberif opera eéimagiftracibufcn pmictic:li g force no pcreaueriCMuc G pcreaci obiericmcad lógiufcempufcóuenire cóluganfïdulgeaC: pcreaco2^g; numeru fuif icere aic:cü mafculufamp;r feta unufec una e cóiugio naci func. Ira nó cam mulcof g bonoG cc qfi ab bac ut/ uédicolluuiefepdcofctuef babere fhudec:que omnia non magtf crediderim:qdf uulgo fert::aiudeifillu(fhcucufuinè:gdiuinicuf lUi ad fucuroi^ borninu uciliraté donaca»écpaulopoft, Sic ergo duofpfbacefboiefdtucrfb cramice pfecflof Placoné acq: Xrifho/ celéexdtuina puidécia boibufeodé pene cpeminbfcócendcnm quoru alceri nacure fecreca ec queeaq; buic boim ftacui cóuentüc infudifïè uiderur: aken fpem iniecic pofk ctuicacé Icgibuf fuifad fublimioré uicam g bec ficTcduci acq; ab alitflèparumencef cerce genciu diuimcafs^ qfi p fónia uanemado ad fulciptenda euangc/ lica dodhrma pparade Placo uideê:gppe g Ge ad fepaca dia uica: acq;dtuina omflegefaccómodaciucfi boim tlliufcpif morefacq; uica craducere pcepca penicuf urbif :mulcaminufconfequcncer dici cerce uideancur.Naque de celo ftellifqnanqdedufdiciccó/ fuecudtni cpm monbulq? illiuffecuk lèruidè ipfum credidenm uel forlan ga deufnibd pfeedra ab bumano ingenio polïe gignt cam pmulcofgmaxiepbucoftendere uoluic:cunemo Gc^gmbil er/ raueric: peer eofg fpiricu diuino cópulG diuina fcnpferunc:unde Icripca quoq; fua:nó fua fed dtuinâ fenpeuram appcllamufqd'qï caca ei aucoricafapud omOqd'qi ad omfgenceGque kccenfucanc
-ocr page 343-adeo UcePUcoifnomc diffufuc.-ucnulU uiOboiem pferci pua cd acq; paupem^cumf fcripca lingua adbuc aliéné ignoranc:precer ƒ diuina ad canca nominifgloria pducere pocuilTe uideac.Huiuf ergo cao uintaqdiuinidibrordelegibuOqbufnibil meliufedidit luOibuftuifmagifparencef q nobifconfidécefcraducere aggreHi: oracióibufcuifacq; félicita re adiuti abfoluimuß nbiq^affernmuf. Poft bec Plat o né deu appellacæc grauiHîmai^ fcncéciaip aucoré fgt;manü eéiudicac.nec digne ré canca cóuercere fe poOe in lacind fennoné faced.-acq; bec addic. PUco auc fic grauicacé i bifmaxte librif fuauicacéqj in unu coduxic^ucarduu fic ludicare ucru gra/ utor an locundior oracio fic. Quin ena in alcera prefdcóe:qua ad * uiru dodhiffimu Nicolau cardinale culènfé mific in tncerpcacioné
fermoifplaconicuq pmenidefinfcribid.bec dePlaconc ceftad.Eft aucliber ficæc alcicudine rei^pfudufamp;J argumcoif crebncace re/ fercuGuc facile bincPlacoifingeniu æ nacurc acumé:amp;: diOerédi m ucranq; pcé mirabilif faculcal illuceacbreuicaCq; dicédi canca: fl uc ml breuiuf dici poHic. Sic Placoné bomo iftc:quc pauloance n dodtifïïmuïqué eloquéciffimu qué uicaamp;i monbufpfbancinïmü: que ingenio ec prudencia fingularé,«qué legulacoré egregiu:qué demq; uere diuinu dixerac:ec funimiriaudibufexculerac admira/ cufq: fuerac:nuc (dodbuamprobu inepcu dcmencc fuiHe dicic:8^ uirgiifcocumelnrq; infeqd. Nuigic incerca mucacurenPlaco:8^ cx laudaco uiro fcüf illaudatuf^ A.n pociuf aduerfariufubiq; fui fimilifboc é incóftanfuanufqï efb ? EcPlaconé mo laudac modo Z uicupacmec unq fibi uel re uel uerbo confencic/ Na ec libru.-qué
uclupradiximufNicolaoquicoponcificimaXionup dicauerac: non loge poft Hrancifco barbaro pacricio ueueco miriezec uene/ torum nomint dedicacuru fe pollicicufefb. A.cqui uir dodbOimuf Francifcuf barbaruf bifucrbifiUi rndec.Tibi graciaf ago^qdo/ cuifti préfnfofnon folu ufu reru bumanarumzfcdPlaconifquoq: cófilio ufofeße fecudu deuiadiaciédu fudamca: que canca laudé acq: apltcudiné cu belli cc pacifarcibufeflenc babicura:ec paulo/ poft. Vnde cum ciuicafnoftra nullum fere magiftracum baberc pocueric:auc gloria clariorc-' auc aucoricace grautorem:auc bu/ manicace policioré:q Placonem:raibicongraculor ex memona uecuftaciGce incerpce can dé eruca cc aciqua nobilicacc quoruda legu nofbraz^ïqru ucilicaf ec fi facifex diucurnicace:concordia;ec ,cranquillicace ftacufper fe laudac:carné ex boe ecia aucore canca
-ocr page 344-dignicatcec aucortcacé babéc: uc no mtnuf g crecenfèf-Minoe:q acbenienfèf Solone: q lacedemonu Lycurgo codiconbuf legum fua2f. Sic nof fi deo placecPlacone ueftro gloriemur.Cecerum ce borcor uc fi cibi hcec et incegrû efb: cum pfaciûcula:que digna fic aucore^ec magn'itudme reiinfcnbafnobif legefiftaf Placóifuef/ crrec ego ilUfica diHèminabo apud ciuef nrófuc ahqn nó medP ocrem frudtum fifconfecucuruC laboru cuorum.Hec Barbaruf.
/ÎAduerfanuruero rurfuf buc hbrum alcera pfatióe uenecifdicac: IrurruricgefPlacóifcómenddC.-ecadtnirat: eclaudac: cacoqdibrof iftoÇcecenfeiufdé aucorifopibufpftare fa ree.'g co uenecoif refp. cecenGque unq fueruc rcbufpubbcifdnceccHic ec ft quif Placonif legefconfyderdC:qbufré.pPua hbera ac ppecuafore confidic'fa/ die incelligi poOe uenecorum legcf pinde ac fcincdlafauc rtuulof ƒ^quofdâ indepueire.Èceni qgt; illc opcimu rei.p.flacü eé dinèruic: g ex bac criplict re gif er opetmarùæc populi peace eófbareerboe plane uenecitfadlu icelligi pofTealiu pterea cuftodeflegu ftacu/ iffe.Venecofaduocacof fecinènHü fuffragitf agi commaluninè: uenecofboc idélcruanè.Permulcaq; altaeodé mó quo Placonif lura decernucjapud uenecofin ufu eé-Tübifuerbifeafdc Placóif legef defcdicec laudac. Na ea que de ppecuicace ciuicacif Placo fcripfenc-'qfmulcif ecia ance rc.p.ucneca fcculif ec poftea q iiciu cepic parup dodlufnó iceUexic.^ Quifauc icellexic g nópbauic? Fabule cnfigmêcaq; ac oio impoOibilia bec uidebanc^Cur ica?
Quia cu cupidicacefnofbre aliu alio rapianc^du (perare glifcimuf parère negmuf Vnde nee piculu gdé buiufmót ftacuéde ciuica/ jf tiffadbu unq anceafuic ILedbe peer ccceraflaudefquafPlaconi aduerfariufcribuic:bac addic'neminé eé ecia mediocricer erudicu g Placóifpccpca nó incellexertc:nec incellexidè quéq:qnon idé pbaric-Quod fi nemo mcellexicqn pbaric:ecia ipfiufiudiciorc/ pbéforif pfedho g nó mceUcxicpbare nó póc. Ac ipe nuepbare nó póc:ergo mime ipm icelhgere maniFefbü énea fic ut nó minuf fibi ipfi g Placoni dduerfariufrepugnec.ee qd nofci opponimuf ƒTdé fibi ipfe deducae ignorancie argumcu. Quid uero precerca ad ducé ueneeu fcribic.Ciué fe uenecufacic:ec pmulnf febeneficiifa uenecorü fenacu boneftaeû dicic. Quapropcer nibil commodiufi nihil apciuGnibil digniufbabuinè:quod rei.p.redderec/benc de fe merend gPlacóif legef e greco in lacmu có u erfaß leafic inquic uc rei.pu.in q nacuffumeducatulq^et cibi per quem ipfc uiuo^nunc
-ocr page 345-fe(iacergubernd^:boc ope gr af refera; et-me fi Plato ifdiuinam eloquent aflecucufi craducedo no fuTub aucoricacifcue dcfcfioc delicefcere pananfi Ergo pbelle cu qde grafbabef ec referfgram uenenfia quibufpmulca ce bénéficia facenfaccepinc.Legel ennn Placonifpro eorii erga ce mencifreddif In gbuf qcqd unqflaZ gitii fuic:gcqd libidinif: qcqd Iuxurie:quicqd iniurieampiecacif: demecieprauicacincocineri-longo fermone conacuf efoftendere. Tail ne munere boief bene dece mericofdonandofeflè cenfiiifti ^ ealefne grafbabcdafeUe amiciPauc catipmio eofq in ce benefiet fueranc remunerandofi auc calibufpcepcif coborradofad uircute boierexiffimafti? An calife ref.p.uenecoif qua cuPlac^fra.pu. fimillnnâ ee cofirmaP Probat ne legefuenece diru acq; nefandû manu cocubicu-quê cupbdriaPlaconeuociferarif.'’Tu nein ea re.pu.nacufieducacufierudivufq: efubi ea fcelera exercencur-que PldCoiflegibuflàncciriafFirmaf Donafueneciflegefqbufgrecof peniHè comcoraP Proponifliberifeoi^: ad uiceac moru eruditi/ onem innncucaPlaconifiquc cua qdc fencencia nibil aliud docecq uino ingurgicarrecpfanarefexunacuraq? puercere.'’ Quin po/ ciuffi buiufmôilegefapud eofuidinèfcoHere e reru ndcura:amp;: uct igni abfumere^ueldigiciflacerare-uel inpfundû deucereiuelalio quouif mo abfumere-ac labefadtare debebaGuenec audiripofféc nec uidervnec in bo fm confpedtu ;pfern:ne ciueffcfllinii ec de ce opcimemeritueai^pcepcifaimofcocaminarec.^Tu uero concra: lUaflrifabditafgrecif/fummo Pudio lannifreferafti.ec incognicaf ueneofreuocadaf in ulu-colédafq? abbifacq; obferuandaferadP difbi. Saluée boc lUud erdc:quo ce nibil commodiuGnibil apciufi ntbildigntufreddcrepofiè(eirei.p.facebarif in q naeuf educaeuf: infbicucufq; cfTef.'Quid quefo aliud dui de boc bote pôt^niG fumû illu incerprecandi laborcea eau la fufccpinè.uc fcelera luuécucem docerec:bonofmorefpuercercc;uirtucc exterminarec fi mo cre/ dendum bifque obncere Placoni conacur.q, fi uel turn que praua iudicabac:p bonifdedifièc;ucrc.p.uenecoi^ cocdmmarecîuelnuc que optima acq: fancffiffima effé cognofcic dânac;amp;lt; ucp pefïîmif babeantrconac efficeretqdad canrâboifimprobicacc poc acce/ dere ^Tdlifbic Placôifaduerlariuféîqué laudauicuicupaciqucm pbauic improbac:qué fequenduamicandu amanduq; propofuic cundé deceffcanduæiuiendu exterminandu lcribic:canca eft auf incofbanciauâca puerficaGAd bec P la tone nô laciffibi conftare
-ocr page 346-) ; _ ubique córrariuf Indignai: ecia fi quado boiefafrécacorefi incó / ^ !• {^ftancefididlif facïlifqj mdabilef Placo repbendic qfi ad offinum ^^'I^pcmeacmdqm eademfencéciapmanere.Scd cufacifia ecróibuf Ijib ec dodlifiïmord uirord auconcace crimina ab aduerfario inPIa jl ß tone obiecfta dtluca finc:qrco quoq uolnminifiné imponamuf.
'1 i-^ ßnipewytui? Qu^maltySobir^n totalere Canpatittuepoljbib '’^ nxlüniatc^e pUtnnib .lm?« gt;Ofb bec ut manifefbiuf elucefeatîqca fic pitta /'gt;^^^^b^lÖO ^buiufboifiqfePIaconifacq: Anftoreliffdmoi^
pbióru xudicé facereæc ucer eori in pb(a acq: alcioribufdifciphnifTnagifexcellucnt :ftacuere
^^^(^ ’femelacqj ircrû edidiflèfupra meoraunnurper/ ferucemurun q eo diligénoré fuidè aduerfariû ^| cxiffimandu eft: quo opuf fuumpmo.R-O.ponc.rurfuf fenacui ^ |j ueneco dedicauic' cu pfemm multu incerßc: reefte ne an pperam ^ it conuerfe legefedan^.Exqru fonce 8^ uica:ec morefboim-ai 010 Ï ij fehcicaf oifemanac.Sed qtufumo ftudio ec diligéna fucric aOè/ nj^ quueuG ope preciü é uiderc. Quo ficuc pauloace dtxrapnuffiac: J jc^qca fic m eo bote pina eaip reru:qip ludiciü fufcepic^ec repbedere eb edfdanare:uicupare: cemeredifqrendopfumpfic.Exponaaucé ■^i nó omfeiuferroref.Longü.n.id admoducéc- cunulluf fic locuG q uacec errore. Sed carpcim ea ducaxac colliga :que uel quihbec incerprefincelligere facile pocuinêc; ec fine caca labe confenbere. Ex bifpcipi facillime po ceric: q m grauion uel fencencie:uel elo/ cucioifgenere deficerebuiufincerpcil ingeniu oporcueric-qnqdc inlocifadeofacilibuflabit^^rracnacecïamp;i rurpicerab eo que icer/ precacur aurore recedic. Sed nemini quero rnolcftu fic fi plunbuf inrerdu uerbirexphcauero:qlt;ï Placo breui oróe cóplexufe.Ica ent mefacereoporcec:quo error incerpnfconfpicifacihufpofiïc; cd re:q de agii: cognica^cd ui uerbox^ ec forma orónifac aucorif ^dignicace pfpedta. Inicid uero a pmo capiemuflibro:ec fecundu uolumind ordincpcedemnP apientefque maxie mcerpcif picia demonftrenc.Quaq difficdiuf fucurdé ludicare qd omiccendum q qd accipiendd nobif fit: tea nibtl fine luffa rcprebenfióe poceft ff~ preccrin.Querit^ apudPlaconem in ipló fere imcio primi libri de legibuGbeUi ne an pacifrefpcd fenbere legef legdlacorefdebeac.
-ocr page 347-Ec qm (d agebat iccr botefdifpuCdcenquorä aker Crecenfifnoie CliTnaf. Meer Idcedemoniuferdc-'cc Megilluruocdbdtdcerrogdtxi ^•Qy'^^^ ^pud eoif boiefponufpbaret: ?CtiTndf iCdq; Nlinoem leguldcore fuü exiftimac eo animo legef cuhne' uc beliü ponufq pace (peeftare uiderec. Iraqi de armifeum pcepifïe dihgcnEidime: cuiufgenerifeé debcrêne: quo cc nature locorû ec boïîn difciplme Tnagifaccórnoddren^iconuiuia ena inflituinèïquoif ufufdd rem Tnilicaré apciOime cóuenirec.Cuiufrei rocm:cü Clnriafredderec. rQue.n.inqc cpe belli ■■cadé pacifecta epeexercenda func.ppeerca q, omfmeer fe ciuicdtef bcllu natura nó caduccacoreindidtuige/ rüc ïprouifu.Icaqi nibtl ucilicacifin cecerifofticiifeft:nifiqf bella armifq; fupior fic.Cuéta.n.eoi^ q uidti lue bonaad eofcranfeuc: . ƒ q uuftona fucricadepci.idcc iHci’Incerpf uero bellu qlt;Ï nacrura nafci iprouifu; cc TroX-^MopaKHpszKTop.i' fine caducco dicitur: incerpcdcufé beUu-qd* nullo feciahu officio colli poflïc.Hifcnnn uerbifufuféïqd' fi tea eHecrec nullo feciahu officio id bellum colli poßecTequcre^ unaquaq: ciuicacé belhgerando cépufome eófu/ mere:nullaq; ab armifuacactoné babereïboc uero falfü é 86 plane ridtculu. Hec eadé lèncencid:cum ab alcero quoq? differcndi focio Megtllo lacedemonio dicerec. Placo faterieofrólburcoegicïnon mó ciuicacé cu ciuicace-fed ecia uilla cu uilla:ec uiru cu uiro sfin/ gillaci bellu gerereet ad poftreniu hngulofquofq; bokfdißecire fecu acq pugnare. In q pugna pulcbemmu eécu qf feipfu umcic: curptHimu uero cum a fcipfo fupac.Ica bellufingulofquofq; ad/ uerfuf feipfofgerere.Ecficucin quouif nokru ufu euenic:ucauc fupec’ducfupetacain quiffd'milid.ec uilla: ecurbe cócingereiq fi q melioreffunc uiccrinc redte fucccdere:fi uero q deceriorefnó ^quot;Tedhe. Tuafferc TOM^pToïpVp tnroTSo’TÏ TTovTOXüpopK'
P^ÏTTop TOVaMtivopoerSao'oME-p.Veru q ahqnica accidie uc / parfdccerior fupec melioréirmnu boe loco faciamuf Qué locum ïterpreficd cóuercic. Sed ucru qd^ petufé.irieliore ahqn hc meliuf fmó precermiceamuf/Quid nam bocpeiuflic-qd’ ede po die meliuf meliorc:eqdem nó incelligo dtcat ipfe:q Placoifdara ec dilucida uerbaun obleura queda enygmaca ec modrola cóuercic xpEÎT/ TOp* Quod qnq mehudqnq fornuf fignibcac: p mcliori accepte incerprefp equocactoné decepeufeu boe f loco forciuffigntficec. IcemPldCO ^/TToViTai^vrrSpEïcr xai THkavTHO'iroX^cecT Tt/ ropoTÊcr.aSlt;iKoi KaïTToA-VOi^ vp£\eopTScr. Ssikai overSA-aT
-ocr page 348-Topalt;r op Tacyßi a^opTod S^ov^ov/A^poi. Si ciuef inquic ge «lef foddlelqï inig^ec plurefi pauctorefuirof bonofcólpirdbucïdcq? in 1 feniicucé eof rédigent. Interpref Si multi mge cofpirauennc ad/ uerfufiuftoßqft mulco2f cóuencu:nó iniuria uiri bom oppmant:: r ca ptem tq fupuacanea ómific. Nee uero tam probo2j: aduerfijf;
aduerfuf improbof uidbona pdefTe.R-.P.Plato exifbimactq fi qlpia inter eofarbiter cóftitutuOnó improbofinterfmac:probof autem imparefibiipfifdecernae-'nec pbofimpare.-improbofuero fubeé ipio faciae-fed alterofalterifrecóciliee amicofq; inuicé red/ dat legibuf cómodeinflitutif Na etfi fupiora quoq; illaiuuare po(rune:boc tn loge pfbantiufeé atq commodiuGee qui ita egeric
- legulaeorc ac indicé ede multo excelIennoré.Cui fencetie eu oef anentircnt:tandé ipfe cócludit.nó beHuTcd pace potiuffpedlado kgef fcribi oportcre:qd‘ bif uerbif expflit Kaï/AMp. TovpapTl/ ovT^M TTpocriroA-^MOpap 3\^7rcop avTOKX Tover popover S^ïapoMo e^TOi.Ac uero cótra acq; refpedlu belli legefeif Ferre f uolueric.Interpref atq;mqt cótra qfi bellu refpicerec-buiulmoi legef fibi cólcribet: qfi fibi legulatorefnó aliiflegef cófcriberéc^ et de qbufda buiufmói legibufnó fimplicicer de legibufageretur. Tu Plato pace ede in pmif a Icgulatoribuf fpeefladam probarc nició.-exiturei digniorif:qlt;Ï.n.pftanciuréinqt:id fpeeftant pmif oporcere^pacé auc bello efle pftantioré. Quippe bellu Gue ciuile fit fiue externuToparande pacifgracianeccnariu ede:pace uero per feipfam expeti acq; opcari. Sed cum defenforefilli opinionif alccriuf:legef cu Iacedemonioru:cu crecenfiu eo fpedtare cócen/ deréc:uc ducaxac refbellica ex co lac acq; fcrucc. Placo ad Clinia cóuerfuf.Porcafle inqcita fit:ueru caménó cótentiolè alcercan aXKMpSM.aapêpcjOTcxp.cüTAA.aX.ïo'Ta irLpi TaVToc.MzACOpTt K« KSïpoóp cr-TrovS^'a^opToop.fed modefte peuneftan debemuf flu/
» dio qmaxieTaauobifqdbillifbuiufmóireburadbibico.Interpf ' Sed tri mqtnó oporcec cócenciofe:fcd gete ingrere:quafi maxte / rebufbellicif et no fee illuftudedmuCHic pnculam illa Platonif : forcaflc ita fit ómifit.Et qd* ille ad crecenfefec lacedcmoniofre/ FertidicenCta a uobifq ab illifbic pma perfona in terprat; no fee illi fbudeamuf qlïPlato'et bi cu gbufdifpucat;cü aliif agac nó cu Clinia ec Mcgillo fermo fit. quorü alter cretenliu lura.klcer la/ cedemoniorumeuea^.A.d becPlaco uerfuf cuiufda Tyrcei poete acculic patna atbenienfiOlèd m lacedemonioru ciuicacem afbras/
-ocr page 349-Cliniam creccnfem rogauic^nû id carmen aliqn legiflèc. Xb akero en! hoc é Megillo lacedemonioifepiuflecfticacu ec no dubicabac. Crccefifigi^ ica rndicxaiMMp xai -irapK/xacr £.\H\v0^ kom’ö'/ QEpT« ^K^fi k£ S^ajMopocr. Nempe ad noCquoq; ex lacedemone ƒ relaru fuic IncerpreG ad nof quoq; mquic ueniffèipfû Tyreeum lacedemone coffcac/Tyrteu peerea Placo ingc fumope laudaGTe uiroPq fbrenue aduerfufexcerafnacioefpugnaftec.Cui cbeogni oppoic ficulu poeca.Hic.n.boieGq fe coftanceGfidofec ftrenuof epe fedicoifexbibueric.-magnifefFerc la udibußquof Placo quoq eo p ft anno refec arbicratGcu ga genuGid belli grauiufefhjcum qj iufticia:cemperanna; ec prudecia cüforcicudineiuncftea'v'THö'/ Mopop apS^pi^iao'. ipGa una forcicudtne prefbancioref babencur / incerprefipla una fornrudme religcsec ica expofuicmc uircucef ipfe plurefcoglunnaccicui cande co parent: incelhgi mime pobte. /quot; CuicaqîPlaco ingc-nemo fine oibufuircucibufinteger ebe pobic fedicione urgence: mulci auc mercenaru pcregre profedti ftrenue pugncc:ec mon poctufg uinci pacianc.qg magna ex pee iniuriu cócumeliorudementefq; func ucTyrceufetia facet S\M\op cocr-rr/ ccpTOO' /AaWop KajOTM^S irapaS^ïoo' pOMoQ^THcT Tree O'T^/ ovKai oAAiKpop o^ïEKocr.Conffcac 9 cam bic a loue profeeftuf aucor:g guifafiub a quo uel paru frudburbabead:nifi in primif / uircutifpociufrefpiciat amplicudinédegerferre no fufbinebic/In/ cerprefcoclufionebanc Placonibconftac ec rehq que fequuncur queadmodu exponac audice. Quiafiucikffucuruf ftc:geum qui buc a loue mibuffitaclegulacore omne/Vofnunc:qd^ nof«be q mime pobumubgd fibi mcerpref uolueric dminecif.C Euenire Plato aic ex ea ipfa Tyrtei róe:ut forcicudo qua lUe an pofuerac/ locu obcineat grcuim reru nobiliu acq boneftibima^ numero-'SZ louifautor Mino G ft ad bellûrefptciéflegeftulic:ad uirtucifmé/ brû:idq; mimumó ad uirtuté uniuerfa ac fûmâ:mencê aducrcac. Quaobre cretenfif ille: qb iniuria qda afficered :cu id ebè minima audirecxfubdidiC.Cd^EpE: ToppoMo6£THp MMcopocTroßa^-^OME/ p^KT TOvcr-rroppcopoMOGETcccriergO [egumlatoré nofbip abita inter fcripcorefimpicorpactemur. Qua tndtgnationêJcerprcfita reddidic. Legulacoré noflru loge ad altenigmaf kgu fenpeoref /f eiicimuG (T Mox Placo genera bonoru enumerat de matrimonuf depcrcandifeducandifq Iibenbde pdnfde föpcibuGde funenbuf ec fepulturiGde obfcruacione legu plcniufdibèrébgbufbec lubdic.
-ocr page 350-OVTOOCr C0^i^pOl MGSA-Opap VMaO'S^lt^LA.Qtip. TTWO'^pTOlO' TOV soloer A^ETo/ALpOlCT pOMOfcr TOIO'T^-TOV TTvaiOV OCTTOW-Wp/ ocTJOvar/Aipcocr t£ xai Wxovproef £Q£TMp:ep£.a'.TÏT^TavToc TrapTa.xaio-TTMToc^ïpTïpa EïA.HcjboTa.S^ïa^MA.aSa'TÏ TOOTTEpï/ pOMOOp^MTT^IpCDT^XpM. MXai TICJ’ip^S^O'l. TOlCfS^SaWOlCfHM cop ovS^aAACixr Eo'TiKttTa'i’aM.icdborpicef audire a uobif uelle quomodo in bif legibuGquf ad louem^auc ApoUinem.-P/cbiuTn referuntur.-quafMinofauc Lycurgufcubejeunefta bee connerie, ec quo ordme pofica colpicua fine bominiiqui Ugûbue arce.-ßue f more:quodd ufuqi peneuf fic-nobifaucem alufTniniepaceac.ln/ cerpref uc eam feneen nam feruaueric: quefb accêdice. Sic o atnict inquic:ego uof uoluiflem dicere. Na bec omma m legibuf louif ec kpoUinifP/cbinquafMinofec Lycurguf cofcnplennc ineOe uidebicif-que omnia pacenc ilkOqut arcificio ec exercicacióe legu penciam babenc:cecerifuero nullo padbo. Sic qÆ Placo reqnc: ec propcerea legerinafminufincegrafenè arbicracur-’quia id non babcnc. bocincerpref mené afFirmac; cumq? Placo :quo ordine quot;pofica pareanc rogec^bic pacereonmia anène.iLQyod uc laciuf declared Placo (ubiungtc. Officia forcicudinifrepecamuf None exercicacionu ec conuiuioru roem cófticucam a legumlacore ad belli negociû cuendû cenfemuf. Ica efb xaiTpiTop HT^TapTop. ktcoct Tapap ovTœxpSiH amp;lt;Ïapï0ZAHö'acfea:i xai TrEplTopTHcf aWMcrap£TMO'amp;iT£-M£poüp.£iT^lt;xTTaVTa KaXSipxpEœp^CfTÎ Tû ccrciu cc qrca aliquid rcddi póc. Sic eni forcafie enumeradu fic:cum m boe uircucifgenere:cu in cecerif fiue parctbufuircunf : ƒ ieu quo candem libec nomine appellan. (f Ica Placo.tncerpref cerctum uero inquic auc quarcum adbuc nó diximuf Sed forfan ^mumerandame de alufuircunbuf fiue parcibuKTTcem ubi lace/ demoniiifdixic.Equideinquarcu dixenmiquod confyderandum cfb.indolonbufperferendif: quod plene feruan apud meofboicf 1 perfpicuum eft. Incerprefparcem bac. Qiiod plene fèruari apud meof bominefperfpicuü eft: ómific qq ncceflanam: liquidé ufuf ^reijacedemoniorum auconcace confirmanduferac. f TurnPlaco deforcicudine queric numcciam aduerfufiTMpap ^p£iccpS\£c|3£/ p£Ti9oo/xamp;p7roTïpopoeTr\Cüo'ov'TCOcnrpocr «^Joßovo'xaiA.vir «o' É.o'TiZAopopS^iocAAaxM, Mxai Trpoo'TTopovo'TeKaïMS^opaö' XaiTipaO'S^^pxa'ÖCOTTÉ.iaCr KOA.aKÏXaO'ai. xal TOOpo'SAA.pcOp
. OIOMSpoop SipoCITOVö'6VMOVÖ' MaXaTTOVCTal. KHpIpOVCf
-ocr page 351-'iroiovo'i cimorefuolupcacerqïpugnecïqiï genuruicuafTécdCoif ec blandiciarum nomme appdUcjcoq; animofinquicgrautorum
ƒ eciam monbuf bominum moUirrec quafi cereofeffici.IncerpreC Que faauncmquic uc ira de boneffcorum numéro eOè uideacur.
/ O rem plane ndicuUm ica ne feipfum quide quid dicac incelbgic: neduPfaconem.Quifenim mentifcompofuolupcace effici pucec uc tra boneftecunque longe curpior cum libidine.-q fine libidine
7 babeda eft ? tf Plaro forcicudineniaduerfufuolupcacefquoq; ec dolorefobfiftere-xertum eHèconfirmacæc cum uirof fmgulof'cu ciuicacem uniuerlàm a fe ipfa um er acq ucq doloreuca qui uo/ lupcace fuccumbic ede ignauu:magifq eum qui uolupcate fupaC cum dedecore uincuq qui dolore opprimie.-quaco fcilicec fediuG ac deceftabiliufuicium eft-uolupcafq dolor. ov^iTrovo^ioo'xai OTTVSlKOOquot; poMOQ^^THer: XCüA-HpTMpapS^pdap pEpOMOSETM/ xaTop.-rrpoo'Tccapiö'TÊpa MopopapTißocipovcrap TTpocramp;^ST a^^^ïa KociKOM^ïa Kaï 0oo7r£vTiKa:aS^vpaTovo'ap.Quaobré nequaq mquicica exiftimandu eftme louifille ec aleer Apolhnif aucor forcicudinem claudicare in legibuffuifuoluerint.-uc rebuf finiftrif-boc eft criftibufoccurrerec.Dexcrjfautem ec blandiGac
ƒ lenfdeficerec. Quibufuerbifaperciffime dedaracur forcicudinem imperfecftam ec quafi claudam: cradi a Minoe acq LycurgoTi eiufofficium in mecu canrum:dolorcq conlticuancmecuolup/ caci quoq eiufdem uircucif ftudio refiftendum exiftimenc: cum opcima racione confbec:ad forcitudinif officium percineremon ƒ modo cimori ac dolorruerum etiam uolupcaci obfiftere. Incer/ prefuero quomodo rem cam facilem claramq incellexeric.uofq legitifex illiufuerbifmdicace. louialifergo mquicPycbiufqdc/ gumlacorefbilem nequa folu aduerfif refiftac* Secüdifuero acq locundibac anèncaciüculifnuUo pa dl o forcicudmé effè fanxeruc
1 an qua ucnfq.Ica bic biliofum ex claudo fecic:qui nó modo in/ cerprecari Placonem:fcd ccia reprebédere audec. Sed unde cadé perfliafuGclaudicacionemin bilem conuerccricmpere prectumé audire.Bilem qua medicoru noftre ecaciflcbole cboleram uocac grcci appeUanc cbolam:acq; o breui primamfyHabam fenbueme nbsp;nbsp;nbsp;o cuiuifecia impcrico:palam fic earn licceram breuem eOemo lóga: eodé nomine eciam clauda adiedtiuo uocabulo nominanc. Sed o produdla:ea fcilicec liccera que ulcima alpbabeci efh'longeq; a breui diuerfa;cum breui ipfa gemmacafigurecur boe modo o.
-ocr page 352-Cum icaqPlaco uircucem cbolamPoc eftlelàm ec claudicanccm nominaric:ecfcripleric. Incerprefnofterpro clauda bilem dixic 3Z ^^poftea reprebédere ac uicuperareaudecPlaconé.Tü illif Placôi ' adènciencibufîidemqî aluifaucoribufadtum dicencibuGuc Ford/ cudo ucroq; fpcdlanfcradica eorum legibuf baberecur. d Placo Â.SrcOA4.£pTOÎMOp4’Mô'ip EttÏTMo^Ev/XCCT « TTOÏaScTOVMip OM4gt;
OT« aVToco' RaQairEpTao' Xv-rraiXoVK^^clî^vr^p aWaropT« S-Kr/A^tra MparKa^c Kai£TrSi0£ TiMajcr cocTTSKpaTSipaVTcop exponanturinquic officta:que in ueftra.R..P-deguftandu ahqd uolupcatifnon omnino uicandu apcrianc. Sicuc ne dolorefqdé uicanPed in mediafeafduci lubencur.uc bomineC parcim ui lt;^m/ pellacur:parci preTniifinuicent; adluperandu laborifincóniodu.
/ Que Placonifuerba eo cendunc:uc confuecudo ea exercicandi ranone capi dcbear:qua rem QicandaTn,nifi deguftado expianf: fpernere ac fuperare nó poOiCFic emm uc quam roe concépferif; eandem impulfu propenfionfnacure nequeafuincere/cu primum ceperif expenri.R.eicaq’ uolupcaccm cxperin: fed cauce lubec: acqica andefcere earn concemnereœc facile de Cyd en um eiufco/ lerare.qq ne delyderiurn quidem adefïè dicendu eft;ubi cupidicaf
ƒ deeft./PIaco igicur bec fenbenf-quomo fpernendif uolupcanbuf
/ anuefeendum lic-'docec.Incerprefaucem modû ipCum afEiefcendi in quo uifeora racioq confiftic^oinificzec exponacurinquic- que nam ftudia exercicanonelqjueftrifciuicanbuf funcquibuCnd uc
/ fugianc:fed ucCuperencuolupcacef compelluncur. Sic plurailla Placonif ec necefïdria racione didta in bec pauca peruercenf bic Icnbic^ec quafi compelli cancummon ecia perlualufracione agere quifpiam poflîcmelinquic earn parec.-qua Plato prem iifplu ad erv lt;'inuicariq; ad Î^bonfincommoda coleranda exiftimac. d Poll ' becdicacur inquic Plato:quid eft.qÆ uof cumad dolorcfcu ad uolupcacef forceffaciac.ovS^a/AcûcTHTTCûMEpovû'TQpErr'VT «Ta^^aVTûop Kod xoeVETreoTa TWpTroXSMSZcop.id efb pximozf
/ ecacrocinîmorumboftium uidboreCIncerprefdolorefec uolup/ cacef:dequibufagirur:ec quofbofbefpropinquof Placo appellac omiftc.grauefaucem ec proximofboffefdumcaxac in queftione confbtcuicr quafiid quererecur.Qutd enecquod boftem uicinum iuperarec:non quid uolupcaccm auc dolorem, (f Tumcretéfif ille ec lacedemoniufnon eque abundare fefe excplif de uolupcacc
-ocr page 353-ec de dolore fdcécur.MoxPIaco (è exculanfapTio' ^jmctitovct aVTœp EKOCCTTOOp OIKOipOMOVCrlt;{5£^MT1.3ovXOM£pOcr £^\Zp£/ «pToaXH0£craMcc Kaï ßSKTicrop.MMXaX.ETraipupTrüöO’ aX^oc TTpacocr aTToS^ï^xoM^Ga. Si qfingc nofti^ doniefbtcdfrehquorü lcgefreprebendic:cum quid ueri acq: opciTnific:repenre uebc-nó molefte:fed equo animo alter alcenuf pan debet reprebcnfionc. Incerprefukimam partem: qua fic fieri oporcere affirmacur qfi dubiam dtiert et ueluci problema quoddam a Placone ppoficu. Molefbe ne inquit-an equo aimo feretifùdq ica ingemofe facie ut ne fue quidem incerrogacioni redd at conuenienfrelponfum: fed quod apud Platonem apte ad adèrtionem illaaffercur.redte diGinepce bic fue coniungac incerrogacioni anftar cerecanorum lUorum.qui cumde nomme urbiffue incerrogarencur:cbere ref/ ponderunc-boc eft falue.Ica bic cum mcerroganc: molefbe nc an equo aimo ferecif. Subdic. Probe tu diciGatbcniéfifamice. C Xd bec Plato•^ÏMepTOMAÂZMopQOùO' MMMTICr £-mTÏZAa TMT^XaK/ copcop KaïTMKpMTiKM-rroXiT^ia.XorocTap STEpocT SïM.ïLedle ne Igtcur an norrquifpiam reprebedae Laconum auc Cretenfiu / R. P.alia inquirendi ratio efb. (TIncerpref Sed utru Laconum quifauc Cretenfiu legefrepbédere poffet ?alia quefbio efb^ómilic redte ne an non ^qd uim omnem continet rationifnon.n.ucru reprebendcre aliquifpofïït quentur: cum darum fit: quêlibec re/ prebendere podexciam impericum.ficuc Incerprefipfe Placone reprebendic. Sed redte ne id facere poflic. querere confencaneu ƒ éH: q^ incerprefommific. C Hinc Piaco fencenciam illam probat
legu Crecenfifet Laconice. R. P. qgt; nemini liceac co ra luuenibuf ea repbendere:que cundba redte 1e babere ab ea ecace exifbimari oportet. Senibuf autem permiflum fic:de buiufmodi rebufeum eqlibufdgeremon liuorealiquo-fed fbudio et beniuolencia erga R.P. (T Vobifigicurinquicalegumlacorefancicu efb:folifolt;m morcdlium;cam grecorum q barbaroru:quord nocicia babemuf : fummif abftinere uolupcacibuf acq; fo la tuf nee degufbare quidé rem cantam permiflum efb:TO^^ ircopXMTrcop xaicßoßcepottE/ pocpTïS^i^XMXvQa/A^p MTMa'aTo ^itict ^’lt;'^°^*^^H 4^^v^tiTai ^laT^Kovoquot; o-rroTexpEier aparKaiovo' txeMiropovo- xaicßo/ ßovö' KaiXv'rrao-.lt;|gt;£v^£llt;r Gai tovO* ^P^’^^'P®'^ r£rsZMpalt;yMS pover ^«iS^OvXEvo'EipccvToio'.dolorif aüt timorifq: roem qd^ mó expoftumuf buiufmodi eé ille quoq? exiftimauit.uc fiqfeam
-ocr page 354-a puencia omnino euicaucnc: eu aliquando uel in necefïariif la/ bonbufuel in mecu: auc dolore conftitutuf fuenc^fugiac bofeß t quimbifexercicacifuncœcreruireinifpdciaà.lncerpfaddoloref ducem acq: cimoreCuc modo cetigimufdux efb-pucauic.n.exer/ cicacoCin iftifica effugere pofte :uc eif non feruianc. Ducem dicic fuifTedegumlacorem ad doIorcGec dux fic: qq Plato non ducem dixic-'fcd duxifte:boc eft exiftimafte.quemadmodum enimapud latinoCica eciam apud grecof uerbum boc ambiguu efl.ec uc fepe aliafaca boc loco inter preß uerbi equocacione labicur in erroré: ^l:c ducem interprecatur.-pro eo quiexiftimauic.Illuduero defy/ dero: ec cur ommiftum fit quero. Siquif earn a puencia omnino euicauenc.-cum aliquando uel in neceftàriifldboribuftuel in mecu ec dolore cofbicucuf fuenc.Id enim rocum preceriic incerpref qä tarnen neceftanum eft:. Qiiibufuero feruianc candem qui doloref nequeaccollerare. Plato boftibufexercicacifinlaboreacdolore
/ collerando dicic. Incerprefexercicacofin iftiQuci enim uerbifeiuf necefTeeft'^efFugere pofte^uc cifnon feruiancfcnbic. Placo in ex/ ercicacofpreignauidfugereexercicacofboinefaftenc. Incerpref exeracacof icaindoloribuf effugerepofte: uceifnonferuianc? Qiiaredte icaq; Placoneinrellexenc Placoifreprebenlbr facile ^ eft ludicare. (TTcem Placo oA-aKtS^aiZAop iS^S^p^.SiraipSTaMtp
•TrapT0C0'TlTaTOia\ZT0C.OirOVTip£lt;r. ^/Afiö'Ti'KapT^pMO'Slcr. OTTovS^azASip TOCI ß^axiKOTHpa.bofpeflacedemonie inqc:bec quidem omnia laudanda func:ubi aliquifcolerandi animufinefb. Ac uero ubi laxacufeft: animuftnimirum moHiorem reddunc acq;
1 effeminanc. (f Incerpreflaudabilia bee omnia funco amice lace/ demonie;ubi abflinena quedam eft:ubiaucomnino pmiccunt:: ^rnolltficant. lt;ƒ Teem Placo explicate uolenf uidtonam belli no efte uircucifdocumencum.'cum pleriq;eciâ improbi uincere aliqn pocueric CeapicrTSc^MO-l MMTLSrS TaVTa TTOXÄ-airapS\i cfsiTai Koc iS^ico^^i cr.aT i:XMa p Toi Teropaaf t amp;nbsp;xaiScrop Tai'8^1 o4»aM£ pwer opopTOV'TOpOVXapTTOTSKLrolMSp apaM4)icr3MTM0'| / MopirS piKaXcop^TTiTHS^EvMaTCopKaiMM piKHpTE KaiMTyap KSTopTtiMaxMiy-Noli tnquic uir egregie ica dicere: permuke enim fugarunc:auc fugaci funenon luftif de caufif idq; lepe ulu eueniec. 0 Quamobrem nibil cerci bine fbacui pocefb de uica ai monbuf-qn uicftorie coflidtu fue nulla ratio certa efb. Incerpref Noli bec dicere 0 amice.nam cum multiïam fugaueric: fugaciq:
-ocr page 355-ftnrde quibufbec wulà nee cogtean poterie^fiacq- id fepiuG am/ biguum profedlocnon cercum id argurnécum de uira fuTnemuG J fi uidhoriam ofFenrionemq; belli accidere binc pucauenmuf. Ité cum Plato ludtcium cundharum nanonum plu rif fieri debcre:q duaif cum quibufagebat: explicare uellec:prefercim inquit cum infinicepene narióefm cócrouerfiam:cum ueftrifduabufueniac ciuicatibuGec contradicédo pnnaciufpugnéc.Incerprefueftrif ommific-quod ciuicacef fiue nacioneGcum qbuf agicur déclarât Meer emm eorum qui cum Platonedifpucabanc:crecenfirfuericï ut fupra dl dl urn eft:gnofo ciuicace. A^lcer Lacedemomuf fparca oriunduGquafPlato proculdubio fignac:cumdicit:ueftrif.Eten interpref: quafi nibil id ad rem peremeree ómific. Prefercim mqt cum mille gentefde bac ipla re dubicanteGduabufcü ciuicacibuf contendant ex quo fequi manifeftu eftme cu quibufciuicacibuf cecerenationerconccndanc-incelligiminimeponïc. lt;[ Poftbec Plato £lTÏcr airoopT poefs up KaiTO^œOp lt;XVTOKTMMawo'£ö'/ TÏ KaXop.tiraipoi.Siquifcaprarum cukum-ecgenufid aimacif
/ babendum ac polÏÏdendum probet. lt;f Interpreffiquifcaprarum lac animalqr ipfum quafi bon urn laudec.Nocari binc facile pot-quanta fit erudicio interpreciGcultum et curam m alendo ac pof/ fidendo grege: lac incerprecatur ; et animal quod in poGidendo cómodum effe probecurJaudan quafi bonum dicic-inepte fane: ut non minuf offendereaureG qpercipi incelligentianon po Ge uideatur Tpo4’’^ P-^Qyc ^^ alimencum et educationem in bo/ minibuf fignificac:in aliifuero animancibufculcum bic p alimto accepic-'et lac pro cultudixit. ([ Kurluf Plato conftituendum aliquem cenlètMHcfsopTaKaiO'OcfsopapxopTaö'. lt;[ Sapiencem / et fobrium qui cemulentifbominibufprefic et imperec. Interpref pro fobrio uigiUcem dixit-quafi meliufapciufq; ebrietati oppo/ neretur uigilantia q fobnetaf. d Lee Plato neceGaria efle luuenu ' ingenium educationem idctrco exiftimanf quia effici bom ciuef non poffîne nili liberi ex quibuffunt ciuefbene mffituant £iS^o/ X.Wö’S.pcoTao'cfjHö'i irai ^£.iapT0ùpTTaiS'£v6^pTûgt;P’riM.£raTMp 'TToVipoMizAMcrip.4l Sin rogafinquicquid oino magnveruditio luiienum bene mfticucoru afferac.Interpref “^‘'° ^‘ uniuerfalicer dedifaplina quid magni ciuicacibufafferac:lt;cerrogati fuerimuf plurali numero proculic.-inrogacremcndanffcilicec Plaronê.-qui fe refpódere.Cliniam autem fiue Megillu mterrogare ftacuerac’
-ocr page 356-uc preceream ? ommtfinè eum Tnêcionem facere muenü:dc qbui coca ratio confiftw.CT^cê Plato uim ufum moderan mufica roe optime pofiè exiftimanfMKaTa^Jvö'ïp ccVTCüS^iopecccncrsoVKa pS^vpaiTOocMSvMovcrÏKMa' opSOTHTOcr. d Temulenticmge / caftigano: nung apte fine mufica norma affern potent. Interpf compocatióifautem naturalifgubernatiomunguafine mufica régula redtehet. Item Plato de uinoîentia uerba Fadturuf.-gm pleraqr ex mufica ratione^ad eum locum accommodanpofleai/ maduerterac:uentam precacur. fi Force prolixion oracione ufuf fueric:cum prefertim alter eorum:cu quibufloquebacur crecéfif: lacedemoniufalter Force: uterq: breuitati lermonifmore patrio rtudéf. Qiuburuerbiffubdic MegJlufagere eu debere:quo magif libeatmodo-et caufa buiufreiaffertiq, famiha fua bofpeffic.IL. P.aebcnienfium:ec ipfe atbenienfium ficamicuOec deFenfor eoru: aduerrufbmnefquiacbenienfiumnomen carpereuellent o^spS/ 4’H0’ip aQHpaiS. OVKOiaGio'cccToTS TvTxapù MMcapHtcrja. TJ^crTToKtcocrovcra MMoop ■Trpo^^poo'.Holpefingcatbenieniif
O*Ygt;*4»*0
' cufortanènerciufef:Familiâ noflram bofpicem efle.R-P.ueflrc. / Incerprefignorafinquitacbenienfifamice.'quia uefta noftra ci/ uicatifueftre caula fuic. Quamredhe bic ec greca ee lacina ligua callee ^familiancacem emm qua quilptam publice deuindtuf fit: caufam.B-.P.nominac. Proxerroi emm quo nomine Plato ufuf eft Familiancacem quandam acq: bofpitium figniFtcac altem ciud cum populo. Nam uc pbiliam greet amicitiam inter ciuefciufde pacrie uocanc bofpitiu uero xeniam:boc eftamicicia inter ciuef diuerfa orcofpacria. Sic proxenum eum nommant:qui ciuifcu/ tufcunqi urbifconfuecudtne deuindtufefl boneftifde caufifeum B_. P.alienaAc uero interpref nofler caufam aebenarum Fuifle dicicmeftam lacedemonii tlliuf. Quenam obfecro ce uefta bec eft Islam cam qua rehgiofam olim romani colueruc accipi boc loco poffe nonuideo^quicqutd camen fic:cerce uc acbenienftum ciuicaf ficicaufa elle non poteft.mbil emm tale lacedemonii per feFeruC. Paulopoft in cundem eciam tncidic errorem:quom emm Placo dicereclO'oo'M^povp xai irao'iTOiO'Travcj’ipE-Trfi^aMaKovO' c«)a'ioTiTipo0'^^icri'n-oX^wcr7rpc^^poi. (f. Korfican omnibuf adolefcenetbufidem accidic'quom audtant febofpicefalicuiufct/ uitacifene.rncerpref:quod forfan omnibufadolefcecibufaccidie cum audiacpacria fuam ctuicacif cuiufdamcaufam fuiHe addidic
-ocr page 357-»plepacnam uc PUconem corrigera;: cc Proxenuw td ébofpirê ƒ incaufam craduxic. ft Tum Megtlluf idem apud PUconcAu/ dieba ingc a puericia lacedemoniofquocienf aliqd uel fuccêferéc atbenienfibuGuel laudi darenccica dicere.-MTroX-ïcr VMwpœMSr/ ïx.\£ £4’“^“^ovKax.cücr MKaX.cüo'ptpp^e. C VeCtra Megdlc
/ urbfnobifboc mali auc bonifecici*Incerprefnam quom audirem equalefaccuiari acbenienfefa lacedcmonuGq, nó redte ciuicacé noftram cradhaBne. C dmiafena ille crecenfifacbenienfcfbor/ catur ad dicendu fidencer que uelicec amicicia/Ipfe quoq: Cu o 2^ autum cum acbenienribufcómcmoracracqj Epimenidé ere cc fern aliquando acbcnienfibufucdem fuiHè dtcic:STrïM.£pi ^Marcis Menr/ SropSpaAAMpeü'oer OCrM/AvpOlK^IOö'.^XÖwpS^^ ■mpOTCüpiT£plt;n Koosz S^txa£T^lt;ri irpoT^pop •TrapVM.aö' KaT« TMpTOV esoV/ MapTamp;iap.9va'iaer T^severaTOTipao*- aö'TO0^oo' apüXc.xai ^K.Kaic|5oßovÄ4EpcopTOp7r£pö'iKopa0Mpaioplt;rTO\op.£nT£p/ OTÏS^fxaMfp STcüpov'XH^ovö'ip OTapS^^X.GOö'ip 0C^TaA.^.a^H/ erop Tai irpa^apTEcrox/S^^pcop m\t 1^0 p. 0 Epimenidefmqc ciuiC nofVer acq ex Familia noftra uir fuicdiumufannifdecem ance p/ ficum bcllu ad uofdci oraculo proFedhuGfacrificia queda diumo lufïu percgic. |t Quo tempo re cum mecu perfice clanïGpereuHi a/ cbenicnfel forent.predixicperfafnon niddecennio poftuecurof: cc poftq ueninenc:rebufqf fperadenc mfedlif difceniirof. Incerpf predtxic decenmo lUofnequaq ccfïuroC Quod plane concranum efb uerbifdltuf die ante decennium non uencurofPerfafpredixic bic ncquaqcefïùrofincerprecacufeft. d Cuiuferrorifcaulambac fuiOe exiftimo:quod gr ecu uocabulu ico fi per.M.litceram fcribic uenircfignificac-Siuero per ei dypbebongum cedere. Itaq mr dpdtufec repbenlorPlatóiCuerbi fimdicudinelapfuf efti errore ^IfflcemCliniafcrecenfif maioref noftri inquicfadhi uobif funt bofpicef. Ideoq mibi ec parcncibuf meif beniuolenna uobifcum incercefKc. Incerpreftune maioref noftri atbenafrcliqueruc. Nó paruin fane boe erronfe^uc Cliniafbomo crecenfifmaioreffuof atbenafreliquinè dicac. TUe quidé Epimenidem ec aliofcrecenfef bofpicacof aliquando acbenif narrat. Hie quoniam acbenienfef aduccance perfaru exercicu: deferca urbc fefe m riauefrecepcruc. Crcccfefdicic urbem reliquinê:et uerbum dlud grecum xenufebe
, cxifhmac elle ahenarreum bofpitan cc deuinci cófuecudine boe loco aperte lïgnificac. d leem Plato défini end am primum edè
-ocr page 358-erudicionem cenfec’cc quenamciurfacukaf fiCïquercndum.Cui fcntencie bec fubdic.per cam emm eundum buic noftre qua m/ fbicuiTnurdirpucanom cenfemuf Inccrprefper ea nancy ifU eudu cft de quo modo diximuf.Ö leem Plato cü oporcere unuqueqj ld a puencia exercere preciperecan quo preftarc cecerif ftudeac: ftacim inqc boe idéexercere oporcec fiue agriculture.-feu Fabrilu auc cuiuifarn ftudedum efbetferramenca acq: mftrumeca pua efFtgiefquafdam uere^atq; intégré fpeciei cenenfadbuc annifad/ bibenda funt: ab eo qui mftruédi curam fufcepenc. InterprePauc quedam agriculture mftrumenca fabneare que quifmucilia fut ad imicacionem tarnen ucilium uerorumq mfVrumencorum non parum conferunerboe quifnó inelegantcr dicfbum latine utdeac mulcu taméa fenlü rccedic auconC Ö R-urPuf Plato de erudiet be luuenum Kamp;45aKaiopS^M TraiS^iïacrA.SroMSpd’ko'j TWpopóHp/ Tpo4gt;Mp MTOVTTŒI^opTOO'TMp'l'VX'ip.^lO'EpQTa OTlMaKïjr TCX a^SlTOVTOVOSNS HcrEi TEpOMEpOp apS^pavTOp T^^XElopSl pal THo'Tovn-parM.aTocr ap^TMo'.(I Capuc inquic erudicióif ffcatuimuGretfhdm educadi rationem:que pueri adbuc ec ludcnf animum:ad eiufreiamorem precipue crabac:que uinlem ecacem adepcumïua uircuce perfedtu facere poHic. Incerpref. capuc auc docftrine infantium alimentum cft:quod ludencium aimum ad expecendu illud adducec:quo m uiriïi etace ipofuci decreuimuf. Qtud iftud alimenci fit-quod uim canca babeac uc boiém uircuce prefbantem efficiatmon uideo-prefertim infantium ucincerpref dicicalimentum:quod lac eft.Nam quid addidencboc loco: qd dépferic noneft opuf querere. Menco repbédere uideb Placoné incerpref.'quandoomniamucanf: fapienciuf ornatiufq eunefta exponic:ec quoniam tpo4gt;m apud grecofee erudicioncm animi: ec alimentum figmftcacxorporifalimencum maluic q erudicioné dicerengnorauic emm alteram fignificationem ica buic loco con/ ^^uenireïuc altera ficpemcuf abfurda.Xd bec Plato de affedbibuf ractóeq: aimi diOèrcP ^EiS^MTMxaWio'H «r'cerMTWrovpoMov ^vX.X.aZÄßapüpaTamp;fapTOvX.ono'MovMEpopTocr-n-paovS'EK aiovßiai ov.^tiaGaiVTTMpETwpavTOvTMparwrHp.Pulcber/ ,rimo igic inquic legifmfbicucoopiculandu è racione: uc affedtuf uidcliccc uincere ualeac. Cum emm ratio ipfa bona quidem ••fed mid fat minime utolenca ftcfubminifhrancif officium def/derac.
/; Incerprefoporcec igicur opcimam legifdudlioncm fcqui. Nam
-ocr page 359-cum MCionatio bona fic.-minfeciam ecnon inolenca:dult;ftióe libi ƒ ƒ opufefh quafiminiOra. lt;1 Item Plato ^io43oßoöp^iS^M.ö-Tx£/
S^op^papTia S\vpaM£9aKcc rapoHcrai:0 duo tnquicmecuendi ƒ genera fere inter fe cócraria/animaduercere pofTumuf. Incerpref contraria ommifit in quo uerbo coca uif fencetie eft. Mecuimuf enim autdcrebuf borrendif: autdecurpibuf ecan duo timorif genera incelligi poHinc^inrerrogar. fl Item Plato quo padto quiftimiduf effici poflicrac rerum omnium queiuretimedafunC metudetineri perquiric:acq; icarogat TiS^oTapSirix^ipcoMSp/ Tipa eßoß^pop iro^ipAAS-TaS^iKMo'.fl Quid cunmidum quêpiâ ƒ facere apciHimè cencamuf Incerpref.Quid porro ci pcimefcedu lurc facere aliqué cupimufque fencencia plane contraria eft fen/ /^encie Platon if. fl Icerum Placo modum exponenfquo gfpiani cimiduf fieri apciffime poOic.apovKapaio'XvpTia ^vMßa\.op/ Texer avTop.Kanrpocr Ts/Mpa^opTacT pixap^Si TrOi^ip-SMazz axoMi.pop avTav TaKTpS^oMajcr-fl Nonnc inquic rebufpazp pudicifadmouendo eum:cencareacq; exercere infticuemufacq;
/ icaalTuefaciemuGpugnando uolupcaceffupare ^Incerprefnine ' ipfum impudencia inuciencefauc uolupcaceffuafauc forcicudinc
uincere pugna borcamur. fl Equidem bominem quern incerpref in impudenciam: ucuerbif eiuf ucar: iniecic'forcicudinem fuam uincere pugna non debere:exploracum babeo.feruanda enim eft forcicudo animi;uolupcacem auc boftem uincere uoleci.Cur auc contranum aduerfanuf dixeric: auc quid fibi rändern uelic: non ƒ ' latifincelligo. fl Deinde Placo :duofinquic cimorefaieba-quoip alter quidem concrariurdoloribufconcrariufetiam plurimilatq; maximifuoluptacibufeft.utrimq; uidelicec borum deeo timore qui ex pudore oricur.dicenfbifuerbifS^ioSXiropcßoßovö' opo ^TEpocT tpapTlOCr MSpTaia aVrMS^oa'l.TOl O'aKA.OICT 4gt;oßO|lt;3' ^papTiOTS^^Oquot;! TockT irKSicTaicr KaiM^ficraio' MSsopaio'-
/ Incerprefcorrigenf Placonem:quorum aic alter dolonbußalcer ƒ plunmifacq! maximifuolupcatibufcotrariufe. AT Ad bee,Placo * interrogat.fl'ÎSÎum effici quilpiam perfekte cemperanfpoHicfnifi
uolupcacibuf longe aduerfacuf uidtor tandem eualeric.R.efpo/ decGjciufovKovMTopr^i'KOTocx.orop«p^^oi. fl -Nonquoad ƒ probabili quidem racione fieri poOic.Incerprefboc focii refpon/ lum cum Pl^tonifincerrogacioneconiungic: ec additifgbufdam concmencem reddic oracionem:.boc modo. Nam q nibil barum
-ocr page 360-rerum pcrpenùfefb if racionem modeftie ueram non podidebte. quot;^cem Placo uini ufum exiftimafadbiben commode po He ad ce/ candofbommum animoGexplorandumq; cimore ne mouvant: : an non ^ec ad alacrirarein: ac confidencia excicandannterrogac foctum:an uino uci uekc?adbuiufmodi rei defydenum btfuerbif xpeooS^ap ^lO'TOvcr 4’oßovö'TopTovö' arccpKaie^erxcop î^p TOio'TraeHMao'ip.oo'T^apixrKa^^ip a4gt;oßoprip^cTGapTrapoc KtXEvo/A^pOCT KWMOVQÉ TCOpTl/^COp TOpS^^aTIMCX^œp.oCT/ TIO'TO'OIMH TrSlGOITO^ipaiTOlOVTOO' OlOp CCVTaTTOICr £p/ 'Trao'i.KairvZ4pacraM£pop/A£p£vKaiapS^p£lCjOO' a^HMiop aTr/ aWaTTOKTap kx^jOTS^^ ^J?Aiap SttitiG^io'MTOTrapaira/ 'povpapxpœo/-AMS^^poeWo^rxaVop TOTTcoMaTi. IT Vtfne inquicuci uino ^cumbominifinmetu conflicuiftecdirquirifper animi affedtuGue impeUendo increpidum faaafsec admonendo partim:borcando5bonorando:parnm nocando^Gquifdemadacu fibi officium negligendo no pareat'acq: exercicio fhrenue func/ turn: impunem dimiccef. Qui uero concrafecenc; peragefreum?
An omnino boc pocionifgenere abftinendum cenfef quanquam ^^ibd babeafin co aliud quod accufef.Incerprefbec omnia ira co?
fundic acq; peruercic:addendo:minuendo-quot;mucando-‘que libetuc dubicem non cam an Placonem q in feipfum quid dicere uehc in/ ceHigac. Vcanfigicunnquicad cerrorefiftofcopellenGac inipfif affecftibufarguenfuc impercerricofmonicu cuo ac lunù bominef faciaGahofbonoranGaliofuicuperanGfiqui cibi non pareanc.Ica eof qui probe acq; uirihcer feipfof exerceanc indemnef. Improbe uero acq; ignaue:auc damno afficiafauc nulla in re pofbea uca/ nf^’adbibebif ne bac pocionem .^ Hic cum nibil fine errore dicftu fiC'Cum in pnmif qiPlaco de uino dixie:an omnino bocpotióif genere abftinendum cenfeGbonufincerprefad bominefcranftuhe peruercenfad parcem fue illiufdifiundbionifauc damno afFiciaf;
/y^auc nulla in re poftea ucarif? Mox Placo uinu earn babere uim dicic:uc bominefqui liberaliufbauferinc.-uaria implcac fpe ec fû/ morum bonorenn opinióe:bifuerbif.o‘Troö'coap irKSop avTOV
r^vHTcq toctovTCO 7rA.amp;iopCi5p ^A.Tri‘^G)paraG(j0pTrA.Mpo\ZTocl KaiS^vpaMEcoo'Si (XS^o^ap. Qiio ampliufbduferit:co fpe ampli ' ƒ ore ec faculeateifecundum fuam opinionem implccur. LneerpreG / quanto pluf bibenc:canco maiorc fpe-melioreq; cum uircucc ad gloriam refercuyuircudfec glorie nomine ea uerba mcerprecac ;
-ocr page 361-que apudPIatonemFdcukacem et opinionem ftgniftcanc.Ea de caufa uidehcec quia ec S^o^a cam opinionê q gloriam fignificac et uircufapud lu ci no f cam Slt;ipaMip.id eft faculeaeem q apETHp-id eft uircutcmifècftdcor igicur uerborum pociuf q fencenciaruin quafnon percipicîaccommodarc rebuf pro pria nomma nequic.
/^ Hec ex primo libro interprétatiôiflegumiommifiîfdliifpmulcif nocandd exiftimduimußad oftendendâ pencidm eiufinccrpreuG qui dodhnndm Placonifita aperce reprebendic eedamnac. EXLIBILOSECVNDO
ƒ ([ Secûdufquoq’ liber coeuffere erronbuffcdcec ucfi coparare lingula cum autonfuerbifuelimuOnecefïè fie cocum fere PUcoif librum rurfufincerprecari. Sed nofbiccciam pafiîm quedamad/ nocada cenluimufquo doePnna incerprecifnoftrifidrilluftrior Placo igicur cû in fecundo libro de publica erudicione diOercrec Tl-rrOT^^sMO-’A-ErcùMEp MMipEipaiTMpOpeMp TTaiS^Eiocp TOV/ TOvrapOcrercû Toira^a.Tapvp tirTipEpTCOETriTMS^EvzAaTi TOvTW KaÂ.cûO'KaTop9ov/4£pcù.o'ûûTMpia. (f Dicamufinquic quid redta erudiendi ratio fic.eiuf nanq; incolumitdfmibi uidet:
ƒ boc offtcio coneinen. lt;f rneerpref. Quid redte difciplinam elle facemurud emm uc ego arbieror i redta uim pouone ineft:fdluf ^ne^^ Item Placodeofinquic confticuilTebominibufuanecacem dierumfeftorum requiem laborum. lt;[ Incerprefmulcafinquic qecef laborum ftdcuerunc.dielq? feftofin recnbucionem fibi ipfif prebuerunc-^ Quom emm aMoißwapud grecofee reenbunonem ec uanecacem fine permucacionem fignificec ^pro recnbucioebic accepicgt;addidic ec fibi ipfifquali dii ipG laborum requie indigeanc.
ƒ/ C Îceni Placo ocTrcûWopaKaiMovô'ao'^vpEopTacrao- sS^o/ crap ipETrapop9WVTaiTaô' TEpOMEpacr Tpoej^aer EpTaicr Eop Taio-.MSTcceEcop. opapovpXpMirOTEpopaMieHo'HMipxaToc/ «ßvenpo^oroer vMpEiTai TaMop.M Treoa'. (T A.pollo ec Mufe focn celebrandi adbibici fünf, qui deorum côfilio morcfpublicof emendarécipfo cempore celebncacum. Quocirca diligenciufcó/ lyderandum efb.uerum noftrabec ratio dilpucadiiuera ex genio proftcifcenfin prcfenciarum agacur an non ^ (fincerprefconce/
* lebracorefad emendacionc concenèrunc-alimeca quoq; in diebuf feftifuna cum ipftfdttfuc que decent oculifuideanc. Veru modo ueruf bic fermo uideacur an non .■’ Sacifbinc babencbominefla/ tini quid de preclaro boc Placonif incerprecc ludicenc ^ Heefunc
-ocr page 362-precUra ilia intcrprccanóirmunera:que pmoponcifici romano' mox reipublicc uenecorum dicaca func.Hic cerce neq; Placomf uerba feruancur: nee ordo;nec fenfufnec efb uUa cum bifprfuf finiilicudo.Huiufrci caufam redder interprefXI Placo cum inter redtam pp.iuamq: erudicionem plunrnu incerefïc diceret:birurur cft ucrbif-n-oX-vToS^ia^jopopco^^p^ K^rSKTTMcr Trai^ejao*. Dicifcu quidem bofperdifcrimcn erudicionif nó mediocre.Inter/ prefmagnam buiufdifciphne prcfbanciaTn efïè amice diciCy Item Plato cum de mufica racionedinèrerec-quacenufad erudiedi ra/ cionem libenfaccomodanda pemet-genera modulandi didiguic a: alla permiccictalia uecacsqualia lunequedam poecarumminuf bonefta.-ec pbebo idigna.Vbitcarogar oirovS^MpoM.oiKaX.oo' ^KTI xeiMtpOl.MKtXI^’Cr TOp^TT^lTa XpopOp ^crOpTahTHp ttE/ PiTaor Moveraer irS^tiapT^ xai TraiS^ap t^^ert«rSaiTOicT iro iMTiKOKT OTÎ Tt^pap «VTOpTOp TTOI MirMpfevtM'rrolMO’êl.TSp/ ITM.pvQMOV HZÆ^XOver MpHMaTOCTEXOMipop.TOVTO^IS^aO“
KOpTCC KaiTOVCr TCOpSvpOMCOp Trai^aO* KaipSoVcr ^pTOlO* XopOio* OTîapTvXOi a7r£pra^£cr0ai irpocTapt TMpM/.lt;oX9M piap.ovTOï^M TOVTOA.oropÉ^xEi.TrcùO'rapap. CL Quidapud bommel : qui uel bac etate uiuunc: uel ahquando uidtun func legibuf bene rarione erudiendi mufica et folatio condmf dicebic ne poccifun quo genere numen moduli-uocabuli ipfi deledtand id docere: Iiberofqî ciuium beneinfbicuconimatq; adolelcencef in fcenifquouifmodo afficere ad uircucefec uicta ?Equidé nullâ in boc uideo eiïèrationem.Refpondec qui ira inrerrogacufeffc.’ ne ego quidem. SicPlaco apte uetac-ne quid poète minufgraue minufue boneftum finganc.Idqr fociufcû quo dilpucar cofentic. Incerpref uero quid pro bac fencencia reddidenc: opéré precium efb uidcre. Vbi ergo inquicbenc fe babécabi mufarum difciplma ec adtû poecicifconnexû fore putamuf. Poeca quippe uel rycbz mjco-’uel eu tu ••uel ucrboannixufdeledlabic puerofadolelcécefq, docenfin chorea-quid uirtutem^quid prauicacem:efficiac:rjóne ranonabilicer dicicur:quomodo non lt;Hec quidem Centen cia ait cetera caceam:planc contraria eft fencencie Placonif.Nam qgt;ï die uecac:bic canq Itccac pcrmitnt.Dcinde Plato 7roS^ovp Trepi M.OVO'I KWp«igt;MCrip aX.Mß^O'T^ Kala^lop tppOIOCO'OTI^lMŒTOp «pup TrtpiTœpTOÏOvTWp po/zoôt T£icr9aiߣßaicüO' eappovp TaMtXM TaTMpopQOTMT« «five'Ll TrapS xoMEpa. C Muficc
-ocr page 363-cum ucra racio efVîcum dignaîque docet: g heuerte ftdéter de/ cemi Icgibuf debuiufmodi rebuf moduloG qui redta nature ƒ ra Cl one ad ufum accommodencur. d Incerpref Sed de mufica diximuf ecuerum cc memoracu dignum ed. eft ergo poGibile legem de calibuf condererfrecum concencu qui redtitudmcm natura preCbare folec. O bone deuf quod boc porcentum eft: diuidic oractonem^commifccc uerba: nec quid icelligac:ncc qd ^intelligiponîcîaniTnaduercic. d Mox Plato tudicia ecanffue debuiufmodi poecarû carminibuf reprebêdic;et prauani cô/ fuetudinem^qua bominefindodttud eOe Tneliufacq; preftâciuf iudicanc:quod locundiuf fuauiufq: eû:. d ^Mplt;|)Ma'i TcoTra/ X-aicûTt KajS/WM pixca poMco xaQairEpoo'iKi^A.ixoo'T^Kai/ I TaA.ipOO'pOMOO'Mvp TCO TrÂ.M9£lTC0p9^C£TC0p ^TTi TpE^TTCOp Kal TOpMIKCOpTaS^lo: Mpipœp XEipoTOMiaiO'. S^JÉ.lt;|59apM£ MSpTOVvXTTOlMTaO' «•■/TOVÖ'TTpOO'rapTMp TœpMpiTœp MS^opHp TTOlOVO'ip. OVO'etp cfjavXMp.COCTTt- CXVTOI OCVTOVG* oi9Slt;xTa:i 7ra(S^£vovo'i p. (f Licebac mge lege ueceri ec greca: uc nunc lege Sicula ec tralica:plebi emm demandatur ludiciu ec fuffragtifpopuli:quifprefbanciufegeric:dec{arandû cenfec. Icdq: ipfi poecebuiufmodi lege deprauaneun quandoquidem cale edere carmen ftadéc-quod ludicibufI uifparue uolupcacé: quam ilti prauam anecponunc.ica uc fpetftaeorefpocearu fine magiftn. Incerpref.quod pnfea grecaq; legefiebac.non que/ ' admodum hcula lex ec icalica modo fc babec.que multtcudmi fpedbacorum rem permiccenOec manibufcenfiruidhorc deela/ ranf poecariprofdeprauauic. Ad uolupcacé emm ludicû prauâ omnia componunc.Ica ucipfi fpedtacoref feipfof doceanc.
ToUic bicquodPlaco ponic de legecum dicac:qucmadmodu Gcula lex ec icalica modo fe babee. ’Ec quof P la co ludicef eße poecarum dicic-bic fui ipforum ludicef incerpreeacur. 0 leem ' Plato ipovp 45Mo'ip M'I'VXMTOvrralS^oo'.MMtpapTia xai/ p^ip xaiA.vrrEjO'Gai £9(^MT£XlTC0poMC0 KalTOiO'vttotOV pOMOv Tr£Tr£iô'M£poiO'-aA-Xa^vp^TTMTod xotipovcra T^ XaiAv ITOVMLyH TOIO'OCVTOO' 010'TrSp Ori-Peay tOVTCOp S '
aicravTaipvp reropEp ai-n-pocr TWpTOiavTHp HpS^cromE p O'VA4.c|)M p lOcpEo'TTOVi^ocO'ZAfpai.^ia^^ TOO’TTOv^Mp MM/ S'gt;vpaö'9ai 4gt;£p£iprofO'‘n*û3\//^^Coy 'ƒ'vXocCT.iraiS^aiT^- Kal/
-ocr page 364-Q5*.ai xaK^icrQai KaïirpaTTE O'S«!. C Neigtcur puen lecicia merorem ue concipere animo difcanc: feeuf g [ex ec qui legcm fequûcur lubeanc-fed obrem peranceGeodem quo fen e G no kip/ canffeu dolorifgeneredkicidneur. Idcirco moduli quofuulgo canciunculaf uocamuGlïn qmdern acceneufquidam carminif adbibendi ad animoffaluranfcommode compadht: fcilicecad eum quem cradtamufconcencum. Sed quoniam luuenü aimi adbuc cenenorefpan kudia nequeune nomine-' confilioq: fo/ lacii ec cantilene uocencuracqidganrur. Incerpref. Vcigicur puerorum aimuflegem trafequac q, una doleac acq; gaudeac: odafperdifcacicrebroq! canccc:quibuf Idudefuicuperanonefq’ carum rerum cócineacur: quaf lex laudac. Qiioniam emm ce/ neriorerammiranonem uircucifnonfufcipiunc.-ludo cancuq;^ prcparencur.Quid quefo ineptiufdici poceft q uc puenodaf perdilcancquibuf una doleancecgaudeanc? Qiud enimboc corn-modi auc bonefti eft: una dolere et gaudere: nifi redte id acq; ex ofFicioagacur. QuodPIaro addiccum diciceo modo: quo lex ec boni um precipiunc, Incerpref au rem earn parcern rclinquic quail facif ficdixifîcineminé una gaudere ec dolere: qcf ica eflè cum nacuracomparacum eft:cum nepueri quidem acq infancefignoranc. C~IcemPlaco lege ecia cogendum elïè poctam exiftimanfad carmen boneftumæc clarorü utrorum commendacionem. Hoe idem inquic TavirnS^n KaïTop rn-o^ iMTIKOUOOpÖOcr pOZAoQSTHG'SpTOICT Ka^OICT pW/ZaO'l Kaï tTraip^Toicr. Tr£ia'£iTï.KaiaparKacrSi MmriiGodp- TocTWp/ erw^jpopcopTS Kaï ap^p^ioop KaïTrapTCOCr araÓCópapS^pcap. ^P T^ P VÖMOlCrTCXHMaTCC KaïapMopiOCCT M^VOTTOlOSJ'pTocï opGwc^TroiEïp. lt;I~Sdpienr legumlaror poeram admonebic: cc nift didto audienf fueric-' cogec bonefle loqui: ec reefte fuo numeroîconcencuæcgeftuuci: quocienf de uirifcónnêctbuf ftrenuifec uircure preftancibufagec.Incerprefica probufle/ gum auditor-'fuadebicummo uero cogec poetam laudabilibuf uerbiOlaudabilibufqi figunfin rycbmif amp;: cancu'ec barmoma: redle facere. Equidem non reprebendo Interpretern cp poeca cogendum ad redte agendum dixenc quipperedte agendum é-ec poecif: ec egrocif fed quid fit quod redte agatur requiro. Nam ucmcdicuf illcimperitufeH qui uidhumquidéfalubré probat ec lubec-fed qui cibuf falubnffic:qui contra infalubrif
-ocr page 365-ignordciucpucagdlhridm quidem fa!ubrcm ee-anferem uero infdlubrem. Ideocj non ram mfalubre mcadum eOe precipere mcdtcufdebec.-q quid mfalubre fit ofbendere. Sic interprefqd effet: quod redbefacercoporcerec poecamdebuiccxprimere. Nam Plato ipfe facifquid a poera redte agatur exponiccum dicat quocienf de uirifcontinentibuf ftrenuiGec mrcute pref/ tancibufagic. Sed ubiq; fui fimilifincerprefeft-’nec quid Plato r'dicatmec quid iplc loquatur incelligit. (TTrem Plato cum có/ ; * luetudinem mufice deprduateœt noue falrationiffuorum tprn
drguerec.(I?ov Xvircpcz/cop MtTa ßaK^exAfpa «ßHcriM aX X-VTrOTipcop aTaKTœp MS^opop iroA-KOvS^t Over co p Top/ , ccv7rO3p.£ipai KaiKaTaTaavT« coo'TO'vKaTairvTrTCcpaZ • tßSpMMptvMCt.(T iSJon legit ul inquitmucaciobuiufmodific: fed uoluptate quadam enormi-que multu uariacmcc in code * contenta perfiftic: quemadmodum tu in egypro coftarc omia / exiftimaflnrerprefnona legibufmurata-fcdauolupracibuf quibufdd:que nee eorundem iuncmec eodem padlo uc tu nuc ^incgypto dicebaf lt;171 cem Plato lt;lTavTaM£p\£ rejpoiMai .
TOver TrapvMip TTOiHTacr TTSicrtT^T^^KtxitxparKcco'STS xai -ST! TOVTOver £TTOM£povö' pvGZAOVCTTS KaiapMOpiaO' «/ TToS^i^ovTao' iraiS^SvSip ovT05TOvcrp£ovcr vzAop-lf Pïec uc opinor dicere ueftrof poctafet bortari et cogéré ftacuecif. ueftrofq; adolelcencef numcri debicuec concencufufu erudirc. quot;nbsp;1 IncerpreCHecigit uen:rorcogecirpoecafdicere:ec fie numéro acr/ebrno adolefcenceferudiecif Brcuiorm bif effe uoluic in/ • ccrprefiideo cogendof tantum dixit poecafefTe non etiabor/ cadoftaceo 9 nefciufqd rytbmuffignificet numéro ac ryebmo -dixic:cum inter numcrum ac ryebmum nibil incerfic nifi 9 boc ƒ nomen grecum eftallud Idcinum. ([ Deinde Plato multadc i uircute refert ac uite felicitate: in quo loco oftendic neminem • fineiunidd pc He ad beaticudinem pcruenire.ccia fi cetera omia poffideae.-que bona exiftimanab bominibuf fol ent: candem precerea uitam eße iuftam:eeiocundam: non aliam luftam ee: aliam locundam-uc illifcum quibufdifpucatio crac uidebatur. ({ ^^Moi ^*^?S^Mlt;|jcxips-i-ailt;|)MO'i TavTcc ovTCOCT aparKai«. û^CTOvS^t cacßiKt K\£ipia KpMTMpMö'00' crcccßcoerKai poMo9 £TMö'03p. TaiTMTTSipcozAMpap.TovcTT^ TrolHTao'Tao'àpa/
-ocr page 366-fKa^gip cliesrrtö'Tal X« TrapTaorTOvcrEpTMTroKti.^MMi apyi^ OXirOVM^rnTHp ^•me£.lMpap.£|TI0-amp;pTMXC0pcc4gt;e£r^/ WTO. C N^’TI n^ibi mquic bec icd necefldrid cffe uidenrur dTnice. Chnid ut Creed tnfuld eft. Quod ft leguinlator enem: profelt;Q:o=poecafec reliquof ciuefica dicere compellerem^pc/ namq; in eof grauifftmam ftacuerem. Si quif apud fuofdicere audcrccalicer uidelicec.Incerpref.Nam mibi quidem o Clinia tea bee neceßdria uidencur uc ft Icgefipfe crccenfibufconderem cam poetaCq cecerofomnefciuef ftc dicere compe[lerem;max/ imaq damna incecarem ftquifin coca inlula diccrec- Profedto bonufincerpref uc nomen pacne Cue precenret uim ademic 0/ ranoni: fub hcuicq; parcicula lUa uc creramfula efb.In cecenf uero quid fomniec auc quomodo cum Placonif fencencia co/ ^^uenidC'ipfe uidcric, C^um Placo hoc idem lanufexplicanf incerrogac eof:qui aliam luftam uicamialiam locundam ex/ irt:imanc:ult;ram feftciorcm fbacuanc-iufbam ne an locundam ? Nam ft locundam rcfpondeanc:conflrare fibiipfifnó poceruc. Sic eniminquic Fdium aduerfuf pacrem argumencan coTta/ TT^p.OVXcoo'a^aiMop^O'aTaZAS i.ßovXov^Mp.aXA.a£| ^laK £\.É.vO/gt;A£poo’ ov^tpEma. ov ^MpzAfcüö'^ïKaiOTaTa.
CNonne mi pacer uicam mibi feftciftimam comparanf: lubebaf I fcmper:uc q lufbifftme uiuerem ■ Incerprefo pacer none qfeliZ cifftme uolebafme uiuere Cur ergo nunq cendbafiubere:uc q luftiHime uiuerem ^Diuificbic unicam Placonif propoficione in duaf.ec primam eiufparcem fine udo medio reprebendic;qft luftifftmeuiuere concrarium ftcuicefelicicaci: ecftmul iftaco/ ftftere nequeanc. Prorrufmuedcum ené Placonif fermonem:amp;: ^n aliamformam redacftum'quifnon uidec.^ C TumPIato £i^av TopSviKocio TXToptv^aiZAop^.craTop. S^^-rrocßaipoi Toßiopi^ipod^M TOiTTOv Trao-apoctKOvcopoiMai.TirrOTiyoc VTCO tOTHO* kS''0pMlt;y KpSiTTOpara9OpT^ KOCIKaKOpopo/ Mocr EpOptTraipEhTirapS^MSKiKaiQ xopi^OMEpop MS^op^ö’ araeop apfirpoiTO- lt;fgt;£p£ xKEocTT^Kai STraipocr irpocr/ cpSpcoTTCopT^ Kai0£wp«p^O'iparlt;xGopM^p KaiKoA-op.aMSG crS^S.^VcrKaSiaS^STapapTia. dT'A.C uero fiuiCam luftifiima efléfeliciflimam dicec.qucretaliquifquid tandem eauitaboni auc bonefti fic:quod canq a uoluptace feparaeû laudan poffic
-ocr page 367-Quid cnim boni concingcre tuffco poceft fine uolupwte.^ Die obfecro.Gloria cc faufabbomibufacduf immorcalibuf pro/ Eicifcef^num refboneftabonaq^ eft-'ae uero iniocunda/coCra a neem ignommia ec infamla inboncfta : cc tarnen locunda ^ Hee tea a Plato ne dicuntur: ucuica que lufba eft-’cadem 10/ cundifitna ecfclicifïîmaeé exiftimct;;(cihcec ex paenfrefpofo: qui uitam luftamfelicem eße conccßicAßumicur uero,ut ena fuauiftîma fte^ea racióc:qgt; nullum bonu poccfl eße iniocunduî ut gloria cc laufncc malum locundum^uc ignominia cc uicu/ ./ pcracio. C lnccrprefquod Placo per inccrrogacionem dicte.
Quid boni auc bonefti eße poceft m lufto fine uolupcace:qft dicarur mbil eße buiufmodufed idem eébonum acq: locundû: ipfe inq incerprcfica conuercic. Ec cur nam inqutc uolupcacif bonum lex laudac quafi repenacur infirq; in uica ? Quid eni. a uolupcaccfeparacum lufto bonum adeße poceft.^ An laufec gloria apud bominef ecapud deof? Nu repend aliquid bond quidem arq? boneftum: iniocundum aucem ? Ornacum bic amp;; aenmontam factc difercuf Placonif incerpref: fed quid dicac iiefcioîfi redienfab inferifAedippufdiuinare facile poßte.
/ Item Placo eof cciam qui engefimum annum exceßerinc: ec ad (èxagefimum ufq: peruenenne cantare mfticuic. (JTOVOquot;/ VTT^p TPIÄKOPT« MSXpiO'ETCOp ^^MKOpT« r£ropOTacr «/
/ ^fcip. lt;1 Incerprefccad fexagefimum ufqgt;peruenerfe ommific cum bic cerminuf fic ecacif cuicancandi fic officia demandai.
, quot;'Eofeciam qut (exagefimum annu exceßerinc:a cancandi mu/ nere immunefeße Placonif legef uolunc. Quod ica incerpref exponic. Non mtnufeofcompenere:qui fexagefimum excef/ ferme: q qut engefimurn-plane contra fenfum eiufquem inter/
^^^precatur autoriC Cf Item Placo ^A£rsipS^£cü^£p£.Tipalt;J' Tovo- xopovö'TOvo' TpiTOVOquot;. Sed quofnambolpefcerciof 1 cborofconfficuif.'’ Incerpref quolnam 0 amice cref cueborof ^^appeUaf. (J Item Placo (rzx.aX.arapaTOTroef T»rpo/Tap/
W0'rï:^allt;f5pMcr «KOVCTapTI. S^IOpvcTOV 7rp^Ö'^VTC0pX0/ pcoO' tiapa oivrrSp TpiaKopTa Kod ir^pTmtopTa^Sr'Er'0/ POT^CT £TMZA£Xpl £^MJlt;opTa,avTCa xop^vovö'ip.fl NimUf primo afpedlu abfurduf quida fenilif eboruf bic liberi pacrif uideri poceft:quando bominefqui engefrmu annu exceßcrit: cc quinqginca ia annofnacrac ecia ad fexagefimu ufqipuedti
-ocr page 368-cborCci agere co nan tur. Inccrprcf.Turpc nancj cnc-'fi fenioru cboruf ulcra crigeCnnum ec quinquagefimum ec ufq: ad fexa/ gcfimum-cu fubico Dionyfumaudiermc cnpudio fahac.Qua redta ec pulcbra mcerprecano ifta fit: facile a quouifiudicari ^rpoceft. (ETum Plato eofqwfexagefimumannum exceOcric a cancandi munerc eximenCovKovp^^pC^a TrpwrSKai trapTX OiO* ap0pamp;O7roi0'a^£jpS0’co0' opGoo'.^TPAaWop cxior xvpol Tap xaiTav TarEfciKagaTrEponrSpi piKHiT Xopoiarcopi^O MSpoi.TTEGcopaO'KMKOT^^cr.I (XxopOi T^ Kcd acnTOI aparxa ^OjToaS'SipoiTOiOvTOi 7rapTairacri.TTOV0MS^O0' T^xaiai erxvpTM KoocT aS^opTtC.a-Trpoev/Acoo' apTOVT^pfa^oip ' To.dfec quidem in cbcacro mquic inter uanofbomineffbdre cantado longe curpiuffibi pucable’prefercim fi quemadmodu cboride uidtona cerraneef ftudio clarificadeuoctfcxcenuaci iwuniq cancare cogencur. calefcnim molefteprorfufnec fine pudore cancabuc. Iraq: fegni et pigro at mo id facient.Inter/ pref, d Sed mukomagifm cbcacro coram mukitudme redtuf cancare non poceric. prelerci ft cbori quemadmodu qui de uic/ cona concenduncTenuefacq: leiuni canccnc:propcer meliorc babicudincm uociC Sic cnim omnino ahem ab bac re femoref ^crunc.0*00:bec Placo adolefcennbufuinum omnino uccac.
ulq; ad duodeuigefimum annum.(Taamx pupal ekHen trvpirfi TTVpOXfcT^-V^ipSjMö'TÉ- TOCTOMa Xa| TMp'/'Mvp TpipETrlTO ViT TropovO'Sr XS| pSipiroptv^O' Gai THpaMÄ4.apHEv\aßov/ M^povCE^i pTcop pEcop ignem ignifuggere i corpufacq: atma adolcfcencif nequaqinquicoporterc priufq addituf decur ad laboredIcilicec nefuribundi uiucnce impecufufu umi effrena/ ƒ Clorefreddancur. Incerprefnon oporcere ignem ad igneni fiue anime lïue corportfefrundere:ancequa laboreffuriofufiuue/ num babituffubire incipiac.Confundic lèntenciamPUconiramp;ï caulam quam illcpofuerac dicenf.nc funbundi uiuence ipecuf ^cffrcnaciorefreddancur^ommiccic. lt;f leemPlaco quadragmea ' annofnanGaliquando mcraciufumum baurire permiccidcum aliorum plurium commodoip gracia: que iplè enumerac. Turn etiam uc bilanon animo fungancur officio cancandi diebuf felbifecpublicifpacneIbUcuf ^^M.^p^^TO^^poa^^n^ TOipvp/ avTOVlt;r METEXSip MMipCOS* Mö'.OVTOO'OTpO'TTOÖ' OVXap/ TrapTa-rroccripair XH/AWprirpoiTO. C Non omninoinquiC
-ocr page 369-bic moduf indecent' fucnead maiorcf nacu m moduli nofbn / conforciuinuicandoflnterpreGbic igicur modufent.-quo nof quoq! fine pudorc eâtu parcicipabimuf. Verne in prima per / fonam:quod a P [atone in cerna didtum fuie: quafi llli de fete ■ agerenc:non de fenioribufciuicacifcondcrenc legem. (T Item Piaco crctenfefec lacedemoniof dicicrempubbcambabere/qfi caftrentem ponufq ciuilem.Icaq; fieri ucadotefcencefluofue/ lun pullof cquinofgregacimpafcenceffbulccacq; imprudccer poffideanc: \aßc?p»\S^ ov^S^icr VMOU Topav TOvirapa TMp ^vppoMcep ö'-rracroso' eTT^soS^paar piaipopTaKaiaf apaK TovpTa.nmTOKOMopTS Sit£ o-TMertSp i^iaxanraiS^^vSl'/'M XCCpT^KOCI MM£pvpKai Trap TOCTTpOCrKKOpTaaTTOS^lS^OVO' TMTraiS^OTpoc^ia.oQ^pavMOKopar aGocT apcrpaTicoTMcrS/ iM-TToXipS^s Kal ao'v^vpocM^poö'S^ioiK^ip.Ec nemo neftrum efb inquicqui capiat fuum: ec ex fbciorum cofortio euellat.'uc ferocem admodum,ac ad uebedum difficilem doman feorfum lubeac: erudiatq pertradlandomanfuefaciendo : ecconucni/ entern eulcum omnibuf inrebuf adbibendo. Qiio non modo in re militari preftec.-fed ena rempublicâ adminiftrare egregic / poHie.HanePlatonif elcgantiPimam fimilicudinem/incerpref
in aliam fermoniffpeciem ineptiOime pcruerric. Nec fentenam Placomf ncc fplendorem oracionif reddenf Vnde inquic qfq ueftrum arripienffuum;priuacim domac.ee cecera que conue/ niunc facie: quare milefquidem probuf eric.-ciuicatefautê acq? urbefgubemare nefcio fi poceric ficuc die de quo lam diximuf Ex boc in primifconiedturam facere lacim bominefpoffunt: quanta fic buic interprcci cecenfin rebuffidefadbibenda. Pre/ femm cum dePlacone de Anftoccle.-ac de cecerif pbilofopbif Z^udicdC. (T Poff bccPlaco:quenam mufa feriedtuci accommo/ dacior ficiquenc: cunq; banc ludicec opcima ee deberc: decemic earn ene que non modo uoluptatem-.led etiam frudTum com/ modifïîme panacbifuerbif. (PovKovp TrpooTopM^pS^^iToS^t ri-vTrapxSip aTrao'ipOO'Olcr O-VMirapS-rrfTai TicrxapKT-M TOv TaaVToV MOpOpTO cnTOvS^aiOT«TOp £l pai.pTIpaOp 6oTMTa.MToTpi Top.Cjo4gt;^A.£iap.(P Tcaqi boc primuminqc mefie oporcet omnibufrebufquafuolupcaf colequitur:ucauc uolupcafipfa fola alliciac eaq; precipuûfiC:duc aliq redli ratio auc cercium commodtcafccneac. SicPUco.Incerpref Quid uel
-ocr page 370-inquic ucid ipfum quod ftc caufafolumodo fuiametLir/R.e / umifcac tceru acq; exurgat Edippufec quid boe loco iterpref ''dieere uolueric:diuinec. OcemPIaco demonftrare exemplif conacur-quid m fingulif cfficiif ftudnfq; uolupracemafferac : quid redli racionem^quid cómodirarem:auc m educando cru/ diendoqraucin cóiecftandifnnitandifq; arnum exemplanbuf Quo m loco uolupcace decermmandum cenfcc.-quid fine dem/ Tnenco obledlec: nee rcdli = auc conrrnodi ranone expecacur : idq locum folanum ucappellarR-cdli aurem ranoem in reru iTniranonc conflicuic eciudicio.quid tandem redte animo có/ ceptum noftra opera exprcHerimuf defenbic; quo pemere mqc diligenrem rei agninonem.Neq: cnirn fieri poffe uc redte ne an contra imago quelibec reprefencetur inteHigafmift exemplarif naturam fuerif fuinmo fbudio perfcrucacuf Icaq; picum indicé tria lila nolle oporcere quid iplâ reffic-qd m ca redtea natura tnbucum fueric: quid bene maleue in cxprimenda eiuf effigie ab ingenio fadbu excicenc. Quod uc apciuf déclarée excplum affere buiufmodi. irTiS^^ir ipcüKoiMtp OTitoTST pa/AM^/ pop^TOirS TrA.ao'/A^pop^cripocpSpOOTroCT-Kcci TocMEpMirap / Toe TafavTov xai xpaVAuTa awoe jcaio' XHaMaTex avir^i/ KM^ïcp vTTOTScr T3XpMcr.cxpocr£ apar Kaïop.Mamp;^MTTCü Tav / Tar pop Tl KaïSKSipoE TCI/AWcrr ipoXTKEl p Xl T^KaKop fl T^ OTrH7roT^^^A.nT£.cr oep ^iMKaWovö*. ^ Qiud fi force quod pidtum fidtumue efhbomincm cHèiac fua membra omniaTuaf figuraffuofcoIoreGab arce reccpidè cognofcimuf. Nu quonia bec ica fencimuG illud cciam conemuo agnolcamuf oporcec.' dignicacem bominiGauc inccgreapparere.-auc ex aliqua parce f deficere^quali dicac minime ld continuo cognicurum:quibo/
minem elle none quodpidtû efticc membra coloré:figuramq; bominifuidenc. N am ft bomincm cemiftec capuc auc manum fiue pedem eiufincucriGquid aucem redli in unoquoq? membro requin debcacquam conuenienciam ac moderacionem Geruan deceaengnoraGnequaq eu quidem auc officium noffe poceriG auc uenuffaufdignicatifq; racionem. Quippe non cuiufuifboc ïudicium eftffed exploracorifnacure:ec arcbicedti opificu ani/ mantiu cocempladi auconf^Quapropcer idem bec uerba addic mapT^CTMlp ToepeacT ^ircao' SnrSip œ^EpE TaRaXee TCOM^caca/ pamp;r ipcaerKOMEp-Nempemi bolpeffi bocica eflèc.omneffere
-ocr page 371-qtrenâ antmaHapulcbraforcntmoflc facile poffémuf. SicPUto Iiïterpref aurem nec qtnd mrcrrogècurinec quid relpondùacur mtelltgicgt;Ëc qd PUro interrogando ac reprebendendo refutacî pontt ipfe atq; admittic. Siquif ihquic dcpiifïutn cognofeee bo/ fnincm:qui parteßcoIöreßfigurafoTTihtfatttfictofifliTne hab eat. nonne fbacim Gôgnofcccîficubi defecftufaliqutffic^ offief o awee bocpadlo pidhiram animalmm cognofcifnuf/OpredaniTn incerpretif mgenmm : men to Pahece Plato reprebendia tait
' ”bomine meraic. lt;1 Quid hoc loco muficam difctplinam com'/ memorem .’de qua Plato lanOimc traeftàc; publice eruditromf gratia: banc notber inter pref ampltflitnam openf parcemufq? adeo perilertit:ut coca unuf error fe prorlufintolterabilif. Quaz propter bac parceme plixorcf fimuf bmiffa: ad rdtq pergemuf.
/ Ç Confbttuic deinde Plato uirof femoref: utreute preftancef: qui conuiuiifprefmC: 8/ erroref qui per utm ufum fieri pleruncç Co lent moderen cur. Quo area lege decemic: ne quid turpicer agatur. Sed fobni magiftraCuf confilio’uinolencoruni uiaa co/ pefcanturbifuerbir opS^nxeepur. M^SMSMaUaxea'Qcxi S^Sipoz
- TSpop MiroV^Mi ouytipai. MMMSTàapxop Tcep oedopoßcop DifFialiufene dtcic bebnccaci refiftere fine magiftroiacq? auco/ rtcace legif q boftibiif fine duce conTbance acq; cranqudlo. Que
, locum interpef ica expofuic. Vinolencorum ducefjquibuf cum pugnare bebnum diffialiuf eftqm cum boflibuf perturbatif. Turn Plato Kai Topav ZAMSsypa/A^pop £G^7lt;£ip •rrtiQEo'Tal TOVTOUXKai TOIcr MrtMocri TOIGT TOvS'^lopVCrop TOItr V1Tamp; pS^MKOp Ta6 THrsropoenp .10'Mp KatMSl ^W TMpaKTXvpM P4gt;tp^«pMTop TO’er TOvap^ocr aTr^i0o/pTa. ^~QuiinquiC bifobccmperacc nolle prcœptif 8/ liberi pacrif ducibuOecatc lani ultra fexagefimum annum prouedlifnôn minuf immo grauiuf nocetut: qm qui maruf pnncipibuf noh obtempérât. Interpref
t Siquifaucem ultra fexagefimum annu hatuf legibufae dueibuf Dionyft nonobcempererequalc uelctUm maiuf dedecuf ftrac ^ qui ducibufmarcifnó paree- Parum ne boe loco errat iterpref Placonifcum m eofpenam ftacuac:qbuf ca^ mcegernmif uinf gubcrnandi munufa Placone dcmandatur.ee nOn fèeuf bif pa/ rendum cenfecur.-q ducibuf exeratuum ? SuppbeiUm uinolencif prefenpeum bonufincerprcfcranfFercinutroffóbriof et probof magiQracufq fexagefimü lam ecanfannu exceffcrint. Icé Plato
-ocr page 372-ToS^S TOCfopS^toiS^a 4»Hlt;3'ip. OTiTTap^ocop.ocrop avTM-rrpO CTHKSi poVp^XÊïp T^X-^OÖ^pTl • TOV TOLKKI TOCTOVTOpOV S^£p £xopTroT^4gt;v£Tai. noui equidem mquic ica enè;uc nullu dial gtu ingenii fibi conuemc lä pFedlo:^ a primo nature ortu / babeac. InterpreCIllud tn fcioig, atmal cu canto nafcid ingenio ' / gtu pcrfedla ecace bab etperuc r Co r fane pociufq cóuerfor legu
Placomfdici aduerlariufmerito pót:cu Plarone per contranum r pleraq; fterprecetur. Icé Plato cu de mufica ratóe fa ciP dineruinèc: ucllecquam de corporifexercicatoibufagereanterrogauicfociof an audire de ea aliquid uellent.Cui Cliniaf boe modo refpódec. coccpicrS. KpMCTi KaiXax£ S^ai/AoHi o!O'S*ia?ttroM£poo'. Mov/ (riKMcr. TrêpiS^S^aOp TWp MMop. ^KKSiTTop TOp S^^TvMpa/ ö'IKMo'. TlTTOTt Ol^icroi iroTSpep HMCOpCCTTOKpip^lcréai. Trp/ OCTTavTMp TMpSpW THlt;rip, TTpOO'aOTTÄ.aTCDp. aiTOKÊ KpiO* 6aiercürapo'£lt;jk.aiMpö'x£^Op: TavT^pOMEpop- lt;rac|5Cücr. Kal MapOapQQO'É.p^j TMa'iö'ovö'aavTMTapvp airpoKpiö'ieTTÊ. É^cT'Tipcoor tcn-cop.Kai STlirpoo'Taxier ^lairLpapaerGai Tairè pirvzApao-iKMcT. O uir egrcgie q cu cretenfibufamp;i lacedemoniif diflènOpoflq de mufica difciplina lacif difpucacu é.-et def/deno excrcicacionu adbuc cenemur:quid tandem nofpotiuGad iftam ƒ tuam mrerroganoné refpofurofarbitrariPTu Plato egde fatif tam abfte relponfu arbitror.’poftq ica icerrogafplaneq? icelligo te fic rogando refpondere.qd maiuf et que ad exercicacióifrónc peinent lubere expltcari.Interprefquid o uir optime tu cu lacc/ demoniofa: cretenfefalloquanfac cradlacum demufica fic fcd de gymnadice nibil:quid mq fiqf interroger rndebif ■ Interrogate ce affirm ab o ipfeapce reipodiflè-ISra bec fcerrogatio refpofto e. Qiiam predara interpretatio uiri in utraq: lingua eruditi? Sed bec pauca ex multif fatif Ge ex fecundo Itbro collegiflè.
wi
EX L I BltOT E It T I O ^ Nuc terriu quoq: libru q feite conuereent: u idea muf? Nar/ rat Plato uica et morefbominu.qui pc ft diluuiu iHud generale primi fueröc.-rudeffcilicet atq: expertefuircutu.ac uiciorum eiuf ecatifqua ipfe uiuebaC: atq: ita interrogat. apOi oMteavMaiXit TOver TOT^aT^ipOVCrop Tacr TroA.A.WpM£p KaXeop TOp K«/ Ta Taaa'HTToWwp ^^KaïSpap Ticöp T^XCo /crirpOö'oept TMp MKanrpOfTKaKiaprsropSpa!. Nu prifcof illofbofef expercef rerum ufu ciuili rum boneftaru: turn inboneftarum uircucc auc
-ocr page 373-f amp;:utao canuifïcarbicrcmur .winterpref Nu intelligifuireximie mukorum bonoru: mulcorüq; concranorum que m urbibuf fuc expeefcue lUoO uelad uirtucc uelad uida pfedliufpofbea pfeof fuiOè. Negdt ecdcc pFcciHe uirtucc auc uicio :amp;: curnculo annoru ^ücrfuooréfuincrqiî apeca Platonefcnpcu uidemuf CTum qm prifcifillifcpibuÇnondu ufuf Fern auc eriPg^ ecceroru meralloru eracrafFert Placo ovKOvp k«i TExpai ocraiirpSin^MpovS^ïop Tai xai xaXiKov xai Top TOlOVTwp airapTCop. TOp avTOp xpopop Kai£Ti'n-KSiopa.Mlt;f3apilt;rMS pai ap £iÊp.([.Igicurarcef ccia omnefque Ferru auc aefauc qd'Ulfbuiufcemodi mecaUu fibi rcqruncuifdé ilhfcpibufac loge poft haben nó pocerac. IncerpO ƒ Eranc igi^ Fern enfomniuq? buiufmói arcefeo epedmo maiore ignorancie cenebrifobfice.Quod Placo (uperiufdixerac.-repecic: Fruftraïamp;J q^ a Placone afferd^cerncre nó póc. Non enim arce excufonam deFuiHè afFerc bic Placo ; boe. n.diclu fupcnufé. Sed cecerafecta omifarceGqucFern ufu requirüc.Na fi ufuf Fern:auc alcenufbuiufmoi macene nondu erac-ne arcefqdé haben potez racque fincFerro:auc alia huiufccmót rei exercermon poftunc. QuiCn.enè Faber IignariurponïcTine rerra.-afcia.dolabro.culcro: ac cecenf FerraTnenPad bac arte nccenamf? A.c uero mcerpfuna Fern acq? enfareS afFerc: qfi cecere ene co cpe p onene quo Ferrum /Znóhabeba^.IcéPlaco OTiS^t^”^^“^’ £vXMxpMor6ailt;r4gt;aA.tpopSi pal povpAAMK^KTM?xtpop.a\\aTapapTiaTailt;r ßovKMö'Eö'ip oirirp^ö'öai.’.Opcareqcqinqcïaucprecibufadeo pecerebaud • cucu ene: niH qui opcac.prudenci u redio cófiho ea expecac: que cnbuifibiadeodef/derac. NiFi.n.icaagad-fanufenèbifcócrana pecere :que opcanc -Incerpf bac Placonif fencencia ica cxponic. Dico.n.nó ené cucu cupidicacé feg.-fi mencé nó babeaf: cóera.n.
f/q uellefomia Fiunc.Item Placo uirofqmagiftracibufpenèdebeac cnumeranf6£o4gt;iA.MS^t cßMcnKai EvTvxMTipaX^ropT^o'^ß^o MMpapxMpÊir KcxMpopTipaTTpoaroM^p. Scpcimu fquicmagif/ cracu Felice diiCq cannimu coflicuecefad forcé aliquâ euocemuC ƒ Incerpref Deo aucéamicifacqi fclicibuf fepcima in prmcipando zdörcéaccnbuimuf-Pofl hec Placo ré.p.lacedemonioru cómédac uc ex regc;fenacu:amp;: cófuIibufquofiUi cpborofuocacad ciuitatif fdluccm comode conRricucam^Ä: nifi cahfmquic refp. eorum enéc Ein r^T^lZA^pCO xai Kp£lt;r 4gt;OpTM Kaï TOIÖ' TOTEpOMOQ^Taiö* O«T1 p^^exapa MO'appoMOÊ^TOVpTtö' OvS^WcCplcTT-Qg^MMOv M£
-ocr page 374-picr fereoeM-rrOToep nequaq fuperioribufcemponbufdTetn Crefpbóccamp;ilegülacoribufecdcifilliuf: Fadlio Arirt odemi feruart pocuiOèc. Ariftodemufauc ifte lacedemóioif rex fuicrcuiufnomé qm db opcimo 8^ populo e cópolicii:quéddmodu fepe dccidtc: uc nomind psprid db appeUdCiuifrepidn^ elle cópoficd. Dodtafin/ ccrprefpucduirnon und propriu nomé edè^fed duo dppeUaciUd 8Z nó regem Idcedemomoru fed pdree populi optima fignificari. / Iraq; hunt in modû cóuercic. nee optima quidc parfpopuli fer/ rj^dtd eflèt. Ite Plato uica prifcoru boimqq ferro cdruic:drtibuf
enoamp;: '
tn que line ferro excreen ponune non caruiOè faced anr\alt;m Kal cJïHö'i Kaï ocraiTrKSKTi KaF TWpT^xpcop.ov^ÊSvn-poo'S^Ê opTajori^Hpoop« Qiiippe figuli inqt amp;: text o q: arf ferro nó egec. j Incerprefnc longior eOecTexcoif ómiftc: quanq ea parncula ad y7drtiü diuifionê necefïdriaiddbibica a Placone fuerac. Item Plata cdufafinccricufrerupublicdru quenc^quaru und dicic eé cupidi/ tdtem dCq; dUdricid:unde Iepen umero belld oriund.boc exempla grecorum confirmdc;repecenf bellum perficu:quo grecorpdrum bonefte pro fe dicic pugndHemó quid uidtoria ddepci nó fueric aA.A.a TopTpi top TOTtoveXcop ^y SKA-a^i ttoXSœp Twp MSr'iö'Z TCOp.aprovo'XaKSS^aiMopoö'-Kai TMcT a9Hpaiû)pTroX.ScùO'‘/xi apz4.£pv7r£pTMlt;r ^W.aS^oö'aMvpai.ToüSsSS^voKaKOO'ovTCüO' ilpaiS^l£4j9apMSpG3 cCo'-fSHM^p. Kaï kaKtS^aiMop «S^I^KOOKv iyi.Trlt;xM.vyi-tylt;xvTU TroXSMOvera KaTocKpaTOöquot;, Sed qgt; cum tref eflenc grecie pcipue ciuicateGIdcedemonJÄrgufAcbeneiund tantum ear urn pro grccia decertanc: relique non modo fuerinc inucileffed ena altera alteram bello impedtcric:ne cómuni faluti 1 fuccurere ponèc.Incerprefuc altera lacedemonem quoq: ne fe de/ federet probibueric?offinum quod Plato in cómunem omnium grecorum ftacum requirit:bicdumtaxdt ad lacedemoniofreferc. TC Icé Plato genufomncgrecorumjdicicfaciledirimi potuidè-'g/ facile pbdrbdrdfnacionefdilpergi:nifiacbeniéfcfamp;: lacedemonii ffrenue pugnantef/communem ftacum feruafTenc ? Et KaGairS/ pMp irSpo'ai TV papp oven Tapvp. S^ia7r£c|gt;opMMS^paKai ^vM 7r£lt;Jgt;opHZA8paKaKCüö' So'Trap/Atpa KaTOiKtiTai qucadmodu inquicgraii;quibufperfe boe tépore dominant: pafïim difperfu male diducfh:dc diflipati incoluc. Sic turn genei grecoru uniuerfe acciderc po tui dec. Incerpf ficuci modo perfe male diftpaca omia -^ ' cyrannicc regunt. d lccm Plato cum oftendere uellec idem pcrfif
-ocr page 375-dcq; acbcnicnfibufaccidinè;red alterifob fumma rcrutcucé.dïcenf ob furnmam libercacem 7rlt;j5lt;r8lt;^KaiTiK£rcoMtp4gt;MO'iTOvpT£/ V0£.p OlTTpor^rOpOT^O'MMip'^MirpOO'G^pA.OrOI TpOTTOpTip« KaX.cóö' £ilt;rip SipMMSyohCr Quid amp;: quemadmoduTninquicde/ incepCdicendu. é. Sermo qué adbuc babuirnufredhe quodamodo ƒ eft babituC Lncerprefquomodo uero et cur babica ia uerba quo /
dammodo dicfta ofhenderunc.Ica q?Plato dicflurufé.’boc didtu f^[am eflèincerprefpucdc. CTum Placo ubi ordinem ec modeftia ' uccerum acbenienfium expofuic: poecif ponOimum culpam de/
prauace mufice cribuic.-n-cüiMTaK^Mö'iper^popTo ^^vcriiMEpTr OlMTIKOl «rpoOMop^crS^Sir^pi TOS^lKCClOpTMö'/AOVCrMo'KaiTO pOMlMOp ßax X^VOpT^Jquot; KaïMaA.A.opTOvS^LopTOO'KaTÉXO MSpoi vt^nS^opHcr. poeceinquicingenio quidem ualuerunrfed m ofFicio aciure mufice difciplmefucruc imquioreGcum debac/ cbarvec uoïupraci:ultra g oporcerec idulgere fhacueruclncerpf ƒ nacura quidem poecici: fed crga luftam muficam ingraci: legem
cauponancef: eca uolupcace magif q oporcerec uidhi. Egregie ^cerccucreliqua. Ocem Placo deprauace mufice errorem pmu
fuifïè dicefbec fcnbic. pvp^£..Mp^£.AA.£-pHAAi pSKA/tovcri KMö'. MTroep Tap ^lö'-rrapToc.trotylocarS^o^cc KalTrapapoMïa. Incepic quidé a mufica omnium in omibuflapiencic uulgarif opinio ec depra/
1 uacio. I ncerpref ISf une uero cam a mufica reciderimuf iniqutcaf fapiencie:queopinio qua omnefinomnibufbabcbacpricipiaca db Sed bec ex cercio libro facif.
ÖEXLIBR-O Q^V ;\ R T O ^^(TTranfeo nunc ad quarcum librumnn quo Placo incerrogac.
Num ciuicafque condicurporcum babeac .‘’fCefpondec Cliniaf: porcum babere: ec quidem comodifRmum.Tum Placo -rra-n-ai
4»Ha'ipoiop\^reio'. (THeuinquic quid aiPimprobanfuidelicec ^arc dc porcum utcinum:ob deprauacionem nioru que ex con/ grefTu ec commerciifbominü peregnnorü folec accidcrc-Incerpf dicPdm boe Placonifommifïc.Heu quid aiG quanq necenanum crac:ad cam quam modo dixi fencenciam PlaconiG uerba enim 'Eec afpernancif funcæc rem de qua agicur repudiancif ([ Deinde
Placo : caulam cur marif uicinicaftncom moda fic expome. I ca u C eiufecia racionc cangac qui aliccr fencic.ee cóparacione maiorif damni poftponac leue deleft acionifcompcndium.Trpoo'oiKOO' rapc^iMcrieaKaTTa xœpa TOM£p7rap£ KacrMp MZASpap MS^v
-ocr page 376-Mahars zAMpopTOOcT aVM-vpop KociTTiRpopr^i TOpHMa.mdre inquic auicaci uuinum afferc quid cm in uira dekdhacionem fed f cerce (alfumadmodum ec amamm confbrcium eft. Incerprefq;
prcrogaciua quedam eft manruiannecuc id probed efFicianboc ede caufe dicic:uc uicia confequancurTic enim (cribic Mare naq; ciuicaci proximum Gliam nimium arq; amaram ex quoccidiana lOcûdicace folec uicinicacem afferre. Non ex quoccidianaiocu/ dicacepraua afFercur uicinicafbone incerpreC Noneni locunduf afpeifhufauc commodufufufnianfciuerdeprauac. Sed inbonefti ac uiciofi peregrinorum moref: quof Plato deuicar.Nam qd ad
. cam quidem uicinicacifiocundicacé accincccprofedbo marePIa/ ^ Conifquoq: fencenna probandum eft. DcindePIaco- Etfi ciuicaf inquic uicina mart fit: porcumq; commodidimumbabeac Trap«/ MvOiopTTpocTTocvTa TOKUI iraMc^opoo'S^ipociKSKTMTai.re/ medium tarnen contra bee babec.-q, omnium eft maxime fercihf que uidelicet ad uitam bominum necedana funcabunde fuppe/ ditatmeceget peregnnai^ rerum commerciiflnterprefadueriuf que omnia fecundicatem inquic etia podidet.omia ede pucac^q^ uniim ad mannmum ficumPlato refertifecundicacemecia male pampborie:quo uerbo Plato utitunreddicmo enim copiam fed uarietatem return boc uerbu figniFicet.quam ipfe querere uidec. cum agrum fuum tantum uniufcuiufq; rei a der re def/deret^qtu modefte lufficiec ciuitaci. Copiam enim ec fecundicatem illam in/ cerprecif non modo no opcadfed ecia recula c^ nein afp orca nd if rebufque Cuperanc'ciuefnon minufdeprauencur q in imporcadif
^ que delunc.Quam obrem ica fubdic Tpux^ioc^^ov0'a.S^MA.opc»3 cTovKap TroA.v43Opoo'T^ ^iMKai7raAAc|3opOC' aMoc. Alper auté fificager:fieri non pored ucfimuletfernlifficæc omnium ferax ƒ Quern ctiam locum peruerneincerpref cum inquic.ueru cû terra ficacq afperamon omnium ericfecuda^ommific enim fcrrilifqd copiam indicac diuerfam: a uaria return: ec uc uerbum Placonif lacino exprimere uerbo concmur omnifana faculcacc.Icc Plato ToAxEpirOpHplex poMop^cTaenaKocr xj^Mo'j rSpoefapSpeo Trop/ S^MKaS^i. KÄiS^iaö'vpMQSiap ^MTOVp STI XpMcreaiTOio-avTo/ icrseScnpSMaKaiTrpoTSpopScfjgapM.quod uicio legum fuarum inquic dididere lam pridem cepicgenufuidelicet bominum'ctpp/ cer confuecudinem quencac iifdem motibufuci: quibuf ante de ' ƒ prauatum eft.Incerpref:quod uero fedicione concita^ cu pmof
-ocr page 377-quibufcorrupcum efb morcfdclydcrdc. Cf Item Plato etop 4)Mcri ^TpoO'T^lt;pTMa' TroKtCOxJ'KaTaÖ'KtVMp tTrlKaKCOMt/ 6«. oS'^ CCKOV O'htETB KaI ViraKOVOTai. I Ktcoö' tvMtpMerTt W/ Ml pervp Sm aKo cr/AMcrcopTHpiroKip. (T^Deurn mquic ad ciuicacem a nobifcondendam inuocemuf qui annuac optatif: uotifq: noftnf bcnignuf acpropiciuf accedat exornaturuf ciuicatem-'cuioperam daren-atunnuf InterprcfdeuTnigitur ad ciuicatifconliicutionem muoccmuPqui cum audiac exau/ diacqi felix propitiufq: una nobitcu ciuitatem edegef exor/ nacurufueniacopto. C Item Plata de cquo et iniquo diflereO primo opmionem illorum exponicoiS^iKaioptipaK^ao-i TO TOVKptiTTopoO' ^v/Ac^tpop. (POi*! equum ld cOc exiftiz marunc:quod potencionfcommodum ficïctboc equiratione defenpferunt: quemadmodum cciam Trafimacbuf ille primo reipublicc libro concendic: quo in loco potcncionr nomen principcm indicac: et Fortuna fuperiorem.NamuuIgo iCaFi/ en utdecur -ut fupcrior quiCq ica et Icgefconfl-itUdc: et cetera omina agac:ucnó ram fubditorum commodum q fuum Ipec/ rare uideacur. Intcrpref melionfutilitacem dixic: quo deft a Placonif pro po li to prorfuf ahenum. Xdduciccnimillcbanc opmionem reFellendam ucprauam:cum fepenumcro ita acci/ dac:uc pocenciorcfboc efh principef ^lua abucantur poteftate: et cyranmea autoritäre facianc: quod fibi non quodfubditif profit bic melionfutilitacem dicenf mibil inconuenienf lufticic affert: luftam enim adtionem uiro bono cc mcliori ellè com/ madam poffe-' nemini dubium eft: quo Fic uc Plato defiperc uideacur: cum per interpreccm dicac melicnf ucihcacem eOè iniunam cc quod uiro uircuce predico commodicatem allere ld eflè iniquum. Sed certe non Placonif: fed incerprecif error cftiqui pocenciorem nomme mcliorifappcllac.C Pern Plato “POvpoi£|TroT^4ïHCTlS^MMop pikdCTapTa.H ripa iroXlTtl/ ftp ftA.\.MpMKa| TVpappiS^a.43HO'tO'0cxl tKOpT« TTpOCraA-X-O TlpOMOvlt;T.MTOCrvM4'£poptaVTCjó TKO'apXHO' TOVMEpSip ]Sum mquiunc ft quando cyrannuf-'aucpopulufauc refpu. uUa uicenc.-pucafeofulcro Icgem lacurof aliter q ut comodu fuum in primifferuecur:ec fta cufpermaneac. Intcrpref Num igitur pucdfinquiunc populum: ft cyrannumtaut aliü quépia
-ocr page 378-ciuicdcifmodu euercenedegefq: (ponceFerat ad aliud pnuPqd^ Plato com une diXic fine populuffiue tyranuffiuc ahgfuice/ ne:bic ad populü unu referc. Eefi populufingc cyrannü:duc ahu qucmpia euerceric: qfi de populo folu aPIaconc querad: ^^nó de quouifdno aut pricipe.IcéPlato lèntencia renetc Pro/ tagore-.q boiêm eße dice bac modû fiue menfurdTn:auc ■meta reru omnittqua fcnCenciâ in fermonc quoq? qui ebectetufin/ fcnbitur pîuribufacq; opcimifraciôibufconfutac.oS^iesocr w/ ZAïp ^JMCTjirapTcop XpHMCXTCûp^AETpOp'ap SlMMaKIO'« Kai/ TTOA-VMaWopHTTOVTI o' CüO'T^^CXO'ipapQpCOTroÖ'. C Deuf inquic fic nobiFmcca omnium rcrum in primiflongeq,’ magifg / bomo'utaliqui uolunc.Incerprcf.Deurigicur omnium men/ fura maxime rerum eftlmulcoQ' magißfiquifuc Fercur bomo ê Ergo deum hominem efïè fercur Placonif fencécia:fi credendu rib incerprcci.Ec quoniam bomo eft:meca efb omnium rerum. quodPlaco nacure humane tribui nefafarbicracur.Ira bic 0/ pmionefnouic pbilofopborum. Ica Placonem qué repbendiC ƒƒ mtelligic. Item Plato pofbq de parentibuf tu uiuiG tu morcuif do cult: continuo (je proie et cólanguineifprecipic a^^Trpoo' £.JirOpOVÖ'Kai^vrrSp^lO' km 43l\OVO' KOCITTOA.! TOCO'^’^^O'ip. 0(7ocTS^^pixa TTpoo'OÉüO^ 6^pa 7r£vMaTa KaiOMiXiacr^vzA TrapTcapTOV TCüyaTroT^Ä.OVpTaTop£avTopßiop4’“''^P'' paMfpop KaTapOMop KOO'/XSip^ElTOppOMOpaVTCOp M/ S'it^oS^OO'.TOCMSp.TrEiQovcra TaS^SMM viT£iKopToc Tr£i6oi TCOpMQcop. S^iaxoci S^MK|KOXa^O\/ö'a.THpTroX.ip MMip^V/A/ ßo/KMÖ^pTcopg^Qp.MaxapiapTcx xai ^vS^cci/Aopa airOTt X-Sb C Quibufinquit erga prolcm:conrdnguincof:amtcof: ciucf :acqï etiam erga bofpitef propter dcoGct in congreHum borum omnium feruandifofficuGuitam quifq; fuamulluftrare ornareqj opnma lege debet ordo legum ipfarum:partim fua/ fione: partim ut et fupplicio: moribuFconfulenf efficiccutdiif bene luuancibufrcpublica noftra felix beataq; babcatur.In/
' cerpreCoporceecciamfiliifdCqincpotibußconfdnguincif: ami/ ctCctuiburq; nodriGec demq aduenif honoré fuum tribuere: dtq; ita ornaruTecundumq; legef uiucre; legum ueroipfarum cracftacio altifquidem perruddédo: duricieautem morum in/ obcdiencef uia luflicie punten do 'ciuicacé nobifdiifuolentibuf
-ocr page 379-felicem redder atq beata. Quid pro quo interpcecur: uc rentend a omnemperuercdc:80 quenadmodum toquacur- ipfaincerprecano ron:endic:nec e-cund apertiufexplicate debeamuCCTum Plato lingulifrebufpredidtip legem dicic débita forma accomodan no ponè.fcd aliter tradtare de btfoporccrc.EcrTiS^^S^HTaTOiavToc CpTipï MaX.io'-pa o'XiMaTÏ KùZAtpa ovirapv pa^iop ^^pnramp;pl KaßopTa 010pTvîtco £i7r£ip aX.Ä.ovTOO'iTip« Tpoirop X«/ ßco-^^p. Quo iquit in generefinebeerbaud facile una qft forma compledli pofTuncs fed boc modo ferme accipi debet. Interpref: plane contranum uercic-Alia inquic etfi maxime figura babeanc ruam:non facile ta men forma una connedf antur. Sedmodum y^uendam capiamuf. (f leem Plato incerrogac fimplicefne legef
Icnbi op or teat: an dupheef/boe eft additif exordulquibufdam ai caulif cur unumquodq: ira precipiacur. ïLelpondec MegiUuft duplicem appro banf legum expofitionem.Placo non fanfaïc effe Megilli approbanonem. Sed precerea Clmic uoluncatc require cui ciuicaf condebatur. Non fanf boc eft inquit. ovMMpaXXa/ TTOVXÂI KX£ipla TOVTW.ap^O' KÜpS^H Tapvp POMOQ^TOVM^ pa.TOV Tovfap MTTOXIO' Mpvp TOiOVTOKX pOM.OlO'XpMO'G«» S^ïapo ov/A^pH. C Sed Clinie quoq: placerc ea que legibuf fan/ cimufoporcec. buiufenim ciuicafefb: que buiuGnodi legibufutt debet. Iraq; incerrogatuf Cliniafrelpondecîfimili modo duplicC / legum approbanfexpoficionem. Interprcfquod interrogandu erae.'p cerco 86 lam cxploraco ponic. bifuerbif quod buic etiam Clmie probari exiftimo. Ûlcem Plato caufam:curica in legibuf addica eo pcincrc exifbimâfuc auditor beniuolufdocilifacectuf reddatur S^io^uxaTart TOvÉ/Aop Xorop. tovtocvto m-po 01 Mi op aXXov Xoroöquot; apopeœa' Trpoa'aropfvoiTO £ipai tov poMov. Mea iquic fentenctaboc exordium redtiufq ratio legif ƒ appellari poceft.Interprefquare no Icgifparffed exordia rcdlc uc ego arbitror appellabitur.
EX O^VINTOLIB KO.
(jTSed ïam quincum librum aggredioran quo Plato Ilium cuiq \q animum poft deofcolcndum dicic: et quifham animi eultuf que obferuancia fit ■•do cet: quo in loco ovS^oiroTap 4’Mö'i p HfHTai TÏ^TTO^Mp TrapTcao' araeop£ipai TiM.aTHvapTOV'fiXMp. Necuero inquit.cum uicam quifpiam fummum eOe bonum ar/ ƒ bicratur animd colic. Incerpref nee quando uitam bonum animo
-ocr page 380-arbicracur honorât, o mm urn fit fummum q^ mm totam fentetie continet: uicam non malum efTeTcd fummum bonum non eße a Placonc decernicur.bic autenn quaft malum deccmerctur inter/ if^retatufeffc diccnf net cum uitam bonum arbitratur.lt;2 Deinde Plato cum qui pecuniifg^ munenbufanimum fuum profèquicur. nequaqm cum eolere diciC: fed irapTOcr M^povp KSnröp id eft cota uia aberrare feu Ipnge abenc: utroq: enim latine modo dici ƒ poceft. Interpref cam paraculam toca uia aberrare fic exponit. Sed dolore penicufexagitat: fcilicetipfe quoq: tora uia a redta interpretacione aberranf Idcirco auté in buc errorem delapfuf eft, q» per imperitiam liccerarum grecarum cxiRimauit lipo uer/ burn quo ufufeft Plato lypen hoc eft dolorem fignificare.quanq ƒƒquot; locufifte nullam dolorif fufpicionc affert. € Mox Plato corpif ' nbsp;nbsp;ualitudinem :dignicatem mobur •celentatem: æ relique buiufmodi Xavpoa 4gt;M0‘iTacr'Z'ixao'Kai Gpaa^paonroi^i. animum uel audacem-uclquodamod o möllern dicic.reddcrc.nifi moderanonif / ratio adbibeatur.bic möllern illu pro digit interprétât, prodigof y^nquit animofaudaccfcf reddunc. fl Deinde Plato amicmaf eefoz dalitatcfita potiflimum conftitui grataf ftrmafq; exiftimat:fi fua quifcj bénéficia inamicu co llata. minora q ille arbicrecur: contra uero quiaccepenc: maioraq qqui dedent-pucet.: Quo loco bif uticur uerbif^^^«TToveTS^av TacravTov irS^i ap 0 ovAALpooquot; tlCTTOVCr 4gt;iX.OVO' XapiTaO* avTWp TCOp^JlKeep T^^xai STKI pop. (fMinorifauccm fua in amicof bénéficia facit: q ipli amicu / fodalefq: facianc. Interpref. fuamuero in eofgraciam minorem. //^(T ItcmPlaco cum cumrepbenderec.qui nibil forcunarù fuarum imperciacaliif avTop MEp 4gt;Mo'i 'f'Sr^ip. ToS^ÊKTHMa zAM^îp Ma\Xop S'iŒTop K£KTMM£pop aTl/Aa^ap.Clpfe inquic uicu/ perandufcfb.R.cfaucé quam ponîdec:nihilomagifdamnanda eft:
bomincmtqui male poOîdec.Hoc ucro nee PUco dicic:nec ullo paefto congrutc uencan. Nam fi refbona eft/uiciu ponefTonfrei bomcacé non adinnr.Icaq! refnequagdamnada eft-uioo po Hef/ fonbucPIaco aic. Sed fi mala ref eft-eo magiPui cup anda eft: quo ^ ufu ponerrortr fui rcddi détérioré oporcec. C leem Plato e v/xoU
^MMEp 4gt;M0'i xpHirap TocapS^pa Sipai mpaop^S œo'OTiMoc/ A-KTT«- Omncfinquic bonoruiroramp;f ammofor fimul amp;: mitefeOc
-ocr page 381-oportereiuc animofitdcc uidelicetaniurta uincâc acq^ppulfenc: earn fcihccc imunam: que comgi alioquin non poceft^facihcdce autem non miferencur conquofinconerabilem aliqucm errorem proUpfofuiderinc;ec pro fua manfuecudie acq’ buamraceneqd peered peccencadmoneanc.Talefauc ar tn.R-. P.dicic eê deberc inquic unumquenq; maximi qdem ammi eêTed miré fumopere. quid inter animo fum aj magnanimu incerfie -nocumé omnibufï / felo aduerfario excepco. ÖT u Plaro de bifq co Herab iliufpeccac: TaS^av-Top-ocroiMSp «S^ÏKOvcri«^Menp iaTaS^^ errorem mqc C02f«'q miuriam quidem feceric:fed que comgi poOic. Incerpref.
Qui autem fua iniuriifica uexac:uc Gnabilerfinc.qd cóiundbio 86 quad arnculufé greci fermoni.becp pronomine:fua:(eerpref accipicœxpnmibec lanniflicccnfdifFicilepoceft: tn ica é:ucper ignorannam errec. nefcienf qd au: quid con grecedicftioneffig/ nificent.Quarü akera coniundlio é incerdum:exornanrponuf fermonem q aliquid defignanf: incerdum aduerbiurn fignificanf rurfuGakera articuluf c: qui in lingua greca cu nomie lundluf proferturApud latinof uero dum gramaciceloquancur/in ufu non efliquanq uernacula lingua loquencefeo ucancur:'36 more grecorum cum nominibufiungant.Ex bifnaq; incerpref no Her unum confbicuic illud pronomé fua frangcnfucrba;86 Placonif fcncenciam nó incelligenf Xgic emm Plato de iniuria que f aliof infercur.Hicfanabilem eu dicic:q fua iniuriifuexec:uci enieiuf ^*'uerbifqualiacunqï func’neceffè eft. (fleem Placo irapTaapSpco
iropcfiMö'l 4'£vr^lf'TOö'4‘oS^pa4gt;lA.Êip£. avTopTopS^£avTov ßtaTico^iMKiiS'^i-ncminem inquic dihgere feminimu oportcre: ^cd unûquenq! fcqui eum:qucm fe preftancioré effe cognouericï / Incerpref melioreffe uebemencer amare mqc Inrpee fane amare prqlcqui pofuic-Placonifent fenfuf eft neminé debere fibi curpe cxiftimare/quando id agac.turpitudo autem non eum qui amaç comicatur:red eum qui fequitur meliorê-quafi m chore fedtado* détenorem fe eê Fatcacur.nullo igicur modo amare dicendu eft, / fed feq- tflKPIaco de dolore ac uoluptacedifTerenfiö'a^EapTi
•creop tKÄT^pa TovTop. ovxwer 3ovA^oMamp;9a. txoizAtp ap^i ao'a43Sgt;p,doloreinquic leuiorem nofuelle:cum uoluptacema/ lore. Voluptatem autem minorem cum dolore maiore nequaqm
-ocr page 382-uellc. Subditqï'Pdri aucem modo ucruq; boru babercnofnollc faccn poftumuf.InterpretEquaka uero fiuoIumuPnonponu/ muf declarare Cur dcclarare non poftimuf fiquid uolumuf auC cur uolumuf pro nolumuf pofueric: interprecem incerrogace fleem Plato decernendofeffe cenfet magiOratuf eo modo,quo ïn cexcndifteliffila firmiora pro fhaminc. infirmiora uero pro fub/ tegmine capimu( o9£pS^£i4)Ho'iTovö' Tao'apxaa'^pTaiO'Tro/ Kicrip ap^OpTocO'. S^£iS^ïa KpipScrSai Tipa Tpoirop TavTM. Kod Tovoquot;cMix pa TraiSvEia ßarapi cr9^p Tao' ^Kao'TOTSxa/ TaKorop. Ica uirofinquit q magiftratum gerat decerni eodem fere modo femper oportet.et eofqui m leuiori eruditióe eópro/ ƒ bentur. Incerprefita bominefmagiffratuf babituroÇin ci ui rare ^foportetdifcerncrem difciplinaciuili comprobatofifl ItemPIato de luftrandifciuitatibufagenfgcnera luftrandi parcim grauiora cé inqcparnm Icuiora:melioraq; eé ca que grauiora func inftar medicamentorum^que eo amphuf purgät-'quo molcftiora fut: SO'TÏ S^OM^p «pïo'TOO' 4gt;MO'ipa\r£ipoO'. KaQaTrEp 00'aTcüp eßapMaxop TOÏOVTO TpoTra.Idcirco genuf tnquit lufkrandt optimu cum dolore é:ncut ea medicamenra queualidiora tor/ ƒ poribufadbibemuf InterpreCna optima purgatio quéadmodu
medicina ueneni particepfica dolorif plena. Qiionia pbarmaca apud grecofee falubria dicunturmc lût medicine que exhibent cgrotifamp;i mortiferasut ê cicura que data fuie Socrati.quomodo ctia uenena apud latinofcapiunif.-ideo dicfba; qi per uenaf cane, cxiftimauie dodlufiterpref quod aPlatone de falubribufdicftû y fûeratnntelligi dcmortifenfdebere.C leem Plato genufluHradi alterum cxplicac-quod racione colonie defcribic:ciuefenim non probofremouerumitciq; per coloniafcenfet bifuerbif oo'oiSMcc TMpTMCrTpo4gt;Mcr airopiap.TOlO' Mr^ZAOö'Ïp ^-mTaTCOp £xop TCOpMHaXopTÊoquot; ocTOiMovcT «VTOVO' ^pS^ï^P^P’^pTanrapSo' kÊvaKOT^O* ETTfO'Oai TOVTOICT û3CrpOO'MÂ4.aTï-lTO\£G5a-£447r6 4gt;VKOTÏ. S'ÏEv^’HMÏap airaWarMcropOMaaTToi KïapTÏ9^M£ pocrLvM^pcocTo TÏÂÀaA.ïo'Toc C^S-TT^M'paTO.C Quiperuicfluf inopiamducef querunc:bifq: Iponte fe offerunt lècutuninopef/ aduerfuf eofqui non egenc.boftanq morbum ciuicacé labefac/ rantem.bonello colonie no mine-benigne expellendof cenfuic-! Interpref:ucquocquoe alimencorumindigencia premuntur: ft
paracoffe pncipibuf ofFerûc:ad babentiu loca migrate laudabili
-ocr page 383-colonie nomme miccanmrafboq; padto «uicaccm egroc4 parce hberemuf \n nofincerprccem ifbu. inmna cxifttniamuriudicem feac reprebenforéPIaconifconfticuinè:dignufcerce eft-gfumma pecae.-ec palmam defcrac:quâdo cam exceUencer Plato ne inter/ preraripóc.Eiiciendofille de ciuicace cenfet bomincf fediciofofî ccfibiducem querenceOqui cum improbicacem fuam exerceanc: et forcunafbonorum ciuium fuorum dinpiant.Qyibuf eiedtif luflrari ciuitatê arbicratur.bofinterpref facic lefepnncipi offeZ rencebcupidofmigrate logiuCad loca ncfcio quota babennum. Qui enim fine babécefillunili ipe cxplicct.-nctefïc eu uaticinari. Ad bec:colonia:quâ mitcicincerpreG eo animo mitci uidecur-’uC anciquifpofTenbribur fua fede expuIfiGaliéna occuper ciuicacé. Et occififper feeluf babitatonbuGeoru bona diripidc:amp;: nefanz diiïime partir gaudeatAt bccPlaco maxime decefbai::amp;: neqd cale ctueffui comiccancPumo ftudio lubec.Prauoficaq’ bominef canq pefbe-ac permetc ciuicaciGurbeexpellendofccfec:bonefto colonie nomme.qd' incerpref laudabile dicic: et bomibufcnbuicî r^uormitctcm excidiûalicuiufiufbepieq; nacionif C Item P lato plura dilTèréfde feditione ciuicatumtac ciuium diHcnGonerunde noue tabule:ccerifalicni dccifioncGec agroi; diftnbuciôef folêc prouenire.ee quéadmodum ea diGcordia uicari poHic: precipiéf apÉ-G KaWTOver S^£i4gt;po-| Taovcriacr irpoo' aWMKoverKaTa CKi SZa^S^ô'QaiotMcoG CTraxr. ÜMH 'rrpoi^pai irpoT^pop SliX TOyM-n-pocresp^v KopToccri' i^paï.Toi'o'aWMcrxaTaô' K^yMO* 010' MTraXaia ETKapMaTa irpocfaÂ.Â.MA.ovô'« xaïoo'OIO' pov Klt;xï cTMÏKpopMETM.CcnGufinqcîquofribi ciuefpararincicareâC quodâmodo cnmine oportet:uel ulccnufm acquirendopgrcdi ^dero defîftanc:quibufinuicem uecera crimina babécur.quibufq? / uel parumper menf imparcica eft. IncerpreGut nifi cenGuf ipGof ïnculpabilefinter fe ciuef quodammo pauerinc.admaiora non progrediancur. R.eliquâ pattern fermonifbic feparec:amp;J infenon ^coniungiCîmulttGquc incelligerenequic-'ommiGiGinccmPlato numerum locuplecum:quem quinq; mibbufs/ quadraginca cd Z fumpGc:digerenfprimumin duafpattefS^voz^^P^’^ M.EpMcJsMo'î TOv7rapToo'ocpï9Mov.TO-n-pEcùTOp pEMMOM TO.Primu inqc / duepartefcotiuGciuGnumen diRnbuancur. Incerpref due igicur ^'parcefnumerum ptimum diftnbuanc.CTumPlato quilham fie in ciuicacibufcdmodior numerufperquirenf S^EroMEpS^M Top
-ocr page 384-■n-\.tiq- Tacr Kaïtc^^^^’' ^lt;^^gt;ö'Ta S^ïapoM.acr SpavTOK^KT^ wèpopXDicdTnuftnquic cum numerum commodtorem effe^qui plunmafec preferenn crypixticr ovS^iS xtio-.ordfedifpoftcdf m (é diftnbucionefcónnec. Quibufuerbifaperce nuTncrufiUe ftgni/ ficd^rqui cdcinuo ordme m plurefparcefrecari poeed, Incerpref. duo ducem quifna deinccpCmaxime plurimafin fe ipfo diuifióef 7ccipiac. € I tem Plato turn pleraqt de repub.fue ciuiraciGminuf outgo 8^ bonumbufetanf fue eófueta expo Runet-ex po fiturufq; edet: Miran inquit fortaffif eum quiaudient pmo aipeeftu bec cogent'uerum tarnen fiquif diligetiufcogitctTemq: expenatur: uidebic ciuitaté condi loco fecudoTefpedbu optime-quaftdicac. Ifba refpub.que minufconfucta^ec Padtu diffialifeHè uidedïnd optima iba eil et primo loco cóHituenda. Scd que iccudo loco optima cêfccur. Nam ecfi alia longe perfedtior explican pocefb: tamé fragilicaci bominü parcenfillam omifrbanc craefbanbque poflillam fecundo loco ranqm optima fit collocâda.;Vnde bec lubdic.R.ec!le lane ageturfi optimum rcipu. genu fee fecund ù 8C cerrium expkcabimufcum eligendum proponemufutarbicracu fuo ftacuacfibi quifq quod condere malie.qÆidem eciam paulo poll exprimicxum dtcic: exemplar ad cuiuf fimilitudincm fieri aliquid oporcec:perfedlum ablblutumq: omi ex parte ponide/ berc. Ac fiquif id afTcqui non potefb: agere quod illi proximum cfl. Hif icaqi pofitiG opnmum ac primum reipub.genufeflc dicic: in quo ref omnef communef funcœciam quafnobif natura pc/ cubaref fccic-'fi fieri pocefb ; quod quidcm genufa diiffeu dcoru: filul incok-lumma cum felicitate cómemorac.idq: exemplar elle opnme reipub,qd refpicienfcc quantum natura patte attingenf: proximû ei per llmilitudiné confbicuafTale aûc utile effe quod ipfe in prefcntia codic ecenim ica aicmpS^Hpvp MMficr SirikS xSi/ pMKaMfp.^iMTÉapr ^poMÊpMTTOûO'Qapaô'icccr tr^vTaTa. xai MMEp.S^^VT^O'Oùô'-Tpi TMpSsamp;m£tlt;X TaVT«.èap0Socr EQE^M . ^la irtpapovMSoa. Quam nof rempu. condendam fufcepimuf; pxime quodâmodo ad immorcalitacé accedec.bîec aûc lecundo fie loco. cerciam pofb bac deo propitio explicate curabimuf. Ica ptimum illud reipu.genubexemplar coflituit. Secûdum aûc qâ ipfe lam cepic condere. Secundum elle dicic a primo:quanq non tarn immortalitacifcompofquafi pnmû. Tertium aûcpoHiceC: quod fecûdo leuiuf fic-que prorfufeodem cendût.-quo itla fupra
-ocr page 385-didla^genuClt. P.pmnu^fecudum.ec cernû: expheart eportere: rum dehgendum proponcre condicorrcjuod eo2f malie acciperc. ƒ Nunc quemadmodum in eer pref bec reddac:antniaduercicc.Qua ucro inquic modo nofingreffi furnuf: uema proximc ad immor/ cahracem pcrucniac. ec una fecundo: fed de ter na poffea fi deuf uolucric dererminabimuC Prob deum arq’ bommé Icfum incer/ precacur ne bic Platoncm.'’boccineert conucreere legef cgreco in lacinum fermonem .‘'an pociufpcruerccre caf: dcprauare: acq; corrupere.^ ponicPIaco fecundo loco.B- P.qua condcreincepic: cc proxima tmmoreahcaciconfticutc.idic ucro opcac:utpximc ad immorcahcacé pueniac. ee una fecudo. Quid aucuna fecundo fibi ucheun margine hbn declarac: figniFicarc emm inquic ucina una folaq; fecudo poft lUa prima ad immorcalicacem pcrucniac. Icabte primü:fecundum.ec certium genufiL. P. Platonifmeer/ precacuf eft:qui pbdofopbof tudicac:cc quifeorum dodbiorfic:
ƒ dodtnna fua freeuf: expoic DcindePIaco pacna coh uencranq;-non modo ranq macrem:(èdeciam canq dominam;utpoccdeam cêlècoporcereTraTpiS^oö' S^Sovo'wo' THo'xoüpao' eepcc-rrSvfip avTHpS^Ei epHcrim£t^opener. m/amt^p« Traineer TCOKSiS^Sacroi pap eï-epavTHpovo'ap. epMTOpopTCOp. reroptpaï. Pacriam inquic qua fibi quifqj forcicufeft:colere ac ueneran debcc,magifq filiufmacremifiquidé pacria:cüdcafic immorcalif:domina mor/
/ cahu babecur.lncerpreCnam cücora regio una pacna fic:magif cam eolere debenc:qfihi macrem. Hec cnim diuorum eciam qut z^/morealef fune domma eft. (TTum PUco quoniam ex quinq/aJ quadragmea rmbbuf ciuium cófticui ciuicacem dcceruinncc am/ phorem pacicur popuh mulcicudinemicolonia micci prectpic:ubt auc fobolif fecundicace.aucaliacaufa au dtufpo puluf eu numcj^ excefTene bifuerbif oerpap £-rrixvo'io'MZAip-Tro\iTCi5pvirSpßaX ^Ovara.Ssiad’iKO^’POO'vpHpTMp TOOp ^vpo/KOvp Tœp aX-^M T^-OKT^vAAßaipM xai aTTopcüMEp TOira\aiopTrov vn-apXèiMW xapwMa o-TToKX-aKicr^nroMEp Ekttomitm a-n-oiKicoM. 4ïiX.Mri poM£pH ■iT’apalt;|3|A_oüp,oiapCTri THS^^lop É^ipw ^OKOI. dQuod fi inquic obnimium m procreandif Iiberif ftudium: ica audta fic ciutcafuc numeri modum exceddc:icaqï inopia ec cancace rerum premacur:uecuf lUud repecacur confihum: quod lepe tam didtu efb:uccolonia mitcacurCbara:A.cbdrif:quo commodiufagipoflc ƒ uidebicur.lncerpref.ln ma gna ucro ciuium abundancta ft Cimed
-ocr page 386-in opta: co Ionia cmiccamr. bcniuoic a beniuoliffacftaquiburcäq; idcomodum ee uideacur^qd^PUco dicic-'quo comodiul agiponè uidebicur.btc mcerprecacur quibufcunq; id comodu efie uideac.
/y^ff Icem PUco dum confuhc ne locupkcum die numeruf qumcymilib cc quadraginca milibuf prefcnpcifunqin deficiac xai^wxaipvp «JsMcn Top cepiOMOp irpcoTop S^iaßlOV Trap TOO* eßvKa^aT^ TopSi pMMSpop.Pmnani inquic numerum fupradidlu^coca uica
^ feruace. Inccrpret.numcrum primu per cocam uicam coferuace: reliquic Cupradidtu: fine quo uerbo qui lie feruadufnumcrufnon
/Tpoceft inceiligi.([iccm Placo /AMS^EpoMicTMa^’io'i TrapaKaTa Ti0^o'3aioTCOMMTiö' TncrTSv^i.Neqj pecunia fquic deponeda
ƒ eft-apud bominé cm nonadbibcf fidem.Incerprei,nee pecunia deponerc inquicTcliquum prccermific: hoc cH'apud bomine cui Ftdem non adbibcGquanq id Guo cum decrimenco didiccrac-'quod Placo monec^nemini credendamcnèpccuniam finefide:fine co/
/yTilio:aftuto:eccaIIido. (( Icem Placo Tov Toyp^MTroX^aKicr tTriflrMMaip£lt;r0aic|3M0'l XpMTOppOMOSSTMp Tn SßovA-OMai' KW ^^IÄ4O!^VÄ4.ßa;ip^l TOVTO- WKaiOCTTO TvrXapQ tOVITKO TTOVKalOvTCüTaXap SHTMO' pOMOQ^C'iaO'avTOCT T^^Kßai/ poiKW TOveraWover «TraWaTTOI. Hoc igit:fepiufpeedee legumlacor o porree, quid uelic;quid ft concigeric-benefuccedec: fin minui mdtcuci lui fpe frudrabic.Xeq: forlicu ica fieri poceric ƒ uc cc ipfe onerc Iegu fenbendaru leuct ec cecerofleuec.IncerprcC fepiuf igicur Icgifldcor fignificcc quid ipfe uelic-ec fi libi illud có/ tingic:auc concra:cc lie forlan ec ipfe a fcrendiflegibuf liber cric:
/ree cecerof liberaiuc. C leem Placo defudorum ponenonbufo^M Kaxwp 4gt;MO'I. K^RTMerSOûTOp KXMpop^TTl TOVTOIÖquot; OKT ÊlpH K«/ALp. Poddeac iquic fuam quilq; parcem^quam forcicul cd-ca / quadiximufcondicione.Incerprcf.parcembanciea qua diximuf condicione reliquic:quanqm neceffanam. ccenim feruari in ea re ludum cffc:nequiffundum auc uendac:auc cmac:ec uc pacer unu ex filiifquem malieberedem fundi relmquac non pIuref.Hec ec pleraqj alia ca necedana legi agrane aPlacóe adbibicapccrmific-Lneerpref cc boe folum dixic.forcicufigiiur forcem fua podïdeac.
1^^ Item Placo^^irapSp TTvK^I «fsMCTl THTOVMSriöquot; TOVpOCTM XAaTOCr OVM^QE^OVö'M.oS^IOCO'TaO'jp opeOTaTop ap ^iMK^K X.Mcreai.InciuicaccinquiC:qucgrauinimo illo morbo nó labo/ rat-'que difcordia^auc fedirio reede appellacur;oporcerc cenlemuC
-ocr page 387-/ Intepref igitur diet muf: ut in ciuitdCe: que fic experf furnme pe/ cume: quamdifadium auc fedmonem appelUri* Hic proEedto pcncior Euforiearnfg inccrprecandi eft: poftq exfumo morbo pecuntam fibifumma Eacerepocuic.poo'MM.a.naqquod morbu ^ CigniEicac in poMKrzAa hoc eft pecunia cranftuhe. C IcemPlato ubi numeru moduq; cenfufciuibufdefcnpfic £ap^£ Tier «^Hcnp a •rrtlQM TOVTCO TCOpOMMcfjap ElMEpo 3oX.ovM£pO0' ^TTITCOKT M MlO'tO’ip oSlt;£ O^’A-Wp- aWOTOCrOVTOp/AtpOCT «TTOTIÖ'^I TMeravTOv xtmo'^coo'. Siquifmgc buic legmo parcac:deEerec g ueht fub dimidio: qui autre ludtaû pro fe non babueric:cmdent ƒ de fuo cenfu exfoluec.lncerpref.fi uero legi non obeemperauenc: ludcx mediecacem confequacur. facifq d uolumuf ab incerprccc babemuf. d/Tum Placo agrum diuidenfcotum mEt« S^h Tav Ta^jMo'i.AASptS'w^S KaS4£X-£o'Glt;«.G^M£pop ^erTiaar-rrpeoTOp Kaï^iOO' xaiaQMpaör lèpop.aKpoToX-ïp op OMa^op Ta. Deinde inquic diftribuendum in parcerduodeaTn:Quarum pnmaVefte: ƒ I cui: ac Mmerue: dedicanda épique arx nominacur. Incerpref.
deinde duodeamparcefeligancur. Veftaq? tam louifg Palladif confecred;8^ facrum arx appeUeC.Ehgic bic qd*Placo diftribuic: amp;:V eftam lout asPaUadi co fee rat: Cui Placo nibilominuf g lom ƒ ai Palladi parce agri dicanda ccnfuic. d lcem Placo quod fupra/ didhu eraCTcpccic. exemplar uidehcec optimu cófticui oportere: turn fequi quoad quifqj niti propiquiuf poceric ^ixaio TaTop 4gt;Mlt;rip oiMai ToS^t Sipai TopAASp TOirapa^Eir/xa ^£iKpvp Ta 01 op S^MTo^T-ï X£l pOVMSpop rïpScrGai. MM^Ep £X.\£|-rr£ip Twp KaA.\iö'TwpxaiaKMe£o'TaTCop.cü^£a8lt;vpaTOp TÏ^vZ4 ßaipSiTOV TWP rip^OTTai. TOVTOM£pav TO£KK\ip£ip Kaï *^M irpaTT^Ip.OTÏ^^ TOvTOVTWp Xonreop SffvTaTa £lt;rTi ’^®* ^vTrEp^eTTttTOp ^ ‘l’VTCüp ITpCO'MKOpTCOp TTpaTTüpi Tov TapTo S^ïaMi xapacr0aj ottcoct apTiTpoiTai ToppoMo/ G^TMp S^ttctcrai TtXoö'tTriGtipal TM3ovX.MO'£i. AequilHmum inquic eflèid arbitrer; uc qui exepbr ponicadcuiuf fimtlitudiné quod opufeft fieri debcac:nibil precermiccac: quod ad fummam dignicaccmïuencaccmq; conueniac» Quod liquifcxcellentiaillaiTi imicando afïèqui nequeat: if ómifïo quod uiref luperat: ai adid incumbaC.'qdproxnnu cognacumq; eft ciufadquod alpirabac.ai quomodo id ipfu efFiciet;fummo Hudio inuigilrc:n'ec legiflacore interpellée; quo minufinftitucum fuum ufqad Einem plèquacur.
-ocr page 388-/ IncerpreCqua fenténne mcegricate: qua uerboru digmcate^bec in IdCinum conuerceric-' quefo accendicc. Sed luftiflimum inquic • effc.-uc cum exemplar! proponam.-quale fien oporceacqiincipic: qd^ aucem fieri abaliquo non poceftrprecermiccacurjg^qdt rebuf c0ueniac:ncc impoHibile eft,id omniftudio legiflacor aggredu^--86 ad finem perducac. Qualongea Placonif fenfu labacur.uerba eiufaperiuc.-uc nibil dicere pcereaopuffte.ÔIce Plato to omoKo rov/A^pOpavToEavTW 4gt;Hcri ^£i TTOvirapTaXM aTr^ra^Eö' 0a(Kai TopTOV «jbavKoTaTOvS^M/AMovpropa^io SaoMtpop Xor ov. qd fee urn co fen tie id a quouifaudlore ubiq: efficiendum eftænâ in re minima.quadoquide boc modo laude afleg pocefb. * ƒ Incerpref naqdfibupli undiq; couenicad uel uiliHimufopifex no ƒ recufdbic.([ Item Plato poMKrapToc 4)Mlt;ri irpoix irapTa ùpai xpHo'iMovö'Tccö' TCopctpi’S/Acop poMao* Kai 7roiKiA.0'Eio'.oa'a Tamp;avToi ^pEavTOur ttoikj WopTai. Kai oo'oe EpMMKfcri Kai ßaeEcn TroiKiA.MaTa.italentiefinquicputi!eftnomnibufrebuf numerorum efïè diftributionefac uariecatefquibulcum ipi inter fe uarii func-tum in longitudinibufac profudicanbuGquafuario ƒ modo cófticuunc. Interpref fed danda opera uc ad omnia per/ ucilefciuef fine-tarn ad numerorum partitioneGg ad uaneCateG quibuf feipfof exo mant iqbufq; longiorapfundioraue ornameca efFiciunc:Quenamfincifte uanecaceGquibuf fefe ciuefcxornct: amp;: logiora or name ta cfficidt;explicec rurfufincerprefin margins hbri^non enim minuf boc obfeurum eft- ^ ql fuperiuf dixerat»'
^ ma fecundo.([ Item PUto cu uanofeflc bominu morefp Foco^f uariecate conarctur oftendere /akS^E tov9 vMacr A.ap3apE mo 4gt;Mcri irEpiTOTTCop COMEnWETE Kai KA-Eipia.wo'ovKEicTip ax XOiTipEo'Ssia 4‘EpopTE0'aA.A.Cj5pT07roop-'n'pocrTorErvacr6ai ap.epaimovcr aM-Eipovcr KaixEi pover OKrovKEpapTia poMo GEtH TEOp. Ne uofinquit boc laceac.Megille amp;: Clinia plunmu in locifdifcnminifenèad bominû uel meliorù uel detenoq: gene/ rationé-quibuf cótrarie pene legefcouentanc. Sic Plato dilucide de locorum difcrimine fcribtc: 8/ legefob earn rem propemodum concranaf ferend afexiftimac.-alie nanq; aliifp uaria nature acq:
/ ïngenii racione cóueniunc.Ac uero nofterinterpreG ne id guide incelligere pocuic. Sed nee illud uof fugiac inquic magnam eße locorum ad ferendofmeliorefpeiorcfq? uirof différencia. Quibuf contraria legibuf fancienda non func. Videce quanta fit buiuf
-ocr page 389-bominifpericidîmtsgnum e(1è àfenmen Îoeorum dicte mec camen animaducrcerc poteft-diuerfa loca diucrfâ pokere legu ranonc. Sedconcrarianon edè fanciendam tança locorum se bominû difFerécia ceftatur. Hcc ex quinto libro interprccationifciufex/ cerplimuCpaucinîma ex pIurimiGuc fi toc erroreCquot uerba ede dixenmuGnondircedaTnufd uero-
EXE I B K O SEXTO. ([ Ac fexcum lam eodem modo percuramuf. In quo tum Plaça de comiciifR,.P.dinèrdc:quoniâ.R..P.dc qua agicnoua adbuc parumqî erudica: non fineerrore amphorefmagifbracufcreare podèc-quomodo tutiuftanta refagacurmxquinc. amp;: qq difficile id ede confiliû farerur^necedano tarnen fubminifbrandû affirmac bifuerbif aWarap arœpa. irpocfjao'Sicr ovrrap v^^xCo-Sai. Sed emm cercaminifratiOinullâpaticur excufacioné:quafi dicacî fed quomam fenbendarû legum prouintiâ ïam fufcepimufnulla difficultacifcaufa eft^per quam ab inkituco recedere debeamuG queadmodumillifdecrecftandipugnamfaculcafnon datur: qui, tarn cercamen adierint.;Vndc prouerbium boe m ufum uenit.
ƒ Certamen nullam pancur excufacionê.Incerpref boe a Piatóe tam breuicer 8C pulcbre dieft um: quomodo peruertat actendice.
/T Xtq nó oportet inqc nó querendi caufa fufcipcrc. CT umPUto cpHMirocpQ K\^ipiüc Ksr^uKp wer lover. xpMpai s^fceep^ popTcocT TCOp aWOp KpMTCOp. ZAMMOpop O:lt;fïOcriCüO'0CO'6ai TTSpiTHOT xœpao'Hppvp KaToiKi^fcTt. ervpTopWO* S^Ittimexh enpai Taöquot;TrpüOTacr apxao' ao’S^vpaMjp. oircacr ap erTweip co o' aö'4gt;aK^a'ToeTa xai apïö’Ta.Èqdé Gnofioftuofo CliniainqC pre cecenfcrecenfibuf debere arbitror;non modo quart libando incboare quam nunclt; R.. P.conditif uerumectam fummo ftudio nauare operamme amplidimi magifhratufpro uinbufqbrmidime ƒ acq; optime conkicuacur. Intcrpref. Gnofiof oportet o Cfinta nó folum babiradam banc ede regionem dètermtnare. fed opera ' qnoqi pro uiribufnauare. ut qcutidïmi atq; opctmi magiftratuf I^ confticuantur. Ç ltem plaro zALToeMEp c^jHcTip coKA-Eipia c^po/ povorip ociaQMpoci.x^^r*« ^S xai w aTrapTH. Kal Ma K pa patrol Kov aiKaTEpai.Plurimumfibiatbcnicnfcrtribuunc:mi dinta: plurtmu fibi Lacedemonii:amp;: lógtnqui incoluncïquod ita Cltnic dicte: quontam ille turn Platonem.cum Megtilum rogaraciut fe (btiofdeclararenc amphdimoró magiftratuum nouc.R...P.qud
-ocr page 390-ipfiin agro Cu o conderenc’Hoc emm Plato recurve: partim ob dcbcniei^ium ac Lacedemomorum eUnorem animums Parcim ob locorum longinquitatemPcd licere mquit perbellcicam illum ƒ qeiufGnofioÇfefeadeaqud condunc.R-.P.conferre. HecIn/ cerpref minime incelligere pocuic. fed qd* ad inccrualkim locoru refercur-iplè ad coloniam Qercic.amp;: longe inquic nimiü coloniaf miccunc.Ica quof babitare pro tul Placo fcribic. Incerpreflóge ^coloniafmiccere exponic. C Deinde Placo precipuu magifVracu in pnmifq; declarandd ee fcribic eu :qui legefcueaciir acq; eufto/ diac. amp;: quoniam plurium confilio opufeft erudicorum uirorum qui decernacac deligancTOC auc in ciuicaceadbuc noua baberi non pofiïnc.Megillum 8^ GnofiofipfoÇcanq códicorcfamp;: pacref pacne fumifpficiendofmagiftracibufcenfcc: Acq: boe ica agenda cófulenfTipScrovp coKXSipiaxai MêriXX^(^Mcri.-rrapTa MMip TKVT^p TMlTOA-Sl KaTUCTTM CTOVO'lTCCp apXCOpT^ irSpi Ka| S^OKIMcxCTiCöp CXVTCüp.OCp^ppO OVM^p. Ceer TW CT irpcOTOp OV/ TCO KaTa^Ev rpvM£plt;xicr TTOA.Ea'ïp.apar'KM MEp EipaiTipao*. OI TÏp^cr S^EEiEp ap TT POG' Tracrop TCOpapXûjp TEro pOT^O“ ovK^cTTip.QuinaTn tandem inquic Clinia amp;: Megille becomnia in bac nofhra urbe magiftracibuf:amp;; eoif probacionibufapcc có/ modeq confticuanc. num necefïèexiftimamufciuicacibufnouif preftci aliquof nee tarnen func: quiex omnibufmagiffcracibuf / ehganrur.'’ Interpref, Sedquimagiftracufomnef precedanc in ^fciuicacibuf: que primo conduncur minime func. ^ Tum Placo de fenacu confticuendo dineric :quem numero crecencora az fex/ aginca defcribic: quofex omni cenfu ludicac ede proponendof: cum eorum dimidiam parcem (orce accipic.bifnegotium cófulcadi annuum demandanf or^oMKopToc^S lt;Jgt;Mcrï Koel EKaTop EkKE ^apTCtCr ccejaE-KoeerTœp TCOpTÏZA.MM.aTCOp.TOvO' MZAÏCTEkTTOV TCOp-aTTOKXMpOO'apToccr S^oKiMao'ai.TOVTOVö' S^É. ipajTOp ipr avTop ßovA^^vTacr. Pdoipmquicquofex omnibufcenfibuf clegerifdimidiu boc efb centu gz odtuagmea. Hic nâq; numeruf dimidiufeffc cercencorum sz. lx. quoru fuperiufmcminic,forte ad / fenacufordinc cóprobencur. Incerprefita cécum gz odluaginca de omnibufcenfibuf deligancur: quorum dimidia parf fuffragio comprobecur:qui annul confiliarii fmc-Dimidiam pattern cencû azodluagincabicnonaginta acctpic. Vndc quompaulopofb a Platone dicacur pattern duodecimo,boe eftquindccim.dimidii la
-ocr page 391-fumpnid effc centum gi odluaginca delegandam ad circuicoref: boc effc cuffcodefagn mobiler amp;: uaganeeß manifeffce m al eer urn precipicacur errorem. ut dimidii quem acceperat numeriboc effc nonagenam pareem duodecima dicac-quod falfum eé perfpicuu effc. Nulla enim nonagenam n urnen parfduodecima intégra e. /^(T^tem Plato cum ïam ab omnibufprobarecur.utconffcuerent:
um: qui feruandarum legum curam baberene TaMÊp T^pi Tœp pOMotjavA-aKCOp 4*MÖ'I TavT« El pMiXecû TrpocrTarMaTaTpia TTpOIOUTOp S^E Eia ToVAATTpoaeEp TCüppOMcüp.EKao'TÖa'irp oaTa^Ei TovToia Toia apS^pccö'ip opTipcop «vtovct ^Ei rtpeacr TOia pvpEi pUMEpoio* Trpoö'ETrÏMEX.Eicreaf.Dc eufto/ dibufinqc legum tnabeefint precepta tum IcgtbufproFicietibuß guifpotent bifumfprecipere:que peurare opuferitplura q lam ƒ dixtmuf.Inteprcr legibufiam confirmatie fiplunum rerum cura
bofuirof babere oportet a ciuitate quauif proponente eóf/deZ rabicur.quafi quidciuitatefalie proponant: quid ille conCyderent queratur:nóquid ciuium-eiufque condicur ciuitatifconfilio addi ' quot;nbsp;debeatific noffcer Interprefiudicatatqï expcnit.CDebincPlato de cqualicate inequaliCboc eft equi pporcionarii azdiftributióc pro uircute ac dignicate diflènt-’quod quidem equalitacirgenufamp;; fi racionead ufum ciuilem requinc:raro tarne u a paucif feruatu legulaconbufcoffcacTHpaXH eEaTaTMp Kaï cxpiaTHpiaoTiTa Oi/KETI pa^Jop Troep Tl iS^Eip. ^ïocr Tap S\M KpMaicr EcTTI Kod TOiCr apQpcairoicrctEi.crMiKpaMEp ETrapKEi .irapS^E oaop «p ETrapKEaM.-rroXEaip MK« iS^lCOTaiairapTaaraga aTrEp Tec^è Tai. VeriBimam inquic opcimaq; equabilicaccccrncrcbaudquaq facile omnibufeffc: In louif enimiuditio bec confiffcic: æ qmuif ■mcrcalibufquidem raro earn fufficiac.camen quocienf :amp;j quan/ culumcunqi fuffcccric: auc publier auc priuacimplurimu luuac: ƒ bonorumqi omnium audhor efUnterpreCIouifenim ludicium
^’ Cuiufparua quedam parfbomimbuf fufficic;8z bene omnia ca ciuicacitufg pnuatiffi adbibecur difponic. SufFicic uerbo utitur no tmproprie:redica ifcice ut nó fuppedicare ficuc apudPIatonc effc fed plcne lacifFaccre id uerbu puteclignificare. Quapropcer uerba ita cóiungic: Parua queda parf bominibuf fufficic: amp;; bn omnia difponic.fcilicecidem effc fufficere 8/ bene omnia fuppedi/ z ^carvucl ut uerbo eiufucar -difponi. f leem Plato cum banc equi
inequalicacem caufam incerdum efpci poHè animaduerccrct:uc
-ocr page 392-fedicionef enenc diuemcuhfuci quiburddm admonec: amp;J partim Corel rem co mietere; par urn deurn forcunamq? inuocare: uc rcdle felicicerq; Cuccedac. Quippe nifi iCa agacur: fieri non poHe: quin deenmentum fequacur TiPap EttiLikSct c^Ho'i xai ^vrrpo Mop .TOVTSA^tOVKaiaKpißOvlt;r.TrapaTMpS^IKMp TMp op9Mp ÉCXTl irapaTt 6pav0'MEpop.o Tap riTpHTaj, Aequalitafenim mqc ilia laudabilifs^ equa diiudicacio boni/cu peer reefta racionefiac. ^ uiolatur amp;: frangicur.Incerpref. bumanicafemm si mdulgencia quando adbibccur a perfedho exadhoq.iuxca redCum ludicium déclinât.bumanicacem 8^ mdulgencia uocacincerpreCquâ Plato equabilicaeem nommat.az deelman a perfedto exadhoq eandc bumanicaccm aitiuxca redtum ludiciumxumaPlatone uiolan Jf'frangiq; dicatur^cum contra red!urn lufagitur.lFItcm Plato de affidua ciuicacifcuftodia difienc- quo in loco cuftodefdecernenf TTKHGOCT s^£ 4’^’^ip OvSlt;vpaTOp 0^6 «O' OVS^^TTOT^^ OvS^Ep TOvTwp TrpaTT^ip- Mulcicudo inquit nibil buiufmodi agere / celentcr poceft. IncerpreC. quorum nibil mulcicudo acuceagere
poceft. Incidic (epiOime nofter bic I neer pref in eundem errorem: qui pcrerudice a diuo Augufbino reprebendid libro de dodlnna cbrifbianain bifqui ex ancipici hngue uocabulo.boc eft per eq/ uocacioné fallundme fencencia cranfferanc.que a fenfu Icpcorif omnmo fit aliena.Ex ambiguo iquic ibe diuuf dingue pccdencif plerunq Incerpref falhtur •• cui non bene fencencia noca eft: amp;: Cam figmficanone cranfferc^que a fenfu fcripcorifpenitufaliéna eft:ficuci quidam codicef babenc: Acun pcdefcoip ad effudendu Gnguinc.oxyfenim 8Z acutum amp;: uelocem apud grecoffignificac: Ilie aucem uidic lencenciam:qui cranftulic- uelocefpedefeorum ad effundédum fangum emllle aucem aliuf ancipici fignoin alia partem rapcuferrauic.Ica plane 8/ bic nofter non folum genere erronfeodem: fed eciam fpctie. eodemq; ancipici figno omnmo labid-quom qd Plato o^^cecr dicic:referenfad rci madace paraci/ lt;orc cxecutione.ipfe non celencerTed acuce mcerprececur.d Icem
Placo l^pœp S^tiEptoo'.OiO'Mfp tun iraTpïai iLpo lt;rvpaiKai ailt;r ZAM xipEip eiS'^ oiop to irpcoTOp KaTopKi ^OMSpoiC Six/ olt;r npEcreanrtpi Ta TOiavTa.KMHS^Spi MTicrip oXiroKT. OlO'MMKaeEo’TMKOi KaTaeTTaT^op i^ptao-T^ xai i£pSialt;r. Sacerdoccfinquic: qui pacerna facerdocia babenc: permaneanc: fed ft quod ufu euenic bommibufq nuper fimul uiuere ceperinc-
-ocr page 393-ducnullrducpduciflîmibdberic.-noui cófhtuenji funcamp;cerdoccG ! mm mdreßeum femme. Incerpref. Si uero nulU buiufmodi Tunes quod dccidere lUifpar eft: qui nunc ciuicacefcondere ceperunc: duc nulkßduc paucifconcedendu. Qudbenc Plaçons Incerpref nöfter intelkgic' cum nulIoCcófticuifacerdoccfarbicrdt: precipi aPIaconesqui cóera ubi nulli func-parerna (acerdonababencef;
quot; ibi fdcerdotefcofticuen dof eGe dcccmic. ClcemPlaco de ehgcdif legum inccrprenbufiubec: uc quaceuor enbuu unaqucqï,rrefde fuifebgac uirofacq; cxbifduodccimqui elccfbi funciCrefp cetenf fuffragio confheueu reliquof neuem mieri pro bene ad XppoUiné Delpbicumsqui exftngulifternifrmgulofdtfcernac.Hi uero coca
' uicamterpcef fine-Incerpref uero- expofi co refin quic quaceuor enbuf feranc quaceuor queUbeesex quibufnouem.qui fuffragio crunc deledti delpbofmiccancur. Sexdccim cligie ifte non duo/ decim liquidem quaceuor cribuum unaqueq; quaceuor exbibec. nee d enbuf eer crefmiccencur quom numeru crinicacif ranone Placo obferuac. Sed a fepcemquofincerprefcófticuiC.Ommicco 9fi uc bic fcribic/quclibec cribufquaceuor preftec. ncc fexdecim cruncsqui eligencurmec nouemsfed quaceuor cacum. Quifenim romane lingue pericufnó incelligac^quälibec! no omeffiue una/ quaq; fed dueaxae unam aliqua figniFicare.nec referrofi ahqua quaceuor enbuu dicafucl qualibec quaceuor enbuuTfub neucro emm hcecmilï dikundtim defcedere- Cum igicur dicte aduerfanuf / uc quelibec cribuf quaceuor ferae: permde eft ac ii dicereeme una ƒ enbuf-queeuq lila fic: quaceuor ferae, deem Placo inde morcui locum eligi a quaceuor cnbubufaliu iubec:ex ea unde iKefucrac tribu^bifuerbifTOvSvtrtKtnropTa it po aiptKreocrap «iT^«
/ TccpEoquot; c|gt;\/\ai o9^pap SkKittm. Incerpref amp;i ad morcui locum quaceuor cnbufaltum eltganc.ómific:ex ea unde ille fuerac cribu: qd^ in primifneeenarium eftmon enim de qualibec cribueligendu 'Placo cenfec: fed de ea cuiufcribuliferdc:qui uicaeft funefluf: ne / qua cribuf Gc^quebonore careac magiftracuf ^ leem Placo de dgrorum cuftodibufairov^K ^^ •Tr€pi'TavT«M^£ Scttco «^Herj TOver ^vRopToc Sxao'TOvcr.Top avTopTOirop 4gt;vX.aTT^ip Danda inquic fumo ftudio opera eft: uc Gnguli fexagem fua loca cuftodiancmon modo boflium gracia :uerum eoam eorumquifc 1 amtcofuocanc.Incerpref. ftudium auccm fexaginca utrofq loca /ƒ cuftodiuc ftc: uc aduerfuf bofbefamtcififta cuftodiac.(f I eéPlaco
-ocr page 394-de eau G Paz ludicibuO sz magifbratibiifdifpucanfomnem ludicem magifbracuq! reddere adminiftratióif fue ratio né lubee- cxcepcif quot;nbsp;bifqui finem caufifimponunt.a quibuf fafnonfit.prouocarc qlt;f in ciuitatibufregifubicdtif honor regiufé.SÏKacTTMp S'H Kaïap XopTa apvirEvQvpop ovS^^paepMeri S^lxa^Eip xai apx£ip S^£i TrA.MpTwp TOT^xoa ETTiTjQtp Tœp oiopßalt;ri\Ecüp.£lNunuf itaq; mquie ludex amp;: magiftracuf/immunifexanimif Gcxxccptif hifqui finem imponucanQ-ar regum^qd enim in ea ciuicace:quc uniufimpeno gubernatur-rex fibi uédicatadem ircbufpubliciP
/ hifqui tertio foroifinemcaufifimponutuudicibufdatur. Inter/ pref nemo autem ludex magiftratufue in ciuirate aliqua fit: qui gefit o ff teil fui rattoné non referarprecer regefqfi de regibuffolu dicatur:prêter regefinquit.Etqd loco exempli Plato expfona regum addicudp magiGraru q unufa reddenda radone immunif fic:accipic.amp;:cercium canceUum Placonifpretermittit:quod aliaf regef aliaf pricipef:ncmine:quo ma gif tan dé libuerit:appenâdof: cötinecfummofmagiflracuffinemq; affert caufiG a quo nemini licet prouocare.Vndc fit:ut quatum ex uerbifineerpretifaccipi potefl.-non de quauif.R- P-fed de regio dutaxac fbatu prccipiat.
z d ItemPlato cóuiuia inffituitagri cufhodibuf quibufcum adeflè omefprectpiato^EaTroo'vö'Ti TMeraO’c|3Mö'i xap MpTipa ovp M?-lt;£papM pvKTaairoKOlA4.M9£io'. Qiii autem conuiuio mquit defueric:eciamfi uno die: aut una nodle excubaric'probro dec.
/ Incerpref:qui aut concibanoni nó afFucric:ómino excubaueric /irreliquo:qd^ ponuf lege punicur. ([ Item Plato Tov o'a To papo MOve 4»Mo'i. OTOpirEpiTHp afopap KOO'/Aop^ïaTaXStpTa vrro poMcopcpvA-aTTEi p. Aedilefiquit ordiné in foro a legibuf ƒ deputatum feruenc. Interprefuenaliu curacorefuendicionil loca legibufconfticucaornace cuffcodianc. AedileÇuenalium curacoref ffïiocaC'8ó forum locum uendicionifincerpretacur. (J Item Plata anrao'ai TOipvpapxai cpMOquot;! irX-Mp ßovÄ.HO'Kai irpvTapScop f Omnefinquit magiffcracuffenacu:quefloribufq} exceptif Inter/
curacoref: fed fie ira (àncTcfenim feruacurîquanqmfub nomine parum proprio. At nero quom queRorefconfilu principefdicic: quot;quif ferre poftîc rem ufqîadeo abfurdam? (J Item Plato ref que m controuerfiacaduntperfcrutan diligentiufpcipit.pcondtaric^
-ocr page 395-ipCum cctam ludiccmmon cancel que ab aducrfanirdtcunt^ audtre. ca uidelicec caufa:uc ucncafclariufcluceac.q^ idé arbimfquoq? agendum cenfet.amp;i arbirrorü exemple legicnmofiudiceficaagerc lubec bifuerbif atjacopoo' ^«v Ssïxao'TMo' MMip 43Mo'i. Kaï mh ttXEio TcopapTï Slt;iKC»)pSpTaio'apaKpio'£cri4»0^rroMipoö' KaSair^p £pTailt;r S^iaiTaiö'.ovKaptroTS iKapoo* r^poiTO7r£ piTMp TCopS^i Kaiœp KpKyïp. ludex cacicufnecampliufaliquid mOrar arbicrt:^ didtuab aduerfanif fuenc-pcrcuncÏlanCiudicare ƒ inccgre nunq poterie-Incerprefaudex qui mbil plufq licigancef dixenncloquirur quéadmodû in dicta inan g ad lufte ludicandû rufFicicnfenc. A^n quid precepcum a Plat one fueric intellexeric. Incerpref: quefo ludicacc. dietam emm buic loco inferuit: quod buttle uerbu apud lacmofid figniFicatïquod a medicifpro uidtafratióe egronfdacur.a^ ludiccm fcribic loqui oportere^quidaucem loqut debeat non explicacsquafi fabeUafena n anicularu deliramenca liceaciudicibufcaufafaudiêcibufrecicare: Plato quidc pcudhart uuIciudiceO 86 boe modo plufaliquid ab aduerfarufclicere: gab bifpropoficum Fuenc.bic autem non percuncüarifed loqui diac.
Dieca uero qua interpre! racionem uidbufeiïc exifhmauic arbitrt ofFsaum elb^Hoc eft eiufquem agenf«^ reufpnuanm fibicliguc ludiccm: 86 fequi fententiam eiufconfentiunc. Licec emm arbitra dum caufarn audit interrogate S' percundban: partim a dl o rem: parnm reu: arq: ica re diligenaufintelledba ludicare.Indicé uero publicum:amp;; legibufinflicutum/audire tantum lolicum eft:queq; audienc^Iege ludicarc.atq ita fententiam Ferre :quem moré Dio/ doruf bifhoncuf ctiam a ludicibufegypn fcruari folitu fcribic. Ac Placo minimcbanc cófuetudincm probat. Ideoq inftar arbicr» agere ludiccm lubet: ut refde qua agitur percipi certiufpo dit: cc ludcx ipfe quafi procurator 8^ tutor ueritacif: non modo audirc remeed enam perfcrutan ueritacem‘amp;; qd equuFuerit decern ere fyncenufponic. Interpref uero ita buc locum cxponic: ut plane dicere uideacur ludicé nibilomagif loqui g egrocum:cü ratio né uidlufa medico cacicufacq; obtéperanfaccipit.Hofigidadmodu paucofex infinica pene erroru. lèxti libri colluuione nocammuG quiingenium arg: dodtrinam inccrpretifdcmonftrarcnc. Nunc ne longioref fimuG lèpcimum aggrediamur.
1 E X L I B R. O S E P T I M o. nbsp;.
z (JTTraditPlaco in fepcimo de educacione atqi erudicióc liberoip nbsp;nbsp;nbsp;‘^ /
-ocr page 396-ƒ U erudttionifnomcn frequencer eo m loco ufurpac. Interpref ucro pro educanonc ubiq; ahmencum ponte;ncc tancû confequi ingemo pocuic:ucincelligerec:non quid cibrauc pctufcapianc: fed quomo ingenuiCmonbuGac liberalibufdifaplinifciuiû liben #lnfticuendi fine:a Platone difquinacq; tradlarbd Icem Plata quomâ redta erudiendi ratio efficic ut ta corpufq animuf bene babeat^primo de corporibuOquomodo apta robufta æ falubria reddancur exponic.cui rei nibil cam co mod um eße.-q labore acq: exercicacionem fatecur-Icaq: luucnef laborare plunmu fuadec. proprer uigorem incremenci 86 exerementoru abudanaa^que ref cum proban in omni ecate non ponèc.ifqui cum difpucatur: qd bofpefinquic:num inFannbufquoq; nup edtufplurimu laborif , mandabimuGTum placo:minimeinquic bifprimiGfed ilbfpnuG qui adbuc in utero genicricifalimeca fulcipiunt. Miracur denuo fociufamp;: quomo bee inquic uir egregie dicifMTOicr KVOvMEpoicr 4gt;pa^£iar. Num debif loquenfquiadbuc intra aluum parencif
/ geruntur ? Incerpref bane ultima partem Gc cranffert.pregnâcef ne Iaborabunc:3c matrefuceruferenteGpro Fecu accepte, q adbuc
^^matcrnifuiFceribufcontinecur.([ MoxPlaco eav/xacTTop S^ OvS^^P ^O'Tip aPpo^ip VAXacT TMp TOp THÄ-IKOvTCOp fvMpa/ cTTi KMp. Nibil fane miru. eft ft uof cancillc ecatifexercicationem
ƒ ignoratiG Incerpref: nec mirum eft tance rei gymnafticam uof ignorare:qm redbeacq? eleganter exprefïïcpnmordiaeiufecanf:
ƒp^ulbufnullum cofuecum exerciracionifgenufcribuimuf-'’ Poft bec meerrogae Placo :an inFanaum nuencefeofgeftare debeâc: modo lufincerdum ad cempla:aliquando ad gencilefgz familiaref exereende ciufecacifgratia^gc mft id faciac pena legiccima puniri. Hec autem ica incerrogac-ucrunq: fane illud comprobanG uc amp;i gefterur infanf: 86 pena nucncibuf: nifi ica egenne decernacur: ElTap MHi^McTl. rE^CûToc ap 7rcùÂ.vpo43KEip MMaO*. TTpoaquot; TW MM EQSKEip ap TrEieEcrQai Tvpai KtiaTExai ^OvA-EiaMÖM TpO^ ^sœp.Âlioquininquicrifumlace capcabimuf du muliebref ferui/ Icfq: morefnucricu recufenc obeéperare: qfi dicat nifi nucncibuf penam cofticuamufirridédierimufcua mulierculifcocemnemur.
/ Incerprefnfufinqc de nobifmagnuGquâdo nucncnciu moribuf ^mulienbuf ftmul acq; feruilibufobcemperare nolinc. if lté Plaça motum a; modulû tuuarcad Ibmnû inFancibuf excicandu dicic: quomodo etiam ad deftpienton debaccbationem uidetur coFerre.
-ocr page 397-Ec utruq: bumfmodi affedlu gcnufcfle rimonf exiflimacmicio quodam ammi cocraeftum quod colli numerofo niotu adbibico poRic.amp;Î concuffione leui ac placid a uncenorcm illam animi fun/ bundam ac cimidam concicanonem fedari.ac colli poHc-arbicrac. Cum icaq: exponere: quid ucerq: affedtuf fit: uelic ^£i MaipSip tcTTi irovTavTaM^JOTfcpaTa TraQM,Timor inquic/ucerq: bu/ / lufmodiafFedhufe.Incerprcf formidade ucreq ifte func pafliocf.
Ica qlt;t Pldcofub cimonfgenere pofuic.bic ecocrano formidadu dicic.debdccbanoné uero infipiecibbaccbam furence incerprccat, (1 Icem Placo per incerrogacionem oS'^ S^vcrKo\ocr «^Menp ov S^ocAx.oo' T^^ iA.S«cr.ccpovS^o K^i o'cjbcùip 0pMpcûS^Mlt;r-rS S-i pai.Kai O^Vp^ACOp cao' ^Tri TOTTOX.V TTÄ-UpMö' MaWop MXpLoop EO'TI Topapagop. Homo mquic difFicilifs^ minime placidufnone ge/ mebudufmagndq; ex pdree querulup.ultra q deceac bond uirum ƒ eHe uobifmdec. incerprefnone igic difficilil ac minime pfacabilif Reçu clamonbulq; plenior fore uobifuided. qmicifs/ manfueruf^ /*7[ Icem Placo uolupcacif ac dolorifmediocricacem comendanf fubdic eandem medio cricacif ranonem/diuine quoq: nature con/ fencaneam ebe bif uerbif up S^MS'ïagEo'ïp. Kai eSov.KaTaTipa AAapT^locO- cfiMMMp.avcrTOXcoo'TrrapT^O' TTpeo'aropSvOZAtp. Quern affedbum uel deo non inepce omnefquadam diuinacionif 1 fama cnbuimuf In ter pref, quern a Fed: um placabilem del quoda ^^raculocomodeappelldmuf d IcemPlaco nequif fe uolupcaci/ bufdedac:admoncc’quonwm dolore ita uacare non potent zah Tovp avTopirpoTr^-TM cJaMo'i-TTpoo'Tao- hS^o pao- ripoMtpop oX.MO'.wo' o/S''^KTOO' \.VTrcap ^o-QM^pop. Quappter nec ipfu inquic ad uolupcatefppenfiorem eFe oporcetrquonia ne dolore quidé uacare ponïc:Interprefnec ipfead uoluptaccfinqtpcliuuf eric omnino.reliqua partem precermific:bec eft:quoniam dolore uacare non poceric: quod ad euicandam uoluptacem alioqum
/ plurimu udkc-tricem Placo numeef adbuc canciHorum quibuf infancefcomitcit. Tacr ^Z Tpo4gt;ovo’ epMenp tTiTCop tmXirov Tcep xooquot;Ml o TM Too-T^ Kai aKoX-ao-iaO- £.ttiza£X£iO'Gai.0/ 1 porcere inqutc curam omacufconcinencieq: babere. Incerpref:
de quibufcuram nucricefbabeanc: omacum uero 8^ concinencia. 8^ adbuc canciUorumtne longior effet: omiftt C Turn Placo ex: fingulifcribubuf/fingulafmulierefecaceprouecftafdeligedafcefec numéro duodccim:quecumgregi pucroif Cumnucncibufpfinc
-ocr page 398-carum ofFinuTn rcutlancs^ quotienfopufeft: emcndenc TopSt Tpoefscop avTCOp xai THO' arEVMaquot; ^vMTraorKcr.TCOp^CüS^S »lt;« Tvpai KcopzAïap^ ^j^Kaö'TM t£ TaxQai kOO'Movo'ap KaT£ piaVTOp.TCóp TTpO^pMMEpCjüp.OCTa ap Ta^wcrip OlpOAlt;o4*V X.aKtö'.Ipfarum aucen nueneu inquic.-gregifq: uniuerfrfingulif (ingule de duodecim mulierefpreftdancur: que ordinenc ac diP ponac per dnnü;quecunq? ex rupradidtifccnforefmandauerinc.
/ Incerpref una muÏier unicuiq; gregiannuo cêpore prefic.omific nucncef:amp;: duodecim mulierum numerum. 86 quod dixic ira ob/ ^Îcurû eft: uc no police inceHigiXf Icem Placo TavTaC ^L^JHo'ip
lt;xipSio'9coj'ap M^p. ociTCop fa'Acop Kvpi«iTMcr liriMîKSiao-. ^e xaeTTMTMo' «^vKHcT /AiapH\.iKa avTaKr. Eliganc inqc eaf ƒ quenupmfpfinc mukererfinguFaf finguIifcribubuffibieqteCIn/ cerpCduodecim mulierefde duodeci cnbubufeligand:amp;:nupcidru principefmuherefeliganc.reliquicfibi equalef quod neceBanum I^eil-non emm ecatem luuendem refpoftulac: fed fenilem. d Icem Placo muhen que prefedla lie nucncibuljafaduercedi in quofda luuenefpeccancerpoceftace concediCTehquofaucéad cnbunicia referc poceftacem ^ovX.op 4”^cri ïlt;«gt; S^ovVHp.Kai ^tpop xai Ç£ pHp.KOXa^STG) avTH ^lalipoo' Tup TMCT irOÄ-^OCr OlXMTCOp Seruum aucem inquic auc feruam:peregrinum auc peregnnam: ƒ ipfa per aliquem ex miniflnf.R-. P.puniac.InrerprefomiCic ipfa.
quod uerbu pemecenanu eft-Addicur emm refpedtu enbunme /Jpocefbacilia q puninrehquidebenc([.Teem cu Placo ignoranna ^ dicdc nucncum 86 macrû arpoiap Tpot^cep xai /AMT^poop»In/ cerprefnucricumamp;: macrum amennam dicic.quafi nihil auc para opmeer ignoranna 86 amentia interltc.C Ice Placo puerofpuellaCq: ad cboream horcacur/exemplo Minerue uirgimh que Xchenif precipue colebacur. Hane emm ftudio choree dcledbacam: all/ ƒ quando armacam falcicanèrmemone prodicum efb. Incerprefpra Minerua aucPalladede quaPlaco locurufeftProlerpina dixic. /T'd Icem Placo agonefamp;:proagonerdicic;boc eftludofamp;j pludia ^quedam.Incerprefcercamina s/bclla interprccac. d Icem Placo TO TOp iraiS'lop TEpooquot; tlMM M^TaBaWoMEpop aefj^T^^pOV ^KT ET^popaA-Ka MopiMou fcip.A^^TaKHp icrxvp icrxi^ipirpoa* TO Kai ToV O' poMOVtrTOVO* T^Q^pTao'/xopiMOVO' Ùpa|.Lu/ dorum genubfi nó ab uno in aliud mueedTed idem femp manean plurimùm inquicad legum Ihabihcacem ualere. Inccrprcf genuf
-ocr page 399-pucrorufcribiC.TWp TraiS^iccp.boc eft ludu prorraiS^i w uidekcec puero accipienCubi nee oranomf feriefnec rad o rerfbabdicacem j pacicur puerorum. d lccm Placo lura redbe confbicuca: ut rata firmaq; maneancfcribic oporccre-quandoquidcmucacto eorum/ magnam afFerreciadluram. Quem locu tra exponic xi povMSpa Ss£ Ta avTa.Xai RaipOTOpovMSpoc.AA^TaßoKaiö'T^ aÆÆaiô' «ï^l XpeOMSpa Kaï /ahS^EttotH TavTa 4gt;i\a irpoa'ar'op^-vop TWp Tcopptcop.MMT^p crxiMacn TOKT Tœp avTœp crooMaZ Twp MMT^p TOio* aWoicr ö'KSv^ö'ïp oMovorov/ASpeoer «v TOKT aEixEiö'öaiTOT^vo'XMMop KW acrxMMop.a\.X.aTopTi p£op aE| KKipo TOMOVpTa xai SicTcß^pOpTa TCùpSioQOTCû pi- TSpop KaTaTSO'XHMaTa Kal xpcüM.aTa TrapTa Kaï oo'a TOiavTa. TOVTOP TlMacrOal SMalt;|5£popTüOJ'. TOVTOV Tro/ Ki-lXcüßHp ovKEipai M^i^üo cßaiMtp ap.opeoTaTa \Srop t£lt;?' Gum auc eadem mouencur: amp;i mnouant:-ac mucatione fubinde uaria diOïdenc. nee eadem unq iuuenibufgraca(familiariaqï apZ pellancur- uc non in eorporu gefbibuPnó m aligna fuppeUedbilc cercum confeOumq: babeacur:quid bonefbumjquid curpefitJ fed qui fubinde aliquid noui eóperencïdiuerfumq; acculenra fupion uel figura: ucl colore: uel aligna buiufmodi dincrfirarc. bic pre cecerif eóprobetur :bac re fi nullam perniciofiorem peftem ene in .R-. P. polie dicimufredte pfedto arbicramur. Incerprefquomó locum buc m lanna lingua cranftuleric/opere precium é audire. Si uero inquicnouif femp rebufmucationibufq; uratur: ac aliif acq; ahiGcum figurifeorporu: turn cecenfuafifdelcdtari airuefcdC boneftum quoq; ac turpe fic.femper eße mouendum arbicrabicur. Quare ft quifaliqua noua figunfodonbufq; m medium aßFerenf bonoracur. boe redte fentiencefdicemu^pelbcm R. P. maiorem nullam fucuram.QiJid m bif Placonif fic-cguidem nó uideo:nec aliofpuco feeufq ego lêncio exifbimacurof. Quid autem ftbibec uelinc:incerprefdicac:fi camé quod mibi difficile uidecur-feipfum A incelligic.d leem Placo crudiendofin re militari liberofciuium
feu uolécibuGfiue inuicifparencibufdcccrnic. ov xopM^papßov Ä-MTai «ßMötip oTTaTMp lt;^0i TCopTa opS^apMM tcüpTaTaö'iToq S^UaO’.a\KaTOA.ÉrOA4.£pop.7rapTapS^pa xai iraiS^a KaTaTO S^vpaTop.cocr TMa Tro\iwer Ma WopHTwp TEppuTOpoop op Tacr iraiSsèvri-op ^aparKM(y. Hon quem pater inquic uoluz cric difcere. quem uoluenc mißaf facere diciplinaf: fed uc aiunc
-ocr page 400-omnefqQauifecate: dare pro utribufoperain.etia inuicoCquadoz quidem.B-.P.fdu poouf funt:q corum: a quibufgenicifiierunc. Incerprcf: uentent:aucemiHucJ non qui aparcnribufmiccuncur folû fed uin ddolefcêcefq; omnef.CiuiCdCifenim magif q genicoif fuo2f func^ca nee dignitace feruac pldconici fermoniramp;: lenrencia omntno peruernc. C Item PUco muheruTn nimium octum^acep inerciam improbac:nec fdcifeHe arbicratur: qi reTdomirecodicaf feruac: amp;:aucnene:auc eexue^fedad exercicacionerecidpdeundu arbtcracur.'amp;6 corpuf parandum ad faboref amp;; pencula: quocienf opuf ficfubeunda Sicr TipazAiap oi KMo’ïp ^vM^’opMo'apTto' lt;|gt;M0'i. TOKtroMEpop irapya xpHZAaT« Trap amp;S^OAlt;£p Taio* rvpai^i SMaTaMi^v tipxai Kamp;pxi^opap x£ip, xai tta o'Her t« Kaeriovpriao'.Domiinquic uniuerfafrefuc dicifolcc recondicaf, muheribufcufbodtendafcrddimuf'amp;: radiifomniqî laniFicio conce/ , ƒ dimufdueaxae eafpreeffe. Incerprencondudhirin una mubenbuf domum:radior:cexcuram; ceceraq; buiufmodi comiccemuf. Qua face as prudencer: refdomirecondtcafucrcicpentufincerprcf: in •mulierefunam in domum condueftaf (f Item Plato mu lier um lacenarum morem,in laniFicio amp;: remdican poficum narranf Tv pai Kao* S'^ 4gt;Mo'i'p aprovo' MEP TaA.ao'iao'.ao'KMTiKop S^^^Ti paßiop xai OvS^aMccoquot; lt;fgt;avX.op Ov^£VT^A.MS^iaTrA.EK£ip Q^po: TrEiao-^SKaj TaMlSiaor avKai TraiS^o TpOtfjiaor Lio'TiM.t/ O’ op ac^jKpSlcrQai. TCCpS^ElCT TOp TTOXtMop AAM KOipwpOVO'aO’ Mulierefinquic laniFicio quidem udcare:fcd uicamquandam Co/ Iernorem:8^ minime udcmacq; abiedla agere: quinecia domeftici culcufa^ penuarii officu.-ac cure Filiorum,media quoddam cenerc 1 Bcilice aucemrei confbrcium recufare. Incerprcf. multeref uero ƒPcuIculflllorum uacare bellilq; non parctetpare.Ocem Placo r£
«priai S^S^aMenp EKSsS^oMÉ.pai.S^ovXoïo'. amapxMp T«p£K TMO* rwo*.airOT^A-OVO'ip.lKap up apOpCOTrOKX^üOCri KOOMlCütr kger feruifcradicufad colendum/ frudlum fane reddec: qui làcif
/ fie bomimbufutcâ modefte agécibuf. Incerprefagnculcura leruif comendaca- qui bominefprimiciafagrorum facifperfoluanc:bo/ ƒ■/quot;Iicftc uiuuncvcdlc fane uc ceeera.C Icem Plato:Ciucfne octofe uiuancdecerrcc-inde afferenfmecujq, nifiuicc ofFiciifpFunganc Facile in earn que conucniac rem delabcncur.Conueniencem aucc ac debicam rem elle dicte-’ uc animal quod ociofeac negligencer dcgiciab alio animali rapiac•• qd rigcc laboribufamp;f uiribufpHac.
-ocr page 401-OvS^Olopr^ cfsHCflTOP ^COpT« OVTCOOT aTVXMÖ'aiTOVTrpoo'W KOpTOO'.TTpOO'MKSlS^t «pro Kal paavZACOCr KttT« TTfiriEcTMÊ pûû^CùCû:lt;rxS8^op VTT aWov S^iap iraaQMpai ^œov Tcopcr4)o S^paTSTpi xcûMSpûopMtTaap^pÊiacTazAa Kai Tœp iropcop. Nec fieri inqmc poceft:uc bomo;g ica uiuicœa re uacec^que co/ ucnic. Conuemc auccm ociofo: 8/ per inemam obefoaacennq; ammaltuc ab aho rapiacur: qnod labore excenuatu ftr:8^ ualeac yfanimo. IncerprcOnec poOic uiuufqmfpiam ad cacum inforcuniu deuenirc-ociofo emm pinguiq: animait cóuenic:ucab alto labo/ /ribufexcenuaco foraq rapiacur« (f leem Plato ad exercendum
Cam corpufq ammum boredeur: 8Z ne quid cemportfret cam ne/ ceOarie decrabacur pcrCuadenfiracra S\£ zav^tB cpwcri Kaï mm£ palt;rx£S^Op.OVKtö'Tip IKapMTOVTavTO TrpaTTOpTl.TOT^ X-S opTÉ^Kai iKapop avTop tKA-aMßap^ip. ISIoxinquic cota-dldqr fere eoeuf fadfnon eft ad plenum abfolucuq: eiufrei frudlu capiendum.Incerprefcoca uero nox-eoeaq diefid facienti non fufficicjreltqua ne lógior ciïèc.’omific. Sic enim fepe quePlacontf func pcermicncque nó fuc-addic.s/ uc t necenàmfqueaudhorif //uncïbreuior: Sic in fuif que perabfurda: prolixior eft, (f Item ' Placo quantum fomnifacifad bominifualicudinéfic/defcribenf ?
iiTTiSs^ov TTOÄ.vtßHo'i.KaÄ.ocr ao- seocr lop-Nonmulcum c inquic:fi bene afiùefciÇquafi dicac:qd* ad ualicudinemrequirit;: non mulcum eft: prefercim bomini bene moraco:8/ mediocncaci / aBùeco.Interpref fomnufergo eurpifeft.amp;s confuetudine crefcic. ■*“([ leem Placo OS^^ZAH ■rrSiQoZAEpoö'cßwo'jp.a-fiMOcr TWP irai
S^iwp So'TWTÏAzi.wp.Qiuinó parebic inqc-experf bon o 2^ enc:q uinfcrudicifamp;^in aliquo difcipline genere cxcellccibufdanfolec.
1 Incerpref-puerilefinquic bonorefnon confequeeur a difciplma /ndilaplufeft m puerilicatem. ([71*^®^'I^ldtonepuellarquidem m rebuf beHiafuulc elP inexerciraCaf uc cum matrone fuertne: poUîncîfi tea refexigac: pro filuf fuif pugnace: nec ad facra folut ^^’’'P^prouolute/ululacu acgemicu omnia compleanc-s^mu/ liqribuf fupplicnf infifbanc: prauam genen bumano opmionem concrabencef: quad omnium animancium nacura/ignauifiïmum
/ ftc.IncerpreOopinionemq; genen bominum dare:omniu anima/ hum mulierefcflè ignauifïïmum. Muliereftantum pro uniuerfo bominu genere: de quoPlaco loquic accipic» fleem de exercicio ludhandt'amp;i reliquo luuenilifecatif mocu Placo difpucac: quo m
-ocr page 402-loco plurd falcandt genera enumeraeî quorum alia probatïalid impbac:amp;JinbucmodüIoquic.^voMSpovTHö' SiS^KXpM poMi ^SipSl pai 4)Ma'I.THpM£p.TCüpKa7lt;A.IOpGOpcrü)ZX.aTWp ^TTITO o'tMpopzAï/AovM.^pMp.TMp^STCOuaia'xiopoóp ^TTi TO'^av^op T^.S^vo KaïTOvaTTOV^aiov ^vo^T^paTOvS^Kenrov S^alov. THp M^p KÄToc -rroXSMop KKi £pßi aioicr ^Mir^aKEpTcep ttO/ pOIÖ'.O'OóM.OCTCOpZASpKaXcop. 4'Igt;lt;-Wlt;T S^apS^pIKMCT. THpS^SpSV Trpariaiö' ovo'Mö' 4'iXMcr ö'cólt;|gt;popoo'.^p MS^opaio* t^ Smm£ TpOKX^IpMpi KSpapTÏcrXSrcüp.KaTa cßvö'ip TMp TOI «VTMp OpXHCrïp Xiroi. T^p TTOX^MlRMpS^M TOVTWp «WHp OVCrap thct £i pMpiKMer. TTvppixMp «pTio' op3oö'irpocfarop^poi* TkcTtE SvKaßSiaö'.Traö'op ßoKop kaï irXurcop. ^^x p^Vö'So'i Kal V7r£|^SnTacrM.Kai £k •rrMS^Hö'^o'ip Ep v'/'^i Kaï (Tvp TairEi pcüCTEiMiZAovMEpMp. Kaï Tao* TavTaKT EpapTi^ö'. Ta O' Etti Ta S^pao-Tl Ka «JjEpOMEpaO' ayerXHMaTa.EpT^ TaiCTTCOpTO ^œp ßoX.aicr Kai aKopTiop-Kal iracrcop Tr^Mfeop MiMMMaTa EirixEipovoracrMiMEicrGai. totE opSop Ep TOVTOlcfKai To EvTOpop Toparaecop crœMaTop Kaï ’^ixcüp.oTToTap TiTpM TalMIMHMa EvQveßEpEcT QO' TOTTOA-V Tœp TOV ö'CCMaTOO' ME\op rirpoMEpop.Op0Op MEp TO TOlOvTOp.TO S^E TOSZTO ICT OpapTIOp.Ov KOpGop a TTOS^ Ex OME pop' TMpS^E E| pMpiKMp OpXMö'ïp. TWS^ap eEcepMTEop ExacTTCisp. ElTEopQWÖ' E|TE M l KaTaeßHcri'pTIO'TMo- KaKMer Op XMcTEoXT apTiXaMßapOME/ poer.Ep xopEiaio'TTpEiropTCOcrEvpoMopapSvpcop S^iaTEA.01 TMp TOipvp a/Acßlo-ßH TOVMEpMp OPXMÖ'ÏP. ^El irpcOTOp. xœpicr TMö'apaM45io'ßMTOvTOV S^iaTEMEip.TKTovp avTM. Koq TTMS^ù xopicr TEMpEip EKaTEpap. Eiuf duo genera enb cefendum efb. Mcerum quod digniorum corporum bonefhacem imicecur. Alcerum quod deformium uicia (equacur. VicioG item genenf fpetiefduplexeft:amp;: duplex probt. Probt mq fiakerdm Ipeciem bclhcam dixenßcum uiolencif laboribuGcorpore dignq Foraqi animo tmplicamur: akeram uero paciftcamxum per feli/ cicacé,animo modeftotuolupcanbufmodicc unmur-Tette redheq; cum rationeappelkCBellicum igicur gcnufiHud diuerfum ab boe pacifico pyrrbicbam redte nomineG ep cautioner omnium turn ladtuu: cum plagarum decbnacioneceHioncq; uana:8^ lalcu auc fublimiorc: auc bumiliore referac; acq’ enam contrariof gefbuH quofagendipencia formet,Turn uero in laciendifaucfdgictibauc
-ocr page 403-wculiGin omni deniqi telo Hue nQu: conetur decorum exudlo fimulandi ingenio feruare ac reddere.Itaq; officium in biCpbec: 86 corporum animorumq; conftannamrfepe diredlo membrorum geftuancerdum eciam mdiredtu fimulacam cómendec.Pacificum rurfuf fafcicandi genufinfingulif bocmodo cof/dcrandum eft: redte nee ne profeOor digne falcacionifin cboreifuiroru opnma lege erudicorumyrcciptacur. Ergo lalcadigenuGquod in co nero/ uerfiam cadiC: primum feorfum ab eo: quod cercum co nfeHumq; babecurîfecari debet: quod nam igic boc cn::amp;: quo modo feorfu
. / diftinguendum? Hec cum ica a Placone fenpea finc.Incerpref: parcem maiorem 86inftgniorcm:86 cómodiorcm norarumiquibuf Plato Qltandi genera expnmic: prccermific: 86 uerba inculcanf ica loquicur:uc quid dicac:anemme poHit incelligi. Induafinqc (peciefea diftribuimuf. ISJam uel ad boneftiuG uel ad curpiufde/ ducuncur: Quo ni utriulq duo rurfufgenera func: boneftiergo generif fi corpora pulcbra func: animulq? modeftuf pacibca bee fecundum naturam mono appellabitur. Que aucem bellica eft: magnicudinemq animi quencipyrrbicbe redire uocdbicur:! qua fut:fluxufcorporif:qbuftela plagCq: uitanc:exaltaciócfin alcu: bumiq protradhonefeeteraq buiufmodi.dubte quoq falcanonif / feorfum genera diftinguend«^Quafcripcd Platonifab boc inter/ prece redire in lacinum uertancur:manifcftum eft-bine mouetur aduerfariuf uc obiiciac Plato no 9 pulcbncudmi corpozf idulferic. quia uidchccc dignitatem corponÇquam die tribuit hello ; bic ad pacem peruercic:magnicudinem prorfufcorporiOpulcbncudinem effeniemo excepto interprète ignorât. Quappter Plato corpuf dignicacepredicum: 86 animum forcicudinepreftancemrin hello cóftituic:Hic buiufmodi corpufin pace ponic:86 pulcbritudmif nomme/cocaminat animi modeftiam uolupcace modice utened. Fluxum uero corporiÇquifnefciac apud lacinoGuencrifpfluuiu dici:86 tarnen boc uocabulo ufufeft InterpreCpro bifque Plato nucum:flexu:cenum:ldlcum:nominac.Tlt;3ceo q ea queaPlaróe cocrana fupradidtifadducuntur:uc eifuerba ilia adiungic-aliaq: fimilia.Fdcic bic lane ex oratione PlaconiÇcanq ex pulcbernma arborejcruncû quenda:omnibufque dignitatem illiufcoplerenc :
^putaCiOatq refciOiCÖTum Plato de difciplmaru fbudio dilleric: 86 quacenufauc quomodo bifdanda opera lituubet. Turn uero 1 fermons incidic incomenfuracaip 86 chmenfuracai^ magnicudinu
-ocr page 404-' quafnonè necenariumarbiCraCur.alioqutn tortu ené: uiciHimq feniorefpi^opofinfbuiufmodi queftionibufmoram animi caufa T. crabere;mulcoiocundiorem.callifamp;: tenerif fbudio concendencef: libero bomine digno.ILefpódcc bif (bciufia'cocrSoiKtp Mt^ttEt T^fa xai TocvToc aWMXcopTa MaQMMaT« Kaï TraMTroX-V Kt xcopicrSai. Quid ni ?Plunmum emm incer tenèrafac dilciplinaf ifbafincereHelongoq? inceruallo diGungi maniFcftuTn ed. Quod refponlum plane dlud explicac:longe locnndiufpoHe Pcnefin bif difciplinifanimi caufa uerfan.q in calhfse cencriOquandoquidem bec Rudia longe nobiliorafunc: amp;lt;nbsp;fenili cran magifaccómodaca. IncerpreGnó mulcu forfan ceHère ifteq: dodtrine incer P difbare uidencur^ Parum fi deo placet receHic aPldconiffencencia:quâdo ille diftungi bec longo inceruallo dicic.bicnon mulcum incer fe , diUdre incerprecacufeft. ([ Deinde Placo de uenacione:amp;: quena fequenda: que rdpueda fit: didburufTop/Atp poMoGET^p tirai picfai Xai 'i'^oci 4»icri XpScopT« irSpl QMpao'Trpcoö' TOVO'TCOp p£wp TTOPOVO* Kaï TOC tTT|TMS*.^VMaTa.TOpS^«V p^Op-aKOVO* cepT« ■Tr£|9£G'6ai.Ka| MMGMS^OpMp.MMT^ iropop £|^£lpr£ip KV TOp TüopS^£ TTÊpi SxacrTocaTrSiXMGi^p TCopMEy« ^HMia-oTKai pOMOS^TWeSpTCOp.TixMST^ TTOCipOvpM 9£pTaMaXXopTJgt;^Ccp Kal -irpocTTaxeSpTcc aTTo TEX^ip.Legumlacorem inqc uenadi rationcmrparcini probare: parcim damnare oporcec: adlaboref amp;: ftudia luucuCuciC luucnefaüc ipfi obeeperare precepcifdebee: 86 neq: a uolupcdCc:neq;a labore arceru quominuf ofFicio fuo fu/ gancur. Turn uero que cum cóminanonc didla func diligennuf eolere: acq; feruare.qm que mm a citer addica penalex fanxenc. ƒ in eer pref: oporcec uc legiflacor ad incicandum laborcf ftudiaq-luuenumuenacioné laudec.Iuuenefaüc ica parerc.cu audiennc: uc nee labor:nee uolupcafa uenado ipo'arccacïmagifq, bonorce: que dicta cû laude func.-q que minifmuldtifqjftrmaca pborreâc.
y lt;fM0X Placo TOVTCOpS^W -n-poppMeepTeop «pMCip ^Mo' «vH POITO.^MMSTPOO' ^Traipocr GUpacT KKI '^oroô'. Hoc ICdïqulC exorfulaudetn deincepfmodiccimprobanonemq; uenâdi dicemuC
fuperq: bominifpennam indicdc: Quif efk cnim adeo mcncifinopf qui carmen:«^ meeneam poecaru rdcionembuic loco accomodan /p poiïè arbicrecur ^ (Tlcem Placo pvpT^p^vTMp^s 4)Hcr/.9Hp£v yup ^M\opOTÏ. KvCTl KÖI irK^KTaiCT TriCTTOp. ZAMS^ÊIÖf'/ZH^Ê
-ocr page 405-TroTSEao-M MMS^KMop 0KpSvö-ai. Vcnarorcm ingt nodlumu / recibufamp;: canibuf fuif fidencé'nemo ufpiam finac uenari. Incerpf nocftu fine cambufamp;i retibufnemo id audeac facere. Sed reliquif ómiffifs que norari i boe libro poPee = Nuc ad odtaud trafcamuf _D ELIBKO OGTA.VO. 'l ([ Didènc m boe Plato de duphci amicicie generen acq; bifuticur *
Uerblf4gt;lA.OpMEpirrOV KaKoVMfcp 4gt;Mö'ipOZAOIOp QAAOICOKOCT« p^TMp.xai lö'op lö'CÖ ^’I^OpS^OCV XaiTO S^So/AEpoP'TOV TT^OV T nKOTOCr • i^pocpTI op op Twr^p^l • OTapS^t ^XCStSpopf^p M T«/ 1 cr^jo^pop- EpcoToc ETTopOMa^oM^p. Amicum appellate eum Iblemufqui uircuce ftmilifacpar eftïAtq; enam eum qui pecuniif cgec^diuitifamicum nucupamuf quanq genere efb plane diuerfu, Vcrunq uero quonenf amplificatum eft: amorem lam dicimuG ƒ Incerpref. Amicu enim fimile fimdu amp;: equale equali aiïenmuf. Sed rurlufenam amicum-qui diuitifindigeac-’ quang genere cöcrariu fic^amicum dicic eum quidiuicifindigec: fed cuiuftandem amicuf fic:cacec:cu ld Plato exponac dicenOamicudiuitifellè qui pecuniif /f egec.lcan quod Plato dicit^utrunq; uero quotiéfamplificacum ƒ eft-amoré lam dicimuf Interprefica exponic. Cum uero utrug;
cocurrac cupidinifardorc numcupamufqd’duplicem infe cocinec errorem:neq; eriim cóiundhio:auc concurfufucipfeaicamicicia/ rum buiufmodi amoreft. Vtracy enim per fe cum ampliFicaca eft aucore Platone nomé amorifrccipic:neq: ft cóiungancur amorc Faciencmift amplificacio:boc eft uebemencia quedam amorifac/ cenèric:quod ab interprète precerminum eft.Taceo 9 ne ardor quidem cupidinifdici deber qd^PUto erotemdixic. Erofenim amplifications beniuolentie refert:amp;; boneftc rei meftufg ardor ^cupidinifaccomodari poceft.(F leem Placo cerciu amicicie genuf exponic-qd* exduobufiam didlifmixtum babetur- explicacifq? duorum illoru lïmpltcium condicionibufafFerc certiu bifuerbif oS^Ê Ml xsEKrelbHcrip ^axA.cfïopTpiTOö'Spoüö'.ovToo' tireop S^gt;£KM7tv0aM£M coö* TpiTOp.TerClufaüc amonquicxambobuf illifpermixcufert::genufillud eft amonGq^nofcerctum expofui/ ƒ muf Interprefboc cotum rclinquic:caufam ipfeafferac.ft pocefh. ^(|^ItemPlaco modu quo fuperari libido acq; inbonefta uolupcaf polïïc-'exponenfconuiuioip exemplo untur: que quang mfticui pofte anteg in ufum uenirenc minime putabantur: poftea camê recepra func. Sic enim de uolupcace fentiendum arbitratur: uc
-ocr page 406-quanq Cuperan poOè nequaqm exifbiTnetur’ excogtean ramen modufdliquifpofKc-quo Cuperetur^qui fiadbibeatur arde^ facile: quod ante perfuaden fine difficuîcacc nequiuinèc. Quo m loco bifunt^ uerbif aKKaPap tier TovTo TrpoßtßwKtpvp. œo'Tov S^ap TTOTS rÉ.p£o'6aiS^oK£iCSed enim coref proucdla nunc ƒ eft. ue nunqm effici poffe uideatur. Inrerpref. fed ad boe modo peruemc ue uidcacurmec rune quidemfieri ponè: neue conciba/ cionif ftudium non credebatur. Quod Placo exiftiman dixic minime effici ponè:bic ad cempuf quoddam prereruum referc:fed quod fir lUud nee ipfe dicic: nee nofqucrimuf quando nullum tempufa Placone decerminacur-Concibactonef au rem appellac
* Puopceuocabulo: quenofeonuiuia dicimuf (f leem Placo dum uinci pofte uolupcacefodcndic: mennonem acblerai^ quorunda facic:quibufcaecfi corpora ualidiora:amp;'animi longe derenorefq cccerif benemftirucifciuibuferanc: a rebufeamen uencreifabfh/ nere potuerunc- quo in palefhra po nine uicfhorefeuadere:quibur allere. Longe igicur magifnoftri adolefcenccfimulco pulcbriorif uidt one gracia cemperare a uolupcace deberene: Poft que fociuf perconcacur: quam candem uidlonam incelligac: cui Placo uo/ lupeacum inquic uidloriam.-quafqui fuperare pocefh: felicé agte uicam. Qui uero ab bifpeftundan fe permicnc;infeltcem ac mifera irpoo* S^^ TOVTOicT tTicßoßocro TOvMM^aMM mmS^cczaclio' o crïop ocvTo ^ipai-S^vpazAÏp MMip ovieapa S^^i KpaTSip op aA./ XoiK^KpaTM Kacri TovTOopop T^o* xtipop^ö'. Ad bec cimor inquicnequidimpiecommiccacur: nonne efficere poccric:uc ea melioref Cuperarenc-que fuperare deteriorefpocuerunc.Incerpfï quid igiiur formidamufne minime rem uincamuf qua alii peioref z^Tuperarune?^ leem Placo modofquibuf fuperari poftic expofuic uolupcaf eofq5 nonfacilefcamen cómedofeftè exiftimanf Tav TaS^^4’K0'i.Ka9aTr£p lo'coa' HpMv6co Tapvp X-^roMSpa êcTtip ^VXabTToX-V rSAAMp apicTTa ÊiTTè-prirpoi TO. tpiraiXai O'iro XSo'iTirpoiTap. HecforcalTc inquic^que modo dicimufperinde quali per fabulam opcanda func. ucrum ft fieri pocueruri'?:qop/ tima omnibufctuicacibufcocingenc:qualï dicac: fabulafifta efte?
ƒ amp;J que opcan po nuf qm capi conftlio poftinc. I neer pref duo bec membra oracionifcommifcenf amp;: lènrenciam Placonifdeprauanf. Hec inquit quafi per fabulam didla:precefad deum fine mulcum ƒ collature ft be legefubiq; ot-nnebunc. (fTum Placo de aquarum
-ocr page 407-dudltburamp;î puceirfaciédifdinèréfavS^pia ^£ Smo'i tottoict «^w O'I^VAX.cfïMTOO' ÊKrWer.Ta EkS^IOCT lOpTa aiTOÔ'T^rEl paZACKTOC Koq SW^nrEi Topap arKaiœp TTOMaTOop. opvTT^TCOMLp £p TQEavTov xcùpicù M^xpiTMO' KSpaMï TiS^oCT TMcr.Siqudmge dliquibufin lodfdquc inopia folo infica-riuofarcec a loue pro/ dcuceOacq; ira defetihufnecenam Iiquonfurgec:fuo quifq: in loco 1 ad crecam ufq; efFodiec.Inccrprcf 9 fi aque inopia in agrifé ah/ quibuhamp;s pluuialibufaquifrccencifuiuuc cum necefficace quifpia ƒ in loco fuo ad terrain uiq fohdiorem effodiac. € DcindePlaco de Frudtuum ufQSlt;iTTiaô'MMip4sMcr( ^wp^aoquot; Memoer £x£i xapi TocravTM.TMpMfp. iraiSsiap S\iopv0'iaS^a aQWcravpio'TOp. TMpS^£ilt;r a7ro9£crip TtpoMSpMp KaTa«i’va'ip. Duplex inquiC granemunuffbec dea nobif largicur-'alccrum ad deliciafnon re/ / condendahalcerum ad recondendafapcinîmum, Incerprehalcezf ^nœ depoficioneni:alcerum in dilpolînone. (Tltem Plato 00' ap «fsMcnparpoiKOv OTTO paar rtvcrMTai ßorpveop Si TSkai c'y koùp.Quicunqj de rufticif Prudïibuf; uuafauc ftcufguftanerquo m loco rufheoffrudtuf eofnommacq apn funt ad recondendü.
Mneerprefj qui uuam ante uindemie cempuf gufbauenc. C ltem Placo contumacefeiuf legif de frudlu rufbico punienfSap S^t S\h ^oyKocr43Mlt;ri mh 7r£icray Top^^aTroTHpTœp Xcopiwp. air TM rai TOVTQp TOioVTG3p.KaTap£ira3oTpvG5p KararvKOp cTv KMO*, icrapi 9X4.over irKwrao' tovtokX Mao-ti rovers co. Si feruufinquic domino fundi inuicoxcngeric bec quoccunq? uue ƒ acinof Cue ficufcomedericxondem plagifcedarur. IncerpreCqi C feruufidquifpiamfeceric:per fiugulaf ficufacinofq; uue .-equalia numero uulncra paciacur.ómific parciculam illa dno füdtinutco que maxime necePana erac^Nam ft quif concedentedomino col/ legenc:nullt pene obnoxiuferic. Nee uero reliquam pattern fine errore inter prêta tuf eft; Seruum enim qui uuam comederic-co/ tidem inquic paci uulnera debere:quoc acinof comederic: Quarc nibil ede podèciniquiuftnibila Platonif fentencia aliemuf Illc ^^cnim u er te ra aic feu plagafnon uulnera; (fleem Placo £ap8^£ TÏCT CpHa'ip aiO'TCüpop aVTOO* M^OVKOOquot; a'1'MTai' TOp ZAamp;P S^OvKOp. KoKa^ôp. Top S^£K£.v9£pop a-rroTtSMTrSlp.lSiquif ncfciufcccigeric: fiferuufeft: flagnfcedacur: ft hber:dimitcacur admonicufuc reliquofcangac frudtuGqui uue pafte conftaendc:
ƒ auc uino;auc car/ce co modi nó finc.Incerpf. ft uero depoftctói
-ocr page 408-apcdf faenf ccngcncTcruufa^ plecftatur : Liber aucem repelU^: ucredoccat ficufuuamq? folummodo ad depofinonem inepcaf
qué dimitn Placo cenfutc-qd cangi poflec-a quo abftinere op or/ ccrec admomcum.pdndm auccm carycamminum boe cflfrucftuf ^fraondicof dicac cur nommare uolucnc- leem Placo Icgem de malifpinGmalifpuniaO rehquifq; buiufmodi fcribenCperegrinif quidem 8/ m fundo comedere; s^: domu deFerre permific. Ciuibuf uero IibenfeHè cancum m fundo nibd uero inde deferre £apS^£ Trrp^O'ßvTEpoef op cfsMcTip airTlTai TOVTCüp.4*ar'op aVTOV Kal a'n’Ocjb£pop.MHS\Ep Ka0a-rTEp o^^pocT. TaVTM Koipo pt-I TW Twp ToioVTWpaTrapTop. Si fcnior inquic tengene ededo ai nibil deFerendo ficue peregnno pcrmifTam eft-omnium buiuf/ / modi Frudtuum parcicepf fie. Incerpref fin uero fenior quifpiam comederic nee afporcaueric.-fibi quoq: i bifomnibuf liceac. Icé 7 Piaco cerciam pareem frudluum dumcaxarcogi quenq; debere infticuic;uc cuiq uendac:æ quoniamFrudtufpartim nobiîioreû parcim ignobiliorefafFerri folenc mixca ex ucroq; genere cercia pareem uendi decernéfxÉ^ipoTrovKaj ßSKTio TOVTwp 4gt;Mlt;rip É-xacTTa ocparKM45v^ip xai SKTptcJjfcipTMp Tnp. Mehoratquic auc deceriora queque ex bifagrum gigncre augereq: neceffe eft.
/ Incerpref:neccHè g enim uc agri alia copiofe:alia contra pducae ^modum reddicpro genere:cum dicaccopiofe. Mox PlacoKoe
ßop S^^ XaeXTOer Top troKlTCOp TOC S^VOM^pM e^MCTl.XvpiOO' iO'TCOTHO'pOMMa- ^OVKOICT TS Xai IK^vQSpOlO'.OTTOö'ap Xai O'rroiaßoVKMTai S^iapSMSi p.Duafinquic parcefquafciuiffibi qlq; feruaueric:diftribuerefuoarbicracu poHicferuif Iibenfu2:qcenuf /S/quornodo uolucnc. Incerpref. Quilibecaucem ciuifcum duaf parcef feruorum libcrorumq; accepeneficuc uelic ipfe diftnbuac.
Turn Placo deeirdemrebufuenalibufagenfquéadmodu ciuef uendere debeancperegrinif fbacuic: caf fdliccc ref; quafuendere peregrinif licebac, Top ^^ opiop ^•Mo'i. TcpoTocMfp Ta ir^pi Tover ^Spover Taxe^pTa iroKSip TOio'ao'Toio'.crxoTrSip £i TipS Tai.xaTa Top poMop fcxacrTa.In uenalibufinquic rebuf pnmum de bifconfyderandum eft: quafa ciuibufucdi pengrinif / decreuimuf Incerpref tamecfi boe a Placone fubobfcure didta cx bifque fequuncur apernufintelligi poflTc: ica camencrafhulic confydereneep an conuenefecundu legef fingula ciuibuf uendac.
-ocr page 409-Ica cum Plato colydcrandu dicac.Æn ciuefiuftc uendere pare/ grinirpoBinc.-Hic contra incerprccac^an pcregnni lulle auibuf ualeanc uenundare. Nam co uenaf eiuf uocabulum: ego quidem peregrtnof fignificarcarbitror. Item placo nullamcauponadl rationéciuibuf fuifpmiccic- uecacq?;ne auc xpfialufcauponecuP udab aliifemanc obfoniafPercgrinofcn pegnnif in foro pere/ grinorum cauponan pofleconcedic: hoc modo £pS^t yaio^TCop ^tpcop^epoo'aropaio'. TroXtlTOTOlOr ^MAApOvprOKT Tt KOI TOVTCcp S^ov^oicr.reregrinifauc i foro peregrin o ip opiftcibuf ƒ uendac amp;: eorum feruiC I nterpref boc referefad ciueC in percgri/ norum tarnen foro inquit opiFicibuf feruiCq; Rufuendere liceac. Ica auibufpermictic cauponameum peregrinifuendunc: Lon/ ge aliter qm Placo décernât.plerolq? eciam aliof erroref inbac lege commictic-' quofperfpicerefacile potent: fiquif interpréta/ / nonem eiufcum Platonif libro contuleric. Cecerum in ultima buiuf libri parceled Placo de inquilinifdifpucarec S^Sipai c^HcTi Tütgt;ßovX.OA4.£po I^pai Elcr TMp MSTOlKHlTip Eiri pHTOKT. M-E TOI KIOpMWS^E CTMIKpOp T^^KOvpTI.TT\M TOVCrC£)4gt;pOpEip.A4.M S^E aWo avTEA^oT EpExaTipocT copHcT HTrpaSQj'. Licere cui/ uifinquic cerco cempore urbemicolere:finealiquaincolendi mer/ cede: auc ullo uendendi emendi ue uedtigalu uno officio uircutif / excepco. Interpref immuniracem banc incolane mercedifreliquic aj pct ab incolif Placo unum uircutif officium rcquinc. fimilicer preccrmificquaR parum interfit: uircutern quifan uicia exerceac. Ac uero Placo ncminc nifi cum uircuce in urbé recipicndu cefet: eciam fi comodicacif defydenum urgeac: qua quidc una comodi racione^recipi peregnnof legumlatorefpermiccunc. Nam cecerif quidem decaufifjmeliufagi pucanefine buiufmodi fotufqui pere/ gnnof inférant mo ref 8/ ciuium probicacc deprauent. Ita Piaco mcolafadmitci quidem cocedic.fed falua uircucc:quod unu quafi mercedem S6 uedhgalpoftulacjexigcdumqi ab omnibufdecernc. Atqui incerprefparcem banc preccrmific:qua fublata lege omne labefadlan manifeftum effc.
E X L IB K O N O N O. '*^ lam uero qd in nono libro aduerfanufegent uideamuf Prin/ cipio excufare fePUco uidec.qj defccleribufquibufda turpiHimif acnefandiflimif legem ferae; amp;: quanq no efle fe nefemm diac: ea IL. P.in qua opcime legefcondice ftnc.uix poPe in taned errors
-ocr page 410-deldbuquonidm tarnen nondum aut deorum filu nnc;qui uet dat uel accipiunc iura:fed bominef natura fragilef8Z ad erroré ppenfv non indecenfenè incerdum fufpicaruac timere-ne quifctiâ m tah ïL.P.nacufeducaturcjtquafi fua natura incox prodeat^udutiufu euenits ut nonnulla fata fulmine tadla dura efFtciantur. Itacp baudquaq ineptu enèarbitratur'buiurmodiquoq; delidtifpfidio legum prouidertque cum a Plato ne miro quodaornatu ac fplc/ / dore fcriban^. Intcrprefomia peruerncïcófundic.dcq; dilaccrat.
Ncq: en turpe inquit omnia legibufcomplecfti' ea prefercim m auitaceiqua diamufrodte fe ad uircucifadquificioné babitura. Oportet enim ut prcuenidmufminancef ne quif flagino aut facinore:tum fe turn aliof corrumpat; Legefigitur inc faciende func-auertendi a uiciifgracia-Verum quoniam non ut pnfci Ie/ giflacorefagimufqui cum deorum filu enèncberoibuf qui amp;: ipfi a duf na tl funtlegef ferebancTed bominef boibuf ifba fancimuf uereri par en:ne quifciuiumuca nacura indomicufnobifgignaC: ut quafi predura leguminaigni legum decoqui nequeac.Oadmi/ rabilem pericia interpretif O dodtrinam fingularem: non turpe exinimat in ea.B- P. fcelera lege compledh: de qua fpef uircunf optima en.amp;i qua Plato caufarn affect: ut cacendum ßt: eandem bic caufarn adducic: qobrem nófic cacendu.led reliquamclógior ' firn precereo. (TPofb becPlato ordmem inimicitiarum defcnbit:
amp;: quem primo quem lècundo loco.IL P.boffem exiftimari con/ fêncancum ßc-'explicac. Vbi cum de primo dixifïèc:de fecundo ica loquicur TOp^E xoi pwpovp TaMSp TWp TOiovTopovS^^pi» TWpM^riO'TCüp S^£ M^T^^XOpTa apXC0p SpTUTToX-tl X^^HQo TaT^TavTa avTop mmm XtKMQoT«. Slt;^i KiaS^v rr^p TraTpi/ 8'00' “VTOvMM TÏMCOpOvMEpop-S^^^I S'^VTSpop Mr^KTGai TOp TOJOVTop TToA-iTMp.KaKM. (^i autem eoru facinoru particepf quidcm non en-A-mplifTtmofcame.R. P.maginratufaÓèquucuf non muigilet ciuicanffalutrfed aut laccanc eum:aut non laceac ca facinora:pre animi autc fui ignauia pacne bonefnó ulcifcaé. Hunc lècundo inter prauofciuefadnumeran par en. Interprcf; fccundufdeinde qui quifparticepfilliuf Icelerifnon ftc-'cimidicace tamé effugere penafullum pacicur.ómifit maginratufdplinïmon ómific negligenciam in inquired o que contra natum ciuicatif co/ miccunturlt;-amp;: ignauia m ulalccndif bonibufpatrie. Quoif caula Plato cumqui preen condemnat: fiuerem noutt; Gue ignorât:
-ocr page 411--fe-Ä v*vj«ï^^^^fl#\***^'Sjl^^
Nain ipriufinccreft fare: q. IL. P’adminiftrdc:8^ magiftracu am/ ^pbfïîmo fungicur. (f leem PUco ovKaxwer efsHenp aTr£i xao'a
M^p. OT^^^OVXOIlt;X cao' laTp^VOMEpolO' VTTO S^OVA-Wp CCTTEl Ka^o/ALp TroepTeoer rovo' pvppo/Ao9^TovM£povö'. No male mquic contulimuGcum eof qui nunc uulgo kgefreapiuncferuif ƒ egrotifdiximuf ftmdeGqui abalnf fcruif curarencur. Incerpref;
neq: maU nofimagine ufofquando legulacorefuniuerfof kruif /^ontulimufqui abif feruifmedencur. C feem PUco omné adtum affedtumq; quacenufequi parCicepf fic:eacenuf boneffaufquoq parcicipem enèoftédenftap S^Ers 43Hen S^ixaiop zASp £1 pai oMo \oro/A£p.ai cTxpop ^£ira6oa'.S^i'a4’opMcr£i TOT^^ixaiOpKai TOKaKOp A.£ X6£pTCOpTOp ^Ï Kaïwp «ICTXlCTTCüp £ipai. Aefi equuminquic affedlum eflè uerum nonboneftum: fed turpem conficemurïdilcrepet boneflu ab equo necefle é: cum lam turpc / efïè dicatur: quod equum eŒ. Incerpref: poema quanta lufhne tanco bom bonefliq; pamcepfefl: Q^are aflFedlufquoq; canto bonuf boneflufq; eé cognofac:qudnco lufti parcicepfnó dinona ab eo babet racionem. Si ergo: qui luflufconcedicurufcurpifec alfedtufnon negacur^udum boneftumq: dindnabunc:Iuda.n.' rurpiOima edè diccnc. Poema uir dodlufincerprecatur.qd* apud Placonem adhionem fignificac: Quam refpedlu paflionif Placo conßrderanf: idem cóuenire agenti pacienaq;;uel pociufadliom paflioniq: ludicac: quandoquidem idem funtjut enam Xridoceli placet. Quauifalcerum refpedtu agencifadtio-'alcerum refpedtu paciencifpanïo dicicur, magna é ergo peritia imerprcuGq poema pro adtione ponit-magni uidelicecalicuiufpoete carmen: Quid emm aliud q cannen incelligere poHunt lacini.cum poemacifau/ p^tunc mencionem.([lccm Placo cumfuperiufomneminiuriam inuoluncariam elfe dixeric:quam fence nam feqm uidecur.cp nó redte fimilibufpeccacifpeneinfcrn diHîmilefdebeac.fociufaîcçrti ex duobuf faciendum dicic maak KSrSipcocr irapTa £Kovcr lo^Tcc aSlt;;KHMxTa.McûO'TOVTOopQcûo-.£ipMTai.TrpcjùTopS^iopia'T£ op. Auc dicendum non omnem iniunam inuoluncariam efïè- auc pnmo demonflrandum redlebocdidlum fuine; ILefpondcc bif Placo TOVTOip Toipvp TOip ^VOip. TOAA^p.OVKap £KTOp £/ AAOI irapTCCO' irovrjrp£lt;X0a(.TOr£ S^M AAMKErSip OVTCCO'OIO MSpopÊ^xSip Ta\.M9£o’.ovrap ap UAop.OvS^OO'ïOpSip. Treoor Slt;S. ^ia4gt;€pt TOp£( wi TMSKoveriM KKi aXovo'(a\7r?ipxT^op
-ocr page 412-S^H\ovp .Aleerum tgicur iftorum pan equidem nó ponùm:uc qet ira efle exiftimo negem: Cum enim a uice mee infbicuro alicnum boe eft-Tum pium elÏe'ueqLiaqmiudicacur. R_e(iquum explicarc akquo modo conabor-quemadmodum duo finc:qucnon.uolu/ ƒ carlo amp;: inuolûcano: fed quodam aho différant:Inccrprcßquoif alcerum ipfenon panarded dicamjcurnam ica mibi iieru uidcaC: Non enim equum id eft.quomodo autem ft fponce 36 nó fponce nó differunc-’duo func;86 quo alto diffcrûc fubapenre conemur. /^^ Item Plato ap apa ^’’^^i TicravTOxSipM^pKTti pMEMv
efcpop.ToS^SirETTpa rMÊpop a7roßovÄ.£vTW0' opTMTipiTE pMTanrpaxetp. TazzSp aWa xaTa-rr^papEv 0vMopKT£ipap Ti'n’poö'MKÉ.TCOTTaö'Xtip.TTaxÉ.Tco^vpS^^apar'KMO' tTWeßtv r^TW- Si quif fua manu bomincmoccident Iibcrum:uerum id p iram m cófulco fecent: cetera quidem ma la fubcac-que cóueniunc eifqui non per tram hominem occiderac: fed biennium a paena / exulcc. InterpreG ft quif hberum hominem fine premedicanone
86 fine mi id tiffed repencina cómotufira iceremenc: cû ea fecertc: que dît Facienda fune:qui abfqî ira occident: duobufad iram fuam domandam exulcc annif Qiiomodo hcc cum Platonif fentencia ^yœnuentâc’maniFcftum eff.tf Item Plato fuam dlam fentenham expomcmihil mente szfcienua elle preftanciufnon ordinê non legem: non quiduif ex omnibufrcbufproculerifneq; enim Faf elle: menrem alicui reifubnct acep ferutre- fed omnium principcm edè lUâ decec. Iraq; fi quifmente fcientiaqi libérait ac naturalt pdicuf eft: hune legem minime defyderare. Quo in loco pvp ^S ovrap SiTTip ovS^aMH ov^oc/zcüö'.aWH KaTa ßpaXv.S^fo S^^TO^^v T^popai pST^op Ta^ipTÉ^ KOU poMOp.Sednuncinquicquonia nemo ufpiam nifi raro calif habetur :eligendum quod loco fecudo 1 eft-'ordmem duo 86 legem Incerpref.nunc uero nufq hic efb.qre alcerum:lex uidelicet acq: ordo degen duf Nufq hunc eiïè dieted qui mente Icienciaq; predicuf fit: quoniam Plato nufq nift raro reperiruuc debuit:dixic.htc nufq ede affirmât. € Item Plato du Icgumlacoré no de omnibufeciâ nocidimifrebufiuberc exiftimac oporcerc. Sed pleraq tudicibuf decemenda opinatur MZÂipSlt;£ «ß^efi Toepvp apHZAEcyH TOpTOMMpOMO Q^Tï^ip OCVTOICTtoc 'nquot; A. £ ter Ta Kai ZASricrToc a Kcci «ßoevÄ-OTipoo'apirE iraiS^Sv M^poiS^iKacTTcci S^vpaipTO KccTiS^^ip. Nobifinqtfuccenfendu non eff: qiiod non de fummif plunmtfq/ fenpfenmuf que etiam
-ocr page 413-ƒ 'mcdtocriccr erudiet tudtcefpoHinr pfpicere.Interprefnetno ergo nofmeufeCifimcHord pfuraq: legibufordinarnuf que uelimprobc cducatiiudtcef poOêne conCpicere. Quanca ficprudenna quod acumen: quak Ingenium? incerpciGfacile ex hoc loco licec per/ Ipicere- Plato que nocißima funt ó mirtenda exiffimactuel quia minima:uel quiafumma:uc cuiqt perfpicua eße poßinc.Fic.n.in ufu ciuili ut minima amp;s fumma,eque omnefcognicababeanc. Quif emm pacnciddm:aut impium nekiae eße puniendum.quod fum/ mum eßr.aucquifignoret: licere unicuiq? panem quem comedac cmere:quod e minimü: Interprel uero maiora amp;: plura q ludicef uel improbc educati poßinc cólpiccre dicic ab eo ordinan?a quo fuperiuf didfum fucrac: legumlatorem non deomnibufdeberc dccernereiïed ad reliqua pergamuf- d Plato;pbibet nequifetate lunior lèniorem ciuemtaquo naki ratióe etacifpoßet uerberare aufic.Tum etiam nc quifperegrinofuerberiburuelinferédo:uel
/ ulct kendo emend et. Interpref.quod de etate ciuibufprefcribitur: idem peregnnifeciam tribuit:quod ex Platonif fentencianone. /ƒ■lt;] ItemPlato quorn luntonbufciuibuf legeni prercripfißet:neque femorem cedere audeanctfiue ciuiflïue peregnnuf fic/qmuifab eo laceßitudeinccpfquod ddperegrinofpercinec’icaamp;nciC: ucfiquif lunior a pcregrino udpulec:non audeat cum afficere ipfe uerbe/ ribuf. Xc fi puniendu mdicatad ertbunoif plebifiudiciu uocecbif uerbif^^pop S^t «ö'^A.raipopTa xai Q pao-ypoM-Epop £avTop TvirTopT«. ocpTicT oiMTai ^^ip KoA.«xcr9Mpai.Xaßwpirpoo' TMpoCpXMp TWp «O'TVpOMCOp «TTartTCü TOVTVTTT^ipS^^ S^ip rEö'0c.5.ipa'n-cüppü) r^pMTai TOvTop tm xopiop «p toXm.h lt;Tcci ttotS iraTa^ai.CA.udcntem peregrinumiconcumeliofeqï
. agentem: ut ciuem cedat fiqui cedicur/puniendum lUumcenfcc: eapidc.-dd tribunofplebifperducdC:nec ipfe uerberet^ut co magif d cedendifciuibuf fuifdbftinedC?qudndo eciam Cc a pcregnnif cÓ7
/ tmec.InterpreOqt fi pegnnifelacuf furore uerbera inférât:8^: mde puniendufuidedcur:cdptum adcutorefurbifperducat: ut minuf audeat ciuem cedere‘Reliquit:nee ipfe uerberet: ucerrorem luu fimikm ueri facerec-quado quidem ut minufaudeat ciuem cedere dicic de peregnno:cum Plato no de pcregrino.fed de ciue dicac: Zfciuem non eße cedendum. ^ Item Plato mxi^ S^£ cßMcrip mXik«
Ka» TopairaiSv« irpo £xopT« MXiKiaEavTOv tapTVirTM. ccM\/pflt;rO65 KaTa rbvenp oepivßEVov.T 'piXodcr T oc (O' x£po'ip.
-ocr page 414-Si luucnefequalem/auc cctâ maiorem ftliöfamiliafnondu pâtre ceadencdiceac cd ulcirciarmifndcurdiibufboc eft TnambufnudiC / IncerpreCequdhrautcm cqudlem^duc cum d quo nd tu fee. p etacc nonpoOec. fi uerbcribufceddc.exfiliofdmilidfndcu maiorc: cum facie a quo cedenfndtufenè per ecatem non podec.C Item PIdCO lubenfnequifper facinufdudeac pdrccefccdcreomnefadopicu/ landCi defedenduq; borcacur. Quicunq; pacrem auc matrem cedt a pignoribuffuifuiderinc:8Z cum Ipe premuxum mecu ignominie quofeunep impdlic: fiuc aueb fiue incole feu peregrinifinc: qui mccrfunc o^M mm MiTO’KOO' 4gt;Mcri.3op9ù5p MLp.Eiraipop amp;x£ Tca.MM 3oMeœpS^t 'I'ofop. Non incola inquic fi ope cube laude ƒ aflèqudCurîfî non cube uicupcrecur. Interprefacola uero auc ut/ cuperdciouem: auc laudem ft fecenc confcquacur. Quifincola fic ^uidecur ignorare. amp;: ideo de cade re duo cocrana pome. Taceo emm qdPIacoincolifacpercgrinifpro peregrinifpremio Ratuic fi opiculcncur conuocacionem ad duxilium dixiHe. Ita.n. Plaça lenbiC OM£p M^TOIKOcr M^EpOO'. ^10* irpOî-^plap TCOP OLfo pop KaX.^IO’Qco ßoneOp-MM ßoMQM0'aa' S^Latl^Jvriap èKTMCT xopao* 4gt;tvr£TO. Incold 8^ peregrinuf fi opem culicad feden/ dum ance ahofdum ludi aguncur uocecurTi non cultc.pcrpecuo exul fic.non incola ft opem culicdaudem confequa^-ft non tufte* / uituperecur. Inccrprefuoca amp;J peregnni ac incole ad auxilium cóuocencur:amp;i qui auxilian noluent^peregrin^quidé perpeeuo excerminei^.Incold üero auc uicuperacionêïauc laudem fi Feeërie eófequacur. Scd tam cempufeftïuc ad decimu librum cranfeamuf.
E X L I B K O DECIMO.
^ ([ Didèric Plato in deamo legum libro de anima foftfcripamca quadam opinione. V c anima: auc forma corporifeiufuolubilif nacuralif beren fin trinfccu fmou ca c:quCddmod urn nofab anima noftra de loco ad locu mouemur:auc excrinfecufadepca corpuf q uoddam ignifaenfuc: uc aliqui uolunc impellac per uim corpe corpuf auc cercio ipfa quifuacanf corp ore - aliafquafda uircucef babeac admirabilef fupra q dicerc bommi faf fic: quibufrcgacicc moueac. XHencicur bif fociufqui cum difpucacio e(b:acq: ica demu cócludt^ TOV TOMEp apaTKHToVTOp EprETI^pOCTOcp '^IXHp TTapT« S^iarEip.avTov ^£ aMEipopTavTMp TMp f vXMp.^iTÊ fp apMacnp txovo'a MMip MVop «rsi. 4gt;wcrTOio'a'n-ao'i. m t^«9£p. £i90VTrolt;r. tl BovirM. 0£op HfElcTGai xpEop irapToc
-ocr page 415-«pS^pa. Xnirna igitur uc aligna ex biOquafdiXimufranone agenf omnia rcgacoportec.undepreftacanimameiuf ftue incufagicaf currumTolemnobifadducic: lumen cundtifmorcaUbufiocundif/ fimum-tiue excrmfecuf-fiue quo modo:si qua candem libecipfbac mq-uc deum elTe omnefarbicremur. Sic Place concludic fupiora que de anima folifdixic affirmanOauc fcilicec mcrinfecufmouere auc cxcrinlecuf cadhu corporiGaucincorporea quadarn uirCuCe: ƒ quod uerbifiUif ligniFicarquomodo ^ qua cadem libec IncerpO cerce uno ifborum modoru cuncha circunduciab anima neceUè eft. Quid porro cum fine currufolé nob if anima eiuf circuducic: Hue cuminipfo inGcHiue cum fonf fic: fiue quomodocunq: quif imagmecur. Nonne deum effe omnef arbicrari debemuP Addie bic modum quarcum’uc per currum anima moueac-quo fublaco quomodocunej quif imagmecur inquic deum effe omnefarbiCrari debemuf: Videce uidece bominiferudicionem. Placo poecarum mecapboram cangenpqua folem curru deferri dicunc: fiue incuf inquicagicanfcurrd folem nobifadducic: bic quid porro cu fine curru folemnobifanima ciufctrcuducic Tiue cu in ipfo dicdluecu Z^onf fic.IcePlaco plura depuidena locucufcique dodtufmeerpf non licceraru. luci fed cenebrifcradidtc liquidé alia pceric;alta adz ducic^alia cófundic oU mifcec:uc qd dicac a nemme icelhgi poHic: longum admodum elTec exponere q deprauauenc eum Iocum:in quo Placo ica inquic. Ob bee omnia ce meufare canq reum^eiuf/ modi audlorefminime pan propcer cognacioncm cercumeft; q eciamperuercenc: condufionem: qua Placo perdifiundhionem compledticur-deobauc propcerca parua negligere;quia indecenf efle noruc ea curare :auc quia:uel ica agendum elTe ignorancmel neghgere paciuncur: que curanda efle incelligunc. Quid cu dicic indigere adbuc ucrbif quibuf quad cancu frangacur. Vbi Placo inquicmfFeréda clTe.-adolefcenci uerba quedam: quafi carme-'quo perfuadeacur ducacurq; ad credendum fingula agi: ad cuendam abfoluendamq umuerfi incolumicaccm eeWapaTurî mpoo' 4gt;e P^icr Tœp apxopTop. M TipEcT tovto ct copS^vpaTop M Mip amEi Ka^ovo'iTvrxapEip.Mli^Otrip tÀ-A-oeTTOpao-.-rrOT^pop Mpi 0X01 Tip£lt;r oep £.i£.p TOIOVTOl ^^vl^wp 0CÀÂIÂ.X.CÙ M^pcop. M TTÀ-OlCOp ’CvßSppHToccr-Taxa^SKap oc-trEi KacXatiSpTpaTO -n-E 5^cap œpxovo'i TitXip. SimS^âp xai pocrop TToA-fMop ^vA.aßov .MtpoiK.iaTpoKr foîKÉpai mf picrcû/xaTa w rtcaproicrir^picbv
-ocr page 416-Tcop.rtpSerFp £iüó9v/ao' «pay xa^STray S^ïa 43o3op TTpoy ^^ ’ xo^zSpoiy-M Kaï TToiMpi«p £Tno-TaTaiy. IremPbeo cupnn/ cipefquofda neceflano eße dixiOec-qui eelt tin luer G gubernacuU ccnerencïflibdic. Sed quibufcandem principibLif(GmilcfilIiGnc. Auc quinam illif Gmdcfexbif babeancur: quofapte coferre pof/ fimuP infcnorefuiddicec cu fupenoribuP V crum aurige bigaru cercanctLini|(pené illam bcacam referanc ? an nauiu gubemacoref. Tum uero cum prinapiburquiburdam exercicuumiforcaOe có/ fern poflunc: auc cum mcdiciCqui bella morborum ab bumanif corponbufarcencacq; propulfanc^auc cu agncolibg onencibuf ftirptbufrem po ra folico grauiora fufpicanc. Auc eciam cu pecudu cuftodibuf: acq; magiftnCnonineprecomparan poHe exiftimem.
/ IncerpreC Sed forfanquibufdam pnncipum omneG auceorum ahquifimilef (unc-uc poßibde nobif fic:minoref:maionbufcom/ parare-ucrum aurige aliqui cerrannum curruum calef func:auc gubernacorefnauium .^Forcaße eciam exercicuum ducibufcon/ ferendum: uel mcdicifquaG aduerfufegrocacioncfcorpoi^ bellu geranc-auc agncoliCimmicaf: Frudtuum cempeftaceTcimcnnbuß auc eciam gregum armencorumq; preGdencibuC En Incerpref nofteromnefauc eorûaîiquof Gmilefprincipibufdicir:cü Placo omnef fenpfene: qfiipfeanimaduerccriccßcahquorceti redtoref qui confern cum principibuf nequeanc- ^ quod Placo medicif cnbuic^ucmorborum bella arceanc 36 propulfenc.btc m bellum peruernc^q^ diiaducrfufegricudinefgeranc.Ec cum Placo orcu ßirptum dicacEic frudtuf reddic.-quaG abfurdum fic orcui arboru cempora aliqua eße aduerfa amp;: grauia. Pretereo reliquat que cum in boc=cum in cecenf buiuf hbn parcibufnocan merico poßenC: cum facif bee ad inßacucum noßrum eße exiGamemuC üELlBItO VNDECIMO. j]^ Qua in undecimo quoq libro fibt conftec incerpreGnunc ui/ deamuß Cenfer in boc libro Placo. ciuium hbercoG non admodu diuicef cßtci oporcere. Iraq fupra cercium eenfum augen eorum peculium non permitnc.Sap 8^£ t« a-n-£A.£v0£pc«) 9£pTÏ ^^nyip ovyia TT\£|«pr£pHTai TOVTpITOVMSrteEl TlMMMa roy M ap TOvTOM/Afpa r£pWTai.TpiaKop ra MMEpcop.aTro TavT/ My TMy MMSpay. Ä.aß«paTrlT«Ta £ avTOv xai AAMS^£Mia TMyMOpMy TrapaiTMyiy £TiTOvT«p 7rapapxopT«p Ti/
• piy0«. Si Iiberco inquic cemt cenfufmodu faculraref cxceßennc:
-ocr page 417-ICxxx.die pong dep reben la ref fucricscum luifrebu Cabico :nec magiCtracuf faculcdcem ei ampliufin ciuicacemancdi coceduneq.
/ In cerpreß fi autem Iibern alicuiufbona cercium cenCum adequa/ uertnc cngeCimo die poCtea g boc fadlum fie-' rebuC fuifaccepnf: recedac. nec uKamanendi faeukaf a magiCtracibuf fibiconcéda^ tur. Hec (ex inccrprcciCeCt: non Placomf. Lex emm Platonif faculcacef liberci cercium cenfum excedere non parieur: equare permicnc-Lex uero iHa meerprenf ne equare quidem pcrmictic.
^ d Icem Placo ctuibuf fuifabftinendum ab lUiberah cauponandt negotio cenfec ocr S^ap 4gt;Mo'i KaTTMA-tiacr tmot ap £X£v0^pov T^^XpWTip IZAÉ.TCCÔ'XM, Tpalt;jb£O'0Cû MEp «VTOp rspover «ICT XvpMer O^OVÂ.OA4.EpOÔ'.7rpOÔ' TOVO”«pETHirpcOTOVO' KEKpi MEp over. Si quifcauponâdi inquic illiberale negotium cradtare ullo padto uoIuencaccuCaco eum qui uolec familie debonefbace apud uirofin ciuicace uircuce primarioßlncerpreßqui aucem lUi/ berah cauponationi acq: arci operam dedericimpudécie a uolêce ad opcimaceCuircuccq: primofaceufecur. Quod Placo aic arce aliqua boc efb ullo padto. Pro arce Incerpref fimplicicer accepic u cauponacioni: uc uerbo eiufucar adiunxic- pro de boneftaca ƒ/ uero familiaumpudencia dixic.^IccmPlaco de opificibuffcnbeß partim cofVulcano s^Palladi dicacofait:ucpoteeoCquiartibuf bumana uitam inftruxerunt partim Marti amp;:Palladveoffcilicec qui opcraopiftcum feruancahifadminiculifamp;: arte alia opitulâce.
/ Interpref: qui opificum officium ceterif quibufdam conCeruanc arcibuf:reliquitadminiculinomen:quodreimilitdri Plato Acc6/
' modauerac. dlté Plato o mm «TroS^ïS^over «puen Tover o 4gt;Ei KoMEpoVOT MlcrOOVO* EpTeOT^TarMEpeO Xpopo« S^ïm^OVp TrpaTTEô'9co.^ap ^^ ^piocVTOO'E^EX.ôH.TcepaWœpocTOKCûpop TcopxpHMaTûûp oirocra.S^apEkt/âw ^vMßaWEi tkT. ovTOcr TMS^paXMM ExocO'TOVMMpoo'.ETrcoßEA-iap KaTaTiôî-TOû- Qui merccdeni inquic tempore confficuto ex padio non rcddidcric duplicem fo[utco:8^fi annufpreCerieric:quang cecere pecunie que mucuo dantur uacant ufura. Hic tarnen pro finguhC dracbmif
/ fingulaf fextafdrachme pareeßmenfibuf fîngulifdato.Interpref: qui mercedem ut padlum eff non obculerit- duplum reddat: Si anufpretcrient:amp;: pecunia que ufura pa ran poteraefme fenore fit retenta:qui recinuit fexcam fingulifmenfibufparce deponat. Nullam pecuniam Colin per uCuram PlaCO lubecnmmq amicci ea
-ocr page 418-que cd ufum data é alibi iubec:amp;: boe loco dicic ceterafpecuniaf nulla cum ufura dan debere. Sed banc una ex penaquafi ufura foluerc fexcancem:nequifaudcac pofhea uiolare: Hic uero pc/ Z^cuniam ufura dan lubec. (j Tcem Placo de ceftamencif legacilq; ' didlurufTOVTCOpapxai 4gt;Mlt;n Trap rœp ai tE TcopT^XtvTap M^WopTop fciTievMiaiTMö' ^i«9^0'^000'.Horuminiciaiquic omnium enèfolenquoluncdcefulcime moncnciu ut candé libuic / ceftan. Incerprefcorum qui monebancur cupidicafamp;raffeiftuf:
affeeftu pro ceftamenco interprecdcufeffc 8/ cupidicacemp ulnma ^uoluntdce. Cl^cem Placo xaA.£Trop Sctti 4gt;Mö'ip WMip ri poo o*
K^ipTa MM^TEpa «VTOp KOT TrpOCr T^ MMaO* aVTOVO* 000'7r£p KOT TO TMlt;r irv^iao' rpaMMa^apa^SiTapvp.DifFicileinquiC efh noftra cognofci a nobiOquineciam nofipfoß quod illo quoqj /' Appollmif Pycbii oraculo fignificacur. JSI ofce teipfum. Inrerpref ' difficile nobif eft: pecuntam noftram cognofeere: quare ad uof illud repecimuf quod Pycbiufdixic. Qua magnifiée Incerpref: noffer bauric omnef fenfufaudtorif? Ideo dicicrepecendum effe Pycbii dicftum:quafi ille de pecunia dixcric: node earn difficile effe. Ec cum Placo dicac.quineciam noftpfoßdifficile Iciliceceffc cog/ ƒƒnofce^e:HlC ad uofillud repecimuG cranfferc. Cl cent Placo de orbicace fihoru crdcftac:ne pupiUia cucoribufauc magiftracibuf negligancur.’ducpaciancur iniunam:Quo in loco pocnam ma/ giftracui ffacuic: ft in illofuel neghgenna uel intuna ufuf f ueric.
1 Incerpref fl de magiftracibufquifqafflixiffeorpbanu uidebicur: affligere dixic folu:quafi no referac fiue neghgenna: fiueiniuna: quifoffendicur.A.cg apud Placonem reFerc-nee cade pena neg/ ^'^igennc-qua iniune crimen punicur.([Tcem Placo vicier Tavo' ^10'1 'TraT^^paCT 4gt;MCrip. VTTOpOO'COpMrMpcOO'^ICCTlQ^^/^^pOVO' ai o'XpMO'^tipOT irapapoiao' rpa4gt;£ô'O’0oci- Liceac mqcfiliif acculare parencefdemencieauc fenedtucifuicio curpicer affeeftof / Incerpref as Filufuc conFedtof parencefmorbifucl fenio: liceaC amenne crimine aceufare.Hec quoq lex incerpcifeftnóPlacóif Ille emm fi curpicer affcdlufeff pacer: uel morbo uel fenedtuce: cicandum a ludicibufcenfecï 8i a reiFamilidrifcurd remouendum. Hic uero fi morbo dumtaxac* auc ecace conFedlufeft-cicandu cenfecîquafi idem fie conFedtum effe ecacc:cc morbo^sz amencem effe:acq; defipereAcqui pmuln lunccamccfiacq; egrociprudcna I^CiimenatCf confilio uigencef. ([leem Placomepacrefexquamf
-ocr page 419-cduld filiofabdicenc: prouidcäLimratLifop cep lt;Jgt;Mcri QvMocr Eiri HMM S^aMOXr LvTvXMCT.LI Tovp aS^lKH bT^ KOd MM. Op ÊT£k£ Tt Ktti H^LOpE'^ocTO.TOVTOp STTiGvM^ip aTTaWoe ^«iTMo' «y TOVO’vrr£p£iao'. MM ^savA-CCO' OVTOO t^tö'TCOMM S^tv övöT TovToS^pap.Cui animufingc minime fehx Hue lure ftueiniuna Fueric: ucquem gtnuiceducauicq;,remouereafua famiha ueUc» / non Facile nee ftanm id Facere liceac IncerpFquod ne ica Facile
Fiac.probibecur: ne ita curpicer exponic: non liceac mquic ica ^curpircr ciccre.lt;L item Placo bùofabdicacoOnifiper decennium
quifpiamrecepcufadopcacufue ficmicd in coloniam cenfec-Icaq; prccepic cenforibufproltbboc efb adaudte luuencucifmagiftraciZ buFuc nimiam populi mulcitudinemjcranfminifcoloniifapucenc-quemadmodum in quinto libro legum eiu( lanOime legicur. In/ / cerprefprolem adaudlam ,p poftbumifaccipicuca iquienCQuod
finemo cicra decennia adopnone Fibieum coniungere uoluenc curacorefpoffcbumorum:quofin coloniam micci uolumuGde bif y^quoqiprouideanc. IfTcem Placo de difcordia marici 8^ uxonf prouidendum exifbimanfaubec uc decem uin ex cenforü ordine/ amp;: decem mulieref: ex bloque nupcufprefuncreconciliare meer fe coniugefconencur^quod li nullo padlo id anequiponuc:querac alioPquibufillof Fadto diuorcio coniunganc:auc procreandoru liberorum gracia:auc ratio ne neceflaru culcuG cólumendeq? per gratam fociecacem ecacifcpHo'i rovp.ocroi MEp ap airaiS^^o' «v Tœp M oAiroTraiS^Eo'opTEö' S^icxc^SpcopTaj. xai TraiS^op EpS K« TMpcTvpoi KMenp -rroUio'0ai. 00'01 Sax «pop opTCop TraiS^op TMIT O'vrKaToerMpaertwo'^pSKa Kaï ETriMLAEiao' aKVM^wp. TMp Slt;ia?£vÇip iroiEKTeai xp^oopï Qiu carencefinquic libcnG auc paudoref q opnf fic babenceFdiCiundbi fic.eofuelpcreando4 liberorum gracia’matrimomum adire alcerum conucnic. Qui aucem lanfiam liberifprocreacifdinenlennc: bifmucui amp;lt;culcufcó/ furnende per gracam fociecacem ecatifgracia: idem Faciendum é. ƒ Incerpreßquomö bec incellexenc’SZ m lacinu uerceric utdeamuf: Sed cum mulei mquic ablq Ftluf fincïducpauciOimofprocreenCi ac liberorum gracia unafc babicaflè querancur.Mulei quif non paucol babebanc liberof confenefcendi cam en ftudii negligécia: ?^lcer de alccro queracur. (T lccm Placo.cui morcua uxor fup/
On cefliberofreliqueric maref szFeminafbuic ducere altera-Ti uekc que filiorum curam babeacjconcedicmolcncem uero nó cogic: qgt;
-ocr page 420-fi defuncîta uxor: Fihof non reliqucnt: duci ulteram lubec âtcç cogicæx qud turn Familie Cue: cum cmitacv qcum facif fit prolem procreeCsSapT^^KÉvT« TypH KaTaKi ■rrovo'a iraiS^ao' 0H\€iacr T^^ Kai appSpao* ervMßov\£vTi KOcTap ^iM pOMoo* otiG^mH/ poer OV KaparKacrTiK0a'.Tp£4»^«P TOVO* OpTacr-rraisetter MM Tpviap ^TraroMEpop-MUS^E opTWp S^aparKHO* TaMEip ME xpi irEpap iKapoVcX fSpH MOMTrai^acr TCOTEoiKœ Kai TMira \Ei.' Si morcud mquic uxor filiofreliquic marefac FemmaG lex adbibenda eft: que confulac: non que cogac: adduefta nouerca Fihofeducare. Sin fdii no finc-ducerealcera ex neceFReace lubcnZ dum:quo facif hberofeum Fue Familie-cum eciam.R-. P.procréée. ƒ IncerpreC fi muIier liber if maribuf Femintfq; relidtif morcua eft: non cogenGFed conFulenGifta lex Ficxum uxorem ducere:necef/ Farm non Fic-niFi ad liberafdomui Fue ac ciuicaci creadoG nucnac Filiof FuoG non addudta nouerca. Sic IncerpreF cocam legem ƒƒ^eruerc^c. d Deinde Placo de colendiF obferuandifq parencibuf iubec.amp;:deorum exempio ad hoc officium borcacur fikoG uc pa/ renceFquaFi diuinaFftacuaFdomi aFpiciac:amp;:ueluti numina coUc: obFeruecmeneren^ Tover M£p.Tap lt;|3Men Tcop 9Ewp opcop tEo* 0'a4’coo'TiMOL)MEp.TCop S^Ei KopacT ara\MaTa iS^pvcraMEpoi OVO' MMip araA.Xovo'i Kai irEp a'f iXOvo* opTaCT. EKEipovCT MrovME9a TOVCTSM'/^lXOVCr OSovef. TTOXA-Mp^ïa TavTaEv poiap Kai xapïp ExUp.DeoFinqc non omneFcernimuFFed pnm exprenèuidencefcolimuFparcim per efFtgieFacqj imagmefeorum pio ammo ueneramur: quaFdeorum imagmeF qui Fin animal dû colimuGdeoFipFoFanimacoGob eu culcûexifhimamuFgracoFnobif ƒ 8^ beniuolofeHè. Incerpreß NempealioFquidemdeoJ^cernencef
colimuF:alioFimagineFconfticuenteFquoFipfe:qmuiFinanimefinc FigniFicenc: IllofdeoFanimacoFenè pucamuGs^ propcer bec affia nobiFipFoFFacemur-Hem quanta eftperitia mcerpreciGpro quoC f^aim colimuG quoFipfe FigniFicenc pomc. (f Mox Placo genera furonFexponenGaïioF dicic morbo Furere:alioF per iracundiam y praue nature: uicioFamq: educationem cirari. Incerpref rurFuf educacionem alimencum exponic- amp;: omnem deprauac Fencencia cum dicac:que mala Fimul nacura amp;: alimenco concrefcunc C Icé r Placo magiftracuFdocec quomodo bomineFmaledicofpunianc: omm^Etto TapicTTEicop rrEpi lt;|3iXop£i KMCM lt;|ïMö'i.poMcop eoef ovKMS^oMEpocT. Quod mfi Faciacmclmr iquic de pmto uircuciF
-ocr page 421-/ concendere: qui legefamp;ï iura neglexerunc. Incerpreß qui fi non fcceric:qudft legefprodenPnunq ad cercamen defcendac.facic bic ne ad cercamé defcendaciudex auc magiftracuf: Sed cura cercâdi genera plura fine:ad quodnâ cercamé defeédere nequeat no diac yfacq? ira pena ignora6qua cffici eu par é qui deliqc. d Icé Plata
TiS^t ^K TMp Teep KcoMcoS^cop Trpo0vzAiap TOvrtKoia^iö* TOver apSpcoirovcr A-ErSip HTrapaS^S. xozAèQa.èap cep tv 6v/ MO/TO TOIOV TOp MMip TOVO* TToA^ITacT SttI XSlpOO'l KOM.C») ^oypTaer \^r£ip. Quid mquic comicorum amp;: (acyrorum locùfî 8e: ndiculofa couicia num ea admircemuG fi abfq; ira noftrof bo/ minefafficere conuinifuideancur ^ Incerpref hoc cocum pro fua auconcace dimifiC'quod amp;: neceflanura effc:amp;: a non cocemnendo /*Oracoreperfcripcum.(rlcemPIaco de raendicif loquenf S^SipTE
ö'ÖaiTHö' 7roX^oolt;rßovK£Tai’.£^iTicr ^yxocKT apMpvToio':3ioy ^vWSroiTO. Pellendura eflè de auicace fcnbic-Tiquifuidhufibi inanibufprecibufacq; inexpedibilibufparat. Incerpref Siuero quifpiara precibufuitam colligere audebic:a rerum uenaliu cura/ conbufe foro pella^. Reliquie inanibufauc inexpedibilibuf auC cale altquid quo expmerecur.-no omnefprecefenefpemendaGred eafcm:quibufea opcancur:que aflèqui non pofTumuf Sed cecenf undecimi libri erroribuf pcermiffiG duodecimum aggrediamur.
DE LIBRODVODECIMO. d Docec Plaça in duodeamo libro' quid inter Rbiplàfpida ec apouolea boplon incerfic: boc eft: incer eum qui (cucum abiecic: amp;: eum qui arma amific. Acq: alcerum inquic ulcro ladlura fcuci faccre.-Alcerum inuicum arma amiccere S^ia45£p£i^L,oVop irov xai TO Trap.Hec aucê plurimum babere difcnminiGimmo inter / fe ulq;quaq differre. Incerpref quomodo bunc locum latinum Fecenc: opéré precium eft uidere. Scuti inquicabiedbor non de omnibufmerico dicicur. Armorum uero amiHor de omnibuf Ica nec fimilicer qui ui amific: amp;: q fponce abiecic ludicandi func. Inter cocum eciam acq omnemultum mccreflècaco prouerbio dicic. Vix equidem concinere boc loco rifura poHum. Scribic Placo duo ifba de quibuffermo babccur:incer feTOCU 8^ omne differre: id eft ex coco amp;: omnrquod eft ufqquaq differre. Hic enim lo/ quendt mofeft:apud dodhßimofgrccof Incerprefaucê pulcbn/ tudmera pîaconice lingue nequaqm incelligenfexiftimauic'boc prouerbium eflè-ut incer cocu acq omnc mulcu interene dicerec
-ocr page 422-qudßdd bunc locum pertincdt;quomodo eu duo uocdbuld inter fe differdnc decUrdre. Vc fcikcec cocum ex pdrnbufconftec con/ . Cinuif: omne aurem ex difcrenf: que refd legum propofico Ion/ ^^ifïime dbeft.([Scribic icem PUco eum minime puniendum effè: qui per aduerfdm forcunam arma inuicufamifèric’aWaTop Ka Kop ^£ iKoKa^^ip ipaMEipwpH. ovTopS^vcTTvxM. Sed eum q 'per ignauiam ac umidicacem fpontcdbiecenc^acq; ordinem defe/ . rucric: idq; proptercaiubec-uc qui deliqucnc: meliOr efficiacur. /Jncerpref nó enim infelicef fed malofinqc punire femp oporcec.
I^dcic bic locum communem in malof non legem de ignauifac -cimidifincerpreCd^’ fed de malifp equiuocationc in bunc errors addudtuf. quia bakofuidelicec sz malum æ ignauum figniFicec: F^cc caufam pene quam PIdco addtdicponic.lfrcem Placo plurd \de ehgendifuinf q magiftracudefudhof examinée: 8^ ab bif officii Puiracionem exiganc:percrd£ftdc.bofexdminacoref: amp;: rdtionum ^ •exadtorefappelldc. Incerprefcocum bunc locum ira peruemc;
uc Facile admodum fic legenti perfpicere. (T Mox Placo exami/ naconbubcum uiuif Cum morcuif fummof bonoref dccemid uc uinf fummo ludicio probanOimif Verum non immemor humane frdgiliOinconnrdnafq; nacurc’cfficipoflèfufpicdcur.-uc de uircuce in uicium delabancur-eo quo cecerifantepoftn funciudicio nimiu . Freci-s/ uircucem uc fepe fieri folec-’pofbq ad fummum glone per/ uencume negligencef ^Ïa TavTa4gt;M0'ip.apSlt;£Tïö' TovTcopTTi «rT^voopTCO K^KpicTGai TWp apepwitCiap 4‘VO'i'p ^TriS^^i^MTat iKaxocT rtpoMSpocr vlt;rT^popTMO’Kpicr£.G)ö'.r'pa4gt;tcr9ai Mtp TOp ßOvXoM^pop avTop OpOMOO'TrpOCrTaTTtTW. ICdq’ft quifeoi^ inquic ludicio eóftdenbquo placuf Fuicnacure humane fragile códinoné decexericPipfafuidelicec m erroré.poftq egre/ ! giufbabicufé-fdncid^ lege: uc qui ueherpoHte eu aceufare: Incerpf fiquifducem iftorum:male tudtcaflè pucecur-a uolence aceufèeur, •Sic die de quo ludicio locucuf fic.Placo intelligic: 8/ nature bu/ ƒmane Fragdicacé'cafufq; in cxpedlacof exponic.CPoR: bec Placo de cdufifincüdiftrddtdc:8^de bifqui nó uerbenbufnon uinculif non morce digna: cómifenncs léd in cboreif: auc pompifauc aliif buiufcemodi celebricacibuf: muneribufueofficiü nonferuanne.
1 Incerprefcocu ccia bunc loed fuo more deprauauic.G Prohibée 'f'pcerca Placo bominituf luifperegrinacionef s^mfi caduceacon/ buf:amp;: legarif«/ fpedtaronbuf publtcifnemint cócedic pegrinan.
-ocr page 423-IncerprcfceryceCqui caduceacoref Hue preconefdicuncur.precer racioncm fecialef noetic..'Sune enim fenaleG non qui nuncianc: ’ quod preconif officium eft Ted qui boftiamiauc ultima cedunc: 66 fadlo neu reIlglonlf^àcrlftclo. bellum-auc fedancauc inch out. Vbi lain id per preconem:uel caduceacoremiindidtum e CIcem Plato caulam^cur Ipedtacorefperegre proficifa debeancTeddeO edgreHum elfe inquic uirorum bonorum: qui uel in ciuicatibuf Icdm incegram lege minime uiuencibuf haben poßinc ^lö'i rap 4gt;gt;lt;o'ïp EpTOiö'TToA.Xoiö'apöpMTToia^i ÖSioiTl pScr o97roK\of irapTOO' S^a^i’ oicrvrripScrgai. Exiftunc inquic uel in uulgo amp;■ mulncudine bominefquidam diuiniiquifpaucutamen digni cum quibufcógredtanP Incerpref: mueniunc quippe pauci bominef inter mulcofomni bonore digni. Predate fane caufam illam red/ ƒ didmpropcer quam Plato peregrinandum exiftimauic. (Jlcem quot;nbsp;Plato cofconlbituitiqui per nodturnum collegium de legibufamp;^ R-. P. ftatu confultenc atq: delibcrenc iTpooTop MEp S^£i p cjbHcri crvpEXeSip TOp lEpEcopTCOp T« apKXTEla Ef ^Mc^OTOp. EttEi TaTOp POA4.O efjvXaKCOpToVO' CcE| TTPEer ßEvopTaCT S^Ejca.ETI ^E OTrEpiTMer irai^Eiacr Traa-Mer £-rriZ4.EX.MTMcr.oT^pEOlt;r.oi tE EKTMlt;r «pxMcT TayTHo* aTTHWarMEpoi. Pnmofinqc meeree oporcet lacerdoteGquimerico uircucifobtinuennc dignitatem Só premia, tum cenforef legum decern fenioreCdeinde morum amp;: eru/ ditionifpublicc ccnlbremicam eumqui in prefencia eft: q eofqui / pnufeodem Fundti Tune magiftracu. IncerpreGpnmum de lacer/ ' docibuG qui muneribuf: atq; donif affedti Gunt; deinde de legum cufbodibuGdecem fenioreGpoftremo difcipline uniuerfe curator: qui modo eft:«^ quorum magiftracufiam exadlufé. Muneribuf donifq: affedlum dicenG pucac facifexpnmcreeum quem Plata merico uirtucif fcribit digmtate ac premia confecutum. Cuftodef autem legum:86 curaroré dilcipline recentia uocabula incerpof: eóftac optima ratio ne cenforefiurifdiciaz cenforem publice eru/ ^^moniGquemadmodum apud romanofcenforef mo2^ diceband, rtricem Plato top ^EpopToio'0Eopiaa' EpEKa E-m^MMovlt;rr TTpocr lEpoKTlt;fgt;Mo'i KaTaX.vO'Eiö' Eipai.^’HX.O^Epiaio' «pop quot;rra poccTKEvocAA.Epoiö'. Peregnnifqui Ipcdhandi gratia ad urbemac/ cenèricidiuerfona luxta templa deorum décerniez que lufcipicdif 1 bofptcibufcommodinïma lint. IncerpreG bi omnefinquir diucr/ Ibna m templif babeanc: 86 bofpicalicer a auibuf recipiantur.
^nAh^
fl (f Item Plato SapTro* Tipa ^iKM Tra peers pEcrOai KoKvcrMßia £l TSavTOPSITE MapTvpao'-Sap M^p S^ovXop.Si T^avTOV fl Tt aXXoTpiop.aTf^M Kai a^vpop TipfcréaiTMp ^iKHp.Sap S\f fXfve^pop.Trpoa' TC0aTSX.M.Slt;f9Mpai Mfp fpi avTOp-viro S^IKOP ^^ apS^pa ttoSMcTMov TO SQSXopTl rirpSaeakSiqUlf quenqtn iTnpedieric:ne cauCam fuamagere poOit: auc Forte tefbef interpelUnt.fi feruuf eft .auc auf g impcdientJauc alcenuFcauU irrita efto. Sin hben gui impedicric ultra caufe ladtura per annu in uinculiftenctor.Ec ftguiflacrocinii cum accufare uoîucric:far efto. Interpref: ft quifui collirigacore fuum-’ aftenum ue feruu in ludiciu uemrepbibueric.nuniufmomentilara fentetia fit. Quod ft non feruum fed liberum: ui prohibuenc 86 anno uinciatur in feruicucemq! dua ponît a uolece. Quid hoc loco dica ncfcio^nifi Interpretern cam facile incelligi g redtePlaconif lencentia inter/ precacur. Vel ft contranum malif cam reefte interprecari bunc loeumig facile intelligicur.Mulca precerea que Plato de ludiciif publicifrefercs ai legibuf quibufmagiftracufucuncur; Interpref mutat acq: puertic^parcim adiungcnf parcimdetrabenftuerba ea ecia que de laudatione ac uituperacione ftu folucaoratione:feu ƒ^armlne referötur pene omnia deprauac-Ocem cu Plato fcribac fumpeuf funebrefmoderate fieri opo re ere: cum prefernm corpuf ftmulacrum quoddam bominif fic:bomo aucem ipfe fit imortalift 86 animi nomine appeUacufad deofproficifcatur uice fue ac moq: ue paterna legeafTentur: rationcm reddituruf Hifptereaaddat TCOMfp rap arageeGappaKfop. TCO S^fKaKO MaÄ.a4gt;oß^pop. ßoHQSiapT^ avTOMMTipa ZAffaX-Mp SipaiT^Tt KGvTMkotÎ. ^capTirap SS^fißoMGfipaTrapTao'TOvO'irpoö'HKopTaö'.ipaSlt;ï KaiOTocToar S^HKopoTi sripSTO uirum bonum animo eredlum ecuiciofum autadmodu formidarein rcddenda uice ac morum racione: nec nullum edè bomimbuf tmprobif poftqm obierinc prefidium.uiuennbuf aucem debuidè familiaref omnefopiculan : ut lufte pieq: uiuerét:amp;: uica funcQi mnocenceftac grauiorifpec/
/ caci infoncef abirent. Interpref bec ica a Placone narrata m formam quandam precepcionif redigic. Boni inquic confidere-' mali formidare debenc: ne poft mortem magno auxilio careac: quare uiuifnecenarn omnefconfuUnt: ut q luftiHime atq; Unc/ ^nffime uiuanc. Sic n.poft banc uicampro peccacifnó uexabunc. ^CTum Placo fxS^f TovTcepovTWer ^xOuTwp lt;hMorip.ovSlt;£
-ocr page 425-ITOTE OIKo4gt;0Op^ip XpMS^riXtfjtpopTejOer- pOMI^opT« TOp av TOV. ToVTOp hpal TOp TCOpcrapKCOp orKOp eairTOMEpop. que cum tra line: inquic nung maion fumptu remfamdiarem ex/ cenuare debef-quafi exiftimefdlum tuum ede earn carmum molé ƒ que fepukure mandatur. Incerpref bec cum ica fe babeanc.nunq oporcec ludlu affhgi:quafi pucefbanc carnea molem:que fepehe tuum dlud edè.Talem afFerc Incerprefnofter conduftoncm-ubi Plato de funeribuf amp;: fepulturifmoderandoflegc fumprufexilh/ mat: ne patrimonia decoquancur.B-aciocinemur enim paruper fermone mcerprecif boe modo. Agger non akior fit: qm quinq; uin quinq; diebuf po dint confhrucre. lapidekp fuperftruantur : pollâcurqî nó maiorefg ut podincmorcui laudefno plunbufq beroiafuerfibufquaccuor editaf/recipere. Elanonefaurem non brcuiori tempore ftanc: qm uere morcuuf figniftcan cognofciq poflicsac ut bumana fe babét tribuana mediocrif uidetur. MoX deanimi Imorcakcate afFeramufea^que fupradidta fuc-uideliceC pro racionifconfirmaeione. Turn condudamuf beccum ita fe babeant nunq oportee ludbu affhgr En dodti bominifconclu/ fionem. Cum omnifratio eocendaeî ut moderaci ftanc fumpeuf in fepukurifcóclufioné banc infert nung affligi ludtu oportere. Sed bec adnocadè facif fic:nocare longe plura potcrunc-quibuf plufociifuppecac. Nunc poftremum Ubrum; quem epinomidem Plato uocac:pcrcurramuf.
DEEIBROTERTIODECIMO.
([.“Errat in primif Incerprefin ipfa buiuf libn infcriptionecum nbsp;nbsp;nbsp;?* H|
apicem dicat:quem Plato epinomidcquafi legibufadditu uoluic dici.quodin boe refaliqua neceffana legibuf adderetur.lt;rTum initiu libri ipfum peruercic.Cum enim a Platone dicatur.'rrpoo' M£p TO TMO* OÂ^OA-OrfaCT.MKOM^p aTrapT^ô* OpOCOöquot; O^^pOI TpEicr opT^öquot;- Redte lam bofpitef quemadmodum mfticucum ƒ a nobif fucrac omnef tref paneer aeceflimuf? bic laminquic ut
cupiebamufredte tandem omneftref amice deuenimuf Deinde Plato Tipï ttot£ 4’’^^* A-oTm ^ïi^ ^£A.0tip xpH. oTMp ap9pco T^ip’^p ^’P «faaM^po TocpS^iapoM9M.KaA.AicrTt Xtip TTOi Ê| irp/ oer «^popMcTïp oo'MpS^vpocTop apGpantwcrxHp. quibuftandc ucrbif inquic explicate debemuf earn rem :qua cum mef bumana percepent' poflè ea optime agere ex prudentie ratione putamuf
/ quatenuf natura bumana aUcqui potefb.Incerpref: qua na ranoc
-ocr page 426-ad lUud peruemendum ert::quo bumanuf babituf ft mceUigacur: ff optime pro bumamfuinbufad prudennam fe babeaC.OcéPIaco
«TOtrop MMpa Kov0'£cr6aia'Ê Korop oiMaï xaiTipa Tpo7rop O7KaTo7rop av.equidem remmopinacam audicuru cearbicror / Candemq: aliquomdo minime inopmacam. Inrerprefrem mo/ I^maram Placonifabfurdam indignamq; exponic. (f lteiTi Plaça
ov4gt;hzaï ^i paiS^vpocTop apÓpcoTroicr. MaKapioia* t£ kcci £v S^«iMOcri r'£p£ö'6a|.Tr\HpoX.lrcop.KaVH S^E.KTrio'TLX.SvTMo'ap Tl TVXSip a TT cc pi co p op SptKaC TIO' TTpoQvMOITap ^œp T^ cocr KaXX-io'Ta^Mp KaTa S'VpazAïp.Kai TtKfcVTMO'ao'.TSÄ.tv TMo'To'avTMCT Tvxtip. Non equidem bominef felicefbedcofq; effici po Hè reor:dum uicam uidehcec bac mortale uiuunc paucif admodum excepcif Optima tarnen fpefeft poPè morcuum omia conlequi: quo2f caufa u boneUe uiuere quantum bumane uiref paciuntur:amp;: mon bonefte uoluic. Incerprebimponibile elïè aio bomimbufdonec uiuant fehcitacem atq; beaticudiné aOèquimft admodum paucif fic cenfeo. Bona tarnen fpef efb: fi quifoptime pro uinbufuixentac fimilicer mortuufé'ut poll mortem ea cóz ƒ”fequatur: quecócupiuic.CItcm Plato uitemoleftiarcnumeranf:
parumeç temporif ref letafplurimum uero tnlbef dicenfafbuere xai xpopoo” ßpaxycrapTKrtlM irpoo' KOf iCTMOp. MMTOITûôp ZAoX0Mpwp aWop irao' ap yrroX.aßoiA4.£Tpi‘op.Tempufinqc quoddam perbreue fic:non modo refpedtu diuturnitatifmaloip / uerum etiam quocunq; modo quifcogicec. In terpree br eue dût tn non deprauaetf fed moderacif bominibuftempufrelinquicur.
Icaquod Plato comune tn uitabumanaenêdicicîbic moderacif ^tantum bominibuf cribuic. (TTcem Plato.qua uircuce: auc qua faculcace bomo prudenf effici podic inueRiganf o t^S^h 4’Ho'i THpTWp aparKai cop opcOMSpKT^^O'lp.S'ltx T^xpHeTAASp airlp ra^OMSpHp TOVTOp S'Eov^EMlap OV^^p« (Toeßop TTOlOv/ crap.-TOrSMST« TOVTO iraiSciaTlO' «P KÜTTOlTO AAlZZMTlKM AA£p TOTrX^KJ'Top.csWocvS^ocMH acrovS^cxia. Sed quonia iquic refneceflariaf acquiri per arcem uidemuf nullam au tern eiufmodt arcem nouimuf poHe bominem reddere fapiencem- reliquum ab bif é loeuf: amp;5 fold tu racio.que magna ex parte i fimulado uerfac : / fed non fhudio return feriarum. Incerpref: bif artibufneceßana
uidemufacquiri:quarum nulla fapientem bominem reddic.Doc/ trina igttur quedam eritsid.n.reliquum c imiCatiua^ergo fbudio
-ocr page 427-digna no eft-Dodlnnam diac^ubi PUcoiocu amp;: foUcu racionc: que qm in imwando uerfat^-duCiTnicdCiUd c:ur ipfe loquic. Con/ cludic.no eOc ftudio digna^qd nee uencdci côneniCîS/ aPUconif fermone longe aberrar.Nam 8/ alique imicartonefpbe ae ftudio digne cHè poBunc amp;: P la co fcribic locof amp;: folacia in imicdcione uerlan: fed non in ea-que dignaftudio fie: acq; bomincm ponîc reddere lapicnce.CT uni PUco cû mgeniu amp;: uim q mcmmimuf «TOTTop id c fingularé U admirabilc quanda eê faculeacé dicerec bic uim indigna cHe exponic. dPeem Placo Treaer fap Top «ra Ccapai Tïop ^vrtirapTCOp.OV Kai TOV iroA-V MirKrTOVTHO* 45popMlt;r£œo' ou Tïop m raiera ai S^^I rtrop^pai. Quid inquic eu qui cundbaru bonaru return audtor eft; nonne eciam prudentie / fûmi boni auePoré pucare debemuf-'’ Incerprefcur emm ceteroif omniu bonoru maximi etia boni prudentie dico caula no puca/ / bimul.d Icem Placo de deo TO S^^xai Tœp aWœp ai Tiop aPa
©capirapTCop MMip avTop rspop ^-yat.^^^lpT^ü'a[/ OA^oA-OPoi MÉ-p-Ceterotu inquic bonoru omniû audhoré eu fuiOè: ingenue ƒ omnefcôFicebimur.IncerpreGcecerorû enâ bonoi^ id eaufa nobif fuine:omnefucind cocederemuGqdpro cofellb Placo ponicdeu omnef faceri audloré omniû ené return bonarû incerprefopeae / ab oibufcocedi. (l l temPlaco de numéro sovtcoct api SzAopMSp ap arKM-rracra vTroTiQ^cTÔai.SMOTiS^TOVTo apaPKM, A-oPoor ScTTi -rrXtiœp-rrapTCop PiPpoiTap Tcoppvp£i pMMSpcûp.a\Â.a Kal opop OpacaOquot; pM3M0'£Ta|. OTI Kai Ta Tœp aXA-Cap T^X/ pœp A-EA-^rOM^pa apvp S^i’H\0oM^p ^capT£o'£ipai7raO'aô'TaO' T^^xpairovS^^ TOVTcap £p ovS^^p MCpEMtapTaS^cciro^^iTou TO Trapairap.oTap apie/AMTixMp Tier ap eXM.S^o^taS^ap ixoc poo'Tio'ip ßpoexSoap ^i p^Ka.api9ZAov ^Sio'0aiTO Tcap apOp-'' eaircap PEpocT* ÛO'Toco' T^xpao* airoßA.S'l'ao'i. xai TOiM^Ta M£pKai TOVTO^lS'^TlO'iS^OITO0£|Op TMcT PEpScT^CacT xai TO 0pxTop SpcaxaiTO 6^olt;r^^ß^o'Ppcapiö'0Mlt;r£o'0ai xai apiO/Aoor op Tca O', ov xap £TÏTrao'apTÏö' Ppoi H^v/A-rrapT« api9gt;Aop olt;rMlt;r MMip S^vpazxScaer aiTïoo'aptiM^vPPipoM.^poo'-Icafqc Fic:uc numero fubiia ncc eße omnino ficTed cut neeeße fiflogior adbibéda difpucacio cft:q adbuc Fccerimuf.Accamé uelboc loco eacenufredhe dici poceft-ucceceraru quoq; arciu ratio :qua nulU arte fublaca lam explicauimuf: feruari nó ponïc:fed arfomifoino pereat:fi aricbmecica collipacianf. Prorfufnünullifuidcn poceft
-ocr page 428-quarundâ paucaru rerum caufa genuf bumanu numero egere: cuad arcefrefpictancquanq id quoq: nó leue eft: Verum ftquif ipfam diuinicacé cogicac generanoniGs^ morcalc nacuraun qua amp;: piecdCifaz numeri ratio cognofcipculdubio poceffc:nequaq pee/ rea cuiufq icerficpcipere: qncu nobif facuïcatifcóciliac numeruP /cu uniuerfufafFuenc. IncerpGuc bec omia corrupac aïaduernce. ' Ica ncceflè eft inquic numeru prefupponerendq? necefiè ené: nó a fupioribufmagifq bac racione redte oftenditurc/Nam cecerc quoq? arteGqfpauIodcenumerauimufft numeru auferafpenicuf cuanefcue. Nam licet pucaueric forCan quifpia pauca eé tn arti/ bufin quibufnumero bumanu indigec genuO Magnu tarnen id quocf eft: Si quifdiuinicacé gcneracionifa/ morcaheanfrefpex/ eric;qua in re piecaf 8/ erga deof cognofcecurmumerufquoq; ipfc qm magne uircutifcaufe nobif fic^boc modo Incerprefmorefuo ^omnia deprauac.C Item PlacosTOTE^M S^ixaiop T^ 4*^^* ’^®’
«raBop Kaï KaKopKou TrapTaTee TOiavTa. ovS^^iOquot; TrOT^Mf ripaxTKcop. aKHGoVo* ^o^Ho' S-mX.aßoM^poö'. S^E apiGMMcr^ Tal TT po o'TO EavTOpT^^Kai ^T^pop TTLKraiTO TTapairap. luftum inqt bonu:boneftü:amp;: rcliq generif buiufmodi q ignorât; nunq ucram opinionê nalt;ftufdinumerabic:uc uel Gbruel alten* ƒ rem aliqua pofïïc pruadere Incerpref nee cnim qui tuftum bonu boneftum:buiufrnodiqï omnia ignoracsueram unqgloria nan/ cifceC;nec illa fine numero poffidebicmec poOidenda eße:nee fibt nee aliifunq perfuadebic i* Quaredte nofter Incerpref Plato né incelligacïq ne opinio quidé quid fit inonc^fedp opinióe gloriam reddic:amp;: qbene incerpcatuf legef lit: facile quifpoteft percipere: ƒ'prefemm fi cü illiuf fcriptifnoftra cóculeric.dlcéPIaco de deo:
Trapa S^M Mip tov TaVTO irpcoTop ^pooKiCT^p o9^oer.0oor t^. ixapolo'^ipai. 8^£.| KpvM.£pop^vpoüp- VrriATi- ^ï^l ^^ Kal ^u Kpven p. cop Tl KaKKlop £p EpoCT apTUT e^aö*«ITO TTKMp TO TMCT M/A£paö' r^pocr.£| Ta CIO- TO TMCT pvKTOö'fcA.GoïMtpoO' Excop O'|'ip.o9Spamp; T^popirap avTCO «jbaipolTap.HominibuG boe ipfum immortalifdeufprimum iniecic:uc re oblatamumeru poOent agnofcere: Tum uero aperciufoftendic; idemq; aOiduc facit: qua in explicatione rcrum: quid tandem pulcbnuf unum uno cemere poHiGq (pecié ipfa dteumox ad nodtifuicefdeuenief ofbcio oculorum:undealcer£inbiappdrcac:illudq; oinodiuerfu.
/ Intecpref,nobifld primu indidic deubuc ponimufquod oftendid
-ocr page 429-inteUigere.'deindc oftendic:oftendetq; unum uno pukbnufenè. uc fiquif non cecufa die in nodte peruemac acq; bine diuerla bee fibi uidenÉ. Quoc quaciq? errorefbic fine uidectf Idctrco reliqua ^^requaTnur.dndcoKai MSXpiMSp TovTcop 4gt;Mö'i Kai tp TOV TOKT.^VMirapTO S^vpoCTOp Tœp^œœp. /AaXa «piÖMMTlKOp rtrop^-.TO KaSEp avTOKa CavTO G'KOTrovp.ToS'^ TTpOO' aX \.HA.a quot;n-apya ccpiQzAOp aEi Kori^Eo'Gai.S'OKœMEp MEl^opocT EpExa Adbecufq: 8^inbifomneqd*pocuicanimalenumerandi uim bdbuic:qua refipfafper fe fingulaf cóf/derarec. Ac ucrO nu/ ƒ meru cogicare muicc omne-uiderur ad alciora ptinere^InccrpO
In bifigicur amp;; ad bee ufq: quodcuq: animal difcendi poteftacem babecdingula per fcipfa colyderado numeraciuu maxime fadiu eft: Sed collacione numen ad numerufadta magifæ minuf baz bencur: Sic 1 neer pref Place nif fencennam exphcac:80 differénâ ex infticuco illiufreddic numen: qui p fe:amp;: qui refpedtu akenuf / conf/derecur. CDemde Plato cum deof ené colendoP bonefteq: uiuendu borcarecur: uc ica fine quifpulcberrimu cófèqui poftet: quifna deorum culcuf fic:rogac:bifucrbifTTOlt;r ovp œx^Eipia XE TOMEp MS^OKEiTOVO' Ge over VMUOvpTEcT ö'cJsoS^pee Tl/ACO/AEp EvXOMEpoiTaKaXXKrTa Kaï apicTTatrEpiavTcep Gm^paiXE TEip MMip OVTOXT. Mirocr XErEio-. eav/xacrTcocr MEp ovpov TGxr. Sed quonamodo mi Clinia cenfeamuGnum deof laudibuf excollentef coleremagifplacec:opcancefque optima 8Z pu leb er/ rima fudbec nobifde eifdiccda cótingere?Ica ne cenfef anfeeuk ƒ Refpondee Cliniaf ica prorfuf Incerpref: boe cotu reliquic:bo' nekiuf opmor exiftimâf omueere que ignorât qmale incerpcan. Z'^IcemPlaco GEoTopi apToipvp Kaï ^œoropiap.aparKajop
ceo' EoiKE.TTpoOTOp MoiKaKcoer aTTEiKacrap ToopTop EM7rpo cresp ßEKTlOparrEi xatTai KaTa Top EMTrpocreEpXoropapa XaßopTa. op ‘irpoO'TOVO' acTEßEio' ETriKExEïpM KeeXorovO* 4gt;pa^cûpcccr Ejcn 0Eoi.de orcu igitur dcorü:orcuq: animancium / cum uecerefaudtorefmale reculennc^mcliufa nobifagac necefte efh:fuperioré illam repetécibufracioné:qua aduerfüfimpiofdiftèz / ruimuGdeofeGfe explicancef. Interpref:deo2panimaliuq: genera/
Clonem: quonia male maiorefnoftrude biftradideruc: fufcipere meliufeftacicadefendere: ucaduerfufimpiofnon cauea uc feci diftcpere primo q» du func:Hem dodtrina facundiamq: interpcif qui fe ludicem reprebenforêq: platonice dilcipline cófticuic*lt;flcc
-ocr page 430-Plato ftcllafduc dcoß aut deorum ftacuaGopiFicedco Fadtafeße cu exißimädum cenferec TOVTœp ©aT^'pecG^T^op 4gt;M0'jTlt;x S^fc TS:6^pTlt;XTI ZAMT^OpitapTCCpctrakMaTGöp S^f« C^EpOUTOO'. Mcerum mquicdebifduobuf fbacuendu quodq; flacucnf fupra / omnef ftacuafeffigierqjbumanafmaxime colendum eft-'Incerpf alrerum igicur ifborum decernamuC 86 qcî deercuerimuf finntrer cencamul-nidgifq; q deoru fimulacra colamuC Qiaf bic Incerpcif prudenam no admirecur.'’cum deo^ fimulacra magifq fimulacra deorum colenda eße afl^irmecAkerutru enim decemendu dicic: akerum aucem efb;uc kellepro deorum fimulacrifcolarur.Icaq; fequicur uc colenda fine deorum fimulacra magifq deorum fimu/ y^iacra.CDeinde Plato ffellafdeofeßc ^lt;xy£pova' td eß: cofpicuof dicic. Interpref uerofeße deofexponic. tf Tum Plato cercium demonum genußquod aerea in colic plagam incerprecefeße uec/ corefqj precum: ac uotorum nokroru ad deum decernic a Epiop 5*^ rtpocT ^xop S^pap TpiTHp Kai MSCTMp.TMö'ipMMpEia(r al Tiop.TlMap zx.aÄ.a XpEwp. xapip TMcT £v4gt;HMOV S^ia ircepö acr• Aenum inquit genuß quod federn tertiam mediaqi obcinuic interprewdiq: audbor eft:bonorare pfeefto debemuGipfiuf bo/ neke incerceßionirgracia, IncerpreGaenum genuf in loco cerno 86 medio qui caufa incerprecacionif eft collocacuß oracionibuf bonorare grana laudabilifqueßioifoportec.Hic quoq; edemere rifum uix poßum qndoquide Inrerpreßinterceßioneg^ operam dcmonü-’cranfmißioncmq; illam precum ac uotorum non potuit expmereifedqueftionéappcllauic-pfercimubine fiifpicio quide ƒ ullaqueß:ionif haben poceraeCMoxPlato celekia 86 cerreftna omnia animalia cofpicua eße dmt. Que aut medio loco in eebere acq? aere pofica lumnuifibilia eße affirmât Twp S^s S^vo tovTop lt;|5MÖ'i^OOüüpTOVTE^ai9Epoo' £lt;^£^HCTTEaEpOCT-OvS^1 OpcO/xEpOp oKop aVTWp EKa TEpop Eipai.Trap op S'E TrKMcriop.ov KaTa Slt;M\op HMip rifpEorQai • Duplicifinqutcbuiufgenenfanimaliui' que fcilicec aeream plagafs/ que proxima é etbereâ in co 1 un c: ea ' natura eft^uc neuccu cófpio tocumpoßit-’fed quanqppiufadefb: noftru tarnt réfugie fenfum.Interpref boru duoru am mak um: quozf alteru ex etbere’Altera deincepfexaere eftmeraq: uifibilc tocum eft.Scd quifprope nof fne: minuftamé nobifapparent-Quaredte boe expreßu faerie quifnon ludicet? Vifibilc quidem cftinquic: fed minufnobifapparctjqd'Placo adeßequidc ppiuf
-ocr page 431-facecur. Sed quoniam incorporeum eft: cadere fub fenfum non ^^polTe.CTcéPlaco tovo' ^aizx.opacr4gt;Hö'i ripcotrKSip MSp ^vm
Trao'apTMp mm£ y^papS^iapoiap KeroMtp.Kai Top T^KuKop MMOOp Kaï araQopazAa. gav/AoecTTwo'a acra^^O9al Kaï TOp lt;r4gt;oSlt;pa KaKop.MjcrSip.Faccmur mge demonefeoeepeufomef ammi nodri cognofcere^s^ qm bonufineer nofcff ;bunc Tnirum m modum amare: qui nero maluG bme fummopere infenfofeRè. / Inccrpf:uniuerfafcogicanoncfnorVrdfcognofcüc:8^ bonaquidc ex iffifmire nofddigunc.que ucro ualde mala func: uebemencer oderuc. Ergo demonu ft incerpn credimuf ahi boni aln malt boe ucro a Placonif fencéna ahenu cft;q opumofeflè omefdemonef opinacur.concra fandtorum uirorumnoftrcreligionifdodtrina. ^*^ui concra'ma lof ede omnefexiftimanc.dïcem Plato du cdeRia omnia corpora nobilia edè acq; diuina ofbédit Torap mm timi aTa 0^1« tipai.MTaSKfMM Qti aö'lt;x4’ üüö'OvKEzx.^spopwp.R.efin/ quitdtuinafnon eiïenobilefac uenerandab auc bec: nequaq elle / dtuina arbicraruextreme dementie effet. Incerpref non prudécif eft aliadiuinorumbonoribufproCequi-alia negligere KaßcoMtp ^£ «fjWö'ip cocrOTnrEpap £Æ\Mp£aquot;Trapa ßoepßapeep E\aßoMEp KaWop TOVTO El er tEKoo” airSpra^op Tai.K« ^M Kai irEpl TapypÄ-SboMEpa TavTOp S^EiS^iapoMQMpaiTOvTOcoö' XaXE irop MEp TrapToc Ta TOIavTa apa/zeßkt ßMTWö' E^Evpi TKEip TTOA-KM Slt;EÆTncraMa Kaï KaKM KaWiop Kaï ^i KaïOTSpop op TCaO' TMlt;T EXTCOP ßapßapop EXeOV(TMlt;T «fjMMMT tE «Ma Kaï eEpaTrEiaiyTrapTCüp TœvTOp TWpS^Eop ETriMEA.Mo'Eo'eaiTO ff VT EWnpaorOtem Plato grecofdicit omnia que a barbarifac/
ceperunc fecinèmeliora.Itaq; eultum quoqj deoi; grecofaccepide quidem a barbar if led longe meliorem reddidiHe.C I ta feneiendu eft inquie maiorefnoftroComnia quea barbanfacceperuncjme/ liora tande reddidifTe. Ec quidem qua de re in prefencia agicur: hoc idem exiftimandum eft-repenn quidem tâtam rem fine am/ biguicatedifficile eße: led fpem certe plunmam pulcbernmarnq; baberirq» greca genfdongeboneftiufamp;r landtiufs/ uelic.amp;jpoßic bof omnefdeo f co lere.q barbare G uel predicaffe-'uel coluiffe^accez perimuP Interpref bme autem fictie quicquïd greci a barbarif accipiantimeliufillud reddanc- Quare quifinuentubec difficilta Iinc:lperare tarnen credereq; oportet. Cum a barbarifbec deorum cognifio cultufq? peruenent: omnium iftorum deorum curam
-ocr page 432-grecof babicuroß quid in bif uerbifeft,'nen modo obfeurum: fed /^eciam a fencencu PUronifalienum? Tale etiam illud efh:paulo/
poftenuf pulcbemme atq; fufficientcr dixiHc nofpucec'deorum plena eße umuerfa^uc nullamaioru reru obliuio- auc negligecia nofcapiac.PUco enim diif boc tribuit qÆ Interpref bominibuf. Sic emm life plene pukbreq; boc duftum cxifhmac ©(op Si pai TrapTairX-Sa. Kai MM^S ttot^ X-MÖM Kai a/zSKSia Top KpSiT Topcop-MMacTTrapoX-ircû pSurOai.deorum eße omnia plen^’nec obkuionc auc negligentia fuperioref unq ceneri’uc nofdclèrât: Turn uero quifnifi mencifinopfexiftimec nulla nofucl obliuioe uel negligencia:capi poße fi omnia finc plena deorum ^ Horcan emm ica morcalefpoßunc ad capeßendam uircucem: cogère ne/ quaq poßunc: amp;:enim feruari arbitra libertärem oportec;eciam 'f'li deum prefentem: femper babeamuf.CTDeinde Plato cü ftudiu quacruor difciplinarum:quafmacbemacicafnuncupamuf eodem refern acqi idem inßicutu Ipedfare precipiac irap S^ïarpaMMa api9Mov tS ö'vo'TMM.a.Kai ap/Aopiacr crvcTToccrip airaiTap.
TMiTTSTCop aeTTpeep irSpic^opacr T^p oMoKonap overap A^i ap aTrapTop ap ac^apM pai S^SiTO Kara TpOTropMapgapOp Ti.Omné inqc linearüdefcripcioné:omné numeri cóO-icutioné ornné concencufrationé:omné delanoné aftroi^^ncceßeeft: uc uno eodéq; eófenfu inter fe cóiungi cenfeat-qui reefte difcipline docftrina accipic.Incerpfome diagramarcofbitutioncq: numeri ac barmonie 8/ conuenienciam circuitufaflrozp: que una omniu ^ft:perfpia oportet ab eo qui modo congruo difcit. Sed bec quif pauca ex plunmif laaf tarnen ad buiuf libri errorefindicandof eße exiftimauimuf eundem cnim modu quem in cetenfomnibuf libnftenuimuf: inboc quoq; poftremo cenfuimufeßeferuandu: ut non omnef auc plurimof fed aliquot dumeaxat errorefnota/ remufquibuf fatifiudicari quanta eßet inccrprecifperitia poßet. Namfiquif fuppecence ocio conferre buiufinterpretacionécu Platonif fcriptifuoluencïtoc cerce errorefquot uerba notabit. Que cum ita fine: utrum ne merico maximorum acq; illuftrium pbilofopborum iudicem:optimarum difciplinarum cenforem et Platonifreprebenforcfeconfbitueric/Vofuiridodlvlnquozp manuf bec forte uenient: de boc bomine ludicacc.
'^ M.ttuui ct n?tTt
-ocr page 433-Ui^ mlupmdtoù plahmiè tibc: quihiA-Vm Anfrotelef pbilofopbufm fecundo libro Sli^L®“^ ^P^*quot;^^^^^^^^**^^*^^ naturalibuf fcripfic: gt;”^*wram gdem dacuidet olt;a alicuiuf rei gracia facere.uerum camen nibil confuleo agere:que/ i«^ admodum arf quoq; Iicecfinecdfilioagac:oia ® bCn alicuiufrei gracia facie: Plecbon Codauno/ 5i^policanuf uir nodra erate opinionu Placonif am improbandam g natura afferuiC:
5(cdm pîatonico 2^ opinioné : quc faciû c cofulco agere. Cui fêcécie ^rcpugnaCTbeodorufcbcndlonicenfififamiliarif nofVernn bunc -fermonemœahbufquibufdam arguTnencifufufeRr.Confulcanoné
M ’'ennn earû rcrum edè dicebat-de quibufnullam co gnicionem auc y. icercicudiné babemuf an ad eu quem confhimimuffinc coducac. ’quot;Ac nature arq; artiGut cognicuf certufq; finifé-ftc ea que ad fine fpeiftanc cognica ac cerca edè.quapropter neq; arté neq: natura ƒ confilio agere. A.d bec eu agendi faciendiqî operado non parum ' inter fe difFeranczfaciendi gdem officium arti tribui:agendi uero ; prudentie:folereauc nonqd fadamußred qd agamufcôfulcari.
Ideoq; confiliu non arcif ediiboc eft babicufcû rati6e facüiui; ƒ fed prudêtie:id eft babitufcum rande adliui. Admirâti precerea fe idemTbcodorufdicebatPIecbonê exiftimafTepaucif qbufda uerbißse: qfi unica pofitioerecipi fuâ fententiam pode-cot alioqn Ardlotelirracioniburaduerfam:quc cdtrarium plane confirmât aeq; perfuadendÄ^ fi quid a nobifpleniufea de re cum aliqua ui demonftractonifdici podec:libenccr fe audituip oftendebaducqr ^ id:nifi moleftum edêt:fdceremufrogabac ucbemencer.Huic noC ' cum morem gerere:8Z q uaeû in nobifeéc gracificari ftuderemud talia quedam ex fcripcif Platonifbreui libello complex! fumuf. /' blacuram alicuiufrei gracia omnia agerc s^ Arifbotelef cradic:eC ucricaci conlèncaneumefh:ÎS^eq; enim dicendum effet adcirco ea non alicuiufgracia agere:q, fine cofilio dgat;gppearfquoq æc fi abfqj confilio :omnia carné alicuiufgracia agic.Quod autem fine con^lio agat: iHud argumenco eft:g, fiarf m ligno edèt: nullo ^confilio ucered. AcqPUco.8^ g eum fecun funt pbilofopbi omef:
in prima parce ab Anftocele difcrcpancefinacurâ fimilicer ponde
-ocr page 434-ahcutufrei gratia ofa Facere^m fecuda ucro parte ab A, n do tele difïènnunc. nibil ea fine cofiho facere aHeuerancef Nam æ ft per fe ipfa minime natura aut confulac geg auc délibérée:inteGccduC tarnen uniuerfufg rebufomnibufex natura naden tibufinfiftiet ƒ naturamc^j ipfam ad finem dirigie:confifto predicuf eft. Neq:.n.
naturamPlato exidimat primam return caulam eéded ec caufa aftam cenfet natura pnoremjongeq; nobtliorem:que rationeamp;: confilio omnia agae.-ad finemq: perducat:fi quidc in fe ipfa finif ƒquot;quoq: continet rationem.Tendit fane aliquid ad Finem duobuf
modif auc propria operadone auc aïiena:propria: uc bomo :eC reliqua: que ranone pollenc.’alienai ftcuc ea que ad Finê aliunde mouécur:quéadmodu a (agtetano fagtcca dirigicur: et omnino refinanimate.-abaliquo quod ranonifparcicepf fic:mouendad finem.cumipfènuUa fuafaculcacemoueri queant: fed aliunde id beneFiaum nancidancur.-quo in genere nacura poftta é:gppe que caufa ed indrumencaltf ec ica moueri folet-ut menf fuo có/ IJ ftlio racioneq; pmoueric. Quo gdé in loco maxima meo ludicio
incerPlatonê 86 Aridocelem differentia ed.Hinc.n.perdifficilif lila,et perobfcura deideifquedio oritur.Necuero nacuram foluz fed eciam artem platonici ponunc confilium precedere: gppear/ tificem fibi finem proponere: u que ad illum ducac:inuedigare. cuautplura ac diuerfa dt.-quead finc pdueuc.oportere artifice: quid celeriufmeliufqj:eo perducat:cogitare arq: didemere. Hoc uero lure confilium appellari. Na cü pleraq; occurranc arcifici minufconfueta: quorum quodlibet ad propofitu fine perducere poced:confiliumcapiatoporccc:quid recdiufopen.quo ue modo ^■accommodetur. Neeideo exidimandum ed: nullum poBèin
arte coftlium enê:quiafacdiuufpotiufq acdiuufbabitufé. Neq; entm aedto a faciendo differt confilii rationed fed eo qgt; m faciédo prêter facdionc ipfam opufaltquod relinquicur:ut puca domuf aut aliquid buiufmodre^ qdem ipfa faciédi operacöe predaciuf In agendo autem nibil tale relinqui folec:fed ipfa agédi opacio finifed:atq? ob ca requemadmodu opufacdifartificiffui babitu nobiliufed:ficiplaa(ftio;babituex quo pfluitnobilior babec.
/Ïta maiuf inter bec didrimcn aderunc onn/Certa aucem effe et cognita que ad arciffiné percinéC:exPlacone quoq; percipi pot, Sed nó parum incered.quona modo cognita ac cerca babeant; : fiquidem et genere cognita ede poduC'CC Ipecie/que aut cognita
-ocr page 435-genere functeadê ut fpecie icogmca fint Fien po He: facile irelligi poceffc.Quod fi genere cognica capiamuf non oportet amficem quicg querere auc confulcareinouit quippe:fi medicufeicotrand curanda eé contraruf. ^.e fi fpecie,ignorancur.et ratio coz; parti/ cularifancepfac dubia eftrcum cófulcandu querendumq: c quid fadho opuffit:qd ntagifcxpediac.-quefngidior medicia calidion egntudini magifcóueniac:quo genere purgatóifegroti corpuf purgadu fit-quo tempore.q bora.-quacenufoporceat purgare.’ Hec nifi medicufingenio.-cófilio:prudenciaq: c6pereric:fruftra norit cócraria concrariifcurari oportere: aut uiciofum bumoré '*nipnmif euacuandum edè. Item eu arO quéadmodûmanifeftc
Ariftoceleftradie:fc babitufcum uera ratione fadliuufm rebuf que poIfuncaliter lèbabere.-eifdé aut 1 rebuf ut idê pbilofopbuf cenlet.'confulcacio eciam cogicacioq: babecur:feqcur làne:uc fiuc prudenna aliquid agaffeu arcefaciafconfiliu adbibendum fierai qd uctliufac meliurfic:querendu:querendo lueniendüuueniéda agendum feu faciendum.qppe ante tnuencionem.'elfe ingfitionc oportec:deinde confiliu.Incognita eni querendo atq; luemedo cognofcimuf Inueniri auté quicq nifi confiliuprecenèric:nó póc. Atq ut in agendo minufdubitare m bifrebuf folemufm quibuf fepenumero officio Fundli ex uoluncace egenmuf Siquid auté noul occurric:ambigimuf amp;: quid agendum fit quenmufacq: co/ fulimuf Sic in faciendo:quodgenufoperati0ifcribuimufarti:ea que communiera et longo ufu precepta func.-cerciora babentur. net egetconfilio-que autin particularécondicioné ueniüc:beC a ratione regulaq? difceduc;8/ quo minufracioni arcifparenreo ^Zmagifconfilium requirunt. Nec Arifbotelef quidê uelle uidetur’ quaflibct artefnon confuItareTed diligentiorePduntaxatsboc ê quaip fubiedla certiora fut:qfiuelic fignificare;nó de omibufarci/ bufidé babendu eéiudiciû^fedexiftimadu aliaf gdecófdioatu abaf uero nó uci.Ica.n.t tertio libro demonbufiqc. In dibgêcibuf ac lufficiencibuffcientiiljcofibu nó eft.ucputain fcribédiflittenf nulla nobif dubicatio occurric qucadmodu fit Icribendum.In bif uero que noUra opa efficifolenemee femp codé mócontingunt: confultamuf ut de rebuf ad medicmam fpedtanbuf de pecunia/ nifde nauabbuGmagifq de gymnafticif quo fcilicet mmufillaif ratio certa é:8/ de reliqffimiliter.magifauc amp;: i arcibufq i fciêcuf: fiquidem in bifmagif dubitamuf. Sic Ariftocclefcadere in areem
-ocr page 436-confilium non negat:fi ca de qua agitur.minufcerta ref é.Quod fi nulla arfé:que fubiedlum ufq; adeo cercum babeatsuc mbil in ea ancepfac dubium ftcrquod candem peccatum eft-Ti quifnulla artem carere conftlio dicac:amp;f quanq non eque omneGaliacamé ^magifahaTn winufccnfulcare arburctur .‘’Equidem Ariftorelem ne bac quidé m re dißennre a precepcore fuo Platone exiftimo: fedquod ab eo didtum cftmon un confilioica mreHigendum ar/ bicronquafi minufun confilio dixilTec:rninuf ennn in confilium y^'Ca cadunrquefiuenacura fua fiue ufa cerciorababencur.Quod fiq conccnnonif cupidiorefq uencanfinfbare pnnaciufuolue/ nnc.'eâ fuiOè Ariftoceliffencennamiucartem mbil confilio agere exiQimandum fic: fcianc fe ranonibuf ncflrif conuidloGfimul æ Plecboni cedere o portere: 8^ argumentum illud Anfbotelifde/ bilicacur prorfuf atq; infringere: quo naturam anèruiCalicuiuf / gracia agere. Ica enimilleaduerfiifeofargumécatur:qut idcirco nacuram alicuiuf gracia agere negarunt: 9 fine confilio dgacï exemplo n^q: arnfoftendere nicicur.'nacuramjcamecfi abfq; có/ filio agac: non camen propcerea cxifbimandum nulliuf caura agereiquando ne arfquidé confilio facie: et camen alicuiufcaula //éamfacere manifeflum eft. Qitod fi bac una ratóe ab Arifbocelc oftendicur:confilio nacuram carere: lanf qui arcifconfilium ex/ plicauenc:ümneni illiufracionem infringec. leaq; perftabiceoif fencencia:qui nifi confilium adfic:nibil alicuiufcaufa agucenfent /^affirmandum. Nature igicur confilium: uniuerfe mencifconfiliu efb.quippe racio que apud morcaleGex diligenci rerum inqficóc confilu nomen accepic:apud mencem illa uniucrfam nature prï/ cipem cernor eft:q ut queri 8/ dubicari poffic. Verum cn confilu cogicacioniGprouidencie:cure!opere: 8/ alia buiufmodi nomina mucuaca eft:racione cognaca:amp;: queftioné de nomine pociuf q ’*^dere pacitur. Quamobrem uc fummacim obiedtifranonibufref/ pondeamuG confilium duplex edê dicimuG bumanum alcerum: cuirefdubif fubitciuntur: alcerum diuinum:cui nibil nifi cercum éxploracumq; fubiedtu efb. Hoc ad cbeologiam percinecnllud adpbilofopbum: qui earn pbilofopbie partem feiQatur:que de moribuf eft. Veerq; aucé in genere luo id proprie nominac-ufur/ pariq; equiuoce ab alcero arbitracur. Ea eft emm difciplinarum omnium lex denomibuGuceijifdemnó eedem uario mó uranc: et m fuo queq: genere quafi quodam priuilegip reefte ac proprie
-ocr page 437-nominare uideacur. Vnaqucq; ueroarf partim cogmta cercaqj babec:que Fini accórnodan partim dubiaetdccernenda confilio. Nacuram auce confukare no fua Facukace dicimuCfed uniuerfe menciOque rebuf nature omniburmfikdcœcfuo diuino confilio prouidenciaq» gubernec.IcaFiciucecarf confilio proprie ucat;: 8^ natura nd temere rationem fue mentifexquifinffimam confiUi ^^nominc probet appedany^ec tu adTbeodorum breuiter per/ ' fcripfimuGqueubi GeorgiufcrapezunciufCrecenriflegic-utodiu quod in nofiam diu:boc eft ab eo cempore.-quo eiTbeodoru in dodtrina preponedum cenluimuG par curierat: aliquado par erec:, aduerfufea fcnpfit: Sed ut uelle pfone nokre parcere uideretur:. nofq; boneftiufimpetereC:Finxitfcignorare:quifndm eiuffibelli au(5tor en’ec:ecTbeodori;nd Benàriônifdifputationem bane eéî feq;Tbeodoro concradicere fimulauic. Okendit preterea Aeba/ nafium Fuifre:qui beefenpta ei cradiderac-cu came Helaiafnon AcbanafiufFuinèc.Soluf eniHefaiafea fenpeaa nobifbabuerat. Hic tarnen: quafi noftra incereflet, a quo ea accept nét: epiftofam ad noffcnpfit: qua oblacum fibi ab Acbana Go FuiHe opufculum îigniFicauic.Equidé neq? a quo datum fic.Tegro:neqj latere que fcnpfncupio.gn pociufnibil tacopere def/dero.-q ucprimo nibil nifi reefte et loquar 8/ fenciamtcu ft quid erro:bomo ent fum:nec innoccnnam cum deo immorcali communem babeo:error meuf non modo ab bomme amico benigne corrigacur:red ecia ab in/ imico:qlem feGeorgiuffuacertend mea culpa cdftiCuic.Dumd enim Frudtum.-que cupio:percipiam:nibil meameerenè exiftimo amicufne an mimicuffit: qui me emendat ec corngic.Ec quidem Georgio nunc magnafagerem graciaGfi noftra arguenf fcripta: ipfe aliquid redte diceret:ex quo Frueftum capere alique poHem. perlibencer enim eofaudio:qui meliufq ego incelliguc: ealefq: ed plerofq; non difficeor.Veru bic certe non ractone ahgifed iiqua afmi pturbatide cdmotuftica docet ac difputat:uc ft leipfu poflet ftenigcre:puderecpFedto bofemîaefuo ipfiufiudicio codénaeuf / dîTeederet. lam uero quid fcribac: quo uc modo reprebendat ec dilpucec:quero paruper audite. Pecufhi a me tquic amiceHefaia: ut breuiter ad te fcriberê:quomodo tuen gfpia Ariftotelé poffte: ubi contradicere ftbi ipft uideeur.Cum enim tn Iibro:qué de rebuf naturalibuffcnpftt.arcem negafïèt confilio agereque facie: alibi candé aflèruit babitu effe cum ra none fadtiuu. Addidiki eciam
-ocr page 438-ce plcraq: alu audiuiiïe ab aluPqbuf ta arté g natura co Pu Icare exiflimaf g, fciliccc natura et arÇalicuiuf gratia agere folêc:quc uero alicuiuf gracia agunc.-cogitationeracioneqî agat.-oportec. quo in genere confiliû co einen cercu eft. Hec et alia buiufwodt ƒ iIli.Ego uero fapientiam iHoru bofum admirorrquofnefcio an pbilofopbofpotiufg pbilocenebrafappeUare debeâ. Proponere cnini debebâc quid fit confulcare:amp;; de quibufconfilium bahead: quidue différât a racidcet fine:cuiufcaufaagitur.ISÏó ent ome: quodalicuiufcaufa agit: confulcac: fed ome qd cdfultaculicuiuf caufa agic:nec omne quod ratioe fitulicuiuf caufa fit. Sed ome quod allcuiuf caufa Fit:raC(0ne fiC.ILacio.n.no folum ad caufam finafcmTed eda ad formale 8d macerialem refercur. Icaq: âpliuf eft alicuiufcaufafieruq confultare:amp;:racioefien.qalicuiufcaufa / fieri.ILedtc igid ractocinandmaturam agere rande; na alicuiuf caufa agit:fed falfo ex bifcolligunc confulcare naturam. Longe aucem magifper ignoranciam peccandcum A.riftotelem fibiipi concradicere arbicrantur. Solee enim Anffotelef fic abuti rebuf manifeftif licecq apud eu contraria;eade de re repenre: uc acre eße calidum;amp;' rurfuf frigidum.Leuifïîmi quippe bominif eflèc exiftimare A,riflotelemibec Gmul elle t acre cenfuiflè. Sed quod / modo dixi.-manifeftifabutieur.quafi per fuppofitioné. la tertio ' libro de ata: cü incelledlu feparabilé enè dixiTet: bec fubdic. Sed non meminimufquoniâ bic tpaflîbilifé.panibilifauc incellecfluf corrupcibilif eft:fine quo nibil incelligic.Contradicere enim fibi uidetur:cum ica ad alciora reducic auditorcfprudentef et luftof. quod ica eße facile patec. Nam fi nibil intelligic fine paflîbili in/ celledhu:boc eft pbantafia:quomô maneat intelledtufpbâcaGa (ubiata • Significac igicurincelligere quidem incelledtu.-quoniam incellecflufeft:fed non per pbancafiam:nec per exceriora moeûî auc per ea;que in pbancaftica memoria depofica fûc:incelligété: fed modo alciore pfecftioreq;: quod ne icelligere quidc dteendu / cßr-nifi equiuOCC.Hoc igicurmodo lt;nbsp;pbyficifquoq; locueufeft.
Cum nacura oftenderc ueliée: no confulcare-quifah cuiuf caufa faciac: ne cui force indocflomirum uideretur: alicuiuf câ agere: quod non confulcac:accepte artem non confulcare-nd aucem id fimplicicer accepic-nouerac eni arté côfultare:quc refceco quoq; • uc aiunc:manifefta é. Sed fi in ligno inqc eßec non confulcarec. quamobrem cercum eft: uc cum in ligno nd fie: confulcec. Nâ fi
-ocr page 439-cum in hgno fic:baud cofukarc artem anèrimufTequitur porro: uc cum in ligno no lic.-confultare ea faceamur. lUud igic furnic: no boc.ec nacurâ:uircuci arcificiofeannace^cognaceq; adîmilac: y uc fi quif cuprefium ftaCim ad ledit figuram nafet pofueric. Sed / nibil agec nacura'ïquic aduerfanufinconfulcezquc ahcuiufcaufà agac:racioneq; procedae.O bomtné cecum: qui utderend pde: fe ab uniucrlàlionbufad parciculana affirma nue defeendere^cu concra Facere debeac.Nonenim fi quid animal effîboc ta borna effffed fi quid bomo eftsboc animal eft.ILacto emm: 8Z ahcuiuf caufa aliquid efficimniuerfaliufeff q edfuIcare me dtdlu a nobif ïam eft.Quippe ahcuiufcaufa effvci in rebufettam perpecuifeO:! ucXodiacuGs^mocuffolifobliquufidcirco é.'uc generacio amp;; cor/ rupcio fiac: quêadmodû Àciffocelef cefbacur.ConfuIcandtaucc /^racio:nunumin perpecuif locum baber.Eff emm confuleatio ec confihunnquificio rerum de quibufambigimuf. Qu a obre paru accigillc dodtnnadialecffice eofqui ica loquucur:exiffimo. Sed /^juifinquiuncnacuraiplanon confulcec.-camen gubernatrixilla menfique per omnia cranric:confulcac acq; dehberac. Icaq? firme nacura caufa fie cancûmodo inffrumencahf Qua benePIaconcm lèquerifierralqj cum eo: q ica fencif.Dicafenim neceOe eftmencem illam:que per omnia tranfic:omniburq; infifftc:auc unâ effe: auc plurefiquanq uarto forcaffe nomie pro uanifofficiifappellecur: uc Baccbufin uitibufiCerefi frumencif. Venuf in coicu:amp;: cecera que pro diifgenctlefcolueruc.Verûcn fiuebocfiue illud dixerif: qd candé relpondeaffi qfee rogeemum iHa p oia cranfienCmenf: tdé cum nacura ipa fic an diuerfa ■ Nam fi idem fie: nature nomé Cantu babet:caufa uero nullo md effAcq tua quidem fencentia' caufà e inftrumcalif Ergo nacura diuerfa é a gubernaence mêteî æ cua optntonemécifipfiurinftrumentû eff:quo mouend a mêcc ca que Tnouenc.Qiio daco:eric profeeffo nacura a rebuf mobt/• Iibuffeparaca:quod prorfuffalfu eff, Ineft emm nacura i rebuf fuif: cognacaq; é.InffrumeneCi auc: quo ea que mouend;ab alto moueant:nô rebufipfifque mouenturannaeû é:nâ ft ecc inacu:
'parffubffantie rei que mouerecur enec:non inftrumencûAd bec tflrumencu mouet qd: mouet;:q^ aûcica mouedanteq mouead aliqd adlu é.Aliqd.n.é-’in quo mocuffic:qd' ad aliud aliquid non adln fubffanffed potêtia mouet me albû adlu^pôrencia nigrum e;8lt;: albi moeufad nigrû ecdic.Ergo nacura quoq fiinftrumécu
-ocr page 440-ê-'acîlu aîqd ê. Quid igit; natura eiufenc?Ndcôpoficu? Minime boc c ent qÆ a natura eflFicitur;amp;: ex namra:auc fecudu. natura é :nó natura, Xn materia 8/ forma ent ipa natura ? Sed bec a diu eße anteg compofitö fitumpofTibile é.Érgo natura non ê caufa inflrumencaliC Sed qd* in rebufipfifinnacu beretï id natura eft, ƒ Confultareautêbocnópót.cufemp codé mófebabeat?cófi(iu
autê de rebuffit.’que i no ft ra funt poteftatemee de perpetuiEfed de concingentibuf rebuf confultetur.nemo emm de perpetuifet necenàriifrebufconfiliû capit. Qui auté deu anceq natura ere/ arec;confilio ufum dicunt: profedto impie fenciunt: s^p infatia eo2^ errant uebementer-xunefta (è fcire arbicranteGcü nibil fciat. Confilium etenimïquéadmodufupradiximufdubitatifeft.Deuf auté oia nouit.-etia priufg generencur.boc amp;: pietafrequirit: et ratio probat.qua rationé boclocorne lógiorefftmuComitcimuC Sed lamanobif fundamenra iftuciadta funtun libro decópa/ / raciöe pbifofopboï^ fècudo.-quê latine fcripcu edidimuG Valeac pbilofopbare-.amp;s figd cótra platonicofa nobifdidtu é.-tua caula didtü exiftima.T e emm amicu:non patimurPIatonc admodu z/TS^uvquénofnulÏo padto leg uolumuÇOec Georgiufaduerluf qua bominifmaledicentia potiufg dirputationé:agendü cu eoi epiftola non cenfuimuCNulIa emm familiaritaté feruare apliuf cu boc bofe pacior.-quê lam aperte iniquu in amici officio dep/ bcndi-Decepic me ille longo tépore uirtucé fimulanf ecfingenf erga me beniuolenciam.quod certe eo factliuffacere potuic:qua maiori fiducia: pro fide atqi conftancia morü meorumibil mali poteram Cufpican. Nunc bominif fraudulencia plane expereuf: caueo:8/ bifper eordemfcopulofnaulgarerecufoïneiceru nau/ fragium facia: ipfepfecfto me docuicfamiliancacé fua alpernan ac fugere.amp;s mibi iaoptimo lure conceffu pmiffug; é:familiarem lt;inimicu. Sed ne uelipfe uel aln idco me tacuide exiftimenc'quali uanicaté uerbo^p fuo2f rcfellere non potuerim:dicâ que mibi rei uericaffuggerct:8/ nifi meatmurfallic.ofbédam: cü ea que cóera fécenciaA.riftocelifdici cxiftimac:nibil ab lUiuffccccia dilcreparc: tu quepdeclaracóe Cue opinióifauc fumic.'auc expomc:nó carere fumo erroreadg: qnto breuiufpotero facia:nepluribufcócêderc cu eo uidear.Dica aut gtu refipa de g queftio éxxigere uide/ bid. Na ad maledicfta eiuf qbuffe ita ladlac 8/ efferemó ê afmuf rndcre.Detur boc ignorantie bóiPuc ipune delabi m maledidta
-ocr page 441-poflictcu difpucare de natura conad. ILanonc mge fefe ampliuf exiftiïnare.g qd ahcuiufca agid'.necomeïqdratóeagi^ïahcuiuf caufa agiicâæri ome gdalicuiufcaufa agidadem ut ranone agac necenèfic.Hecqdé ferena peeuhanfê buiuCpbilofopbi. Nemmé lanc ca mdoefhu. arbicror.auc eOe auc ung futHeïg in cm inciderc errorem pocueric.Quifent ignoretgcgd racóe agi^.idcaïicuiuf quoq? caufa agi J’quado qdem racio ipfa q agi^.-ca eft:,ppterqua agH^. Cogicac profeefto amp;; conf/dcrac: g ré aligna agic:an bene 8^ reifte agac.Boni auc ac redti racio fmifagendi é.Cüq; id agic qfpiaq^ beneredteg; agere decreuerte ratóe agere dicic.figdem nó cemere:(èd fine cófhicuco:racóe finifagi cara q; racio Fine de/ , Fcrtbi^ cuiufca agid;8Z bnifracóe:^ de caufa agid. Quang quod alicuiufca agidmó racée fblubumanasfèd ecia naturali agi póc’ qdapud A.nftocclé quoq? libro de rebufnacuralibuffecudo fepcu legtmufboc modo.Ea func altcuiuf caufa.que uel ab inceUedlu gt;f bef a nacura agundk Vnde fi nacura non fine ratée agic:duplex rano é-akera que menti bûane cnbuid-'akera que ad nacura re/ Feré:cui ea ecia cognica eé dicimuf que nobif obfcura func. Qiia uim rénêq; nacure: Placo nacura fuperiorc cófticuic:»^ céfilium uolucatecp ei actribuic:qtenufbec uerba ab intdledtu buano ad diuinu Fafé cranfFerri. Senfuf n.non idem éicu de rebufdiuinif logmur:quag uerba ßceadé.Ica die né folü rone fed ecia cófdiu' ff méci nacure gubernacrici cribuédum cenfec.Anfbocelefuero Kfi nature céfiliû né nomfacïrénem cn expOè ponicip qua nacura optime o ta ad fmé céfticuacïagac:acq: pFiciac. Pacet boe i libro degeneratée u corruptóe fecudombt Empedocliffencencia rep bendic: qgt; licé K amoré:mixcionéq: 8/ fegregacioné nafcencium rerü caufafnominatïrénifaéc nulla oino mentioné facie. Quid caufe fictgc:uc ex boie bomoTemp auc magna ex pcepueniaci et ex cricico tncicu.-né olea.uel etia ut fi boe mé céponacur: of fiac:né.n.quomodolibec fadto cogreffu:uc ille igcTed róne alig *ca agié. QÏnd igitur caufe fic ^ Neg.n. ignif auc eer ra: nee uero amor Bi liGalcerü gppeboip cémifcédi:akeru fêgregadi cam op/ nnet.qd auc quenmufrei cuiufq; fubRäna é-nó mixcio Bi fegre/ gacio uc ille exifbmacTorcunâ fi gdé in bifnotamuf né rónem. fien.n,péc:uc cafu forcunaq; pmixcio fiac. Nature auc reru ca é ica fe babere-boc é réne fic fien.8^ bec uniufcutufqrei nacura é: de q ille nibil docuicmibil ergo de nacura locueuf é. Quin etia
-ocr page 442-hoc idem:de róne loquor:redtu rei bonuq: cAc illc mixcionem /^ancumodo probat. Én gapercepbilofopbufrone fieri que fc^m natura fiunc/exponic:róncq; ipfaxur ita fiât:cam eé:amp;: effétia: bonuircdiu uniufcuiufq? rei eadc róne defenbu nó ca uidehcet que in ipfa natura continet'.-fed que fupenorpffuit^quêadmodu Àlcxâder quoq; apbrodifienfifbuiufpbilofopbi expofitor:apce declarac:róne qdem natura agereTed nó ea;qua in Ce cótinec ipa natura:nó aliter qPIato faciac i fopbifba.-ubi de afaliü:amp;: ftirpiu amp;: rcru ecia inaïataru;ortu difïènc.Deu enijearu oium reru ere/ acoré acq: opifice dicit:naturâ uero genitncem eê:ratóe fcicciaq: diuina adeo ipfopficifccte:atq; refiplafnatura nafcentefdiuma ^farte effici 8^ conferuan. At nouufbic pbilofopbufnoffer Geor/ giuGq aïiofpbilocenebrafuocatxu ipeï tenebriffume ignoratie uerfetur.eé dicit:queratóeqdé;fed nó alicuiufcaufa aganó.cuq; ld demóftrare uelic:rationê dicitnó modo ad cam finale ref er ru uerû etiaad materiale acq; formale. Quapropeer ta lern format: uel pociufformate uelletTi tn id anèqponèc lyllogifmû. Materia ingtmó e.cuiufca agit;at materia ratio c:ergo aliq ratio é cuiuf /Ç:a nibil agit. Sed uc nofrndebimufad id:qä de mete tterrogac:
fie ipe de materia refpódeac:qua rónê eé opmat. Non ent fieri poteffcmt idem 86 materia fic’S^ ratio rei. Alteru gppe ad forma 86 fmé ptinec:aleerû forme finiq; opponic. Quod aut nó materia fed ratio finifftt.cuiufcaagit.ipm quoq: pbilofopbû Ariflotelem lt;quot;audhore babemuf. Sic n.libro primo de parqbuf ataliu fcribit.
Quoniam plurefin generatione naturali ee caufafuidemufuna rcilicec:cuiufcau(a:alteram:unde principiu motufde bif quoq; diffiniendu eft .-una eard prima aut fecuda natura fit-Videt aut prima.qua alicuiufcaufa dicimuf.Hec ent ratio e^pnncipiu aut g ratio ta in artificiofiGq in naturalicer cófficucifrebuf. Siue ent intelledluJ fine renfudefinienfmedicuffanitacemiedificaCOr edef: rationem et caufafreddunt ambo.uniufcuiufcç rei quam faciunt: 86 cur ita fit faciendû. Sic nofcanci uin aucflontatem fequentef ractoncm;fint‘non materie cribuimuf:amp;: quocienfaliquid dicimuf fieri rationend nó maceric;led finifrattóc ac contemplatióe fieri intelligimuCVtputa quonia forma ediu talife:aut qm taleffut edef: idcirco ica fit: 8/ ratio cut i ca flat: bee eft. Atq ui nouufiftc pbilofopbuf;qucm opinióiffue audio ré babeacmó uideo. Quif quot;*enim unqua mentifcompof ratione tribuit materie et fubiedto -
-ocr page 443-auc qua ran de rattone ut tea fenttacapfe mouccur ? A.dbuc entm nibil arnpliufdixicigicaeneïnififorce dicacaUudfe exprimerc uoIuiOe-non mó eu ratio ne agere-'q ftnern mducaesfed edaeum q macena faaac-'acq; ica marena eê ranoné.amp;J ampltuf racionê -figniftcare g fines amp;; cuiufcaufa. Quad o agic quidésg matenam cradlatsfed fine confeftim nó mducic: A.c uero nee ratto pprerea appellada marena é:9 róne ueloino fiac-uel ab artifice apciof reddad:amp;' ea ratio: qua fieri maceriâ diciffiné refpiciac: op oreer. finiramp;;eni róne.amp;ï fimplicicer difponi materia:amp;' m meliufmutarr manifefïü é:gppe oia amp;: prefenbunt; fme^ar ad fine accomodad. Dieet eda forcaOïfnouufbic pbilofopbufidcirco macenafróné eOesqm materialifcaufa c.nibil eni nifi abfurdum:ex taabfurda fentêna augurari podumuf Quod fi ica é purât bó paru dodtuf: gegd caufa rei end ena eOè racionc.-quod nemo nifi mete capeuf afrererec.Caure.n.qruor func-uripfe A.riff ocelefcradic. Qpionia inquic quatuor caufefutsde omnibufnociciam baberespbyficuf debec.ifq; ad omnefreferenfeur ica é;naturalicer redder,materia: ƒ formâsquod mouentscuiufcauG agacur.ILatio auté qua agid: una.finalifformalifue eft.eode pbilofopbo audtoresg in primo de generacióe animaliö Iibrouta ingc.Qiiatuor caufebabentur: una;que cuiuf caufa dicitursamp;ï pro fine ésaltera eff enenne ratio: que quidem ecfi nomme uariancstamé fere pro una exiflimadc füc.Ité undecimo derebufdiuinifqué Iibru mecapb/fica uocac. Trefigicur inquiccaufestriaq pnncipiafuncsdue in quibufcon/ fumicur concrariecafscuiufparfalcera forma et ratio effc: altera pnuatioœctercia materia. Ira ratio ab Ænftocele omnibuf locif adformamnon ad materiam referrur-Ecquanqm plurefcaufc: pluraq principiafuntstnratóifnomcn formesfinuadbuisbabicui afïïgnarur. non materie 5 que eontranetatif aduerfuf formam altera parfeftsquando materia cumpriuatione idem numero é: j/^uc Aridotef tradic.Qiie cu ita fines minor fyllogifmi excremtraf: qua materiam cfïè raeionem po fuies ut falfa improbanda efts nee fequicur:fi caufa eftïeciam ra don cm eflê. N cq; uero fi radonem modo ex forma: mó ex matcnapetimuf ratio ipla materia eric: fed rationéscurbomo mó califfic:lieer ex macena cape: materia
lt; aut ipfa noie racóifappellarenon licet. Quapropter ratio;q rem ira eê fiue creari dicimuf natura ipa rei precipua é.nec apliufgcg Itgnificatsg forma finifue: cuiufca gigmós oHédat. Itaqj racionê
-ocr page 444-cóucrti eu fine a: forma: umcuiq; manifefbu e:cxcepro hoc uno ƒ '' pbilofopbo:amp;s uocabulo2^ aueftoreAddeep fironem no mo for/ male finalêq;:uerû etiamaterialepofuerimufquâfibiipecócedi cquot;upxc:nibilo propcerea magif lê ratio porngec: q forma amp;: finif. Neq; enim fi del: ratio maten ah G mox ratio fimpliciter enc-qn qdem a dodtonbufiea accepimufróné fimpliciter abColuteq: ca eé:queformamfignificat:quanq Georgiuf exiftimareuidetur etbiopem cu parte aliqua fut corporifalbuffit: album dici merito ^ poffe. Sic ergo materia:^ ica libet:ratio matenaliGfed ratio qua natura agit: non aliter capienda ë contemplationefinif:qea:q arfincclledturq; agat pro fuifinifratione.Qiiaobrem nihil pluf ratio de quaagitur fignificactqforma etfinif.Qiiocuq- igu^ mó ratio fumacursfiuepro bumana róne;que cu appetitu coiudla : deligic uitia aut uircuceG fine appetitu ref efbcic arcificiofaG ut ledtu-uc edeffiuep róne fep a ca atq,gt; abftracftaïcuiufaucftor efb Plato.-fiuep róne lundi a cu natura reru effecftrice.non póc nift contèmplatione refpeeftuq; forme ac finifincelligi. Quapropcer Georgiufnibibqd'adppoficu ptinere uideaó :opponic:fruliracf rónemilla materialé.diu ac mulcu cogicacdm-pducit m lucem. {CSeqjur aliud eiufobiecflu.-q, natura nibil confulcec-'quâquâ alicuiufcaulaagit:cum longiuffe cxtendac,lt;alicuiuf caula agerc-q confulcare;quod uerba krifhoceliffrangcnfoftenderc mtichcu refperpecue/aganc qdcalicuiufca-.fedfine ullo cófilio.Efbemm confiliu inqficio reru:que m nofbra funt potefbaceiconcingutq: 86 dubie func.In ppetuifaucem:qm neccflhric füc:nullufé cófilio locuf.ifïdifuerbifatqï rónibul/non fuif fed aliemf.fefe Georgiuf oft:ëcac:86 placonicofomefaggrenuOneminé po He imperu fuum fcrre'.exclamacmofeciam qd confiliu fit;minime definifle mccit.
ƒ Sed quifitaindodlufatqr infipienfefb-'uc quod Georgiufaccipc abXnn-otelepotuic:idéplotinof:porpb7riof:proclof:damafciofï fimplicioOreliquofqjplaronicefecfle do dl i Him of uiroG accipcre nequaqpotuiGTe arbitretur ? ISIam fi bomo ca rudifacq; tdodluf ; redle id qdem refert:quo pacflo fapientilfimi ilh uin nó idem ai intellexinenc'86 quacenuf fieri pocuinêc'declardGènc. Legerunt profcdlo bec illi quoq; apud A-nflotelem: 86 redle dici nó negac. Verum confilu nomen[non unam rem fignificarerefpondenc: fed modo ad intelledlum bumanum: modo ad diuinum refem. Icacp liccc confiliu nodrurei minufcogmteinqritionedefcnbi^:
-ocr page 445-diuinû camerr'omnid rcrum cerntudine excenic:ruiq: genenfefb. /TConfulrandi igicur feu cogicandi ratio :auc mquifînonem rerum: per cranfinonem de aho m aîiud dicic auc cogiraaonemancclkz gennam:uoluncacem’amp;' prouidenciam:quomodo amp;: ÂnCtocclef fexco ecbicorum libro/confulcare ar cogicare idem eéaffirmac. Cum icaq: nacuram conlùlcare duimuGid uoIuTnufftgnificarvuc ratio ^ intelligencia'.princeprinriftenfq; nature.'animaduercac ear que cerca explorataq: Cbi mehora babeat: celeriq; mcuicu/'quaft concepta peragat Cia negociadonge confuIciuCq bumanu agere queacingenium:86 nomme quidem loquimur uCtaco;fed longe aliter q uulgufexponimußquod certe licet Facerendq; ipe Ge/ orginÇ^q imprudenf fatecur-Tiquidem Ardlotelem fcnbic de m/ Celledlu dixillèiq, mtelligit quidem-.Ced non perimagmacionem æ fenfum: quod genufintelligendulongeperfedliufene cofitec: ƒ51 ec nifi equiuoce icelligendi racoem recipere. Quod fi Ariftoteli licuiçintelligendi uocabuloid exprimere-qd’ altiufatq; nobiliuf efh:q bumanaintelligendi ratio condec-quurPlatoni quoqi nä Iiceat.confiliû afenbere intelledlui: né per bumanâ de re dubia inquifitionem: fêdaltiorenobilioreq;modo:qui menti coueniac feparate atq eximie/§ed illuc redeo unde diCcffî. Ariftotelefna/ cura uelcogitare: uelcófultarefuaintimaróenegac.exteriore autem ne ipfe quidem negaret: ut ex bifmteltigi facile pot: que aduerfufEmpcdoclê fcripra fupra memoraui: acq: etia exuerbif Alexandriifummi expoficorifiqui ira inquic. Natura no per de/ ' lecftummec fua intima agit rationed Sed queret aliqfutro randé
fignificafo/Ariftocelefconfultandi uocabulum ufurpauent:quu ueteref pbilofopboferrorifarguerec: q, naturam^alicuiufcaufa ageremon pucanène.Nam exemple quod de arte mucuatufefh’ inquifitionem rerum obfcuriorumiuideturexponere. Veterum autem illorumlencencia'.non nifi cogitationé fignificari conlcn/ taneum eft. Qiium enim illucogitandi rationem-cuiufdutaxac , interefb alicuiufcaula agere:ï natura nequag mené arbitrarend: neceflârio negabaenaturam alicuiufcaula agere. çp fi Ariffocelef e diredlo opponic:forcane no mquifînonem.fed cogicandi roem defignacquum nommât confilium. An minime mconuenienf fie agi decogitatôe:exéplo fignificatialteriuf.côfultare.n.cogitare aliquodefb.Itaq? ut arfqmuifnibilqueratialicuiuftarnen caufa agic:fic natura æfi no cogitât ipaxamé alicuiufcaufa agere pot:
-ocr page 446-ƒ Volebanc igtcur illrquc a natura procreancur nulla róe cfFicu fed una macenah neccfricaüeamp;: peracctdenf fieri.quippe imbrern Tnira a loue per eftacem:non ut fruTnencum in area pcreac:fèd propter uaporem eleuatörqui rcfrigeratuf 8/ in aqua conuerfuG fuo pondéré feracur deorfum. accidere aucemut imbre demiHo : frumcncuTn pereacumbrernq; ipfum nó róe efFicv fed ne ce flits te macerialt.Hec iKvcd nihil a natura cogican nihil alicumfcaufa ^gi arbicrarentf.Quoru fencenciareprobanfXrifhocelefnacura ' alicuiuf caufa agere oftendic^caecft confilu ac cogicatóifexperf cHè utdcatur. Cócedic igió nihil a natura cogicarrqucadmodü ueterefilli cenluerunc:fedppcerea nó alicuiufcaufaagrdicendu non arbicratur.quod idem a platonicifquoq; didtu G4w^iuf /^non incelligic. Neq; ent nacuram iplam fus intima facultateuel cogitare uelconfulereplaconici ancrut-’fed bec menti fiue intel/ ledtui extenon tnbuunt-'qui prefic^nfiftat-'incubât nacureïatq;
/Tofficia dirigat. Vecerefigitur illuea cogitandi ratóe qua nature demebantœâ uolebant non alicuiuf caufa agere.amp;; ad hue fenfu occumffe Ariftocelé exiftimo. Qiiifenimtam pingui minerua cft’uc intellecftu nature cócefïb-ea neget* alicumfcaufa agere.^ '' Nam amp;:fi nihil eé:quod menfambigat sz querac.arbicranf'tarne qd lila certo norit.id redta ratóemandan opere:8^ caufa alicuiuf effici.-pculdubio cocedef Mentem enimiqdiu menfefb:refcercd cognofccndi roe compledlt ncceflè effc.qd* Alexsder quoqr cuiuf ƒ modo meneónem feci aperte declarac. Xnftotelefenam Fortuna 86 cafumincer caufafefficientefconnumeranfautreru naturaliu inquit:aut ab incelledtu proficifcentium:aliquid femper caufa S. ut rei naturalrrem ab incelledlu proficifcencem plane opponere uidcacunquu eiufquoqj fentencia natura nee animaduertac:nec ^cogitec. Confilium icaq;|parcim cogitandi racionemfignificare: parcim inquifitióem rerum.de qua in libro de moribufagid: facif
11 lam declaratu effc. Sed me mini (Te illud oportet :quod fupraditfhu eflrnaturam ca cogicandi incelligendiqï róe:tum ArifhcteliGeum cxpoficorifeiuf Xlexandri fentencia carere:que intima eft:nam cxteriorc illa: cuiufadtionem:dum natura explicat: cogitare a platonicifdicitur:neipfi quidem tollunc.quando alter nacuram agere dicit:alcer fua incima racóne nihil a natura agi confitecur: ut duftum lam fuperiuf fuit. Quid enim natura agere ponït:que cefte Arifhotele non adliuum: fed paffiuum principium eftinift
-ocr page 447-cxcnnlecuf adfic: quod intelhgendt opmionif Faculcarcm agues dingenfalceram banc nacuramiquafi inftruTncncum ad ftnenus^ ^’alicuiufcaufa queq: eflriciacur.Hifde caufifnofruperiori noftro
opufculo.pro opinione Placoifdixiniufnacuram confilto agere: ceft non fuo;Cdmen uniuerfc mentiGque per ota tranfeaCîOibuQç infifbac nacure openbuf : 86 ex officio gerac. Sic nof religionif noftrcfandlifftmofuironqui 86 ipfi confilium deo cnbuucsrcdle picqj fendre exinimamufqq Georgiufe cocrano impiofputac: qui in deo eße confilium arbicrancur. Non emm impenna reru' fignificac confilium deufed fummu Finifcomplexurpleniffimaq? nodtiam.Ec quemadmodum ualere ingenio hominem dicimuf qm fine longa indaganone/rcrum cxicum aOequi poceŒîfic deu qui nulla omnino indagacionc ucicur: ineffabili ingenio: miro Acofilionnaudica uolucace.excellere opinamur. Paciamufinquic
hominem ad imaginem 86 fimilicudme noflram.None doeftoref noftn fandliffimi uirijbunc locum exponentef cofilium diuind aiûCiCreacôem bominif pcefSne^Xc Georgiufimpiofindodfof : , ƒ infciofuocaequi diuinum dicunc effe confilium. Plato etia ea^dê
qua do dboref no fin fencencia frecufin epinomide ica inqc. Sea/ bilefirmumqj.'cum anima rem opcimajmente optima délibérant: perfeifle arq; abfolute prount. Qiia re ne adamafgdem firmior eft.nee ulla refpocefh e(Te flabilior. Enimuero crefille parce ea rem concinencileruancq; inregerrimam:que opcimo confibo deo y^uiq deliberaca eft.Acqui Gcorgiufdiflinguendi determinadiq;
ignorantiann eum dilabit: erroré;ucdû aliofimpiecacifdamnac fcipfum impuffimum eiïe demonftrec.Neq? enim Placoni tantu detrabiC: qui deo adimic confilium: fed eciam dodhnne religionif
■Tiofhre.amp;J litterif fact if Ica fic:uc confilu ratio nibil minufq; ratio finifconcineac:amp;: becquafireciproca fint:ucq confulcat:alicuiuf caufa agac-amp;fg alicuiufcaufa agiciconfulcet.q, fi natura alicuiuf caufa agic:confulcec eda neeeße eftifiue cogicandi intelligendi uc racione.fiue eelen finifcomprebenfione: qq no fua faculrate.-fed focietacementifprincipifacqiredlricif Arfetiam tea agit: uerum no eaque in re artificiofa poficaeß.-fcd que in artifice connnet. (fTaeorgu autem quantum fit ingenium: quantaqj dodtrina: uel ex hoc itelligi maxime pocefti^quum Ärißocelefnacuram dicac non confulcando opuf fuum efficere: idqi exemplo arcif confirmée :bic qui fe A.riftotclicum Facicxofulcare artem opinant
-ocr page 448-nee AnfTocelem negare aie arrem confulcare:cuni id enam ceco maniPeftum encarbicret^-arcern fcilicec confiho ac deUberacionc un. Verum accipi boe nó fimphacer dicic:fed per fuppofinonci ad bunc uidehcec modumTi in hgno efTee non confukarec. qua ratóne eciani demonftrat arcem-fencenna A^riftocelifconfulcarc. Si m Iigno eOec mquic.-non eófu[caret:ergo quum excra ric:có/ /flulcac. Secundum banc igitur Georgii expoficióem:propcerea
^triflotelefnacuram conçu [care non pucat: quia non confukac. Nam fi propcerea duncaxat non cófulcare arcem arbicrarecur: quia ft in Iigno edècinon confulcarec.nibil diuerfuni a narura id caperec;quado quidé nacura oerinde acq? ar Cm Iigno clauderec. Tolhcur emm boe modo differenna:ut arfprincipiu ficexenn/ feeuf nacura mcrinfecuCft tam arCq nacura i kgno eóprebendte. y Quid uero A.riftocelef non confulcare nacuranrarcif exemplo
concendic-ft ludicio Georgii confulcare nacuram luce clariufc? Nam Plato tam arcem q nacuram cóftlio uci affirmât. Qito fit: ut ft arfconCukat. que nacuram imicacur amp;: fequicur- Cruflra \/ y^idocelefnacura non cofulcare argumenco arCifofbcndac/Quid precerea eorum lèncenciam Georgiufimprobac.qui confulcare arcem affirmant ? Placonicorum quippe(quibufrepugnare ipfe nicituribec opinio eft-ucamp;i arrifconfiliumfic:amp;: nature. In bunc modum bomo iffeargumencacur 86 ludicac^qui fe expoftcorem ac defenforem Xnftocelif facie: Nouic inqutc Ariffocelefarcem confulcare :boc enim uel ceco:uc aiunc pacec.fed ft in ligno eftèc ^Jfnon confulcarec. Sic Georgiufinquic. Nuc TbemifFiu '-ft placée:
audiamuftuirum dodtü;amp;; difcipline anffocelice familiarilTimu-If bunc locum exponenfita inquic. Neq; emm faber lignanuf confulcac:ucrum priuf fecandumfic:aucdoladum necgramma/ cicuGquemadmodum liccerarum eleméca fcribenda finc;boc efb a auc b. Nee uero quum Cleonem fcnbic-'cogicac quam prima qua fecundam licceram colloccc:edificacor eciam non conlulcac ucru lacienda primo fudamenca fine: an pariecefcófl-ruendran ceiftü apponendum. Eodemmodoeexcor:lapicida:reliquiq; artificef. fuo officio funguncur:nullufconfulrac:fed babec fibi (uum quilq: cercumifinicumq; opuGnee ordinem ad ftnemppoftcu pernnencé /Z^gnorac.Hcc ca de ab Xlexandrû: Simplicto: A-uerroc-Mberco:
Tboma:reliquifq? Arifl-ocelifexpoftcoribuG boe loco fenbunc.
Soluf Georgiuf ce co quoq; perfpicuum ené dicic:arcé cófulcare.
-ocr page 449-nccuideciudiciofuo.dodlinimorillorun*ofî qui locum buncica exponunc-cecof fieriAcqui ipfe ponufcecufeflrqui quod cecen ‘^mnefuidere pocuerunc^lblufipfe non uidec.Ia finftocelerapcc non confuIcare arcem eo loco profttecur-cuiufrei argumencum affcrt= .q» ft arrinligno enecsnibilominufofïitto Tuo fungerecur: q quum in artifice eft. Ex quo concludic.nacuram que in ligua amp;: reliquif buiufmoi eftralicuiufcaufa agere;camecfi nullo cofilia agac. Âpre igicur amp;: conuenienccr exemplum ab arce peticur-.qm ^^rf nature fimilifeft: eamq; imicacur. Sed ne quif arce idcirco ex/ iftimarccconfulcre: quia exennfeeufeft:nacuram uero minime: quia incrinfecufidco fubiunxic-artem ne in ligno quidem fi eêc:
ApoHc alicer facere. Quaobrem exemplum rurfuf magtfppinquU; ex medico pecuefe ipfum curance;fiquidcm agédi pnncipium in eo incufeft- qnq peraccidenGnon enim quacenufTnedicufeft:fcd quacenufegera feipfo curad. Æc nouufbic penpacecicufcognicu - babuine A.riftocelem dicic:arcem conrukare. Sed qua dialedtice pencia^ad propoficu A.riftocelirreferac:quelb aimaduercice. A^rf inquic confhlcac qdem:fedft in ligno efrec;non cofulrarec.Ergo ^-nenacura quide confulcactque in ligno eft.En q idoneifmcduf probac quod quencur :qui nofignorare dialecftica fcnbic. Igno/ ramufprofeefto dialecftica caleni:qualem iprefcic.-abficq? uc calé aliquando fciamuC Sed enim GeorgiuÇnonmodo concordiam tncerPlaconem amp;: A.riftocelem;ubi diOtdcre incer fe uidentur: pre fua infcicia cogicare non poceft, ueru etiam quum cemere audec: ueldefendere Anftocelem^uelPIaconi eum preFerre:ica id pue/ riliter facic:ucrifum apud omnef captec.-quando fe ludicem earu rerumjautfloremq? confticuic: quaf prorfufignorac. A. me uero cancumabeft:ucindefendendo Placone: dodtnnam damnarc Anftocelifuelimuc pociuf conucnirc Temper incer fefe/duofpbi/ loIbpboTquantum in me eftjeoner oflenderc.Que refquomodo a me agacur;obfccro parumper accendice, (TAnflorelefquum de rcbufnacuralibufageret: pncipufnature incimifconcécuTnoluic fupenorem feparacamq; caufam accingere: que ad primûpbûm percinecme difciplinarum precepca precer morem Tuum miTcerec acq; confuderec. Itaq: redte nacuram tradidic.Tinc coGlio agere. Neq; enim ei nacure;cogicandi uif ineft: que immediaca eft:ac proxima rebuT Pbylicum quippe eacenufnacuralem forma co/ fyderare deberc;ipfe Anftocelefaudtor é:quacenufa natura no
-ocr page 450-nam/
^f feparecur. Idem eciamDuplex mquic en principiu:quod ralicer mouer.alcerum non nacurak efb-’quippe quod tn fe motuf principium non cóanet:qualc eftCiquid mouet:quumip(um nó moucacur-'ucquod omnino immobile pnmumcp omnium en: gó quidicaf ac forma. ?id bec bomo bo(emgcnerac:amp;' omnino que mouenc: quum ipfa moueancur. quæ autem non ica mouenc :
/lt;Thinimc ad pbyficum pernnent. Icem fi qua forma feparaca per edènciam fic-’a; quemadmodü fe refpeeftu nacuraliuj^if babeac: /^ quid fic'difFmiretpnme pbilofopbie officia eff. € Tbemiffiuf cciam: fiquid immobile inquicpnnctpium moeufeftud dtffmire;
^non pbyfici.Ted primi pbilofopbi officium eff. Ariftocelefigicur bifranonibufrerpbyricafpbyfice era dianf U caufam fèparacam y^nequaq actingenfiure cófulcare nacuram negauic. Placo uero nonimmerico conlyderauic fcienciafquum minufperfedle eene: ad perfedtionem fuam defyderare officium perfedlioru. S6 que/ admodum geomeenainung perfici fine anebmenca poceff gppe que de commenfbilibuf 8^ in commenfibilibuf magnicudinibuO nequic fine anebmenca agere-fic enam parcem pbilofopbie que de rebufnacuralibufdifferic:percipi intégré abfoluceq; non poHe-abfq? ea que eft de rebufillif lupenoribufacqjdiuinif^liquide ref nacuralefnon carene diuina ilia caulaatq; fuprema: immo uero eapociffma caufa cofiftuc fcruacurq:. Qiiapropcer non cemere derebufnacuralibufadmixcifalciortbufillifraeonibufdocendü. cxiftimauic:fpcrdnfica fore :uc 86 ipfc baberec,amp;: ceccriftrad erec
T^fcienciam pleniorem. R.epecic ergo precipuam illam caulam ad perfedtiorem nacuralium return cognmonem ec cernorc efficere difciplinam conacur^ex pme illiufcaufedemonftratóe.Ica enim comparacum eft- uenacura non fua conftec faculcacePcd aliûde dependeaCimoueacurq; a caufa illa feparaca; que nacure finem in fe concinet: 86 confulcandi cogicandi ue rationc in agendo nó uacaC. Nam confilium 86 cogieacionemin rebufdiuiniffumme racóniGamp;f cxgCinffimi ludicii nomina effePdcifiam lupra déclara/ turn eft.Icaq; per lyllcpfim confiliu cogicandiq: racioné nacure cribuic: quemadmodum medici febrem incerdum tnflammacióif ƒ nomme folenc nuctipareAriftocelefeciam nacuram principium motufamp;J quietifeflè affirmac:nonacftiuum uc fupradtdlû eft led pantuum:boccftnon quo moueaeffed quo moueatur.Cunqr de quaccuor elemccifdifferac. Nulla inquic ex bif feipfum mouerc
-ocr page 451-apercum efl.fed prinapiu mocuf bdbenc:nó quo Tnoueanc:auc / aganc;fed quo moueancur. Ergo ipfiufquoq; fencenaa nacura aliunde mouecur: 86 ranonem nó ipfa poÔîdetîfed a quo moue^. ^ Exquibuf lèquicur ucinterfere duopbilofopbi con(èncianc:amp;J diuerfo rerum refpedtu urcrq: uere ac fapiccer 8^ loquacur 86 fenz Z^ac. Sic ego exponendum cenfeoïquifTne Georgiufcalumnied: quafi cócradicere fibi ipfi Arifbocelem pucem.Illiufilliufbec nn/ pudêcia é:g ica alceru laudac.-uc aken maledicac- 86 p diHiguêdi ac definiendi iTnpericiaTn:aduerrartum fe contra alteru cóftituic. Sed ualeat ipfe: 86 fiquifei fnnilifeftja nobifuero longe abfic:uc uirofdocftifTiniof amp;lt;nbsp;omnium bonarum arcium parencefiudicarc aut reprebédere uelimuf Equidem fiquid ex meo ludiciojn bic queUtonematculnnon Xrifbotelc damnanfnon pro Pletbone cótendenfid fecu fed Placonifopinionem-’ex eiufdem pbilofopbi locif ac principiifarguéffaui. Nibilominufalteru,boe ê Æn^o/ ^ te[em.8z admiranf femper 86 laudanf. Sed de bif ba dienuf f[ Ad
td dutem quod Georgiuf rogat; an idem ene.mencem. 86 natura dicamuf iCd refpondendu cenfeo:non idem céfed dtuerfu. Alteru enim fcparatum^alterum non feparatum efb.-atq; alcerum mouet alterum mouetur. Natura etenimicd mouet :uc nifi a mente fiue intelledtu lUo moueatur.non mouedt:quod etia ipfe Ariftotelef docet-'cum naturam ene pnncipium motufnon quo moueacTed quo mouead: 8Z qetif nó quo quiefcerefacidt:fed quo qefcdc ex/ ponic. Qua obrem r«2fnaturalefinqc non a feipfifdicund mouen: poffenc cnim 86 fe ipfaf fidereifi fe poOent moucre.8/ alibi.utpote cu naturainquic fit pnncipiü 8/ caufa.qua refmouead 8/ qefcat.
ƒ Icaq: Plato naturam idoneam dicit clTe ad motum: ordinemq; recipiendum: 8/ bac fua aptitudineinuicare fibi caufam:que ex/ ^ orneC:8z moderetur:8/ ordinec. Addo.q, fi aima diffère a natura: Sunt enim omnia animaca nacuralia:fed non omnia nacuralia animaca funt- animata autem omia a feipfif mouend.’naturalia autem nequaq per femouerrAnffocelefceffacurlnanimatorum inquicnfnuUi mené uidemuf unde principiu moeuf ftt:fequicur: ut natura cnè non ponît pnncipium moeußquo fcilicec moueaC: y'^nam quo moucatur pnncipium ené lam diximuf. Placet bec fnia magna ex parte expofitonbuf Ariffocelifi rebufinanimacif que proprienacuralef dicu.cur:qhdfuntfimphcia corpora. Inaiacif autem duplex ratio eff.qcenufenim ipfa aiata.-ref fût nacuralef
-ocr page 452-corpufenim naturale corpon animato fubicdld eO-.-quando ata adtufeft corporifnaturaliOea quOq; nacuram babet-queprin/ cipiu moeuf (ic:non quo moueanc.-fed quo moueancur;qtenuf autem ref lune animate:naturam Ù babenc:que pnnctpium fit: quo moueant: qqeomodo:ucnili ab alio moueantur-'minimc moucacAlterum igicureft:quodmoueae nacuram :quod,pprie cau(a efftcienf mocufrerum naturalium dicirurndq; a natura di/ uerfum:quod fine uniuerfam naturamifiue menrem;auc forma: libeat appellate:controuerßa de nomine eft:fenfufidem feruari poteft.amp;:liuepluraeiuGTi0ifint:fiueunu:nibil ad bacqueftione intereft. qq Georgiufmulacudinem deorumPlaconi obiicit.-qG • Xrifhotelefplurefee deofnegarit:quû totidc dixeric ïtelligénaf eUe.-quemouent.-quot celofqui mouentur.C0muneprorfuf hoc crimen Platonifatq; A,riftotelifcft:finominafequi nó fenceneiâ uolumuf Nam pnmum quidem quod caufa fuprema:amp;: a nullo dependenfeftmec a Platane nee ab Xriflotele in plura fecacur. /T Verum natura caufa quoq; cfFicienfeffe dictcur:quicquid enim
Fiend exaliquo ficfubiecfto.pocenciaid fubflanf quodfuturum eft:amp;J ab agence adlu fubftâce efficicur. Iraq; fi nacuram eorum . que generanc cogitaf natura profedlo agitadtu fubftanf: f ue pnmum generanfaccipiGfiue fecudum.quod A^riflorelcfuirtute: nacuram:amp;r principiu primu mandatum appellauit.nâ id quoq; agedi obtinecfacultatem. adtu enimaliquid eft:agicq: uircuce: quam immediate a generance accepit.quamobrem cum cocaufa: boc eft CQmefaucconlbrfcaufa;cuminftrumencahfcaufa didlu cfl:ucpoce qdquot; aliifplerifq; fcerpofitifcaufifac poftremo fupiort ^^^^ omnium caufeferuiac.Nec propcerealequid.'quod Georgiuf cenfet: uc a re mobile feparari fimplicicer debeac-dum enim ab ea re mobilt'quam moueacfeparecur;lacifertadmouécifmouêdeq; rei ncceflanumfeparacionem. Separatur igicur mouenfnatura a natura eiuf quod mouecur-.fed no a fimplicicer mobilt nacura: fiue enim agenffiue panenfcum re mobili comundta eft-quanq alcera mouecur:quacenufmobilifeft:altera mouet:n6 quatenuf mobiliffed quacenufmociua:adt(uaq; e.omnino fubiedtu aliqd ené oporcere:^ fern per in fubiedto nacura ecJÄnftocelefaudtor •^eft. C^iineciam cbeologi religionifnoftre:«^ prefercim lacim.-qut audtoncacem A,riftocelifplunfqceceri faciuncmacuram tanqm inftrumencu refern ad deum:pnmuq; agéfpculdubio uolueruc:
-ocr page 453-dtq: ob cam Cdufam rdcöndlifnature propria éne fine refpicereï ucpoce quum fe ipfa ducac ad finemurracdnalifaucetnjquoniam aliunde ducirur:peculidre edèïuc ad finem apprebenfumuncon/ (yderacumq; moueacur. Siquidem omnia que fine racione rune: inoueri ad finem parucularem a uoluncace dhqud:que fe ad fine uniuçrfalem excendac^eum fcilicec:qui ad uoluncacem diumam ^refertur. Que quu ica dicac:nibil aduerfufAnfbocelem dici arbi/ crâneur: immo uero maiorefpropoficioncr fuafad eum reFeruc. Sicnofque proponimuGdemonflramufamp;icoc camq; erudicoru uiroru opmioni confencanea loquimur.dT^lIud auc preualidu amp;' pene inexpbcabde Georgii argumencum eH.Nacuram inqc ' fi fecundum opmionem noftramuc inn-rumcncum mouererur-S^ Tnouerec:priuf ede adlu necenè forec.Qyicquid enim ad abquid mouecur^pocenna quidem id eflïad qd* mouetur.fed adfualiud quidam. leaq nacuramquoqi/aliquid effe aiftu oportec. Quid igitur bocficiquenc.neq; emm compoGrum effenaeuram dicic: non maceriam.non formam.neuCrum enim eße adhum/anreqm ƒcompofiCum fic- Ego uero ica refpodeo :boc argumeneu in pmif uiciofum eHeiquia uern pari modo in eum q arguic poteft.Qiud emm iplc efïè nacuram dicac:quammouere non negae-qqm ené caufarn mftrumencaléai lea mouere uc moueacur :negac^;V cru. aliqd effe adtu dicec.an nibil^ qgt; fi nibil eft a(ftu:ne moueri qdé poccric. Pnufenim aliquid enè/^ agere unaqueq; rerincelligéda eftAliquid igicur aeftu nacuram ipfam efïè nccefïe eft: fi agere: mouereqj debec. Quid ergo boe ene.'’Vcru cópoficu.-an maceria z^an forma ?Precerea dico.-quod m ouecur: aliquid a lt;flu eépriufq
fidC'.quod pocencia efb.-ad quod eendic4Siquidem nulla maceria/ eorum que generaneur auc corrumpuneur: forma omnino pri/ / Uaca eft.leem qgt; nacura duplex eft: alcera eorum quegeneranc: quæ: proprie eau fa eft efficienf æorum qult;r generaneur: ec cem/ pore na tu raq; prior eft.-qm refque genera cur: a dluq; fimplicicer eft. Alcera (ipfifque générant: ê:que auc maceria eft auc forma: cuiufcaufa agicur:quam eciam eópofteo priorem ede faUOr roe acq nacura.UDuplicem quoq: effe nacuram agencem Alexadro: Tbemiftio: 86 plerifq:aliirdocftifrimifuinf:8^ Ariftocclice difci/ pline cdporicoribufplacec, primam quam modo expofui: eorum que generanc: fecundam que unicuiq; nacuralium rerum ineft:80 caufa eft:eiufmoctoniGque oreufdteu:.Nacura.n.ur Ariftorelef
1
-ocr page 454-cradic: Cnbufmodifdccipi poCMuC enim ut matena-'auc ut Forma que rarónem ai Fine connnet:auc quegenerano oreufq; uocat;: mono quedâ 86 uia cendenrad Forma, Efficienficaq; buiufcerut genmfuiri quofmodo nominaui'qrcum addiderunc:qd‘ referuc quidcm ad caufam agencem^fed nó primam remonoremq’:ueru feeddam 86 propinquiorem:untcuiq; nacuraha reru demandata. Hanc Alexander alio eciam nomme appellanf uirtucem feu Fa/ eukatem uocar 8/ pnncipium primum mandatum macene-quæ turn idipfum pnncipium:cum ea que ab ipfo proFictfcunc:recipic: idq; pnncipium efFicere aic-'quacu rei fibi détermina cd babuenc. moxid efpeeftum aliud cfFicit-cum inud:aliud: acqi itafubinde peruenitur ufq: ad Finem:8/ formam naturalem: cuiufpnncipiu ld erac:quod primum Fuerat materie mandatum: 86 tea p fuccefiu pergicur-donee ref fimilifei-a quo mandata ek:confincur-idcq: lt;^uc Ipecie reddicur:auc genereAuicenna arabfboc idem uirtucé rebufindicam uocat ex ftmili fimile pcreatem.Dodïorefnokre religionifcam greci q latinuracióef fpermaticafutm lUam nun/ lt;nbsp;cupac.Ica cóflacnaturam aliqua caufa cfk eoru que générant::
inditam demandatamq: fubiedïo. Sed quonia califnatura acepf 86 dubia efbuum enim formam:rum materia prefect:ut matenalc quoddam agéfdtciponîc:quodnâq; fubinde precenenrad ueluc maceria fubiicirur fequéeus/ de imperfedtionad perfedliuficur: ueputa granum germ en erntet ic:germen culmum: culm uffpteam: y^Sequicur ulcer tufquerendam eOealtquam caulam:eam utdelicet quam generanciu ené nacuram diximuf que caufa proprie agef fic:cuiufuircucenatura alcera inbifquegenerancur. lïmul 86 fic 86 agtc:cfFictenf fimul 8/ efficienda^ab alio 86 ad aliud. ILemotioref etiam 8/ perpétué cauk ukenufrepetende funt:quarum refpedïu' propinquiorbecdici poceft.Ergo caufam eé banc naturamibi cumaduerkrio conuenic:fed precipua ne,an non precipua caufa fit: nunc eum interrogo. Ec cerce non ica defipte-uc precipuam banc cfk confirmée: Superefhigicur: ut fecundo loco babeacur: ^86 cócauk fic:quod mftrumencalé caufam dicimuf. Quid nt tgid
nacuraicaufa inffrumencaliferic? Affe ram que Simpltciufde boe genere nacure expóitfne Georgiu uidear fine ceftibufcódénare. Cauk inquic ca quoqinacura eft agenf. fimul enim 8/ fic 8/ agic: apeicudo queda fubkafiformeq; appetenf :que cócauk noianda effc.quontam caufafance fe aliaf habet: turn propinquioref turn
-ocr page 455-(upenoref. Piert nanq- refnacuralenXnftoteïerquoq: fcxco de dniinifrebuf hbroxeftarur. Omne aucc quod fiC:caufam fuc ge/ nerdciomfbabcreïnemo TnencifcOTnpofnegauenc.Dabicur igi6 nacura generandftn animalium genererac omnino pacerna auc materna natura: acftu fubftanG In planttfuero'nacura feminiramp;: terre. Forma emm preeft inpacre 86 matre:acqj inracóibuGque aiftu infunc m cerra-poft quafjea que potenna funt ad adtu p/ ueniunt. Vltenufetiam motufetemoru amp;: uolubiliuTn corpora dacur. Eccnim bomo bomiem generac 86 fol:ut Äriflotelcfingt.
' Item ulcenuf ratio nef fite in anima, ordinâcur.quum ena caulà eaipfà anima fupior babet.-menfeximiaiformequntelledlualcO boc eft idée:ex quibufprimiÇdebbamr omnibuf lux formalifp '^Tiatura amp;: apncudine rectpiécif-Hcc Simpliciuf Qjiibufcôfcnta/ nea-ettam ProcluCin eo libro:qui tbeologica infbitucio infcnbic cradicmecno latinuf illeaudlor.’qui decaurirrcribit:qué Ucint f^uif Änfbocelem magna ex parte fequanturjplurtmi tn faciunc. A^bbiC enim quattuor beeex Platonif fententiaenumerancur: menGanima:celumtnacura.Quapropcer fi naturaeiufqd fit agef efficienCq; dicacur:ica eorum (entecta agenferic:uc etiâ ipfa fiat. Proprie autem agenfnatura eiufeft: quod cale eft adiu.natura quippe produ dilua rei fimilifeft.bec aucem generancifeftppinq utdidlum eft-adlufubftâGex qua ratóef fern marie decernund: ^ƒ^ouentefquod fic;donec formam recipiac. Vc enim dducidiuf ' loquar:alicer de gencracione (ecundum rubftanclam :que amp;; ipfa mocuPqq impropne dicicur:cogicandum eft: q de mocu pro prie didto:boc eft:fecundum qualicatem:quancicatem:86 locum.Na in bifnibil forcaffe pbibec:ne indituintrinlècuf babead pncipiu.' quo augeantur:aïterentur:deferancur:idemq; fit agenfaz paciéG qq non fecund u idé-fed parce alia a gat .'alia paciad.quéadmodu 8^ animalia mOueri ex fedicimuGeo q, aliqua parce mouenc:aliq mouencur. quantafenim cubicaliGquü lam fua receperic forma augere fe ipfa poteftprincipium lam babêftncrinfecufaugendi: acqj ica moueri poteft. Simili modo i cecenfmocibufagitur. Na graue amp;: leue.quum alcerum grautcacem-alcerum lemcatc canq formam babueric-'alceru furfum:alceru deorfumTeiptum mouet: qq uelle Ariftocclefuidecur mocuf bofte in rebufmanimatiGgz proprie nacuralibuGqualia Gmplicia corpora füc:extrinfecufec: 86 pturibuf ratio ibuf bec oflendicïficuc fupradidlum eft.Caufam
-ocr page 456-enim que forma induce ene: az eé rem fecenerqua eße exennfeeaf räicsTnocufquoq: rei cauiam eße arbicracur. Verû quefhio de bac ‘ re non modo inter diuerfàf feeftaO ueru eriâ incer eiufdc Xrifbo/ celice fedle ftudioro^=o’’i^Aluf.n.fimpIicia corpora p fe moueri placec:8z m fe principium moeuf babere AIii no ex fe.fed ab alto ar excrinfecufmoueri opinâcur Ac uero de motu: qui generaciôi fccûdum fubfbanciam cnbuicunnemo eft:qui cauCam propriam eße exennfecufnegec. Nulla refenim lècundu idem;8Z generac 8Z generacur:8z efficic a: efTtciCrSZ mouct 8Z mouecur. Ica emm eadc refeodem eßet pocencia 8Z adl:u:quod impoßibile efh.quippe nó ignif non aquamon ulla aha reffiue animaca:fiue inanimaca:fè ipfam generac:fed quod pocencia tgnifeftïab igne adtu fubftace /Tcxcrinfecuf: ad ignem aêlu producteur. Quo facfto/opmio lUa excac ignem a feipfo poße furfum moueri. Icaq; in genere quoq: afacorumaca efFici credit: uc nacuraquerei pa rticularifgenerac: boe eftmandacicta illa prima:fiue uircuOfiue faculcafa natura generannfac producénfque adtu eft: generecur U producacur. que aucem poft fequunc :ab ipa lam generaca nacura:que uircuf quedam uicalif;amp;f primu principiu: 8Z adtu aliquid ftc:moueacur 8Z ftac:donec ad pofbremum formeidcueniacursrefq: auc genere: auc fpecie fimilifexiftac^ Icaq; efFiciacur;uc parcim exennfeeuf : parcim incrinfecuf ftac 8Z moueatur: quod fecundum lubftancia ^gignicur. Conftac boe idem planiuf Ariftocebfucrbif quibuf ufu eum legimuf:,quum de quateuor caufif loquerecur.liquidé caufa unde principium moeufa caufa formali diflinguiC:rationali: ec quraicali. C^od ß proprie nacura compofici forma eiuf 8Z gd.caf eft: boe aüc diucrfu eft caufe genufab eo ipfo:unde motuf^fien ’’?’' P®f P’'^’' ^’’'pofia forma fic caufa mouenfgeneracöifeiuf copofici: fed nndepnncipiü motuGid generaednemagacmeeeße “^ eft: quod diuerfum a forma eft: boe eft nacura compofici. Hoe 'S^*^ pro prie nacura ipiuf eft generancifextrinfecufsz fimplicicer adtu fubftaßacq; eciam quod ex eo ipfo madacum eft principiu primu:uircufq; nacuralifque 8^ ipfa nacura uocatur: uc didhu é. Mouec bec quidem incrinfecuf: 8^ adtu aliquid eft:fed ica uc ex , generance primo depédeacAeg dieet Georgiuf fèg ex predicftif ormam compofici nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eße:quando generacionifipfiuf compo ici principiu eße nó dicitur.ecenim forma compofici ge/ neracionem conrequitur.FaciIifquidem eft ad ifta refpófio:gg
*■ nbsp;nbsp;nbsp;'M.
_ ^RXCHT.
-ocr page 457-nung inreHigere earn aduerfanufpocuic. Stquidem forma :qnif undcmocufpnncipium non ficcamenenrprinapmm ucftnißai cuiuf eau fa agicur:quod quidé proprie principium effc. Sic enun propric noiare folemuGuc clemcnca fine macena amp;: forma: caufa unde moeuf principiu fmif g, ft fimfa' forma idé func:uc plerifq: in locifapud Ariftocefem legimuft forma ipa uc finifprincipium cfl. Verum Georgiufnullo paefto ranonem bacpoceft pbare: fed arguic contra Tbcodorum: deducenfillud abfurdum-qj idé fic amp;; nonftcperconcradtdlionem*' ft forma ullo mod o pro fine mcelftgarur. Qiia rem dendenda pociuf/Tbeodoruf exiftimauic g uerbifrcfucandam.Comcidere ena in idêcrefinarcaufaftforma f(nem:amp;; unde mocuf:apud eundem legimufaudlorem. Iraq: ft unde moeuf principium amp;: natura eft:fic forma quoq; principiu 1^ amp;f natura. Addo qfgt; forma pncipiu ê:quorefmoueadmocibuf proprie didTif; quod fatif eft.-uc ffacuaturïforma si elle ai uocari naturamild Ariffotelifquoq; Gncentia manifeftum ed.qui libro fccundo de nacuraftbufrebufdum offédere nicicur.refnaturaïef motuftquienfq; principium in fèbabere;motuu proprie didtoru exemplo utitur audltonif alceracoif delacionif. Generactonem .^uero omnino preterit. Quod ft quando generationem quoq:,ad naturam referéfAriffotcleftnaruralem uocac mutationé:qfi qdc nacuralifamp;r fecundu naturam eftme quinto de rebufnacuralibuf Iibro offenditur.-non tarnen ica boe intelligendum eft-quaft ge/ 4 neratio proprie a principio fiac:qä i re fic:que general:.Etenim 1 duobufmodifrefnacurahfdicicur.-auc tang princip»um:quod m re que mutatur infic-cui refuiolenta arcificiofaq: opponitur:auc quod uia nature eófueta fiac:cui refdiuinitufa^a: fiue cafufex aduerfo conflituic. Generatio itaq; boe fecudo modononpmo; ^ dici nacuralifpotefb. Hec dodhidimorum uiroru fentétia eff. Sic nofab lUifacceptmuGquod laciufboc loco cenfuimufexplicadu.: ^uc queffionifdcterminacto dilucidior fierce. Ac Georgiufnó mó contra Platonif fententiam difpucac:fed enam Hefaiam ad gué fcnbic borcacur:uc dodlrinamPIaconifcótemnac.-ac pro nibilo
babeac: oprac precerea eme buiufpbilofopbi difciplina imbibât: quod equidem non admirorTic enim imprecari bona amicifGe/ /T^rgiufcófueuic. Illud uero in primifnfu dignü eH-'quod ee ingt amicum nó pacimur Placonem admodum fequi-quem nofnullo padlo lèqui uoluimuf qdquot; perindeefl acfidicerec.-ce enim amicu
-ocr page 458-nonpanmur aliquid fcire:quum nofnibtl fciamuCAcqui non tea (ènnuncdodlifTiTni uiri: qui ponrPIacóem acq; kriftocelemrcdm in afia q in europa claruere:quof bnge plurefeOe confide:q uc boe loco enumeran po dîne- Nemo fane meer cof eft: qui no ad/ mirecur A.riftocelem:non colacuenereturqïPldConem.Nam:uc grccofpreceream:nonne.M.TuUiuf Placonem omnibuf locif mirum in modum excolhc? quod ignorari a Georgio profeefto curpifTimum eft.-quum fe Cicerond crnulum Paciac. Xuguftmuf uero inter doeftorefnoftre religióif lapiéndirnubPIaconé qdem fupra ceterofomnerpbilofopbofadmiracur.Boeciufeciam pbic ftudiofiftmuf Placoifdifciplinam predicareamq; ufq’ddeo feqd ucin libro!quo opuf A.riftocelifperibermêiafexpofuic:mulca in quibufdidèntirea Placone A.riftocelefuidecur:nundm cótinere diCcordiam-poIlicicuf ficoftendere. Quid Albcrtumemorem:cui ob excellencem inter reccciorerpbilofopbofdocftrinamïmagno cognomencum FuiC.'Hic qq omnibuf fere locif Xriftotelê feqt;; ' nibil enim tune Platóicc difcipline in lacinam lingua cóuerfum bdbebacur:tamen ui quadam uencacifcogicur laudarePlacone propter paucidimaqueda-'quc ex libnf Procli incerprecata per/ legetac. Iraq; neminem pofte in pbilofopbta perfeeftu edèface^: nifi fe ucriufq? pbilo(bpbi doeftrma excolueric:ai cam Placomfq quot;Ariftocelif fencencia diligenter fequ utufpbilo fopbet:. G eorgiuf uero longealicer fencit:8/ difctplinamPlaconif fpernendam ui/ cuperandamqj exiftimae.Sed ucinam uencatem aliqnmteHigacï incelligecaucquum node feipfum potent. Nofautadmiremur qutdem Xriftocelem:admiremur ettam Platoncm:amp;: exutnufqi difciplina:quaneu podumuffrudlu baurire conemur: Georgia:
qui Georgio fimilef funt-cum eorum monbufreltnquencef.
(fSlpiciftnuftririecftor quicunq; libellof
Si cupifarcificum nomina no de: lege.
Alpera ridebif cognomina ceucona:forfan Micigec arfmufifinfcta uerba uirum.
Córaduf fuue/nbeymArnoldufpanarcZq; magiftn R.ome impredèrunc ca ha mulca fimul.
Pecrufeum fracre Fran cifco Maximufambo Hui c open apeatam conenbuere dom urn.
-ocr page 459- -ocr page 460- -ocr page 461- -ocr page 462- -ocr page 463-